x . mg i W;iQ(DRDB@EK , Vermttwde wle middeleit am z_yIz GOED TE GEZONDHEID: TE B;:ooIEHéUDEN, MET VERSCHE'IDEN"WISSE'EN BEPROEEDE MIDDELEN Voorcen groot getal van ZIEKTEN, en fchoonc GEHEIMEN om tot can hoogen en gelukkigcn oudcrdom t"e~:gm-aken , Een m¢=£i1§Ite van manierén om LAMMEREN,SCHAPEN,KOEJEN,PAAR- D , MUIL-EZELS, HO-.ENDEREN,‘DUIVEN, HONIGL BYEN, ZYWURMEN tekweken , voeden ,_ genezen, en Winft te doen met die Dieren; 5 Velerleije fool-ten van NETTEN en wyzen om ALLERLEIJE SOORTEN van VIS , DIEREN.en VOGELEN te vangen ,. Jageng; enz. Een oneindifie menigte van geheimen. in den TUIN B OU, KRUID KUN DE, AKKE BOU, LAN BOU, WYNGAARD- en BOO=MG‘AARD- U, gclyk oak de kenni1Ie van VREEMDE GEWASSEN, en hare EIGENAARTIGEAKRACHTEN, enz. Met de voordeelen van het DESTILLEREN,VERWEN, ZEEPZIEDEN, TYFSELMAKEN KOTTOENSPINNEN en MA.KEN VAN KUNSTGESTEENTEN, die na de natuurlyke gelgken, SCHIL- D REN met Water- en O1i—ve1'w, ’t rnaken van AJEN en VSTOFF EN voor deze en andere Landen , van A TURF; STEEN , enz. De middevlen»-,w-aar van zich KOOPLIEDEN bedienen, ven, en waar van Engelfen, Hollanders» enz. gebruik emaakc hebben in den handel met AARDEN, GEiTEN,_ SCH PEN, enz. Alles , wat HANDWERKSLIEDEN ,.. TUINIERS , WYNGAARD-E« N ERS, KOOPLIEDEN, WINKELIERS, BANKIERS, KOM-» MISSARISSEN, OVERHEDEN, OFFICIERS van’cGee 7 tech: , EDELLIEDEN , Geefcelyken en audere luiden van aanzien ,. in de eerfle Bedieningen doenmoeten ,. om zich welvarende te maken- ‘ Door M; NOEL CHOMEL, Pricfier en Pafioor der Parochic van St. Vfhogit re Lyon. In ’t Nederduits vertaald , in orde efchikt, en vermeerderd met nuttige Artikeleu, door de Heel-en JAN LODEW K SCHUER, Uitgever van ’t Groot Algemem II/oordboek, A. H. WESTERHOF,_ V. D. M. on Reétor der Latynfe Scholen ‘te’ Gvouzm , en zeker L1efhebber ,. W En me: Kunffplatep verrykt. D E D E‘ E L. Te LET DEN by S. LUCHTM/INS, en te .4M’STERD./YM by H. UTI7¥’ERF #43. am groteh handel te‘dry- ‘ UYSHO earéee UDELYKV O()RI)BC)EK; ‘TWEED N. ‘ AAN TIJE is een Kunflwooxd van * den \Tuin. Het betekent een Vtucht- boom, die niet veel- grdeit , of kiein word: gehouden. De kleine Bdémen ~ . dragen fraje vruchten, maarduren niet lang ; men geeft haar geen hoger {tam , dan van vyf, of zes duimen. . N A CH T E G A A L is een kleinevogel, die ‘veel gelyk na‘ene Leeuwerk heeft. Zy is bruin, op den rug, asgraau aan den buik, aangenaam van zang en bemint Boifen. Zy maakt haar neit in de Lente, als de aardeyin den maand Vvan Mei gans met Bloemen en Kruiden gedekc , en ryklyk be- kleed en getapyt is. Zy verbergt zich in Bosjes, Heggen en Struiken; waar uit z , omtrent Zons on ergzmg, te voorfchyn komt. éy komt op koele ‘ - Iaatzen by Fonteinen, Bcken, dichte Heggen en 11 Loinmerlyke plaatzen. Daar zyn 'er diehunne neften onder Heggen en Struiken op den grond maken. Andere wederom maken ze verhevener onder groene zoden. Her getal harer eijeren is onzeker, want enige hebben'er vier, anderevyf, en _die in de Zomer broejen , !eggen’er , volgens Jrflatelas, zes, of zeven. < , H0? TIJCH 4:‘ lvacézegalan offirrngt. \ Men moet die; , welke in de Lente uitgebroeid Worden , voor alle anderen kiezen, om dat zy (‘ter- kerzyn, als de koude komt. Dievexder in ’t jaar uit- gebroeid Worden , ais in de Zomer, kunnen de kou- e niet: wederftaan , zyn npg zonder veren, en flex-ven van koude.‘ Men moet de Jonge Nachte« galen, zo veel als men kan, in deNe1'ten houden, enxmen moev; ze’er niet uitnemen , voory dat de ve— ren zyn uitgekomen , en daar byna gans van ge- — dekt zyn. Men houdt ze op een afgelegen plants, daar niemand ze kan kwaad doen. Nacértegaalr 444:, an [no men ze apbrmgt. Hunne koft beftaat ‘uit Schapenharc, en ’t vet (lat rondom 116: Hart, en dc Zenuwen zit, die aan ‘t / E,DEEL. hart zyn. Men fnydt dit aan kleine itukjes . en maakt‘er een foort van Hakzel van , waar medc men de Nachtegalen , van uur tot uur voert , of meermalen, 20‘ ’t nodig is. Men geef:’er t'elken- male drie itukjes van , en voertze dus in ’t Neft, zo lang, als men kan. w A15 zy grater zyn geworden , meet men ze in een Kooi zetten , voorzien van kleiue houtjes en‘fpring- ftokjes, op dat zy ‘er zich op zouden beginneu overeind te Vhouden, en men Iegt van binnen Mos, Hooi, Stréd , daar zy zich op te rufien zu1lenIeg- ' gen, 20 zy niet willen gaan zicten, om dat zy zich gaarn , zindlyk houden. ’t Zai ook goed wezen hare Kooitjes zo te maken , dat zy den dag maar V van enen kant kunnen krygen ; en die 'er wat net op zyn , bekleden hare Kooirjes aan dxie kantcn met grpen Laken. Als de Nachtegaal zal beginnen alleen te eten, hakt dan Schapen~hart zeer klein, als een Deeg, en leg haar dat op een papier, daar uit zult gyaf- nemen, of zy gemaklyk kan pikken; en deze voor- zorg zult gy gebruiken, tot dat deVVoge_I genvend is alleen te eten ; Intende nie: na, ze emgerexzen op een dag ondertuflen, tot ene meexdere geruib heid, é_:en te geven, en om b€tC1’SWlidl'a3gZOl:g, dag zy nooi: zonder kofl zy , en dat de {pays met bcdertt , gelyk in de Zomer veel gefchiedt. Be- halven het Schapen-hart kunr gy’er verfcheiden foorten van fpyzen aan geven, gelyk deDeegzou- de zyn , waar van wy naderhand fpreken zullen. Of _neem een vers Ei: want, zo hetoudwas,kon- de'het haanziek makcn , en doen fterven ; kook het hard -, geeft haar ’t dojer. ’t 15 waar , dat gy ze‘dit‘i1iet dikmaal dient te geven, en aileen, ale gy geen andere Igoft daar voor hebt, om dar he: haar ftopt. Men kan ze ook Wurmpjes geven om re eten, weike men in de Duivemeiten vindt, of ‘ in oud Meel : maar niet dikmaal; om datdie kofr hear dienftiger voor Medicyn, dan voedfel is. Z0 z_v geen vlees wil_Ien pikken, knn men ’er her hart van een Schaap onder mengen, om ze.te wennen tot ailcs te etcn. fiat men ze geven 2:11. I i ii ' " N ACHT- 6;? _NAC. NAG1 _ NAG. .N A C H T M E RR Y is een benaaudlieid die ' cen ._la,ngcn flieng, , die aan de'Na\'el van 't Kind imand leggende overkomt ; waar in het Verfland emdigt. . k ‘t met hen. l Om dc Nageboarte te dam wartkomm. min verloren , als verfioinpt is, Y _ Verltand en Verheelding ojo1_:1s.' 't Draagt dleu _ naam,om datinenzichverbeeldt; dat‘er eenMens, - T 1 of Geefi hm up ,flYf gaat Leggem V 1 ‘i.\eem verfe Ep?e~, of ]ufFrouW-merks_bladei'en, Men wil, dat fiezeZiekcegemeenlykluidenvan. “Om 28 5“ gee‘ 91‘ de 53? V311metW1t.t€ Wyn, Studie , en mum overkomt , die gmzig en meg, eenygoed gins vol. Zy dryft ook de W_an-vrucht, am, dan zy vefleren kumlen; die Veg] drin. anders Mala, enDo_de-vrncht af. ’sW1nt_ers (‘toot ken, Cuniet veal Werken ; ‘die de spenen hebben men hot Zaat van dit Kruid, en laat he: in»Vlees- an daze ppgeflopt woi-den , maar , dit is zeker, nat, of Wyn kpkeii, zygt het door een doek, en dill‘. zy, {velke ze 0verk6mt,‘ophai-en tugleggen. gee“ he‘ W d1‘1Y1k'€*1- ' ’ Ander:- ' Midciei tegen de Nacbtmerry. ‘ , Neem ontrent drie vingerhoeden van-.irermor- ‘ 0m'te heletten , dat imand dit ongemak niet . overkoint, meet men zyne driften niatigen ,_ zich g3a1g§nP“a]r)‘§ké°§:§ ’h:1r1g‘:§';fiZ({*dg1° Vm“ in V7395.‘ na den eten beweging geven, Roflblis gebruiken, N G E L B L O E MYE N in ,‘t Lat n C‘ of eau Clairette , oi gefuikerde Anys , of Conferf . h H H I rt. Men heeft,er Velefleiy f '90‘ van Gondsbloemen, of VenkeI,of Kaneel, nucn. {,a¥1_#-;nmc1¢; glzeverdéélt Ze emeenl k ll: §°‘iFet’} tercn. Rhabarber te eten , en fomwyl nuchteren hebfiers def Tuinen in énkefie en dgbbelxi ‘3 12?.‘ jkhabarber he kaanwen to;_een half dragma toe.— dc foonen b Hubner _ Die Wm! Va W e-t 19 H . Behalven deze kleine imddelen, meet men een womdi f rgigen is tie C” ’o h H n Y 5:393‘ weinig bleed laten, en fiat naar maten , dat men Be‘/Eh? ,€ 13 een Flag’ Wvétré d B1 meet’ of mi“ bloedryk ls’ .Men zal fol“-tyds em den dig utitgiie WGIC€1VO0Itk(’)1D€:11 I lgin iinail‘ Clyfieer zmen ’ en den bulk met Czfthohcum du' harci en groen zyn; en uit; welkermiildenine fien: Vplex, Symop van Rozen, _of Rliabaiber, ofCaIIia ge‘ Voortkomt Wake O ,t and van Z .dd 1 zuiveren , of een Bxajakmiddel ingeven, 20 men fled e dmkee een BF; b Y“ ml‘ 9 ‘ merkt dat cle Maag daafoorzaak van is. .Men znl Vela B? dzy S ],,t d Osylioort gang‘ ’; Ya“ .een zeer geregelde l_evenswys gebtuiken, lichte kelk e‘}1bet’;n‘nworf1g“‘ ' binneenevvgi W? in‘ .9511 {W5 cm“ en nmF1gdr1nken7 ' A Y ~ we: ig Zaadhuise zicii onthoud W: €61‘! an?- NAcHTscHA.]E, Menheeft’,erve1e£'oor- 1 tf SZ d. I die M bl dz gr “I >Ve,e ten van. Zie Hubner: Kunftw. «:3: ‘ ’ ’ 11331?‘ 6 33 ‘es Zyn’ 1 .»r 133 59535 Ykem Die De Tuin-naclitfchaie , of Salanum Homnfl-’ ‘Van Oenften 23'“ Ba“ ‘"5 er ‘:16 d 6"‘ kegaaélgeflfiam Dioscorides is de enigfte, die ing€bruikis;e'ndie V0” °°%i lglgemdv n de re“ ee ‘ Ze—den well-ce men Solanum Veficariurn , of Havlicacabusv, m"“‘I‘ V3“ 333 1‘:e1‘:1‘ ‘fin 1‘:1g°”- _ , 9f -‘‘‘‘‘“‘*°“%“ °‘ Ema“ ‘W Zea “°“‘.“- « VVe1lJdae?1“en 0 edee“H§u§e1s3§§heZ§é“L’gr3e“~‘“ d° Befchry-umg. De_ eerfle heeft blanen die_g_i'ot€1' de dubbeldepmoeten 1net'vee1‘6ilett3eIz!1hee]i>ci"‘r!&l'«§r£ zyn dan de Bafiltcum , en gelyk die van Kneken Tumen ‘d ekweekt . P _ > 111. over Zee , maar zwarter , tederder langwerpiger. W0‘ ml ‘5 ' Z h ft ft; k hkki d- - 35 -dd 1. ‘ N Eigenfchappen. Zy_ is goed‘voer:I.a_inheid;,V::?;fg:;d’ 2; gr.v:er.1;flegre1s aanzyn‘; grocer -Bloem even ' men k ’ ~ < K O . “*3 11" 11061611. nemen. 8 ‘I an er eneproefvan .B1g‘l;1g1eg1:13Iecien 2:11 onfeilbaar voedzel nan uwg déyzafir in ‘F Plam €11,331‘ Van , kan men verfchei- Worden, in V/‘:11!’ §gz:yufi%;l$§;?g§? d grgtefi egze s 11] (me 0: etc i . . €611 6 an h 01 ,1 63 dus zunen Zy :0 veelieivgle fifeéygcégf igiozifliten, gclyk men met Violet en andere bloemen en a s ar’er maar ene e " .' ‘ . " - of men km Kw/elflin vde ;nPl§tten met e k nie13i‘e,eze1ndly%< op de Nagelbloemen zyn, latenver Tegel, die Wat rond gehakr is, ene twede bodeexfi 0111 2: gig}: Surge}? .d”°»‘?.f ‘Z1131’ 33“ 5511 ftélln, lesgen , en dus 'kunt‘ ' v - ’ ‘ ~ 6 6“ > E“ “Y en 3116 ande e ' . gyuwe Potten zo klcm en die fiaan te fch - - r ’ ondlep makemals .t U behaagr dit Eda I _ eureu, zoigvulclig Weg. , kunt gy uiwe'Pot tot boven toe’vo1 g ka" ZYnd<‘, 11 (16 dloogte Van Juli en Auguflcus‘, Wanneer Om gemaklyk Van die Aarde te h:il);il)een. gemeenlyk de Nagelbloemen in hare” bloei Zynv men in em fink van den Tum daar ee]?:a;Y1:>€t l‘:1“‘:te‘i7:‘§Y Zereen reis, of we metwatergictcn dm: ' fe hoe endrek is b 1; ’ -. graven en ze daar ‘den tf. ' -g 05 or . 3 » 61°“ ,5“ gewefifh Hm- V , gan en Wmten in latex: 1ne_deverfnfi:menze,en zetzc nieuwc krachtenby, Iiiii' ,1“. 4 ' punten van de Keiken ope . NAG. 620 d De rchoonheidbg. no}; die , weike in den Tui-n in ‘de voiie aarde dit duet haar won eren oen. ‘ . h .d R n_ ‘ V _ R3“ “in “new m dc netheld en verrqwcenifirelngi ’ a]n)eNagelbIoemen, die men gedurendedenwin hater kleuren en werken, gelyk f0mm1E_ fie drié ter in em befloten plaats houdt zyn aankotten en maar 00k in 33 I-§"°°'5te ’ "3 OP zyn-mm en in Muizen onderhevig. Hierommoetmen dzun-_voot duimen diameters most hebben ’ dat lstmdgtmen middelen gebruiken. Ais dc Nagelbloemen in de de mndtc. Zy xvorden fomwyi zo}.;g;rCl>§tat,uitbot. A/one mam myvm , zyn ze am dat ongemak Z0 ze genoodizaakt is de 1%)eeihu1I;r>$ul?=it(°;n Pememes ge_ Z8“ “M Onderhevig ; en zy blyvgn zo weiover, ten te bie en .‘tgeen -. ‘ 1 f edekt waren en nog eter: want 2 gefchiedt; 9“; re make“ ’ddatc1gen1l:iei)z:fi:1:iieid, ilizrsrexfsizzgn Votit , of S’neeu niet : maar de Mo — Z0 Z)’: me‘ ‘egenfiaan e len zyn meeft te vreezen. ‘ echter Wilden berm?“ a d‘“ f°mWd5 evenwel ge‘ aar ‘t nniii fte is befchynt fchiedla N1‘ 33’ met een Scheerdmaci aim bani: hegiragovxvl i Wdikfegiircn gas margins’. tot tien Iondom de Keik nwer Bloem leggen 7 0 SY grime en elf um}; €06 ; Auden: Pkmzen , dan, men dc gebmik nmken Van 88? halsbandje finer gm; de Zon ontfangt ZYII ookgoed , als men ze maar Boon’ Wake gy doofmldslen wk ficiy Egfidig zuit voor de Oonvurmen bewaart 2 die kwaad doen- gmte Van een Scheumg dlkte , Sn Ital volren Tegen deze meet men doodlyken oorlog Noeren; gygililil 3: ::(D?11i1{(El"’ianS¥i“tred£l?§:1Iix;ii(;)!'eerI11, flog groter vangende ze 811% Eorgen uicfifdiilstizliil mIZ5::f,i:e(r)1f » - - - ' - . c a en— - ‘ Worden’ moat men met eeri-1fi\1g:1Sej1e1v0d)ire:zl}E:l11zi;ig dee- ‘}1{1itaa.l‘l7Vi:I1;lI'{le,ns()iz Hoorgen. , Men zet deze Siakhui- 7 , - - . f Hoornen op de einden der meeniyk voor haisband dignefrtié ?)1'11a(;ii(;(1)12‘HI:'éled0l€IE figrgefiagggegénode Nagelbloemen am opbmdm geefme“ dc germ an on 1:: mats voor de vo1- Zo gy wiidt zeldzame en buitengemene Nage1- zichdm‘ te tb¢]:1e1d?:1il€dX:t<;‘ir1e1ii<§§trgez]§ in eggpen luciit laten , van komen , zuilen dubbel en uitnemend groot zyn 7 J - - ' d (in: aat vaft. if “Pt een "°”§§,°e'§ E1222: ei:,te.;l11¢;f-. “vi/firtélx-lSeZe}i11Ii'eies: 0%: ’s Zomers on ’s Winters de Na eibioemen 3”‘ ° 23'” 3 . - t men Wei zien oemen de me’ °f dnemal glam’ en 26 mewoor de mam? We} ti: bi:w3aii§aa'§ii?1er dcr grond en ’de Piaatzen , van Maart uitzetten, en dat nog in de fchaiiuvgeé Eon ee ,e barge“ ml a ~ - ’ er e ~ aar men 2 - _ §";f°eft::, te£3:3Ifigfndenngfiiiernmmzfifndnniet re- De Morgen- en Avond-zon is de befie ; daarin 3 Z 5 cl or hate roente gent, mom; men ze met vexfiand handelcn, gelyk zulien zy wonderen doen, 20 0 E gig NAG. ais Bioemeu, en that by moeten zy ccn mime lucht hebben. Vochtige, donkere, en dampige plantzen zyn bekwamet, om ze te bcgraven, dan te kweken , en hoewei haar gras een.tyd'lang’.er Wei uitziet; zy zullen echter nimmei-. daar Bioe- men voortbrengen , of zy zulien zeerkiein zyn, en bieek van kleur; . ~ A De ondervinding ddet zien, dat men, daze Bioe- men in de Zon zettende, en ze daaglykswater ge- vende , op ’t oog alle dag ziet groejen. Dus zal men ze in acht dagen meer zien groejen, als anders in t\ve mzmnden : maar, als men ze niet meet giet, cn ze twe, of drie dagen indehetelonlaat fiaan, is ’t zeker, _dat zy zulien uitgaan. De aarde, weike haar dienftig is, is een goede Maagde aarde, die dc aigemenevloek van diftelen en doornen voort te brengen, niet ondexhevig is. Zoizy nl te zwaar is , Iterft een Nagelbloem daar in, 20 dra gy is geplant. Zo zy al te vet en dary- aehtig is , krygt gy‘er de wit in , en na lang ge- kwynd te hebben gaat de ftoeiuit. Z6 2 a1‘te zeer gemefl: is , haalt zy ene vocht na zic ,,die haar vergeeft, en omhals heIpt. ,Zo zyte k1eiach— tig is , rot 2 na ’t Tchieten van enl e nieuwe wortelen, we ke de vexsheid der aarde oetvoort-’ brengen. Enige.menge.n Koejenmeft met verfe aarde, en vette oude meft met een handvol, of we aarde. Enige vergaderen de aarde van oude Wilge Bo- men , die half verrot zyn , en zeggen , dat deze zeer goed zyn om de Nagelbloemen te doen vat- ten, die men verplant , dit is echter alles ’t,beIte niet. . ' Ik hou 't daar voor , dat een goedeaarde Wei gezift , gemengd met een weinig gpedevergane mefi , en een hand vol zwart zand, hetirechte voedzel is, dat naar haren aart is gefchikt. Om ’t te befproejen , meet men daar toe ene voorzichtige hand gébruiken. In ’t Voorjaar moet men verftandig gieten; in de Zomer ryklyk , weinig in dc Herfft, en in ‘de Winter ’zeer zelden; enals her vrieft gans niet; ofwanneer de Sneeuw ge- fmolten is. Ik gelbof, dat de Lucht ze den Dou en Regen doe: verliezen, en dat dat Hemeis gie; ten veelmeeruitvoert, dan aiies, Wat de Mens met zyn verflzand doet. ’tIs ten alien tyde zeer kwaad deNage1bIoemen met koud water tc befproejen , dni: men uit dc Put‘- ten haalt , want zy {terven ogenzieniyk, of kry- gen ongeneesiyke ziekten, Stinkend Water is haar ook niet goed, en nog minder, dan andgrepianten, die in de mime grond zyn ; we} te verftaan , dat het de‘ gantfe Pot heb- bende bcffnet, waar in haarvoedfeiis, deze Itkink daar in blyft ; Dit taft de‘worte1s»aan,'b'ede1-ftée, en maakt , dat zy eindiyk rotten. ‘ ' ‘ - ‘ Heet water, ofwater , over ’t vuur gehcet , is niet heter, en ik weet niet Wat daar in zy , om Bloe- men en Boomen te doen fterven. Eindiyk ’t Water , dat men ciaar toe gebruikt, is Rivier- , Fontein— , Put—water , in een Bak, of Tob gedaan, en in dc Zon gezet, en door dc zen”- NAG., i . 5;, de venvarmt. .AIs men ze dus ruiinfchoots met dit natueriyk_Water begiet, zonder dc Bladen nag; te maken , die anders de wit krygen , en verwei. ken, zal men ze zxen met vermaak groejcn, _ Daar en boven moet de Pot Waar in 231 gepiant warden , in den hodemdrie ,5. of vier gaten'heb- ben om ’t overto11ige,Watet“kwyt te wworden; maar wii zc imand goed doen , hy moet ze me: he: fap van Koejen-meft be ieten; want ais zyvan dien Neétar dronken z , zgdoen ze wonderen. Ik zoude gaarne zei deze Bioexn onfterfiyk noe- men , om dat men ze byna ten alien tyden kan hebbcn; die in den Bioeflem Pcaan. ‘ . De Aflegzels , die tot den Herfft toe gekomen zyn , en den tyd hebben gehad , om krachtig te Worden , flaan duizend Knoppen zo dra nit , ais 2 de zoeiheid der Lente beginnen gewaar te wor- _, en ; dc‘ oude‘PIanten , die trager voortkomen, ‘ zyn den gnnfen Zomer overvloedig voor-zien van menigte van aangename Spruiten , die watlater voor den dag komen,en voorzien daar medevden Na- zomer, die de voedt grater maakfienianger doen duren , om dat zy dan de grootfte hitte nietkrygen. Daar is niets over dan de koude van de Win- ter , die aile’Boomen van hear fraai berooft , en Velden met Sneeu en‘Ryp‘b‘edekt,< en die dan de aangename Bioemperken ‘van de vreelfelyke een- zaainheidzyn. De Nageibloem dmagt dat vrolyk. groenv niet meer op zyne Bladen ,’ dat’er aan ge- meen is. , ’t,G_een jdroevigez is’, de Takjes zyn flapper ,, en de Knoppen nietwel gefteid , en de . Bloemen zyn minfterk gekleurd._ Manx om ze voor de ongemakken‘ van dit harde }aargetyt_ebé} waren , meet men zorgdragen , 1dat‘menazeJ niet vergete in huis te halen ; de, takjes van de Na- geibloeme-ftoel niet breke noch affnydc, daar men aang,ename' Spruiten nit wil krygen ; 20 men dit doet , zo hoeft men ’er niets van te Wachten , en 2,0 men ze ‘daar iaat , moet men Verzekerd zyn, . _dat_ men meet Nageibioemcn zal hcbben, als men’ - Wenft. , ‘ g‘ \ 7 ‘ 1 ; Wat delniegfels belangt”, an in Kafli-n ,‘ of in de Patten, gedurende den Winter, zyn, 20 men zc in dien kwaden tyd wii bewaren , zo Wei, als alie ,de andere oude Pianten, meet men 2:: niet in een Kelder zetten, of in een ondetaardfe piaats, noch in ene warme plaats; men moet’er zeif in de gmor- fte koude geen vuur by brengen.. Dic zoude ma- -ken dat zy Loren mnakten , geduxende den Win- ter, ,en;dat zyide Wit kregen, en hen zo teerma~ vken , dat zy ’t,minf‘te luchtje niet konden verdra~ gen, en gevaar zouden iopen van uit tegazm. Men moetze alieenin een}/ertrek zetten, wazu‘ van de Veniiers open biyven , zo iang het niet- flerk vrieft ; enhet niet eens fluiten ,’ zo zy een gevaar ioopen van tiaxir ter piaatfe te bevriezen ;- .cn anders kan men 28 wel eens Wat gieten, 20 de‘ ‘:1:u'de droog is. Want de Stoeien , inzonderiieid de grpt.e,,aIs dievan Nageibidemen, diegedragen hebben, hbbben voedfel van doen, ’t geen in ene gemafigde vogtigheid beftaat. Als ’er ene warme Regen valt, welke dcurgaans Iiii 3 van ‘ fyd,om ze uicte zettén 9“ c 1,. r**-'',—‘-’'‘*‘'‘‘‘’"’‘ ~14 T 622 NAG. NAP. NAP: LNAR. NAT. " ' " S ‘ ' “ ‘ vézéld wordt ;‘aanis't"ee1'fl ryk, maul voor :11 in Au-uergn: , wiiar in 'men’t in ‘ vane“ zmdenwlnd I ze een 'luehtj,etelaten grote menigte heeft aan de kant'van"1’;141 d: Page. ' happen , en doorflden Regen verkwikt te wor- De.I}IA P HT_A van Italic is een foorcvanfe-_ deny, Di: mgaki zé ‘_uitne111end llcerk , man: man ter-ol1e_, _d;1t_ vloeit uit een Rots van Madam. _DcV moef'we1‘zo;g amgen , ‘dat men ze dg1’ar’n1et"l:1at kleug 1s altyd met de zelfde.‘ Op zekere tyde vmdt blyvén’, ‘io’er maaf de.i1_1'inf’c'e gedachte to'c'VorPc mendlt foort van Naphtgt I_{ood , of G_eel , {om- is. A13 , warineer de ‘luchc na den Regen heldeig tyds kiygt me11hetdatW1t1;.:jfo1nwyl1s’tZwa1‘t; woxdt. 1nzonderheid,, :1,l‘s He Wind hoog wordt. of Green; maar ‘t W1tte word; meeft geacht. " ‘ - " ' ‘ ~ ‘ ‘ , Men vlndt het ook in menigte in de Provincie van Sclazrwm by de Stad Baku aan de Kafpife ' 1 A ' 1' . cmferf Wm We “rm Zee in groteinenigte. ZieVK A E M F E R Amaw. 7 v1l 1 7 . _ ‘ K lb} ‘ f 5 20‘ Exnt. . dafl§§‘{£e‘§§‘,‘§§f§§,f%‘3,:,1f,§§&, §;:?§3£arn £11 vie!- De N A P H T A der Oudenwerd ' gehaald ter 1'endeel van 1 en itamplzeflin een'Ma1-meg‘-‘en N101-7 plaatfe daar. het' ou_de Babel placht te {laan , on- tier mt datfiex. gene’ b‘ac'{exi'gheidrme¢,- 3'-mféhynt trent Ragaufa,Comm1ageng en andere p1aatf_en. Men :6’ V;-,e‘zen" Lam; een pond’ gujkér. koken‘, ge1yk gebruikt tans geen andere, dan ’t geen mt Wank- ’ on tot ConTexven te doen. Als dé 0"? 9 Of 1'4”? K0“1t- , giggog z?lmg;.kookt zyn, lzult gy ze van'tvuur,ne- ' N A R CI S S E N. Z1c foorten en behandelng men en deNagelbloe1nenkla:1r al roerendea11engs- In Hulmers Kunfi~\V00_rd8nb- . keng’onde; doen ; en. als 'alles koud is ge\3Vo1‘den, N A R D U S. Z1e Huénerx Kunfi-woordem 1 i V a ie1; aan-kleinefivukjes opfcheppen. hock-t ’ _ ’ _ ‘ ‘ ““1f,§{’f§§1}f§;‘i{ U1D_ ;Ee,, [-'1‘am;‘d‘1eif1\u1;bel'- , NAT, B _()U 1 L L 0 N; .1s_ een Vogt , of boude p1aa,tze1'1 gmei; ,4die' don'l;er'e1'1voehtig zyn. Waiter, waax_‘1111ne1:1VV1ees, 4Kr:u.1den, enz. hcefr De blade-n zyn langwei-pig_ en ruw,-z1ls—d1e;va_n.dc 1a‘tenk9ken_-‘ _ _ V . ., , 1 d V _ Agri1nonie,maar nog ruwer en donkerder, g_etand Doe 11_1 VIEX‘ plrlten wgtter V1olen-b 21 en, rou- aan de kanten, d‘een groter, de andere kleinder. wen-h:1a1r‘ , Schurft-kruid , vanelks een handvol, Dc flzammetjes groejen ter hoogte van anderhalve en Hyfoop een halve handvol ;‘_laat het op twe voec en {omwyl Wat meet. Op haren top dragen pinten en een _h‘a-If verkoken. D1t hebbende door- zy gag 131oe1:i:jés in Rozengedaante. ‘De vrucht gezygd en uitgeperflz, zult gy’er viermaal een Qns ismgg" pmw , fond; en befiaat uit5vele'1zmgwer- gefmolten’Zw,ave1inkoelen; latende dat Afzied- Pjge zagdjeg; diegille e_en §vr_y"lange{tg1értl1ebbe11". zfel met een half, fcrupel ‘$afl’raa‘n 'g‘e<‘:1"worden,‘en AIS mmin Vt V00}3;13r,ae§qpyf¢1 u1tde‘_a_-.udetr‘ekt, géven”er den Zi'eken"s 11’1o‘1-gens nuchteren van te heeft zy'een;qag‘e1.;éu'k,‘ I "I ‘ ‘ - 7 drinken, en laten den Zlekentwe uren daar nu eten. ' f ' ' ‘r ' " ' ’ " ’s’Avo'nds,drie urenna den eten, zalhy’ernog een ‘ ‘4 ‘ M glas vol van drinken ; en 20 hy ’t niet doen kan, V . _ ,- V ‘ ‘ '_ zal hy’e1- niet van n'e1nen‘dan ’s1norgens , en dus Deze Plant is K0orS,Vefi1rY(;7E111de~ llgen Ifllffileltjllll zéll hy een maand lang vervolgen. een Ixalfpautie .‘7VY*1’~'°‘1.*‘?1.V9 Wan. we 3. 3- . 1 .1 2 2 . . 1 . Hen kokemfen Pemern dlt "lit bpgmyvalnfde koude Amie} Bitter ‘Na? 3 war (en fiwade M445» M an afgaéinde kdors; hou 1deniZ1etk;:n'_zeel- wvann; — ~ - ~ 2'1"‘ B-mkgm ‘ . 7 1n Ler net zweet in ov_ervpe_ ,1_1!._ e.1agen- ' . > ' ' _ Q ZY 15 001.! 506d W01‘ d?'_M33€; en V003‘ we V31‘ ‘ Men most 20‘ veeI‘Alfe1n, ails Duive—kerveI, 11°F“? Lev“ De W°“eI'.155 goed -V00’ Vt H°°fd’ St. jans-kruid,k1eine Centaurium, gezegende Diftel, G11 h3“9551’keT.1d5 V00‘ Zmkmgen 31,5 Z37’ met de ‘I/arnniczt Scolopeiidtia, Cl1ama:drus,Ka1nillebloe- Kalmuss R°5m‘“'V“ ’-Of Safremls Word‘ gemeggq‘ men ; Gentiaanwortels , fchil van bittere 0ranje'- He‘ "f“‘°kZe1VV“"¥ de w9‘§1.‘:§?‘.1 h1?.t.Na%‘=§““"1‘i,’S appelem alles gedroogt in devfchaduwe. Laat daaii Soed V00‘ den B“¥k1_°°P 2 mi. Ye.‘ 165.” 1 ‘mk1°P' van een half dragma met een ond Kalf-"13PJ'ES ik0: V1593‘ Me‘1.k“e“fi'Z‘."' en, '1““a'?ze1\1/I1‘1‘-“"tt"' WY“ ken, of een geklopt 1-Ioen,‘ ‘at, wel ge7.1Live1‘disiI; °Pk°k°” *. tot dat Zy mod Word.“ F“ Peemt 26 drie pinten waters,-‘op de helft. Laat het Nat daaf tot 6611 Vi€1‘€T1de5H°°d5I9;°F‘§1ée,‘§°‘,"‘=I?5f¥9’}4' na door een doekzygen , vring het Iosjes uit-; gleelgnde. .3115 mcteg ge‘iTe1k“:3>i;’{5z°;;eb§:5i1‘:‘; geef hat: tWe1naal.’sm§lr,c;fe13.s iluclitgren , of vier 09 “W “V3 I ' . uren In den eten en y nar me e Vyftien da- men de gantfe Plant met groot voordeel in af~ gen aanhouden , ’of drie weken. Man: let wel, 21?‘?-L I N G is Eenmmflwoord Van den Tum dat men den Zielzein den bulk moet zu1ver'en,in’t~ — 1 . .’ begin en op ‘t ein . ' ' _waar‘mede men een Vrucht te kennen geeft , _d1e ‘ V _ _ v V ._ ~ » : —- later bloeit en ryg Wordt, dun ‘alle andere van den V ‘ ‘ >Eg;z flfziedzel war Barf}. ‘ zelfden Boom, olPlar1t_. ‘ 2 — - ' V ' > . , _ - NAPHTA. AZ1l‘dvO1lC1S€eilf00ItV2111]0_d€nlyll1 Ncem een Hoen, het Hart, Long en.'de1Kran‘: vdat iacl1t is, als Tee1',J'f1 1315“ Vmd‘ he" dab Vloci‘ Van den afval van‘ een Kalf. ' Gy zult in her Lyf baar als Olie is ; zwart is en kxyade reuk h€€ff- van ‘t Hoen een dozyn Razyncn vz1nDamas doen, Men vindt hetinverfeheideProv1ncie11vanVrank~ iwaalf Jujuben, een weinig gepelde Gerit ; koliien .4 het allcs in can nieuwe 1:11-de Pot van drie pintcn Kalfsfchyfjes, apnfmkken gefneden ; doe hetalles‘ op zyn Ininft, hon het wel gedektv, en houheto in drie ha1f jmeg W klein vuur gedurig a'an de ;kook zonder zout ea met Lacu,'(;1)ichJore‘i a1t’§rSce(lgi1;i’? 1](]ee:ErtelIe\l;];r(:kelI1:"V ghléilllelh lilo? diladf C1311 h=111dY01LLongelkruidlbyJ een lmndvol ; “men éebmikt daair ‘van verfeheiiieij aal‘ na zu t gyl ’t oo1~_een'w1t ywaar aten oo7 ddgen :13:-‘1 ‘een ‘om het bloéd‘ fe zuiveren ' pen, en nietperfen , op dat'hetniet te dik wot: ‘ " 1 < ’— I 1 ' ‘ 1 ' de; Amen mbctdie drie vpinten maar tot anderhalf int verkoken; men‘moet'het in drien verdeelen - , , Sn geven den Ziekendaar van ’s morgens tot een’ D00d 661! Slang , d0e~'er Hoofd , Staan; en 1,1. ombyt, een uur ‘g een achgey ’; andgr , en hy. ZR1 gewanden af ; 'bewaar’er alleen ’tHarten deLevc1' niel: eten,‘ ‘dzm drie uren na ‘t laatfte Nat, Z0 hy V411 5 THY hemydaar na in ftukken. Neem een Kuie de eerfte reisgenen baa: vindf,‘ zalhy invyf,'oE km» 50 I105 ‘dafif 11611 V915 Vail. Ilatll, Pimpernel zes dagend-niet eten, en zelfsllanger, 20 de kwaal K<§IV6I11,IVan elks ene hantlvol. :Doe hetallesiz; verou er is; ‘ . ‘ '_ = 1 ‘ nei’ a vew pinten wateis K0 1 de -neltt, rverk . , Anders,’ kneus een Hoen ,‘ maak het w’el van Men‘ neemu van»die foorfen €:an.n:'1tten a11e1°$§¥. binnen fchoon, en flzeek in ’t lyf een once van de Bells fluchtefen ,1 den tydfvansvyftien Zdagen king, vier grote geltoten Koude zaden, met een half on- en_m€11 ZWVCYV Zich in ,5 begin 911‘ 0P T 133311’? den _ ce gepelde Gerft, enzo vee1Rys, doe daar by een bulk. A15 men die kruiclen niet heeft. Neemtmen klein flmkje Suiker, en laat he: met klei11vuur,in In hare plants, de Wondkruiden van Zwitzerland, drie pinten water op de helft verkoken. " ' - of de Diiivekervel en Lepelblad... Deze Natten Let 'wel,; Men kan in die Natten voor deBorft ZYU krachtig .0111 de Schprfl: , en de Sehilfers, gebruiken , Jujubenfi, Sebeften , 'V_ygen, Dadels , ‘_Bloedvinuen ,' Lam1nigh‘eden' en Beroertheden‘ te Razynen van Dama , van elks een half once; of SCDFZEH-j . ' ‘ / .3 ‘ '1' —' . 1 de Ceterach , 'IjIrts-tong, Vrouwen-haair, K&lfs- F ‘ ' I 5 =' " ."‘ ’ ‘ “" . " ' tong , even zo veel rode Kool ,Maagdepal1n, Ganfe« “'3” 7”" ”d”eM’ge’H°"f‘lI’}”""- voet, Aardveil van elks een handvol Renet- . - ’ . 1 . aPPelen een, of we in‘ eIkNat ; en in ’talée1neen, ie§ee$I§hB«§1§ om Z61}? 1are111c*1w1"‘eI1= 4“? 1 ;.:aoe«e1 nlfstong: rweriuét, Spfihnafie'§ 3? §‘a?‘E§%lf;:zfn’e:‘1ei°“h:fflift,Vglilby ‘§‘“}’.‘e’t,= Paar_deb‘loem'en‘, Beinafie, Agrimoine, Hop ,‘ Zu~ fie Rim“) Welke en 11:] . 1.11 %€y.mea,nd ?,‘(f7 ring , Wilde en zindere Cichorei by, Pofiellein, L ’ In em Y" ’ n oer» *1“ en de vyfHaai1'kruide'n, van elks ene halve hand een kleinev hanclvol gepeltlc~Ge1rI‘t by, en1n6fi1'13‘1F vol. Na dat alles zzglzyxg een kwartieruur gekookt, , x]§t"11‘I»::3=’h“‘r§u¢Ci)1“téE::‘:it';‘V‘;f1e1;I gfiegeifivhlggtegfz? neem de Pot af ; en ,V:11s de vocht zz1lz_y11 verkoeld , ’ . , 1 J‘, 1 7 laat zen_do‘o11zygenr, ien vrmg 2e,ftyf111t., D0e7>z_-gzxn Na: ,.1 dag 7,aey§0_g[¢m; ,',_ ene 2Ll1VEl'fl,'P0t, ‘dl1e xvel gefloten 15 ,_ en neen1:’er. A 1 ~ 1 - alle morgen, nuchteren, een .hTLlf_){Ql'l'1_ll'_l€[je _vo1 Doe in een pintwater, Suring ,‘Salade, PQ1‘C6« van ; ‘eengvszéinig daar na eeu ,Hoe11der- , of Kali‘- lein, Beet, vanlelks twe handvol, met een _ko‘rIl: nzicje, zonderlzout. Men kan ’er ook op den dag Brood en een half-lood Boter koken, opixeenlgalvfg 1“ dc P133“ V3“ een Nat Wm €€b1’?-“ken-, pint.‘ .Zo de bu1k,ni,etLlos is doe’e1;i y “ '. —— ‘ . . * —; -. van het l;oken.ee11‘ha‘lflood geIl’coof’¢‘ng- -. 1_ 211'-’ N“ 7” “'7 Marlcbad g‘’?‘é’’‘’.'{7'v : tan" in; gcb:u,ilc‘_van_f_da.;t’ Afziedfel in’ be n‘mic_1-'_ - - d " 1 1 _ den en einde der_dag'en, vyftien dagen l;1ng;,“';,' ‘ defiggfglogillafigflpzfgizeeiégflglgfg §§I§eE,flf . . _ , 21an~1'tuk gefneden een oude Haan en een Ka- ‘N” W" ‘_Kr"flm' ‘ V poen. Neem’er v’el en vet af , en’ fny he: wel Neem de Scharen en —Pédten van acht ,‘ of tien klein , ,doe’er anderhalf pint Rlvlerwatel‘, ofF(m- Kreeftcn, (‘camp z_e- in eenMo1'tier; neem ook een tc1nwate1' op ,‘ en Zout-naar gelang ; fluit dziar na _Hoen, daar ’t vet is afgedaan, ‘of een halfpond uwc Pot met zync dekfels toe , en zet ze in een ‘ ‘ ' ‘ " ‘ M ME?" 1 NAT NAT. NAV. NAW. NEG. 624. ' ‘ B1 d van Kalfs-ton , Bernafic kaperc Pot half‘ V0‘ kokcng waft? "n?r11!1:£:¢z:r:’ sigirgglflarrgr,’ gleildeaéghorei , en peg ‘er daar ne dell Wd V3“ 3” "re" ’ 20'‘ er C Em d Ci he: Water nit door cen Te.em5,> 9“ maak he“ dragende midlcrwyl zorg 3 dat SY V3‘1§Yar§1"a‘ut‘Yve held“. Men deem‘, de -swoop van Vmuwem kokcnd “met in ge Potgietc. Neem :1 ‘ h aft ham Violen of iet dergelyks by, ontrent een Ketel nit he: Mariebad. Zo men geen Kere C d'e h if oirce in e1k,en inneemfei; en’ doe: daarby een kan men een kopere‘ , of aarde Kan _ncrnen , 11 _a ‘ended lood Zout van Glauber , of Zout van me“ met zyn verrkcerd dekzel kmtfleleff Ir11:’zte1¥a‘rv1e1y, in gen e .v1eeS dat gebmde en afgebeend’ en klem Afgiet—glas, of een Kan are verglaasd is, or; 1;: pgfigfifis mét Afziedzel van Amndden’ mm ce gebruiken. Men km in d: })I1{::«fiESs “fen, glen We; we] ekmimd Brood en em mg mm , hart een link van een pun ‘ h kt van -here“ gig; of een flu}; Ofl’e\’18€5~ ' en ge a , ,7 I ‘ NAT (B R 0 O D) Zie Le-uemwy: rum Kin-j" Nat mar dedw:lr'_/e1‘:[;€xa:"g’ Zrnlétigarmfi 6‘? .1 gm”. V e I N»‘AVvE’L , mar UP! emdk am :16 NW?-'1 Doe zgrgtjes in drie haifPin't€l'1W?1'55Y.°P dehem dc, He,-M ,‘,,,{,.,-g,;, V ftukjes ge~ verkoken , een pond Ka1fi3PPe“ a 3?“ . K i _ « . _ made?’ blade!“ vSaCI;Yf{Il:eri("tsol?\gIS7’01$€glnV.’I:‘I)1nV1V?fl’Cie}EZ1i.- Neen V$0(§:rul<%, leg d3‘ “[5 6?“ Fame met Wat vel, nnpeme_, _ 1‘ hawe Azyn op e ave . r _ ' ' wide Cichorer van elks een _ _ lt‘r;:!1]1ct1iev:)Ic‘n em‘; vierendeel«l<,:ods mfem , :20 veil om ” bdmm», dat dc Navel der Kmderm, gefhoote Rhabarber, ‘efl 69"‘ °“°5’VY1ze1V3'nsma ' i = nierlr zeer 1117!‘ N 5 T T E N {wool-. Armen. .Zie P O T T A S IEN. Noam dervexfe -Bladen van, Deurblad , Itainp ze ‘ ‘ - ' Vocht, en meng ze met Wyn en Bloemen-meels , en N A T (V L E E S) 15 em Vloelbare f. - van op de Navel, die men van Vlees door Perfen 1 “ken a 671 maak er een pap gieten haalt. Men maakt Patryzen- 9 K“P€7‘.3:::tf N A W E T E N- kmpem-°€ly"' on-mu Kalfs-fl’; scfIc1l:Er>ienhiRagou:§ l‘ ‘ e ndheiud daar voor en gebruikc drr Nat om de ge 00 2 Men maakt een E mar vang zo - krachr by te zetten. Zie T R E K Z E L. V P“"IYz"" N“ Middel om’tI(_r'nd¢rbare1)gema.§[y§ te maxim. . ~ .. = d L ' Gal ‘er daar na het Nat uit , flus gaat men ook met ‘ _N9d°g; ;:’}nE"e."e‘: 31:2 Sim; h:¥e]§xf,r:,d is and“ Gevogelte te Wicrk; W3“ Van men dficfig Iiiigéehaald, drogen. Stan1Pz6_daarna zo fyn, als Wil hebben ’ gelyk Klekens ’ Kapomen ’ y kunt om ‘He gebniiken, als gy'tmod}g hebt. fnippen en ander Gevogelte. §Ieem CE“ v.m,endee1_1.oOd5.Van deze poem, we]- ‘ ke in we Vingerhoeden vol Wyn zult doen. . Kalfi Nah en zien Zieken iaten deurzwelgena dh’-‘1“‘“"""“” Men rnoen een Kaifs-fchyf in drien fnyden » .31 verloffeii zal. ' ’ ’ ‘ " . . d P : -t A . ‘ Z6 ’“a°§’£e‘?“"§§“ :.’.$.d:::;..f:*;*;:“..:: :1. 4.4.. ....a.,.. 33'“ e ’ , ‘ ‘t 3- zec . . n emote make" da‘ 5’ d°1“g‘ ‘“°““ g ‘ lfi dC 'itaIMineraa1inFontein— fit ép een klein Yluilr, 1cl§ntr3égg;;;r¢;::1a,;§T; W£gr:1:e:rrI-i“1::i1ten°,‘,"_‘n given hat can Vmu’ die f daar ontrent an za 6 9 . _V . . . 1 1 mm .-2 re gebruikefl ii men kan even cens met Koeien in lalrgeerd Vz}:tt_’,oIf;‘:!ef1YB2y?1‘f0‘:‘, Zen halfoncexaneel’, "lees ‘C werk gun’ I ‘ v f dragmen .Cri{'tal Mineraa1,meng*het door een, ' R‘”’d N” ‘ egr geefhier van den Zieken een Vingerhoet vol. Doe ecn ‘Pcuk Rund»vlees braden , en fny her, Neem Pig van den Man, en doe zeaan de Vrou nan fink , doe he: in een Cafferoli, en dWk’9r drjnken_, en zy zal verloflen. daarnamethandeuhetfapuit. ‘ VNEGENOOG. Zia PLEISTER N AT mm Kmidm l7eI:1'er,gtmaa£t. M A G N U S D E L Stamp inkecn Marmere Morticr met cerrhou-‘ ‘ , ' VN Menaneemt een Patrys , halfgebraaen 5 9Y3 Pam‘ _Weten. NEG. NET. NEGOCIANT. Zie HANDE. . LA‘AR. KOOPMAN. N E T W A N T is een Woord , dat van zulk gebraaid Touwerk , of Want wordt gebruikt , waar mede men Water-, Lucht-,en Land-dieren vangt; dat is. Viffen, Vogelen,, en Wild. Wy zuilen hier de konit van verfcheiden foorten van Netten te maken leeren , om‘ te Viflen ,Vogels en viervoetige Bceflen te vangen. Zo men eniga zwarigheid hier in vindr‘ , kan men zynentoevlucht tot hen‘ nemen , die zich aan de Jagi overgeven, om van die onderrecl-it re Iworden , die hunne Net‘- tcn hebben gemaakt. Schoon men daaregemaklyk aan werken kan, zo men den raad volgt, die hier geboekt is. ‘ Read mi Nemnate breijen. I. Die nan ‘t Nettenbreijen wil,.moet een dozyn Naaldcfl V311 hollt. van velerleije grootteiin voor- taad hebben , om ze naar de groorte der mazen te veranderen. . Deze Naalden Worden deurgaans van dik‘FJierhout , en elders van Fufain, of we] van Ha- zeiaar, en Iang negen, tien, of twaalf duimcn ,en “zo dik als de rug van een Mes gemaakt. Men heeft ook Breihoutjes van verfchciden grootre van wil- genhour , up darzy te ]ichter,zo11den:wezen ;, en .20 men Mazen wilmaken, die meerdan drie dui- imen grout zyn,“moet her Breibpurje» plat zyn , ,,en gemaakt, van een Hocpel van een Ton ,. omidat men het‘..Breihoutje met den duim en devoorfle vin- gervan de linkerhand moet hquden. _ Djtkan mm ,nie1; doen, als zy groot zyn. ~ e M‘ *“ ‘ Mam; wdri ara;,'¢a.. ;. ] I__I. no... hé'eKr:’i{irjéaexf1.;niae. xnhfiier van .Nette bregen , waar van"er‘ we met twe fleken gefchie- ,den,'en gebruikr warden om‘ Netfen ‘te verfleilen , en om grote mazen re breijen , en als men op een yplat houtje breid. e twede manier van Netten breijen is met ene fleck. en word: in aile Nerten gebruikt, die uirge- ’10¥1d€,1'd 7 Wqal‘,.v‘an i'Ii_I;om‘t_e fprekeu. Zy is de gemeénfle ‘en bfe{’ré ,‘ am dab de fteek we} de heifr gaauwer gefchiedt , dan op,de_ andere wyze.‘ ’t Is _¢ChfEY,1lUdis‘ 11:!» bicijen up beide dc wyzen te ' Janinerkingez. III. Velen zullen moogelyk kwalyk nemen dc regeis hier te vinden , Welke men tot her Nettema- —ken*geefr. Enigen zuilen zeggen, ‘datzy weiweren hoe men Netten breit , en andere zuilen zich aan dat werk , om de geringlieid der kunfl, niet willer. begeven ; menende, dat zy voor weiniggeId,meer Netten zulien hehben . al zy gebruiken kunnen. Men kan hun by voorraad aihier op hunnetercgem werpingen amwoorden , beginnende metde eerfle. ' Men 1.egt, dat‘er weinige zyn , die weten , hoe aile Netten Worden gemaakr. Dees zal weten Net- .ten met fchuine mazen ye maken ,een anderza! bei- . ' 62.; dc de foorten van brcnenvcrflaan, die niet zalwe. _t€n , hoe men elk {oort van Net breit : maar a1; imant aiie deze zwarigheden is re boven gekonien hopgn wy dat hy bier iet zal vinden , (kit in mg: is , om hun genoegen re geven , of by most uit. nement vitachrig zyn. ' _Om hun te beantwoordcn , die zich zo ver niet gnllen vernedercn, dar zy aan 't_breijcn gaan, om ktaiifizy , naar hun zeggen , ‘voor klem geld veel kunnm _ pen. Z.u1Jen'zy ieeren , dat ailes vergaat , en 1nzon_derheid Netren; welke verrorten, ais zy lane- ‘g€bI‘U1kt’W0l'd€1)', zonder te drogen te hangen, C: dat zy van Rotten en Mnizen warden opgegeten , en onder he: gebruik fomwyl fcheuren ,- an 315 gen Pier begint te fcheuren, duurt her met Iang , maar ‘t moer van tyd tot tyd' verfleld warden , naar ma- — rten , dat her bederft. Dan zalyher :oo,k>tw‘cmaa17,o iang duren.. Dus anlr gy oordeeieu , darmen niet m°“ Y¢Yl“lm§n,"d1E K9111’! tie Ieeren. Doehier nag ‘bye dat men, gay _Wiurerryd', ,dn’ _des vavondsnby den ~ haart (on”der'»ecn‘ praarjegqocn kaj; ,‘ :1; by kwaad Weder bykfag,‘ als men zyn ledigeiianden geen werk weer te geven. _ ~ " ‘ Maar ’t geen uog berer in aanmerking komt , is’; dat men een Net wiilendehebben, waar in men niet 'm'eer_, dan rwe pond Ton wilhebben, 'tgeen byna zeven , of a'chtfluiver her juond koih to wit gy die vooreen Piftool koopen; mjaar zo gy 'r1.eive maakr kunr ‘gy’er een guiden; ofacht mede fparen , en am _zult gy"er’njog‘ty,dverdry‘I- aan,geha‘d hebben; Want Luiden die 7.iel1,;ian Vifieii ,‘ Jagen en Vogeisvan. gen overgeven , bmoeten dog tydverdryf hebben. Dus is ’t ook met andeie Netten gelegen. l V. Behalven her. gezegde moetvgy een schaa: hebben‘, gel-yk iy ‘bier 'achter flaar afgebeeld , die gemaigkeiylgiii de z,ak,, zonder bezééren‘, kan by zich 'gedragen’ warden,’ ;' want men heeftze gcdurig van doen ,“om'tci1I]'eS ifvte fnyden , ais men Nerten verfieit, pf nieuwe magktg‘ I ‘ ‘ , 3 ‘ " ‘ ‘ Doe oqk eén MenIeirtje’nra1ien om uw“Garen op re winden, zo gy geen Wiei hebr‘da't de Vrouwen gebruikenr, die Twernen om te Breijen. Di: Men- lemje is bier. aebter, Arrikei VI. befchreven en afge- beeid.‘ ikfizal hier echter leeren hoe men her ' maakr. Ik bid 11 myniet kc befchuldigen, van '1: iets omren: dc Netrén verborgen re hebben. Zo gy tcrflond in't werk niefgelukt dat gy ondcmemen zuir: maar dar gy gelééfr, dat her arm n ,' by gebrek van oeffening, fchorr’, of van aandagt op‘: lezen van ’: geen men hier zegt. . ' De Kzmflwoardeu die»/fig, om te warm, air mm Nezm: éreit. V.’Wy moeten weten , dar een Roede twaaif Voeren boudt, een Voer twaalf Duim, een Duim twaalf Linien. . Nmxld is een Gereedfchap dienflig om Netren re breijen , en Artikel V I I. verbeeld. De Nmxld wimien , of wallm , is Tou op de Naaid te doen_; gelyk ik naderhand z.:IIzeggen,Ar- ti_kelV1I.- ‘ ' Kkkk‘ Een I ‘lxxxikeyx, 5heeft. 6:6 NET. _ A ‘ Ee‘n‘L‘£uIddr Béfcként in de Kuhn fife’ ‘grog: in“:- zen ‘. use min wéerikanteu van ‘¢en‘Sch:‘1ke1,.ofaan ‘cm: kaht gemaak: wksrdex/1. , c \ _ 5.31 Na: qpfiqlm , is een Net van due-Du; tot arie Duim am ee‘ri’.LYn véfi maken , om fig: Rex- ket Kc docn zyn, gelyk mcn'in but XIL1.;nXlX. 2.21 tonen. ' _ ‘ _ ' , Ly. word: geniamf dat Touw , dzggboveniep ondek aah 'een Nefvéfi gemhaktis . ‘c'1Lu§tdife‘firen- gen befiaat. Vefki-..'e1k geinfléulyk ‘vanldrie, fengep wordeh ‘geflégei: f;.fen '*-1-‘Ian eqh. N_et }1eeft n_ien'een h‘ovch- en o'n'dé|"-l fl}, ', ; _.