‚i414‘. .95. .\

. 11;] H u ‚N. ‚/‚n« wat: ‘van’

‚Z? " Í Í agaat

_ 1 I)", z’ 1,5%

‚‚‚ ‚‚

._ 3145:7 i,

5;‘. '95’

‘ÌVOmen. Ambz ha fpecies mihì Latine dicuntur t “flgt elati peta/oides. Malaice Culat pajong 0b fimili-

Ildmeru umbraculi baculo inpofiti. _ l g erna fpecies Fungus elatus cocblearis, Pdalaice Cu- “ïfiîîléíoc, crefcit etiam ex petiolo longo 6c tenui plthamam vel pedem circiter longo , fere eodem mOCÌO , quo in praecedenti capite díítum fuit de Fango “750780 ‘enim radìces vel trunci deciduarum Cana- noruurramulos habeant tenues , hiÎce fefe circum- Volvit hic Fungus, quos toros inveítit cortice tenui‚ externe glaber elk, fed tuberculís quíbusdarn inaequalís, “U110 obfcure cinereus, nunc nìger inltar Kalbahari.

In extreme Fungus hic naturaleln fuam habet for- am fubfiantiam inlÌar cochlearis rotundì 6c plani , agìlltudíne denarii. Hoc non in fummolocatur, uti IIIIS prioribus fpeciebus, fed ad latera vel deor- “m; Superior pars tuberculofa elì inltarfemi circuli P3111; primo cinerea, fenfim nigra, rugofa vel fizrìata. lïlferroi‘ pars plana elk, glabra, de albicans, Si ramu- u 3 Cuí circumcrefcit, fimplex fit, tum ejus pedun- “S finxplex 6c zsqualis eíì, paucis tuberculis conftans, VETO iíìe fit ramofus , fungus ejus fequitur formam.

1 Quum e): filvis deportantur, plerumque ex fordide

‘e0 cinereum habent colorem fed aliquamdiu In °m0 coníervati cum nigricant, tennis pedunculi icflïtex frangitur, & in frulìulis decidit, ita ut ligno- 313 Dedunculus fub e0 detegi poflìt uti & cochlear ‘Pfilm decidit.

nFigui-a A radicem denotat, ubi ramulus 6c pedun-

culus hujus Fungi Canariis fuit nexus. B locuseft,

1 Corticis pars decidic, 8c lignum ramum exhlbet. 1 Cfìchlear efiz, in cujus tuberculofo dorfo peduncu- u‘ lnclufus efit. _

Êcundo. Fungus digitatus rara eít fpecies. raro obìïa, multis adfur ens ramulìs ferni pedem circiter alt“, qui varìos re erunt digitos 6c palmas omnes vero vix minimum digiturnprafiì font, tuberculofi, 6C n9d°fi‚ caeterum glabrí, ex fufco rubri, fed extre- mlïîìfies albz funt, acfi ungues elîent. In veltuíìis 6c

“Üldís crefcit lignis, terras incumbentibus, ac cafu gËlÊntibus obtufam rami partem cum quibusdarn vi— 9915113 , quibus hic Fungus fefe circumvolvit. Fra- glhs GÍÌ fubflîantiz unde 6c aliquamdiu in domo fer- iatus fi_ fuerìc, turn albi ilti decídunt ungues, ita ut bËHOÎa _1l_ta vimina confpicipofiìpta fed non in omm- ut? dlgltxs. Cum fruflto putridi hgnr abfqmdendus eít,_ aflëî prazcedentes, eos vehruus copiervare, ‘nulh u 9111m infervíunt ufui nifi curiofitatis grauw _ Omen. Latino Fungus digitatus; Malaice Culat tan- ga": 0b formarn manuum 6L‘ digitorum.

11 deciduis femi putridís Calappitruncis zque Fun- gl“ coeblearis 6c digitatas crefcit uam tertia ejus lfâïma ex utrisque rnixta, in _qua tam äígiti quam coch-

flrla obfervantui- quales bmae fpecres denotatz funt “tem D e: E, »

m Ë“

s Cul 1

Tabala Qaínquagtjìma fipíîma Adîîguram primam Funrrum elatum eocblearem exhibelz, uöi hËt- A radicexrì feu orttîm ejus denotat. B denudataln cor-

ncis Pïìrtem indicat ut lignumipfum conlpiciatur. C c0ch—

‚1931‘ eít. Fâguïä fecunda Fungum digitatum exhibet.

ËPYK tertia ad lítt. D digitati varietás elk, & E tam cochlea- ns> ‘luam dígitaxi fpecies efi: ex utrisque mixta.