‘ _ . ¢ , Nettenuaéx :22 En": , of_nha1}én .5 15 s WE . 9? meet Netten aah een hecbten , 0|?! 119? ‘W933 4“! van lé verlengen , oi oude te dfoendxergen. A1s’er vele Net_ten a1a'nAec'n;g'eI,toki:n W01’den{a‘I\s Sdgalgelsg , jnoemt‘I'1‘1'e'n‘he't‘ e‘e.nfV1e[e’r... ; ‘ _‘ _ ‘_ Eéii Ne;»Bogrkjén., , Bus dan gtqtc 7%-. . _. . ,, . . ét Thaw xe ma» mazei) ‘arm dc k _ ken, gt‘-. It x‘né§'z,'> r [A . men‘; , . 4_ . Egn 2-Q21» Neg trgoepginhn ,fi1I§’§Hg":;: 4‘ pt, )2 'Inke1faah ’e"eh’"i’iuk'iy’i1g‘e1"fiaakt', gayk Axt.X1V. tczie11is‘., :. . _ ‘ " 'M:erdé’ren. I_é'een Ma‘-1s_ lie: in V. X. _'V i1‘{ §_Cff “:t?m'aE£fi ; 'ge1ykj ‘men die ‘got ‘Art; XVI. :da eén Mai? ‘Yl(‘J"‘ uup y_ w‘y~dt’e'deh1'v‘,' die when van lej e ‘in dis n"1':t"dé ‘:i'_1n‘ie\’é4,.‘ die ,g’rbt;r,,J‘6f ‘ , gclauinfi Maieh "ii/n ,’ Wifihéér de. 'dc;r Maize orrihoogl‘ ’ ' ' liEtNét elder ‘ " 4 ’ 1 - ,3?“ v WP“! .. Sc’ha'ak- ‘bid’ ,_ )Dubb¢ld;,M4gu,a.A no fde,let_t'cr':'P.Q{RLS.T; XV, gc't;e!<éni'”ee1t‘, ‘t g':’e'n,iu nm is om te dienen. " ' _ ' Stank, is can Stok met punten’,We1kedik‘enIa'ng moet wezcn. man he: geweld , da: zy nit moer fiaan~., en'waar tde men ze gébmiken wil. ' ' Voortlmijen ,~beteként voortgaan mer Mazcn te maken , to! dz: he}: Ne: Iyne yqlflagen groptte ‘Wan: , berekeawsin 4: a}gemc"én Nétj'es,mafir‘b_‘6k in ondcrfchciding van’ kc) is. 'Mam'cfr mm ecu Maylnlng/‘e it make». dmlm V Gare» te Tw‘_yn‘m. ' ' ‘ ' '_V 1. De meefte Vifihrs , qn andere Nettebreijcrs , . . J gummy, _ twynen hét Gar_en 7't \geei_rz’y' ,gel;1ruike,a } mef ecu houtten Moientje , dal: mt verfchcidcn Rukkeur be- fiaat : selvk nun in de Nolsende ~.:Eigu.mn 'zier.: ' 0-In heme maken . moat men—twettut§ker?n bout, 1. G. en F. H. iesjduimen laug nemen, »daa1- op de éinden en in ’t midden ggtqniuzylu. Necmlnog twe andgrelhourjes F, G. H. I . welke komen moeten gn dc; twp, eindclingflegaatjes van de me eerfle hom- aesxzo dfit zy, met I_ml1ca;;d_er.ecn.»?vie;~kant juitma. 3,911.‘? ,ms9xx~.deze~v1:r hounes-.- moec gy eenv fdt }1g.=!>be_n.« K. E. N. auclmxalfi wet mg, _dat’de’ elft d1‘kker’,,e1a:;g dc five laatfiezynqgaan her ~eind~K; '1.o«ge- ;fm:dcnMis.T;sla_thete.z1ch vry in zigat bcwegen kan; en_:'t.=,n.xd;er:~= €il1§..:Qu.mDCtxZ¢hgefnedcn~1;yn', dat, 31et’cr bdvén over hccn fleekt , en’ hoe langs hoe duuder In ’t eiud N. wordt , gejyk dc punt van dc Spil, waar.o_p"mén*yet‘fyi1it; mu? ‘ ‘_ Nveem een [Yuk van e_en lpadem van een Ton, of an aimler fplwhoim‘, Vdat ween ‘Halve auiin” flik is , an grm: negen «mime. ‘fiy me: mud’, g‘e1yk’gy-in de rE1guumv.iet:,'_ vmaaki 'r‘1”xdd"eh'M.eéh‘~ga’t', om 1l'ret_ reind N.!»van~’t Spilletje «,1 to’t—aan 0.’1:e:c:loen vingaan»,‘h_etAgee’n ‘omen: o“p "t'we-auimen m an ‘u about F. is. "-‘Bus zaliuw M‘o1’en"tje ‘gérflaaktzyn. t0m dat‘Mo1ein:j«'e—te1gebr~uik‘eIn«, Tegt men ' d:‘K1uw¢n§ Garen in"‘e‘enfBak», fen Iaindt de 'e1nf¢fe‘h‘-‘ahn7de punt ' " ' ft. I-'Me‘n’ éEn=_Sfzair'a;i:§1 “ ' cg ~ ‘ ‘ Déz"e .ma‘ten, dat hetftauférdair. DefLe»Ma1en»"g2i>.it'oni%, ;a1s men den Boog doeti‘5iolm7gai1i, v'gelzy‘k~"niex’r ‘op een Viool fpeelt, . .01 gelyk ee Smix die in can Sleu- '. xx‘ .- a in flit gstyvegnqe Garen 0,? 3* ".d<3=mr‘=n; he» an, . D‘ A ‘ . .7 . . 1 md€n“,jdpt1e‘p1aa:s§!’o‘or"fP.‘ k‘e ni'dp "I‘6i1d hburje "1an;‘ Etfals ‘a! ‘t Giiénvdifir “o 5. wondéh , maakt men het,_w_e<1er,'§a;) ‘t 'éiI1ii_vén ‘t ”-hourje‘ vafi , iom , ‘gelyk ;e’v_pren ,“t'¢:1v\,v[e1“'nen, ‘A Die. éen ‘Net ‘fchiiflyk‘wiilIéI§!fi£makén‘,3 ’§_geEp zy "ten‘eerflen ygndoén ',hEl$b‘exfi’ , ho ‘wyxien. 'zy'14:én.h met :Garpn re‘ ‘ el ‘doeu —, .’ din op..e.en rspin ‘rm-in’a'a1,‘me"e: id! .6 , _ , ~'mede vdrdcrt;"i1'a’nr‘in\'an5:I‘b%"e6n ‘b/I'cti1enzje”',,,q' pen kan ; maar 't is niet__1.o .goed,,‘n_ocb gemakly’k' te‘gé- ~ bruiken. ’t Is nog here’! 'a1s‘uTen het laat met de hand op can Spil hegtwynen, _om dathetjrcmdcr en ‘_gelyke‘r,‘.is. §k_t_:;d_e;he'}f9p die wyfze te latcn ma. ‘ken, Imzondexhexd ,als men» her gebmiken wil om "SI_a'g—liétteh , of ai1d‘c‘r_e‘fy'ne e‘n“1ichre7 tt , niakeng» ‘ ‘ .t° _'0p':um‘ wyr fie‘ Naaléihzez 'tu'a:r7¢11I;7121r7t,‘ deladder, dic"‘aan€en‘Scl1a-1 ‘ ’ ' ' 519109! ;» egdey ‘egr/is maze» qa;z.ém,- ' Ngtmoet mdken. ' ‘ V II. Eer men eenNet beginr, nidet mcn dc langke weten, diehef hébben moer, ‘en deg;-com, var) dc maas , op dat mén de-ma-zenwan éen«Net dzit dienén most’, om klcinc Vogelexi, 0fViflént<". van. ‘M, ....e .._,.r--> / NET-A vangcn, wgroot me: make, ale die, welkevaor grate moeten Worden gebruikt. Dit in‘aa,nme,:king: hcbbendcygrenomen , windt uwe Naajd nu: ma, gelyk wy lceten zullen, lcttende op de come Figuur die hicr achter volgt. _ , n . Ncem kluwe Garen meg de Letter Y. gctekcnd , en fleck eex; eindje van het Ton F. in de Naald , zettcnqe den duin; van dc-liIpkerhaud_dair op , en héudende hetandere decl van ': Gaxen ;netderecJ'1- texhand , zulr gy ’t (teken door dc opening D. C. en 11:: twemaal om de Pen I, vande Naald doen, Dir gedaanzynde, breng her Ton H. in de kerf B. an kecr dc Naalde aan de andere zyde, omhet Tou aan de Pen té doen door de opening C. D. leg her dam in de kerf B, om djt.T_ounqgmaaldeuneflc- ken; gaanzp voox: to; dag _d¢ Ngggq vol is. Z0" menigmaal, als gy' her Ton om de Pen Wilt doen, moe: gy nieragders doen. d_an sjenqnim op de plants G. ;t_e, dxukken , dan gal dc Pep na buiten komefl.-.« Distal-m.akcn«. dat he: TmI.~'e: achter komtmnficr imde opening D.,va.fi_ Ie biyven. ‘ ffbeinen dd’ e'erf£e‘r'néa': maét make», M J; arldm: van den .e.er/im gm: 2 all. mm , V , ' -A4 rTl¢l1E.7.‘1’_t_7I:¢91,~‘,.¢'¢Ue fiefies. . .~ .. = : VII[~.iAI§'u‘n#e Naalg vomsl, nee_ri;'_da'n’een{ Breihoutjez, tee werken , figelyk -Ffguur verbeeld wordt. Doc'er twe flggen van_ '; ’Ijqu;o1_n ,- en kno6p"de‘=tweIeindt$9“& fanien-,' ask her davn van. '1: Breihomje af. ~’Dit1Iza!~ riwé Veer-fie Maas zyn , welkeme: de Cyfiers 4.: 5. Fig.-.3; gerekend is. A15 gyziet», dz: deze‘-Maas re gm‘ 't»is -,' npem dan een -houtje«,'.da: watnllclein . ' _ _klein',~ -HE-Em—d!l1'W&-S dikkerr ’ ‘~ V: s genre Man -zyende gengagk , (Ia,-'e‘en"_Sgylget~;< met.4. jgetakendy exmioe-dar&r:de'Maaéraa;i,z9da» nig ,'dax-,deikn'o'op’op‘ gi'e-he'l£t-_v'a_n‘i'die‘lt!'s‘z)! »'::NeemV 1‘ qén us: Bréihoutje 53- 7,'~na by-dc-Maasfg“ n;flaax~‘x'- de dan uw-:’1:'ou'-6;’ over het'Breil10i1IjE'-heefl,fi¢ek uwc Naalde infie M5215,‘ achter:het1Br”eiho_utjeom , en .ha'aI he: Touyvafi am he: ;Br’eih’on’lj5_. 20 cm dc glam 6. ondér '3_.r§eme 3: en’ hm’ he:-9:23:12 ’t;Brci- auger Zct?‘er1 aau1uw’en:.,Duim; ‘op ;! tfnffhev ;yam,c Iaaudenyflingex daniuwsron vadr: dedooxnokenmam om, en’ fleck ze daar na haven 3'' PW!‘ “W!-‘1"N331d¢ achtey devygamm _J._.»,.x,3.ux-n'ein=doox<‘ena(a.n;_dau nu]: gy}eI'1e_tW6dq4kn0Op~ bebbon ,. welke dc’ twéde Maas uicmaakr. «Da‘ar- Lna meet gy het ‘houtjer wédei uit dc twede maashalen, qm her. onderde gwedgt_e~l;ouden ; dusizulr gy éoklmet de sderde ‘doeni , zo-zult ‘gy m’£tf2de:andere voortgaah’; envzo verwiolgdnéz _Dez‘e maniexaunemtmen Op:elte‘3'.' ‘£9 1‘ " ... : -Op a}a=e“w,w »5e;{}g¢‘*eé,ygz, . » ' e~4e»e-{mg aé,;{aag)9;m \ an f, ” _j_5reijqnqfi." me: em; ,2; _de. 4_ I * " 7 .E,4W¢‘1.’i¢1g- _ 1,‘ :[sx5‘uw,éo”‘ ‘f pr"; .4. _Bg§hf1 ‘de'e31;I§‘eg16[ 5“ ' mi _ aas ‘ M13 ;.;:.x.;7;_§g:.;x 3*’ Brs113°99¢ Me! .:§”’;§.;h{.’-»“""'1:'$’T§.;‘g,EJ"° owe! mid-I j den L." en hon dat meyuwen duim van dc linker hand vatt , Ahoudcndc. dc girie achterfle vingers reobt nit, leg: da_n -uw '_I‘ou_ oyer ‘g hourje, om dc dxie middeIfie'Vingers I. onder betfireihoutjeheen , an dicht by den Dui_m , en maak '/er 215 can road van M. dat over de Man; hcen Iegt. . Dan: na 1111!: gy dc punt yan de Nggld qnder hgt houge been binnen dc}! flag flekep, en in he; d.qurh,a_1¢n,van her Tqu, hgt qiud, I W. '=‘«. I 3‘: We“<=tw=- ma! 20- ans Imam dat/‘dug. .lYIaz.c'n . zynde van de em: en _e andcre zydc 1;‘ en , gelyk men in Fig. 5. ‘ziet; het _Net de helfi kgrxerjal Vwbrglen. . Hebhendé dé‘no’dige1a_ngzegeb,reid, open dc Ma. ten, aau weeyyiyde, fleck een toutje door dengang A B:-._'V A de Fi3.’6. en'knoqp ‘_cLe. nindpn daar vai: 213321 tn I{énde,'x1_;f",t Opzeyzel’ af zyndc . en in flaa: oniutenveryglgeh ,' gelyk in de vplgende Fjgum: te _1.j;c.‘/ryxs lmqevt men dit alles acht nemen, am 10 een Net re nuakcn als men wil . en ’t gecn fchuim: Ruiten he;-ft, , E’.-£I.G‘:.€‘:.” tam darn mm remxmét Breiizw war: -32, ggap_,«_.p_a- 44; de ee;;/zfe gang gf ix, W9 1 ixetVN‘e't,op‘gc;1.cthe_cf‘t, gelyk -K k k k 2 mg zeggen , en getykvmtn her in deznevensgaande Fi- zen gans tech: als ene draad gcvonden Worden ,die’t guur 1.iet , maak het toutje aan ene‘ Spyker I. van; Net een Voet wyd zal hou_den. ‘ ' en houdende het Breihoutjé‘ G. in de linkerhand, Al_s de hodem gemaakt rs, zalmeneen toutje fle- breng het onder de eerfle Maas, fla uw Tou om 't ken tn de_Maas to. en door alle dreop-dc zelfde ry Breihoutje, en fleck uw Naald dent de Maas , om Raan , knmmende opwanrds tot aan 9. waar van de eerfie Mans van de detde gang te make.-n.‘ Peze men de twe emden aan een moet knoopen, _cn zc gemaakt zynde 'za1 men ze op hct«Brcihout]e1a- aan de Spyker doen , om he: aan de me emdeu ten , en voortgnan met alle de volgende-‘Mnzen re A. K. en «B. D. omlaag re Karen hangen , om daar’ maken, zonder het Bteihoutje daar uit _te~11a1en,ot een gang mebkletne Mazen te maken , geiyk men daar xnoc(ten’er te veel op zyn ; dan most men z_e aan de kant A. B. gedaan heeft, nemende de _Ma-_ ’er alle afnemen , uitgenomen ene , die in that rs zen 5 en 6. by de 7“en en dus metdc overrge. om het Breihontje {tyf te houden , en als gy aan de D_aat na zult gy‘ door dte gams 'kle1neMazen een laatfle Maas H. gekomen zyt , meet men van het tout-je fleken, 'tgeen gy aan de Spyker zultvaft ma- Breinoutje alle de Mazen ha1en,enhetonder de1aat- ken . om de kant 9. to. telaten hangen , om daar fie Maas houden , die gy gemaakt hebt , en begm- desgelyks een gang kleme Mazen te ma1ten,'t geen nendus den vierden gang,we1kewederna G. toe- t_Net houden zal , terglengte van 9 Du1men , van gaat, alwaar gy op de zelfde wys,_a1sn1 H. zultte D. tot B." , ‘ - _~ ~ '_ _ V _ V werk gaan , en op de zelfde vvys tn alle de andcre ‘ Afmmer/mzge_n.‘ A15 rkwdeze Netges maak, veran.-j volgende gangen ,-tot het eindevan ’t Net, ’t geen dre rk van Brexhoutje ,_ en’ neem een klemder om een vierde langer dan de maat ntoetrzyn ;'om dat het naauvver te_ maken , en , op dat het veranderd het van een gedaan , of in de breedteungezet zyn- zynde ,_ zrch ‘met veflengepdrt zoude. de Vogels.‘ de, het wel een vierde , of derde‘ korter zal wor- of ’t wtld te zeer drnkken , gelyk men we] denken den. By voorbeeld, wilt gy eenS1eep-net maken, kan~. , ' . ~ ' ' 't geen anderhalve Roede tang is, maak dan uw ‘(Is nodxg een Tou aan weerskanten te doen om S1eep—net twe Roeden. Dit moet gy 1n alle. andere het’er aan op te hangen, ‘en twe toutjes door alle Netten in aanmetltingnemen , ten aanzxen _van:_n1e dc Mazente 1telge_t1,;_d_re:rn de laatfle gang van de de Touwen, die gernzgattt ygorden totfcneef gettmtto opening D K. zyn , omnet ,,a1s :een Zak toe te; Male“, » . : a1en.y‘—‘ . ‘ 1!. . —' 4 ~ . , ‘ V ‘ ' t X I I I.:Men.maakt grate Mazen aan alIeNettenr; Omveen Net te malten, dat even 41! 89;? Zflk 1 die men bewegen moeuitals Slag-netten, want aatr ge/loten ix. ‘ p » ’tAwel, te pas komr , een foort van grote Mazen,,'. ” ‘ ‘ ' aan den kantpmet, Tou te maketr. pp datmendaat‘ XII. Zo gy een grate Zak denktte make_n7o}n de ‘Lyn. zqude knnrxen deurfleken ,,die het meet‘ ‘er k1uwensGarenin tcleggen , 0f€€I1N€fJ¢'.' Om 61' doen fpelen en flunen ;,want 10 men zev inrde wa‘.-T levende Vogels zonder‘kwet7.en in over te brcngen ;. re Mazen van ’t Net flak . ~beha1ven;.d,at,dat Netde kunt gy dit doen yietteude op het velgende. Z_0 vryheid niel_:;zoude,hebben ,. om ovende.-Lynheett een zak wordt deurgaan_s,e_en Netje , Of, N€I;lfikJC re glyen‘, zoude het«t_elang ,lyden.eer,‘t.zyn.w.erk geheten , en in de eerfle det névensgaande.F1g!1r€n zoude do,en:,, ‘en _de k1eine‘Mazen:zo.uden gedurig verbeeldt; men neemt het aanden hals ; met her aan fink gaanzdoot ‘t vryven va'n.;.’t ,’I‘ou.~- ‘ ~ :1. toutje T. enhet wordt,,alsveen b‘eurs 9._mettwe Men moe: danr, om een Ne: van grate Mann- toutjes N. C. gefloten. ' ' ‘ j" ' aan de kanten te voqrzien , een :Toutje.hebben, Men moet het Net .5 inqde Figuuh 14- V€Yb§¢1.d; dat naat. gelang van de_ djkte vandahgatenis, want maken van k!eineMazen'va!I cénvisfdh dI_'1im§ vvyd; ygn‘ hep “Netis gemankt;;; _engft_eléen:die Lyn ~, .-of en men moctv bet ’ter Iangte van vie? YOGISH vtéiérr dat, Tontje‘ doorialle do Mazen-heenz. van eeneind, ten; op dat ans de Zak gelnaaktlssdfif ‘.7-E1Ve_{h€,_.,C van 't;Net., ;.~ V , L. j. een voet wydtc. A15 het‘o;§1et‘;e1 getI1_’«1ak}jT_S3 Y6!‘ ~ ‘By voo_rbc,eld.. zo gyms; ma! gmn=Ma'zen V001-'«'_ volg dan met het maken"van h£=.t$Net1_e een voet ;.iep._‘v_vi]; r,;'t,geen met de Cytfersn.-.n.. 13. is;gca; lang , laat dan her Breihoutje G. Vaififl 1 €fl‘1}¢€!I! teltent ,,_1-tnoop de twe einden vande Lyn, aan een ander M , dat me derde k1emer1s_; hon drt on: gen ,_,dq¢ 7_e__a_an,ee_n-fpyxker ,en;maak, een toutjeaan der dc eerfie Maas, an of gy voort wllde werken; de eerfle Mans R. v_afi1,.en fieekveen halfvootverg en fleck de pnnt'1rwcr Naaldegn. deeetfie Maas net;net;zgi£de._to11t_1.eg door eenander Mans-Jronal.-_ 5. en in de laattte B.’ , welke gy by 51:11‘ afldgm waar gy een knoop znlyrrnnlgen ,.—o,1n~ 'tvop‘tc_.hou- zult haIen.,' om'er maar een van detwete ma1'_Aarde, gelyk de Slag- 0 de “M. ., ,-y ’ ‘W nettenmoeten zyn gcdaan, zoude het met op een 1’ "9 "' klein hoopje knnnen geborgen Worden , om dathet X V I. Men maakt een foort van kwadeMaz . zoude opryzen. Daarom moet gy letten , dat gy men gebruikt ze in velerleije foorten van Netteni dit.foort van Netten in de langte en nietin de breed- voora) voor zulke , die van vierkante Mazen en ’ te breit; dat is‘, _da't gy het moetopzetten zo breed den toegetteld , welke ik hier na vertoonenwolr ‘als menft Net wil hebben , en breijen dan ‘t zelvc en die welke rond , maar Vaan ‘t ene eind naaugeg in de langte. dan an ’t andere zyn. Gy kunt de gedaante van gieezre vermgetdenngen , lnet verbeeld zien. Zy zynv met e Letters V. X. getekend. Men maakt X I V. Ik noem ronde Netten, a1IeNetten, die 13 Op den WW’ . als een goat, of ttechter, of ierdergelyks gemaakt 1 $:d:ir,,fi¢1el;5q:.:‘t, eendN-ct “'”.‘ mfikend dat 33”’ zyn: gelylgdit, ’twelkehie-rachter vertoondwordt. de den. an dat deel WV '15“! 6,‘? “an “M” 5"“ Maak eerfi uw-opzetzel evenals Artykel X. ge- dew e;u’d Z vierangte m °]")'}.‘,,e"° mt h°t.a"‘ zegd is , maak net aan de Spyker T. vafi , en om Maze“ hebbfin’ Ze v°et°"' “ N“ .7-3‘ ‘Mm’ . . .. . fl . et danz4 Mazen 0 el It At. m trond te brenen, In de p1aatsvandeeerfleMaas "kc; X is gaze d an 1 d P 8 Y. L: te ne1nen«,.om ene gang t‘e breijen , gelyk men '; opzeften [mg ’m a S gy 5“ °°'.‘‘°“«E3“g 113 — , aak dan vyf , ot zes Mazen, doen zoude, als men geen rond Net brerde, moet en 315 gy aande Zesd f men do laatfle Mans van ’t eind der gang R.nemen met V . dl-edau cane ’ ° ,1eY~‘=ndezyt~. getekend en ze aan L. brengen , makende een nieuwe Maas rm én_ fleck dam tgfmg H} ‘E mnde met her G? tuffen L. en ‘R. welke doorrndat middel bet Net yzal zelfd, ~ cm“? “W6 Nam d°°.’ d” ,. , e zevende Maas, en rnaak een knoop. dxrzal flurten. en t tond houden. Gy zult den gang van dc mefldem, wam W 1k - . - dc Mazen in ’t rond vervolgeu, nemende de.»m'eu- »; gm-hon,-C it 13; V1,‘ e 6 I16 maria] W“ ‘I 315 6' we welke gy zult maken tuffen de twe anderen-, -» J gun’ as een ‘us’ DIME‘. ‘ , Ga dan daar na voort met uw Net en a]; L. en R. en gy zult dus-‘her Net vervolgen , bre1- tie" of "man van em kt h b , ’k , 557," geléde altyd , al keerendc voort , zo lang 3 211$ 8)’ op a’an , hoe veel § alsaagy min: ,twte 3::I;1t11::rl:1I::-I 5 59‘ - r-ingen in elken gan doet , maak no ene andere I-Ia: mm een Net most ma/Em, dat road in "°““E°1’d°“'“B X- °Pgd¢ 151545 WYS : E5 de Celfifi; met Kelm , of -verfr/aeidm Izzken. . Egvalfit g“:'tm;dl‘:b““'5“ SW5 2 ‘,Ve]k‘g"/I BY b€ViD4 J a e e en, zes en twmn‘ azen t XV. Als men can tend Net met Inken, of ver- °°1"l3k€ V311 dfi‘ ‘We V€"m€91'd€T1%B5fl ; fiegicri fcheiden ingangen zoekt.te rnaken , meet men be. dan"wede‘r enen anderen gang, waar in’gy ene an- ginnen , gelyk in ‘t voorgaande Artikel gezegd is, dens. vermeerdering zult maken. Dir gedaan zyn: en als, men {5}-_p]aat1g;i§Vgelzomc|r , daar men 661'] den 13] Z)’ acht El] twintig Mazen hfibbfin , en dlls Ink wll h'ebbeu,,. most men ’cr een gang van dub: 1T}0ct gyi met de andete gangen te werk gaan , belde Maren ma1_ten., Gy'kunt_daar van een voor- die gedung met me vermeerderd zullen warden. beeld in het Ftgunr van Amkel X I V. vindcn. OP deze wys zullen dc Netten , om eiken gang Dat Net heeft twe mgangen, den enen aan de lez- tvgee dmmen wydet Worden ; en zo men een Neg let A.- welke de eerfle Ink uxtmaakt.“ en ‘den ande- Wilde maken dat gedutig al naauwer werd", zoud ten op de plants C. welke de twede rs. Brei danin E)’ 111' de plants van meerderen moeten minderen , ’ttond , en als gy in deplaats A. gekomen zyt, Op ,de plaatzcn; die aangewezen zyn , nemende neem twe ltluwens Tou , en wjndt ze te gelykop twe Mazen tevgelyk '; en makende danr maar ene uwe Naaldz, en brei een gang daar mede rondom M333 op . dus‘ zal het Net op elken gang twe duim uw Net. Daat door zult gy een ry dubbelde Ma-‘ klelfléfil Worden . daar het op die anderewvys ai :.1enh‘heI:l>)ben , gelylirzy tuffen _de.Letters V. S. van gedung -aanneemt in wydte clken gang. e rer » e even 1 unrte men 2 n. . . . . A\s degeggagngaf is;g fny dan dezeytwe Garensaf; Gewguge a"‘1""Z”.’”<§'4"’””" ‘W’ Fm‘! W’? en verander uwe Naald, om'er een enkcl garen op '””f‘ “d9” 1'49”- te winden ,. en vervolg me: Breijenop een. van de I 1.1’ Men maakt gene FuiIdé"b'e ennip _,_-, die n'z'en‘ kan iyinden. .Gy zult he: 0 ze en o1'3‘de zelfde wys», a{s’—in An;ik‘el; X‘. ge‘1eex_ , met: Vie: wgint-ig Mazen. -Di: 6pZ'etZé1‘ aakt, e:bree_¢t*e7'van;»het- Njer.’1'1it~,=‘ ‘en de\ langpe inoet ‘Roeden czyn. " 3Het’-moefigerand nan deene Kant 2 V, g"e}ykjk '-Attikel X1H- 3'g¢t'0Ond, _heb_. ; _Het Tou'tje ,"}w:a"ar.‘meq1e’H1en et/‘aim de kant b_reije'n‘_zziI', in'6et*flerk='~eh~'van eenvgdede dikte 'zyn”',‘ <‘)‘m‘een'Lyntje"déu‘i‘de' grote Mazen te flelgen, die'v'an~ dit Toutje7ge1r'1'aé‘kt zullen 'wor-‘ den. j D’ ze‘Lyn nxoet dendikte van een ‘ping»héb- hen; 'g zul: aan de t_we einden van het Net, den laatfien: ‘mg der: azeng o e'en’Breih'outj_e ma} Kex1;;’¢gt_de' h-elf: -kleinjer is a s dat, waiar op men. 1 'g’:gi;fé’:N‘eft egemaak: ~ -o'n‘1'het-Ne't in ma: te"fh‘gjIHén;g Djev k’le'in‘e ‘Mai'e‘n- zullen gemaaktg woi-“c3‘enA , “geIyk'jArti1ie1' XIX-.' gevédond ’is I, v om te‘ 1naken,: d'at gen. Netniét langernoch kgrter ‘wordt. njroet d’e _Netten-en de ~Lyn‘ verwenrmet-een bmineiglem ,’ ‘gely'k ‘hf 113. in ’4‘.‘XXI’X...v.-«--'» ‘ ‘V2: , r "o.'_'/1/if l;4§.\.'.v‘ DA ,0‘ 1. ‘4 .35, > n:3~,¢ .‘ v»:,‘-.- ' - a O 6 O ,’¢/'.9.9.""§%,‘-,9‘\ o"o:¢:o:4"¢‘o'«»’o "o»o‘¢’o‘5»'o 1 &- Jaogaa, .-74». . , N-EU. - . NEU} » hangm mniet .,tegen.een Muur», om dat data! de mecr op is , en fir k dair de zwecrtjes twe.,’ of Muizcn. en Rpttenv bY kumlefl k°m°n- ' . dxiemalen» daags mege. Of ,-meng tien greinen ‘Au- ’. Men. moec niet verzuimen de minfle gebxjoken xjpi , e_nt met We oncen Rozen-olie, en befifieer » Mans teherltellen, want, als het op ene plaacs is ze $3: twemalen daa 5 made ; maar de Zweer gebroiken-, zal de andere niet lang duren, en geheel moec a1 heel kwaadaar ig wezen , eer, men"er dat blyven, en in tegendf_eel., zo gyzorgdraagt voqr Midijdel op legt. Wilt gy din met, neeni hec hsit dikmaal E6 flellen. 2,a1’t Wel twemaal zo lang fap van Tabab,magk dat hectmet zo vc;e1_OI‘yven~ tegenhouden. v ‘ ‘ . _ ‘ olie kookt, tot dat de vogt 'v,e1:f;ee'xd. is,‘ 20 dae’er . N EU S. Zia de Befchryvmgdaarvan,m H145» niets dan de 011e_ovex'b1yft;' fme,er’,e,r’11_ dan méde nm Kunfl:-wooxdenboek, . ’smd1-gens en ’s avohds; ' ~ 7 ‘ ' 7 . ’ Men zal menigmagl genoeg met de‘c;i7(_f'ef!io Ha?‘ mach zich den buik z.u¢i,ve_vrenLqfmefniqplngmic, of . v — . I '. ;'Nee1ln vier, of vy{'7lI,epe1s vo{I‘ap vax11lBeet, met met Rb“I”"5” °f T""”4""’d'”,~‘ I 20 vee on ezouten eesnat; g1et’e1'a emorgens V.‘ _ . in ‘I; ha! V51 uwe hand van, en,h‘aa1Ahet dooruwe . _ , I/‘Mr jdefiafl fl” N”-“ex. _ H I ; 1}Ieus op. V ‘ _' _ . - . — ’ Neem Sap van ‘Kniis ep Mutt‘; ‘téh once \;.S,a{‘o ‘Ofwe’i,ne’em ’t afzmdzel van Guajacum, of dat van Wyniuit ,’ twe 6ncez_i_f;_ nieng ditbnder een, van. de11/Ealmboom , of Water van Oranjebloemeu , er; haaldaéx van me,‘ of driemafl daa‘gs door 11- of vaxi-fap_.“van Klimpp-bladen , of afziedfel van wen Neus op. ' “ ‘ _' J: " , ‘V 5 7 Rosmaryn, Of T3? Va'n’Tab1kS-blfiden. diegrden, Of wcl; doe lde bladen vanwM:i’Irov'e drogen, of droog op witte Wyn fiaan t,e trekken , en haal en gebruik daar van in djc plaaté \‘r‘qn’Sp(L;i'f'-]'t,:ibalV:. ‘ Vérzwariugen iv yd: 1\‘T-¢;t4J. C daar van op door den Neus; of neem de Ga1no- , p , —— _ ten en .Veneedfe Ceruis, van elks een once, Styfi . ’, Ui;erI_y_ke qutjlekihg :{erj_1§(:m.' fel en (}om.Adrag‘ant ,_ van elks een half once, ' ‘X -!}_'’ ’’ ; ‘‘':[’,J '" , , _ {toot hct allés met een totrpoejez, ¢nmaak’er een ,_ Neem. €511 9}3_€{3,43‘0¢i <_1032e;i'3Y1€X§¢11;in¥'1eY°31i Sméé!-fe[ van met,d,1~e 0nCen Kieke,-_,m‘t_. . ' cen waters , err befpreng. daar1m§mgma1én;,_.het ’ " ‘ " ‘ ~ “ ‘ Zieke'deelmede.- H-It '»”*'v=:!"-’1Z:3w“' ,.S'i}{e:refl*1)bbrNmééuerzweriu ‘tder New :4 , , — , ' ‘-~ L'- f ‘ -f,;,,,,,,,d,-,, d,: 53",,’ 5b,“,,,,_ ’g Voar werkoildkgldg e1¢’térutpe.n-.z§e)v' .gVva.ze.. T “Stoot‘op zich'ze1ven Goudglid , Ceruis ,‘ Kala- Me” hale dc‘; ‘.":"‘a11-‘."5"5"'~‘¢.WY“7;:’3'vZ:5"7» ’7dli,é °P mintfteen, -van elk"t-we dragmen ; meng het am he‘ Vuur mats 41901‘ d¢INe‘l§ 0P« ..t .1: na te zatnen in e£_:n.Mortieg met een Iepe1volRo- r " gen-olie ¢’i‘o.15. h. ‘ZS? .fV“ 53. mén zorg dragen , dat men zich met twe oncen held“ 1'°°-di 9“ ‘‘ —k°’‘’~‘ C‘ “I h°¥‘3°9d° “""~" ‘ 1.911../d 2'/L Mama den buik zuivert, of met anderhalve once’ K011“ he‘ b1°ed “it 55“ a$1P1’C:’ is W?‘ di1‘."'9I°fii Rozenfltroop in ‘een 'afziedze1‘van'drievierendeel-- ’ker"99d”~e”*Z°nd~°~"mm” -Y139$°“dre'~ ‘ loods Sennebladen gefmolten.-Mazu'_men kan’t»fom— : 1}“{‘: " K d ‘ Kruis en Munt, of Bolus , ofKoraa1, of de Schaal van :. ‘ ‘-3;; « NEU. NIE. ’ a ma. :liruid_en eten; als Zuring,Porce1ein ; Salade, Ci- _ den. Doe het aiies in zes pinten waters , weiiie chorei , Kervel en Verjuis ; zy znllen. Cider , of op vyf over ’t vuur zult laten-verkoken.‘ Als de Klein"-bier drinken-, of een Gerflendrank , of een Appelen wel gekookt z n‘, on tot Marmelade ver- Limonade. . kookt,zult gy in de vyfpmten waters een vierendeel Luiden van ]aren zal men e Spenen weder Narbonze-hon1g'doen_, welkegyzultlaten koken, doen krygen, zo deze zynopge ouden, en Vrou- tot dat zy gefchu1md_1s. ~ Gyuzult alles door een wen zal 1nen'bIoed laten op de voet. ' meuwe lywate dock in een nieuwe aarde Pan da- Zo met deze middelen, zo wel het ene, als an-- ten deurzygen : men zal daar alle morgens‘, dere , het bloeden niet wil ophouden, za_l m‘e_n den tyd van vyftien dagen , een pint doen drin- ,voor het zekerfte een -Schroei-yzer onder de zolen ken ; en tuifen het eten , en als men na bed gaat van devoeten zetten ; of men zal de Poeijer van ‘is ’t goed , daar nog een glas vol van te drinken. Wierook deur den Neus doen ophalen , of van Onder ’t eten zal men Water en Wyn drinken. Maftit , of van‘ gebrand .haa»ir van een Haas , ll. Neem twintig , of vyf-en-twintig Pif1'ebed- of van geitootten Vitniool , of van Sap vanNete1, of den , was ze in witte Wyn , en na ze wel afgedroogd en gedroogd te hebben , zo, dat zy na geen _Wy_n meer ruiken , zult gyze ftampen. Leg ze daar na in een lepel Beteunie-water, of iet dergelyks , en doe hetalles den-‘Zieken nuchteren innemen. I I I..,Neem ‘dc Gom van Perfikboomen, laatze in eenweinig Wyns fmelten , en geefze te drinken. . een Ei gebrand en gefiootteu, of zy zullen de voc- ten en handen in Weeg—bre-‘water ‘, of Zurmg fie- ken.‘ Zo men dit niet wil doen, z_v-a,1,men een hand: vol gebraden Zout tuffen twe doekjes doen , en leggen-dat rondom hetvoorhoofd en het hoof<‘_l;A V . zy zullen ter zelver tyd hunne handen fieken in 1V, Néem de b_1aden en wortels der S_an1kel warm watex, doende zich.vryven van de knien tot dog: ze in Water, of Wyn koken, en dit kookzel den enkel; of men zal zi h twe, of drie dr_upP€n den Zieken geven. ‘ Wyn-azyn in ‘t Oor laten kéuppen , dat aan die kantu -V. Neem drie oncen Rozen-olie , en drie oncen itaat, daar de Neus niet loedt. . _ ,Roze-water , of ,Weegbre-water ; meng heralles N "EU S (fyne) ‘is een fpreuk Van de Iagt, die deur een , en maak daar een linnen dock in nat; van Honden gebrnikt wdrdt, diejeen goedenreuk en , dit matig tuifen de handen hebbende uitge- ‘ - » drukt, leg het ter plaatze daar men pyn heeft. hebben. - N E U S (grove) word: gebruil-it , wanneer de V I. Steek een Lywaatte dock in Water en Wyn , Honden kwalyk Iucht kunnen vinden. _ en legze op de Nieren. Dit is een zeer goed und- ' N—E U S-B L 0 E D E N , is een verlies Van del, met- v F; of zes deelen wateis. Het Verjgus bloed door den N.eus.- Zie’ N.E.U S; . zoude nog eter dan Wyn-azyn wezen. Middéiw 'ifonr~’t Neuxblaeden. - C ' Ont/feking der Nierm. ' ‘ I. Stampde bladenvan Netel; leg ze onder de ‘D3: de Niexen van een _Ontfteking zyn aringe. voeten , en in de handpalmen ; doop een linnen ma ; wee: nfen uic de gloejende, fiekende, grote lap- in ’t fap=, leg ‘heroin het halzakje, maak Steek- .wieken~van,lin_den; doopze in _het>zelfde fap en. een kwade gedurige koors , daar zy van.verzeld- fteek ze in ‘den Neus. - -» gaat; I-I. Spuit -met Brandewyn-inde Neus; div: zal _ menigte zeer-rood en brandig gewaterd wordt_,en' 0P T Ogenblik; 315 d001' 6811 1nirak61gen8Zen- ’ 2113 de Ziekte zeer grootwordt ,_ waterig is; uit een III. NeemEerenprys, inde h’and,houd ze daar doove pyn van het Been , van die zyde daar de in tgt datvzy Warm wordt, en gy zult daar hulp in Njef omfioken is , pyn in de Lies , en ’t naar by vm en.. . . / I V. Drnk hetffldp dergrote l{c;elen~ai-£tampen- gedurig boeren. de nit, doc het fap en de bladen geflampt in. een De onttteking der Nieren , van de Koorsve):-, Neusdoek, om daar een band van te-maken ,. die ze1d,ig doodlyk. ' men voor ‘t Voorhoofd legt, zodat het-beide de. Zy wordt , of door. de natuur ,— of door ‘I: am- flagen van ’t lioofdfleft. ' wenden van welgepafle middelen genezen, of.ver- V. Neem een goede handvol Pieterl'eIy,- en hon. ‘andert in -een verzwering , of in een Knoeft-ge~ -dedfielve voor de Neus. Dit is een onfeilbaar zwel, . mi el. ' " ' . . * V 1. Men’ kan ook een doekje met Wyn-azyn Middelén voor de on;/iekigzg der Nierm. ' nemen, en- leggen dat~over.de-Neus'heen. _ ‘ — N I E R E N; Zie van hare geiteldheid , enz; Men geneeft ze door alles , wat man? onti'te- Hulmer: KunI’t-woordenboek; ' kingen gebruiktwoxdt. r.A Door algeinene Mid- defen; ter genezinge der ontiteking gel'<_:hikt«, als - Aderlaten , Aftrekken , Darmfpoeling. 7.. Door _ ' ': _ zachte Afziedzels , die tegen de Ontfteking I. Neem‘ drie handen vol Weeg-lure bladen ,met zyn , en,in 'groten overvloed vvorden gedronken. denien, of vecrtien Reinetten doonnidden gefne- 3-. Door Kliiteren, Baden, Stovmgen, uitdézelfde V Algemém middelen noor de_ ziektm der Nierm‘. 611665- king. A13 de-ftoffe van de ontlteking begint-af te zet- ten~, moet-men enige weken Iang -Melk met een weinig Honig gebruiken, '0 Stem in de Maren en Blame . De Steen is. een-ziekte, die den Kinderen meefi Zy taft ook Oude Iniden aan. Maar ook lui_den in den bioei van hun Ieven. Yizkenerz van de Steer: ’der..Ni:rm. _ pyn der plaatze, daar de Nieren zyn gelegen; uie _ uit ’t weinige waters, dat dikmaal in kleiiie - - dat in dikke Pis als haairtjes dryven ; is ‘t een gewis teken , dat de Nieren ly- Wilde Cichoreiten Kalfstong ,_ van elks een once ,‘ den. Onde luiden , die de. Steen .in'de Nieren Byvoet , Kamiilen , Moederkruid , Charnaedrys, hebben, en in de Blaas, ’g‘enezen daarzelden van. Steen‘br_eek*, ‘Polei , van elks een halve handvol,’ Men vmdt zelden Vrouwen met devsteen gekweld; Anys“; Am1neos- , en Bergfilleri-Zaad , van elks. ’tzy dat hare Stonden haar daar voor bewaren; of drie. dragvnen. Doe alles met den andere koken _arer Pisgang maakt, dat zy ze g,elegen..klootje ; uit een~Bnikpyn, 'G,albrak.en, en datzde rechtheid h licht kwytyworden- y Zy, die dikmaalpiffen, en dikinaalkleine z21nd- en kook het tot Syroop. Men moet daarvan t 'e jcs kwyt Worden, w_orden zelden met deSteenge- oncen te gelyk nemen , gemengd met een g as kweld. Men geneeft gemaklyker de Steen , die Water van Weegbreé, of goede Wyn. by. toeval wordngeboren, als dienatuurlyk is. Die .los1y.vig is , krygt zelden- Steen. ' De N-ieren ende Blaas , zyn de enige plaatzen men, met 20 veel Terebentyn, en een haif drag: niet daar Steen geboren‘ wordt. Menvindtze ook ma, Cremor Tartari in een flikbrok; men moet ge- in andere deelen van ’t Lighaam,‘daar.zy zopyn- 'ven. naide flérkte der zieken. lyk noch gevaarlyk niet zyn I Die zorg,wilien dragenvoor de Steen tekrygen, want die Waters nemen onfeilbaar de oorzaakvan . en zich vande Steen te genezen, moetenzicb.wach- dc Steen weg; of zy moeiteh twe, of driemnal in _ ten vo'or ’t geen gezouten ,« gekruid , gepepexd, een week; liever een drank» van dezen.aart., in gemofterd is; .voor Look’. Wyn Kaas , ‘harde eens deurzweigen. L 1“ 3 Drank‘ \ \v/ ANIE. ' 6” Geneesmidaelen -gemaakni 4. Door vochtign1a- E" ‘ Ki - - ' kende zachte fpys , dpor ruft, en 't myden van een allfinlzilet ge:f:1a?ieliér1Ifv1:i§’§;n°§rhgéspfifv”'°” van broejend bed , en ’t myden van 0;") zynen rug te, heid van Pisdryvende middelen Y erI1Lhaa=r“:n/grfiiel‘ . , . . , g_ I vuldig. gebruik zoude e Nieren gans/venwak. Men moet zoxn 1 K1 fteren , met L zaad ken - .. f ne Griek, Mann::yHeu¥nfi, gemenen Oylnije , en’. ten ’vaedl ‘feli£(l?ild(xkn€::;1eo¢l§;a;f£;t;:;d:,;) verztyloedfiw v°ch' ‘it 20 menigmalen doen, als de krachten hettoe- men kan ' Kalil Schapen-vleegs 'en'a1y1eZ“te“ ’ Z0 laten. En voor al moet men ’t.aderlaten op den gemaklyk’ is re verduwen ' Z ’zu1Ien d esm" dat Voet niet overflaan. Zo depynen uitnemendwa- Kappers Lam Cichore} Ego Ar eel.‘-pys met rén , zal men in een Bad gaanziften van een af- woérden’en 'Ko’mk'om1ne'rs’toen?al;en P 2165’ £1‘ a. ziedzel van die verzachtencle kruiden,of flaaneen eten Meloenen Vy en Ferfiken 15istay'2ui{m dock in een afziedzel van Weegbre, Latu, Ka- ’ g ’ ’ ms a‘ Woerdé,S'o1a‘num,AlthaeaA, om de plaatze derNie- ren, en men zal den buik met Wei en gezuiverde bxgden van W mi: Callie zuiveren , of met Manna. ' ' ‘drank Gerffiwater, en debwortels van Heemft ges ruiken. en oet zic ii - e ‘ . . ’wagten voor ’t gibruik van itefkfie .zl:1g§YV‘::E ‘iggdlill-rsttnfm S mprgens een dergelyke‘ Snoop 3°‘ de Pis-middelen, uit‘vrees van meerdenontfle zynen, Amandelen, Okkerneuten. Zy zullcn on... de Wyn drinken‘, die op Salie gefiaan heeft , of ‘Wat rfi kin ex-en belangt -zuiver Water is bun ‘henfilgel’ , dan Wyn. Jorige lieden .zul1en 3s 3-‘ S_yr}1ap fuoor jauge luideih Hie met de Stem _ I gekwe/drzyu. V V E3 Z6 te zuivexem D‘ Neem zazid‘ van Krieken ‘over Zee ‘en die den ._ , Malve , de vier Koude zaden,‘ van elks twe drag; men, .Vrouwenhaair‘; Hoppe, van elks een halve hand vol ; Hertstong , Endivie, wilde,Cichorei,~ Calamiiith, van eiks een hand vol; Zoethout twe dragmen"; Pi'eterfelie,Afperfies van elks een once, Doezalles in drie pinten water koken, 0 de helftz. Zyg he": daar na deur_, en doe in het’afz1edzeleen' pond Suiker, ’t geen men tot een Stroop zallaten koken ,_.waar van men we oncen op-een maal in - Cichore1- Weegbzee- "Maine-water gefmolten, ge- - ‘ Z0 men‘ dik troebel water met vee1'zantf;,met V?“ Z3 ‘ ‘ ' pyn in .de rug en lenden water: , is ’t een taken, dat ‘er Steen in de Nieren komt. En watert men met pyn en moeite, en ftaat de mannelyke Roede dikmaal , zo dat men ze elken ogenblik vryft, is he: re denken , dat ‘er {teen in" . .S'_yro.a}1.5iz/nor nude Luiden; ‘die met de Stem , zyn ge.éw_¢l:_l. ' ‘ Onde Luiden , die van ~enen.vochtigcn aartzyn,‘ zal men deze Syroop gereed maken. Neem WortelsvanVenkel, Seldery, Afperfies,‘ in vier pinten Waters op de helft, zyg bet‘ dan: na deur , en doe’er by two pond gocde Honigf, Waren des.pifl‘en met veel zan‘d,be1z1den,.zoude men kunnen een half once gezniverde Cz1ffia'ne— Ryke Lieden raadt men‘ na Spatoe to gaan; . in een groot glas Water. 633' V . NIE. W W, , W '. _ I’ :2 . Draw}, .,,,,,,. de smn in do Niereu; ‘ pyn‘, in de zydtrtmem zwaartev-en max at blaastde‘ . V V. g S aan,-en dikke waters, waar in.VIees~brokjes, en‘ " In vier oncen Wee breé-water .. 05 Z0 V951 A9‘ als haairtjes dryvenu ~- i , ~ ziedzel. d°e mderha ‘ye °“°° 2°?“ AW3-11d'31*°_h‘= Ens verzwering van de Nier moet warden met Citroenfap, en een once Suikerkandydaar 111» fchielyk genezen, anders word: zy ongeneeflyk in ’ . . * ', Lulden van Jaren. ' ' Anders drank; om lineman} J‘ Maaud: te ge rmken. Neem twe oncen Netelfap , en 20 veel Weeg— ’t Is goed , drie dingen ter genezinge voor de bteé , gezuiverd op het vuur , doe daa; een we1- Verzwenngen fie: Nleren, aan te merken. nig‘ Citroenfap by , met me oncen _Syro<_)p.‘van» .Het_ eerlte is de_pyn_ door zagte imddelen tc Perm;-bloeinen , zo zal het zacht Bulk-zu.1V€!€11a bezadxgen; he? twede ze te zuiveren; en ’t derde en ter zelver tyd het Zand afzetten. ze te heelen. ,. _ . 1’ De pyn verzacht men door Buikzulveren met Cafi Amicre middelérz, waif ole Steer! 49" 1” ‘”- fia , of Catlaalicmiz duplex, met famengefte1de\Sy- ' , , -. w r ' , ..= ’ . ‘ roop'van'Cicho1‘ei,en Syroog vanRoze_n,_ofdoo: I. Doe twmug gre_1neu As van Scorpioenen, in Bmakmidde1en_ 7 I ‘ _ ,_ - een glas witte Wyn, innemen; en fmeer de fchaain- Memzal Ve1,ZWeringen_ Zuiveren‘ door 1t gebmik deem” met deszclgohe‘ ' Me.“ km °9k’d°e" m' van enen Gerftendrank, gemaakt met de Wortels nemen gefiééten Sfieenen r 416 me“ 1“ ‘5P°“fe“. van wi1de:Cichorei- vain Malwe, HeemI’c,,Lynzaat' Villdt » Of P053" V3“ Verbmnde Haze“ ’ °f Wm’ en Kwekomen , doende op elke pint een vieren- menrdie We‘ 56Wa.fl'°n' 61.‘ ged“-mgd zyn’°fP°e' deel witten I-Ionig ; of , op~ vier oncen afziedfel jer van Steenen, die men_m de Galvan een Rund ‘Van Heemfi duet men een once mete _Amande1_ V194‘-»'°f de ‘W? Va“ I'.I“‘5flakk'en’ °f A5 Van ge" olie , met tien greinen Salfraan , en acht greinen bland“ Gan.‘ ’. 9f P033“ V3“ N°‘e“‘,i°.Pp§“V’ °» .zaad van I-Iuoséyamus gelloten. T . . , ' Dad€15, Of M15955“ ,‘ , , ' ' ~ _. Dezen Drank zal men twemalen in een week 11- TW‘3 d-"35"?" Dmvendrek.’ met eemhalf ’s morgens nuchteren ebruiken; of anders zalfiien Once Sllikera in Wme Wyn gebnnkt’ ‘Ride Steep over ’t middagmaal ezen Drank nemen. Meng (1093 hem?" 9" afzet-fie" 5 men “wet Mélddel een pint Wyn met vier oncen"Honig en eenhalfje mafif f0mWY1 h_€Th31Cn.- __ Weiegbre-water , waafvan men zal drinken naar Ill, Neem een half dragma Euerfehalen , ge- dat men dam heat. , i’CamPt 5 Of “en 2 °f ‘W333 d‘“PPe“ .V“,"°°1'°h°’ , De Wonde zal litteken maken , zo men zeswe- . Q . - . . e aanden Ian drie oncen water van IV. Velen hebben zxch met dit geheim uitnea 1h‘g:i’en°§,~;:]‘;V grlgefie Tabakg”0V'e1.gehaa1dv’ ,nucme_: mend Wei beV°“de‘i5 “gem eel‘ half.p"‘.t Bran‘ rén’smorgens'ingeeft;'ofzomen7tvvemnul.7s weeks, deWY": ‘We dmgmen Spaanfe Vhegen’ ‘dne drag'~ in een once zoete'Amande1en, ‘drie7d.ruppen Olie me" Zaad Van Ramenase eel‘ dmgma en een half’ van 'Mirrhe« doet nemen ; twintig gteinen Aloe, Schors en Wortel van Launer , zo veel gremen met dfie grains“ gefioten Safi_«r3an_ . ‘Mi:1oiel'uoar em Verzweria dtr Nierey. ‘ 3. SP3a”5“i°t ’ °fCVP"W°”e17fi°°t aueé met ma1kan' Men moet al Wat gezouten is verbieden , zo wel , . gtifikgg laitdélgit élgré fycgvyezindggrm :1]; .t:ivl:iI1et;g1 1:132 %1s_a!1'1les ; W211; gekruid end kwalyk te vertexen is. Weeg-breé- , of‘Latu¥watet3nemen , of van Ci-. 26 mne'm:,' 15 Zea goe ’ choreig, of Venkebwater. ,. L . . . , ~ ~ V. Men moet. alle dagen drie dragmen gaini- L ‘fl'kb k’ ' ~ . . 25:26 S:‘%:;;:‘:“e;n?::o:;;+he:?aie 2,32; 0:’: meet .het'z.aad in . ’ V -V -Z- GR.A,v’»EEL’. f men in’cle kleine knoppen vandevkleine Pefiilen- vietaan. D: in Jim. ie . i ) ., 0 1 . d .w,‘-: ‘k dent «en me 3‘. . Sol-EEN_ * V .0 tle-WO1’,te vm e, we 6 yr! ,_ mm. {HI- _ . ,' ._ ‘ tpzfm , _men .dnnl_€1J€n _€n1g0mkgef§:;1ep£\I:;1n,aIIL§l§ Ilgecember , Ianuan , Februarl ,. Maggt; _ vmegé ken‘ OP ’t eind van elke Steel ’er negen u'i't,' die L5”ffl°1“ half Me‘ a 5112- E5" 809d Tulnmim meet van den andere gefpreid zyn, zeer groen , en gc- l§»IebbEerY da“ V°°.r hebben’ .' . tand» op tie kanfien. lgeszelfs Bloemen waffen am ‘back G LLA‘ Zle I'.1"6""-' K“nfi'W°0¥d€I1- een Stee tje, at tu en d’ Bl dfl I "k ’ . - ’ . Zy hebben vyfB1aadjes , R()1ce)swy:inL’at:’(::nLc1l1t:.:fl(:1I:1§- “I: 1P‘ Z": K A T E K R U I D 2 9“ NIP!“ de, en van vlees-kleur, of witmetroodgemengd, H ?’?".K“““'W°°“.i°“’°°ek-- ~ ‘ of purper. Op ’t eind van ’t Styltje; ituifen _de N'I1"RUM' Z“ S A.LP ETE.R' ‘ x 4 bezemtjes die geel zyn , en de Blade-n, fiaan ver- N0 OR ' B E.E ‘R5 ‘5 Zeke’ Hemelsteken. fcheiden by na ronde’ hoorntjes. De Wortel is‘ 32.0” de Smrekundlgenm deVafi°SW’e”’k°“bY , gilixfséichtlg , en zwart van buiten , en grys van " V _p,,,,,;,_ De "P1 tk t d B .. “ 4 PTOORDBEERS-KRlN_Gis2ekeréLyn dare onbeboufii plfigtz 63.13035: , eenerlgeeagieggt 111 tNo_orden, in den He1nel,*of1ndeAardklooc,» ~ , ;r¢§1r;1etfé maarlgieni1eefe8%v{a11meerder£oor.\ e c ryvtng {van _t 2/wart Mekkruid wn ’ me“ ."‘Ze ‘ en e“*°t€11- i€’§ . _ Hippokraat. ‘ W§I°6dOH,IAL% £191? , I Men moet ze.onder‘ de Hanevoet tellen. ’ De en Vfucht oi den nnam van MUSVKAAM ("1’l§lr:Ig‘(3)?ll.P fteingels, die klein en dun zyn, komen uitdewor-' BOOM. «’ P i " tevooc.ADbld - '- " ' ,’ die vanr de Vinkgl.enDf2ygl§(e$:ge§eg]l:elgeiglztiilrf : deNIf§o(?:tr1d:e:7r\l:7%31l;§1:P’1:aL:1l:1‘: egchlg ls-(,1 Wordm} 13“gW€1'Pig° Wilden, die pypig- en Rooswys-ftaan-i vuur Chi‘ van week tot Week zwgkkv 01 endover dc, €591 ZYYL Desielfs .,vru'cht vervat zaden van‘ maal~:’t Ate Zirogen gelegd Drie ogziwor tinge- ene Eironde gedaante. De wortel is fcherp en bit- voor do leverantie wonien ‘dc Syh I elzwft 6? * ter. Zy gelykt vry. wel na dc zwartegemeneNies- ken geilagen en de ontfchel re 15 t6 pen‘m um“ 3/éntrtel : maar dc vezels zyn fynder, en flaan ver- en iniddelbafe geforteexd , gn aano 5:1 van een. > . ; . ,» Maatfchappy geleverd. Naderhand wordeni zy‘ ' * ’ rie- Bs=fal:ryu‘ing van ’t zwarte Nie:/Erxiid. en ak-leine. . NIE. NIG. NIP. Nu; Novowvgg Noord-i‘tar,aangemerkt; men heeft eengrote NOT. a. . » NOT. a ~ a « ,4, nee: men ueelangfuizrtelae ; om Isiah ms die plicm Jreid by'¢Hotvan _II3fli,fic‘. ogidmvsdnveiain , mar’ u-,rkwytgi.~ ‘ v ‘ ~ en er hy‘%ehoortj;'<5e ‘v'_ryhe1e_} eflangt; ox'n't'e x'n"du Mmonzeauiaigenuishaudersvan1Land; zy genalre Vqrdtageng " , - 1 inzonderheid, die’ vanvzuinigheid in den eerflen van veipIichte1xdéBriévéi1,efizahilféii Bvibnderelfiie graad werk maken , zullen zzich tegen my in de bres denvréhryven: diefixei‘ de‘ Warren van‘ " vv flellen , en, my zeggen . waar van daan bet komt, Landfchip, .waa'i l!:i'h’y Wooflt niet,‘-n ' ' Jar, dafir iki fliers rnoett rchryven , dan 't geen de daar van de ' NOT‘ . ‘ T ‘ Vnoir. _, , . . M til! “en can fraje man in 6€‘1""“" 3‘“‘“dh“fd:y"°xd‘"A"v.t°t ‘M W moeeauvd 5“”“"d m’ '?denva’n dcnwinzcr 510°‘ 5”“ °“""‘ ' 9 ' d te disk“ ,1, dc greotfie vogug e , _ om R , geplam zyndte , emgev }aa’1'cbn°_v::rt:: 3 n. hc'le)!|e1e3e‘:heem,gen , welke dc ~Noteboonie’n :2‘; 3;‘ n :‘,‘,”:1m;)1r1(¢i;:;',"eIe1x‘z)‘}xxél.€x;¢:’vexz. Ditmaalgtdax "flan :18 W °Pk°m°“ ’ " wmonds we km 1)’ eetder aandikken. — ' * . . :3 ’datz E¢Wi¢d "°"‘°“ “Wm me on In Va ‘he! Ncuteboomenhout maaktmmdefraax. mu’ ' gem! fchaadlyk. R Mnub‘1en ' men maakt'er‘Ribben . Planken en. m“mmea- =0 W 5° 33”‘ te hard wow’ ‘moat Bel" ‘gelslvan’ en‘ alle‘ die flukken moeten zonder ,..13xa:: fuse; een klcine Klou wat rondom d95}g§e fc§:§reh'en innder wurmgaten ZY“ n ‘’"“‘t Nam’ ‘ 1 "3 me"! 3 ’ ‘ ' 1 alsfilikenhoutaanonu Planten °“‘h“‘.°“ ’ en dar 2'0 vverfaezen zunde ZYH - b°°m°“'h°m is dam’ 10 W9 ' It waalf danien zich te tear flmteflde ’ her '6 kort zullen b1)'V¢IIs d=1'W°TP°“- Me“ ;”33."' “*9 gmkdfié‘ tv 1 "1, Di, d“"‘fi° km”-N'meb°°mz\ea!:1t¢e:en goed deel van zal duimeh breed, en demen lung” ¢- inagi dan moe. §§§§§ne°'lnv3°emr'§n zoude groejcn 9‘ da“ alkwr 23:? :1: ;§gtteg$§:1€nb1za:eernEv::f :5": 9“ Va“ 99“ ‘"1" , M A , . . ’ - . -~ _ d‘ ‘bladen moetentwe goede dmmen neg; ‘Y "-"5" g‘°”ije‘"’ h°5n§'§¥§:§ ‘§2?%Xt‘& §iel:‘:.a)'nI:.’ ge \l>€7exk1ieden 5¢"‘"§‘ me 1‘! an? axxelcyxlé m>Sal3fn'¢}33¥di°15vV.””°°tomr 61 I ’ a’ van me mencn fl9‘3iE‘¢h5'~‘bF“' ~”’ 5°-Y-mg ~ 4 n ; welkeede ty ‘15 . - t x t mnonder. zé'§‘fifIez:rg‘;#a:¥t§:.‘ztog§nf IR‘ h_cb reedYs_ge;Le _d.- gvezgteallss \;aub€1§i§_3g;“:f§,2é5;.dg§gz:fl 1'0 ml men 3a? men ze z.ett;n moetyen 7‘ 15. 9"-n~°dlg ‘ ler we! dean? dai men 49 W°“5“‘“°°’-R * bghakx in?“ ‘> e '* _‘ _ ‘ '-‘ _ "' _d__doen;menmaa C! ‘C '1ll:€r?«!a;eIl:i'em311‘1 N°“b°°m°" in gen H°“°.§’ 12:: '§Z"i?1§x§§.53§§f §'a’§fie§'°zy$e bait woxdt aan dc’ "3! 311° 17 in Ra-at Wu’ -°mafle’zg°1gx‘:lx:nwi1 kan Verwcn verkDg§- , , ‘ hon; oak den“ ; die M“ ‘In 1:eflI‘..an!e1n die 017 Landhuizen Deze Boon}: verfehxlt. beh:{:'l$1cmB1°¥ol:mn eda“ ~men’er fchone en an r ’ I ' Alzo in zyne vruc ten 16:!’ V3“ 3 — . - V ’ ‘ . - ‘ , chte Lyn van p anten 2. . ~ w v V men me: 0 en: plants "'z’;‘.-"":§"’rT§1£ss§i§§n§;"‘e'§z°= d=“*8W-“°"‘Y“' ‘“ ."=°“ “" 9”‘-d3v‘3§%§§°§§ §§B1J§x§en.di='=r§ank°m¢n-- “"9 u an men. " e ~ ~ gr°’eJel11(§:renaar:en iuitgemaaktz fin de Vrust @001’ ‘mg*?;3°‘“é” N°'°b°°m°" R’ yhmend’ 鑧2S‘£é§" 13123:: knobbelfjes . 01> en: andcre P133“ v °P " "W » . 4:‘ ‘voetenwy , . r . . - _ ‘ v . _ 3;’;-efg?:,s;,§§:?! dxae: men ze mgerfi atlsefi‘; “°;4'§§1§’of,"J§"ft§§§§e , dat de fchaxiuwei vanh déen . v ' . . - c 2 \ ~ ' ' aa zic en voetydxep moet_zetten , maar men; ¢:‘;1a°‘metgoede Boom zecr gezond 15» €11 19*“ m°.”’3m- » de rond van dxe gatcn v 9P W‘ V C ‘ ~ zer pl‘a‘aM'e‘ iet‘ iég . da! .mec.derege1sdcr zuinigheiq ': welke naderhfa‘nd- aan de_ ‘SecIetary'ef:,@y’I1;er wp‘dn- . flry‘dig1‘s’,en’-dHs* déé1'dre‘,r_’n'yvddrgefchreven,vet; glaats wdtdt,dvergelevé_xd;,-pm’daii'(evw6rden-He-' weer; ale ciafik? flier‘ inoefi Wdqen, daihde dc’ Noten waard‘ ; wordeiide ajlgi vvat, v_erlesge dragen, dat men by clken Bgom‘ dat1&xel:a11]i;;;1t11l(§1;e‘I}srg'ch: an made’ M men “cm can goede Staak zcfa °"! 1° dz?‘ 3?“ "2 ‘‘ mare‘: dc mike“ te fdlmvden I dje nigt dag te betel‘ dial‘: 0P 43* 7-5 7'" dc Wind met gefchmh 0 cm“ 5 om dragen : men kielt daar e,efi}S°=d,en dag tot?- .. . . ‘1‘<“.é'rf‘ 1{fl‘,&j:"Htffn ‘ cnfl Ten. Yétokfittflhbifdiazf ;Vt'1i-"Jane nfiififlzehfi ,én‘”(;efly‘$*. .G:'6r‘uiIz:" Men geiimilél-‘ie’i11‘ ‘ s"chiIdJ:In: &",’bm dé1?¥*Wmlté *Vdbi7*}iéffi_f~’Ve1‘Idh'ei1"i3v$TdeH“:‘Hi{‘EeE‘ dat zy ten_eerfle droogt. Men gcbruik: ze‘I‘b}h‘t"ts— verléaén’BeWeri5;=in1i6ud%nde”t4Iafl}‘d‘ag‘ pTq"at‘s~',-‘ l¢:g1;te'Maden~ventd‘bakken; an Ah; ~ ‘ byheingudleavenynefiiGe:uigenyae;§§t;§r:"aaaia> ‘ azé £o_i!C¢én_'f"'.._" ‘ ‘f__~ ‘V ‘ 3‘: 11' I kbrwagen en a e gain ,0 ;e;'y'n‘_‘I ‘, “d1v'~’—‘ r« Meii,'in§'5kEEI¢§%rnVt1§1‘}’!;f Nat ' f aagerzzfanr;teveiw56nen,en§i3a£v£n/§e;n Y ’ S 2aH,d§.e,d, ., .. I f 593,?;‘_5f1 / _ . _wy “g 'e_ - , V .f__ clriten (cg M . , -d d. . . r flasen zyn ns°°4tm=-“M “"”?‘3'V?’§f5"*", A*érv#='eNéP*af s.t‘9é*=¢=#.sé re: A‘ , ’ . . . . '*"*Yfi.'s==*§ *9 .. ..r=1?c. ”311533':b°°m°“’“‘°"”‘“§°“n“3"€$a§‘3;'§§,’,n°§.f e‘e.?‘9sr‘§§?x3§k’3$'i'$§ igi3op’=‘ W-‘*5’ ”°9f§ ‘‘°’“°‘ * ‘*3.9:F=h*’:'919¢’oxffiffi.fim'+.'i°;a“*'2?*'s¥é‘F 5*’ 41.; o. .v “cm . ‘}’“*S:§>rnd9'Y*1éen;3, men fie plant , ma1§eng_eenfra]e an .1 met H1 dc rm ML D“, mbrmgt mm 1; na de :0, er, om‘ aanplv gain: at xtxevefszivargf‘ ‘van tycl have ivvel-~f__,__. ;§:§‘fi-,»\Ve‘ibY,}§1;‘n’g__Vchrxfigeggad. moet sewaarffihuwcll 7*'Y:nazed;]tan1:‘e‘: wfl _ . am efikel gefwid 1: wglleadcllj‘ ;va<;pdrg;:¢:vV‘:gXzlc° ‘ , omfer- t"-fctiillen ; fieék‘ er din een Lardeerpnem hebbende; ‘haar met's<5ede'nz1n enfcfixk vboflezen? ‘ “lfde four V3 e’ as m dc befie'niet om gen 1)’ heft. ant Y E9 3'“ . ~ ’ ‘Dc grootfle Noteboomenzyn v -- dbor been ; Iaai; ze .9ver een grpot vuur iédken, e‘n'1We,l‘éndefi‘echteii«’*vax1”Egeeh iy‘r’1ie'r‘ Begfy an’, ' tqf dat‘1.ynieteen Naald geflokcn zynde-.’cI':§a1r"‘niet «JI-lyamoefi in ’t venydenv van VerIy'dfcl'ariften,.' aan blvven fiaflgen ; neemeiéevan 't,vmn;e en warp dp"di:11'_gro1xd—‘ ermdr Va‘n"_’t’~ verhjandeldegletfen, en zeih ‘me wameq;-fieegz '_e;t_:‘I{ja1‘;e'ef“e_f1‘,1‘{ag’i:’1f‘éx{'L'?I,E\1“r5’ dp *de,nwoanmak1yn¢~eaaeno;gdingen _p1icmen‘ lie'€n[,*vlffgddéfifyte/C1tr9e11_fdtiI. Djée‘ e ¥rdI;'e_B‘;i1z" dc za&e;s‘nPwaar, Bf geB?e15>dE2'i_é!'v€,; 1i_er'InTt}u':- germuxtenlsdiker,’ vverjijjze’. flair in” ‘ I3?-'z¢'kd-‘ n3'en_Ha”zfgeéh5onWaardbV'Wbrdé:* '~‘ '” .;‘f_";_ A ‘ ‘ y¢'n',‘'~5nLd;'.,;,m{gkoudqvordm;A _‘ ‘X I. Hy moet zyn Inflrumcnt eigéfihandiginflel-‘ :6: zyti'dil&te‘: I ' - ' ’ ’ " Ien, of door enen van zyn voomaamfie Klerken, _ , cn’tmetzyne » , gewone Handteikemng ongienekenem . gélyk dc anderd, “ V V , F x _; _ , E j “XI, . Hy n’1jqe,t;_vajn alleé .3 ’_i'Lhy‘ vefleidt een. N20 K7115; ¢f‘B:4't:7'l)‘tI-fi/Jfyfléli iégcli Am}:-;' Pri1i,.ci';5'e'1a1'l.,i"<')f‘¢:VI,-gigs}; Uitgiff levexfen , aan elken der feniai-,.q:lie , n‘a eeh*'dnderzoe‘k‘fvan zync'Bekivaa‘Ii1= _V‘erIy‘de‘re_n‘,, v‘_an vfidrdc re vvoorde, m':z'zyn‘=] ‘§81'~ - * — m m m z e en - - \ ' maaldatzy n-og vost 91> een hove. * te planten. De middelbare zyn bcter . (lat 1: ; $1: g§lg>:21;!he§::rC11°J§’in komnv’ ‘yd bd.dnmmden_ een duim drie. of vicr 4*!‘ W“ e" °""’°"”ne z in E De véornaamlie mien s WW9“ m°“,'3".N°*°" Rn hoog, A15 zy van da_t geflcl fin . zgdc Ymte in Vmkryk pmm, is de hoop van daart enagerzyd {hat omkinecfli .‘r3’-“ mew‘ '°rd°m" a 5 ’ 5 an one ui: tcperfen .- daarmen daarlerplaatfe een in W;“- I etten ‘om ze grad: gebruik van heefr in de huishoudiflgea V001’ 31 .t 13 um genaeg ’er palenby re ‘L ‘.5 over 0 he: Land , alwaar men ze om te bramjen ,‘ re vodr ongemakken re bewaren , dxe de ze vc {En en te Rove“ voor de bedimden gchmlkt; fin kunnen komen.' De Beeflen lcunnep 7'6 °°'am:§ fiewyl die Olie niet ta 3055 mud‘ W“! °m in d” ven en knabbelen 1103 me“ b°m."‘d'5efl ’ w n de foorten van Spyzcn *6 Wmden 85433“ I 19 "."’d‘1»‘.» men?” °°k d°°"‘°" °m mo” bmden ’1:obmvv:aren daar no dra one uit te perfen . als mooglykxs. Du: kleine Neutebbomen voor dat Qngem‘ 3 is ahyd her beau ,-_ zy isktvanliex: gcledr kleuh-V W11 7 ~11endrie.— zecr aangenazms C“ ma“ V“ ‘ C e’ ’ an wan‘ . - - dnsgeplanh 11* _ D; page Neuteboomen Ll, _ ‘Gram: i\(b‘tE»;jI$1eem jonfie gfoene'j~{qtEn:,fEnrap_ op zyne onderrichliixg 't‘ze e"db‘env 2:, doorfleekh 1'6 , doe ze k9keu",‘ 'en’:1(dnfyich B233‘: \ 5‘ Nor ow ooG.d1~:N.ons- onsj "OGE. ’ T; ‘ ocn. OKE. OKU. om, on, .1 d Milme Jpmocd owccnko; glae Wyn by ., ,dek ,ze.daaI' na met goede Borer en ‘ M ‘ ac ondmzndgng. 193:. Zo veel te meeg ; als de de belle , zekerae en ‘Edgy gmafll 9 . ,. . ~ ‘ ' I‘ - - ‘ ’ bbende daar na uwe Taanepan ' . ken“) b"cn,5d¢.U1:- gcbxaden Brqod. He mende. meg ayneiondem; _ . mn dc. W, no- gcdelu ,.en,boven en onder vuur gedaan . la-at ze even {Louder meet: €511 “'3 W - ~ - ' ’ e ‘ 64;“ 8¢W0nc vvys van Oculeren.‘ Wyn . door-hare dampen de hexfenen vetvulb, en De nette tyd van he: re A; V‘ De“ Ham .5 om m ‘en l:h,_(¢‘J;:je c htgcwan- met, als dcs noods, om dat men geen hour hc’efl:_[ “ Men kan. oolr de Oelters fnerlgen, _n_xet anders, den, en hexllelt de vloexbaax ex er voc cn.b om te Oculeren met een jlapmd Bat. . Want 1 1; O. E 7 __ ,_ , .. _ , ah wit’ mg Bot“ meugn ‘vv.e1n|gvMeVc1sg¢l;need_ ‘b 01; 1;}; .15 can gelc , droge , vette , vxyt are onzeker , of rgroex zal vanen , vgrmlds de al te ' ‘ A, V, . . 2 v‘ »- - 1 _ V j V‘ , _‘ _» ' __ , ,_ A. , ' _ . ' aarde, dm mt de My_ne1xvanBerry gehaald wordt. grqte o_vel-vloed van fappen , waar door he: {chil- _ «A » » - l _ _: , _ L TIE.~. _ V v-I _ gwufjg V0‘:/fer!“ ‘. .v 4 V ]?c’rode Oker 181116! ander_s, clan deze1.elfdeaar- leg: ,u;;wan;d wykg ,_ mndogn cm Gem dog; "it. 0 CULA T113. 21;‘ O l_{_ULL A , ‘ _ F. . > _ ‘ I ‘kl; Whk_ :11: ml: vruunkozgkalk verbraud, totdatzy een rode ;'J?lr‘pe1())x,{I.il1¢‘:‘ he: Bftjgsvcrflxkt. Dan; by komm _ ‘ . V __ _‘-‘ _ ';‘,._ , .« __ . . - ' ‘ f0 9‘ rjaten ujmfc ‘Q1 .> -gg. v‘~ cur 186 Kg; re 6 .. . _ c u_a1en Vcc t_y zo zmg aan egrogi day - O"C U L733. I-;1__R,I ST 1». , Clmjlus ogen; m§3‘g’gf;d°XI“£i°°vi§“’.°Z‘°u‘ ’ Pepe“ Pl-awn-en cu . Men gebnnkt zebexde 113 de Sch1lderkunft.__ Men he; ham mu m (133; .15 , om dc ongcmakkcn ’vm - . ~ Om deze fraje Bloem dubbelt ‘*3 hebbe” ~m°°F'“°.” U3-en km,-:_ _1)oe'e; war dojer van can Eil;y,met yerkiefl ze dle fraax, bros’ en hoog van kleux IS. den tpekomenden Wmter te wederllaan. Om niet- " ’ niet mifien ze jaarlyks. 'eiV¢'P"“““.""’ 5°“ “N? Nélutemuskaat . en ander‘e"zachfe. Speceryrn ;. 50¢ a 0 K-11 L 5 T1 E 7‘ em K“"‘*'“’°°"‘ "“' “°" 9° "“‘7="- k="'m=n We Owlwen on can flamma- i 4‘ «nemende ;in tyds _de fchoon(1e,»R}n- k . mlwm btbbd by. ldmnaqqmmnv Tum , dat. exgentlyk Ogen , of Imogen bctckenr; qe fiellcn._ Maar beter aan weerskanten ,dan bovcn ? %d?!oe..lnconf'IAfi¢g1,éi,53Val}‘d€.P1?9ten§',C1\‘VHPEHTI Wat lrkullrl-neg“ 15¢‘-“;~e’e ,3; Kath}, ha‘; ‘9_§n?¢¢;_.’ . _ vvordendedoor een.Oogavolgens cenKun.fl-wooxd malkander; om dat,dc onderlle mxlfende, 't flam- ' tgjgfé ¢3d¢;;§'9J§_§ie.l;¢eléf>laalS ;.9m 3° Yf“‘N’§7“‘_V h',f(f:§$?0ndc1:_‘é5n_"fi5¢“ if”, ‘ 9; " Qefierg; van den Tuinbouw, een knopje van een Jong 6611- meqe re hoog wordt. Als ene Okulatie vat. mocc- te IEalg'n.,.als z~y«,?¢‘_g1’t§;L z.ul,le§.;h9§b’eI,1-Bfiflfila .en:.er.f rchmpén’ eh héfiigchdéfdgpgén ‘‘ l‘ V en 9”“ Jallg Lot verfiaan. M. Y d S M de anderc zyn wcggcfneden. Aanm. op Luflh. ah-:8:-dry“. ,e?,,},1S,-4,1,,¢1:i:!w%;;,,ti§§¢n.zg:l’;erdcr gedaam, daé em. ée.h..',1.w; pa glove ¢,ge]yk1d,e; e ‘11\/lcnnclloefithgnogi élezagmvgs. dat jeenlggtg ise if: deg) L EA N DER; Z1: Hulmm Kuntt-wool-_-_ \ . » .‘ ' 1' ' fly e agc oeme 5;,/L" . K ,1 -' I V by .,_i I V2 C6 10 _ , . 9 . 7 I ‘O6 . ’ ' £"I‘)ge‘;'c,: ;§f:§§§€;¢p ,dg‘q_;_du,s_,ChrWzo_rzorg- 8576-1‘C‘;°I?IfI[l_°.’,i. R O‘ 0341- l"~ -' [Law ‘J: 53:; Q met zyn Oog 1n tm1dden,hebbende dxe ball rond- E.g;nf.:;;.W,n_ Dc Bloemen en Vmgmgn van 4;. vuldlg moei vetplanten, is, dal; als-dc Plant 15 qud . , . , . » _ h “lid _ . ; _ It ,1 _ “"7"; ' » I V zen Boom zyn een doodlyk vergif voor Muilezela an groot, zy z€cr«;Vc¢1_h°“t¢“b13d°“V°°‘‘b’‘!'8F»- 1’ -gel-~,;ry,m-mg; ‘Dig is e¢nk1gink;fij;§b3q;t;g9me¢n.;s em te .voyren‘—dus gefneden. V Men let dtt Bafl- en Honden ;- maar menfen zouden ze voor haver- enweinig VI!1°h!€lh:P““,"-“-«d‘ flch 5”?‘ ,inx"Y°°l.'t,... lyk een handbreed hoog 'gioe‘1tI' ' e laladen ’zyn EWV311 SW85“ b¢W"¢|1 - 319 IV 10 me! WY" en - ' ~. ~-' ' » V-‘ ~ . f _ kk d ’ j°‘—m°‘ 17", Q°g‘'°5e“ he‘ hm" Va“ °°“ j°“g° cc"; Wynmit dfonken, volgens Diamridn. Calm: ver- b!¢C‘;5(°)“~C«§“‘s"13{‘”s‘f~,‘}i,'g,3; ,f5’.,;,g‘1,.,;, Jemdaar eep-I131 kL°’§e’ngV$lg§§%gt§;E;§ndf)‘§ §5§§2§1 ’is ?iIll::iei§‘§: roecild. jarige fchc'ut~, waar van‘de Bali te voren dus T zeken , dat bet venyn zy voor Menfen en Beeltcn door y-,.‘VAnn§st,¢3.°..V.9°m%3_m‘1° Vcldvtuclminl V3" ° .€vir,.erx,m:kkex.1,dc ms, aawlen Isoden. - .- - - - «- ~ der onderfcheid. Her afziedzel van buitenop- . .. . A _ . . fneden was .-en van zyn hour los gemaaktu, en 2°" V A . V ' , “mg 4 en 1d,‘i;W‘or<.lt Q‘?b1,".‘?F"fcn/: »~ ‘Q B _ __«H- .5] 3° . ’ ._ gelegd geneefl de Haaujwunn." . §§l?2o’§,:'t£:§ aqfifigilktfilngwpmqm-g 416' foi?*l;i.w1:‘li:ii”J1€IE'qex2v4lE>dn%xr1lv:r‘e)'t'l geiilikfiléusiiifsas ‘nafrtdatéfiii 113131 tC:§cgnz"z)h{::eizezk:xta\n l:i¢:r[rx}tletl3ba!'a1r ‘ O L’ ‘B ’§NU M”"° W"'°"]”" ”""""K""“'. ixna_i}’<3}he_éf.i‘.”;c.i ,uhya-z:.§?r§i;n::1;§fa5(;§:#;:1;€g; jaf}g'¢‘rYy,"i:. .; ’H _ / ,r’n;_#mfié k;_;cht.isdeC')~ na glad; 1nen’;r eeh Mtfkdvies taanjfle rondoln)1k, "‘}‘,.‘j.;‘,’,‘f/'f},“’,;[,;,, Z,’ is gm ,-,, c,,,.,,,,,mde ho“, ten,1nt,e.1.a‘m ,5 *: . r - .. _- . . ’, ’ 4 am. V are V09 _ .:v : ' V" op at ct va tegen’t. out zdu e‘ uiten; ' cen b€Z-i$'%ord}¢ bv=;.- snvmei “Est - dat Immd. 1“ “"5” ”' - 4 { . . . ' . e . en Zydnwéc. De manier van ze re bereidcn is 1c 00 if is . _ , ; ; ~ - . ' :».~, 5°" glen“ re doem I,§“’f=,,"§§‘,,“,2’i,='}‘,;§i,-{;“v?1‘§§‘,§§‘}§,§?f,‘.§v ' Blllgzel n}oet :l:vdck'I:va(1’!fi1il1tlVi$;:=51*v‘[’n”;a‘!‘(: ‘"°'d°/ tot poejcr te ftampen .>en-daar ecn dragma van "in zy'n()u:EN %N E- i 2”‘ 'H’W”5" Kmfi“m°57‘ '3" "1‘17;‘,Y,53n "‘i:r)1g"t}:-“Q51? ;’VVV‘é*l<€£’$’ Tot” lai'E5TWyh is‘ “Mgr ~?11e:'ze:noet' gel toezigg dftchet mag‘, dat lienffppel ‘C doc“ ‘ ms! meg C31“: ms Aukgchoold ~ ~ " " -7:. .‘: Kw‘ . -, . . -- " -’ ' . . . ' _ . . es en over’tvuur« oer ra an. an na doe: “°“"‘E‘§'Tm new acnen=v;s"vian‘dez:e we 8*?e'en En vvgtil dir "W" "R '6 '‘a-g"'' ‘V00’ ‘I Mange m°“ dc 2M‘ fly rs zynq‘ “6f.'Clitrbé1a'faj1s-‘M€fl;€€‘1-F9Qlil l.?1Y£‘:K‘?W“i enyldi ~ehg_—,_}S nééh It lgngen tydin , - . °.[.a’fmn en met emakkdyk gelulkkén momma‘ daar toe gefclnkt zfn . _en daar toe.door een refs. gelloglgleexatbéfeifltfzi 5? ':"-V"f“1‘°ide“1 WY1°“».~ .12-. ‘i gdagégok soc 'v'° " ‘Y ' l . - V‘ 9 112:0: ‘t fplfiten vang’x houtje ontrent dc ’knop dlt 3-‘ tlzatffl m:lnSf- bemd zgniwffn V“?ck°"’da‘ - ‘ _'n,; W pys. _ ~-3 "'.' "W: ; I - .‘ . . _ . . ’ _ 1t 1 c 2.011 ermg voor e y »wec1s. °mm::"“:: ::a%'::‘e'z.1:i‘»':‘;=‘1i?=Lehfm‘ 2-mom»: W§lffi&ie§13§§’3'5§"e§i°sT F‘ 9°:t:°*‘*;%:°o2r;sc;::°2::“:e°a.*’l;*::*a.:“:::‘l v Men opdflf c- p'n doet'cr WIFV'59t<‘J5 lb! a-CD--man» de ma!’ ‘onm"ckmgenlFqec>,ve?gi$ eén vveinigg ‘ ‘blue befchfikl =33”) 3' -V94?*1>{“l¥"cg{,}3,:‘f;1‘l9P efigagéafiéea'i§§f¢x‘i.van—ianéE ‘ §$°om§n".e Hi gclde armen maken als=MoereIlen 3" dc °P egm-kt” ‘ii’ mde »V?°'55;b”g" Di” 3"“ , -I v V ' -"'j"",T" pp 3!} _ ,, _ 1 f ‘ v . - ‘.' . . ’ eoppervate m gno en overvoe omen‘, fpn'n- na,g.et1!1}‘¥? 1-(°1‘Ph§§3é?l¥;‘n’_». fiétjgggl E; C-P3 ‘ ' g_¢gln’op V: aglcxy yg§l11§:§§§l1‘¥‘)%31,‘.I99F'i;g§;? lgeffg: 28 Pt€:fi:<:‘I‘a-tg'h‘:,';:’l°l']‘i5d::]"c ‘F :).‘::ll‘§1:;1l_°i;“°‘:;' 1'. gen vqornugr fontcmen,'dre echxer zeldzaam zyn’; dckzd me‘ °° 4’; J . met hgt.)_}}_}fi!_;,‘§3“ ‘$13.: ‘:593°’?9,‘?l°-”<”1 3 = - ' *5 9 °3 ' ’ Zodamg ls In Vrankryk de Fontem Gnbiarr,‘ waar 0;, ‘I ,v§lP!,afi‘iW,', . ,~~_ » .1. , dggnflaan zecre Ugen aoet. Men 11o}1,dtY€<:l,-;om,- , I he: een blad-knop zyn zal. ‘ V daze-red n,van»Wyn,waar in devQgen-_tmoft lan- " van dc Olie uitnemend is voor het vcrnagclrn der ’ .’1~ . *. ~ - ‘ ' f deszelfpoejer met . gm gyd, ecf:.(laan’trekken . 0 ‘ , , ~ ,Ge‘f"'.4”'Iltrv’|* O Hetokuleren gefchiedt twezins, met ecn flapend , Paaxden , en in de Archipzl , die w elke men Pem- _ . M , - V , ;— , . _ , I , _ d em be H anew on“ of met efin Owa{‘l'end Bot; enflop ve‘:irl}c3hei_c|cnjaar- alie noemt , om dat zy uiz Rotzen en fleenaclmg: rm = m=a“<‘***::“**“;:?;'"'1V¥¥“d::“°:‘s:,»ve“;:;e.::*m %£.e..ga..;smn . ‘ ‘:;‘:*:l 11:: v;;::::::::::~.,:;;;. s::2r.n::‘=b::':; as V a - 1 . '1-h1g~o‘ erg c . y-, a ;e_ e_.z.o_ 2,. . . ' - 2; ; , _ ,, . uncxevan mm» y c 2 am» am cc‘,- van vet‘, leg daar hwe ont c 6%: ,c n { 3,; dat:.>.vdé:Jd~ mketdq{$?at%M‘ aF%_W¥n§._&¢)y1§,9§:; _ , tr: 9 ' " V " 1ondcr_,_i4n,ven kr}§ld]1$aB¢1l(.3),}°F°.f‘e D°°,_;"‘°.", Mm m m 3 pl}; 5 .646 7‘ W om- Gxanen vallendc. 43 1°15“ d°‘“ “amen ~ fitheiden gcmcnsdc !’6°‘7°“‘- OLI. ac‘ w==W “°.*:.*e‘°",.‘**,.:.:::::.:.*:,:*e:*'., Plank." Men moe zorg Bhl"-W I “;afl_m die Km Imr Amoen. Exot. _ _ h d or de zuiveren, en zelfsae met ect water e _ a ‘ Mg“ hem ook mum ' d"L‘."a3§.‘§fe tuitvtvaaffev vuxl, of wat bcmolleld W3. ,0]; “§enze1”;:1§:9;: him °Pgc“°kkm "°‘d°"v’an eni3e daax na op de 5”“ h°°f" moat men n in t 7‘§"ag$:§'1f n z {I mingen unmaken . W3“ 1 Perri: ,n ‘:1; :g1€‘!"l§.:zil;:n:a,ch::nl‘¥'m;PI:zc vfy hay”: . - d 0 ien. maa ‘ In «= W: =s.3::;°“ M °:d=',-ar“::::::*;:::::;:;';: Me“ ham one mt C‘ door he: Koelvat . dc P9“! vow em SC §PeNot’ynvmet nieuweKorven Vendel ' R°sm1:argenn' Men pent ze uitNelJtcn._.E1“d¢IYk P°’£r",‘s°I':m‘2s-gebiuik , ’. §:|l11figlIl<3c;¢a12-an°1‘I‘)Z“d°;‘ ’ “I dat zy geknepsdtvgcai: ofggnnggzg drie foorten van‘ Olien Pier onder eeil, fl ten en geperfi zyn. Men hadlt 901‘. 01,” mkk ,1‘ t5 mengcn , die door dc drie verfchclden petfmgen. o a1sPap1ex en geba e mpswys Worden vowgemge , I-meg men. 1% m Sgeen. - _ . dc; drie byzondere Kuipen ontfangen ,: en 1:, Q11 91': 0°s*°°é3‘?‘“3i£%«‘2a§“a$°3f1?fi’3°??'«é‘5r7Y”‘5'=11‘; {Mm,“':.:‘=;;:,:*e;,:*;;i:.’;“’v:;:'.:;3:g:n:£3*°,, n_aamvan_xe .' ~3n- en 1: 00 c , .. _ “n°"°hsd°“n£?:“3:.:::‘zine:in be‘ n*:" “:“§.°;:;i::;-. '::‘:::‘*;:':.a:K2«&°’“z%f3» H¢n,°‘“' }'do‘orvV3Dv°.." _ gxepen ’en1geianI$::yenf1i1c;§e:x)ii‘:\r$ztt mgeggfiarggl ook b¢wada‘ftt%eflS2i1e Ill Aarden potteny , daat toe met $:d€g"v;;" cg Blade? doetgii t hard deeien zyn volt:/fexaxgmoet zorge dragend, dat in een‘0li§-gerfegy Eindlyk zyn'ex- Ohen ,* e me - M m_ Seen? rook zy ; ja , kon a men , men ‘ e on e, . dex de Mengfels van 6 - V max ,,«_ » gemmgd‘ °“J‘e‘i.‘."°“ on dag gain .§§é“e§ meg: on: des winters me: my-. le1’}):‘;eDl§.l}?xf'onder den n_aam van Sulffigs 3:13:13; he I;1"Oefniet,bev’fiefi ’ mo“ men.” .ge:k9okm_/;¢b die “°5 ‘en {mm ‘E-"1‘,Q‘.ie: t:¥nma;v1-c't:s"zeerb€- ,§°““'”“°‘ S‘“*Pet.°7 '3 ‘Wm’ Hoe‘ wiflmig .mm:'u onV1°e,bag¢—ze]_fltan 1g 61 n_Y or-‘modglykw dc su1_ m duct, de One fiolt met. , I p K I zwaard, Om 315‘ ‘E 1°39‘ "- ~ ‘ ' , ' ) ters van Metalen en Mnxeralen te feheaden. h ml! ‘G:£r;ufiem . . A .. ‘ .. n/«aeme , _ ’ a,;:‘,:2e:*=::‘.:::::.;sr:“:a%fi°53?r=5 .33‘: ‘see: we h°=‘n=': °i8:*:::r:::PP°n:.. 23‘ van Olien. 't_Eert}e is vloelpaar an e 03* d_ _ ’ wcgg , da: men ze over aa.e ge d; d ! am mm V.“ an ;;,3,;:,;*:,,:o::::a:,;:'.;;;,3:%,. g;::t;;;,°g*;;,";::,n?:“:.a::'x:2;::;t:,,.,, ll‘-fef ,deir1§evi: vafl; en onvloeibaar, om dat bet zeet gaamfie deel uitmaakt. ' AIS Igenk-fig V00! l;1¢drI¢)’fl. . .- -. .,m - nme.,.~_ naau met de M1nera1en.verq€nd 15 : °f h"-Ve’ ° W11 gebruxken, .m0¢F."'_“?“.°.‘? 5 .15 '-'-, . , ..,_ _ _ p \_ _ d. d ._ M w datééfi‘ '11:“! °.§§‘l°o’1?é’;°§.‘L‘§b§§°?”§§ :lLi¥I1'aZx1t‘:n¢tcexex:: ‘ we men AMANDE-L~OLIE= mm!» on are ' .. E zp,;¢',1;‘y1a};_del-olie. Neem goede niewe Aman- - . 3. men 1 sulfer der Mxneralen en_Meta1en gsmeg L OLIE VANDLYIVENV 6 Y, , I V f w!.nLywma_(_ b°°"“hi5 h°°3 .°:‘1i°lfi’;g ’¢1;1i?f;nI:,ne%czl;l;:d,eI:n’ fa: gffndifin (¢‘:‘:elnf.:1!:)ccg?tgIlv«an gr1'¥>v1e¢ros§1elid te doen_af-: . (c etpe plm v ‘ . - " h ‘. 11 re _A1s zy'zu|vet feeeln korte fieelv flaan . van haven g;0§ll:’Ie,n§:ne::gii- §a_a]n., g1aenzI:c;1e‘a;1ne¢:} ,}:l41atr;aerez;:vIomen ma ‘en E“ wit’ cu n;"(1?irggi"‘:1?crwp(e)t1€!ne1x::ai< cDeszclfs bladen ‘1;¥,ut;en'fia'mpen,‘ en ze tot. eienneeg ge£‘1Fa‘;‘flP1¥§hc£-t “”° ‘“ em W1 " ' ' hten voort- bende Eloe dezeni deegjn een fa=k ,—0 09 ‘Y, zyn wit, en a_an _trofl"e_n, waar aanivrgc r m bleak {wk L. mm fin R: R ma.” twe,N_eumhwmcn, komen , "die ‘'1 '1 ‘’‘3‘‘.‘ gm“ 17 7’ ‘mil 1; zwarr I k‘ y die ’grooi 8511098 7-Yflr °m d3“’i"‘° W“ Wold! 5“ "°“’°l3.‘"‘.5 P‘"P°“ a ‘CF em y .-. pan_ pas. d y d r— of eenweiniso - w°‘d°';' -Hate one is ‘°°-"-teg:'x1f1’f1:néi.‘:!mmdm ;e}'ncl¢l:nv:1e1ndf:e1I’:,rszz:.:e:n 3:): fmclise: bekwaamiss 9111 e den sebmlken‘ 113°" * ~“‘° mm ' Olic te omrangen. an 4 l?"P"y M°“1>g°”’3;’§' ge§ . , _' -« , ‘ .1 ‘t, on ers tn om M :;:.=n’;s=s:.ea:;:n«,;,:::ne.. om V v A} ‘n of. kokend Water onder; Men um ta do“, bérfieny ; en als-gy een dee] O11e zult Mm: ct r133. ’ dat dc Olie niet (tolt,daarAnys hehgen doe“ joopm‘, kum gy 10 hard perfen .: 315 5"°1ft‘?a?tr§'a°n wefien - Zo men ze in de Zon , of gy win», Men rnoet die Olie in een,,G1az_e-bonel, ltily ’:e\;uux zetx gebenrt bet zelvc. of Afgiet-glas bewaren , dat.wel~gefloten 15. p 1 - V V _ ff, 2“ cu in andere plaatfen van !if/“3 I I _ Ho, ‘men o1,f-else maakt. 7 Kragfm Men plukt de Olyven in de maand December, 7 _ d‘ B .1‘ mm van He]-he Kin; als zy beginnen van klear te veranderen, Eermen Kraamvrouwen . 9'3 “‘ P7 ~ ~ dcm, Zy is zeer verzagtende , en bedaart dc ween “def OLI. (men 2‘ en d‘e~Gnveel-kolykens zy doe! mtmnl ‘ dryft Graveel, Slym, en zelf de Steen der Blaze af; Zy in uirnemend in de Hoefi, en de ontfleking tie: on’: Geéruil. _ _ De one-van Neuten is goed in de Schnderkunfi," Keel en Borfi , die door de fcherpte van de flym om dat zy zeer dra droogt. Men gebmikt ze {om- veroorzaakt wordt , en voor de Rode-loog , of tyds om te bxaden en bakken; deBoerenmaken’er_ Petflng. Men kan ze van twe dragmerot an erhalf een Sans van ' ~ ~ % 647 once geven. Als zy in vetzachtenden JuIeppeng’e- Als men de Olie van Noten zondervuur nftperft, daan wordt , meet men ze tot een_ once , met to Edy!‘ mm die dc? Zofitefimafldekn d0€t'»1'SZY leer veel Syroop van Ktuikebladen , wme Slaapbollen, _goed om de Kolyk- en Buik-pynen te flillen. Zy of van Vtouwen-haair geven. In verzagtende Cly-- l§ zeer afvagendc , en de ]ufl"ets gebrniken ze , om gem,’ gm} mm 15 van me [or due oncgn, om zxch te blanketten , en hunne kleur leveudiget ten enen hardnekkigen hoefl te bedaren , mengt men maken. « -- _ deze‘ Olie met zo veel van de ene , of de andere bovengenoemde Snoop , en de zieke Iikt dat meng- Gebgim 0»; m, QL1 EVL AK mg n, _y,,f,, 4,,‘ {cl met kleine beetjes teffens a] re met , met een flukje Zoethout geklopt, op ’t einde, en gefpleten als een klein hezemtje. Zy is ook goed , om nit- ;_ ]aat_ze daar een nacht op. Is deV1ek daax nog met mt; moet menze’et nog eens op deem Maar men moat weten , datdie Vick met and moet zvn. , ' R A A P - O L I E. Men haalt ze‘e1- met dc zeltd_e bereiding_ nit, die 'tRaadzaad is een graan , dat byna, als dat van - onttent de zoete Amandelen xn gebmik 1s. Maar Knollen is. Men tcelt he: in verfcheiden Landen, men mag den deeg in een verglaasde Pan we] heet even, als de Knollen ; dar is, na dat het Koorn is ’ maken , ,op dat’er een groot deel van dc vocht, ge1‘neden,wordt de grand zo diep om gearbeid, als ‘ welke daarin is, vervliege ; en de Olie langer zon- men kan, en op dezen grand zaait men ’tRaap-zaad. A der gafiigheid blyve. Deze Olie beef: dit voor- Als men het Iaait, neemt men he: tuflen dric vin- recht voor die der zoete Amandelen , want zy is gets, en fpreidt her 20 wyd, als men kan, op dat ‘ ook zoet , en zy heeft by 113 de zelfde e_igenfchap- dc wortel diep genoeg zoude knnnen fchieten, om - en.~ . ‘ de grootfle vorfl te wederfiaan. Na den winter fchiet het zyne flengel, bloeit en dtaagt het Vrnch- , V . , ’ ten , gelyk in deze Landen her Koelzaad. Dan Zy dryft dc Pis,: en de Steen en Gtaveel uit de maait men en dorlt men bezer op een Zeil, datmen V Nieren. Zy. verzagt de pynen , bedaart-de ont- op den grond fpreidt; op dat her zaad nietverloren fieking , verzagt de hardigheden ; zy is voot al in ga ; men want her in de wind , ofmen laat het )/Ioexkwalen goed. Men geeft 1.: inwendig van -door een haaire Zeefloopen; om’er de Itoppelen een half once tot twe oncen. Zy is goed tegen dc nit te krygen. ‘I Is ondertuflen goed, dat’er een doofheid , men meet in 't 001' cenige druppen uit weinig Stréé, of Batten in blyven, om datzaad tc ‘ een Kottoen laten vallen , dat men daar in beef: voeden.‘ En op dat dat Graan niet worde vermin- natgemaakt. Men kan daar eenlweinig _Brande- derd en niet rimpelc, doet-men hetdaarnain Ton- awyns bydoen. Men gebruiktze fomwyl in deplaat- nen, en Iaat he: that in, tot dat men ‘er one uit ze der Olie van Bu» , in de geperfameerde eflen- haalt. Eer men ‘er Olie van maakt, moet men he: tien : maar zy wordt gafiig na mate , dat de Par— weder wannen , om ‘er het fiof uit te halen. fnim der Bloemcn vexvliegt, daatdie dermm nooit En, om daax Olie van te halen , brengt men bet gaflig wordt. ’ in de Olie-molen,. daar’tZaad gekneusd , daar na- Men- moet gene Kiekens den deeg der bittere over een‘Form's in een Pan heet gemaakt wordt, Amandelen voorwerpen , want he; is een doodlyk wat water-onder giet , ~op dat het niet aanbrande. vergif voor die Dieren. Men roert her ondertulfen gedurig, en doet’er niet Men moet‘op de zelfde wys Olien van Okk_er— te veel water by , op~dat dc Qlie niet ondienflig en Haze-neuten , Em: , Perfik-pitten , Abrikoze worde voor de Lamp. Daar na doe: men he: in pittcn , enz. maken , zo we] als die van Olieach- een Sak, en zer die tuflen Wiggen ondereen Balk, tigc Zaden. Maar men moet die Zadcn laten heet welke op _de Wiggen verfcheiden reizen vallende, wotden , die weinig Olie hebben , of welker Olie ze uirperfl. Deze Olie is dienfiig, om in de Lamp, ' , en daar na laat te branden , en tevens om te bakken. De verfle. en nieufle is de befie- p Men laatze in een Pot ,of Pan koken : men doet‘ , die tufiende Neuten-pnten ze met een Uijen koken , of een ,- tot 7-Yn, men Perfl de Pitten in een O1iemo]en,‘om 'et de. dat de Uije en de—OJie niet meer kraakt. Olie uit te docn komen; pus maakt men: ook Olie van. Koo! , Hennip; <' Lyn- laten beet worden eer men ‘er de zachte deelen me- de beflrykt. ‘ 01.12 vA1§I VBITTERE AMAN- * DELEN. E1;gm_/Zbappent. 9 9 55 o < (V "1 D- O :a o 9 .-:v < 53 3 § 0 I‘ o :2 2:: :1 3: D: *1 o o n. wendige hardigheden te verzachten. Men moet ze §i/73:2 flamp bet 6'“ ' leg die P031“ op de hm van I \ ‘o \ '\ . _ om.» M 648 .. 0L1,“ 11 a gig ¢1- oy dezzelfde wys. Gy iult her-zelfde vboreenwziet-$2, Lynnad enz. , wcikekzu m'Nootd-ho anien Mr-eis,h.flha1cn;~. en gy ,_u1t_.w¢; km“ ,» 4“ 3y d_¢= ‘gm, en in andere Landen. 5_¢fl“§‘“.V°r ,; — ' ‘ nieuwe bloemen . ‘war langcrlaatkoken , dan .dc om zemhktn ‘,_ da; :1: Oliqriet nah. A . - . — ' t. ' kwanier zlang. 2 3:3"g?“%é’¢o‘é?“§%«ri‘§§§$‘. eMitP°*f°.n« _ .. . V ' ” ' d 4 na dc vogt flimaan en bezinken; g1€l;—. .yien meet laten Deitxiieren f_ap vai1.Ig%11e yogi; lh?cc:e;1uie'e‘a:t{ in em “dew Pot. Dam D; “R ‘g, be: op den gtolld-d“ Lam!“ 8135“ I . ‘me ecrfle kan wel rein maken, yen daaitna muwe daat bq\;eI}.9.P- - .. « one doen», cn whee: maken ov'er__een z;acht'vuur-,. . OLIE :KV.VEEN. f elten twe . of. drie :poi1d98°_¢“,, « - ‘- 3-in \;i¢::‘i.‘1‘:¢:l<[!]fs?EIe‘le'lxe$nth-)'n. Ais .allea gefmolten is, i ‘ '_ ‘ ‘ twin ig . - ' _ men,-' ‘enuwezvogt "‘ D“ ‘'5’ mete As ‘mc}e?et{;;l::‘Il| Teas’: ecilrie pond .7'“" $7,‘f,‘Z1§2‘"v‘§cia:uiv§i'§“k'§§ giet"en:, in welket uren . fine P°"den sf); Pot dient open te wezen. ii“ 1" hgmggn zult een Popje,vdat in de Olie trek- olyflohc §‘°kk°"'een kwgrtieruurs zachtjes koken; kg gag; en waat in gvzult hebben drie dragrnen hgrdrgt na doorgfl-Ygd 5“ fiyfukgepefl]? Satfraan Sédaaus 43" '“"‘“ 1°55”; in " “we hang“ . k 0 Lre - . V ’ am," (‘W M mg Z0 vie<:‘i1ge;isfP:§ v;:Ic1n. ‘gt 4*“ "“i§“ or is uimemend goed, om allerlcije foort ken ; do‘: he; wade!‘ kgn is’ ZY8 daar na de 0136 igzeonciedn te genezen ; Z)’ is ook goed voox-hel: de vochngheld \;§rV;‘e°§.yt nib en bewaax ;e in een $get_eWel en Heupjicht. Want zy is afvagende, :.ie11deV;ag::rrc’rkpficu gebruike. Deze Olie is faqlcfi‘ v‘fl-dmmende, Vemflkt d.° 3‘?1°‘“"3°“.9«°“ V“d‘y& ‘ d nmau 1. .- — 3] , .. ”ekkende"h°cl!1dt£ae§zwe§:‘!;i€pfi“;;‘:‘d '—“"'gd°’ de1\f'I1)egug§b¥L‘1)i%<:tflzre ook in verteermiddelen , Balfe-' 5,‘,°'§y"3efin°eik:°aixe dgeelen. Men gebruikt ze ook men , gappen , en lnfpuitingen van vvonden. Zy is . fht an » ‘ L. T d‘ voox ’ in famentrekkende Khiteren. M69 3°.“ e V ook goed voor tgebmndde’ V°°‘ an W" e" een halt once; *0‘ andema“ °ncc' V -OLIE VAN GELE-v1oLETTEN- 1 ‘ doe ze vol Neem een Fles met een wyde hals . . t i . _ > me; .Violettcn’i301f3ylI|_1Iel1 éi:3ee¥'gti;IeVé7:1o<};T‘__:§e’;“:, Daze bmiaing is een zure voeht , met Kwxk-M it ‘er m g¢P¢' ' .. ‘ - d . A . . to’: eat zy-pr boven op ftaat. Stop daazr nav de;nFlde: I1IBC(I,;>&i3L3e5e: vergmsde aarde Pot’ 0*. m een Shh toe , en zet ze in ~c heettie van den _ omer d_e I“ can Wm dc wine Hemp sewage“ ls’ wmm, 7-0“ Me“ mm“ dc gdedmgen van Kmderen " X 1 gheeft emaakt Turbith Mineraal ; do.e daai alle ze geknobbcld hebben , daar mede. ter Senezinge 1"i'1:é'Aht ‘van %Yfl,Zand_hme uftwaaflemen ’ mt d“ we , vryven. " . u op den grond een fiof , als Zout 9 °V€1’b1Yfii - «oL1=E van sz. JANS-KRUID.. Zcuuw-kwetzuren en Ziektem °"~ evfW’" ”‘%’i£‘6ié*i{f“” °“‘W“" lvvcgen. Bxeng ell twe oncen en een dragma 13 . my fa;-den For in een Kelder , of andete vochuge N‘ h t bovenfie of de Bloemen vanuhet plants , laafhet daai in b1YV°“ ‘°‘ ‘M de fi°f by" eem e 2 - , ‘ - . dc aIs’er een gans gefmolten is. ,9. f;'am-kn_ud 110% "Y5 2 9“ W‘? ‘Y ’ B1 . . Win » kmifleg ix:e(n)1'%r::‘1'i1-lc1>ili:J::r<:.)l:ll;‘lec1: .dgveici’ea1i: Eigenjl/94179:». . . gt. a A - . ' . 1:131 de Olie van Rozen maaktt: Dezfcflfrvglnileéc Men gebruikt Iiet omide V€l1“5Ch3”k°T? *9 99°‘- Olieiis ‘M’-¢F8°¢d3 ma” 17 h“ t 1"°'v ' agd b ’ ncn en cm '1.’ vlees was I6 byte": Am‘-P “l‘°k°‘1' 215 d5 fameflgfim’-M‘ ' W3“ Va“ ’ 11: hm ’ C C‘ D’ vo t is niet anders; dande KWlk7.l1Vel' met reiding. —- r ' \ ' ' d flie Géelicn van Vitriool doordrongen en ver- ' - ', V. - dc f: dat fie: ‘gelyk een Zoiu in vogtigheid ont- De zammgq/ielde Oliewuanist. yanmkruid. bade; is_ of gclyk her-deze Geefien a_an zich . ' - . - vaflhoudt , zo byt het alles weg _daar he: by komt, Neem een verglaasde aarden Kruik ; doe aatin e] k een sublimaat Cormfief zoude deem , drie ponden St. Jans-kruids bloemen, 358°-fi‘°d.°“. ' 8 {gen kan dcze vocht met den Geelt van,Salpeter 8°‘Yk WY hi“ V001‘ S5153‘! h°b‘§‘?é,;Ee§?3,i;",',§'L§ makeu, enzy zal nog vinn‘iiger’vve1eu ; maar) gke- £€k“,°“5d'. G‘°.‘ ‘r 0? 265 PM halve pkmen goede Wk 2)! dafl‘ *5 die? 1”“ 1“ '"‘3°“' en 3"”! Y ° “,1 weimg minder , dan twe ken zo zoude ik ze Iiever-met‘ . Doe toevallen veroorza . de vogt er boven 0? M“- M rode Wyn, 10 <1“ . . - . it-~ n ‘Vitriool maken ge1yk_ ee,zesd_i=- daar M bet Vic’ 5“ ‘-mnug-‘m"“’°P hm As trek’ deZ?)e:r1e:aeni‘7e dn1PPen‘van’Ta,rtar-olie afE!et.en ken of in.een Mariebad; doendede flofroeren en daze vochtugiet la‘ men V OP. em ogcnbhk een °""2’°""’ van ‘ya mt ‘yd’ meti een grocielxfalgeelii Iggecipitaat van Kwik’-zilver maker: mm darhetLo0 p; v ‘ ' t 3’ ». . kt diedeKw1 °f h°““°“ Spmh gm dm M3 e vofig bl - zout van Wynflecn dc punten bree 2 ' ’ daar na meuwe kt: ]ans 0:: ‘ _ _ , pets ze uit. Doe CY . ' men in trckken . en laat net kokcn €n'P¢‘-5 11°? “W houd hangcndm 4 Amie- , eerflen graad. 30m dc Kromhals zachtjes heet te befchryven OLI. — 649 _ _ tinder: olie van Kwifi. Z _ Egan];-bappen. . Deze bereiding is niet anders , dan een bytend ’t Is een zeer goed middel voor een Been-eter, Sublimaat in Brandewyn. I voor Tand-pyn, en om oude wonden te zuiveren, Stamp een once bytende Sublimaat, en doe het Men kan her ovethalen , gelyk van de Olie van in een Matras, giet daar op vier oncen wel over- Bam-(‘teen gezegd is , en ze inwendig gebruiken, gehaalde Brandewyn op het zout van Wgrntteen. in Vallende-ziekte, en om de Nageboorte, na de Stop uwe Matras wel ; en Iaat her den ty vanze- Verloffing voorr te brengen; tmen kan ze gebrui-' ven , of acht uren koud ftaan rrekken; in dien tyd ken, van twe tot zes druppen. zal uwe Sublimaat fmelten : maar , zo’er iet op De Geeflc van Guajac, kan door overhalen ver« den grond blyft, iet de heldere vocht daar af; beterd Worden, Iatende ze Deftillerenin een Des- en, nog Wat Bran evvyn op uwe Stofgegoten heb- tilleer-ketel, om daar deweinige onzuiverheid van, bende, doe ze weéken , gelyk te voren , om het af re {cheiden , die daar met dezelve deur zoude frnelten te voltrekken. Meng uwe gefmolten fiof kunnen zyn gegaan- Zy verdryft door deurvvaas- en bewaar ze in een-welgefloten Fles. feming de vochten , en zet de Pis af. Men _ geeft ze van een tot anderhalf dragma. V Men ge- ’ EIge#fcfiap_/’IeI!- bruikt ze ook met Water en Honig , om veron- . , _ _ derde wonden te zuiveren. » ‘ . Dene Olie van Kwik isveelz:1chterdan.devoor- Gy W“: in “we Kmmhals dc dove kolen Wm 533“de- Z5’ is 3°“ V°°1' V°“u5'°h"mke’55 i”Z°“‘ Guajac vinden die gy tot as zuit verbrandeu zet- detheid zo men ’er_’tkoud vuur aan vreeft. Men kan ‘aide dam. deg brand in ’ Welke zy veal ea; dam‘ 13: gelyk dc ands” m°‘P1“kZ‘"-‘I g°b““ke“- _ ‘enige andere kolen zal vatten. Verbrand die As D5 “'91 °VeYg5h331de B1'3’1deWY’1 fi“_3l‘_de SW21" in een Pottebakkers Oven, in enige uren tot Kalk; maat Corofief Wel_ : maarzy kan het K1_kz1Iver met maakver dam. na een Loog van met Waten Dit fmelten, Ja zelf het zoete Sublunaat met. De re— zynde doorgelekt zult gyaer in een Verglaasde den daar van is ,, dat he: een Kwilzilver; nde, (in: pot dc vocht Van Eaten uitdhmpen Op beet Zand, 29¢’ fY”15g3W°"den> °n315ha“_geT1deiT1 etzuufn wanneer u over zal blyven ’t Zout van Guajac, fie C?eeft..der Bmndewyn dam’ n1etda03"‘fng5k_°“5 ’t geen gy wit kunxmaken, met hettotKalk, over i’i§Zi“§2’x§?i£§. §ZZ{i“s3§Efn§2?, "1?é’b§§L‘a‘§i‘a§'駀: °°" 3‘°°‘ "““”’ ‘“ ‘*°"- ‘“°“ ‘E “‘*”*‘“‘‘e“- jes te naau aan een verknocht en al te dicht, km E; e” ,,-[7 e _- - de Brandewyn, die niet anders dan een verdunde ’ '3 I “Pp ”» . Dit Zout opent en doet zweten , het dient ge-* Zwavel is, zyne aanbotzingen niet fel genoeg ge- ven, om ze te fcheiden. lyk alle de andere Loog-zouten , om Tinéruren Deze voeht is nogzachter dan de voorgaande. van gewaffen te halen : men geeft het ook in van _ _ _ _ tien greinen tot een dragma, in een wel daar toe 91:’: en Gee/I 7/4» ’a HOUT GUAJAC. bekwaam gemaakte vocht. . De Aarde een Dad: Ira}: genaamd, dient nergens Deze._bereiding fcheidt, de vloeibaarte maken toe. 1 deeien, van het aardachtige. . . Men kan op dezc wys de vyf hoofdftoifen uit ' Neem geraspt, of aan kleine ftukjes gezaagd alle gewaffen halen; maar gclyk de kracht van ’t— Guajac, vul daar drie-vierde van een grote Krom- - vuur, hun een onaangeuarne reuk geeft diena het hals mede , en plaats die in een Weerflag-oven, verbrandde ruikt ,’ zo heeft men endere middelen‘ en doe daat aan een grote Kolf voor een Ontfang- -uitgevonden, om de Olien van Brandewyn te ha- glas.‘ Begin de defli1Iatii:'1net*een vuur van den len, welke manieren’ wyin ’tArtikel van Deflillatie maken, en het Waterige over te brengen, "t geen Terwyl men do geeflen deflilleert , most men men Phlegma noernt. Ga zo' voort tot dat’er geen het vu'ur niet te {terk maken : want gelyk zyzeer rup meer. ovetkomt. .Gooit dan weg ‘t geen in fnel overgaan , zo zouden ze de Kromhals , of ’t uw Ontfang-glas', als onnut, is overgekomen, en Ontfang-glas doen berffen. » , ’t2e1ve weder nan den hals vzin uwe Kromhals naau- Hoewel de Guajac , welke men gebruikt, zeer keurig vaftgemaakchebbende;fmeer het famenvoeg- droog is , zo haalt men ’er veel vocht van : want fel dicht toe;'i'nen moet dam in ’t vuur aliengskens zo gy in de Kromhals vier ponden van zeifien on- vermeerderen, dan zal de Geefl: en Olie, als een cen van dat hour neemt , 720 2111: gy ‘er neg witte wolk overkcimen. . Ga voort met uw vuur tot gen oncen Flegma van halen , en vyf onceix dat’er niets meer’over komr. Laat het rdan zacht- en een half Olie. Dan za1’er nog in de Kromhals s. Giet dan’tgeen nigentien oncen kolen‘over'b1yven, waarvanmen ,zygliet door eenhalf once, of zes dragmen, of meer van een gi-aau Papier, ’tgeen men op een Bottel, of ander Loog-zout zal krygen. _ glas zalgelzethegben; dan zal ’er degeeft door1oo- De geeft va.n Guajac is waterig, gelykgemeenlyk pen , en aten e zwai-te , dikke, zeer Ftinkende de andere ee-(‘ten z 11, die door een deftillatie van Oliein de,'I’techter._ ._ Gietcze. in een Giits'uit en vhout. gehaagld worde¥z, dat hier naar gelykt. .'c Is b€Waflr,26. niet anders dan een e(l‘entiee1Zout, ’t_ geen door N n n n ’tvu’ur» ‘ als men.’er Wat Vitriool in doet. -5,-5 OLI. ’tvuur vluchtig gemaalit met ‘het waterige in ‘t Ontfang-glas overgaat‘. Deze geefl: heeft een ver- brandereuir, die nietzeer onaangenaam is. D_e-' fmaak is zuurachtig. en een weimg i:cherp. D1: kornt van het eifenuele Zout-., ‘C geen 61' de kfacht van uitmaakt. ‘ V ' ' De geeft van Ganja: wordt zo zwart , ais Inlgt, Het werkt met door ’t bygieten van geefl: v-an;Vitrioo1, noch met andere zuren. I-Iet‘ gift zelf met handtaitelyk met de Long : maar het werkt: een wemlg met droge Ldogzouten ,- en geftampte Kreeft-ogen. Menvmdt ook niet , dat het de ontbmding van Sublimaat Cor- rofief troebel'_maakt. He: maakt, het afweekfel‘ van Taurmfal-mod. Dit alles toont, dat het zuur irI_deze geeit den ba_as fpeelt». , De geeft van Guajac is fcherp door de zouten, weike zy met zich fleept. ’t:'Is ook de zwaa-rte van die Zouteng, die_-ze na den grond van ’t-water doet flryken; De 0l1evan‘Pa1menhout, emverfcheidea andere Olien , die‘ op deze wys Worden overge- liaald, ftryken ook na den grond. Egenj'cIaappen.. Dit foortvan Olien: is goed voor Tandpyn. Zy verdunnende ilymen van ’t Tand-v1ee_s. Mam: de {tank maak-t,\dat m'£n:ze met; gaarne in den.