Fiäaînquarta Tuber regíum eít jam fupra Capita 17. defcri-

iXLBoe/z. XXILHoofeí/e. AMBOINSCH KRUIDBOEK; 1.29

Naam. Deze beiden zoorten noem ik in ’t Latyn F ungí elati petafoides ‚- in ’t Maleits Culat pajong, na de galg/w kenifle van een uitgebreide zonnrijbbernz op zyn flokflaande.

De derde zoorte F ungus elatus cochlearis, in ’t Mlm leits Culat foridoc, groeit mede aan een dunne beogen jleel, omtrent eenjpan of een voet lang, fcbier op dezel— ve nzanier, als in ’t voorgaande Hoofdjtuk van F ungus arboreus gezegt is; want als de wortelen of flamnzen van omgevallen Canary-bomen eenige dunne takjes bebben dan zet zig dezen Fungus om dezelve, gebeel en al die be- kleedende met een dunne fcbor/e, van buiten glad , dog met eenige bultjes, onefen, zommige donker-groeiden, zommige zwart als Kalbabaar.

Aan ’t uiterjte groeit eer/t de Fungus in zyn eigen gis? daante en fubjtantie als een rond vlak lepeltje, in de grootte van een fcbelling. Dit flaat niet boven op gelyk aan de twee voorgaande zoorten maar ter zyden of neer; waarts gekeert. De bovenjte zyde is bultig, als een vlak half-rond, eerjl graauw, met ’er tyd zwart, rimpelig, of geflreept. De onder/te is vlak, glad en witagtig. Als bet takje, daar by om groeit enkel is, zoo werd de- zen fieel efien , met gweinige bulten of babbelen,- is by ge; takt, zoo volgt de Fungus deszelfs leidingen.

Als men ze eerfi,‘ uit bet bos brengt, zoo zyn ze gemene- lyk uit den vuil-geele graauw , ‘maar een tyd lang in buis bewaart, zoo werden ze zwart, de dunne fcborfle aan (Ze jteel breekt , en valt met flukken af, zoo dat nzen den bouten jteel daar onder bekennen kan , gelyk ook ’t lepeltje zelfs afvalt.

In de Figuur bedaid A de wortel, daar bet tak 'e en den fleel van deze Fimgus aan den Canary-boom ‘va/i gezeten beeft. B is de plaats daar een deel van de fcborjle afge- vallen is , en bet bout den tak vertoont. C is bet lepeltje, in wiens bultige rugge de jteel ingelaten is.

II. Fungus digitatus is een rare zoorte, die zelden ge- vonden werd , opje/Jietende met veele takjes, omtrent een balf voet boog, dewelke verfcbeide banden en vingeren ver- beelden, alle febaars een pink dik, bier en daar knobbelig en knoejtig, anders eflen, bruin-rood , dog de einden zyn wit, als of bet nagels waren. Het wajt op oude en ver- rotte bouten, die op de aarde leggen, en by geval eenjtomp van een tak met eenige ryskens bebben daar zig dan deá ze Fungus omzet.‘ Het is bros van filbjlantie, daarom een tyd lang in buis bewaart zynde, vallen de witte Na- gels boven in, zoo datmen de boute ryskens bekennen kan, dog niet alle vingeren. Men moet bet met een jluk van verrot bout af/nyden gelyk ook de voorgaande; als men ze bewaren wil want zy dienen tot anders niet dan rdá riteit. .

Naam. In ’t Latyn Fungus digítatus; in ’z Maleits Culat tangan , na de gedaante van‘ banden en vingeren-

Aan omgevalle en balf verrotte Calappus-ftantnzen groeit zoo wel de F ungus Cochlearis en digitatus als een der- de fatzoen uit beide gemengt, daar aan men zoo wel vin- geren als leepels ziet diergelyke twee afgeteekent jtaan met letter D en E.

"De zeven en l/yflìgjìe Plaat

Vettoout in de eerlte Figuur de verbeve lepelvormige Fungurg’ alwaar letter A de Wortel ofte oorlpronk van dezelve ‚aanj WYÍÌC. B het ontbloore deel des fchorfie, op” dat het hout zelve gezien wert. C is de lepel zelve.

De tweede Figuur vertoont dengevingerde Irìmgzls.

De derde Figuur by de letter D is een verandering van de

gevingerde Fungus. E is een zoort: zoo wel van de gevinv

gerde als de lepelvormige uit beide als t’zam_en geflelc, De vierde Frguur IS de Koninklyke bol, boven a1 m het zeven; tiende Hoofdítuk befchreeven.

0 ‚u ‘u '0 i

t ‚‚

: n- . ‚ázzzvjafe