-mend Iteekt. . Enigen willende de Olie van fiuajac deurd.rin- gender en afvegender maken, dan z_y gewoonxs te zyn , doenein de Kroinhals onder de- Guajac een once gemene droge Tabak; maar de Oliekoint my dan 21 re ftherp voor, om ze in den mondf te fceken. Ik geloof, dat zy voor een Been-eter van -den mond, om met kracht de' oude Wonden af: ee vegen*zeer goed is , en om ’t Koud-vuur tegen te aan. , g‘ Het vafie Zout is een Loog-zout , dat‘ byna ge- Iykhet andere werkt. Niet te min is ’t: Waari‘chyn- Iyk, dat de vaite Zouten der gewaflen, zo gekai- cineerd, ais zy zyn, gedurigenige kracht dew plant behouden ,. waar uit zy zyn gehaald. ‘Zo men de aarde, die overblyft, nog ka1cineer- de, zoude men daar nog. zout, doch in kleine-me- nigte , uithaien. . ' - . OLIE VAN NAGELEN dam‘ neder- - daling. per defcenfum. Neem verfcheiden Bierglazen; dek ze met ma- gig fyn Lywaat ; maak’er een klein hoiletje in, en de einden. om ’t Glas met een toutje vafl. Maak I dit holletje vo1'met.ge[tootten Nagelen , dek het: glas met een‘ kleine aardenPot; ofmet eenschaal. Doe daar heete As in , welk gy‘ van tyd’ tot tyd vernieuwen moet, zo menigmalen , als het nodig. is. De hitte zal terflond een weinig geeft van Na- geien na den grond van’t Gias dryven; en daar nap ene Olie, welke gy door middel van een grysI’a- pier in een Trechter zult deurlekken. Men maakt deze fcheiding niet , voor dat de deitillatie een eind heeft, en’er nietmeer afdruipt. - (H)-LI. De‘ Olie van Nagcien is goed in kwade peftilen- tialekoorfen, zy veriterkt de ‘I-Ierfenen en Maag. Men geeft’er twe, of.drie druppen van , eerft in. een weinig Suiker-kandyngevreven , of in dojer van Eijeren. , en men doet het daar na. in een weinig Meiiife-water fmelterr, of in iet, dat daar goed toe- is- Men moet zorge dragen , dat de Fles ; waai: in men. de Olie van Nagelen bewaard, wel geflo- ten zy. ' ‘ ' De geeit van Nagelen verfierkt het hart,weder- Itaat het venyn. Men’ geeft het van zes ‘tot. vyf- tien druppen , in. een bekwame vocht. Dezegeeit‘ van Nagelen is altyd mod. Als men de Olie van Nagelen wil 1naken.,moet de hitte niet te groot zyn ; andersnzoude de Olie te ros Worden. Men moet ook nu en dan het Pot» je , "of de Schaal eens van ’t Glas nemen_, om de Nageipoejer te roeren. Men moet oog niet ver- geten, dat het onderfie van de Schotel glad meet zyn , en dat’er gene open plaats zy, om dus’tuit- dampen te beletten. In de Tandpyn doet men een drup van die Olie in de kwade Kies. Enige doenv evenweinog wat Opium door die Olie‘, om de Tandpynte doen be- daren. _ Zo men Nagelolie in een Glas doet, of in een kleine Pot, en daar by doet driemaalzo veelgeefl van Salpeter; zal ’er een geweidontftaan, datzeer Iang zal duren. Ja tomwyl komt’er'een vlam uit, die geweldig is , inzonderheid'zo’t' een Oiie-van Nagelen is , in Afia gemaakt. In deze opviieging Agaat’er een damp op , die’ niet zeer ‘onaangenaam is ; maar fchaadlyk aan de gezondhei'd',,'en bekwaam om te verfiikken. Zy verdikt zich',, als tot een Gom, op den grond van het Glas, of de Pot. En- wilt gy’er nog. groter vlam van hebben ,. dqe’er kruid by. . . . . . . - MU’SKAATNO'Iv“EN‘ OLIE. Zie; t No.0-’l\‘MU'-SKAAT. OLIE VAN-I MASTIK. Doe in een verglaasde Pot een.pond Mafiik, grof geftooten. Giet daar op vier ponden R0.- zen-olie,. ende befte oudewyn, die gy kunt vin- den-. Dek uwe Pot daar na wel toe , en doe het op een zacht vuur kokens, tot dat de Maitik e~. {molten is, dat heel fchielyk gefchiedt-. Giet an uwe Olie af, en bewaarze in een welgefloten Pot. Zy is goed, om de verzwakte déélen teverfter. ken. Men vryft ‘er het Héofdmede tot verifier- king der herfenen , en het hol der maag-en het kuiltje van ’t-hart-vooneen zwakke maag. Men doet het zelfde voor de zenuwen,geledin en, de {pie- ren, enz. Men gebruikt ze ook in e Kiyfteren, voor Lienterie, Rode- en andere Buik-loopen. I1:/Ipfn geeft het van een haif once tot ander- a . Men kan op dz’: zelfde wys de one van audere droge Gommen bereiden. - O-LIE. OLI. ;, .o,L1E VAN,MY'RH1'y‘.Zie MYRR-E. A 'foL_1_I~:‘v‘A_N KAMFER. “ ' Maak een once Kimfer wel fyn met een Mes. Doe deze Poejer allengskens i-n een 'kope1-e Vy. zel, of marmere—Mortier , en kneus ze met een Stamper mengende 2e met twe oncen Olie van van zoete Amandelen, weike gy’er allengskens onder zult doen. Deze Olie is goed, om alle gocarten van; Wonden te pgenezen , en zelf de e . ’ OLI. OLIE. bf BALSEM «)4» ZWAVEL. Doe in een verglaasde Pot fmelten een " . 1 _ pond lligivaxe :31, doe daar zoveel Lyn-olie, en zo veelo. Alsgfllrokken, o bloemen van St. Jans-kruid,'by. kend es wel on er een gemengd , .en ao_veeI kg. ,1) t Water, daar op IS gedaan, als nQ_d1g1s, om de ° V-01 “3 maken; _.zuit gy met een Lepel de Olie by een ve_rg_aderen, d1e’er op zal flzaan, en om ze van t wemige water te feheiden; ‘t welke gy"er V mede afnemen zult, zo giet ze op een grys Papier V _ - 111'? . Waar op zy zal blyven itaan , terwyI’er bet 0 L IE V A N E I I E R E N. water. deur zal gaan : maar men moet het Papier . - eerft in ’.t water fleken. . ' iiruimei in een aarden Po: vee;-fig , of vyftig ‘ Deze Olie is goed om Wonden en verzwerin en dO]€1‘S van hardgekookte Eijeren ; doe een matig W Senezen. en Zelf, Verouderde. Zy ontbingde vuur onderde Pot, terwy1zygedurigmeteenSpa- °Pk0m¢flde dikten , of ryptze, om ze deur tc tel geroerd wordt. Als zy beginner: rood te wor- flekcm ' ’ ' . "den . ¢n’er als een foort van gefmolten Merg uit k0mf._.zuIt gy de igezegde flofl-‘e in ene Hennippe Zak doen. En figy-zult ze zo flzerk , als gy kunt, , tuifen twe hete ‘platen perfen. De gele Olie, die St°°t Wit Papiel‘ 3311 Heine fl-11k}'<'-‘S en maaii daar uit komt , heef: byna de eigenfchappen van daar een grote aarde, of glaze Kromhais van vol" de Olie zan Myrre. Zy is daa: by goed voorBran- P133“ Z9 °P€€-H Weerflag-oven. Doe daar een groot: den, en voor Kloven aan de Tepeis. fltfang-glas aan , en ‘fmeer met Ieem de {amen- .om de one van Eiim-en wit’ te makeup en ze de voegzels dicht toe ; i’cook’er een klein vuur twe bran.di‘g'e reuk te ontnemen, diezy van ‘t vuur heeft “Yen mg 031561’, om de Kromhals heet te maken. gekregen, moet men ze in de Meimaand, des Vermeeideffe met We, Of drie k01eD 9 én E3 Z0 ‘nachts , in de Iucht , twaaif nachten lang zetten; "08 dfle “T511 V00”; en 3001‘ d311Z°h3fd 3155? en ze wel van tyd tot tyd omroeren. kunt. Dan zal het Ontfang-glas vol witte vvolken . -Men kan ze ook door middel van Tarteinoiiez rake“ Neem he‘ V113“-' W55, a1S'€1‘ Diet meer uit- wit mak_en, en ’er naar gelang indoen, dat is, on. kolnt; en ’t werk zal in zeven , of acht uren ge- trent_dr1e, of Vler Iepels op het geen van Veer- daan zyn. Ais het koud is, maak het 1os,en giet Us Elleffill komt. ._ . alies, ’t geen in ’t Qntfangvglas is, uitineen Trech- 19? .7091‘: dat de Eueren met moeten vers: maar ‘€17 V3” Ema“ P3P1ef V00IZi¢’-.113 dan 231 ’et de geefi: ft_5T:lE§l1I1R€ zeven a_cht da en oud ayn, om dat vex- deurgaan, en daar za_1een dikke Olie , die zwart _, 5 lleren te vvaterig zyn e,de Olie daar moeilyk en Van. kwfide gem‘ 15 .- 0P ’F P3Pi°1' WYVCDS Be- , af zoude fcheiden. Zy moeten ook n-iet te oud Waar deze ineen Fles. ‘ ' ' zyn, om dat men ‘er minder van halen zoude, en ' de reuk anders leeiyk zoude zyn. _ -OLIE tn GEEST_ 1/anVPA1’lER. Etggqfibappen. d A 0 L I E V A N s U 1 K E R_ Us ‘een uitnemend middel voor de Doofheid. . _ , 1 Men fleekt enige druppen‘ met wat Kottoen van" d Men 1:nydt het eind van een grote Citroen ; en tyd tot tyd -in ’t .001: _ Zy bedaart het ruiifen. Z9 :1?!‘ al t fap hebbende ultgedrnkt , dqet men ze is ook goed voor Haaxrwurmv, voor Schurft, 2115 ‘t K: EYES Suiker, ofgeftoottesmkercandy. Nader- 91 OP Wordt %elegd.‘_Zy is dienfiig V0.01‘ Tand- V n o.et men'zeineenkle1npAfgiet—g1as, offcho. pyn zo wel" , a s de Olie van Gnajac. Zy is ook V 11}? Barden fot , en men doe: de Suiker een kwar- gocd om deMoerdampen_te bezadigen. Men doet _tier_unr op _kolen .kok»ent "De Suiker verandert-dan -ze ook van Vrouwen rulken , die van die kwaal in-Olie , die nooit fiolt , en voor zwakheden en W°1'deD 33ng€tafl'- . ynen van de Maag uitnemend is ; ais ook voor _ Men moet die geefi verheteren door ze op zand 1 erkoudheden , jichten , Zinkingen , Bo;-m{wa_ in een Ketel , met een kleinder Ketel te,deitille- en»: 6112- ran. ’tIs een middel, dat opent. Men kan ze in , V alle-ziekten geven, 'daar de Zieken -in moeten wa- ginder QLIE VAN SUIKER_ zander wmr. teren. Men geeftze van zes druppen tot twimig Hol een grote Citroen uit ; vulze metgeflootte in een wel beigvvame vocht. Kandyzuiker b ' (1 Kid h _ . » ’ ,, d. ‘ fyekne ege(£1l].§(e)£J-’E.n§]i]§ ‘:eneolie‘l€faI‘:’;%If‘§]el’e?:_ V on: m can agmlvlxk OLIE VAN PAPIER t.:maIaer1.' _ _ a vm en , en we_ e uitnemend Maak verfcheiden grote Peperhuizen van wit gygl ‘beuawde 391119“ : 61! Zlllke die kortademlg Papier , die an ‘t kieine eind een kleine opening . ' -' hebhen. Steek ene van die Peperhuizen door d_e N n n n a ring .611; 65-2 OLI. ring van een Sleutel, en {leek den brand in ‘t grote eind van ’t Pcperhuis , dan zal‘er door het gat, ,dat azm ’t kleine eind is, een witte,vochtige damp nitgaan , die vol is van een gele Olie! die unne- mend fcharp is , en allengskens’er mtkomt ; en welke gy ontfangen kunt, als gy’er een'I‘afelbo1'd een weinig fchuins, twe linien, of daar ontrenfer van daan , onder houdt. Gy zult aan de andere Peperhuizen het zelfde doen ; en door dit mrddel kunt gy zo veel Olie van Papier maken, als ube- p haagt. * OLIE VAN JASMYN, welkedereu/B werfimaken aneigemblk de Eflentie wan yarmyn memen. Neem kleine brokjes rwel gekaart Kottoen , laatze weken in de Olie van Ben. in cen Fan, of Afgiebfchotel in orde gelegt, zult: gy ze met een laag van verfe jasmyn-bloemen een duim dik dekken. Hebhende daar een Schotel nveregts over heen gelegd, zult gy ’t alles met een Lywaat bedekken , latende de Bloemen een uur drie , of vier trekken. Daar na zulc gy’er zachtjes en allengskens de eerlle Bloemen afne- men , en leggen’er-een laag nieuwe op, welke gy daar op zulc laten Lrekken , en Welke gy daar na’er weder op de zelfde Wye , als be voren, zult afneinen. Men meet her zelfde tien , of twaalf ‘malen herhalen , en als gy ziet , dat uw Kottoen wel doordrongen is , zult gy ‘t in de l’ers doen, en gy zult een zeer flerk rnikende Olie hebben , welke gy in een welgefloten Fles zult bewaren. Men gebruikt deze meer tot-Reukwerk , als Medicyn. Zy is by na toralle reukwerk goed en om geur te maken; en de herfenen te verlterken. Gy kunt dezelfde manier van doen volgen, om de Olien, met alle ruikende Bloemente bereiden. OLIE VAN IRIS. Laat op een Marie-bad, of ‘op heete As de-Bl’oe- men van Iris drie oncen , de Wortel van de zelf- de Plant een half pond , ‘en van de Olie van Oly- ven twe en een half pond trekken; doe het zacht- jes koken , giet de vogt deur en peril het uit. Daar na zult gy’er nieuwe poeijer van jris-wortels in doen, en nieuwe Bloemen van de zelfde Plant, welke gy zult laten trekken en koken , en zult het op de zelfde wys uitperfen. Gy zult het zelfde voor de derde reis doen, enedie Olie in een Afgiet-pot bewaren , of in een andere Verglaasde fchone Pot, om ze des noods re gebruiken. ' Deze Olie is zeer goedom be verdunnen, ver- 'zachten, ryp te maken, de vochcen te ontbinden, die door een koude vocht veroorzaakt Worden. Zy geneefi de koude Klieren , het ruiffen en de pyn in’ de Ooren. Men legt ze op de Borft , voor de Verkoudheid , de Hoefl en de rnoeilyke Ademhaling. Men leg: ze op de Lever en Milt, om de hardigheden re verdryven; zyis uitnemend voor de pyn der Geledingen, en bezadigt de pyn I-Iebbende die . OLI. ‘van het Voet-euvel. Men néenit her inwendig van twe tot drie oncen in , om het Venyn der Dulle—kervel'en Champignons te verdryven. Zy is uitnemend goed daar voér. Zy is ook gocd voor de Waterzucht. _ LAURIER OLIE. Neem een goede menigte van Laurier-beijen, die wcl ryp , en eerfi: geplukt zyn. Doe ze een uur, of Wat minder koken in eenKete1, zo dat he: Water , (lat gy’er op doet , daar op ter hoogte van een voet‘ llaat. Glet het Water nog kokende deur , en als het koud is geworden , ‘ zult gy‘er een groene en gellolde Olie op vinden , welke men’er voorzichtig moet afnemen , en ze in eeu .Fles., of Bottel, die wel gefloten is , bewaren. Deze Olie is verzachtende , verdunnende , en ver1"cerkende.. Zy dntbindt de, Vochten, verdryft de Zinkingen, bezadigt de pyn van ’tVoet-euvel, verfierkt de Zenuwen ,, bezadigt de Iteken van ’t winderig, Kolyk. Men moet het heet op de be- ‘ ledigde deelen leggen; men kan ’er ook enige drup- pen van innemen. Men ebruikt'ze in'KliI‘tere11 van een half_tot ander halt once. V Men vindt’er , .die de Beijen voor het koken llampen , en. die na het eerlle uitperzen van den droellem, ze nog. eens latenkoken; om daar voor een twedemaal de Olie uitte perfen. Maar deze Olie is 20 krachtig niet , als die , welke van on- gellampte Beijen gemaakt: wo‘rdt. OLIE VAN TABAK.‘ Neem het Sap , geperll uit Tabak , als die Plant in ’t eellle van haar groei-kracht is, engdoe daar zo veel Olyven-olie by. ‘Doe het koken tot dat het‘Sap verteert is. Laat het d_aar na de1‘_1rzy- gen, en bewaar deze Olie in een Welgellotenfor. Zy is zeer bekwaam om de Vochten te ve1'dwy- nen , welke Lymig zyn , en Knoeil-gezwellen tc verdryven.. _ ' De Olie van Scheerling, fchcidt zich op de zelf- de wys. ‘ OLIE VAN. sTA1>H_1s AGRIA, of Luis-Iedrudid. Doe in een kruik drie oncen zaadvan Luis-kruid , grofs gefiampt ; doe’er. een pond. fap van Venkel op , en twe pond.Na1'dus Olie. Laat‘ her..vyf- tien dagen in een heete plaats trekken; daar na koken tot dat het lap uitgedampt is ,‘ daar na de voch; afloopen, en pets ze fierk uit. Deze Olieis uitnemend voor de Winderigheid; Men gebruikt ze ook tegen ’t gebroin der Ooren. Men drupt’er enige druppen in, door middel van een fyn Sponsje , of me: wat Kottoen. OLIE VAN gPINNEKOPPEN. Neem de g-rootfte Spinnekoppen , dlevgy kunt _vindeu; die gale vlekken hebben zyn de bglle, , oc OLI. Doe 2c in een Fiool ,' metzo veel"Al{'em fyn ge- -fnedenenv geltampr. Giet'er zo veelzoete Aman- 4del-olie op,dat g,y'er _een vingerbreed boven op llsaat. , -Begraafiuwe Fioolrm een Mefthoop , en laat ze daar vyftien dagen in trekken. Doe de llof daar xna in ' een flerk Lywaat , en pers’er de Olie uit, die gy ‘er in laat flaan, gietende ze daar na af, om ’ ze_ van deszelfs vuiligheid en waterige vocht te re,1n1gen._ Men moet:-de Bottel naau lluiten , daar men ze in bewaart. Men laat deze Olie laau Worden, om daar mede te vryven. .anm , om he_t venyn na buiten te trekken , als’cr befmetlyke ziekten komen. ’ OLIE , af‘Eflerm'e VAN KANEEL., e-nlz. Stamp vierpondengoede Kaneel,laat 2e in zes pin- ’ten, of twaalf ponden gemeen water trekken in een _ aarden vat, dat wel gefloteii is , den tyd van twe dagen. Giet uw aftrekzel in een grote kopere Des- - telleerketel ; doe ‘er uw oncfang-glas aan , en inaak _het famenvoegfel digt met een natteBlaas. Delhi]- ' _leer’.er dan af met een groot vuur drie, of vier ponden vogts; .maak dan uwe kopere Ketel 105, cu giet’er, door afgieting, hetgedettilleerdewater 4-‘ Weder in. Gy zult een weinig Olie" op de'n grond “ vinden, welke gy. in een Viool zulc uitgieten , en de zelve wel fluiten. Dellilleerpde vogt dan gelyk te voren. En daar na uw water in de Ketel heb. bende gegoten, vergader de Olie, die in uw Om: fang-glas is gezonken; en meng ze met deeerfte. Herhaald eze Cohobatie, tot dat'er gene Olie meer over komt. Neem Clan uw vuur weg , dellilleer her water, dat in uw Ontfang-glas is , op de zelfde wys gelyk wy de‘ Brandewyn overhalen , dan zult gy een gecfltlg Kaneelwater hebben. . _ Efgwftlaapjzen. . _De Kaneel-ohe is een uitnemend verfierkend nuddel. Het verllerkt de Maag en helpt de natuur {H1 zyne ontlafhngen. Men geefc ze om Vrouwen te doen bevallen , en om de Stonden voort te bren- ,gen. Zy wekt ook he: zaad op. Men mengt ge. _ meenlyk een drup onder Wat Suiker-kandy, om een Oly-fuiker te_maken, die gemaklyk in hartflerke‘n- de waters, die tegen Moerkwalen zyn, kan wor- den ontbonden. _ I-let geeftig water van Kaneel’heeft" de zelfde kracht : inaar men heeft. op ene reis twe, of drie dragmen van noden. - Op deze wys kan men de 0li‘en byna nit alle rui« kende gewaffen ha‘le'n , als die van Rozen-hout, van Rosmaryn , Lavendel , Genever , Nagelen, Anys , vyelke , of op__’t water dryven , of op den _ grond zmken. Emge Schryvers voegemby het Trekze1KanééI, acht oncen Salpeter, of due oncen geell van Zout, Vom aan I: water tot een voerfel te flrekken , 0p'dat de Kaneel beter deurdringfi. %n1nen’er meer Olie uit hale; maar he: heeft "my toegefchenen , dat die Zouten de Olie watveranderen, terwylzyde vlug- ' age deelen by een houden; en dat die, welke op Men fmeert ze ook om den hals ,. en ” GL1. deze wyze gemaalft wordt , zo veel geur niet,,a1s de andere, geeft. Zie DESTILLA'1‘lE. ~ De Olien , vvaar van\vy {preken , en zulke , Welkc men op de zelfde wyze uit kan trekken, zyn,om zo te fpreken, eenvoudige. Men heeftnog ande. re uitgevonden, die men famcngeftelde noemt, en in de Heelkunll in gebruik zyn. -Wyzullen’cr eni- ‘ ge van befchryven. _ OLIE VAN'WYN waor allerléijz Wandtkz‘ Om deze Olie te maken, neem een pond Olyvan Olyven, een halve pintWyn, een goedehandvol Weegbree-bladen, een handvol Smeerwortel , en zo veel St. ]ans kruid , en een hand vol Rozen- bladen, alles by den andere in een Ketel gedaan, moet men het wel doen koken , tot dat die krui~ den gaar zyn , daar na door een lywaatte doek doen, en ’t wel uitperfen , om’er {up-uit te krygen, ’tgeen gy in een Fiool bewarenszult. Om deze Olie tegebruiken , neem een Welnigl Water en Wyn, doe het laau Worden op ’t vuur, doop daarin een.I-sywaat en was daar uwe Wonde me, en 1213!: her drogen. Daar na zult gy een wei- nig van deze Olie nemen , en met een Veer de Wonde daar mede Ilryken. Gy zult een rood do a Koolsblad vriemen, ’cgeen gy eens over’tvuur zult - houden, Ten daar na met deze Olie fmeren, en l’eg~f gen dat op de Wonde, en daar over heen het1in~ nen dat gediend heel|‘t~,- ' om zeaf te wilfen. OLIE‘VAN uitnemmde BALSEM. Neem vier ponden Olyven-olie; St. ]ans-kruid een half pond. Doe allesj in ‘een glaze Bottel, welke gy den ‘tyd van dertig dagen in de Zon , go durende de Hondsdagen zultzetten, of vyftien da- gen op heete as. Deze tyd voorby zynde , moet gy her alles ineen grote nieuwe Pot doen, en daar by een half pintje goede dikke rode Wyn, en het op ’t vuur zetten , tot dat het kooks. Daar na moet; men ‘er in doen twe levendige jonge Hond- jes , die van acht tot vyftien dagen oud zyn , en een pond Aardwurmen ; te- voren indikke-Wyn gewaffen. Men moet de Pot dekken , tot 'dat dc Wyn verkookt-is , daar na moet gy it deurgieten en bewaren de Balfem, in een kleineglaze Bottel , om ’t te gebruiken.‘ Kracbtm.‘ Her verllerkt de zenuwachtige deelen ', en ver- zacht wonderbaarlyk; ’t is uitnemend tegen ge~ fchoten wonden, de pynen van het Voeteuvel, en de Heup-jiclit, enz. loan“; of BALSEM wm‘ARCUS, dz‘: zm- goed 5: am 14/onden re gmefm: '_ Neem Schapen—vet‘-twe oncen , Varkensvet een once, Gomme Elemi, en heldere Terebintyn, van elks anderhalf once. Het mengfel is zeergcmak~ N n n n 3' . lyk , a 6,-5 OLI. 4» zult gy ze o een warme p1aat_s laten flaan, ken, den ty van vie: en twinttg uren lan . Daar na zult gygde vocht; deurzygen , enzorg ragen, dat de Wurmen wel aan fink zyn , om de 0116 wel uit te'drukken._ 01.1. oL1v'1. txek- xuften , an an as Olie te zuivere'n,' zult gy ‘ze af-‘ gieten , en dat: allengskens in een ander Vaat—werk , dat wel zuiver is. ~ ‘ - Amim OPDROGENDE OLIE. Meng in een half pint Ol_ie , en eenglas Water ’ , A EN ‘ z - ‘Mm 01 IE VAN WURM ' W mum” voor een fiuiveuode Mem, en 20 veel- Omberfe M vucrzachrm en -verjierkm L Gezwellm if out- Einda» , pynegz der Haup-jukt. re bezadtgen. ~-V_aor slmeuzmgen ‘an ontluixgmgen, enz. 'Berei , als boven , zo vele Pieren, als 0ly_ven- olie; llaat ze ftaan, den tyd van vler envtwmug men, in goede witte Wyn trekken , Waar Van ’t gewigt: de helft minder moet zyn. ken doe ze zachtjes koken , tot verkookt, en doe uwe Olie (terk uitperfen. de zon; .0L'1E, pm ullnjlcije fomm win lpymn 1; badarm. . Neem een halfpintje Olyven=olie , ~en zo ve_el van de zwaarfte dikkeyrode Wyn, die;gy -lmntvlndem Doe de twe Vochten in een Aarden pot , e_n laat ze koken, tot dat twe derde van dle Wyn 1s xzerv koolgt. 'Doe’er’ daar na gemeenzout, met een once bezinkzel van Homg by. Doe daar na al- les koken, tot dat-de vQg_t verteerd 1s. Laat uwe vogt door een Lywaat loopen , enlbewaar ze tot dat gy ze nodig hebt. Men maakt ze warm eer men de zieke deelen daanmede vxyft. Uitmmnde OLIE mar hand: Vaclmrr, Sick: m Zinkingm. . . _ "Doe een goede handvol Zanikel , en zo-veel Kalfs—tong in een pond, Olie koken , pers ze daar na fterk uit. Vryf den Zieken daar mede voor her; vuur , en bedek. hem met wel heete Lywaten. ONVEKBRANDBARE, OLIE. Defiilleer Olyven-olie met levende Kalk ,- en gemeen Zout; gy zult ’_ex een onverbrandbare Olie aan hebben. ‘ > , OLIE VAN PAARDEN. D.eze ;0lie‘is niet anders clan‘ gefmolten en ge- zniverd Paarden-vet. De Vi1ders.enVodde1uima- ken 2e klaar. Zy verkoopen ze b de pint, of ’t pond. ‘Zy is 2'0 duur , en fomwy duurder , dan a de befte Olyven-olie.: maar de Emailleerders kun- ' nen ze niet ontberen , .om dat hunne werken een helder en levendig Vuur vereiifen. DRoGENDE OLIE. Smelt in een half pintLyn-olie, en een half glas ‘Water, de groottevan eenhalfKoper-rood, zo veel Goud-glid ‘r en rode Menx. Doe daar de rootte van een Okkerneut Lood-wit‘, met Olie yn gemaakt , by, Doc alles zachtjes , anderhalf uur , koken. Als de _vocht rood zal geworden zyn’ , zult gy de Po: van ’t vuur nemen , ze laten Aarde in poejer. , Doe ‘t daar na op klein vuur een uur lang koken, en doe daar na gelyk boven. ‘OMDIKKE OLIE. ta make». .Vul met die Lyn-olie, of Neuten-olie veen Plaat: Na het trel_<- van Lood , daar gy de kanten van opgebogen dat dc Wyn IS hebt; dek uwe Plaat met een Glas , en zet het in nwe Olie zal wel haaft lyf krygen. Anders. Doe een vierendeel .vKope1‘—mod , en zo veal goud-glid ‘in een half pint -Olie. olig ( E_fl‘mtiel:)' -uan_Bla:mm. Zie E S S E N T I E. Olic, .Maag.olic. Zie R E ME DZ] E. 011': can Wm/_h:n. Zie W Y N .S TE E N. Olie, om hare Vlekken -wag re mm». Zie_ ‘ V L E K K OLIE , of SMEERSEL am Zena-wen ta -wrflar- - ken , koude Gezwellm re ontbindm . en 11: bar: digbedm der gawrichtm ta wrzatbtm. Men moet vier , of vyf handen vol Salie ne~ men, die wel ftampen, ze in een Pan doen , met een pond verfe Boter, ze wel doen koken met den ander een kwartier uurs , en ze daar na door een grof Lywaat zygen, om ’er uit te per{en‘t geen men kan. Hier mede zal men zieke en zwakke Deelen fmeren; let wel, dat: dit Smeerzelge{'mol- ten zy,’ als men 't gebruiken Wll, en dathetgoed zy voor de ]icht. 0 L MLB 0 O M E N moeten van Zaad niet voortgekweekt Worden , om dat het meell: Ypen voortbrengt. Hoe men ze Kwteét. Men ‘hakt , om ze_ voort te kweken , een bejaarde jeugdig groejende Boom , een hand- breed boven den grond , in ’t voorjaar af ; deze maakt voor St. ]an nog veel ieugdig opflag uit den grond , dat bekwaam is om te worden in- gelegd, en in dat zelfdejaar Wortel te fchieten, en in ’t volgende te Worden van de moer afgeno~ men en verplant; wanneer zy kort aan den grond afgefneden Worden. Daar ua zullen zy, met wei- ‘ nig behulp , in dat zelfde jaar een enkelden tech. ten fcheut fchieten; krygen 2 dan zydtakjes, die moeten niet dan in ’_t volgen e jaar worden afge- ‘ fneden; ‘ lién en in'eni ' - _ ge andere plaatzen , als Hangaryen 31' men ‘er den _mond mede wall OLM. OLY. : gm; .. . _ Séllecuulen fEfiew'§.a;f§,.°.‘ ggfe %:}8:lr‘s . of mate exaj-‘i’x’F*t Latyn elm thief’ en he: and — $7 :;;e(g)lg;{nbedcn Worden: In .t acme jflaaffiiélgietttclztzndgi: wllde gfoeit ent'(d'e'n"naam Van 01:4/61:: dragagttm '1 . - Qomen eenrecht ,d 1 - ‘ ‘ - ' £333 fchotnmct cen Musk§vill§‘:x§3:l§3?§::§£ 3 M” d‘ 3‘*"“""’h9 0-fyfibaom m en. ees word: in ‘t volgendc 'aaf ' ‘ , ' men wa - 3 “798"€l|0- D3 Olyf-boom is‘ root h ' ' ' ' bmdgn eeI':“r:°c‘h1tz ggggeegfigz z‘;2r,d. 2 at en ex- yro} * a 'v _] : d:,‘3;‘r“b"’J‘l’_’e‘;‘: d§e‘:‘Yz1e:a;.]e§d:c$:n0%e' 3'09” .‘°;’, §00g?e etenf yYe‘n*-‘IF. !d¢.'h€l-31*‘? kkke.’-9h:?f"5‘ een armdik. K d ' vffam groexv ontrent . I. 1;] .~ . -» diam Om L.kcn eszelfs hour xs zo gee], dat bet ~ -~ _ , l -. . _ aat_:. _.i I _ ne taliken eean §§o§ePe1lu§1eKe§;.°'€va«s°hi°‘ “it ‘Y’ 2}’ Wafi Van z°.1§'i“ .h°°t° ,1-«3"d€n.' "5 i’ ' CI’ . ._ I _ , V ;';‘:n‘:;“ l:"°:“;a‘T:?a|‘. t.rekken_de na den rf)dge:1n:avavl;Ia; ‘ E’«§C“’”f‘;’“PP"”- . -‘ ‘fl?’ 115? a die zaad hebben. _' 2 §eE°,';I1:f7t<5fl lynfkonder, dab‘ die‘ dc: tammc 61%.,‘ V‘ I Pam‘. ks 1 ..t , cvziens amentrekkenddr. 5Zy brcugen 31;. — “°v'“°” ‘”.h'3Chtvoort, peszexrs om-,in den scneefl vexrot Tandvlees , aaa; «... .fiees.Boom gfoeit op den Rm . , _ _- mond gehouden , ’ ‘ ' 34PtI11a_inn;in ;,,_ bedorven vochtenin zyn .-»en verflerkt de Tame,‘ . - dc Tandeu ‘cf . . ’ b.°h“N°" dfit he? Ergeri/‘cbappen. belet he! zvceltegl ,aak¢F;';.}1}:,Stn;§;1-‘E,’ .:'$ 333136 wry}?! ”‘De w'ld 01 ;_ V . ‘ neemt de uitwe 1 » "1: ct den is zcincferlinégt:)‘e(dn;oo1§1§;tz?‘f:;‘éfi1;=g zdyng 513;. Zweren en de D¢rz‘:1{v?vf1r‘x’1:.n “word “f°3_-5 gcfitefi vand’K"1' -~ m 11,6 ong " zich deel<:§1",neeI:‘ez‘/5-]'p“o¥:]gten’toIp dekKeel , zo men’e; zw_eringenAaa'n de Teel-deeleinqo g°€d,‘v°°‘.' V°Y'. en Prawnce. De (waking der 0/ -5’ - . I 5 M . La’: ;"'’’“’#p "21 gemalflgde Befibryuing der Sumach. Zie SUMACH de!1])iteeIxl1{l‘tNl11ee‘ft om ojygbom-nan in émafiadbzlan. » , - e en : - a ‘ DE OfLYF-B 00 M is een Boom wa r °Vb€1’k0men. Zie §J£ftdzeea:§§eh€§§§r'§"d3" doen men we oort‘ h ' . v H Van ge ruiken ' . ’ en am: too V . en eettr. {let ene twellcxnexzlcweekt. vierde verEna';f,§e »P1j;’:(?;n1_zalf oede Potaarde , een - ,. ' « ~-.~ Q T"? s €.1leezH_!1_erdeK_a1k- .— °. .9 9 puin: s hogdanighcdexx naar den prys heeft . die menheeft houden voattgaan , u ziende aankomen ; menen bedongen. ‘Hem hooxt ook de D_roefl'em_en de Va- dat zy de Bomen nadcren , en met , dat deze by ‘ken der wyn ,.\i1é1k‘e.gebruik: wordp, en waaxx van hen komen _, 1.0 dat gy ze 1.0 na_ zult komen . that by dc uitdeeling d'oet.f ‘Zia dear a11_es_ _’t_g_een men , gy ze be['ch1eten_ kunt. Z0 gy ‘er zo u_1-nar voors. zonder gen .1-!ee;"on'ge1y;k.te‘doen: ._ vyetteyk kan hands na toe wxlde , zoud gy er zo d1ch_t lxgzlyk ems“; en -t'gm‘,: . hgngi-an: rech_ten met kan met bykomen. .Daa,rpm meet men zozachgesgaan, weigercn ; gemeike ‘z_ .z‘e1f\-eni_ge\xmaten. des_He-. ,dat de Bladen zxcn met bew_egen, ofde wmd moen; ren belang is ,' en hetaain enenfbediende word: toe- het doen , en dan zult gy ex 19 na by komen ,als gewezen. om hem’le_,h_elpen-fen aynenkofle vo<_)r- gy begeen. s Morgens woeg IS .de hem: syd om zien; en ‘t gcen‘ hem-verpljc t, zohh‘y;maar en1g- du fluk tegebnnken , als de Vqgcls weder van 't zine een«eer1yk~man‘*is,'_‘ brn lles naar'b1llykhexd te Veld komen , -want gy kunt fchxeten , naar mate doen ',ken‘nergen§'an;iers’om-te denken , danomt dat zy -aank,_ome_n_,_ _o_n_1 dat zy smet alle te gelyk wag; dicnen , en om zyns ‘Meefiers voordeel te léomen, maar pymgepen, en voor al als men een: hehani9,eu. . T" - : 3% . . ~ _» A / ta. - ,d9,au.e_lere.n Worden dan yervaaxd 0 ND ER K R U IP E N. ‘om allerlczjc fl2ar- en krygen vanfie f l_1,e_1c_l desjagers kenms. in: mm Watergcyogelle tflorzderkrgtgipqn. —Me_n zjet een gx’-ot,e’r.nex'1‘ig't'évan'Z.wanen;'Kraanvgigelsgoje-' ‘ Anger 7‘,,;‘7;":, a '5'‘ n n :3‘ CG 0 ‘F.’ U‘ 9. re vaars , Reigers, wi1d’eG_anzen . ,E,€I1dV0§_°1.5o PY1-. itaarten en andere foptten,va11 Vogels , the by dag; . ' ‘ _ , _ t in 't Water zyn, ‘en op_de Velgien HYYCFI; na.-dai Velen zulIen.rdc'moe1te niet w_1lI_en doen van 20 de‘ Rivieren zyn overgc1open.ge§WeeI_i5;§cz.eV9ge1$, éenflfuig, alsboveu gefchreven :_s, te'maken., en komen niet dicbt by Hagen en;B6_6,men- .._ :_0m:dat zullen vrezen ’t vet tc dragen. Z1e daar’er een dat méniich daar achter verbergén kin, en ha”ar' bveh Wat gemaklyker te dragen is’, ‘en minder kofi, d'an vallen.‘ ms de Watexlgantenrtwe. Of (‘fie hgnderd de bereide Hnid_van_‘~een‘ Kge, om»Eendvogcl§ te treden van Bpomecxlx zlyn; vea1a{;I1r1Y' h$itaIaI;}: °"« E J“ :‘1‘§°w‘;Z'2fé“s‘E§Le5“,e%.f'R.’ qii e§§x’9“2.§.§§:,s den , bfae1fDieren _, dxe daar voorlay.gaan.,_k1e-fin Paarde~ldeur van 't' hoofd go: aan.vde'v‘(_,e‘,Te,, zen zy‘weder’t midden. De Ganlen, Eendvoggils . Iecft , met een Muts van gedaante , ‘als hethoefd in het lVi:ter-gewogellte ta: Mdergm ; n Pylfiaaxtengv vexlaten ‘s. avgnds he: Water, en gaan van een Koe';-‘.o£~Paarf_c!,‘~gelyk in de Figuur rezien 1iy'r'n‘aé1i'§,<')’p. ’t l‘and‘h\1i's.h}om_ien . “D '33?‘ k°m§n is; en dat Hodrnen , of Ooren en Oogen heeft‘ S.‘ zy is mqrge_ns_ weder, zicn m ';- Water begeven; en een gat van achteren'.om’er her Hoof-3 imefie. Maax“ ifien kanie gemak1yk_met de h1e.r achger af- ken ,' met twe flukkenvan ’t aelfde I;ywaat'=,- 1:51-ii getekend'et'ofi'efie11ing, welkelmand draagt, due daar dc. Muts om den, Hal; vafi .xe maken en_:_e hpuflgpg in verborgen is : en welke eensnaphaan draagt, die, maax , om”dat de Vogels zouden kunnen vexvaaxd hy affchiet, als hy ze beregken kan , Onder fchoot wotjden,‘ als zy niets , ‘als Beenen zagen ', krygen." ' » , _ men we flukken van de zelfde flof laten h"an‘g&? ' Om dit toefld te maken , neem drie Hoepefs van aan ‘t einde der Mouwen ,. digt by dc mar, een klelin Vat,maak dit op deze wys. Neen nieuw in gedaante van Koejen-, of Paarde-klauwen 9-hm Ton. D. E'N M. lang twe voet , en knoop de de vertoning van vier Pooten te maken. A15 men twee einqlen te famen, verdeel dat in vieren , zon- de Vogels Onderkruipen wil, moetmen1icnk;qm- der iet af te fnyden. Knoop aan elken vierdepart men a1seenKoe., 6fPaai'd, ‘datgnaafi, laten.de Vein-. D. ‘E. M., N; ander Ton vafi , van vyf ,;o£ zes den d‘cr,Monwen.om laag fie en,‘ en altydheteinn ‘vo‘et€n_1‘ang.‘ Steek uyvlhqqfd dpqrft midden ', 10 van uw Snaphaan ., 'onder ft‘ oopen van defene nn 'dat'er‘t'we :T<_:n'tj_es vopr en. _twe aehter zyn_; of de andere kant , gelyk een Beeitdangxaafl , gexeed _w‘e1, neem een (}nk,h9ut', van 7: mans lengte , die houden‘,;-‘en liomen aIlcn'g‘ske_n§ nader, om ze omjaag her zal dragen , ifeek het’in_ de A_ardc_, en leg ’e_r ye treffén, ‘en 2'9 vzygvzfch qpgeven, in‘de vlifcht.‘ . her T_ou over heen. Maakeenijloepel , F. (LL. 0. O N G .E"DVI-ER '1‘ inqemt men allexlei lglein aan de vie: vjerde parten, met de Touwen ontxent gedierte‘, dat'z.ich‘aa'n‘Me'nzen , Die}-en , Planten de midden vatt , die boven,aan: _het Toutjeva_(tzy'_:{ en Boomen 7_.et , en daax van leeft. _Zie L U I S. geknoopt. “Men neexnnaar naieen nvede-‘-I-19epe1~,4 ‘ - ~ ‘ _ Qm 1€'m€t <15 \'i€|'T01lW_€l1_p G-B~ K-1’. op 't mid; ~- - ‘ »\Lm'.t der Boomer tit Plantar. SI den van de ry te Kno‘open_.L*De derde iaI.desg_e’-‘ , v , , _ _ lyks flan <18 161158 TOUWEIJ: 0P,d_¢ hoogte def ¢R:- Dit is een kiein gedierte , dat zich aan dc jonge kel , Worden vaflgemaakt. Dan’ zal men rdndom Schenten van Boomen, of Plamen zet, en dezelvc die Hoepen Takken van ligte _groene Boomen :0 de groei beneemt. ’ ’ binden, dat de Vogels geen Mens daarbinne11kun- Men ‘vindt zwarte en groene ; maar dc laamé nen bekennen. Als gy, dan Water-vogelswiltfchii: zyn de gemeenfle. Men noemt ze Lu'is., om dat Ien . 315 ZWHICII , 11!“ EY 11 ill dit tQ¢fie_1,b¢geVen zy fchynen groene'Lnizen re -wezen. Zy kbmen met -een Snaphaan , en gaan op de plaats ,_ en als in ’t midden van de Lente, voor den dag , en ne- men ‘van haat kan warden gezien , 2121 men yvat men in een maand tyds, ofdaaranm.=nt»,_ lnfiigtoe. “°h‘3e,3 ““k°'“°’‘‘- 7?? V9351?» die Zondclj 017- Zy lzcbheu aan weerskantenvdriefooten , en twe - 4 /' / ~ ' P5251. €627. ' ' L oNDEnKRUI151J:N. ,-,..;.. __..,....~ .3." 5,:-.-..;7 oNG.“oN~K. vryrange horens op’: hoofd , zy zyn langwerpig-‘I rond van gedaanter ; Zy hebben een klein hoofd met, we rode» bruine oogen. ‘ De biaden daar zy zich onder ‘bergen , krulleni zich om. Deze dienen haar tor voedzeI- en dekzel voor de ongemakken der ucht. . ' ‘ I Zy behouden hie: lang dezelfde gedaante; men zict 1.2 niet lang daar na , met v1euge‘ls.*Deze vleu~ gels komen in een halfuur voor den dag: maar na — dat deze ontzwachtcld zyn . veranderen zy vanrkleur, zo wel als van hoofd en lighaam . walk, rn groom: yerminderen. ‘ ‘ Gelieim om de Lair te wmielm. ' , 1.. De Mierenzyn vyanden van de Luis,zy ver- gaderen -zich -op plaatlen ', daarsme-n ze _heefr._,~ ‘en vernielen ze‘ zonder de plantenrrebefchadxgen. , V 3 II.» Plant Rnkette in verfcherden plaat7.en‘vauu- wen Tuin , of giet over r:le_Lurs flerke Wyn-vazyn; met her fap van‘ Hyosciamus; men kan ook dc rake ken , w-aar aan die ongedierte is, met levcnde Kalk vr . V , V , * . - . ‘ {DNGEVOE LIGHEID noemt men den flaat van‘ imand’, vvaarin lry’\!an°Z%k¢I1 ,05.'Eeb6U1'- :tenr‘fl'cn- gene acndoening heeéfr .: .€H’d00I 56 zelfdc in gene drift-,: of,1ufi‘ontnoken»v_vordt. ‘ .- « - ._ ONGEZUURD BROOD ,.-ofO14,'wtl;1§ een‘plar7Brood zondergifi ,Papierrdun ywif €11k:Dap- achtig. Het is dienftig om Slikbrokken en Pillenrin. re 1‘o1len,'en dierhalven weekt men’: eerft in vuarer. Daar is veel Olieein , en~een'we)'nig Zou_t, 't is goed om ’t Zuur-wag. re ncmen , en ,de,_.fcherphedcn.Va‘n.dE BOY.“ te verzachten. Man: gebruikt hnrveor Bloeden en Bleed-Inopen , en men;d9C£..hef; W5)" $556117 Gill‘-11¢ in ’ ,MeIk_k§oken. V r w - . o N K U] S H E I D -, » -bederft hursge1'mnen,; Van ‘den Zonden komt het v.erz,uirnrvan- zaken «, yer. fpjlling van gocderen en ongeoorloqfde vleesly-Ire gemeenfchap , (verlies vansachtinge, zo =nodig= om ‘m dc Wereld, vnorI'pocd_ig.te -warden . 'fc'handcl};ke en ongeneeslyke ziekten .;gefchil1en ., en nyfa»ndfcnap; ' zonde is oorzaak van de Zondvloed gewcefl .-Jen 'r beeftrvoorheen Gods volk'ra=mp1ra1i'g geweeft ,_en is'tnog tegenwoordig grootlyks aan verfchciden lruisgezinnen; en ‘t grootfic: gedeeltebederftv zich daarz mede=, door dien her. moeilyk rs-,,’,.daar van weder affland te doen. Zie daar hoe-men-vdeze Zen- de kan voorkomen ,- of zorg dragen~,.-dat men-Sex niet-~in- valt. ‘ 2 , r r A ; ' . " Z 2 Men he-eft zwederhande middeien ; de ene zyn na— tuurlyk en de anderesgcefflyk. 0nder->dernaat.uu’r- lyke "Lyn her gebruikvan den Kuis-boom‘, waar van de Oude en hedendaagfe Kruidkenners , verzekeren , dat; orn van de bladen vandien ‘Boom niertefpre- ken , waar op men tan flapen , noch van dc’ tak- ken , wclke men om den middel kan dragen, her geflootten en bereide zaad zecrbekwaarn is,.om do driftrdaar toe re reuglen , en 't isgoed hette gebrui- lgen, tonder nadecl aalde gezqndheid. ~ ~ ’ ONK.j0N1V.['.'\ ‘ 56-is -‘Vader zaml, verrnaard Godgeleerde van 3; Do. m1_rucaner’Orde , ken in«zyn.Werkje van de kuisé herd, dan. rwe Koorden, hct ene van Vlas 1 an. derervan ruwe Hennip, onmiddelyk om dfjendm gedaarxr ,de onkuifle begeerten zodanig teugelen dar , ‘hoe vficrke begeene men to: die zonde heefr ' dat men die gemaklyk wederflaan kan ; en dar uir een’- Engelen en Godlyk middel is, dat dc oude Geefie. lyken meg-voordeel gcbrurktvhebbr.-n. DeChartrcu- zen gebrurken 't nog ten zclfden eindc. ‘ r ' ' ’ De Plompen. en. de Kamfer , zullcn oak genera‘ kleinen-dientt doen, omit geweld van deze drift tc-‘ SCH re gaan . gelyk men in vele Brieven zien kan, welJIc:‘r11ei:l<)r|:1‘retr’r1c(E§t‘Ir:1t‘::neendragtnaflzcriacgevcn, Wild-banen wel van Haas voorzien zyn , en n d in VI/yn of een weinig BI3"d°WY"3: 0f “"3 d"“3°“’ d“ d°1"m.am“5’ "°]3€“5d‘55eW°°n' %{mf‘1'eli§ or Keizers-water. Of WY“'37«Y“ °“d°’ de ‘c’ max eeP'iLy& gei.-chlede’ °P. d.“ elk bmnge 5“ Ngusohonden en daar mede de Hagen van ’t hoofd betaie de Rechren, die hy fchuldrgis. Daar by _mocr en uimflen v;yvm , of gen Balrcm , ofiet aange- hyzorgedragen, dathy302416§.I1CC]1tS,AkI{Cl'll.lldCl"l, mam; men miken, ans de Flaante geen oorfpronk Hardcrs van Schapen en Ivoenen , en Drenfihoden “it dc Moe‘ Dam” of men meet 16 hy"0ox “ck- hebbe,.en.hun,al1e hun piicht voor qgen fiel1_en,op k 01 b cm hm; van dc; Neus, of by can an- dathy-I, ofzyznI-Ieerdaarhunnerekemngvby vinden; en’ Y ' zyn'I-‘leer, of hy beraimg» erlangc, enadaar over; deiufegt oflmgt Wm 35 M333 omnaat , of van een fchiere, 'tgeen hem voor zyn moeite toekomt. aude; deel, meet men daar nodigehuip aan t0<;bIc]n- am of 1° we 2; v -one in warm s . . v N ]P;1:ak9v];:yy;f,n oi zes ‘grain bereide Anrimonie ; of lo zy met getrqu zyn fin re dnen ’t geen vnigt, kloppen een. lepel vol Raapzaad‘ , en mengen dat wei ver van zegen t-e om angenl, qf ryk re vvoiden , me,_. wat Hongg en warm water, of vvel de Wortei Ioopenl-zy gevaar.’ van gurzrfl bedicmng en bezamngen van lmcum ’ geflmen en;mex.w-,1t,~.gehon1gd water te verhezen.. PS. 127. y moeLen=zorg_c dragen. genome“. , ; . - I.— Dar’ 1y geen vpordeel doen.met‘ihpr te beta- Komt ,_y Van vedheid van Bleed, of Vochten, ien‘, ’t geen zy verphcht warren , onder voorgeven , la} mm Adeflaten , ,¢n Buikmiveren mer zachte dat , zyzo drai met kunnen beraien ,' om dus den middelcn, als de. Gama , de Rhabarber , of de Ca. Heer te noodzaken , van iets over re flapper). De. tholicum duplex, ’t een en ’t ander in- Wei gefmoi- ze zyn W_0ek€IW1Dfi€H ; W33‘ *0‘? 1)? VCIPWJ3 W3‘, tam _ rcn‘. _' _ = . .« . ‘ ' ' ' war vol 2 n zuiien zich :11. Dat zy-rners_overerflen vamhen; die dezelvc n1£°a1$1§§e:&eri§fe§‘ftmaa: zuileryr z’i‘ch met een op gcfleiderrtyd met betaaidihebbengn 'De_ze is ene half * once Tablerjes van Diacartamu: den Buik vyoeker, renazy deze verrraaggieberalmg hun fchade zuiveren, of" met twe oncen gefmoiren Manna in bad toegebragt-v * ‘ ~' ‘_ ‘ fl ‘ ' afziedzei van. Saiie,.of«Thym; ‘zy kunnen na-den I I I. Dat zy,‘ doorverrraagde betaimg emgefcha- eten can iiukje Rhaher kauwen , zo groor, aiseen de hebhende ge_ieden- , mcts meer eiflen dan aiieen wirter Boon. ‘ I hunne vergoedmg. Ais dc Vronwen zuilen ’ De verplit/flingen der Ontfmzgerw. me,-ken wag: van dam ' IV’. Dar “Ly-‘gjeen rechf ten-onrecht eiffen ; of ham Fmmeus komen, zullen 1y denodige Genees. méer dan hun roek9int_ ,. zv rnoeten wedergeven , middeleu roebrengen, weike onder ‘de ziekte ver- ‘f 855“ 15"‘? V39! °“Ff’¢‘“E~€T1 he-bbefl-~ _ 3 ~ ‘ klaard Iyn ,. die rm: meet. eigen zyn, dan den V. Dar ‘zy by-gebrekvan aanrekernngvvan hun- Malmem ' -I _ , , , . . . L ' I . nen Onrfangfl, of by gebrek va_ngegevenQi.1yringe ‘ ~ nan hun , die betaald. hebben’,' of date-ziy.do’or' min- ONTBINDENDE GENEESMIDDELEN. der, rdan zy moefien,‘ gefchréven re heliben’; geen Zia PLANTEN ,. REMEDIEN, oorzaak zyn , dar zyidievbetaaid hebben , niet ge- . 4 . . ; . 3 .» . ,. V. v noodzaak-I:-Worden, tWen1aaIteb'eralen;. zyzynver- O N T F A N G E R S zyn mike , die de In-. pligt, 't ‘geld wedcr re igeven , en delfchade t'e»ver-V komflen der heeriykeggoederen .ontfa.ngen. en mar goeden , die daar nir17.yn:gevoigd’.“ . ' de Inkornflen daar van zorgedragen. _ Ais can Ont- » V I. Zorzyrdoor. elke gemeenre; ‘ o'£ elk: byzan- fanger, effachter zich met de lnkomfien van hflflfv dere 1.icb =hebbe'n;de gantfe koite doen betaien ,’ die iyke goederen, beiait ; meet h)’. zyn befi doen om dc nier verfchuld waren, dan‘door‘aile»Schu1denaars waarde v-angdatrlnkomen-van‘fink tor I’tuk,en van met malkanderv,‘ eikvoor n'yn.aandee1~; is‘-‘r een de Rechten der I-Ieeren , die daar aanhooren , tewe- onrecnr dat zy _m’oeten vergoedenu :- ten , om zichnniet in Schuiden met vele anderc te : V I‘ I; "Z.o'_zy— vals Goud, of Ziiverzhebben gage- iieken, die4m_e_nigmaien', by gebrek.van goed ge- ven ,/ onder: voorwendzel ,- dar~7.y bet-Onrfangen drag, en door onknndc, zich en bun Heer in dex- hebben; zyn zy verplicin defchade van ’r enge- geiyke ontfangfien bederven , in de piaars van voor iyk=hun te-vergoeden , die zegeiedenrhebben. hun I-leer , of 1ichze1ven voordeeldaar uitte halen. V111. Zo zy hun Geld , In Geld, dat re iichris, Hy moet dan ten dien einde iorge dragcn . dat on_tfangen' hebbenf, en her daar nauirgegcven, ais de Hunrders hunne Pachr-hoevcn ‘van Paarden, of 11etzynrg'e.wigt‘had, is .'r: een zonde, en zy zyn Koeijen ,, Schapen , en alierlei Gevogeire wcl voor- verpiichr de fchade t-e herItelien.' I 1.ien, dat de Aiékers wei bebouwd, naar de Voor. IX. Zo zy meer tyds hebben befleed , ais no- waarden we] gemeit , en met aiierleije foorten van dig is in 'r reizen en vervolgen, van bun Proces ; en Granen wel hezaaid worden; dat zy nietbraak bly- zy hunne Roilen van onkoi’ren grocer hebben ge- ven leggen. I-Iy moer'ook na Vyvers , Slooten , maakt , dan zy moelten , zyn zy verpiicht re her- Wereringen , Hour en Wiiderniflen we] toezien, (teiien, ‘r geenzy tegen reehrhebben gekregen. en of 1y we] Worden onderhouden. HI-let Hour op X. Zo zy Ogen vo'or die knevelaryen Hunner zynen tyd doen hakken en thuis breugen; beletren Bedienden hebben geiOken,~1zynze mcdewnfiig van . ~ die die kneveiaryen ‘en verpiicht vergoedin re d . . O ’K I G. Om Omfielgflg (C ‘;’v°;‘_ l‘;;?I:gd¢"u:'t3!;tZekE:)!rs. exlifer een gemakiyke adem. ren.,in war deel van ‘t-Lighaamihet zy, moer men zachrheid van Vaten me " WEI“-. b°“151d CH dc Bladen van Seidery fiampen en in Gonds-bioe- eens zyn en le over tgamfehghflmevm men water weekcn ; 'daa‘r na moet d -' Water de Onrfloken dééien betren . mean“ dad!‘ re grim t gebemt romwyl’ datde'L gefiampte Bladen opieggen. - - I ong-ontflei ' den zoyontée0fi;€efl:’a::;Z:’l;X?;gfiOfic r‘siier.te 0111131135 ’ .« , v_er_an err I. wan- om ca 0”W€“§;;;;j; do“ 346-Ilaten, voor kieine Kinderen 3 maar éok voor Bcjaardcn; bot our geneesmlddek" ’ °f gwkwame SPYS ‘E vooraivoorverre I..uiden,waar van hetde onzItekin- ,°V°“&‘Y¥‘ g°k°m°'." 4' Ma" .“' t‘i5°“d‘e1 : d5 gen geneei’c,; weike op enige piaar1.en,kome1;_ Fyne _“"‘“]h¢ toeyalien met hardnekkrg , mer een geniu- Poejer van vcrmolfemd Hputy, ypo; -.11 mi can “E3137 °°fd1Eh<‘-Id em Solvende zachte Poisblyven Neute—boom,‘is ook goed voor die kwaai." aaI]');l;d§?é‘nwer.n . d. f i . T _, n , _ _ ‘ I igemigtwo met ‘.‘ ‘ Zie K E EL GE Z‘W‘E L , Lever, em.“ dIeO?1ndiyk dendood veroorz,aakr , can emg ’ ~ meren Mr 131' o N T SIT-E KING D E R H ER s E N E N ; Errer-Itof m°aZ°A§’é§;°3p;§Euf£é"F 1:1: iI1.':°§,L;‘§ ' Zre RAZENDE, K O 0 RT 5. Vermengd , op enige piaarzen van ‘t lighaarn word: 1 . ~~\ .. ~ ‘ v ' H - ' ! d v , 0 NT 5 T K I N G D E R. L O N G ; ‘in I:fr]e%ec:1‘rretxiiet ieIIa(1)al§:n0.nI-llligr ’*V::1‘ddaea::::at(;§C:|1edeé:n net Grreksy.’-’Ert,meum_ani.¢ , en by dien snaam den,‘ Raf aan Ooren,‘Bcenen,cn ondcr de Krakcbeenieri Lalryrtfen Cr'enees11 Den ONT. om: 66, Q s ene Onrftekingwan de I-Ia'rt+ader der Longien De Long-ontfleking vemndem 0°}; .3“ ea}, ham om. roNv.' 564 ' ONT' ,,,,mkwny1< VONTUCHTIGHEID. Zie oNnUISHEID- Den eetfien en tweden dag zal me doe“ y mti den ‘bmk me‘ 5:“/]"é Clag/:,am:<’;1o;' 3: 0NVERI23g,fl§Id‘:§4:1£;D1v1'enii1cf:r‘::tI:: M‘””“‘ ‘C 7‘“iveren' met nlnm :e(1:ex?wi{g1en.ofan- lykehst>§<¥sc‘i,t:.:xr1nage. De oking edaar en tegén is een "me mihlo W61 dc krdfrlzfenfiorflen, ofin de ZY.’ Wk van de Maas en ‘t Lifihflm I W“ d°°’ de de“ ml me“ Rowen onf K1 fteren . befiaande mt * den zegtmzxf len Te“}'1%§i?ertex1 Y Maluea Saladc . luf- een -W6 e ."*‘ ~ Z: tlaolimm duplex hee u M V . ,- W.‘ ning,Cichore1,waarn1men a _ W Ofym-_ Owzdkw def 0mmdmw,;_yR59,d_ » fee“ 0nce._I)IaPl‘M7Wm,_/‘mp ’ -k . ' ”_ . - A W E2:;:::::r:a%;,°22°‘i%3355— 13° %‘::;3:’;:::;;z‘11*:;.?::‘s:::::‘2::°:?§:a?s- Me“ 1*‘ ° °' ._ fverfeBoter. Z9?!“ ' ’ “ < ' f k ude of vocht‘, of one vryven-, of met 1-lvanen nlefga 9 j g:)ti(J,g:alnotf§dg(§g:e°l:l|tI(t1:k»m: "3Rf3°os’3l’ucht’Kuoev&‘_ - ‘ ’ - ‘ kh 'd der Mage. Amicr Genmmzddel. gegreelfiiggefimgrénégrcst 1.32“ gleflei {omen van _ ' " oed NBC“ - f ‘n eregeldrdrinken of :rHCtf\fL1€df81 vandH<>t1\:11ésr7:al:‘,m:::§:: %Vam, of toevallenz 5)0foV:2\:10(C3}t1:1::);2d§d§h0ndc‘_dander¢:)or_ dcze ‘Z“§kW' Tx\1df)‘1‘en0geeeik lzet -den Ziekcn re driu- {;};{"‘::2 soongcbgagt , welks men iich’ vcrbeelden Bi“ ° en’Ve V ‘ dfe1nogbeterwi1ma- ‘ g ~ « =- ‘ ' - ken: maar 20 mm d“ “me . , . kan. ‘ d alsB1er: en doe; . - v 1 emeen tot de ‘ongefleldhe en ken’ mam mte3etg0€gaeaeIx1r::A\’I:tt:e11Extraétj. onder; M6.“ km "‘7m t a g ‘ daar Honig J0 ’ — » d‘ an de andere deelen d ’ k dc Plant in water koken. Men]? kan gféuzéanagdi‘ gkaefiisnteogyigngexe genelmg hebben, Men oer oo . fun gxfen , he: aten : ‘ " ook net fap van.de‘ Hondsdxa p . V - - d fmehen. - de Owrdouwebrkbeid. Wgrg“{,;‘a“s°rn?§:“%§‘“n°::. ceneexmww . » ’ ' d r de zw-akheid der gléélen ver- 11 dierdonp:van.een fnyden , of fcnexdenkd: H121; kIeflaande in Héffenen ’ Ingemnden 6'") at‘ Ju’ls"’I(oraaIPoei¢:’r.in den drank doen. ' . 311,’ [“’°"de“'1° he‘ gcheele Menfelyke Llgmml: mfivl zal Snns geenWYn . nietdan gernenen Ger- §: d1i’e voornaamlte h0\1ighedenveXd(’.f’-1d!’ 1“taT:._);fi flend$$nk‘dr‘mken , waarin men den enen , of an- het‘ Hoofdr, 1301'“ 5“ B‘”.k' M¢I:,be‘g‘n::r‘:f1; ie ~rot- deren Strooy zal do_en , WB‘k¢.me“ hm b°V"’ 5°‘ Van dell Bun‘ ! °m dat dm em.‘ degnfla o em men noemd heeft; en due bad“? k“““°f" m°et°” dam‘ ten, em" 3”‘ ‘en 1”” mos ’ {(13 33]‘ (2 )pDe-Spie- den eten doen. . . 1 de Bow” en mmelyk he‘ 00 '7 . n Po1s- Z0 de Onverdouwelykhexd van eenl1e_etGe7.we mm (3.) De Vaten, -Welke W“ ‘°““w€Va’¢,_‘.a_ kwam meet men 10 veel de kraehten vermogen, zders . Of Sdagade“ ’ ‘Blocmadiersdlsnnde als een terflond aderlaten. Men za) memgmaalsyroop ge» ten. Hoewel de Onden de Onneei E1 merkten bmikeh , en Mclken van de (.vier»kondc Zaden go» 1,35rnodig.,ge‘dee1te de:_Genees->kun e_,aan Ema“: man“ an men 1.al met Caflia-merg,1nGerflen-wa. an her gebruik van demwendxgfi deck" find '16s- my efmolren , den!Bui1x;*e‘;ls:a n:zl'zal koken: met een once Provincierozen ,cen - . ' -. SC. " " f-ofEen- m gedaan , dxe ons Van de'V\17Y& 61 Hf,‘ gebmk def ha]f once Mame, en dne oncen Gan en , V ’1-set zaamfienen van het L131-lam s . . n . . deelen ovcrtuigen. , den" wt’ ‘ K K 70 s ys met onze vochten gelyk gemaakt , en daar in P 2 veranderd word!- ONV. ONW. Zo dc Onverdouwelykheid door een kou_d Ge- gazms van Regen zwel veroorzaakt: word , zal men een Syroop van dezen aaxt gebruikenu S yroop war Onwerdouwelyklzeid. N eem Alfem , Venushaair , Venke! , Hyfl'oop- door onrrent, gezet , g bladen , van elks twe oncen ; Mafiic , Mannetjes men heeft’er voor lang Wierook, Spicanardi,‘ Provincie-rozen, van elks _ _ een once. Doe alles in drie halfpintjes water op In C10 Chlmie. Me de helft koken, doe'er een halfpondRozen-honig anders gemengd en 20 veel Suiker by , en laat her tot een Stroop '12 Oogmerk V811 3118 OP verkoken; geef daar van enige lepels daags. Men legt op de Maag de Meliloten-pleifter , of goede en wezendlyke ONZ. 001:. 65,- Hagel en Donder W d 1 o N z 1 N N I ’G H E vernagneigggfeifi door zwalgheid van geeft veroorzaakt. De poejer van _een Schildpad is zeer goed vom- kwalykgeftelde zmnen. Dc wortel van de Kruis. wortel op witte Wyn, den tydvan twaalfuren, of eneeft de Onzinnigheid; en tyd de ondervinding van_ ONZUIVERHEID is een Kunft-woord n noemt dit ‘Q geen, ondex ie: , maakt, dat dlt niet zuiver is, eratien der Chimie is¢'igha- men van hare onreinheden te zuiveren, en daar ‘r. van te ontwarren , on he: de Stovingen van Alfem, Kamillen, Rozen,Kaas« Van zyne vuilhedcn te fcheiden. jes-bladen , Fcenu graecmn , Maftic , Spicanardi, 0 0 _ Venkel , Wierook ; en ingeval het Gezwel Knoe- boom, tile 20 wel tot voedfel va fiig wordt, zal men de Pleiftex D/"ac/Jylw met de Voortzetting vim z Gommen gebruiken. Zie Maagplei/tar , onder Appelen , Peren , Pruimen , M A A G, Rofewater gefuilnrd; Trakzel dtr gezomi- KWCEH 3 Peffikken , Aptikoze heid , Elyxir Salutir. ONVRUCHTBAAR'HEIDd:rVrauw:. Z0 de Onvruchtbaarheid van haar en nietvan de Man voortkomt ; neem Salie, doe ze dcfiilleren, Steenvfllchten 3 in ZOIIIE om ‘er water van te _tre‘kken , en doe daar een~ f€1- en Kellken-Vruchten. klein glas vier, of v f dngen lzmg van drinkemnet een weinig gemeen out. Men moet zorg dragen, ‘_ , dat men dat Geneesmiddel gebruike , na dat de Belle“ ZYT1 Fm“ Stondenover zyn , en dat zy in den tyd van het D0°Ynb€1T5n:D gebrui}; daar van, niet by haar Man flaapt. /Imlerx. Neem eiken Boornvaren , met de meft van een Mus-, doe daar de Vrou van drinken, ais de Ston- den ophouden. Zo dra zy by haar Man komt zal zy zwanger zyn. /laden. Ncem her zaad van wilde Jennettekens, bind ze nan de linker arm, dit: belet de Onvruchtbaarheid ‘ der Vrouwe. /Ind:-rx. N eem Harts-hoorn in poejer , meng ze met Offe- : gal , en laat ze de Vrou gedurig by zich houden, nls zy by haar man is, en zy zalzwanger Worden. zlmlerx. I Geef een Vrou onwetend Paardeqnelk te drin- ken, als of her Ezelinnemelk was ; zy zal, wan~ neer zy die Melk gebrnikt heeft, zo haaft 0I1tf:1ll- V gen, als zy by haar Man komt. ONVRUCHTBAARHEID (voorf tekenen van) Zie VOORTEKENEN ONVRUCHTB AARHEID der Buo- men. Zie VRUCHTBOOM. 0 NW E E R is een kwade gefleldheid der lucht, door -Winden vcroorzaakt, en wclke deut- F T. Is de vrucht van een boom, ofOoft— n den Mens , als yn geflacht dienftigis. Deze zyn Kerfen , Krieken, __ n, Neuten, Mispe- len, Moerbeuen, Frambozen, Druiven. 0% dat gaed is, afn tr.-‘ eten. Men verdeelt de Ooft in Kern-oofc, Beijcn en r- en Winter-ooft , Ta- De Steen—vruchten, of- Ooft, zyn Pruimen,Ker- fen , Pcrfiken , Afrikozen , Mispelen , Neuten. bozen, Moerbcijen, Aardbefien, ruiven , enz. Kernvrnchten zyn Ap- pelen , Peren , Kween , enz. Zornervruchten zyn die des Zomers ryp en gegeten Worden. Herffl:vruch- ten, diein de Herffi ryp en gegeten Worden. Win- tervruchten‘ die in de Winter Worden gegeten. De befte en meeft geachtte Vruchten van Pcren zyn, onder dc Zomerperen de kleine en grate Muskaaat , Cuifli Ma/lame , Pair: fan Pam, de grote en kleine Blanqtutte, en de Langfiaarte, de Roby- ne, Cafllette, Ban Cmim , Mttsque , de Ran/]'e1n: en Salviati, de voornaamfte Herfflperen zyn de Beurré , Bergamot , Vertelmgne, Crafl1ne,Mmkzm: Fleury , Lzmfac‘, en Lrmifelianne; de befte Winter- peren, de Virgnule, de Clm/jérie, Efpine , Amaret- ts, St. Germain, BM Cretim da Hi-u:r,Colm4r,Bu— gy, Saint Auguflyn, en enige Martin Sm. En t’e- vens de Foppenpaer de rzendyker, Gratioal. Maar na alles moet men Enten en maken te he!)- ben tweemaal meer Ban Chriftien-boomen; om dat, behalven, dathetzonder tegenfpraak de befie Vruchten zyn, zyook zo dragoed om te cten zyn‘, 2119 men ze plukt, en zy beter dan enige andere to bewaren zyn, tot dat’er weder Ooft is ; en zy in deugd , fraaiheid en grootte boven andere uitfteekt. [Doch hoe fchoon en fmaaklyk ze inVrankryk mag worden ; zy krygt in Holland zyn volmaakte ryp« heid , noch fmaaklykheid niet, waarom zy belt onder dc Keuken-peer geteld wordt. Zie Aanm. op Lu1"t.} Een Man -van Aanzien heeft my eens uitP:1rysgev fchreven , dat hy’er van ewe-en-dercig oncen ge- plukt had; na dat ik hem had gefchrevcn , dac ik ze van zeventien oncen had gehad. . P p p p I‘-' 665 ' p en belzin c- menkan ditlubbenniee . , H had daze En wat de er 5 7 _ _ . _ Ik hcb [km dc md§§:n11?§1§§§g:]§E1en Sfizaan ; en in ’t werk fiellen , dan aan de Herfft en Wmtex nun de voet van 2 . _ . t. veer Pcrem [fn en men: uldlge b§g1‘-’ mg’ i:Z§i:)ie1X1nSd:ie.1 Pgeer uit, at z3r.zo1(11112le1t612rfi‘1%,;l:,‘?1(¢):>: gc-:1‘)/1,620 men do bladen daar van afneemt , welke Wm; Dcge laatfte nannxerkgignbfre ftenging der beletten, d_at ze de Zon befchynen _ka_n. 1\éIenkan dc Waarheld Yam dez? on ogebrengt dathitte en die zorg met aanwe11‘_1e11_» dan \ve1{§\} V1; 4;‘?/Z>1‘ philofofhen zxen, yve keme d Oéing Zyn_ het ryp Worden , en dlt met doen , an W . vocht e grondbegxnfelblgzan C gt Jvmchcen op driemaal in den tyd van vyf, Qf zes 11339“- Dzm Z)-(‘fer [116 gs w‘iIIedne1:vanfmaa1gl1=;1- . - - , = 1s v m human mm gexim zynner vie: aan LandT€hap- fie“ r<§]fpbl:§1’1r§.1a1a1/1e;1L1S1noLett‘§1a: Egg daziglyks na kyken, peS!§g:ndetev31§te:21ez¥3on Cret1enaan'Ioura_im , en’men kent dc rypheifi fin dc: fra1j)e k1§ur%fi$I;£3c<’fi) ’ '1 aanPoita14; 1d— eel dat op ’t ve clyn . e er _ « de Amadote nan .‘B0m‘£0$""> dc P°“‘” 3°‘ g ’ ' ‘ ’: b ‘n van - - ‘ den geoogfi 111 September en 1n eg1 _ €11 (19 5- Le“? Va“ Anlm‘ . - ten Wm V‘ t - chten tot he: emd Wat de frzlle APpe1e11be1an%t ,C(I))u<:3e;3$L:16 oflobsréolzffréliaczizliieb 30 11:11 61; I111 ah men 26 af Wu "BR-einmen’ dgwme en gmggaife o11nmesE9.011<1- ‘lilllkken doet men hot in fchoon weer. 1e_\»1Ies rode enyvxttesfiagttfineIerumgmslappelen; Perfikgn en Apfikoos plukt men als zy WP zym p1}]:§1n§er;;m1;én1ceg1: 1r1;m§§s_mnnmen zyn gegri - Men weer dat zy ryp zyn , aan de reuk i] en daar CZ 4 1- 3 ’ t t d Iteel zac tjes ann- feld, om draagzaam tefiziriezozirgyrankryk Zyn de Pa’. aalnénaigt 23(3); é)g1nfie‘:1i1m‘¢:yken;adan moetmen De“‘““'5‘?“hmlgféxceilnvan die vru’cht 23'“ de rnaiet nalziten ze af te plukken. Men kan—’t zelfde Z? en "3: ’Petp-2:14: de Pau , 511 dc N“’I"’"'”' ontrent de Pruimen aanmerken ; 1113111‘ 111511 111.CI"315 er as _ » » ‘ de V‘,5,,;e,;e,{ , en Brzgnom Musqua. ]3§tg1g‘f;1.i:¢W£é zorg _c1r;1;gee;1n,1tdat men zc door wzmraken den os de Madelaxnz, do Bzlche-vreufe; ,6 2‘; I met on 1 . _ ‘r ; enz. ‘ — Mt1<4l:;rMi1ri ’Holland heeft men de rode _AVa11.t-P51‘ Om Vrurbtefl en Blaemen war den tyd ta {'1}; , witte Avant-perfik ; Witfe 1‘/11111111111‘? = 51°C“ 129559712 kan het Ooft een frajer kleur doen kry- Vau den tyd en de wyze 2 7109 mm 7”’ _ 00ft plmét. Berg of—Montanje—PerfiI< 9 ZW°1i° Perm‘ 1 Mk" . , ‘ . ‘ perm“ - 1 bb Id n enkele Mira— h bb at ene uit den hoop Re Pr§’§§f§i§;y;?1dv:$i1§,:.5a:§afine, de dubbelde :11)1:)131‘1§1:12at1§If‘%a§, (fie xfzrééelfieerx ; want her geen be enfielde Boere Witte , de 'Aprikoos-pruimen, Van den men :3 zeggen is , pap; ook op den an. 1e€zyweli_s bevoch- Z" moetenbp K1005 g6Z°°Ed ZYn- ti t hond ze daqglyks vochtlg met ze met vvaml Y H, ' wicér te bevochngen. Zo de lucnt wgndeng en , Midde, amfiboon 00ft te be en. regenacrilgig in, nouddaln lime ‘17n)rI1P:11sc;)fe1r{101;1(%11§ . , - _ ’snac ts met in e 11C] . _ » . Defchoonhexfil de: Vruchten beftaat 1n derzel fggen ophoudt ’ en de lucht begmdt te vgrfrilené V61’ 100119 9“ em‘ 7 » da in de Zon by fraai we er. :1 cm ZS-er te veel vnxchten op enen Boom 23:11:11; lZT‘l3(:nZ1§:ot $3“ tyd, War in men dc Leme heeftbe meet men ze lubben ; daar door maak(t)m1=(111.am in rein ’ en de bot begin: vow. den dag te kqmen; .de andere 11111181116115 510°‘ W°rd§n' fnmfie dc meet men ze 1net- Wat warmer vvater beg1eten, te gelukken, moet men wachten, 11:): 1. Sn ‘om [6 Want ZY Wu fomwyl ’ ems memes begom} Zyn‘ 1111113111311 Z51‘°‘e g‘°°“e hebben 58 reg d ’ hon- Due: .2111: gy tot de eerfte bloemenhebben, d1e d1k- kun11C11 Z€8%e.“’ ‘Velke men Vfioinfiui annxnfnreet men maal de laatfte waren. Daar‘ by meet men zorge den moet; Dze ebrekklg 311 5 Y d dwgen , als de4Wint€1‘ gemfltlgd 15 2 5}‘ de Reg“ at, dat de knop , voor den ,tyd.,Vn1,et te vroeg an Violette grote EiJ'€1'-PI‘-11111 , K102611- . - - 1 1; de maan afplukkén ’]g;:1g£§§g:e1f1te§e$:ne£ngohaartje de 2% ~}’{§§11jueI; ‘:11’ van die , welke men weg wil doen, ““l°°PC' , . tn £11335‘ 2013: '3“ dc mdere grow gemeg mm. Om do Vmc/Jten meg 7)’? ’ ml ““”£"””“”’ 118;!” Worden; de Aprikozen hm van uitzonderen , Iucmfmaa/e te dam warden. en moe d c » éeze moet moeterfileglcf§gvl$:?e1§?1l:x1)einZk¥:a3geI; dzile Men zegt, dnt hct, om het rypen der Vruchten zy vroeger voor v . . ‘ ' . t 'erha.afien on nan enamer voox de finaak te mt , met allccn ze met de vmger mt xe duwenr e v ,, E dog“ I 00F- 1 0011. doen warden e -doen boren ,’ g ’ _ > , hm’ ’I‘erebinthyn-hour, Maflik-hout , Gnajak-hout, en 2c in dat van jcnever, enz. Een Moerbeijeboom wordt daarvruchtbaardcr door en de Moerbeijen fmaak- 0 V '- Iyker , en hare vroeghei’d geeft den Tuinbouwer m “film” ’ dm veel vermaaks en voordeels. Maar men doet bet zekerder door Boomen zo , t I. . ‘ r K . - . e pnnten , den: men er Kaffen oxerheen km ma Steak cen gloejende Spyker 1:: dc Voet van den ken, welke men naar gelegenhexd des tyds 1uch- Boom of maak’er een at t B ' ten en opzetten kan. Maar dewyl alle vruchten Iaat he’: open dam 231 hit me fend. ‘mg "1 ’ den niet even vroeg bloeijen, noch ryp Worden, en zy de Vrucht ads: lverr tte ovgw 0: 155 flap 7 at naar hunnen ftaac meerder , of minder hittc van Zie CONFITUREN %R8f:IB:Xaz’§RI(‘iIO‘:l1I§ Oopen’ noden hebben' kan men velerhande Vruchten ‘~ . ' . ' En Ooften in ene Kas me: te gelyk plzmten enbe- 03:1 (dmog) Z” VRUCHIEN (dmge-3 andelen ' maar zo men gene Kaflen wil maken‘ . ‘ T-Kaxner of Zolder is een vextrek waar kan de geheltcnis der Muren en Schuttingen , on 1" me“ 1,151 0°13 111 11911 W11'115€1‘ b€W331'°- . d_e gelegenheid,we1kenn'1en .verkie1't, totvervroc- Z3’ 111061 groot zyn, naar dat men ze van noden mg , veel toebxengen. Zxe Aanmerkingen op , °ef_E, men _moet’er,ene Tafel op hebben, die in ufihovem ~ cnndden ftant. Deze is nodig om de Schotels figellileznnefn klfixf témaken, ddie rgen wil opdiiren. . noe ’er an jesin goe eor ehebben,om’er Men bewaart do Druiven , door ze in droge en me? he‘. Verzmen V3“ 39111111195 119 1°01'1€119111131¢ zuivere As van hout te Ieggen. Men moet zorge tyd‘5he.‘d ma’ de Maanden. 33“ te WVZe“- Me" dragen, dat men ze acht dagen voor haar ryp won “me” ‘he V°°‘.aa“.Z¢Ft°” d‘9’Y1’ 2y“, e“ da‘“'“‘'* den plukt; Men kan ze ‘ook in Kiften , rondom me‘? "Olga" dle d?“ "3 ‘17d‘g W115“ 3l’°rd°“- voorzienrxneg Ha\r‘e‘;&rod],) bewarena Enige doen olnZ‘geoS‘‘;‘‘‘t1'e1‘Z‘;;da“1§ 9911 00f15‘113m91’W§Z311 111051» ze m ge mo ten , as. it is woe om allerIei'e ‘ . -foorten van Vrnchten te bexvargn. J 1‘ Zy moat rage“ (16 131001115 ‘Zorn bemard §yn_,d om dag bevrozeg Appelen , zo dra zy ont- oo1 zyn met meer en en. _ , H. Zy xynoet tege_n ’t Zgiden Ieggen ,- of tegen Maak Rxvier-zand in een Oven wel droog,p1uk t 001131“ 0.5 ‘€11 11111111511 WEE“ '5 W911‘-‘1L ‘daar na uwe Druif, of andere Vruchten, a1s’cr de 111- D5 M11131’! 111051611 1611 111111116 6€11V0€t dik Zon op flaat. Want‘ zy moet droog zyn , Inaak 2Y11 1 0% datéer file Vorfi niet zoiudle Idoordringen. aarna in uwe Kift een laag Zand dat eenduim - 9 €11 €15 1110611311 11818 V611 "6m€nc an; is ; ’1eg’e1«daar n’a uw Ooft Op_ bearer Weder Glaze ramen , nog Papiereranxen hebben tcjiie wel zand over heen, en doet dit daar na laag omlaag. dlcht Z3/1}‘ ZY 111°C‘-‘ 001‘ 5911 d“1-‘bade deul’ 1195' En alls ufive Kift V01 is , fluic hem W81 Foe datvcr ben , om Saar gloor de koude buiten te houden; 1,‘,/gene uc cbykomr, an zet; hem op een dm 5 13m. want vuur aar m to brengen is niet goed* omde Men moet de Druif niet geheel ryp Iatenarcgrdcn , 2611616 164611: W511“? 111 0121111611611 16 2161113. gxaar een dag, of achc voor hare rypheidplukken. I M311 11311 13€1131(‘1’€11 1111 31155 1105 €611 1101111119116 an kan men ze bewzu-en tot dat'er weder andere 11181 W31“ 1911 ‘Y 9 V311 V0111 d331, 1112511611 0111 ’t Zelfde kan men’ met Pexcn , Pruimen’ daar nit iilf’ te nemen , of het ’er in \-‘rieze.’ Z0 Kerfen, Appelen, A“albefl‘en, enz. doen, Iang dit me: bevneft, hoeft men geen zmder mid~ _ op den Boom zyn , re be- '1WVr-’71: of op de Plant, en ze war ’z 'uei'~ rmen beware». Hoe men Oqft bewaart. Auder middel am Vrmbten ta éewaren. Men heefc ze, die ze in A5, of Stoo, of H001 €161 111 T Wefk 15 11311511 ewaren, en hun Vat rondom met 'kIein [troo be- W311‘ 5511 991119 “C111 km gee-11 11W33d 1’1°bb¢11 ggen, waar in Havex-ih-oo is. Men kan ze gwe gedann, maar een twede is to vrezen; en daarom aren 1:.-ng bewaren. _ most men by tyds zich van goed dck voorzien, ‘ Men vindt ze , die zein As bewaren , of in of van goede droge Mofl , om daar onze Vrucht Stro, en hun Vat met!-Iaverkafzettell. Men wil, Z0 W531 011C1€1‘ 16 17191111611, 9111551‘ <16 V01'111118i 116111‘ - _ at men ze mic jaren Iimg‘ kan bewaren. Andc— 1<1111 411'111‘:§511 , €11 2615, Z0 111611 €311 509115 K5111?! ten nemen Gicrs in do plaats van Zzmd, om ’t ze- 116611, 11311 1111311 29 dim V001 116 V0111111111C11gen; kerder te nemen ; Men kan de Sceel der D1'L]iV€. zo lang a1s,zy duurE~;. en zo dra de Vorft ontlaat, roffen in gefinolte Was (taken, kan men ze Weder op zyne plants brengen, In due men ‘er de rotten en aangef’coken beef: uitgeno~ 0m dc Stern-wrmbten, en zelfde V}/gm Se men. ’t Rotten is zeer te vrezen, als men :46 met éewaren. ' Door den I-leer Lemcri. dikmaal bezien kan. ' Na dat men ze tegen de grote koude voorzien V Neem een Aarden pot , doeze half vol Honig heeft ,. most men zyn bet‘: docn , om ze vow,’ A11 half vol gemeen Water , na dac gy ’c to voren kwade fmaak te bewaren. Want P9992 7 V5 ..... ..........,.....,.,.,-. sgs ‘oo‘F. oos. h kw de noch muffe noc 3 ’ dien einde alles Heer Cicé, Azu- Zy1noe- zyne wederkom O 1: ‘er geen vunze, op hebben , en men moet ten vrezen , ‘t geen dit mede kan brengen. ‘_ , . zen hoog zyn en in (taat om deur te wagen , _ 2‘ ten, ads ‘I niet vrieft. digclla ' V I. Zy moet ook in ftaat zyn , om’er gcmak- dam‘, " iyk te komen , en om over he: Ooft ‘t oog te in- ten gaan. in xnalkander paffen , en HOMES mflkefr , 01“ he‘ ene van ’t ander foort te onderfcheiden ; en deze IVCWY» en zo , dat zy gemnklyk te over zien zyn. V I I 1. Men kan ze ook op Planken bencvens . rand hgbben , alles 1S gefinolten. ‘ malkander leggen, die rondom een de rottige that 85 1 te t ku nen overzien en Cb‘: r e n ’ houtenSp:1telwe1d uit te nemen. minfte , om de twe dagen , daar het cog over t_e Iaten gaan ; om ‘t geen het Ooft bederfit daar mt d te halcn. V X. Deze Plankjes moeten van ondex-_door by voorbeeld droge Mofl: , of een dunn droog Om Zand voorzien worden , om daar de Anpeien op hare fteei op te leggen , als op een neftje , en ze dus van den ander on men meet‘ ze niet tegen den an ‘t gezicht. X 1. Men moet ook ten laatfte de Ooft-kam ten- en Muizen-vailen zetten, of zo men kan ma- ken , dat’er een Kat hexmelyk 0% kan komen, an- ders ziet men zyne Vruchten droefheid geithonden. . O O G. Zie Hubners Kunft-woordenboek. OOG van een Boom , zie Hubners Kunfl:- Woordenboek. ~ 0 O G (Siapend) is een knop van een jonge fchieten; zie 0 K U L E R E N. 0 O G (Waflend Oog is een Bot , ofKnop die, wat vroeger in de omer geokuleerd , nog dat jaar deurfchiet. O O G E N. Hare gefteltenis; zie 0' 0' G. Ziektm der ~ oagen-. dan de ongemakken der Ogen :' want zy zyn dc Spiegels , want in zich de natuur afbeeldt. He: Neem een Pap, men een geheim, ‘t geenhaarhewaart, niezhoog- genoeg kan fchatten. De Genees heeren telleni 113. Ziekten der Oogen; weinige van deze aile zyn’er, die door de Goddeiykesteen niet Worden gehoipen. Zy geneeft zo fchieiyk , en vcrwon- derlyk , dat men ze licht voor een Wonder-(teen worden ;. zoude houden. ’tZoude niet goed zyn, dat men opdc Ogen , op de Ogen. ‘ r ' '~heid men meet een zo dienmge fchat 1 " Daze ‘S de Wfde hoedamb ’ iuchten borgen zonde houden. ts-Biflthop van Sabule , die ze op It uit de Indian heeft aan den dag elug- gebmgt. Hy had ze van een Arabie: Geneeskun- die in China de Geneeskunft oefiende. Zie hoe men ze klaar maakt. gefmolten is , en me ‘ OOG. anger voor den Mens vet. Men is ze fchuldigaan den Bereiding van de Godlyke Stew. . t’ 00}: Pianken hebben die . _ y . _ . _ V I I Men moe er ’ Neem V161‘ oncen Cxperfl: Vlt1'iOO1,ViE1’ once Sal- vier oncen Rots-aluin; ftamp het alles on- r ' - doe het in een nieuwe vex laasde or - t r clan van de mem te z n fit? 95“ en _ 8 P Homes mos en mm g g g Y ’ in ’t_eer’fie over kiem vuur fmelten, dat men na: derhand met beet water zal vermeerderemtot dat Werp daarfna in deze Raf, die r : dra ma Kam er in kleine Likes «.1 a hterkant Wat hoo er 1e en om AC Z69‘ hfiet 13 3911 E : 3 en am e C g g ’ broken, o,f zeif geftoten; toe: he: ailes meteen oor een ; en als de Kamfer wel - - de andereftoffenvenmen d IX. D tt heid noodzaakt ons om ten t ‘ 8 y E26 ‘Q ‘g ’ dek dun de Pot met zyn dekzel toe , en flop ze icht met een Deeg van an vier en twintig uren kouden ; breek dzmr na de iet, Pot in fink, en bewaar dezen Steen in een Gias, ‘t vervliegen v_an zyne kracht te beletten. Meel ; laat alles den tyd Gebruik 'zmn.de Godlyke Stem. derfcheiden tehebben. Want , _ dew, an den, ma}; Mkex11kmoet‘e1";e1n half diragma vanlgeflotfin , in ‘ _ - - 1 am ename, V00, een a oentje e -water oen: en a s men etge- kmdcr leggen D": 15 00k We g bnnken wil , meet men het wateriaau maken, en‘ 5, ’er een drnp van in‘t; 00g, of de Ogen iaten val- , - - d 1 k1 de ; en Rot: len 20 beide de Ogen met We] gefteldzyn. Men zondcr “of en fpmmg Zm e y mu n meet het dnemaal op een dag gebruiken , ’smor- gens,‘ 1113 men op fiaat, ’_s mi ikmaal mt zyne als men—na bed gaat. DH‘. Water maaktde Ogen he1der,verfierkt en zuivert ze; het ‘neemt de op- komende vlekken weg ; geneefl; de Staar , en neemt de roodheid, enz. weg_. dags , en ’s avonds, Voarfclw-2'f't mar kwetzingen der oogen. Telg weike de Tuin-lieden gebxuiken om te . - . Okuleren; en die eerft in’tvo1gende jaar éaldeup D‘§f1§‘:;‘:{)§‘zfrttW‘1]tr:)7:‘l’v‘V§x‘:f;nPé"l‘1; R‘°,:r°l";’1“1{ts°‘e"-Isa?’ Doe het alles’ onder. een met eenweinigSaifxaans , leg het met Rozenfmeen op ’t.Oog. .4ndér:, war gezwollen cu geflagen aoggw. Neem Zout , Honig , Rode Wyn , doe ’t een qunrtier-uurs koken, en bet’er het Oog mede. Daznr zyn gene Ziekten , die meet verdrieten V . Auden war gezwollm en geflagm oaggn; Gezicht is in der daat een zovgrootvoordeel, dat tebmod, Se1derY_f:;,Pé§i1tf::’vYr:g1 ' Voor gezwollm aogm. ,Laat een vets Ey , onder gloejende kolen heet .neem'er het wit van , en leg het warm 2115 de Zieke na bed gaat. Z0 he: zweb ooe. * v ‘ . ooo gg.eifi<;nhr;i<;:I.terfiond verdwynt, moetme_nhenvc- that is, om.“ can my van} k 669 " op een WM: .1 , , ‘ 6 ma en. Doe deze e 1 s een Pap , en leg ze den Zieken, Voornélaed, dab a . 315 hi’ 113 bed’ aat ' -D 4' "gen dooreertzmkiitg ze heat 0 g ’ Op t voorhooft Me - ' ’ Pleggen , een Lyxvaat over de wi2'm°" 1: van gee/alien u. Grof werk heen ‘ ' ‘ ,u1t vrees dat het niet afvalle e I h Leg op.de 00 i b1Wen.daar made 11-» MP1“ gcmaakt iggeglfigfilfgaepn. gx1ex!<;teIc)1edbIadcn van _ 3 .‘ ""°11<3_en amhonden. EIJCICD. Di: meet men .5 avonds OPS’: 8:: vetfe Om dc‘ Vmlni: der Oogen we‘ 1, "mm . £éfcYlg;1eeuc;1é];nen na bed gaat-; enr’s1no1'gens Was uwe Oogen met wit L ‘ 3‘ t i ‘ allies rond V ‘- . _ YWfl€It , en vryf het Gem: mad I 0 V cm met Sziphnf in koud water gCWeekt_ : 1 e err mar a‘genz,ie,£;m gm dtgkvmdbfl. . ‘ 4' der Oogen we "t Neem bereide Tuthia V drie d ‘ V ‘ / ‘ » ’ 7 -: mm!“ vcel Ah.e.HEPm“; Kanda Mk Igégmen; runnzo , 1. De Roodheid derOogen wordtgemati d d °f xaeson ere : . gemaavt 1 ee ,5 , _ Rozenwater. Dozndfligggfrglfifimeet xwgrcefifyn en W'ecgbree-water is geflaéen_g " me R°‘°“ 3 0f die VTY frerk is; zet ze een maand i:ng(§.t§i-Viryn’ kenl. Doe eendAppe1 ’ die met leer mm‘ is 1*“ om ha’. 20 .t mod doet te _ . on, , en neem e Spys en men , . _ : g.eb1L]1ken_,' W P melk, , g ze metVrouwen~ uw]. Q§en mede, en doe fir en1EeVdrvPP€u in‘Sd1-ueif VVinkH1I‘:::)\:/661:. daar na een Smeetfelvan’ op mde ‘ Amkr Gemnmiddel war Oagerlziekten enc’;tyV}§oYfi1oo)]f[de{wflen op de Hagen deg Hoofds - 0 eggen-Provincieto . {erg R zen of Con. ee£?i:§‘l) een glaze 315.8 twe oncen bereide Tuthia» gen Worxlii doz? ’ ‘en andere famenuekkénde din‘ ’ gma witte Vxtriool, een once Foeii alle’ de ’ e mkmgen , van dc Herfenenvzllen. gs, gefistetfi ,1 GM .61, DP gedemneerd Weégbres Zaa.k;I of /Jemelxblaau w ! bekk m cm‘ "1 een KOPEF war alle Zzekten der aagep, [1 er Bekkfig wgéggg -hégegeffll hit Wate1f.rondcm'1 in -E Neem een d‘ ' . i , Bekken’ dekken heta 1? vand fchle1yk.“‘° he’? zyg het zorgstfildi§,afi(:1YVaagn‘*?1h-léalk geéefit‘, i7!:'z1_attoe’, en-1ate'n her z?3L};3el$exEie:uéZQ:'I1Y~ em koper Bekken met eenvdra e ter on m tug;-»uren'fia:1n. Dan vindc me it . Wm‘ * - ' . . itoten ‘Am- r d - D me 0}’ den ‘“°““°‘Z°“t gedaan hebbende gin ge * g on G" 3”‘ de Ran“ dit Vergadert men mchc in man; en als hat ,, aat het er enen fii3e1thetiu.R0z‘en_water. Dan na/bewaa t . en gekregen heeft Ia“ hat deulyvgteireeen fraai blaau dit Rozen-water in een Wcl eflote F1 ‘ mfzn - .’ ‘ . bewaarhet ’sMor ' . n 65 r en 3’: In ene grote Fiool of 1 yg nan , , gens, en sA_vond.-. van in topen 00 d gefirupfien van in It oogntfiejnognottel, om er en1~ V. Vele gebrmken ook bereiden Tut§iafP':n. e y . make ;2egatlaZit7aitX<)er,top age andere wys gereed en twintig uren fiaan opefirrgehgfnfgfikgfalie’ ‘:16’ VI N. _ ‘ ‘ . - ~ . . e -w ~ , - . ‘ _ » ;:1:g;z;:°etM“;“zEf§l‘;:§}eten, fionder den gioid kleine Ngtclltn, ‘<:et11I(fE)iPLE;§¢l3?I?1toi<::lty%)}g?t!:e Van een ' - m 6°“ °Per bekken t Alni“ ‘ ft” - m’ 2° ‘"331 twe oncen Ammonxaozouc -en om“, "13 11 , amp her tot een poejet” men d’ .. . n:._f h}-- _ _ ’ gltmet ‘t;:'&rnet1g Duxten , welke re voren wel moetlgin gs: §>feIr1k¢:)1kf§111metcYtVz‘ie:1t‘t’V1::ter\’}v0f doe het metmalka” of vy“f film-en 1:21:11 rczeitddaafi na de Duiten vier, drup van de ene ofgtde :11iEifile1Ir1eeIs:{Eri1‘:n:ln‘it’;. an ) 0 at et.Water en f ‘ ‘ d ~ , ’ _ , oc no of gem. 6 zzizvsreszz’:;:k2:a:::::a;W Voar zzerouderde Rodeoogm. ' Vczarfilirzfi ‘Door mm, die.>,-Gym-‘kt,’-I ‘,wfl_.‘ 3”“ ‘ 2 3-0”4’€r defer in! mm ’t'00g te ’ Om te be] it a! /J zim ix 9 9” " “‘ 9‘ Mg 7119! zwarz‘ mph . d , no word? 2 sin :14: men een/lag , of/{OM N t . . eem we derde gemeen Water om te drinkcn‘, daar am beef; gekregm, en een derde Wymazyn men h ’er daa ' ’ 5 etdeuffien, doe ‘Men 1110 M It d‘ * - r na to veeI Boone-mcel onder , 213 ze in gels van een Deniiffnof l”II]‘ot1‘tg1(-)Eu'iJfh3ler%1~:11\3er:x;i,e wen‘ PPPP 3 m. ' J I ! i 1 L .670 00G. ' OOG. - . , v . grocne Anysa _ _ , » d,,,,,,4m , Smeerwortels , Venke , d “E ; Wm__ you, do ontflekmg der Ogen. biaden, en worfellxgzlellggglirgilh age h!?mdv0]_ fling Geneesmiddel , dat men gel van Irx: $2 déifle kr‘uié~e,.n,V.d1OéZe in gen Dean. ‘t 00% ' <19 \LV°"‘§ van een Cerfigemcht Schaap , deftilieer zevrndgenoegzame witte Wyn ‘xegt. , v an een zoete Appe1,0Y1- in hfit mud" ' ' en ins, neem een hard I 1' Men km :61? Pégr¥tenmee1,Vr0U‘V°“'me1 ,’ .NCem.R°‘Z1enP:}?;t;e:fln gay‘; (11%; her , terwyl ‘t nag derfile ASV\g7~’ea1:$ 5“ W‘ Van Eijcren gemaakt’ op E F’td'Oe Seurernidden ’ neern ‘er het dojer nit, om en ozen- we is , ’ Gog lcggen ' doen; V093 de me . V - ' end 1 ‘ de iaats Kandyfulker “3 III. Hetwater V3“ G°”d5b1°en1En‘1sulmc‘n ’ $135 M3 een , 811 bmd 2° met can Kamozynen L was eenrezondé . u re Weren. _ - ,1 2 de doe wat .§al omNde Ontfiikigglggl-Egg .' of StCGnen!'S1¢ mde-n ‘mad Fe'f1aI’1I:e1I11oze]r?\l;:a%{e=:1ai':ine1cYeI;1 , ~ ‘en zet het er earn 66. » ' ' ’ dt ‘ en ang 1‘? Saturn: 11 ‘ Zwaluwe vm : inde M833 V3“ een ‘ J . . ; - * , ~ . b ter voor Om den hm’ met de puntvan een pfiem es“ Rm“ df“ ‘mm ' dam ‘'5 mm e ie omflteek. dit kmg. ' your Ogen-'vIiezw- 'do0f11€t dam’ “.3 m We‘ 9 alen,toe' ZYE d“‘“' “E ‘ ' ~ ' i " den ze1f« nit. Herhaal. d1tmt1C>tL3§r::§$ dogk, enbexvaar het I, Neem een, of me fiéége Ee1{:;‘:":’(:’fg’y‘gebl.ek het wager filculléeel def Ogén,» desvavonds, a1;.111En den dag van een zwartelaere fién Doe ze onder our in: C 03 . ’ ‘ " Ttenvailen. n nene zwarte, (me a_ . .- . ft k_ druppen I6 3 ~ V11 1 A . f »ze daar na mvier u na bed we 33“! emge aar doe onder ‘heette AS g331'W°"de“’ n5 » ‘ 't' ~ -‘ ‘ ‘ te pyfl Sew ’» - « n ‘~ neem er het dole! 111 7 word: gy 1T!,’_"O°.g gm* . 1 ' , ‘ ken the even groot ZY > . d -n van «mww k. m%:‘e“:;e§:,:t?*‘a”:; I ‘ rz do ant/*9 W3 Be‘ witfte, re KY’ TVS ’ 1 mm- Wamlerwaterf» tzlgeiueggrziw . , cen1fChO11§'d1lbbeif1(: cg‘);-2k isfigerggieg c5mz‘133;e drug » de Vogt» 15,9,‘ m 0 ’ " -platen vailen ‘ ' 100g dear Zleken etc 2 1 W n v:1ne11_;s_een Voor drup m t H men Neem R°%e“;rafir:r0egT:nt(;Lc1gfl,3:JanCheliaomum, des avonds als. men gaat flap‘-'1‘ ’, of OP 3 e 1 11~”t1fPW3"‘“.’-"‘ er’ ‘ ’ '5‘Rosmaryfl'b1°1“‘“e”’ vanden dag- - ‘ ' ’ - ‘ ’t'ze1f- Venkf1""aneg(Ss:i1\:se ’( V e poelex daar me; um aii(;,e1§€laz:Cd1at’er daze , We ken: V/tezen en de W“'‘ on half Rozenwater “C 2 - . 1 . . Gist het vicr <:11t;\vint1'g ' ~ 1 » Wt‘ 11 €).‘CI1b1€td1 °Pfi3‘“" I Rosznalyn; de EYOWC . V1 g . Ncem de biaden V3311 V . I _ _ . dag; nauwe ogen met ‘~v1er en twrntrg uren in. Was , dc omgc. Vgor m‘;-awe Vliezen. UYCIE 7 hard is gewofden ,‘ en hebbende bet.‘ in een Mer- OOG. OOGL’ men dear na ineengIazeBotte1, welkcgyweizuit rel fluiten. Men drupt ’s—avonds en '3 morgens enige vu druppcn van die vocht in ’t Oog. geen geraas meer rnaakt. Neem het dan van ’t hot in een kopcren Vyzei , of inoeen kopcr Vaat- , , __ V werlg, waar in gy tevoren vier oncen geflzooten, /lader lI’4ter, zauderling gaedwor deVlze- bererde Tnthia gedaan zui zm imrrdt Oogm. _¢ - wel onder een met een Stamper, of Spatel, en hou — " metroqren met op, voor dat aifes koud is. ‘ ' Neem Chelidonmm; Yrer1miid~, Betheuni, 70-7 Dxt is eeu uitnemend middé,1.'4Men m0et’er dc" gentrooft , Wynruit , Venkel , _aIIe vers, en ena grootte van een Errit van.~i,n,'jd'en hoek van het hanclvol. Stamp het te famen, befproejende het 005 50511: 4365 «’lV§>11dS. 315 men 113 bedgaat; en met een half pond witte Wyn; pers'er het fap uit, 13?“ het dam‘ Z3ChtJ¢S fi!151'3eT1- Merl k31'l’C1‘ 09k want in gy Paper en Gember geflzoten, van elks de Qgenléden made fmefffl . {3n.andere-vplaoatfen een half once, zultiaten weken; Saffraan drie drag- Van den Zlekem , , 3 , , 1 1 men; Myrre, Aloe’, Vlees1'y‘m,van'éiks een once‘; ‘ V ‘ W _ _, . ' goede Honig een pond. Laat alles deflzilieren in , Oagwazer, dat 1)er.€oeIt,_'ooar: ale oogeri. een glaze Kolf op Klein» vuur, en bewaar heI:Wa- ' « ‘ ter _voor de Staar.' V ‘ _Meng ywel onder_ec1x, een halfonée wi‘t',van een ~ E1, met her gedefhlieerde Rozen« en Ogentroofb Paqier , om de Vle/Elie» wag te byte» on Water» ' > , ‘ rl . . . _ 7"’ WW” _ Water am he: Gezicét , door zzékyterx‘, of 471-; ‘ Neem graauwe Slakken , die men in de Wyn- ' d“'?“""9"’4”"” '1'" ‘WW’: 7” 15"’/%”"”:' I gaarden vindt ;.'doe ze_in een Pot‘, laat ze drogen - N T th. . A‘ .. _ . I_. 1 . 7- » J, W “I }?u‘;fn1’Sac1Is1Z1YeI§e:faneP1?§E;S. §,:°:.;::"i::: men?‘*f1“am;‘ hit se1d%°éy%°-“iniafiuirei ‘iii: 33%. name. e ep *,_u v ' i .’ w 1~. die poejer_ op de'v1ekken , zo menigmaien , als u Efrnis ;1);‘:Ed§§:rd£€§§§1{‘;‘;:2fB§;F$i;téhafgg gig" mooglyk ‘S’ . die niet ai te fcherp is , van eiks zes oncen; flog; de Bottel wel toe , en zet ze des zomers in de _ I Zon , een maad iang , doende ‘de Bottel daaglylgs Méng witte Wyn en Rozenwater onder een; vzin‘ 328,21’ 53:1-dfL_‘§3§’§§1 :(1:‘sE:reI?i1'vIz—£Ii;)‘:1ed\‘::5(::hIt39§.:‘£i‘i:t§ eiks een once en een half; lam: in datxnengfei een b-edienen g d0e.er’ em 6 §gCh_‘,’vafi; in de 0 .6‘; dragxnzt geitoten Aloe‘ hepatica fn1eIten. Doop klei- druipen ’blYven»de meg‘: da‘t midaelsdaaglyks agafifi. Egnfltelggfif Lywaat in dle V°gt’ en leg" °P de 9‘ houden, tot dat uw gezicht gans herfleld is. flnderx. ' Neem het Wlt van een vers Ei‘, dat onder de As: ‘i Vaar bet jm/Em der Oaggnledw. Om de‘17'ranenC en audzre Vat/Bren up it 11051- ‘ 4:», dz’; pg» dgpgen ;rmven._ ' - mere Mortier wel geitooten“, 'V§’fj({-1-0‘okV"_ 9}, gebmik hefitgtleen Q0g_waten teojogeenernlikkgek IOOPEI1 » en bewaaf-71¢ 1ne5?'1B°“e1f ‘I I; been m(1)(et :r'&inenf¢§_e Ogen, dikmaalmeteen . ' , afziedze van erve wa en. ~gerY‘f§¢d§nWZ?°fn£‘if%§é72r32% ‘§"i£’§§” ’’§c‘§,‘?°' 1” Me? k?“ V“ ‘Yd ‘°‘ ‘Yd ‘»“ 4° °g°" “P «a made P r 3 T1, 71 Z 1“ van Wynrvéit druppen, dat met gefchlnxndefionig '— .g - ~~ _ lsygemeng. ' ‘ 7- -7‘ Vuar de Scburfl/:er':l der oogem! IV. Men drupt Gedefii11eer’d—Water van Men- Meng onder het Rozenfi11eerfe1 een weinig be- fen-gal en Cbelidamun in ’c Oog. . _ , _ _ . V. Men rnoet den rand van’cOog methetfioed Gide '111Ch1=1- ,_Doe daar naeen wemxg van gilt van Boter , in deLa1np vex-brand, firyken. Dit is 'M5n€f€1 OP “em fYn LYWMC: €11 leg het Z'~1ChUeS een gehcim , dag goat is , om op te drogen , .61] P de Ogenledefh alie Tmningen der Ogen op te honden, en 0111 de 7 V _ . _ Traan-flftel fchielyk te genezen , en de wegkn1i- 37”“-’*fl’1W0*Z!7f§mg€m 071?]?-fkmgma .7en§- gingen door de leepheid gemaakt. ‘ "P1: Lfiqblietd er} Pnikjex der Ongm. ' . 00 G L E DE N. ’t Lenken der Oogieden, ' ‘ " ‘ . Zie OOGEN. * ‘ Doc over klein vuur e.enpondAver{‘e Boterin een ‘ O O G S T M A A N Br Zie Auguflus. Fan, of zmder koper Vnatweflg fnerken ; en 2115 gy Zo dc grond vogtig is; en men in ]u1i Peu1- en et, dat uwe l_3Qter nien mcer fnerkt, doe’er dun andere Dop~e1‘reten by een had gelegd , om te ver- lengskens , vxer oncen van de fterkfte Rozen- planten, zoude men dit tegenwoordig moeren by zyn by. Ga voort met koken, tot dat hetMeng- regenwccr doen. . - Men 1 571;; 11:, laat het deur een Lywaat loopen , en giec. t hebben. “ l\/Iengwailesi COR. ‘ , COR‘ . * . - . ‘b ‘ken enueen “7‘ = nogKY°PZ"13de 2;: ‘gnu$;{:za2::§::e2,:‘:;d§::P“iééin _ Mm Zaait to 11 wor . ' ‘d “ d ontby tyd, en in deplaats van . . .» nlater word! €3,543‘ ’ ech~ ken een I51 013 9“ Endwxe. Manx tgee "DezeEnd1V1(?ll'10E.‘t . (1 gm EC ctcn. zelden 06 d ’ r twemaal zo veel Suikcr in; 5“ "91" . ‘ ietver- Zout, 06 . ' up gemewdaezzasazzniiiir “°‘%‘°‘;“;::?;:%-van gemaen mu. v -den: W8n“e°" B . - ' mndeze we mp ' ’ eel Brandewyn 133“ §§3§v1‘§°z1a1 warden. _Tot de§1e§‘C.1v¢e1xr1;1g1‘:$t:1 Vdool. de zo vgel ed;lcm()’1c1,t?O,0r°’;’:d‘)a3Yn , is 001: uitnemend winter ' des von 3" Maand verplant men V. en Kmpzamde. \ -- Manna Endme geheele ‘a die goed. d Wortelen gezam . g H3” A%§9‘:“:s“$,r§i§1g1:zen meent V09’? te ti.- me“ deg m e :Gelling-plantenm woo ~ . ’ n ‘I: Got ver- len; 0°1Eg,1(§;[;fo1§§hoon he: dan §oordC}:6I‘g)‘(’)‘i: 20 men hell: l§r11nk(::Ii1r;af>Yf;;E;5nZ‘$ev‘E:;O0fhem, die jaar’ 01} is ' echter wor en t zuimtr Vexva t men d tmen den Zieken ‘°1‘“¢e'§‘?§ ‘:,::‘: io be :::%z:£a‘:e W2’: “;:%,°;;:::2;a:;,:nden P 3“ . erft in"t1aac e van hoe t ex ‘ 0 , » fmetA1o<'5 zalmen en ': ls‘ be 29 e_ . in spenafie , K9?‘ d ofmetLo1‘kC1)zW3.1n, 0 . . ’ . Wxnter-zur g, ‘V an Vet ’ ‘ en fa vanDu1zendknoop, zajen. Men zaalt. g. . ,-S.-nice tevroeggez . fa van '1abak nemen, _ _P . 1 en. a - De Zllfmg 1 . , V c d6 P reun Tuthla za . 1116115 > vel en R'ddY5- 15 t ooh me > men met een W S . , » , in de he1f§(V'c:,11e1-de ,maZf1_ men moat 1113311; e‘ff§§n ml daar van ens drnapgixn t 00: doen,her ex ‘ - va em . _ V . ::::?::e’m, he: daagwss *“‘;“fi:eifl‘d::‘::i:;*n:;:kt, mp Vvggnw m ' ht da n'ZaJ5"- - e- ° -, . ~1 1-ocneHyf0°.P 3 5““’“ ,fl-en Kruxsbe en ,, , e e tu en V aft kmmen We,“-due 1-up. rellen , A31“ " - - Perfiken, ‘"0 3 een doek geper », f ; en P.1\1.13P5“= . ( - ‘km’. , , Of neem een 0 M°e’1§m-3'25 Vygvocnts Su1ker- 6“ F“mfemaA1r11I::- P9” m t Om mezinvy 11116:;/aar ingetrokken isfkos. Parell rl1;uefléi somepappelen , Meloenen , twe druppen Bre2:1ve€elYn0;fhet bloemcn, of blade“ Pele » V _ maryn, T15 “V . ’ d of two in ‘zoom naflen. heeft uit den Warmoes-hof ; beullen :11 zyn, en clrup daar v;i1neef:jrr1uP1l'JI:1:1, one van Perm? etlélnen Boone en .Turkze-boonerfifi Korrécilelnworj of laat an l}ete:nooro<;._nO%tfang,er door een Tyechtel‘ r ' en _ ' rm . . Bloem,‘ 1(3nfi%§eIlI11;eer:»§k°1°3léc§%3—»:ort€1€}1 ! Slvfier}-ks‘ gettgaaflempvan’ AZY“ m.‘ telen 3 . . ’ ' ' ~se1de v W13 “B wortelek§::a‘“?$1:;efi:%‘f‘;;a , Pzm en Zuring, ’ l . . - . >5 ‘ ‘ uid. " ' . : fomt ds door 1uc.t: a115e1}(;1e¢l){emen’die men tans he7ef:lzytr:1eEub%$:;I;J: ’:1(l1nlken _Lri!e1i'sOo§:Ire1nk‘:>11(§\et om at te genezen - - blocmen, 10“ ’ welke aar 1 , .' -- eini wittewyn, Amelxeren , P-“me oleanders en Althea. en gen wemlg Aloe en eenw g . - daar emge 01-anje-bloeffolb J35mY."* 'der cegenfpraak een Wm moetlatenwann worden,en . wt Gehoor xs zgm _ g _ welkemefb ‘ » men ’tgeen men de?I*g1eI}ft’e«.en' meefl dienfhge ‘zmnen ’ M 11::;tk§,: druppen V31! 1“ 3‘ 'OOrfl§1te:n‘-mmeyfmoetookwat zicht om den. Mens tot 31135 7b?<3.{tWr:1mmi:el1et Oor met Eu’ kg l'”Zm13z33.etin <¥epNe’us doen , om eens I . — - .te £10611 gem C ’ _ efioten ’ “P 0" de£i<%uce1;1:r.van Hulmm Kunft-woorden fedoen niezelm boek. , 1 k5 is is doof- He‘ tqeval t geen(l};ml?irngew<())f9’ w_em1g Vronwennx;1‘e1c}(f)l‘:::]i.d van een dikkc raal-IWC VOCN C5“ 3“ » - 11 met Re en 6 3 , ' ' den zal men de volgende Winds"; am em gum lliyt een ontfiokeu Gal xs. voortkomt , of_van wm _ I {ft 1:11 men zicb met verzeld van K°°“ ’ dab C rin akt Als deze middelen gebnuken. _Voor ee _ _ ., - E m“ ' T blet es van Dmmrthamusy 1“ 5311 dm memgmaal Fen veltzhvtcz uitnemeud“ ma“ 3°“ half once a J 'k 'veren ‘ of mettwe k°'§tf§§hre’§§1§§3:'z;§:$c:yd vyan fcheidch gefchxed . \’)ee::‘n2;\t(Iagx:v:rae‘e1:)tf,nt)i‘:t11fitllvgglilde Pifien , of van 1.0 C ' ODC ‘ ’ . r ns enhsavonds W t= “*‘°“‘3‘L; ya. me: geauage:<9o«szvng=— ”“”‘:»‘2.“ 1:;;“:3:;::2:.2:%°ae As an De hevlge ‘M ‘;y de herfenen heledxgendc ; ra— op leggen een M126“ “Ire Bow, beflagenmct me ”‘"§§'§é :1‘ den do'od am 30933 ‘“‘de‘.‘ fgéxgzg dfiganfiggggsoxgc en‘ een dragma gefioteu Satfraan. zen . . Geyyk zy me . 0 E ' ouden kan voortbrengen. . tfiokcnGa‘ meet V VCY°°(§1”kt'kd;_‘:§teg:;fx?:?;§gdleflatenaanéaléfifl : '- /l”d”"’ - men an 00 . Worden de 133- . ~ g 5 1 de Voet. Oh van Ca_/Imam vv lonwelogpdg eSlto1t1‘d‘er:x’<:;JsB€fi°Pfi s 7-3 me? diinlggf d,$,‘:;,T,3, i:ec(x!1e}}’as1r§:a‘::t~:ice‘§-olie , een half once’Br_an- “C ' ~ ken en §1‘m P05 .’- 11 ver wat vuur zetten ', en wanden,door berflendran . 31¢ math dewyn. Doe her 2 es 0 I . -' de krutdelg gem“, ?: — * d t derfirandewynverteerd1s. vat: agile:-§,)Jl,i3elV;‘i:.x;;v’.eiE‘;E't, ,Cichore1;gI§<:imkomA1l1ser3é 1§":)‘él.‘§: $33: 3? éntige dinppen van met watgemus-I 38' ’ :1’ van KY‘-Iikc 3 ‘3“' I. K tt en in ‘t 001'. fl$‘:‘§Z“§3;e§i§':'%°§e3aara (want men 1$‘.1;°§P“’d°; 1‘°E§‘}°1;£fege?‘§;l;§::: c%1:quin: trckken met we de dezen W W . a L ' rbladintwe oncen Bran- Wachwn ' cm mm gedmen\N i en Caffia den buxk dragmen Oregoy Fen aune t Kottoen ' 00”“ 1°55" 1“ men m-at Ceatbalicum duplex. of « dewvn, en scbwik h?‘ ““ ’4 "mt? mgr otO1‘ie‘ zniveren . Of 17”“ Ce“ once I in een Of laat twe. Of dn’-3 d“‘PP°“. 75" ap’ ’ ~ bl tten van Rozen~ ap , _ . C 1 mm heeft fl:\antrek- I\Tl1leetesZrf:tdm§fm:°<>l‘<:ee noeh $Ji"en , rzngte gebruiken, en den buik vxyheid te geven :nC?(%Ie1%Eci1S. nneh 1Boonen noch Ra’pen’. noct iet zich te ontlaflen met Pillen van Ag_arim:., en I-1iera_ | , . ‘ I - . - V ' dergelyks’ eten. 771: D 0 O F H E1 D. Pxcra. . t _ . » - ' Geneexmiddelen mar :12 ziefiten der aaren T989” " G9"‘“‘ "" Gefihnk def "arm" ' wel/ae den Paarden ofverkomen. ’ ‘I5 5Ped.O1‘°iV1§? -W"“}“§,§t§§;§°Rg§§a§enr?§s De Verzwetingen van de Ooten det Paatdenl '§‘_l“:1’Iu(s” ‘f1‘,‘§,‘;“e‘;, ,;e1§fig°B;andewyn - of vet van Als’er een Vetzwering aan de Ooilen komt , mktlaec 3 - - ’ ' . t t in den ,en ze aat na met 0- :;‘i;a:i”::::;:x1t= 1“ = °‘ A 1 ’ V ’ 5 5 l ‘ ' dat a s een erzwetin r is ‘ .h 1 da teen Hteroclgs zegt g yp .Of nfietm ‘Y“§§§f,£‘Zf,C,fdxe$31d?:1§t’f’:ne:a: me. men ze in recht’e lyn moet open fnyden , en ze k1e"‘d"“3° Va?“ is 315 eye“ Amanda} doop ha; in met Honige en Aluin genezen, Zo her in ene vet-. Se '4 M1320 firgv n ,tot dat het deurw’eekt is. Steel: 1W4’-Ting OM33" - mo“ mm h°F_ me‘ WY“ FD 05¢ 1°“ eh. "m “I dye ‘en we} fly-f gamma in em om- ‘waflen , en daar na rap van Uijen met Q11: in 't d“ 7‘a. 3e "°m.“,t Pen an op uw om nedefleggm oot doen , en ’tmet heet water wafl'en. Emge doen S“: ‘ 39°“ 1 ’ g - ‘er , na dat zy 't 00: met Wyn hebben gewagepg Uimemem.’ Water om’: Gelaoor te lzerflellén. 179’ WV" ‘n_' » 'Neem Thym, Kwendel, Lasvendelv, Marjolein . - lk evenveel - , , v ' kn Rflsmryn made“ en b1oilm[’:'1‘l:e‘1-Che: daat na in Men moet ze wel fchoon maken, uttvrees, dat doe het In Mede weeken. 6 I k d - ,, d d zox voot he: bewaten de Paatden zouden ge wot en, an ex daatna Ha- heet zant , dragen e goe__e g . . . Sal ter en [choc van de Olie , ende voox de vogt over tehalen zon- 111% 1“ 301°“ n met PC _ 11 Watel ge- dm, dc one (km at-I re fcheidem ' mengd, en daat een Lywaat in doen , om de vogt Men |,ewa-m die vogt , welke zeer geefiig is in tgiauu te halfin ,den daar mede,tot de genezmge toe. l. M n eeft dit Water YVEII 3311 011 95- . _ < fjf t§§°l:ffd’§i‘§‘,‘;‘;,e§:‘:“,f,e1ke ,§¢,,§.,,,_.,;e, mm-er OORWURMEN. D1: 15 een klein tond lang glad ‘ um, mset nemen. Di: Water ‘met een Kottoen en blinkenddieme, dattwehoomen op thooftheeft, ' d n neefi fchiel kde Doolheid Ze§ P00 _ _ ‘\)v}c))c)dtealOcl¢i'::€:llogc>e1’ Fcalxelcegftoofdzweetyen andete pynen lei]e footten ; dle me} dim d°°T dc “¢“" V311 mal- in ,t hoofd word‘ vemorzaakt , of dooyzinkingen. kander te ondetfchexden zyn_. De gemeenite zyn Tm Zelver tyd ’ dat men?“ van bu-“en op 1eg:, van I(afia(1!1]e—l1z’::'r:.' gelggf Made] W9’ 5””: 4”’ OPS‘/IQ”: -zwz afggg 77 Ichryvlng , die wy 20 even gaven , is die van de Doe all: m gz] rand: Oaflerlmic , die men voor de eetfie van 'teer- den , doe’ei-c? rgen voor ‘t vuut drie Appelen bra-I fie foort rekenr bro - a" "3 Verfe 30181’ in . : . d r 9°‘ 16 loud _ Dlt gewas met 11] ‘t Grieks Ariflalocbia , dewyl zongeif 535; dan M ems me’ dan “Ne N3"-11?: smiddelen zyn wetk doen Een ‘o ' v . 11. her dienfiig is voot Kraatnvrouw d N - boom: re dam voonkomen , en I¢:;1;nyneMaal%; %:nDorel};taerrdgrote lufl hebbende to tame, Aard-appel ; dewyl zyn vrucht naar een Ap- aanv’angen ur.;]1,e,nc-ll: ' om d“.°" yzel aelvkt. Dedvier foortcn der zelver zyn, de ron- lzaar wel. " g m ta dlt Mm‘! re 3 ange. e Saramn n d d H»; ' _ . ~ Van ’r eerlle foot: hebbefivi bovenmdlee ’b?atenwchn digC)gf:)n£11It€?l‘Il{i?/fr ls;e,:".G°”5 bloemen befchreven. Hct 7.aad'ls plat , dun , ]eg_ Vochten , Pgejm Ctléogxzden Drogeryn begaahals gende 1!] zes hulS_]CS van ggn klein langachtig zakje. dat zacht is als ee’ D en ’ Homg’ Sulkel‘. en Dewonel is xond , of als een Aatt.aPl~‘el . buitcr!’ aan Tegen ”fte Itill egg.‘ Men gem die" ‘mm’ lbrlninfi binneln get?-lzzchtig , flee] bitter en onfmake— 3’ ’ D ’ cauanes’ C°“f°&if5v« ’ y. etwe e o ange Oo erluci Hi‘; 1 - ~ . ken ’ of buigm’me monk“ Won‘: gnéfenzfiail’-n§aeI;_ Etta: Op::at,dat nmzameud is‘, om ‘dz Léwer half voet lang, die langs de aarde kruipen. De bla- 7'" "9/974 > 971 ’t Bleed ze zm‘z;,,=,—,,, deten zyn als een Zeiflen unti h lab k ' I fielen. De bloemen gelyl;e1!1)I1aar5d’if:x‘vaie1dcglongtlge d Nvifm dc Wot en leveten ene vtucht uit, in de gedaante van kleine 1)eamag"el5Zva" P“i°‘“i°a Vflelvoet , Razynen val, Peren , voorzien met plat , zwart zaad. De wor- H - ’ °‘"h°“t V311 Clks een dragma d ' tel is lang, en 10 dik, als een Kinds arm. van kc. Aaa-“wot-teIs’B°mafi°' 5C'*"l€ia'End1vie ,Bete “gr- leut en fmaak, .2115 de tonde o_/ierlwie. Zy wait in c gmlxilomei HOP, Hmpetnel, SCUIftkX1ll"dVaeu[l‘[:e Velden, Wyngaarden , onder ‘t Koren en Doren- xfélnk ilidvol 3 dc v‘e"k°“d5 Z355“ , Mfifjolleien heggen. He: derde foott. genaamt sarafynskruid-, een CA} . A“Y5 a Van elks twe oncen. .1\rIaak.e’ of. Artflalqchia Clematitis, brengt voott rechte 1-an- . mdlel Van. Ncem daar na zes ‘on: ken , iterket en iteviger . dan de andere-foot-ten, ffPm§‘3’3§‘°§\‘$‘° Zmflebladfln ,~ — doe ze koken in ‘t’ 19-“ 66m we oncen witte ' Lorkenzwam ‘ I ontrent twee voet in de hoo te; d . - ken naat die van het Klimopg, of -Xell?)l(:fc'l-fr:’1i;e;)<;- twe dmgmefl Kaneel , zo veel hartflerkend B} - nxlknxd, all hangende aan twe flelen. De bloemen t.“’° Vingersvatren kali exéfi iyn angac ti , eel en ble k ; . do ’ ' - dikker dan vi] egnige a-ndm: Ooi?“":I:g-'eC1‘tf"’i‘xo‘I’1€d9l Cafiia by_ wet once , Con’ferf fax: rB(:2l1'Ialgi?8a zlléverc hebbende zes huisjes vol van plat zaad. Isewottel fiqng’ Vl°le"._: Van ellts twe oncen. Ma~k’va alfs‘ s dun , hanirig , en gtys. Zy wait in de velden die gmgeryen een Opiaat. Men geeft 11:2: to’: :3 la Wynhergm ’ Bofien ’ en in mere Lmden. He; ~ er 1 _alf dragma twe uren voorbetmiddagmaal U‘ -u_md2 foort , genaamt de dtmne , of kleim oflmm maa sweeks, of t\ve1naa],-smaands’ een: I9. Piflolachla, of Polyrrhizan , fchiet vele dunne , I een geefllyk Xe- Ecmak ,, dat nle: 61 . en t geluktc eSmiddcl,dat,inwen. Opiaat om de Tandm te r:im;g.m. Men moe-t vier onc P (1 1 ‘ pond gebakken Steen fneer? }iea?l}uoT1E'1:I:'1alz’1e:lm :3?” 1 ES haa'r' h - - . , ékleinen bol, als eeltzliaaftn, z“y“..g‘g‘I.=2i‘a'>Z1§£",-‘;"v"a‘i,’.§E,‘_‘ ten Joopcm ’ " G In‘, amper en bitter van fmaak, fierk en. aangc_ aam van reuk. Zy groeit in de Wynbergen, in atme dtoge. en fteeuachtige landen in de Bos St-am " en. ' - p en zlft twe dragmen uitgebra d : 7 Alle Ofletlucievheeft veel Olie en Zout in zich 3:: §§ag‘§7" Kama‘; een halfonce €eg’3e‘Pd§1I?;t?t; ‘ddelmatig water deelen, en weinig aarde. Z3; ce I(or:;)];’ een half P°nd Sebilkkcn fleen, een on, /lrzder Opiaat war de{Ta‘4d€”.~\ l ‘ - - vier once ’ ‘ . {syn Wonthelende , rexuigende , en goed voor zwan- Concetf van Rozen br§1°flde‘" ’ doe daar em ‘mm gerfeni barende V-rouwen , ook om de Kanker te vernnt exen om de fluimen te rd - de 'aaH'emhal,ing te helpen. . Me:1egell)It?1iel:1t,deent‘3vr2 O‘/mm: W” de op/z0PP;”<§‘” 4" V7'0II'we;x" eetfie foorten uitetlyk, en de wortels van de - — twe Men zal C - . remor mm” ’ 6“ C’Yflallum Minerals laagle innerlyk. name“. van elk kw d b PDROGENDE G ’. C ”Bm3~ erdrs 9 E L E N’. Zia REMEDIEXELN E E S M I D‘, Tlréce. Senne een halfonce; Tlfihitfgiwntfijge «.e8f.fiEr§a3I.°" ”-””-“i; is aloe»-xw<> e%°i‘<21»;::;f‘l:.:‘:.‘;i':.%::::;;. _ . V’ , mennoemt ct ook Hardlyvig— dit alles door een tyne ‘leer zine 3- enmoet. ‘ , 4 II; en het metefze‘ ' C; ' 5°“°°51'f".1?.° lnmlgte SW00!’ Van Venushaair men-- "" .Qqqq3 N - ' gen; tels van Cichotei , twe dtagmeni ' . OPP OPR. OPS. ‘ ‘ OPT. OPV. OPV. 678 OPK. OP‘?-A, h .d ‘W, ge gevcn. allentydcn dierekcnfchap van . welhkeflaal $315 : V0”), 1,00, d: OP/iyg,-,,g_ 1 L A15 zy “E “van Jam], and 2”’ mt” we ,ge[| , om'er ene zaclgte be en lg et1evamweRyk5_ den , max 't geheugen , t geen y 3 . Men moet van d1t Opxaat 9 W‘ “‘’'‘m ‘ . kk S E uwe zorgen daar heuen weuden , dat gy ze deugd 1 k ten efilfien 35“ hebben mac" kk g fpannen Meubilen be Kaglggropvganefisgnetfglglgfntyn td:e’;nt\:e ‘gang: izilifenkelfxrxfrlganile ?£ZKa1'§:§dg:l§ge:§:§h°9?:" Zy 3 _E nzaoo V: enene_ - . _ 9 _ . _ ' eenze £?)al::ur:t’dgaa:egp gegexznfof een glas heldere Me1k- km“ 1‘-i1cy mglertflaar een zonderllnge zorg voordxa- men Cafioreum by , fluxt de‘Fles we! we . en laat m dxe Jaren leeren. _l.y zyu clan , alsijongc Boo. Ea: men (lit 091*“ Dfieml s 1“°°‘ me.“ gem gag} cng die daaglyks fioffen en atfchllijeren. tllof af- het vyfnen dagen fiaan. ‘ Dxt gedaan zynde, laat men, weIke_men_bu1gt en_{c.h1ktzo.menw1l. Men 6 B‘-fi1<‘8¢‘1“lV°‘d h°b"‘“' M” "X er den [V g nien‘ beletten , dat Spinnekoppen uch daar met ‘ de llof door een grys papler zygen. Men kan het mqet ze m dlen ryd ‘gall emguoefenmgen van God- mngv men “gen made blyven aanhouden. Zo ne eflén _ en mrge dragen dat de Muizen de Ta- ter aller uur nemen. Men geeft het van een halve Zallghexd wennent dle naar gelang van lmnnen ou- Egk my dim ‘yd gene umvflking doe: , meet men aanzn me; fchcnden; dc mmcrgmenlzindelyk en |epe]_:ot ene heele. _ _ derdom en de genngheld vanhunnen geeltzyn, en ens Buikwgvc;-en , en den tyd van vylnen W 1 C“ we] dichn 1 15 001.; nodyg , da: by Mxddelen tegen dc Opllygmg. ’PLANTEN, om zorg tedragen, darzy znch ontbouden en kwaad gage; men Vomby gun , en nemen 't nag vyfuen fa‘ ;‘ye‘n’{chyyven kan , om aan te tekenen alle de REMEDIEN. gezelfchap myden._ . _ . ' dag” 1“ ' V°°‘' ‘“ M die" ‘Yd ’ lflmen zmgdm tfizteaven welke hY doen meet. en, om de namen I /1! G V Eldelen moor O /5 ' in V 11.111‘ De Qcfepmg dc! Godnhghcld ’ Wen“ gy dat nien nog eens Buikzuivere. . d 5Luid’en die bywafwezen van den Heel‘, ko- gemem’ Emfimi [7 jg g. un voor,en1nd1eu ggd zult leeren , zyn , God mot. gflz) PK 0 M E N is een kunfiwoord van denTum . er mg‘ arm te mknem Hy moat ook dc I k C fl “ en ,t Branden van gen en avond te bx den , _en voor en In ’t Maal. en Akkerbouw, waar mede men wil tekennen ge- mgldgl Bop ailmkmde “.-Wu“ waen Kc bemedcn, . 3 H333; regnegférenfi 0:36? lien New gehouden’ Men mget ze dan all naarlllg te Earl: hebben rllloen ‘ . - ‘ 1] uitf rult maar 2 . ._. _ zjc daa; 31- , , s . , gaan. ymoet ze eeren utege oorzamen, un- "1?'d‘§§‘h§,g,ffi;§,5:,$.3§,d{‘§§tExfifnlhovgx de,Aarde fl?“ k3t“Z‘“n°§ :§$t“;:t:eiLE_ee‘ V me.“ , W11 1951‘ bekwame 1md‘.i°]"-“ °“‘ “*5 bedaxem lie Breeders en Zullers te bemmnen , bannham'g' zucnnkekt, of dit begint W d°‘“' . ~ 7; .5. eS<)wl; Ryl s P EN is her kwyt warden V“ “C” v 1 " V'aarf°lJriff fig?" 0.0fly£i”g~ mi1x:Ic1i];en1::zsw§az§D’E zi?5’§g'.§“3£e’3“.“‘°°‘.§“'1"'°' O P O P A N A X. dew‘-‘£5 7-“‘Ve“"g' 16 2' ‘ dt n kele uit en is verzeld van een onaangemam . « ’ . .P ' °P “ 7'3’ ' 11 GWW” wellnllc Her kolnt Van 31195 T 895“ “Rh! 11149 "1338 Men moet wit van een Ei nemen , hettotfchu1- L‘°fd3d‘3h°1‘”°¢’°"- ':,'t7’171$ ‘V .. ‘ - rt flgemgen g m . ’ . OPPASSJLR noemt men m l - - - . I V. Om Zoons en jonge Dnchtexs kuisheid tel ken kan, _ , mens toe flaan ; dxt _op een Henmpe vvlek doen, doe“ be . d d h ,d I - , - - , t r ens voorznrgdraagh "°‘°°""‘ - cl‘ de ma V01 Wmdefl 1135' - n efloten Wxcrook een goede Zxlverele el -“’““‘F"v 3“ C Y 91 Cl d6TE.€l1Wet€ #0611 xm£1)m?”Pd[]\eSleSt%e;£r%1tan °dee]ich: , Garde-Chflffh H?‘ Valle?‘ xgeexi‘ ,me;el 8311 0fl§erz.‘;c;:Ig::8,€;‘}:’l‘1et word: gebxulken , Oranjefchg etxlv1gg1x:e5c:nfl.).’gi1‘fl|:9v:,1(€);1d,‘egl":_ flndem dere. Kayne: flapen , van de uwe afgefehexden. Laat mn'{lch1e§4eSP;nt?e1?en olok na her gehakte Houtzien? 1§°‘.‘§"n door an“ ’ a P ' . V 1° me‘ ‘“‘3‘‘*‘“ d‘"' met “- A119 S°¢d° dmscn 131°C’ $5“ ' - B {ten in die Bolfen nu r- en maken . daf nlmand IV“ 5° ~ - ~ de Wortel van Wilde ten ‘er in gebragt warden eer hun door de del- A , 1“ ht Vofkou. _ Men moet een once van , , . _ y 7 ~ ' d I imandin de Vyvers en R1- ’tl3oer_enkornt vgelvan tvatzeyeniléftc ma van’ tc - VVyngaard nemen, dlt 1n Wltfe Wyn lalen koken; held van de Wereld , voor mgenomen , de gele-. mm ;' e'?}t°‘#flc1lt, n:enn daax imand . moctefi IV '3‘! °f hme’ dlfdrgnfiggongf em, ’ l - daar van '5 avonds na bed gaande, dnemaal '5 weeks, genhcld henomen W viercn v1 . m . dag; van veel Werken, o 1 1 ' - ’ daar van aan hun Hoofd kenms 85"“ - 579 . oxdr , om vat op ‘t gemoed to V ‘ b ‘ n is kwaad _ want zokhe‘ koke“ van , drinken , en daar een Jaarmede blyven aanhouden; krygen. e - dat zy door hoete , of Ce °° gettou vexhaal geven . 0P I r middelende dit, zal men volmaakt genezen zyn. V. Als 'een Kind in llaat is , om iet re leeren, - aar dat de misdaad is. de Spys bederlt_. lo lnet zuur zy}; ofrf‘chIE‘rI1;élbt:‘I;kt ’ O P T O 0 M E N is can kunfiwoord van .‘ bevee] Fm G051“ fie] he: inmamm kwzfle dam’ andemns gemaft Women’ “M l len Garde Meu- lang duurt, drexgt 11¢! Wa‘°'z“C I’ 0 ' ' Paardeberyden , ‘t geen niet anders zeggen wil, als zonder God un bet oogje verliezen. O P P.A S S E R van de eutgg “hr 5 dfms. of 5PY5'1°°l’- . , ‘ d ‘ ken t hooldfiel daar de Toom der Paarden aan van is, ~ V I. Verkiezen zy den Godsdienll , Re] 1: daar W’ T” '1/vi” Tap ytbewaarderf $1 ‘a n §va’arin een 1“ 59“ B‘‘ik1°°P ,5 Fbocren can go: Yoda’ edool: - V om ’I hoofd doen , en ’t wordt niet anders ge- niet tegen ,' maar dxaag ook zorg , dat gy daar 20 tdem“’tFm‘nS' Dm z'!m've e l:m::- ‘mat in an— OP 1€k°‘¢'Yd°“‘5 ‘nwtonbe-fchaafd ’ wmd en tu l‘ bruikt . dan wanneel-‘er niet anders aan ‘t gereed- mm toe , als to: let anders dwlngt. daar 1)’ gcnen CNS Men‘ ‘he “3"°.1"d‘°“‘5'gc1I3 “en ’e1k heeft zyn b°<‘J€n RWY? "3 W°’d°“ E "15 ”"“’fid°°’ 11: ‘gm; maken van een Paard tot zyn werk onxbxeekt, dan zin in hebbeu ;. wan; men _1.iet daaglyks dat di: van dere 1s de_ze_bed1emng verb?-§d ‘D :, eryf van den gefchiedt, dle ze, om zlch re ontla enb, is? . _ din V eng_n ongelukklgen mtflag us. Gy moer dc Deugd, “Mk” Du 18- mar den an aide h t Elles inet mal- j33Et- 7-0 95“ Aambmfilgefl 55511" ‘<3 WW“ 2 0 p V 0 E D 1 N-‘G de; Kindereu, Zie KIND, Vnendfchap , goedennaam van uw Geflagt , waar Hger. De plxcht van nem“, die Ngeubelen van he; ecu, goed teken. P.‘ Zia , De Ouders zouden vergeefs werk doen met Goe- mede gy een Huwelyk zoekt , veel meet in ‘t Dug kmder doc‘ ’ hem“ m a e 6' ' cht te ne- 0 P 5 T 0 P P I N G 7“ Wat“ ’ of '5' —° “deren te willen vergaderen , of in haar geflacht te hebben V00! Uwelilndefcn. din RYkd0m: 5¢h0°H- Hllis 2 “'32? V“! W bewaamfl ‘5 5 mha Z: ems P 15, _ , vereeuwigen , :0 2y van hnnne kant hun belt niet heid en uiterlyke Hoedanigheden. .,.. men. Hy moct 7-018° drag” ’ dat Y "end"; 0 P S T Y GIN G. ,_P4//1'0 /97.139710“ ‘DY d_e 9°‘ Den, om -,,e in ac vreze deg I-Ierc~, en inane nutte V I I. Toon gene liefde voor het ene uwerKin~ houdndikmaalfchuclt, vantydtottll. van 2’); a Pm‘ necsmeeflflrs geheten , 1s een zlekte , due un ene ._ cn goede wetenfchappen ’ kunfien I handvmken’ dam, mm. ’ as war ,t “den; mm de ondw neemt, om de Mot tebeletten , dlfl 33“ .tPy1fdé ongefleldheid der geellen en 'Lem1wex_2 V00!Ik0mV- oede zeden , en manieren op te brengen. Wan: vindmg leer: , dat deze mauier van doen we on- Deken , en ander l-Iulsraad kan kpniené “$51.1 Men heeft"z'e den naam van OPRYSWE gcgeven’ gunne Kinderenr zouden in een jaar meet menig- eindige menigte van wanorden . hair 2 nyd » PIO- floffen , om te makeu dat he; met bI$I$be'1_very_ om dat men heeft geloofd gehad , dat zy door damPC“ ., mam, vvertefen , dan Vader en Moeder in vele ia- ceflen en deggelyke verdeeldheden voonbrengt, die mo“ ook wrge dmgen ’ da‘ dy lgnalleswelwete werd vemorzaakt, die mt d‘?LYfmoer0P1_‘Wamcn; V. yen kondeu winnen. Dus zullen ze zorge drageny dlkmaal. tot m bet derde geflacht toe duren ; dmag trek in S°€d€ Olde houdr, op ,at Y 3 [- na boven llegen en ademhalmg beleltenl la dame‘ -‘ om hunne goederen te behouden en vermeerde- ook zorge , dat gy hen gencn (laat boven hunne en gemaklyk vinde . 215 FY16" 5’ hem om vmkgd’ de Lylmoer zelve Was. difi in de ke°”‘w3"" Dc" _ V ren, dat zy getrouwclyk den volgenden raad waar- kraclnen en gelegenheid doet omhelzen. en men he: van noden heelt. HY m°“S°°] 6 1e inbeelding heeft men gekregen , om datde_Vmu- . “mam V V I I I. Blyft gy in uwen plicllt , in zaken, bo- Mamflm doe“ hemenen ' dc Tayyten ’ kme en’ wen iet uit den onderbuik voelen opkomen I seen " 1. De eerftc vewllchting . die men waar moet ven aangetekend. in gebreken , weer, dat her een Tam‘ 3“ “mac Meubelen ;'-7'0 er gebw en Wa- na de Keel aaat; zo dat zy zich inbeeldtn .d3t<1331’ Fnemen , is , - hun lcenniife van een Opperwezen , van de grootflc Rekenfcbappen zy , die gy Godeac ‘en; en mrg dmgen , day schuderyen . T"l’y]ten" can brok gill! 7-3339 die 1}? “let kunnen deunweli ' :1 en dc verplichtingen , die zy daar aan hebben , en doen hebt. Hy heeft u gene Kinderen gegcven , Spreijen , Dekcns , Bedden - Peme“ > Splcgef en en . . ,welke door hunnen Doop bevefligd zyn . re Be- dan om 2:: tot Heilig‘-‘H "5 makell; 65 <31“ BY V001‘ a1]e andere Meubelena Wfilke Vflguld ZYDJ We 83‘ D'e me,,a1]gn van deze Ziekte zyn , hchthexd 5 ’ven ; en de flraffe hun diep in te dmkken die zy dezonden vcrangwoordlyk zynzult, welkezy doen, dek‘ “’°'de“' HY meet Oak waeten dc Tawml ‘n ‘t hoofd dofheidy ongerullhrfid. pynen van den ' onderllevig kunnen Worden; mitsgadexs van de gc— om dat gy 1.e met wel opgevoed hebt. _Dcnk dan en andere dingen te herflellenfl, due 1ll€‘tn1\;Ia€kl:E;:]C;fi:|l Iondflbuik _s beers“ , walgen , make” , maézkélleng fchiedeniffen der H: Bladeren. met emll , om het gxote goed , dar. u danr Van 7.2! an en en 1 n voomaam e we! . ’ - R. LYFMOED , _ > over- Slfiles gneden fiyaat te houdcn ; CR ECVCH da‘‘‘ “9 “ekkmgem Z“: MOEDE rub: 680 o1>v. T OPV. V V en en om ‘t kwaad ; dat u ovcrkomen nw_c _Gebeden met aanbeveelt ; en zo gy zc ; an gaffkfiéxagy {M veuuimn . weimg ouder geworden , in ovexdaad, ]ekkerny- ix. Gy zult 7.orge dragen , dat gv met wt Va“ 9“ crer£de voorbeelgeightltd gguls rfugireexggiféjt ’ hlfime Kama Zmdlyk “3 hon‘ noege te doen begrypen, ’t geen men heeft, in een nenzen Koufen I‘ if” We tic maker)’ hunne sch°e' leven mar de deugdgde B%ote elenden. ‘hm rarnpen hunne Kleedei.-er: dle V°1""°°mhC‘d 3 C“ be" 15, een goed gemoed hebben, verfhlndig, yverig ; ven en maken dd: 2 alle . . . - ’ Y 3 gcrcgeld d0CI1- D431 en vaaxdlg wezen ; I\{vancp van zynen goedcn gcefi: CT] III‘ 2 684. ORA. Wynfteen op een haif voet van de aarde, ontrent zes duimen lang; Dit zal ze vergeven , en t op- kiimmen beietten. Hat woortkwekerz ma: Citram- ., Oranje-,e‘ny zmaen-boomer). Schoon dezc Boomen in aart zo zeer overeen- komen , dat men ze op den anderen kan Enten; echter verfchiilen zy zo veel in aart van hour, dat de Citroen de Otanieiiam zeer ver overgroeit, zo- dat het een knohbelige {tam uitmnakt. Het 15 dan beterelk op zyn foort te Enten , of Ocnieren; hoewei men in Italian alle foorten op OranJeftam- men Okuleert , om dat deze beter de koude kun- nen wederitaan; en men hier te iandegewoon is, de Limoenftammendaar toe te gebruxken. Het ene foort is harder, dan het andere. On- derde Oranje kan dc Ctderaat minder tegen koud_e en Herffl:-regen , dan de Limoen. De L_1moen 1s teerder danmoranje , onder welke de Cormculaar de hardfie is. Dewyi de Citroenboom bolder van hout, alsde Limoenboom is, kan men ze belt van Stekteien, en eerder dan van zaad. Daarom word); drt hrer te Lande meeit gedaan. Hoewel de Oranjeboomen te vafl; van hout zyn, om ze zo gemaklyk van Stek voort te telen; daar zyn echter foorten onder , die men van Stek te- lende tyd kan uitwinnen , als de Bergamotten, de Bifarre, ,de Engelfe bonte, de Naantjes Oranje. Alle andere Oranjeboomen,vvorden beit op Limoen- ftammen , van Pit gezaaid , Geokuleerd. Deze zyn, nameiyk , waifelyker, dan de Oranjeboomen. Men. kan ze, naamiyk, veel eerder tot enebekwa- me boogte en dikte brengen. Zet ten dien. einde de Pitten in een Pot, in een Broeikas—,kprt tegen het glas aan , zo, dat’er maar een duim tuifen bei- de biyft ; ververs de Meir eens , en hon ze kort tegen '1: gias , doende de Pot , naar mate van de groei dalen, of de Bak ryzen. Op die wys brengt men ze in den tyd van drie maanden tot de hoogte Van drie-voeten ; en in Pcaat om te Oculeren. ‘Als de Pitten een duim breed boven den grond zyn, moet men ze verplanten , na alvorens het Pen- worteltje een eind te hebben afgenepen. Als men ze van Stek wii teien ; neemt men in Maart, of vroeg in April, een takje van krachtig eenjarig hout , van vyf duimen lang , Pceekt het ontrent drie vingeren breed in de aarde, in een klein potje, en men laat‘er de bladen aan, die bo- ven den grand koinen. Dit zet men in een Bak onder giazen ; maar nog beteronder Hoorne Ra- men , om dat deze gene brandende hitte geven, Waar voor zy een maand lang moeten gedekt Wor- den ; terwyi men ze matig vogtig houdt. Men Entze, Zoogt ze, en Oculeert ze, ais an- dere Vruchtboomen. Men Oculeerc de dikfte ftammen in Maart , na dat zy ene maand zyn ge- kafl geweeft , kunnende zy dan dat jaar nog tot_ kroontjes van zware takken uitfchieten. Men tecit ze ook voort door Inleggeo. g ORA.‘ . Va» '2 éranje-hair: of de Flfiuterplaatr, ear /Jae zy daar in gebandeld mane» warden. Dewyl de voorgernelde Boomen, uit warmer luchtitreken hier te,Lande overgebragt , de Win- ter-koude van onze lugt niet kunnen verdragen; moetenze des Winters in een plaats gebragt wor- den , daar de koude en vorit zonder ftoken kan buitengeweerd worden. Hier in kunnen meeit aile foorten van 0ranje- boomen beitaan , en maar weinige Limoen-boo- men , ook Myrthen en Oleanders : want als de Thermometer r5§ , of 16 graden wyft, hebben zy warmte genoeg, en men kan ze Iuchten. Maar de Cederaat, Citroen ,Bi{arré, en fommi- ge Limoenen, kunnen zo veel koude niet verdra- gen, of Worden bladeloos , en laten de vruchten vallen. In hunne Winterplaats moet geftooktwor- den; en de Thermometer moet op zynlaagfte 17 , of 18 graden hebben; en daar moeten. gene, of weinige dampen rondom zweven; Men bewaart echter de Boomen beitzonder vuur. Maar men moet altyd zorge dragen , dat’er in een Winterpiaats geen Vorit influipé , wantzy eens inge- flopen zynde, doet de gettookte warmte nogmeer kwaad. Ten zy men in fiaat was om boven , of achter genoegfame lucht te geven. . Men brengt’de Boomen heft in ’t1aat1't van Sep- tember , of ’t begin van ‘ Oéisober in het Oranje- huis : want by helder weer beginthet dan’s nachts te rypen. Men fchikt de Boomen in een Oranjehuis zo,_ dat zy alie van de Zon befchenen kunnen Worden; plaatzende echter zuike voor aan, die de minfte damp kunnen wederiiaan , en de meeite Zon van noden hebben. Deze zyn de Cederaten , Bifar- ren , Bergamotten , en vele Limoenen; verv_o1« gens dubbelde ruikende Oleanders en Myrthen. Daar nalplaatft men Laurieren, Philarea, A1ater- nus, en op de flechtfie Vplaats Granaatboomen. Na dat de Oranjeboomen in de Winterpiaats ge- bragt zyn, moetenze fterkbegoten Worden, ver- volgens moetenze , of weinig, en de gantfe Wm- ter niet, zo zy in vafie aarde gepiant zyn, befproeid Worden, of in luchtiger aarde, Wat meerder, om dat- de. iaatfte aarde hare vocht: wat eerder veriieft. Wat. het: luchten-belangt-, ’t is befi de Boomen zo veel-wlarmte rnaar te laten genieten , dis zy in hunne eigen luchtftreek des Winters hebben zo den; dat is, in deWinter I7 graden,op zyniaag in de Thermometer , in Maart :9 graden ,: en te- . gen den Maand April 25. _ ’tIs heir, zo langhetnietvriefi,ofnietzoflerk, dat de vorfl: in ’t Or:mje—huis komt, en het droog weder is.,. aiie dagen de Ramen te openen, en by miftig weer en- fchrale winden, het zelve gefloten houdt. Hoe fierk het in de Winter mag vriezen, men moet de Binne-blinden openen, zo dra de gla- zen door de Zon ontlaten : maar , als hetzonder Zonnefchyn vrieft moeten de Blindcn altyd geno- ten wordene gehouden L en als het fterk aanhoudt te vriezen, moet ailes Wei ter deeggefloten zyn. Wordt B ORA. Wordt het zo koud, dat men de K-agchei moet {token , moet ‘alles dicht geiloten blyven. Maar ’zo dra , ais het weer het toeiaat , moet men de Venfters openen om de dampen kwyt te warden Sn met open Venfiers {token-; doch men moetze: ie voor aim fiaan door een houte . . ,. Riet-mat , voor ongemak. bewaren';ner§Ciigt\’7e:f ]d)eo¢:,lgde‘em8ne -regerlpn Van 37}der?,fE?31iF‘P0Om€fil fie” Z0 mg Open mm, m devmeefle mite van dare dat ‘M1116 00.311 verfC111It‘h1?T,‘in van dean; '35 Kag°he1~V€TdW€n€1'l iS- hout,mdetx?rf::i'1t:g iizeeeiieggxi) dirk’ fiigii-gfie dunne hour dath I e e ‘ ’ ' en wegrnydeni 2 ‘N Y 8 '1 Sffli is re maken , moet‘ _ , e ,Limoenb6o1n.daa'“r'en te en’ 5 i " ' ' , g _ _ I5 , zgare rechtopfchieferife ’t2glfke,i1'dt€e gniifiéii, De Boomen moeten niet heet ftaa ‘ ‘ ' ‘ moet “K.” ”’gek°‘,t WQI °“¢'1’?"bD m0€'f Van evenmatige war-mte_ genieten , .zo_d2t’in?ri?ee§g 323:3’;§fi§:nfPr°kkeIh°u‘?~lat???; vP'dat'ZY me? de kroonen kan zrens en by oed en bekwaam De C d zyn’ I \ Water ) om ze daaglyks fielnak Yk te kunnen be- hem e emac gaat mmm bade“ 5‘ Waamm men ,gieten. Die plaatsmoet dierhalven bemanteidzyn mindlelieeti 3&3 dc? Oramehooin “met fnoejen» 5” ‘van hoge Boomen, die Pterke winden kunnen we- M ’ a S -e {"“n°e.I.1 moet mkortem ‘ ran, de ZC,,nem.a1enw_fl,dee1en’ en afkeerem en b4 e_n moer in tfn_oejen ondertuiien twe dingen zo niet , of de Zon moet hare kroonen kurinen 6°?” ’ Cletlykheld "an-Kr°°"e“v'e" 8Y°0th€id befchynen en-Dou en Regen ze kunnen bevailen: Vim n:1chten', e.e9.rfl5e W°’dtx‘>’‘‘m33kt 110,01 6611 en dewyl zy daar niet genoeg aan hebben is ’t 11: atfiou e Kmon’ dig 5:? ism“ V°°1'"‘-' middelpllm <1“ PM by Water hm i2:n:;,*“‘:“:**:::i“;:*a*‘-2:: ‘am “;F;“°*" i is. 2 . _e an a en te houden. ils men de Bédmen uit de Winterpiaats haalt‘, },‘§e§,§,’3‘;°‘bdj.B°9meP ma‘ dc’ Z.e1"°‘ Mach“ meet‘. moet men ze niet teritond in 20 een piaats bren- men 'in (lie ‘I: nieieill“ 'm,iar,n°.‘.”t meal’ d3“‘6 ‘mi- ‘gen: ,maar ze eerft enige dagen in minder Zon en ondemur ' on ted Elie" a.anv.m’."-en‘ ‘Men moet Lucht Plimtlen, Om ze allengskens daaraan to e- f men . efilfldom: 3"._°‘?1 T119.‘ Vmgetffs 36 1?-‘ten ,wennen. .: Men zet ze daarom in ’t eerfte on er glin llkfagke» :6 9Ve.i_V§9¢d.[.ge f°_he“fe“""_‘ ha?“ 733- ; hogs Scheerheggen 5 een dag acht ’ of flan.’ bf Vdim eh en en anmere 1n,kort_;en,“en=_altyd«l1et 1 wgex-gage e a div re 12:113.. :rs:¢§::¥:;2;«°: 23%: e rtroen-, imoen- Oran'e- ‘ _ - ‘ V V n e rooni e- defgeIykg.Boou-[en , mljeten nlietfvvnggitlfigff ]{{P1'0t€I1,~—de_andere zyde der zeive niet helpen 5.3. {gm Fe Wfinfixplaags gebmgt Worden ; hoe vo_m__ teé:l;i.takII2§:nb‘;:;r3:;z‘;]§rnoe<)n moet u1t recht’ bpgefcho. 35 18 ,zic . et weer ook mo t toonen; ‘ ’ . . U_ ’ ,. n" ‘, 7 ~-' ‘ v‘ -defvindig leert, dat men ram gyl na dienfydberiiang ~d Me.“ “mi "3 " ‘*'%e.me€n Z.°r8'= dra8€n::d.at1nen vrigwgheem .:1::E:€"§:a3a:;§*;re°‘”f:e‘°“€i“'¥*::mPe e ddmen die van ’ ' ’ 4 . a , -28 me meere ;over ekke. de Kas hebben.geflaan , Itnlgggeural ijbggerrydg Als de Boomen ‘Fe Oud‘Word€fl;f of vermagererix. lommer gezet Worden ’ om ze auengskené aan ’ of een kwade krdon hebben, of aan’t kwynen zyn limbs .,en, flake Zon te gewennen _ want Flume geraakt,‘ get men so Wei eens de gantfe kroon :1f_: uitgefchoten Takjes, zyn veel tederd’e.r V als. zyMfi_ gfifchredt heft In February ; voor al , als men emu. df g n _ i,:na‘r:::ég:fz£2:i:rer 5;“; f’“’-3“ nmoetzor e a en » da ” ' ,_ ' ’ gemel , of en . . Ivan drie, of vier drkke takken in ‘t roude. Men 1n_oet er geen dunhout aan laten, om dat uit die drkke flompen krachtige fcheuten voortkolnen terwyl fommige uitgebroken moeten Worden iom’ d_e andere te beter hunne fleur tegeven, an; een nieuwe kroon t_e makenu Om de groer van de=Vruci'rten te-bevorderen, oet men de Jonge fcheuten in haren groei ftui. ten, doorze, 2115 de Bot begint te zweiien in re korten. Zie-Aanmerkinge op_Luft«ho\»en_" ’ Ha; mm z1e.Orqnj\.§‘ dfrqe”. ,3 L,~mm; gnnmm , za m ale lVmter . 4/: Zamgr /iandpglqaitr ftzaeifg Het fnoerjenvan :d‘e"ze Boonienfgefchfedc mm. Va» :1: Zomerpladts der Oranje-‘éobmen , en ‘bee ole Boomen aldaar maezen onder/Jouden‘ warden. , ken niet zouden komen; ai , d d ‘door dezelve been fchietesndgp, acie Emiirtfilgig zouden vatten , en by verpiaatzing dezexve ‘ met . zonder fchade aan den Boom, zouden Worden af- ,. (;{eCI}]1eJi‘l1r‘§.deIr\1/Iazir rtdrsmgenoeg , dat zy ene platte OP Ribben. ‘ ‘E °‘3 an , ,-t zy op Planken , of V1,, Schooni men de Bo - {(51 ' ' -4 _ terpiaats draagt , eci)1lt!«1e‘irndIri)t(1))1I?>tei1t'lgzi1:liigdoigglig . fchudden dc Wortels. Men 1noetd’aarom,, zo dra zy op hare piaats ftaan , ze rykiyk begieten op dat zich daar door de Aarde om de Worteisfluiren Men moet de Boomen ook alle drie weken kee- ren, en de andere zyde na de zon doen komm Um pie Biorm mm Oranje re fuikeren T am fimppen, of ruike-r": en Hadm. Men moet: vier, of vyfponden Bloern van Oranje’ nemen , en om te maken , dat alles u Voordcelig V Rn‘ r 3 i ' _ _is , ‘E ' “‘“‘fi**%@xn:=:- ORR. — 68’. ..::.; ;g_._.,...........'.. o'R‘A_ ’ T _ om. one. 686 _ ~ " ' Deitilleer-ketel doen met maakt. ZodeOi'an1e_s goed zy_n en ter deeg fapheb- is fl ”‘§‘,fg§,‘§‘f,§t;’} ggwel toefmeren , daar na3efl1l- beg, heeft men er me; dan dne , of vier , met acht , 3c ‘P ' inten water van 0ranje- of tien Oxamefehilletjes van noden , om {maaklyktc ‘be1roeen[[¢(-,3: néey gult uwe Kctel dan van ‘t maken, en ‘er maar Suiker , ale; in Limonade , by we ekookte 0ranje- .te doen. Zo men ‘geuezoekt , meet men ’er een ;;1‘1|’fl§‘_§1F‘§“reégS$:],:fix; ’g?§::n, ogin ae telaten uit- Weinig Muskus en begeide Amber by doen, maax drmi: én. £3, na gun gy ze teritond in vers ‘water dam: meet zo weimg in zyn , dat het naaulyk, te dot: ea gieten eenwemig Citroenfap daar by, dat merken IS. zal ze,\vit maken. G}: zult'er dc1§n0P(§3e“°fr1]‘T£f-eeris ujthalen ; gy kunt er ook de bla en aa , *3“ 1° “‘ °°" weimg "er “ch-fie swoop fiikenl 0 RANT. Antirrhium anders in Nader/luitx A15 ‘Y ‘mud zwzi’. gun g.y(§ia‘:,§L,:l[l:;1;7’d:gt;:::p $1; Apenhoofd, Gaperkens , Kalfsbek, Kalfsneus, Kalfsf gem‘! af latef" ~‘uTe£h' O koken enhflen ze dan fnuit, Knaptandekens—kruid geheten. » 9°“ ‘”3““’ ° “I” ize kgud Wofden en 315 Zy Béfirhry-vii: . De Gram gelykt na Vlas. De vex. V3" 1?“ ‘mm ’ amuwe0,anjeb1oe(re;’;1doen op fcheiden foorten verfchillen in kleur. De ene is koudr:-1’ zuihgvgaiiifgvorden Des anderendaagshult purperaehtig , de andere Wit,‘ maar _alle dragenze ‘WZY "We dmi en leggen ; daar na 2111; gy uwe een zaadhuis, ’t geen een klem zaadje draagt: Zy §Y.ze “it ts. » P men koken en dan van’; vuuf gelyken vry wel na een Kalfskop ; zy verfchillen mker tot HOOP koud worcien ; en 2115 zy nog ool; ook in grootte. ' ' ’ ‘ Heme" 6“ lmnze .~ V — ~ ‘ oude'Muren en bloe‘en veel ee'r__heet, danwarmis, zultegy de Pan,daar Plum. ZY ‘vamm °P ‘ I J . J - ~ ' ~‘ in ulienduum-.~ ‘Ewe B196‘-lnen '1?1§zynfiarf;}2:|::idfsn’ gigltdat Zges " gigenfcbappeifl Van deze Plant is de Scorpioen \atten_. a s 1? lemienze ép Lei’)-en ogladen en 20 groot eenvyand, dathy, op ’tgezicht daar van, mtdrmpen’ C? gar er Daar na ,zult gy‘ex fyne aanitontskomtinzwym tevallen. B1oemenVrucht P133” van b afn n gfzeineenNeteldoeks doekje met Honig , en Rozen-olie gemengd , zyn goed S“E1§§§‘i1Vee§b'§x§§ clan: deux-‘er over fttooijen. Dan 'voor Opityging, en om de Stonden voorttebren- gilt‘ ze in denstooflzetten en laten drogen_; gen. ‘‘ _ ’, ' Z gy it ' ze keefen en gedroogd zynde O R E G 0 Ortgaum omte; , of Cremum. "'°fV°'ge“§ f)“ feyn Teemé Ieggen , ,en daar fyne f 1!ejchiywing., De Orego onim heeft war witter éfisieiyaiar ‘Len dame overheen doen; en dan Qbladcnj, die ‘W_at_mee-rf naar_<}e,H¥I1I”gop geclivlfenz mm av ze In moi °mee ‘“**°ge“- ::::.‘::;:';::,‘::i*£:; :f::;,m;::::ng:‘:n Marmalade wan 0ianje-1z10e_[em- ‘verfcheiden hoofdjes beftond , die op malkander waren gehoopt. ‘ 0 R A N J E HU I S. Zie WINTERPLAATS. deflillatie over is gebleven , een Marmelade wilt ~ flmden. van de E ei e Zéé; en bloeit irmmidden maken,hebtgynietdan debloembladen van noden. gm dc Z'ome1,_ . g f . ‘ I Deze moet gy perfen, oi d_eur een Zervet u1_tWr1n- Eigmfihap w.»De orgy, met Water‘ gedronken’ » gen» °m'9".3‘ he‘ Water ‘m ‘C krygen’ na dat gy is uitnemen tegen de Maagpynen , en tegen die ze zo fchoon , als u mooglylg was , zulthefiben estekenr’ die by her Ha“ van dam komem Met g°Wme"- D"m’.m wk gy ze m een Mower am’ Swater en Honig enomen, doe: zy_ zoetjes afgaan pen. Om 26 W1! (6 KYYSCH W1‘ EV Z5 met W3‘ C1‘ en de zwarte gai lozen; iy brengt de Stonden 11'0"-“fa? b°fP’e,“5°”' Toheen Fwd van d1eMar' voort. Als men ze"'met VY en eet , is 2}’ 809°‘ me-lilde Wk 53' “men dm’ Pond ‘ Welgekleurde voor Watetzuchtigen, voor gtuipen , en komtiin Zuiker ; welke gy zult _op ’t_vezelen Iaten_koken , kmchten met de Marjalein over een. en dan'er de Bloemenrm gojen. Als de Suikerwat R EAG O1 ( Gemene) _ §erui’c heeft , zult gy ze met eenSpatel_roeren.0p Bnhry,ui”g_ De gemene_o,.,g,, wake men ihui. at zich alles met de Suiker tot een lighaam ma- dengaags gemeenlyk heeft , beef: grow, blade“, ke. Daar na zult gy ze _m de Potten fteken , ia- dan de MaU.olein_ Zy Zynwat Niger; De Flam hem 13"“ k°“d W°‘de”- mute." 26 wel‘ Dus kunt g-Y vele ruige takken. De bloemen die in lange kelken V“ dc Bbeme“ Va“ mama Water krygen’ gem‘ komen zyn rood, en fomtyds wit. De worcel is niet , kerde Knoppen , Bladen en Marmelade. ‘ diep in de aardei : - Z0 EY Z“ ’ Z°“de" ta demneren ’ Wm maken’ Plants. -Zy wall langs de wegen , heuvels , en 2111‘ EV 29 in em C°“fim.m'pan met vee1WateKk°' yna overal, zy bloeit in de Zomer. ken, en gekookt zynxle in VEIS knkeud water go- Eigmfihappm‘ ZY is goed tegenxvergift’ gelyk jg“ 9 daa’ “M” “W Cmoenfap by doe” ’ 0-In Ze de voorgaande. Als de Schildpad van een Slang blanket te hebben. Gy zult ze u_it doen druipen , is gebeten geneeft zy zich met Wilde Greg,’ 9"?‘ made doe?’ 315 hover)" Z18 dam hoe men de Bloem en Bladen zyn zeer goed tegen vergif- Bloem Va“ Omme dmog en rm maakn tige dieren. Men‘ eet de Bloemen met vennaak. H99 me” 0"‘”’£"‘d" ”“’“”.' Als zy met gezoute dingen vermen d is , verfterkt De Orangeade woxdt even, als L1moenacle,ge- ;y de Maag, geneeflpyn’voor‘t art, maakgtrggg Zo gy van cle Oranje-bloeifem , die V3“ “We Plants. Zy groeit in Candi: , en verfcheiden’ omz. om‘. onv. QSL 687 perfoeljen gegeten heeft. K01 _ . . onga in Wyn gekookt, en op de plaats der Nic- drag; M5? fecltfzfttotgcgwhan $3:-Scftmpel rm. 99“ ten gelegd , geueefl: de moejelyke Watermaking. Men neemt het op de unt van een 1v?kc' lmdem In Wyn gekookt en gedronken, is zy‘ goed tegen een kluitje gemaakt gt‘ efmgke “ ‘:3; ’ ,of 375", vergiftig%beei1e-beten , het fieken van Scorpioc— een‘ har:fl:erke1ide‘d;ank g‘ ' “win W’ ofm nen, en innen. Een a van Ore a, in»Gcrltc- ' 0 ' ‘ - x ' ' I -— ‘ ' meel -gekolokt, ontbindtpdg Gezwellin aan dc Oo- weidfnls :S¢it:w'5éng§?§:t?§no°’5l fimd’ of V“ t? ren. Deszelfs Afziedzel is goed, om de Zenuwen ken. fiit Horcnbeeft bren t ii)‘ L nd W gebm“ en verzwakte Deelen te veriterken. De Bloemen men ze tot den arbeid ebrfiiktmh an man ’ dag: en Bladen , op een aarde Pan ,* over ’t vuur ge- deel Waamm her zeergno d 1: lekt lnccfie "°°" droogd , en heet , in Lywaat gewonden , op het voor’te zor en Als meno z‘a 6:3’ 1'8‘, dam We! hoofd gelegd, geneeit dc Verkoudheid. mer heeft‘ ogf vets gefnedeng 33:15 o§,?ele]t"2 12:1) « 9 v . 1‘ , . ‘ Olmbladen dierze wo d 4 ' ‘ o l , ORTOLAN, Z16 REGENVOGEL. . - ’ “ "€‘!’°’-‘ °‘~”- Maarbv 0 R V1 E T A A N , of Tezen—gif- A §if§wvy°f§§ef«;§§§§§‘§2Z33c‘§f§§'§§£a315tb’ 5,3,3‘ §i°°” H»: mm Orvietaan maakt. fl-_1lIIlyke warmte te veel verminderlz. ’ ’s Wing; Neem 1. de Wortel van Scorz‘onere , Carline, Vfndt men 59“ by de KHOHCH . en Beetwortelen, Meeflerwortel,Enge1enwo1-tei, Hertsconge,OI‘ter- 1° me” he‘ ‘C etc“ gems ZY“e1'€k8ning. Zie het lucie dunne, Contrajerve ; witte Diftamnus, Ga. Artykel KN OLI-EN, Of liever dat van VEE. ‘ langa , Gentiana , Col’: , Calamus. ’t Zaad van * Macedonife Pietetfeli , de bladen van Sali , Ros. K""z" 9”"‘”1 d¢‘\0.”'”’- mar ,GaIe a,Geze ende Diftel Cretife Di - v - i ’ , nus YnLau1-ief, Genevger-beijen, van elks een OEi1iCI:.- ,‘{0E§ut(?s’td1e tgtden 'La:"d'b°“zald‘°.”°“r “met 2. Kaneel, Nagelen, Foeli, van elks een half on. get za1‘;§énh°=c dtefmaggt 7‘y".;v°.e” d‘eI““gZ3aI!l ce. 3. Slange-vlees , Lever en Hart gedroogd; fen’ da I and‘: 90'.‘ Va“ ‘1.‘b¢“.3b€t.€1' 1litVoe— § nude Theriac, van elks vier oncen. 4. Acht pond dd '35 n eenhan er ’ dle m:5 Bet’ Hy m°-et mid‘ gefchuimde Honig; maak “W Tegengift van dit 81‘, flerznnt lg van oogte wezen . gemakkelyk met the £1 165, M de R eg 615 van de Km“. ; _ dik e]regerenzyn.,zonderdatfhet nod1gzy,hem Ame Adele Wands en Bladen moeten gedmogd Va xniaa s nietl den frikftok aante zetten ; en dart \ zyn , en men moet ze met malkander {fampen in d“:l£nli;‘ is ’ s dée.'h5_'P °nde’h‘“’d‘3“ heeft» 85' een metale Vyzel , gelyk .ook de gedroo’ de'Ad. g ’ an 06 ta k°me"' ders,de andere drogen, beginnen‘demet e aller- ‘ I L J“ ‘ iwaarite, gelyk gezegd is. Zift het door een zy-’ ' M t HM"/Fl‘ en Gaas; en na ’t fchuimen van deHo ‘ .: ‘ ~ ' ' ' ' ‘ v . der daar vochv: by re doeu, gelyk Wy V3Ilinl§E,l.'gzBT}17—‘ voIc>:1rez1rfl§e:gl;Ieride 13:1? 'rI1::1:r1- (D P‘ zich met de klom te venncn en‘ en in " ' tyd te bederven. P i g ’ Welmg D6 Orvietaan dus bereid , zal uitnemend goed egen alle vergiften wezcn’ als de Pelt K‘ d - . P°kkCn a Rood—hond , en alle foortenvzzn $olel:- KW‘! H"“"" i Zifikt . . ' :- c ' en Zy is 001: zeer goed tegen de koude Niet zondcr reden maakt men veelwerks van- ‘ een boo ;'anders is by plomp en tmag tot arbeiden, ter oorzake van de zwarte 1Gai , die in hem de. overhand heeft. ‘grage Maag, is zeer goed, als men venynige Kam- Hcrfenziekte , en die dcr maag , en 't winderi .1 . . 1 - Vuur is, V yloeg gefpannen , dewyl hy V01 Ga cn , O-is - . ’o's. , .4 , ~ »; — ’ . - '- ' ' ft 588 _ .. .~ -— I v ~13} e egaan hebben, mam Jonge , Of. 1105 . V ~ ~' V‘ " ‘ ‘ / en 05 59“ ° 5.3 ‘ ' ' en" een“ Ebbden Os , Om hemvoor den Wag ) _ gFko€m-121;: rrsifildetlodagfgoziwexd W11 géwénn ' ’ ’ . -t re veel by ditfluxenbeeft kan zie hie: hunne Wilde mmur afnen de gehoonaamt ‘V33.’ _":3n men‘ npqlbniteniiiaten. tiaag yan, natuur. 9;“ Z616 lee,-en» gebfuiktdnen vo‘or afde zac_htg_ éizxgfaein, iii §é""‘1 ‘fin atheidm’hcd:fe' ‘flies: I1I';'i1dge1eII" " Men vleitflze, 5-1'flden'fi‘°°1‘ze’ me" ’ 5 3 - - ‘ ’ ‘ “ ‘er me . . " ' ‘ - 1 omen Inorgen . - Dog .2)’ ZYYP ! d e van daag allecniyk de 10 a men ‘mode 01:0“ l‘.‘e.z.¢-'-thait3_aud’e'1iitCl.‘fi6 Le— bin 2 . kale’ juk op op" een anderen flimmer om, alszy €1_1.‘$"‘.’.‘.~ ‘ ' ‘ legc men ze t end: P106 ’ artzeb enen . n _ ., > V . : gby, enpa . Y dematen hebben. _ I ,_’. .v _ ‘ tyd voegt men er ’ lk en ewend ls op dat ’ . Bram Haaxr. » . 1 aryIdeI;)nz(e)s‘;itd‘1iee \tI,<;ndf)1£fldex‘§l fpringen” hmme . ‘ I . ' - 1v,erwerpen'111,‘ Z -’ - 1 en mar door dienmakker Bit haair m_oet met; niefigfggid , maar laéen t dtlft me: Jr? 513 éebreideld Worden ' I lie Ofliftn Eégeitclg:3';.i;¥fi£m_mate_yee1zwarte,Gal te Irxegngmoet zig‘d’erha1ve welwachten ,.van mdden‘ vnoeg 9 .-‘»- ~ _ *' “ ' * 1' tezn'_wantzomen Ien hebbe“! ' .‘ ‘ ‘ " .‘3;'-fin. « ' I -begm'n(fE1;xI:afzc’a~‘ierrii<:]r?;ig teSn‘1:’Iat(te‘bedrogenvm- ‘ * " " ' Kaflwfg V 7 - e d "— ‘fh ,1 3:5 mDe znchtheid is altooshet zekeciiflelxlnlddflgl, _ ~ ' -’/ ‘ t erwe en‘ 0 0° ' ' d‘ nxkan om ea erwi - . N°g ‘“°°““°-" dneiii‘f§e"§1§§e.¥ooae’?’w€s=nS dc “"‘“-’ §a?n”iZ§rZL§x3e:e“§§§ken- 3% Jonse 05 Z3‘ ZY tvgsilgicéifileurfige de Gel Wat‘ In'a'ti§'3 :; en den 05 {ztgeg ‘figfens de andere wennen , 20 men maar een wa V 1 - ' ' ) - . . . I - ;_ ' . . - ' fl-‘enen. Niet datmenhem niet tot arbeiden wat trager maak weiemgreiiixlgeigélecfin ’ Wat deyrimok is , ma“ Wk‘ Hmur. ' m . . ' ‘C . H H V V, _ > , ‘ ._ zulkfiigoedt OP ZY“.Pa§ gefchieden, enmet In . I t /gin; .;en 05; _dan,.9§n;V_e'? te. We‘; héa ~% “xv by we om de jonge'Ofl'en_te .1 N°33§ad31§e§yxaog bsétfif 15,2 dam dc gefpflfkiii ' 13 daardfrzgntfitl hirfrby agndeté te voegen: die, dgindie havens dc watexigheid, daar in ggniie . jlgggglsangenwd gewoon zyn he7t Land te bouwen. ) ! - e ‘ ’ ‘ - .. 11-, _fc die hem aanz , ' ‘ L 1 n maar eens ge Is. nogiglétegzanfifiaterachtig bioed heeft, daar Want z1g E1); in ft arbeiden vaai-l_y , es, Wm mt hem enigen ‘yd vaften, “agar zyn‘ I Schoon ze eze wat het Vet-‘ “ml Imdde Ea da’t h makker zal Worden. hebben , most men daarsn t,68en , we finders en gy Zli1tZ1_€I1;a t 663;! huge 05 goeden‘ diam weiden'bet1'$‘-ft: Z9Eg»e“!,datZe bgvg-1 ‘ ' '.;1'» '=iZ°'men W11" -E J d K r doe Inoet moeten gekoten wprdemgemerigt zyinnnrcenty voorden }?1oeg,.of anders Voor e a , , , _ . I V . . das men hem.in’t beginnietxe vieeffiger ,en ,veLt<§13I§y9\Y,‘1€fl\- A .,. > _ . 11:12; 3:111§e"§‘:1§$3hen arbeid, naar zyne krachten, Van derrOm1grdar'r'1 tier Ofifla '?’'’7.‘-’ -“'5‘’?‘'‘’’_' 2. matigenz. - I , 1,‘ k ‘verkr en Wat men wenii, A1 en ontrent de Werk-Oifen, ’t gene gezegd _ $45“ Z3] Z.le1k}::¥,voorzeid§ wa,arneem_t. DaaI'15' ' iferenft waanzenomen , meet 11; nog erinneren, In Ien (I>I;itedr dig; weer Ik seen ander middel ,dan altoos oph€n't oog p1ocg_ Men km 2: .8 morgeus meme: make" van 1° h°,hb°“r °m 1° "3 “13f6h9“d€11a =\15'“1‘1“ °"<‘-‘- den dag an ’t werk zetten tot negen uren voor k0mt5 F" 4'15 Bfllfllefl 16 dial’ Vim: 11331’ mmhdat den middag toe, wanneer xnen ze weer op Sta] zal de»arbeId en oudexdom die grore Ievendigheid der bl-engen’ om la re mm “mm en ‘C “en, en Voor 'sl;ii:g¢e'I1t(VeT°°Tl33kt 5001 11“ Samhfig 51°35) W1‘? de :1 te grote hitte te bawaren , die bun onge-' J... I, 2 , zon is. ' ' H/'74‘! “W” 0fl5”'- Eer gy ze na den middag weer in-{pant , breng Men dient te wleten , dat dc dolligheid der Ofl'en geyfl;c5t9§:€sVvgdiglgfgggtr:"}"£i‘:fr;':efui:V3"’ dikwils uergens anders van daan komt , dan van al Wm en dan meghun tot “van mm dcs Wong?‘ tefv‘eel tut}, Voor al 20 zy veel Gal by zig hebbéél, mike: We”; gm, ’ ’ o I s zy a te vet zyn. Zo dra men derhaive it Gelukkf Z ' d- - ~ L d v gebrek gewaar wordt, I moetmen hem de V161’ p0_- Weiden gegIfOc;n;eee,ftl,e iii eddlar 311:3? ‘dig: 1:: E.“ bmde“ I °“‘ hemm ““"_i5 I‘ ‘,V"-‘P511 kc“ Wei‘ Kneeht kan laten bewaren om’er den nacht over mg“ ‘ten 3"°“5 '3“ “I die d°“’Eh.eid b‘-“"°“.d° te blyven. Dir fpaaft veie koflen Voor een Land- ' acht dagen overgaan. Of anders ueem een groot mm, die gm, afgefloten weidefl hem gelyk in Jul‘ 1 C“ {P311 hem "°°" CC" KW9: die W51 b5V”‘°h'~' verfcheideu plaatfen gefchiedt. Hy is anders genoot— "- ‘“.fi°“ ‘we “.‘d°’° 0.35." t ‘he W“ "'3*‘5‘1Y“- “1 iaakt een grotevmenigte Hooi V001’ ’t antfe 'aar gebrnikt den Pnkkel memgmaal tcgen hem. Di: op te deem ’ 5 J ' suit gy geen ‘vyg , of zesmaai gedaan bebben , of ’ ‘ ‘ zwaarte van e Kat. en d it kc nd P ‘k- . . ’fi?Jk zullen hem tot gehoorzagmfieid‘ lzéiengccxg ,nen W“: by hmrgm man’ '11:,’ °.Pz.“’3’, 1"‘-f‘ ‘ ze op de ticn e men van de eerfle, devexwoedheid af-leeren. I ‘ "W" ‘[9 0.53’ Aoflgw ,‘ 4,‘, g"mm,, zy” me, ,, £44,, hggm Voor eerfl moet by zicb in geduld oefienen , dit mder ft wvrken. komt ten hongfie ontrent deze Dieren tc pas. Hy Inoet ze niet re hart dryven ; Voons zorge dragen , De gefpikkeide Oflen , of die heelwithaair heb- voorzewelte Roskammen. en op zynen tyd Veten ben, hebben doorgaansditgebrek. wegenshuuwa- ‘*3 SCVGDS 001‘; 43551‘ EECD 530 mankecft; cinde- gefig blocd , ’;w¢)k lg to; den “hem mag mm“, lyk , dat by ze In den Zomentwemaal ,in den Win-_ en dus doet neder liggen , als ze voor den Ploeg "31 5315 ‘W85 *9 dnnkefl 859“- gaan. Men kan dat niet anders re boven komen , AF dc 097?“ V3_“"V€|ds Of Van den P1063 W83 dan met den PI-ikflok te bezigen. / vt'hl1l5 k‘0m€n » dleut een . . wakket Knecht dezelve Va” 4,” 0%” mderdom we] re bezichtigen, of’er nicts aan fchort, en of 2: . . geen ongemak altoos gekrcgen hebben. Ook moet 13¢ ‘INCH SW6“ dc“ Pudfldogrl dc; 0ITe_n te ken, hy hun dc poten oplichten , om dc fieentjes en rpII‘n- ‘ ' S s s s ‘ “ ters ‘ _ O S. 699 09-, . . . - ,3; Van midden van No-umber af tot in de Maimaand; ms daar nit re lralen 9 10 11Y‘'31‘ 313155 Vmdt ’ ‘W dat is , des Winters , moet men ze op Stal en warm 1 ' bevryd wot en. doome van phmlren _ 1; el oed Hooi geven als ze Van den arbeid komende . 13 h€1S°l?d;1(§1§§;2ykze° lhu¢1311S3 11133! van flefven‘ ‘ echrer 1n fiaat, om grote wanorde re verogrzaken , ‘ '. 420 men ’t niet verhel t met’er gekneus e Vlier-_ BAARDEKETJS “” ‘I’ Tmg 1 z_‘° °nder T’ bladen en Reulel op 5: leggen , bewonden in een . Sm» 171 419 BLAZE 716 5- V , Liunen doek; well: middel alleen lgekwaam is, om DARMSNYDINGEN.‘ Zie Builelaap en Kalyk. ‘I I6 genezen. L. 3 . . ETENSLUST wrlnrm ‘ Zie Walging. 1 ALLEN GEHEMEIL-11-E GFZWEL war dc Bar/7‘: antlers Hézrtgez.-ml. GEZWO ‘ ‘ ' ' ‘ Neem Nieswomh Z0 dik m cm Mame ’ en IndienditOngemakclen Os zynelietlnlfbeneemtj open den 05 W“ Born met een Eire’ fleck.“ de en hem deerlyk doetkermen , zal ’t nietkwaad we-p Wortel in 3 “"31:$:::2;‘;:s°:::t.:§.G:;; ~ » , fl - za oen‘ C C , 1 om de Werk-zflen we! I: 'zIoede?‘1NeIk,o5 l ditnllrg zwaarlle nreel na den grand isgezakt: dan t nen - , r’: n Ee"rg°“‘“ “‘nsgetsstetntgegeseze.., ‘se°§:,:“;*:oi:‘s'*r;:‘ *1.:*:k-:;:.:‘:2;,°:t::‘:“’~t fin denze ven V311‘-1 . men ze niet we ‘P _ 1 ’ A ’ 1: h n. a] iers ; Inaar mg 2113‘. “c‘:,a‘Q’s Z123 zo goed; en al gaan . on; re vK;:;1a<‘t’;:1 2 $1: §n3g1?AI1‘1=f‘,e ,‘1l‘J‘.sQe‘dé om“ Wm kc we-derllt. hoetlsarnigliedéni 7'°1"1'“1°tmde‘ ‘(I1 ov?raii!ta:o' zy he: met Ehne graagte aoni; en hem W de be gt z‘a'l men .al die f13l1E1‘°d‘.“ “an ‘eggs; ' maar brnrderen ‘ is ‘t’ een telien . 3312? gs geyoed W0! 1611' 11‘ 1315115 1“ ‘ht jaaxfalfogn’ h ‘ m etenslult verloren’hebbén. Danrmoct-men hun met lxuuneI1_;‘L1 , ._, Want -swinters, alshy mets unnegr T n met fly“ emzom wage“, en 315 111' 19°61 mm envvat Hooi voor hem genoeg: hun cg ‘V0 St in ac keel goojem -Van ditmid_ dost ’ is Smon 6;] morgens af ‘her 1111‘. °P hem’ dell lxrllerzowgohlreder in de Ziekten 12131’ 011611 51113‘ $2: :r1rsei?)lr'e‘ha; goed Hooi geven. ‘ 1:)’ °t°“;11fl’3’:; kgn Zo ze zich likken , zal men vanhurrnc mill -1 ' ~ =in‘ an ' - ' - darze £3311533511:‘?1:35,:.l;rri§rko11l?‘h‘§Ille‘ve?tweEoedc, n.;11;F1;1k;nf" er 3° 1>1*‘=“1°1* “‘°“° "°“‘1“°“* 3- , hycenmaajc . Q - 21 1 . _ — vol E-Iaver ‘hebben. welvaren meng onde, Van Zrektender Qfm. 1 om de Oman mdpen‘ ' b in een weinig. om Een Os is de Lrekten met mm onde1“'.91l1enr 11”“ ere“ Ofibdroeflem’ m t egd rhand meet. In als een ander diet. ’Z.yn bloedwordt rottrg , _e_n 1° dm we re g"'°""°"a’e frxilt neapecx-ileRaapkoeken ., zyne delen bederven niet minder, dan the wag. Ems Holland 3;: efi‘me:llalr1ru;.1ullerr :5 niet licht ziek vvor- ander Beefi , dat rnsgelyks ongemakkenen: cg ‘cl’-A ‘htzevels; . ,-. - _ p . 11 ggh €10 11°“ 1”“ ’‘W-‘‘1d-md ov-‘1::1§°m-I " ]g1fr:1ft1;a?)l1(e vn1\g/Iet:Ihl¥aylgl:ier,die Ziekten verhandelen ,’ wa_a_r van mflnden gekneusde meme W1’: an Ihret Wilde 86- menze noodzakelyk moet genezen ; 9111 ze‘ met ge. D3 1“”°‘“"°" derofien genw mpxcli‘ 1' fmeerd heel re larcn bederven; Zodanige Ziektenzyn, of kueusde Maluwe,daarm’enhetkwaa mee - V . . - zen om die ader in 't gehemelte te openen. Ter- ‘ k _ f komen hun door em-8 mew] oven demndem ’ en 511 wk er dc mtwflkmg Van On‘ out na de Aderlating zal men hem niet teeten _ge- , _ . _ de, Plng gm”; natutgrg) 1,‘: “Tc E Z W E L. Zie and“ G. Due ziekté is met kmlyk te kennem» dc dmefi ven . dan Look-fchxllen wel gekneufd en geplurtf, Van de ofen. 419 3"" """" -- ‘ ~ 3 U1 K L 0 0'1’. 1 geefiigheid van den os - ‘ dégegeven heb, * De meefie Lelfen , dlerk t0tn0B1-’ - - ‘ t - Os. fchrikkelyl; af .a1S.11Y 13133“ 311°C“ dc Werkvoflen ’wa'mand§'re’ 16: '¢rDr‘1a1r£ll:a1[:(<:lt:5venltais.cf.x1vooral zo’cr bleed antler doen . hebbefl 1° V5?‘ °mflag met no rig‘ a zvgn Ioopt Her ’g=1113111Y1111¢ 1111d‘1°1 111°.‘ 1°55“ ‘51 “°ég'v' dat n-1-en ze'1“;fw1:1t ig;iehete:‘:latnr1nEn hun dat men hem in drie . 1031131 $138511 111°‘ ‘“"1°15 1° 171°‘ d° K°e11€"1 OP t e ’ ware men ze eten geeft dan Ralyfl-11011311 9 111 E10115" WY 11 59‘ /s Winters fegulzer te eten g(;:V;co. égnvolaende Wyze week‘: ’ en een Weinig Have, _ men za] hem poor fchielY1‘ wude Vet nlakcn 9 3 P 1’ diet. tyd tot drank kolren Hands-rozen ,h of k efchieden. - . - _ . ' 1 ., ct een int Water at men em mhlfgor eerit moet men 1e met te 011:1 data! ‘$131311?’ §eVx1l’s31$1;1g‘:1';e2 dfinke“ ggefn Voorfs k-an-men hem zen, 86111311“ ‘Y “*1! ‘"1 belvzaaily ‘V?-:n van de te eten geven Galnoten . enMyrtusbezienmc't 01111? O°k "met men la “la men ab’ 81 ego’ dc Weiden Kaas in dikke grove Wyn geweekt; anderegeveu mama Mey Rf ’ mt m N"??? ‘'85 $116111) moet 1.e'er hem ’gtanaarblaren., of Eerooil Koren, in een halt ’ men" Wm dat dc Daah“ oodzaakt 011 de Stalte ve rnaat Waters geweelrt. ‘ men ’ ‘°‘l;f13§d§1§:tever‘§;i§dexd is. brengt men ‘Le Zo de 05 Darmfnydingen heellt. blift 11); P3I1n‘;I: 2611611 '5 5 ° 1 » laats eet niet , maar zuc t en erm ; - » lyven tot savonds , wanrreer ene p 5 _ _ K den 1“ ‘ gm ’ dm 7” b thun noch Stroé moet hem dan wemig re eten , maar ron om men ze weer op Stalzet. Men mofi _ , 7 . ‘ heel teder Hoai en hcumngen van zyn met bladeny _van enrge groente, of p r , hoofd . zyn tekens genoeg van deze kwaal. ‘Men 1°: dat by “C11 hem “1 1-’°""d,°n,‘ . _ ‘ ' zief hem col: de bek vol fchuim , dc rug heel STEEN IN DE GAL -Zie sTEEN_ ruw; hy gaat heel langzaam, en herkaauvvt weinig. Als ge nu .dit alles by een 05 net , meugt gy dat GEKROMPEN VOET, Zie onder V, middel vryelyk gebrurken. - . — n alzo deze ziekte in een gezwel, vol lrwaad- - G A-.L L. E. V aardige voclit beflaat , dat deze Wortel niet man- V p l _ _ ,_ keert daar uit te halen , zo meet men (om te be- D5 V°°11!33"111¢ 0013331‘ V311 51313 5131119: 1S_'€1€ letten , da't zich het minfle van die kwaadaardige 11°‘1°1’,V°“113,1‘1 "31'~°51? 31 19 “"1111 131081;‘ (131 7-1611 floffe aan ‘t hart niet medeelt) hem ingeveu een 113 11“11°1'1_111113ts_°11 1€1Y1‘€ V13111‘911111331‘ts_‘11F111°11 have pint grove wyn , wag} in men mm; 2,“, op_ de hurt Iran men. Om zete geuezen, is rbetle dc, wa: orviegaan 10 veg] , ajstwe Bongn groom, mrddel derzelver oorzaak weg re nemen, met den heeft laten fmelten. Dan kan men voor de behou- 05 3311 31° 1143153111’-1' 15 30°11 131311 : 911. 113111 1131131,’ denis van den .03 we] gnaw, , mm da; men dir hand een Klxlleer van verkoelde lrrurdenzezetten, middel in ’t begin niet verzujmd hebrm Daar op geef hem tot eentflrtfenymiddeleen half pintje Koemelk, een once Wynfieen , en een vie_- V GEZWOLLENHEID , Zie Qpgtzzvpllenbcirl. ltedndeell-loning,l'an§en gemengcL Zyn _ovengvoed- ’ 'tbl d uitlope. ’ ' ’ noch vets geplukt Gras onrhouden. - v 1101811 1’1Y1T1113E3“ €°Y°“ 1 1° dat er ' (.1: An. sssz 16-! 692 V os_. A. nos. _ l . d Zomc, dc we} wezen',in de Win- Zemclen , in een Emitlner met warler ‘guekveri , naaar ze moer1n_ en - * t d gecn ooi dewy 1. 5 Wu tn m M‘ H-widen ZeI;1,f,l,:1x;’g;t;:§X~m22l(:x::rg1shetn met IVl'10;lrnlg.ie€|ll{€¥.4'-lnlielh Of ZY’d¢"- ( Dit emge 38¢“ ’ ‘t ‘ d= “‘“°.€"l§l$2',.%§f8‘i;$2;fi::§e°§3?;‘L% H o E s T- ’ r ee . . _ fiveelzcfheetxwfesendige Zwavcl, '1-0 "cl Mmhe’ en - De enkele I-Ioefi is voor zig zelve, m der waar-' cenlood Bloemvan Aluin (°f V3“ -4}“"""P‘“’”‘.“"." hem , gecn groor ongemak , en echter laat ze met of fcifltlt-) 1-3“ he‘ f““‘°" “ekken m cm haupmue na enen Os, die werken moet , nerkte verhinde- Ocden AW" 2 3“ fm°°"°' de“ Osmedc : dc Gal‘ zen’. Zo dra men hem dan hoort hoelten ,zal men §e zal ‘er van overgaan. ‘ I-lyfoop laten rrekken en hem re drinken geven,en . om in re zwelgen V gekneusde Uijen met; Mm 9 ‘ . . V Z‘ kr . Of anders geef hen} 86111319 5‘? B¢W“-ikle Galfia‘ Dtt xs het. tegendeel van $2 voor§;a|a:£e'e;etwee dc mam: deeien van “met Sum’ andflhalfmaatlc Men new“ em 91".? .w“m k ‘ml’ n enoegis gemale Wikken , of kleine Erweten . voordneret-. °h°°" “°f "3" Aloe m weeden’ t gee 8 ’ zen. Andere bewaren daar toe geknensde Byvoet . 0111 15 1°flYV1EI‘° d°°“ Wm en‘ die in water geweikt is , dat zy den Os zeven dag HART-GEZWEL. Zie onder G. gen lang, eer hy eet, laten dn’nken,. HINKEN. Zie achrer STEEN IN DE BLAAS. I-I 0.0F(;3~P N» 1‘ d 1 . '1 11 ‘d d‘ s m overv oe tn -zyn HART ’ PYN OM t HART. o;2§:;"x1§e§§ga':e§°§$?y: w’ordt, is een v’alt teken - ' L k ‘t dehartklop- ne Hoofdpyn v'oor al indien zulks van deze ‘ _ Dtr kavr21“1;IIte|:il::'I"t‘;"‘('i “]‘;“3$va1ag'gln::v§r‘zeld, diehen :g:v:lylen gevolg wdrdt; dat hy kermt , wpelr, ¥m{1ge“f’d0en¥.,,ngen. en hnn dc Ogen droevig doen een gezwollen aanfchyn heefr , en meer verhn 15, t‘ 90 ‘ Goede Orvita‘an ,ter grootte van twe bonen. dan naar gewoonre. Om ze te genenen ; neem goe-2 Plmenh lf ' troden Wyn is er een ulrnemend mid- de Look , laar 2c in konde Wyn rwe u_r/en !|'¢kk¢Dn In em a Put)»: 't ’nnemen van ‘t zelve , vryfr mm en fpuir hem die in de Neusgaten. Drr mnddel zal dc] “gen. i] a tl..ook entwe urendaa: na maalrr den Os veel vocht doen kwyt taken ; .0nd€flllfl'¢n hmmen M‘I,u,§"§e,, salazie gereed van Prei , Bies- meet men zyn hooldnier laren koud Worden. lgtezulli v%.(I)'iTien , Selleri enyandere {lerke kr/niden . die De I-Ioofdpyn der Oflen ml! 3)! 1119' 7.135 kellnefll 2 ‘ ' ... men op 10 cng gyd h_eefr , en die men hun met war dame nice eten, maar de Oorenlaren hangen. Om W "°°' ‘m °"g°“”“" 22323;;¥;§;::an:.".’£3L«i‘2%‘&‘:?'ié‘:$&i‘§1’:::f 899"” ' Raau Gerfie-water met Wyn rs ook goed. HARTKLOPNPING. Een handvol Laurierbladen in.de keel geltoken; _ _ , . t of anders Granaarappel-fchillen helpen qok. 1-Owel De Hartkloppmg en tY1Y8¢_“ d“ 0:5“) '°°“ als Myrrhe,rergrootte van een Boon .1“ 9:1‘ _';“3“- gen grore ontllelnng mlhunne mgewan ea: . en 0:1: Jg Wyn gewelk-r , en, 1:: de Neusgaten ge pul . we re genezen, meet men op de V013“? 5 WY" _ I werk gain; . H] r INGETROKKEN POOT. Zxe onder VOET. Voor eerft ,1.al men een Os , dre deze kwaa ea In _ R G I N G ”9r:.fi:13:x'; nlwlfixueext Klifieer zetren van Berna- K L I E R E N. Z” W 0 . fie, wilde Suiléery . efi{Bee‘t(wo13e1,dfiaerI‘1I:1§131el11r- KNOBBELS AAN DE TONG. Zxe letter T, ten afgetapre oeme ge 00 a _ ' e - B U I K L 0 0 p_’ halfpint moet Vel‘l(Oken.; wanneer g1eeer]1¢§Il;>Kt1é;l_<(l’i:n K O L Y K. Zre ook. Egfkoigtfigclggglfiggégezfigfgeven woxden,1.0 dra ' A15 men een Os hootrit kermerc1‘_,k zyln haliletgtachg men deze Kwaal gewaar wordr._ terp°‘€“.“mekken' op‘ “H en‘ 1 vhnslzllee C gap: Ten m “°:“ :°t“:;::%.:: .=":.,Pt::::,:::‘:';:s:;:*o:n::2;; 'S3“d°‘°“d“35 M“ "W met [an van lien ' C mcalyren dzr hi; door een Kolykisaansetafidathem drinken geven. _ ‘ ' . . - . - - - d amen ..omtaezm.m«voa.1en W 15”": -V"'F"::::::“§;:*::,::'k°n:;°:;°:::.‘t;::.?$t;,:: zal men Pap maken van d’ne handvol Koolzaafi, me :6 erlxgkwaafis hevig sen doet énen Os menigmm een_vierend‘eelponts Sty_f1.e1-meel ,. famengg kcfiréé fieerzveen 10 men mart ma tegen gnu n;:;::.°:;: r:;;::.s=w:x»«= . «at me» on Menfiem =1m;=“° EV"“:e:‘?:l,*:::i‘*:*n::‘e'::,::;* :::'$:;1::d§:,*::::::x.:n :’é‘:ii‘§§=§”.’£i”seIL“ef§ in en omer ls; maa ' , _ 1‘ k komt , zal men hem Ballen _v__:_tn Kaas , .ae_1I_1<:n8d I116} flulg val! toll!‘ f“Y‘.l911: 5”“ °P 9?“ 5°“ —‘°“¢°" 2;“ 0 S. . _ os. « zyn Bnik hard firyken, .ren einde hem met her inkoi een dock loo men van de fynelngrdcelen door dc opengaande lugr- zo veel Ne gaarjes, her verdrkre bloed_dun worde, entelxclner tot een Kli uit de geopendeyplaatfen unlopen. Dir gedaan zynde , laazmen hem een goed half unr -uch met gaan bewegen,en zer hem dusop de Stal, that men hem wel wanntjes zal dekken. 4 Rakende zyn Kat’: ; geef hem goed Hooi , en KRIMP'ING van den vom‘. Zie V. ‘s middags een maatje I-Iaver. Zyne drank moer laau water wezen , waar in men een handvol geraspre L U I Z E N. Kaas zal doen. _ . Om dir edierre re doden ' ‘- V Byaldien deze mxddelen den Os _g_een hulp ro_e- een zalveg uir de Pis van den]: eglse!;‘ellv?cengezt]1‘1:elaIa‘l’:a:“ brengen, 1.a_l men hem gekogkre Ugen geven , an uit Hm in wine“ Wyn germane“ an mt gem“: groven Wyngeweekr ; en mg voorts bedtenen van ten Bum , famcmgcmengd’ en mg” befmcm daar een Beddepan vol vuur, en van eenheelwarmeko- ' . den 0 h l 1 f . Pete Pan, om hem den. Burk re verwarmen. ' Te 5 over In C c Y mede middglen ‘dc Ltlatizen der Offen rich: men ook dz‘! 6 : ' VAN DE OBGEZWOLLENI-IEID'. on, R z‘,5;,, flff',e, g‘1;j‘;tj“e§°°’;:‘;3n'e=5.fn';l:£5565}; Deze Bed- en andere Pan , zyn ook nodig voor g'e°':W’(‘)1lfgnb’;.a"d°“ met 5°". 31”“ '3“ 115°‘ Y1-'31"; €11 een gezwollen.0s; welk ongemak hem vafl zou mere“ me‘ WW5 01Yf-bladtn . ge- , 69:- Pefla en er twe lepelsvol!-Ionig, mu, uten-yolie hebbende b lteer. KRlMl’INGEN in da Darmm. Zie KQLYIL KLOIEPING dar Zydm. Zie HAR.TKLQP_ ING - Ygcdfian , client her De oorzaak hier van is, als een Os, of enig Dierr'e "5 "1 me” hem *9 “en 89"?“ Wilde K0mk0m- heeft ingeflokr, of Gras gegeten,datn0gbedaaun;'d "i‘;'Fe"'C';'a"r’f:°l - 8‘I’“3mPt met VYECD : of een half was. Om hem te helpen. (leak ham dine, of vner P Y-ln °.“m°e ! *7“ 1° V9‘! 8935?” K335 111 vin ers die een Hol-hoorn in en ars am,enlaat ' _ _ hen? dus ggan wandelen , tor dat hy de Winden 2.01333 e1]‘:)';k‘:‘F‘;‘!li°:;'“]‘3‘§‘“-.W“d°:9l¥“=13d=n«pet hebbe geloott. . hm. Swami,’ ° W165» 43° h¥‘°ndcTons Of anders , kan men_h'em een Klilteer zetren, ’ °"" V van gekookre -Maluwen; Glaskrmd, wtldetsuxkexy M A A G. . Sm». in de Mug; 'Zie 5;’ en Beerworrelen , me: vvat Zemelen en Neuren- MA G E R H E I D OJY.” V K O O R T S. . ' . ' . Somtyds xs een O: 20 rnager , dat hem dc Hug, ’rGebeurr wel, dat een Os. alre vermoeidzyn- 33“ de Bcendcren zn. Dene kwaal zoude hem ze- de, her bloed zodanig verhit is , dar he: heel bedor- k_¢']Yk X0? (16 Ulmfle kwlfllng brengen , als men’ei' ven wordr. l-lier nit pmftaar zulk ene wanorde in me‘ fchlelllk 5}’ "35- _H€f€eIfle middélis; dat men zyn lyf , dar den Os ‘r hoofd’ heel zwaar, en de hem met WY" C“ O1“=n°"d€|' €90 850191134 -‘€553 ogcn gezwollen Worden. Dehltre, die door 'tgantfe ‘*5 ".10"-‘E Va" 115' hm °Pfm€€If: €fl'€r 4311 een Iiglgaam de vochren ontflelt, is zo overmatig, dat ?”"“° F311 "EEC" holldtaom dc Zalfte beterte doen men ze gemakkelyk kan gevoelen,hoe weinig men 1"}T§l$k¢D . 1119! (1001 {aakt hem her Vlees van de de hugd mu, aa“,“kt_ Rlbben af. Ten twlede, alzo‘dc7,e kwaal pie; ve.)-- D00, deluckeuen gem een 05 ‘C kennel,’ dz, oorzaaltr wordt.‘-, dan doonal re verhit bloed. -.dar hy moejelyk ‘is re genezen 5 zo men nler terttond op me“ n°°dW€fld16 "105? mmfiel! v 1041"“ hiétwil, dc mm, oomak , mmdyk gm bloed , wcm. dat hct_Vlees weder gaat vanznten, zal men hem Waarom men hem terflondavoor ’t hoofd doet vla- “Z” K1199" “"9" V3“ 8‘?k°°k“= B€é‘W°"=I€ilQ ten , of by W“ 00,, En _ om de" grown bl-and’dje wxlde Smkery , en-nndexe verkoelende Kruidflx.-, zyne ingewanden vertecrr; re matigen ,geeft men ma Zemden 513" °“_d°"-- Di‘ fame“ 8"-1<°°1“ s 61! hem nier,dan verfriflende middelen, alsversgeplnkr ,“'°d"-" 133“ Nudes die“! I01 €911 Klifiecr, als men gr-as , (zo hem deze ziekte in -den Zomer ovexvalt) °' ‘W91¢P=lS V01 Neuter , of Boom-olie zal lich- vviaar onder men war-Lattou mengt. V Is her in den 5°“ '_-"Y8€da3||- , Winter-,'’oft1;gl§ V°0Hi1c§n- ‘ 3211. S Ct ‘ Neem bier tegen de wottels van gemene en wine in den Zmm’ C“ °°’d°"l‘ me“ dat '36 groz h'tt Maluwc , of van Heumfl ,' laat ze in een behoot~ hcbbe. V°"°°”“3k‘. v 231 1;1€II na |1etevol()xE lyke menigtewatets koken'; daat op kneus en kleins Wagegogglddgl I ‘"9 SWPE“ MP?’ in ‘me Pinfell ze door een zift , vooxts doe ereen halfpond Wagen- "1 m d . 'k at me“ hem dc‘ mlddags ¢l1 ’S avonds {meet , en anderhalfpint zeet gocden Wyn by ; laat K0“ hegb rm en‘ HY 7'31 dc‘ ’“°1’S°“5 '0‘ 7-Yllen her dusfamen koken, tot dat de Wagefmeergefmoi. enkdechalfg‘ °°;‘Hm''““J¢ 1131"! Yrflmclell , met een ten zy ; _doe etdan nog welgekneufl Lynzaad onder’, mm.“ m éV° 3'" n 9“ dim Op Gras. Dus za] en laat dit alles weder koken,tot dat de Wyn vetteetd we] Get C v°°"5aa" ’ mt ‘hr “'3” “H I ‘'33 HY is. Smeet van dezePap op den voet, en laatze'er dtie hand“ ’ mm M F15" hem: 315 findere Offen,-zal gehele dagen op blyven ;‘ liier na l'eg’er de relt op, 15 13:’ in de W. I '_ , die'et nog andete due dagen moet op blyven. loosheid my" aaggekénglegns “fl! 111611;‘ dée machte- . V 7 0 3 as y neenwater R-S TLU 1 K T. Zie O:N T z E T. “°°f‘ 3°“'°"“°"- °‘ 4*" '1? do" dc Regens in dar V E R N A’ G E L D. Iaargety is verkoud. Dan zal men hem na he: %)regrf, E F R U I T E P E NS" weer krygen. Maar is die Wal in va d V .M - ziekte ontflaan , dan moet ‘mengdeg oonrffaigriallidgg delyk? IIRl(f(tC:eiI':l;fldaf.'r;lkf>1:;n§1:;lb?::t’Bd(:f:l'§:ng:); Pan fmiten ; daat op neemt men Uyen in fchyven van zoeken , en ze van den begin af tegengaan. r d d‘ ' . E Van i. M A C H T E L 0 0 S- ... m. §:::.::;z;:n:*s:;%:‘z:a,::ib'::;‘.2::3:35:- M O E I D-H E I D. VJCESHM 4331‘ Op; en vizanneer al]’es een weinig {E , men is gekookt giet men 'er een glas Wyn in ‘ _tKan ook gebeuren ,dat dc Os,wegensmacl1te- om de Saus war ‘ta dempen , tot dat men ptoeft: - « dar P E N S , of Gtdarmte van een‘ ~ 0 S. 69;. ‘ O S. 696 S. ‘ men me in laau water , en laat ze’cx in leggen ; tot dz: liet tyd is; om dit kookfel op te fcheppfiih. dat u lad“ an gcmcg domweekt 1-chynw Hm, W3“ i“ m°“'w‘“ M°fl°“ km doe“ ’ 20 men na zal men ze wel affcnrappen , en dikwils verm- O S S E V O E T E N. men , tot dat he: laatfte water fchier even helde: \ blytt. . . - ' d n z nde zal m n een Pot nemen Mm mkaflem Ike ' \r::m;_1: m [}ilo‘e::mi:i:iQ2;d:vnaE waiefitillgcllligl ze {met met wait an fY“¢ Wilde“: “S ze wel gm 5? 00 f Y in Borer flrooit'¢1‘ en met Zout, Peperen Kruidaagelen beflmolt. 0111 Uyen by . en fun: he: tamfinle cl vol {Nam ’ of W dus gm ‘C koken; W“: M men R van..: Wm’ '\Lr?ut enthlljkclfs ‘fit, cc: weieiig famen heeft ge- en 'el' ‘t vel afneemt, dat malckelykfi gefclned I 818 eesna . . ~. - heel - - 1 w , dien 1 warm Lyn. Op die svyze worden_7.e kw“ ' dglelt iniinkiii ootlzxeggrgdaes sauzndil? genoea lzeekklgf Dog om hm een verheven fmaakJ°.‘°.8°' men me e an 0d 1; van '1; van: neemt en ‘er ven , dat ze anders niet hebben, fleekt men'er uen ‘S’ Vfinfiec: 3,1,2: die?“ , tot twaalt Kmidnagels in ., dat ze wondcrlllk 3“: ‘M 0 er ' L swam “."“““" l d T 1 " EMELTE VAN EEN OS. V Men client te weten_,_ asmen e - ongen ang. ‘ G E H wil bewaren , dat ze dan haar vel moetenpbehouden - Kook 116$? 1131583“ 11°"-m'°" he‘ "1 ‘f! da” de maar wil men ze ras eten , hoeft men met te {chro- T n heeit aan ezexen fnv her in ilnkken , Omi“ men van zulks aanflonts te doen, alzo ze beginnen CC?! lg’anne te frfiiten met Borer ,dan laathet koken hard en dmog re women , 315 meme gefchilthecft me: Nap, en een glas Wyn ; doc '31‘ W3‘ Z°"“ ‘“ om te bewaren. Pepe, op , en-h¢1e‘Uie_tJes ; Voorts bmdt het me: I E R een weinig Meel, endishet op. OSSE SCHOUD . OSSETONG- A f met een were Sans namdeaié eifitcifcsén Ngngekgokt , en van haar vel omdagn'hc_ef: , _of men doorfpekt_ze, en fleekt ze aan het Spit, 'I: ‘Is een lekker kollje. Dit deel van een Os is_het_mint§ {makelyke van allen : ook bedient men er zig weimg_v_an . 335 031 vlecsnat te maken , dog ‘t geeft weinig krachti echter is her voor de Dienfiboden maar altegoed. ’tBLOEDlGE STUK. 47ld€7"- Dit Stuk maakt zeex ‘goed nat,.en is zeer aange-' L E Offemng in goed water koken; met naam te eten , van wegens de Klieren , die by do an een . ' . een weinig Zont en fyne Kmiden daar op ,hfny <13 G°’3°1 mm‘ het fink van de Gorge! at, ontdoe haar van et ve . en doorfpek ze met grote fiukken . 013 1&3 °I_’t¢‘“1 Eprofier te !€%geneL ogapyigefgfiiggte opflpggwggi ,Men eet di! Stuk -ook als Hutspot met Knlpllen, i9“: m°‘ m . fR , l 't' fil<' l kt enkootmet om ’t Spek ta doen zien , en eer ze op Tafelkomt , 0 m‘3nl_’fDzo:il:’n;f;1perilbig-\fll?n.§ruihnagelen' Dan m°“'°" 3°” dmme 33“ by‘ uit he: nat gengmen braadtmenmetSpek;lV‘7'-‘iiiilif V V I t 't 11': mi en en een ans gemaa< e G E R O 0 K T E T O N G E N' lfgndlelgver dle Kngllen’, doet men ze over dat Stnl: fie: men ze te vtéoken hangt . hdelgallélifilglvglglotgeflgl in een plane Schotel, en*zet haar dns op Tafel. E: ‘i.f°w€§"Z§§v‘$;nI."i?;‘i§‘§§ Sim . °“‘'°' 31 he‘ 05 S E R L1 B , anders genagjmlz H E T. ‘ . - - T . blow == °1;.‘:::‘;2h:‘;::':;n BEVENDE S ' 3;‘: z‘u;l{llo_l: :le1>ll1[2tx‘x:1geei;11 :;3alaJEgev£l:l§l;e]n , mag op de volgende wyze xoege-_ ;d:;tde“esng'i‘{(c)t1ll1t‘j:lck. ‘0fFnBe:nIjaen,g::: omwind haar met Laat ze half gaar kolcen in een Ketel , daar op pipie: , op dat'er het Roet geen fmaal: aan gepte. »lv:loorfpek§i(aa§d1*'r]iaet gIl':f(§p§kr,e::fll’::]le1.: Islet Du‘ '“°“°“ 1° 1° ‘mg hangs" ’ to‘ dat me? gl ' cper e: “E1: t g€elIefi0O?Z:lCl)V0g]h: aargtnetfchr dat u wd door mom um ' wanngor mm L6 op‘ een gar If“ 21 r nd met Z ut gPe er wine fluit in een plaars, daar geen vochngheid regeert. {$11 pe ‘op e if om; mo da.‘ up aaym Z0 Om ze nu wel te bereiden voor de Tafel , legt yn en ees-n . 837 S : 8 ice‘ ‘I ’t Bléedige Stu} tot Hu:po‘t. 0 s. 03, 697 geef haar een fmaak metMorgelen, (clvmpignim) wel toegedekt en in acht zynde genomen of ze en breng ze op Tafel. gaar zyn , en mi dat men ze behoorlyk hceft ge. kruidt , zal men ze van ‘t vuur nemen , en’ei- Ci. /1ItdtrJ'- Uoenfap op docn , waar door ze volkomen oed Worden mics l r Om ze heel fmakelyk te maken, zal men ze enen heel vefceen if 20 3% koken’ dz: desaus ym dag in Zone leggen, en ze danlooken in water, met wat Zont , Peper en Kruiclnagelen. Dltgedaan zynde, zal men haar in de langte fnyden, met Pie- zerfelie toemaken, en ‘er fap van Citroen op druk- keny 315 men haar Wil eten. heerlyk. Men gebruikt bet ook om’er Pafleien Die di‘ SW1‘ 0? ZYH Burgers Wine“ €t€YIsV°Yg€- van te maken, v.oor al op het Land daar men wel Wage“ zigmec haar in den Pot te doen by ander te vrede is, 3.15 men van znlke mondkot‘rgeenge- vlees, dat men met Zout, Peper en Nagelen we hire}; beefr. maakt, en 20 is een Olfenborfl niet kwaad. ’tNIERESTUK. Men eet het gekookt , en op deze Wyze is het OSSE STAART. Men maakt ze met een Hazefaus of kookt ze Men bereidt een Dyharft op verfcheide wyzez alleenlyk gaar, om dus op Tafe] ge immem men eetze gekookt en gebraden, ’tzy aan’tSpit, of op een'Roofler. Is ‘I aan een Spit, dun dient 0 S S E S C H 1 N K E L_ men ze niet op te koken, uit vreze, dzit ze haar fap zonden verliezen, dat bet enigfte :is, waarom Men kookt ze alleenlyk ze zo geacht wordt. is ’t geen kwaad eten. Maar om dat’er zyn , die het vlees nietbloedig :::**:,::,f~*:,:—z:*2if: ;;:2a:::i::*%:,e1.§:”;22:s.: Wat/Wm W/*=«I ze toe te maken. Alle de flnkken van enen Osz nnie even 0 wyMen fnydt deze Dyhai-It in flukken op een Scho- te zouten ; dembbefiukken, Dgharrt in in »fg"§,‘3ee’,',‘ tel, d08t'€1‘W3t Water 911 Z01“ bl’: met 6611 fCh6Ut- alle die veel been hebben, moeten dns nietbereid Se AZYD. €11 een Weinig Peper,waar door ze heer- worden ; maar, afs men vlees in Zout wil le gen, Wk W01'dt- ‘ voor al op het Land, wannee; de Oifen goe koop zyn, zal men de achterkwartieren ne1nen,zo veel als men nodig _oordeeIt. _ Men hondt daar toe, of een Kuip, of grate aar- Men gebruikt ze , om Hakzel te maken, daar de Vaxen», in wellge men de gekapte fiukken byla- men Uijen, Look of Prei, Zout, Pepe: en Nage- genlegt, en op dezelve wyze zout, als Verkens- len by doet. Dil: {amen gekookt op een Fnrnuis, vlees, dog men moet ’t niet al te fierk zouten, of Vuni-pan : en denkende, dat her gaar is, doet daar in tegendeel het Verkens-vlees nooit meer men‘er Verjuisby , en neemt het daa-r na van ‘t Zont naar zig trekt, dan he: behoeft ; maar’t Of- V1|U1‘- fen-vlees kan licht verzouten Worden. B E U F 2‘: L A M 0 D E , of Wyders moet liet’er niet over de veertien da- ‘oflg-yzm mu m, um 3,7./4, z,,,,,_ gen in blyven liggen, ten ware men do manier van zeker Land Wilde volgen , daar men al veel Vlees Deze schyven zyn ook wondeflyk goed; om ze gewoon is te zouten , op deze wyze. Na dien tyd te bereiden, nemen zy ‘t nit pekel , en leggen ftuk voor lfuk Klopt menze eertt wakker , om het vlees Wat OP Planken} Om Z3 59“ dig 1 Of W8 I9 M611 8f- malfer te maken : daar na doorfpekt men ‘I’. grof, druiken: hler op fieken zy weer in de Ton . en en hem-ooit he: met zou: eiypeper , dan doe: zouten ze voor de twede reis, well; zont Weder men ’t met ’t gemeen kruid en Lauwrier in een {melts Cafferol, of in een aarden Pot, die men dichttoe-- Dus vyf, of zes dagen befloten zynde gewcefl, fiopt om zachtjes te koken, en hetmetklein vuur 2111 men ze weer op Plank€nleggen,nu en dan zorg ye onderhouden ; als men zlet, dat her byna gaar dragendes Van ha?-!"t Ondfiffie b0V€110mt6 K3160. 15. doet men ’er een las witte Wyn , of twe by, tot dat zy droog zyn. met Wat Water ; en a 5 '1; genoeg gekookc is , zet Dit vleesiwordt dan aan een Zolder gehangen, men’: af om op te diflen, en drukt’er een Citroen o1n'er van te nemen, als ’t nodig is; hethoudtzig over. a een langen tyd goed : mnar is nooic zo fniakclyk , als ,1,,d”;_ of he: vcrs wexd gegeten , ook brengt her geen nicer voordeel : waarom ik rade, dnt men deze manage Na dat deze fiukken wel gefpekt en gebraden niet in ’t werk flelle, alzo ik het beter achte,cen zyn, cloet _men ze in een aarde Pot , en kookc 2e 05, of Koe, die vet is geweid, te verkopeii, dim op een klem en langzaam vuur, mechun eigen nut; voor zig te Ilaan. ' 'EenDYHAR-ST. , en wel gaar zynde, OSSE SCHYVEN. Tttt OSSE- om). OUD. ‘ OUD. 699 698‘ OSS. OST. OUD. . (58 S F. T O N G , Buglojfa. Zyheefc fomtyds Brood, Vlees of Nat. Hier door wordt altyd een . ken in em aarden’ P t _ den naain in dit Boek van Kalfstong gekregen. Zy \openlyfgehouden,zo dat men smorgens altyd enen, Waters in km. AIS ‘Ema: daaf VYF 5 Of 295 Plnten maakt ta 2 .11 u-t d . gawk: welnn dc Bemafie, of Bonago,‘ en verfchllt fioelgang zal hebben. ~ giet men_weder vers waterwggg §pge»‘3’°“1k°n is , die'er in dz Genee:—1:i1§eeL?e£ell§aamQ°kmiden, meeft daar m _, datvde bloem klemdex 1s , era met T d . , ‘Weds mm 20 goed rchym , Ms hggeesfie k by de hydrie vierdendeel-loots Smm-gin qZ}'n,‘ daar deed ronde verdeelmgen 15 voorzlena Zy ctiiraégt 63:?‘ we e rmddel am and I: warden. 1 meet aamnerken , dat de Worms met aiet. dl}/Ieyn benevens vier grien Smmmonie a0g?1eI}mtr.ekk¢Y1, naam naar tge1yk,dat hare bla enna e ong Z d S. d L O _ b water moeten blyven : want zo z dmr 1 y "KC flterke perfonen , met een acht, d W gram Voor C611 05, Of Kfi1fh€bb°n~ ZY §°1Yk‘ VYY W91: zelf I-{V11 6 13°“ ‘m1°P 3% eVe“5' “1 d¢Ze“'t¢ “CV51! , Z011 het water zuur wordien ‘ v anger -1 H ho’-Wslatende alles in eenMar en eeH00ds low in (1;r§cSh €131‘, (‘)]$Id(e} d" d In \ n B m o xlgiilgsln l'¢ruide~eIRv=(l-Sc1;:>f13§I%aPfit7i;nv;3'fl£::kg££:: 11;; of ' " den Zomen E51‘ men de Pot van ’t vuuzonezylnltn hosute Stamper fl/'11 fl0t€1'1 mere Vyzehmet een 1e en naa *a o . » . r m ‘ moet me ' - - .. . ' ,_ _ of Bmmfie draagt, xvelke lange brede ruwe bla en de pnnten def bladerens tWaa1f_ponden Narbonfen . ‘ he: danlar1l:eez:{§tl:ao§1 ggsgéeten = 61; te g(::I1§1rtu}x?l:;erv;l‘:Sn}1la?z:rnd€:x‘;1g11e1I(1,°Eg d1‘ kleme middel met ftekeltjee heeft. _De bloemen zyn Sta}-swys Homg, of anders de befie Homg, dxe erte krygen ' neem: men de bmerheid van de,kmideoendebe~ dz! nemen, gemaakt van ,;e”:n°".~ZY“3’*'”{Mid- met vyf blaadjes voorz1e_n, b1n_nen Welke mt he: 15. Zet her te fa_m€n te Vuul‘, Om 6611 Walm Op te kan er ’s morgens nuchteren van drink D‘ Men Dat hield hy (om dus te f 1; etude dmmm"" midden derbloem vyfkiemelapjes, als b1oemb1aad- koken en te fchuunen ;_ dan door een wollen zalqe vonds voor den eten , mus men in viein, en s_a. Afgod ) zeggende dat meygret en}? 2115 voor zynen jes , ppryzen, the mt , gefpleten aan de mm: zyn, 1312115 v_;e latenaflopen’ (dtgeenmen11oemtdeMou\v \, gegeten hebbe , zynde een tyd, die tot 3:311 met Weergaloos Middel moeit houdzeegl enyk voor een en bmnenvvelke wederom znlke opryzen, d1_e fcherp xan Hnppacmm.) Ze1_: t anweg, laat dan gedurende ting der Spys vereiit wordt. Ve"°' €1'g1I1me1‘kt'de verwonderens-waard" wavneer men zyn , en bmnen deze.heeft men de fiyltjes. Zy 2.4 uren tfx_‘ekl}endv1er_ oncen vIorte1e_ van Gen- ~ fl De Heer ‘dz Larme is geweeft eerfle Genee the ‘t in perfonen van den eerften rage mfiwerkmg, heeft ruwe zaden , d1e een Slangenkop gelyken. tlaan, gm ge ne en, m drxe pmten wxtten Wyn, er van dne Franfe Koningen Hm .k d smee- J21 , aan enen zyner Vrienden in ’cLgge 3“ had. De bloemen van deze zyn_h1aau , en wox_-den on- op hete As: en fchud het nu en dan eens om; gxet Ladewyle dz XIII. en XIV. en fifgezazd ‘ Gm” 2 de, zegt hy , zonder hem eni we 1, ege”°h’YVen- det de hartfierkende gebtmkt. Men gebrmkt ze ge— het dim _bY '3 finders: eT1_133t 115‘? 2311133 Zachtles. ' ‘7P°1‘_den Hercog van Mantua. Hy is H ts lgeef ‘te noemen , dat hy Amimomb m§Z§"d"‘° Jfwaal trokken , als The. Men maakt’er rook een Con-» tot de dxkte van enen Snoop , koken. Doe het I ‘(let Jar_en oud geworden’ en zyn Vader°I"{ “rd 6“ Wanneer hy zich niet wel bevond -6 gebmken’ ferf van, vvaar van men van twe dmgma tot e_en dan, om koud te Worden, en te bewaren, 1n aax- « en achtlen, zynde deze ook eerfte Geneeshon em deelde he: dienftig om a11e1-l1ande'k\:,]vmit hy cor. half once m_,eens 1nge_eft__. De woxtels gebrmkt denverglaasdepotten; nemende dagelyks~enen le- , neesheer Eeweefi by de Koninginnc Lauigerge‘ dryven; en fchreef ook aan den Heera en :6 V6!- men 111 deWmter,om«afz\edfe1s voor deBo_ri‘t, en pel vol _daar van 1n. Men kan er ook een _11a.1 ' ‘ )7;'Imdem:mt,Ge_ma1inne van Henrik III en ne £10“ ,"'“’’’a van wien ik a1 het bovenfiaande ¥1ar1,ybS' G". - om te verkoelen. I-let fap van Bemafie 1s zeer pond (rt:-wortel by _doen , en ze met de Genuaan : dand van Marta de Medici: , Gemalinne van 1: e'r1; tgeen men in ’t bovengeme1deBoek t EC "6’ en goed in Zydwee. Menymaalgt hethelder; en geeft In gen Vgyn laten mttrekken. , ~ ' dfetziroat. peze grote Geneesmeefter heeft o1“r£1"tr¢;t grklkt , zal vinden , dat he; geéh hy: Weegerzrgdge. hm; van me: tot vyf'once_n m eens. Als men ttot e2e_ l1‘0Op verlengt het leven, herflelt _de gee . (1 loge Jare_n te komen , altyd grote mgfeite , Ink-loop aan hem fchreef, ook dienen k en een Buikzmvenng wxl fclnkken, doet_ men _et e_en zondheld Van allerhzmde zleken, bewaardvoor her. -I 3&1! , 01I1,z1ch op alle wyze tegens dc koudegtfi we ZYDG Vrinden , zynde dat Middel uitngn voor once v101'en{m,op by, en ggef: he: een 1-exs vxex Voet-e,uve1, verkoelt de h1t_te dergngewanden, en ‘ ggapenenv '3 ZY_m€t Klederen, of metzichin 2 me V°°r,a“€f00rten van Menfen, zonder onde ngznqe vyfmaaly op e_ne_n dag. Men neemt m de plaags al was er nog maar een klem ftukje van de Long . » djtflfir 01> re flmten. Daaren bove11be1afiehyogke Kan me“ ’.b°h.a1V€n de Vrouwen, voor dééefgfi van deze Berna re de Buglaflé-, om dat vzy van ene Everd, dle rtafiligelxeel ve:1:teerdz(ync(1ie,1zo zou ze hex: en Zicinvfal’ ftekwalne plaatzen moeft gaan wonen, 5: em grill“ “"”e P 9P" dflaf bYWi1de gedaan heb - ' ~ ‘ - ‘ ~ c en - - s n - mach’; zyn. (‘zvg dit Ffgnige gghzyizier ;E.g%?)e iy ieseg<1,)e°.?§’,‘(‘,‘(i,°,‘}3; anden, die indrirrgoetii 31:0?’ ¢I:‘l::dle‘}]e’11$]tDoétor,noch V b§§:a(?31§‘§§§er 'tkWoord koude,aanbeveeld H3}: zyne “Sad °PEeVOIgdhebben flok.9ude fiedears v. 00 voor Ziekten door zyne matig meég‘?W°f en, en dat de Hr. R'ar’muz1 eertte Heel ' e1"V3T1 ‘Hmdri/r den vierden «, en nédex-hand delen op te fpeuren , die men meent gevonden t hebben, om het zelve (namurlykerwyze) te ver- Apotheker. zal van doen hebben ; maar dat men hem, Iengen en tot enen hogen onderdom te brengen ; het leven In gezondheid zal doorbrer_1gen;.alzozy men 7 mm was ‘acme’ °°k Va“ Eedachten dat Zie hier enige daar van.’ Het eerfie zyn dePi11en dc deugd bezit van geene kwade vochten in,’t-1ig- het v( On? ens Va“ ZYDB uitdrukkin re bediejlen Ya“ L"d¢w£V‘= 136» .R9FhfW¢r-4589: negen en nege.-mi van Mambim; een Gfieks woord’ dat langleven hum telydemdognde de zelve aanyfior-Ids afzgmn’ dc naétlrvhlegen van de geeften moefi beletten er? ~11)-'iren oud gevvordenv zynde , op zyn Stexfibeddg betekem. ‘ V t y ‘ def daggr yke warmte heritellen. Hygebruikie in ekend had, (121: hy zyne hoge jaren verfchuldi d Om deze Pillen te maken , neem acht oncen Derde middel. / flerken c""f”f V311 Rozen, om de warmte te ver- was am de grote kennis van de Heer D: Lormge A1,; sommm , vie‘. omen Mafl,-x in konels , Zes ' ~ ., . 1 en Gené e“_2yne rode Baumon, die v'oor voedfel ‘gnaw zyne °V€Th€e,rIyke Middelen. ' ' oncen Mirrha ; twe oncen Engelfe , of Ootterfe In een Boek , gedrukt te Caén 1683. tot Tyke] . by dategmlddel verftrekt ; Nochtans oordeelde . V Saffman. Dit'moet men laten trekken , te we- voerende, Lichte en beproefde Middelm‘, waar mm aelén van 6t dhghaam V311 ‘Yd W3 Wd Geneesmid. 5 V""'d‘ M54491- Een , de Ala? en Sufi)-Mn met Brandewyn , de de Hear dc Larme; zjch bedxend huft. De Gakmte ' , hu1Pmiddei‘e° En had , en dat’er fomtyds fterker De ~ . Min-In en Maflix met den allerbeflen Geefl van Merkuur, in demaand Juli x678.fpreekt daar van als ‘ deed ader mr;"°d‘g W‘“°“> We5h31V5I1hyzomtyds nees_heee'er Van.‘?"K"1""‘”‘ a 2691' Vermaard Ge- ' Wyn; laat alles door een graauwpapieI1open,'en by van de dood gewaagtvan een zeer vernmaird en ’ van de kmchtg ’ 291% t°t.?Wema31t0e, naarmate door beg’ gebmkte zgker H§V°"w“‘°‘ (Ti/“”‘) giet het onder een ; laat het dan door ’t Marie~ oudGenees-I-leer, die een'I‘faan "in’tgeb1cui1-{zon ook 1110 t 2 ,1 g’ m Wat Jam“: Of ouderclom he: Winter gemaakt’ dnemaifl {I1 elk jaar; voor dg bad uitwafemen , ( uwen Kolf imeen Ketel met gebragthebben, genaamd de raz1e.Bouillvm ,daar dui- . He: a%er1Zt' van dén’Z°lmem1PaaI-renv 9“ "1 de gmotfte hitte heet water zettende.) En wanneer de opkomende zenden vanmenfen zig wel by bevonden hadden. Zy ' , akyd ‘ men menggvas echter hefG€neesmidde1niet Middel \ Ofiqéfié Iebbende dfw.’ d.e deugd V311 dit dampen dik Worden en een velletje maken, zo laat is faamgefield van Bermxgic ,Buglafla, Wi1deCichary, 118116;]. AIS die ook andere m1dde1en.in’t werk Hat is V0 3 onderd en ywxntxg Jax-en geleefz-,, he: koud worden , neem het dan van ’t vuur , of Zuring, Kmwp-gm: , Aurldbezién-krujd ,Papm-kruid, mm hy toevlucrlzactuur W“? “mag began te Worden, >tZy.in ziikga om tegebmlken V90’ “HePe1‘{0n€n= van den Oven , en giet d'e dus verdikte floffe in Ganjérik, van elks ene handvol. Dit Iaatfte kruid . -ver de Zet-pillen tqt Khfieren , maar koos 1ie- hetfiy 5 e nsgd 013 daar door genezen te worden, cne verglaasde aarden. Pot, om op hetvuur, of in groeit in de Boflen , en men kan"er een voorraad , te drukken ' 111215’ 111" "€29 Van den Endel-darm zelfs is W? gogdmv 8 age‘), on} gezond te blyven V de zon at roerende met een Pcokje het water te voor twe jaren van op doen, en w‘as het’er niet, moet afzetten d]: a Z'° men dc kwade V°chte“ 00k 81 Voor ofide 1\‘/[oer meme Kmderen ’ -mam‘ V00’ doen uitwafemen , dat zich onder het vlies ve‘x- men konde he: daar nit‘ laten , dosh het is beter, haam vergaderen lefélxch ‘flan {yd mt ‘Yd in ,5 “E uitnemend bevonilinnen , Wen by ondcrvmding is ‘t gaderd heeft. Daar na, 2113 her taai genoegis,zo 2115 men alles by elkander kan krygennnen vindt’er «’twelkhy zyn KM; Wdl-‘ea -by Ce.“ Dmllkje V001‘ . Men neme om; mg. - ‘ vor1nt’er Pillan af, van 3. 4. 5. en 6. grein. Hie: ten minflen altyd de wortels van , zelfs by de gr‘oot- ' wiens zamenftel hec vmlam M‘d_I/Mme»: noemde, minder en we] vzfn de‘e§ half ‘mat Haver ’ ofiet van moetmen’er‘een deurflikken ’s avonds met den fie koude, ‘en deze zyn beter dan de kruiden. pint van zyne rode Bau(i)u§:nde 113- HY nam een waffen. ,Ene k1einenha:d'$&1e‘ ?1ud"'°"f.te °‘”‘_’9‘§°‘ ccrften brok , the men over Tafel eet , het zy DCZCknlldén111O€E€nIWCl1r€n1e1ng,of1ange1-)lf;; , . ~ - We ke hy ftelde gev tel. .La.a:; dkzamfiptitntzgs ;Va1lnn€enClIiCil5(i)e1reJ‘;:?v:7Cr; ‘ 1- drie ‘ouu 75° _ ' K ‘ . k k.n tot o dehelft dan ene"I‘métuur van_Go1_1d, toebereid door enen!ta- :2: lgyxlgtgetgugig/lnatfigdagrflin gedagn , benévens liaan, en door dlt M1dde1_11eeft hyflonderd Jaren we of vie; kleine lepels vol beften Honig , en geleeft. Zie de befchryvmg hrer van onder den zamen wederom nog een half uur gekookt. Einde- Tytel van GOUD EINCYUUR, en aldaar Drink. lyk ailes door eenlinnen doek hebbendelaten _I0pe'r1, 514? GW4d- Z M_ meet men het water , dat dang urtléromt, 11: 5511 W19 “M”,- Kruik doen, en laten koudwor en. en rnoe aan- _ merken, da'tvoor gal-achtrge menfenmaar de helfc Om iglehgtealonldgfgngttfigggtrende €;lw1:l:)§ etselnez Honi moet enomen Worden alzo dezoetigheid V611, de G51 vermegexdem ’ wzmr aan wy onderworpen zyn , voor te komen, . * \ ' hebben van de voortekens der t et men des mor ens nuchte- Om 6119 113111115 1° _ _ rexasvedlfiagglgegiovol drinks“ ’ eug enige men aanfiaande zrekten , om dan de‘ nodrge mrddlen dam rm Va‘-ten . ml den middag 3_ of 4_ men ng tot voorkonnng te kunnen gebruxken. den maaltyd weder twe glazen drinker) , en dus De algemeenfte voortekens zyn de ver1noeidhe- veertien dagen a an, zonder den,die vanzelfkomen,zondergrootwerkgedaan men 0 u. te hebben, hetzy in deBenen, K_u1ten,1n’tKruis, den noch Nat , of Eijeren te gebruiken , noch Lendenen , gevoegd by ene lomrgherd en zwaartc 3 I ‘ ‘ enige andere {noepery ; maar zyne gewone bez1g- V311 het 8611913 1151133111- heden te verrichten. De Ongemakken moet men voorkomen, zon- De zwakke en tedere , maar een glas daar van 391' 0P Cgekl‘/13332 111°°h“f’1°P 511218 Jaargety. 011CI1{€1§' ‘ d llen’ r mede rote baat b vin- 0111 0 unne ac it Hi 31111 a 001’ 3311155116 1' gggrulken e’ zu e E , fleren eens, of twe1naa1dader1aten‘op den arm,en d- h d} i ofo dmim Z ,1 dan door enepurgatre, 1e men za makenvan een is Xgtoecgxieéegieenigegfdatyzygnxet erg) K1it‘t§er}:o? half loot Sennebladeren , eenv1erendeel-lootsRha.- Purgatie beginnen , om den weg tot de uitzuive. barber, latende drt zamen rn een glas waters , op ring te banen. heete As , een hele nacht door, fiaan trerrken. De Di: Nat is licht om te nuttigen, zacht in zyne trekking 36113311 ZYT1d€ » 11061 merydaar mfmelten werkingen, en maakt gene fnydingen,noch ontroe- 8811611 €911 11315100‘ 1114517911’? Cgfhvlgflm » 0“? 35311 ring; ’t doet nochtans deNierenvo1koment1yk zui- 11=1§p0v1:1 11-’{1g£;’;)”"‘(;f $2?’ I‘,’é’rZi?{:1b1‘:}eeL:11:n(?“$ 515' k1~.dNrf‘-1° . tsgengnfizmzaegszemgessaigrdezozge,es. NB- ver'en Milt , verdryft alle vuiligheid , verrottin- 1ieY1.1_1'r‘~E.Z01I1€1111e1 Exifflflfim C4”7°hWm 11651111» gen, inwendige Ziekte , a11eHoofdpynenGravee1, 131112 11161‘ 13 L*111dF111deAP°111‘3ke11W°1‘dtSem3‘1ktu ane an. men met een vrerdedeel-loots.» daar by te doen, zelfs. de onlangs gezette (teen in deB1aas; derendaagfe en derdendaagfe Koortfen, zelfs de ver- ouderde; alle Kolyk en pyn in de Zyde, Schurft, genoemde ma“ Van den droge Krouwagie en Bloedzweren , verflerkt de‘ 15 S10?‘ 2011 ZY“-) _ v vyf Zinnen , fcherpt het gezicht , maakt lufl: tot A15 91' me °Pfi°PP11'1g V311 513 V1°e11111gde1‘ 5dP¢' ct-en , doed wel flapen , maakt vet en fierk , en 11611, 0fM¢1a1'1dfi0I1d€11 by W331‘; 1110351115110? "-11 geeft vonmme gezgndheid; 20 dag he: nog twe voet laten, en naar de fierkte, of zwakte der per- maanden, na dat men ‘t gebruiktheeft, fchyntte T011311 111051 111511 1191 gewlcht V5111 d5 P111'g'<1t1e.111“-15 ‘ werken en deugd re doen. een derde~gedee1te venneerderen , of vermu1de- Het is zo deugdzaam, dat het deinwendigevui- 1‘€T1- _ . > ligheden los maakt , zonder dat men ‘I bernerkt, _De 01791189 16119115, I319 31 20 V'_€e1V°°1’Z°1'EV91" en in plaats van den Mens te verzwakken , gelyk 9111611 .315 d'5V001’g3§11'1de».1117=13~1' d1e11'1°e5°11V‘3‘fZ°1d andere middelen, zo verfterkthet in tegendeelhet ZY11V?111‘5‘31111311k€111f1ge_1' 3116615, ZYI1 wde 9113111115‘ lighaam gelyk gezegd is‘ , en heeft deze wonder- 131155 0ge“ree1_1 0¥d1111m§ aangeélchtz °11g€W°°11 baarlyke hoedanigheid, dathet in deI-Ionds-dagen, 11911151035511 111t d5 NW5 : Ee_d11171g5 h°°fdPY11a€11 en de grootfte hette , wanneer andere rniddelen 5911 851119? V311 (13 g°ZVV_°“5m1e‘'e“ “ht” de 01511. voor gevarelyk geoordeeld Worden , meer goed 35111 d¢11H81S 611111 de 14152611 1 $131 911? 81°19 PY11 VET‘ doet, am in andeye tyden , en de kl-achten der. oorzaakt;daar enbov en oo_kb1tterhe1d1n den mond, mate verfterkt, dat het de Menfen,a1s wedcrjonk VCYIOW11 95111111 2 J31 Wa1g111g V001 V1935 611 WYT1» maakt. braking van gal-achtige flzoffe, brandmg bmnen 1n Men kan het alle dagen gebruiken, zonder dat (19 115111111311 a 5115 fCh1e1Yk° m38"~1he“_3~ PY11 "1 fie hat kwaad doe; , behalven in de grootfle koude; armen en fchouders, verzeld met klerne hu1ve1'xn- ' En nogtans is her om lang te leven genoeg , dat Sena 1'°kk111g€11» 911 d1€P‘5 2110111511» (115 1585113 W}! men ’t veertien dage neme , of twemaal in-’tjaar, 911 5131111 V°°1'1k0“1"-‘11s .‘3‘31‘- §€b10k513_fl3aP2g°d1!“S ‘by 1; heeme wade;-, a11g,»befi_ ’ geftoord door benaaude dromen, dxe anders mezs voorflellen, als moordcn en b1oedvergieten,. een gzyfde M;‘1,{,;_ .gefpannen; of pynelyke buik , ene zwaarte in de . maag , met geneigdheid tot braken , uitwendige volftaan kan, alzo het zeer flerk is, en de boven- Franfen Schryver , dan veel Zeker Groot—Kancelier vanVrankryk,gebruikte Speenmetinflmmatig. Het zy genoeg, datheteené - ‘ ~ 0 00m ~ ' ouu of '1: ander. van deze tekens imand overkomc h ' , . . y brurken in’: midd 1 ' ~ ma e t'b G t -’ . 2 en van t2.V0oraa ’ _ gs fr ei1'g1éxWo<;“:1'1 en , dat hy van ene grote zrekte gm van den He1.m_ J 1*, of 1n the .0111 dezelve dan voor te komen :11 ‘ . :§ei§:n::g:2r:::i:*:e*; I Z‘”””‘“ ’”‘“”" _ n e rm en ~ 1 s e L . - . . . zlch twe, of driemaal doen Iaten, figkngefioggg zondl1’(«;’i1d‘$11;:ihe‘1-r“:4'3nLf<§: , eflietgf Jeugdlllghmd en 53‘ voet. Zo imand verfiopt was, en enige ongeme_ dom brengt Om de ’ me? 08?“ 0116161’- ne hitte gevoelde ; het zy in de Nieren , of den dricviercndeel-loads‘ ?aI'1;S ‘milieu ’ Hem‘) Amber geheelen Onderblrik, zo moetmen het warme Bad maak het beide in ee’n’ Mar}x,n¢l=.ree§7 that“ loot’ E€b1.111k€11» Of emge dagen Tifaan drinken vanwiI~ Poeier ; en doe bet in een 12126 K Sllf 0 eenfyn de Cxchorei-wortel , Aardbezién-kruid; Agrimonie gen hals; Barn-{teen vicr ogccn Hinge met1ener11\/11m- Water-plompen en Renet-a elen met ‘ " merfte r A ’ - n Zeye“ "‘“" Ber of msiaassrse MV::3:.Xx::‘=£2:::£:::'ae%;:;da“*§Mg“ nig nethoud zoet gemaakt. floffc fta- 7',eg;’e,- Z13 . A ~ ~ 00g Wen e Ve1'vo1gens‘moet'men purgeren met Ca/fin o 11318 I6 , n em ample"; met men Iangen . . . gen 1 In de v d h -> ' gelofl tn Hlll van Melk, of met T amarinden: 32. water vier’,yof vyf d):aeg%n1fC1a:1:1o€tr,e!l::tm“:)i1Warm kookt m twe glazen van hetvoorgemelde Water ‘bar een 5”“ Pa ie1 10 en f 1. en , aar na Men zou anders de zaamgeftelde Siroop van 6:. fyn linnen doekje palvorgns ’ 0 (Steve! door een chorei , ofden dnsgenaamden um"-verfelm Siroop maakt ; doe dan net afgelopelgelgat 6515;’; ge. mogen gebruiken. Kolf en gm-er O A. 5 1- . . °“° MM d . . _ . 2 _ ver m n: tguada (dat_1s vIoe- men, !:a';11311;eYf’8d€;1a€g; ]r1:1a11ed1;;:Irztea;(r:1l;:e1:1r:;kr1T1:'1l1; d _ I ~ u Nam. D1: koflelyke m1d_de1_heeft e_en neetlylée vanlcflhiev de Manfia gezyén e-prl en van-Aloe, - reuk, bewaard de tederherd en g1a_dd1ghe1d van’t de.Rhabafl'3er A _ ; 161’00PVan Rlmmmu, V61 en aangezlcht, alsmenenrgedruppels daarvan V v Zdfmlm, 0fLorkenzwa1n , Sen- met Pommade mengt. . ‘ “e'°1“de‘e“’ 1”“ dW°“‘=1Va11 Palwdium . Oflnet _ 0 U D E R.D o M , dat is, bejaardheid, hoge die van Schorfte gekookt. 3,1-en Oudh 1 — 5 ac11I\:iogSmfc1)etfmlfn in acht meme“ : dat, Z0’er bloem- ]van "5 Menfcheexcrl 1233:: ml:/€I:ré1nf;:n1léi'a(lt'z?:1e1'r§i‘:e(éLtf)]l§c uitflagg ’ cofué nte. éIeI!u7l-'Uer/zen. fleten. '1/an wild: Vsflaans noemt men dc jonge een M36366 Itzéllilfiirltggm clicient men (1)ok'aan de horens Frifc/Jtyn, hebben. , e 20 vee krmgen als Jaren 11:? gonynm ,ELampreitjz:. O U D E R D 0 M -van‘ een Paard Men be~ n “W. en Jmk HM’ ;. da“ “a 59“ 54?‘ gr1EIEl%E'lo1d u‘i,te 0vengek°“‘°“i5’ wW§g' v ‘ halen, om te zr , h rt; ~ raakt men aan at Dan 231 men er em uclgtralvan onderen Men moet gefloten gelyk bet be 00 , .d ., . ’ - leer ’t federt langen ty 1s 8‘131'§°“°eg zy’ en vqt van zYT1e vmgel‘ °P flaan’ Brood met , V°°‘ 6“ E d ini heid vereift .61. mag)? met ‘den tux I d enoeg zy; is he: een gebakken geweeft. Want e zu g_theeft 66; en 20 he: k11nkt,.of rat ig , mm, finders dag men altycl een halven Oven voorul , 3 d m c eru1tt€' « = _ - nde, zalmen 1“ . z . eer ’ — - h at z . _ , . , - ; fl: ebakken dfifimgxe:ee:oo‘:tBrf>:2§abe1ar}:gt, dxt moetmen Cit t flecliitflz u1§§g:valleeg1ak?;1n égrégg‘ mg der tyé aiet adan rig vier uren ES/‘d3 uhhcaki::>1u’:ire1nleI:n§::,1c1fe ‘zvazgntt Z: folk ’t gegn in 't Artikel BROOD gezegd ’ ‘ en. 6 7' ' aan de zelfdemamer van 0 d - of.het: word: 1, d aangeteken is 7 ' - k an ebakken ‘“°S°“5 ¥‘e§;a%"zg§;d($? an heeft alle moo? =*‘§’cl o v 32 N 15 céoke W§;tfn:n.e§hw,uu. ‘orfzfangenaams. Z0 "5 ‘get 1g am ’gt:.§$1(.e§r1(:)d gelyk hat be, .t gem U1; een dunirtren deeg , op de wys van een Aanmer mgm. ? I k ezegd K ck emaakt be 33:,‘ -» bkk n,engep1aa(fi gey WYE , _ 0 g > V :(e;.§g:;11f: §§o§: nfen vorg déagen” ddatn1’nenhet111et om emgmle Omflkaek W mfim. berg‘ V°°.’ dafflhet ‘S kc.” gewor e 1'1 's.za1 - 1 et drie vieren- A‘i:‘e . £¥:;“.:°.::.£*:‘“‘..%::%3S§%é‘ienzoun men 5‘ 1“ 6° - ’ 19 e op dat 3 ‘ »’ ' n wel emaakt maakt ze dat men het da-ar O? ZYW3 km‘ in lgkgl 1; dc lug: de deeg gekneedls , 9 1 t gen lam 226 mm, can he: dus , in rye“ gaze: ’ 0-vim \¥e1e doen. ‘hr.’ me.t Ben ROmO(1§v£r1aer’1e bekwamehette hab- mag hebben.‘ Me.n1’noe.tn1e , g .3’ dc Bakkery dunn d1k,'en uwen V e Koek den tyd van be! 0P es” lafel 't,§§1§1§:£§§?: \:::lin.bewaard; bepde geéiiegl’ £1?/::'1ct(:y.-1:iv::t uwe Koek geblaard laten leggen. Dazu lxvczi in de Zomer ts Zeal, 3 ‘Ch drxe kxjsgar 1 nigt anders [ta doen dam uwe Keck hetl d:oogitndlzaea§}V=1ir3’e, bevrieft In de groxe hitte .sn§g:‘:efz§’;e vouwen , en hervouwen’ onder het WY " 5‘ d d ‘T o ,waarinhet 3 axoegdnggn izIon‘ge«:11£:lg0:1eé1r,W é1rtde€gépr1a%ti't, om zorg” Pl;1Otm;}§,; GEVEN van een ziekte ; Zié IO 1 _ ' I , / cc dragen dat W» “°°“ ‘M59’ “eh fchlmme E T R A N s P L A N T A T I E/ dt van een Boom 0 V E R G R 0 E dam dgsmm, gezegd ’ W?“-(5 em el-ent is. Dig gebeurt altyd. Wat de Gift voor ’t grove 39005 bfilangt’ daar of '1:1:rc}:aexntt1?il: et-Ten Iofl'er Hout beftaac, als de vim isniet lnfi? en g€fl1€eD1S;1('§é1l';1UP9fCb0mex1, dle op Doom is afiflgemer : ‘. 1 -den en Kwe 85'5"‘ “'0 ' is war anders. Burg?-Yb1°°d mm‘ gene“ W. . mm her Brood mm Van den tydflh -zzfgrutzgm balm. . 7 . /Ianmer/emgerx over t grove Brood I door loosheid, en om eigen baar. Zie 2. Chrm. I9. kc OVER- ovn. . ova. 7 OVE RVHEID. Iscen bedicnaar van’:-Recht,' VI 111. or zy gcfchcnken hebben ontfangen. en«cen dienaar God , aangefleld om dc Rechxsple- om Recht te doen , ’t walk huu verboden is in de ging en gczag over ‘t volk tc hebbcn. I-I. Schrift , en- door dc Wctten , op flraf van dc misdaad van knevelary. Exod. 2.3. Dmt. 16. Plicbt der Uoerbeid en Bediemzren wan IX. Of zy gevonnitthebbcn (orbegunltiging van ’t Gm.-c/at. den darmentegens den ryken, die gelyk had. Lrv. :9. Exo . 7. . De Overhedcn zullen hunnc goederen behouden . X. 0%‘ 2y enige zaak voor iemand hebben wexcn of vermeerderen , als zy hunnen plichr volbrengeu verzoeken , of aanpryzen ten Hove , daar zy Lg- en SW0“ IV“ in '6 dflm _h€f Been Volgt . W3_nI den, of dienaars van zyn. Ordan. mm 1«'rancif:.I, dc Apo(te]Pau1us zegt, I Ttm.lV. 8. De Ga11z.alIg- 153 , Am 114, haid is to! all: dingen nut , helzbmde dz behzfte van )8], of ;y in 'g uizwyzen van Rechtg-gedfngen , hat tegmwaardige m-raelmnmde lawn. Dar zy dan grove mifllagen begaan hebben ; voor al van Hals- onderzoeken. recht : want zy zyn niet alleen gehoudcn tc than 1. Of zy by bet vaanvaardén Van hurl Ampt dc voor al het belaug en fchadeder partycn ; maarook vereifie 1646“ - bekwaamheden en 0l1d€1’d0mh3d- volgens de wenen vervallen in zware boeren , an den, alzo zy niet al1ecn_ene grate misdaad hcbben vcmeken van hunne Ampten , en fomtyds onbe- bcgaan, zo zy zich daarm gedrongen hebben, 1011- kwaam_verl_sIaard rotenige andcre bedicningen. Ord. der die hoedanighedep te bezxtten. Zynde zy ge- -mm zrmmjjg, 1, An, 147,, ;43_ 144, houden. 0111 V€|‘8°"-ding V311 115‘ 0“§€1Yk Cn fchidc XII. Of zy by gelegeuhcid her gezag van dc ta doen 1 V3001’?-flak‘ d0°Y hulme Onkuflde ; Of Were1dly1(:1v:1}PV;]a‘:nn ,adie ’ belmven de me; . reifchr word: . om het rechr van partyen we Fun dag kc gevolgcn , {chief altyd daar van 0mf_ 6‘ ‘virzrfiaan 5“ ‘ich me‘ gedmgen hebbm am t fCh:'dei' k uir zicli zelven kwaad zym want van veeihaal da’r daar van gedaan is door de Aanbfifll; svierli veyrwachr men . 1-cg‘ 5- T’”’”“-‘ 2 de “i‘k°’.“fi ers qgaaii-vr uittrelcfel van hunnen Klerk, en mi’ van de Low” en Dobbd ’ is het van de Fomlm, goo; bun“ “hmloosheid fchuldlg en vflamdvmile of van de Voorzienigheid B verwacht men ze van delyk gemaakt hebhen voor al hetkwaad ; at de Fonuin ’ is da,‘ met [egg] ream dc goddeiyke of afldew d""‘“ in gedaan heck ' ‘ Voorlienigheid aantaften , met her bearer der urt- eer§‘(‘X l V. Of zy bun Oordeel , 0fV°m315 855'?‘ 1 ma mm ham, 1“: onmemeng verwacht men zevan ven hebben naar de zaken , door PartYen a3vI2]§¢' égvoomemgheid, is dat nietgodvemoeken, nice haald en bewezen ; en volgens de regels der et- 2 “en bymmd ta make“ zonde, noodzakelylaheid, ren nie: door vooroordeel , of byzondere Eager gi , he‘ gene kkinachring, *dat men hem wildoen E5"h‘eid- K“"lVn' M53‘ ’Ar~t'!35' Hmr‘nLI§l fliensen tot onze begeerlykheid en gierigheid, welke XX V. Of zy hun vonms klaaren zofider 51¢’; he. cniglle oogmerk der Loreryen lrunnen zyn; belzinnigheid habben ECSCVB“ ’ “Ft we‘ e an en het is zozeker , datdithunnc Pfidmsr datde 9°" vreemde nitleggingen en nieuwe vitteryen zoudden fie Ovemeden van het Koningwk, die door hum: onrfiaan. Ordo». '1/an Franctfm 1‘ -W befmmg er Waakzaamheid en zorfle > ‘”‘‘-“‘° 23' Wm he‘ 3” Re0i7f5-gN5”K'”- Ar" 6°‘ Onion’ dl Mm W ' W” mene welzyn hebben,, her voorbeeld van anderen bet Reglement W. Recbr:—1>le£5"Z~ “"' 63"S”m' 3' her Koninglvke gene te werk sefield W’. X XV 1- of ‘V dc Mmumlw gehouaen C21“. 113 ’ 't welk zy in handen hebben . om deze Wéh. les (tiptelyk waargenomen hebben , war de 0; or? omen ta Mite“ ’ Z0 menigmaal als die Oman“ ,5; "amt" hm in voomhryyn‘ Ordmwn Frmmfi‘ ' en hebben ze. om dus re fpreken . in hare g5§‘30¥\ tot bakorzing def Rechtsrge 1773"“ ‘3-39'“) om de re gefmoorr- S. Tk07I3fl*5.1.l. q. 95. Aft - 171» v 11. Of my zorg gedragen be “H . N1, H ;. VIII. en Lad. XIV. V arm. Wfdfiwen en Ween“ ' amw‘ an onderdlxuktielfrliiitif d1e(:r:’ra1/aoft tfangaffi’-M van den 1.6 Maar; 1670. befchcrmen; dan..0*1Y “ch ‘“"5‘-°"d°ii:?Lnae:. IV. Of zy met in hun Amp! £"k°.me“ ‘W’ I16 M331‘ h“di°“d hebben ’ om dlegu . door geld . Ilreken . kwade daenfien aaniemand ge-_ dmgkeng jgrem. u..3ef. 1. Pfalm . x._« .emaa3kt dam ’ of mdcre kwade wegen .9 en , of de_Eer-__ X XV l I 1' Oi W de nodlge fchlkkmg E midde- gierigheid en grootsheid van de Wereld , en elsen. h°bb‘°"‘ in ’t Ruk van Koophmdd’ Leveqslit e baar niet het voornaamfie oogmerkzyn geweemom len , 4Pachten en Waaren , Maat_ en Gewic 2 8 - daarpm :6 man ’ en niethflwelzyn van tgemeen, Wk bun Poficiij en "d: vgzfiiigneiiieefilfiea van KooP- W3“ VWVZY de “"““a‘h“5e handhavm Wu"? '11‘ XXIX. ZY1” ’. _ _ v , 1 . mde“ ’ Handwerkm" Hetbergm-sf :lf’aII1(:t\:1r$l[|cl’‘V 8. \‘?gO}f7jz.2!y”nigtimeer danden n0_°d1.akelYk6‘.‘ tYd om te dulden , 05 W °°g1mken de m C“ ‘ I belleed hebhen tot hunne Bezend;gen , Rfilzden, d —_v» ‘ , _ - d C mizm.-want aar de fchomen en Pflwa/‘mi’ dc beholsflyikcovf ycrle Re%h- men genoren heeft, voor de overro1li£6_W‘,led13In§ wand hebben ’ 9m ta Ondenocdutlfd rmantimder (vakarie) S. T1vom.1..z. q. 67.. Art. 2.. 1» MP. , . tcrs, tot hun gebied behorcnde, e 1 oh “Am t V L of zy zich gene buitengewoon Jaargcld, nxr i“k°me“deR€cme!1"'°fmdflctm lukli bgen kofl eld ‘ en dergelyke hebben doen beralen , on- ofRegeringb_ehorende dmgen» E5“'°“.w°y C ; ' d réairciié voorwendfels. Zyndc ‘LY gt"-'h°“d€n°m waargenomen en opgevolgd. Fr-armfv. 1. ts B015. we vetgoeden wafer buiten het gewonelyke ‘onr-‘ .A.t. . , - i - - _ 5. .1; enAa:.g.Ad.z. z5)‘C9XXE. sf zv in emge ‘taken . of verfcgillgé. fan‘g[eiiIis.O%917; b’; h::";‘I:1fchryven def men de in well-ze 2)’ bevouden,,dat her Reggtavlgge egeld nchtvcérdigheid Wmgenomen hebben , den em“ Par” “ietmwder ms’ dan mm b nfli en niet begunfiigende tot mdeel van den anderenr 8°“°k§°“l hebmén fa (zgxfgiene party .le Egg 3 nochte de Ryken ren koI;rie vandde Alrlntebn ._(otftIt: rorna ee van e ,n‘ V - ‘ ‘ r - 1. , fhunne va egoe ercn e ’enwe‘e Burgermeefiers, Schepene_en VroedIC1;2P‘l:’lf” deg; :}l,§,}:d1é: ‘rfendogn §)_up;i_[gm; ’ dan ma, h,1},.khe1d) Steden , hebben her 1.elve in achl E5 n m ’ 31 he; welke grote zonden is , en hen verplichr tot dag)‘ en hovenook re ondenoeken. . 1 b _ we Wgmge vergoeding. Edie’! mm Lodew. X111. 1. Of zy hunne Ord07m_47if1£7b .. of Beve end 5 VI 11 Ofzy in het onderzoeken van Rekenin~ kend gemaakt hebben , met alleen met ze re, doen en b .gebrek van oplemndheid . of finder in. aflezen . of uitroePen ; maar ook metzle re een gicht, gléne Pom“ hebben men doorgaan, dienoit dmkkcu en overal aan re plakken , en a1 e Jaren e kondén dodfgaan , zynde verantwoordlelyk voorde ' s . —- . 1 cl R enaar,ge- verkriieizjvfenmy oak ‘oegglaten hebben , he; dob: rchade , en benevens den (we. en ex houdm ' hinkryk Vrankryk , "of middel om_ deszclfs inkom- ‘ I-Ionig en een deel Azyn. , ‘ gen dat men de Honig in ’tkoken fclui . M c b , , . ‘ men’g; dc Oxyme] in Gorgeldmnken 2“ ‘§;fi_h_i1: redelyk bre d Voorhoofd he ben Z0 de Paarden OVE. OXE. OXI. OXY. OYE. OYE. ‘FAA. '7o7 houden rot vergoeding. S. Thom. Im.-en Art. 4. in begin van Maarr , of 'r laatfi van February in 1-101. mp. Van angel-_yk an fchade. land over; hy nefielt Op Sghoorfteenen en Daken, I . Of zy in ‘t begeven van Dienfien en Amp- daar hem maar gelegenheid toe. wordr gegcven, ten hunne fiemmen niez gegeven hebben aan on- ook op Boomen. Men_ weet met waar zy zich bekwame , o_f onwaardige voorwerpen ,' en enige begeven; W'v“m€€1’ 7-Y 111- 't Najaar van bier ver- ander oogmerk dan he: gemenc Wclwezen gehad _tf€kk€n- MCI! W“) dat zy haar Vader en Moeder hebben. S. ’I7aam. lnwen q. 63. Art. r. in carp. In den Ouderdom ‘dc kofi geven, ja op deVleugeIs X. Of zy zorgvoldig hebben doen waarnemen de van de ene na dc audere plaats voeren. I-lierom Plakaten van de Feefi. en Zon-dagen , om de Win- neemt men 1e voor een voorbeeld van Godsvruchr kels te doen fluiten , het werken te beletten , de en Liefde tot de Ouders. I-lerbergen en »Kofi‘yhui1.en te verbieden onder den OYE VA A R SBE K. Zie Raébcrts Kruid. Godsdienfl. Karal’IX. Staten -van Orlmm, .4r£.2.3. _HmriIz III.‘ ta Blair. Art. 7. en 52.. V I , 1’. O V E R S T E Suprieur is_ de naam , die men in Kloofiers aan zulke‘ luidengeefr , die enig gezag 1) en befluur hebben. De A_bten en Prioors van een Kloofler ; zyn de overflen van Godsdienflige ge- geven , dat anderhalve voet deurgaans wyd is , en meenfchappen. - tuflen de Beddens loop: ; op dat men zoude . 0 V E R S T E is ook de naam van eenKrygs- kunnen , by her geen daar op gezaaid , of geplanr overlie , die bet gebied voert ever een Regiment; is, komen. . .511 den 113313 V3.1! 03101161 dl'33Ef- I P A A R D. ’t Is een viervoetig Diet , heeldien- O V E R V L O E D van Goederen. Ider zal flig voor de Menfen , vooral op het Land. Wy in nyncn flaat en berocp vinden wat hem re doen zullen hier enige leffen geven , aangaande de zorg , fia om zyne middelen te vermeexderen en te fpa- die men’ rnoet hebben , om zyne Paarden in that ' ten , by voorbeeld een Pleitbezarger , of Prommr te houden , en'er allerlei goedc dinfien van re gg. Sal in de letter P. het woord Procureur vmden , en nieten. » ' _dus ook andere Beroepen en Ambachren. ‘ ‘ _ ‘O V E R V L. 0 E1), of Rykdommen in ’tKo- Van de kemm, dze men meet éeében om: een Paard, dat dim/fig is tat den Lamfiéou. ‘ Als men Paarden wil kopen , om ze totvden Land-bou tegelimiken, diend men reweren, wel- ke daar de bekwaamfie toe tyni ; alzo ‘er zyn , die nd r en man aan n niet en 0 . Neem de Pit van de Wortel ener Arrisjok , een Sqcxi dwmon§een'1=emd dc $3,? I ‘hetmnd isnce , ‘doe ze koken in anderhalf pond Wyn , op , "een derde. Memdrinkt daar ene teug van,‘ als men s a pit her Bad komt, en ha den eten. Ten gdazzieri, wan-zyn Lag/34am, m woregtfi ‘ - 0 X E L A D E R. Zie Hubners Kunll-wooia ' , mp; ’; Hogfg. Benboek in Axillari: Vwa. ' R A ‘A T is een mengzel van Azyn en Zulk een Paard moer bet Hoofd zvvaar en grof Water, een vyfde Azyu word: gemeenlyk daarroe van beenderen hebben, yonder veel vlees , op dat genomeu. het niet vafl zy aan de ziekten der Ogen. De Oren 4' Men men tde Oxicraat in Stovingen , Gorgel- moeten klein , naau , rechr en fpits weren , dar \ aflingen. men kan wercn , als het onder ‘t draven , of galo. XY M E [J is een mengzel van rwe deelen peren de Oren {pits zondet enige beweging. De 't Is goed om verdikte Neusgatemdienen wel. gefpleren en vyyd open te we. vochten , die, lymerig zyn , te verdnnnen , men zen , ten einde her gemakkelyk moge adem halen. glgeh ze onder gorgeldranken. / V4»: ’2 Vaorlmjd. Oxymel Simplex, of enkelde. ' . _ _ Een Paard, 'dat van de ogen af rot daar dc Hel- Meng twe pond I-Io_n1g met een half P11“ Wme tier over de neus komt, een ingevallen Voorhoofd iWl'11 s 3305 118! k°1“:1g<(>!}1’q*eiiiisei M:gi2ekIedr.’‘ ‘ I "§7'°§ii§d’ag§‘3§n°i;1§3éii‘§rl§§§.l§3n dge Kin, Want; . Enige Paarden van dis flag:hebhen een zwartc C ‘gr enre Klier is die nietvafizita is h.°.‘:=.¢“‘°' fircep 01>-den RUE.» ‘*“““' v‘v““‘ ‘‘° P°‘‘“ ‘“ “‘“°' ‘° d ‘131 ‘Fwd. {'10-*,d“e,, Dmcsniet .kw)'I,lS. ofi (chyven ; In 't~algemeen zyn de Paarden van deze ‘,‘;§§‘a’r tgrdeele‘ ‘indien ereen oud P:iir‘d‘i$.- M near. die dc uircritc de1<=ne9f W" W“ lmbben» éérfieigévfl =h{,e‘& /mm dig ime; niet lq‘V:Y¢1_Cfl 9, zeer voortrclfelyk; A A 5 A ‘ ' nadien dog een i0r13Paard. V1098 0‘ 1”" “Ch Van‘ ‘ P ‘W91-7"‘ - den Droes moes zuiveren ; R'e\k€“d° he‘ “"°de’ Men noelnt ze dus, Om def 19 113*‘-T"Wit W“ V311 moet m§n_hetbV¥£atH:‘lg:nb::g3g1fi,l:1;ni;a;$n1;a:i§, éeighayfimfi efrlmlere vlaklxen hebben., Zn1kePaar; Klierva zit ,¢400.l,T.“. " " .‘. W1 11.52 - , 4 my rekopen.A[£l:lVd¥1 wlk,W|1WY‘*- 4aFl‘°‘““f d°,S“°‘- R0 5 me ‘,0 S; terisheidexs 0n.€!h€,Y18-; . ‘ i l i * ' j A . ; 7 i _v Vrmde Name}: der wtrfibelde H“‘."”" ”wem de ' I “R 0 V A N. ‘ Zielonder V O S. N Kgmzin dzmr nit t_e_ bnlen 2 mar ’{ ./I B. , « i ' V .Se§u'mmel. i Alle Paarden van deze kleur zyn lui en r-raag. flpgelbloezem. I De Franl"en»noemen_het Perzgkbltez-Ma 991$ -. mam. geefr de koleur genoeg te kennen , SW6 4. - y _ he: gezicht wonderlyk fi_r—eelt.- ‘ I “ ' ' ’ D_eze kleur zvveemr .naar.don1r‘erg_ra,au ,_ of zwart, y . .. . . . BML V’; V V 5¢ha‘1v¢§, ukei-Ie whit}: liairten,-hedre eert +11: rnenigrel - w '~=' "‘ ' '_' f ‘cl eetren at‘ n1 ee ena - De Zwdrtizogrgg XPaard€.I,1 zY1\kE1G%::lb;”:13cll1)€§:fa!;1£_ ;;3vYa‘1r3t'=?l¥m‘n‘1b9;;'t,-finer‘ gelykende. met een wwd._ mm Vii””i""i’§1§ii?§.i’l1i3§3:1533331 hebben alremaal vvir- een Spreeu. Dene Paarden zyn redelyk goed. ex er _ V . re pptent0l;‘b0ventCKn1€fC11YV°I €”,Y“F"-V‘. 3°°d_' 7' ,,._. , M n moet aanmerken , vdat die lief mimic W“ heb . .» V . jg - V B;-. ‘hcf mean geiocht. Worden, vamrechtc zlici-_ “D‘c‘Tyger’s, ’z'yn dezelve ,”,,als‘>de g_cvlalrtePaardcn,' fieb"b’m; ' " ’ ' .. , = : behalven dar de vlaklren vfanrdezeniet no breed zyn, , 3,.,,;,,:,1of1(~,;jianje6rzgizz-. en ch: 1: zogocd met 7.yn,al§-de eertie. -’ VDit,i‘s hen gemeenl1eIliaair__van—alle_n . '.eD_ d0?‘ 3'3 yo, ‘of g,,,_ Nam“ mt Hemeew hoedamgheden begxmgd ’ “om De Emiene Voflell is die Znoclmbruin . noch bleek -V°°m°E°lyk (6 Wyn-em l zyu, noem: men maar 'kbrr af Va: of Ros. De ‘ , ‘ ,.B""'*""."-’2”' . V Paarclen van dc?-5li1€l“].yllln‘g'l‘0!tC waardel. _ {Dir haairjse ,9 g0ed»Di¢‘J<» tdfimil h“ 9°“ k°“d7 Een Blnlwas hcefr wirtelylanen, dang; met, ' ' ‘ ‘ r ; ‘ wegens de heerfcliende kundvoc:l>mghe1d,y Waar door w Spreeu. . c _‘V;t?§:hdgen‘.aArdr,aaI)‘*’_-93*‘!“‘~‘ : = '‘ Dankeibruim‘ . ‘ 1 ‘h ' -‘ ‘ ' ' ' E n, een tjeikenvan een ga an - :ig%itaif1lfyiin'§il;v§ig§a§s'vrerigh¢id been . aw‘ It em- de Van 45 NC-“S °““" dd‘ Wde" liar ofBruin'vafl”m, geiykende naar Menfenhaair Roadéruim zyn altemaal goede Paar-den, voorfl 10 2:: zwarre - v ‘ ' ' ‘ d 1 en Man_en' Sraart en Poren hebben- aar zy zyn ae- ’’I5 bet“ ’ “(§“,dfl’§§kb5§,‘f‘§§ei{?ii§léi1i'gefi'§.y we ‘ negerrtim veel Gal en by gevolg vieel vuur re hebbgn. Paam me“ a ‘C " . ' ’ Road. of Vuitmarlvuoflm , gelykende naar Koei- , Gmém.-. ' ‘ air merManen.vnn’dez.elve kleuh Of wit. Dir ' d ha ’ ' l cht‘ dam de voorgaande hcbb , .emeen enzogoc h iris min gaa _1g en- .£°(ia:l‘P{£5f2"::‘:}';:‘;;:‘1;L;};[/:;f::e:iige met érote zwane dgawirte vlakken, diehet krygt van den nverviocd miakken hie: en daar geteikend zyn, welk 700“ van lroudvochtigheid; 't,welk her flerke vuur van in Paarden doorgaans heel gaau en lichr is. De zg een Paard veel matigt, en 'rgoed maakr. Dmlegrgraauwe hebben graau haair‘, heel doormengd met zwarte hairen, en zyn ‘berer ‘dan! d5 APP¢1' 1-aauwcn. De Raadgmauwm zyn beret dan alle r_le fndemn d¢w_y). dam dc Gal met koudvnchtigheid gepaard éaar; Eindelyk is het Zilwrgruau een le- vendig en fchpon graau , maar 7.lllk:3lPa3kI]‘;l(;l}‘l11.i¥!n;il<]3 W0[fi,kaa;,. levwdlgfie‘ “tier ’dwegenrSli2iifd ilglilbevrioc 1: C Dir haair komt d.e lfabcllelilerlr zeer naby, is in flym’ ‘lillllrli 1:" eitoveeen goed en‘ deugdzaam enige Paarden warhelderder, in anderewardonkerv Pa:.gfi:¢ek:n,::,,,gee . , dex, die van’: laatfie foon zyn de befle. ' ‘=4 V her alroos hee1—gedwee’rs. i De Danlzer-uaflm zyn_‘altops heel zwaarmoedig en bekwham om‘ ‘te bevatten, al ewat men hen wil leeren. Zweervax. Zulk een Paard is heel fraai en, grore waarde. Her heeft de uiterfte delen en Man en alroos zwarr. Zn/art. PAA. T Zwart. De gemene zwarte Paarden zynuzo hoog met ge- achr , noch van fchdnnheid noch van _deugd, als de ggg/¢z,w4r:_;, die onder alien‘ de fraaille .zyn. ‘De Zwartwzle zyn zulke , die hier en daar witre haixen hgbbgn, vooral in deeyden, welk flag vauPaarden zeer levendig is. Eindelyk zyn ‘er ook, die de uirerile déélen en den Kop 2.-war: hehben , en voor- , treffeiylr zyn , jn't Frans genaamr Ramm cavwe (I: More. Hot dc Laud-pmzrdm gewedt moetm warden My dunkr , datik opening genneg hebbe gegeven, om rig niet re hedriegen in't Paardc-kopen , v_oor den Land—bou; 7.0 dar'er deze vraag noeh over is, war voedfel men die Paarden behonrr te geven , over- eenkomende met den arbeid, die men nun oplegt. By gebrek van genoegzame kennis in ’t voederen der Paarden, in plaats van ze flerk en gezond ‘te houden , zict men ze aanziender ogen vergaan, Waar van dikwils de achrloosheid van een Knechf en de flechte waakzaamheid van den Heer"de fchuld is; welke ongemakken men kan voorkomen, door her waarnemen van de volgende lefl'en. Dog eer we fpreken van ‘t geen men in a£h_t moer nemen ontrent de voeding der Paarden , zal 1k 1; de nodigelellen geven , om ze gereed te houdcn om 1n ‘ deKar re gaan, zo dra zy gedaan hebben met elem. ’ ' Dc eerlie zorg moet wenen , dar dc Paafdfifl 56- ’ hborlyk beflagcn Lyn, en dar al hunmig in’: alge. mean in goede ltaarzy; .AIs- daar zy"n :f .de Zadel , Hals- , enandere Riemen ’,_ "I'o,om en Teugel , Wa- gens , Srdrrs en I.‘.afl~kar’ren , ‘die men in alle hun deien moer hezichrigen, om‘ te ontdekkenr, offler‘ _enig gebrek aan is. De Karren dus gereed zynde, moet de I-Iuismarr oppaflen , dar zyn Knechraltoos _een uur vuor vda up zy , die‘ dan rerflorid her nude hc)o1:uir‘cleRuit'e~. moer weghalen , om’er versiu re,doen , en met” nen de Kribbe of Bak‘ fchoon maken vanalle vai- ligheid , aarde, of hoe'nderdrekL . f ' In den tyd, als de Paarden. in de Karre aan, meet men , zo dra men den Stalknecht zich_ noni reppen, denken om zyn dntbyr klaar te maken,’ tgeen hem voor zyn middagmaal verlfre_kr,,Cgclyir_ ’voor_ alle andere‘ I-Iuisgenuren , die aan_.'_t jxverk 9311- , V .. .: ..r Z0 Iang de Paardenhooi eren—, brengt z_e de Knecht een na een buiren den Stal om ze te roskammen, op dat her tlof niet op de andere Paarden vliege, no hy her binnen den Sta] wilde doen. Hoe men can Paard rs:/iamt. Indien men welvcrzekerd wasvani de‘noodzalnzzo,Ige_7;;Vorde 'um1’t A B. De onredelyke Dieren «zyn gene mindere ziekten °nd6YW0.YP€n, dan de Menfen. En alzo de Paar- den van dat (lag van Beeften _zyn , die zich zelve met kunnen genezren, maar in hunne kwalen, der v r , ‘ been gna . - FAA; :-s 715.. M.enfen;hu1p.ende:hand zw._ I .«hebhe.n.»~. ;cr:'s~i:er’ ten hoogfien noodzakelyk, at men ze met alléeiz W51 k€T1nS‘»’,' mm 2.6001: zoggvuldig betrachte, om de rechte J-rwaalte ontdekken, die hun fchort. — Men verwachte. bier geen algernecn verhaal van alle de ziekten’, die een Paard kunnen over- komen , a1zo’er Schryvers zyn , die deze fiof grondelyk behandeldhebben, en he: by gevolg al- leen een groot Boek zou uitrnaken. Ik vergenoeg my hier met een korte fchecs van deze ziekten, ne- vens de middelen , om ze ge genezen, rakende de Paarden, 'die men to: den ‘Land-hon wilhouden, en volgens de ordevvan”t A B.f Dog vooraf zullen we den Lezer een denkbeeld geven, van byna ak 1e ziekten, 'zo als z’e in de névenftaande I-‘iguur; met cyferen gernerkl: fiaan. 4 - A « » - I Panrdz-ziekten zyn daze. I‘. Sehurftheid. ' ’2.Ver'reiktofgefla§en'.j 3. Longezueht. , .4—,I,ongepyn. , , 5. Gekwelfie Rug? ' 6.‘ De S’chot.‘ "‘ 7. Manftrang. , 8. Pyninden Hals. 9. Worginge. I to. De Vyvers. . rr. Sch'el in d’ Ogen. rz. Nagel in do en. r3. Hoofdpyn. r4. Snotterighei . 15. Verkouwdheid. .16, Vliegende women in van’fH0o‘fd.' “ "deNeusgaten. -17.Sehui1aan de - 1_8.~;Vervvas-aan’t_ Gene- ’1‘anden.' , W _ ;me1:e;; ‘ , 19. Kwetzingngn zq..Pyn aan de de Tong. , V I’ Tong.‘ ‘ ' 22. Kleine Baardekens 27.. Pyn in de aan de Tong. . , Borfi:. 1.3. Kwerbenen aan 24. Lezen. v : deifnien. :‘V-“ ‘d ,;:‘ 7.5-. Schuifelbellemf z6..Ga‘lIen. ; ; ‘ _ -2.7. Plekskens. , v 2.8.vEge1voed.‘ v . 5 .a19.'Kvv_erI1'oeven.~ V; . 3o..;Hinkende‘ ,V0C1-’- 31. Kwervoeten. ; w . 31. Verhitheid « - 3 3. Pyn vandenl-Ioorn. ’ 34. Vernageldheid. 35. Zekere pyn in de, .36. LoIIing_—van def-loom Voet. . arm de Voet. 37. A15 de Hoornaan . 38. De vyge onder aan de de Voet fchuimt; ~ Hoorn van de Voet. 39. De Stra-Ien. » ' 49. De bleinen aan de Hoorn en Vlees. 4'1. “Moerevet.?. : —f F 42; Geflagen zynde. - 43. Malarrdien. if ~ ~ .44. De Wolvin. . . 45. Gezwel in de ' 46'. Een flag aan’t dikke Kloten. - ' van’: Been. . 47. Als’tFondament _48. Lezen achter aan het - Wil'uitvaIl'eri. ' ‘ Been. I '~ — . ‘ 49. E.enlopend.Gat.‘ _ 50. De Kanker. , _ 5r. Kloven aan dc!’ ‘ ,5z. Dverhoeven aan de Benen. " " ' " ' Horen. . 5'3; Kroven dielangg 54.,K1oven die dwars , komen; 55. Spatten achter g6. Krappen. aan’t Been. . 57. Lezen. V 58.-Kwerbenen. - ' 59.Stazrrr-benen. . - V60.’ Ratvte-ftaarr , aIs't ; Haair uitvalt. Xxxx ye-+5 _. e."’*.A7_ . MmDELENTEGE;~tp1:m3ARDE~zmKTEN. _ AANSI_.AAN, of‘OVER'l‘RED. De’Paarden kwetfen fom\};ry1en.de voorfre gee; zen me: he: uvergaanvan de achterfie‘, waaxy oed dikwils een fink Vlees weg gain; 43‘ he? ‘*3 doet hinken. V I , ‘ ‘ I _ 7 Gmu.r-middel. ‘ K . ’1"' It etywarme A- zynwfsdgg%:'kg:nfi£o5n?lf>fe§’:P°? 09- ‘7_°°'!¥5 maak een Zalve van Roed, Azyn en w1t vanE1eren(i. Klop dat onder een,_ leg he: op de wonde enbxn ze roe. Di: maar twe_ dagen waarnemende, 231 he: kwaad genezen zyn. . KORTE AASSEM. yzie, KORTADEMI_GHE!D- Annexe-‘BEET. Zie BEET. KKAMPADER. Zie onder K‘. AFGEMA'I.‘TE‘BE1NEN', onder de B.. Zie‘ eok vEB.M0_E1DHEID.. AFGEREDEN PAARD ‘ A13 een Paard afgeneden en-' mager 18 3 mt he: Vel door gaana vaft, aan de Beenderenz Vgvellge ziekte het zelve tot een'geva_ar1y}(e kWY““”E 2°“ doen vervallen ,‘ zo menfex met m vooxzag. Genet;-widdgk ' Men Romt die 'kwaaI te 6o_ven , met fiet.Paa1-J cerfi ene Ade: te openen , en dan hetgeheele Lfg~ haam met een Zalve teflzryken, die _van Mont- tllicr word: gebynaamd , en warm 1s gemaakt. {Near op men ze flex‘-k moet invryven met de hand. He: Paard dus befmeerd zynde, Wind: men [Sec als in een d'oek, englegt’er‘ een paar Dekens op, om her warm te hpuden. Deze moeite her- haalt men tot dxiemalen toe. En hie: nazdenkt men, om he: re laten purgeren, waar toe eenbekwame Paarde-dolmr he: nodige. middel aan. de hand zal geven». - ~ = ‘ _ Te1=wy1’men'deze kwaal behandelt , moet. het niet dan natte Z'eme1'en eten , en boven al geen Ha- . ver , met- nat gemaakt. Hooi. Genezen. zynde, mag_ he: ‘t ‘ oude voeder eten. BAAKDEKENS. was Tang. zie onder:£oNG; BASILICUM ZAIiF 1,. Lzeerlieerlyk. Zie ondex ‘W K ETZUK N. ‘- BEENS-VERZE'I‘TINTG.T 'Z;i.e‘ond'er1V..V BEET 'uan-an DUELEN ‘HONDH ‘ Leg 0;» de‘ kwerfure,; daar he: ‘Paardis geberen , Geitemdrek, pekelen Wilde Vlier, van ieder e.en half pond , en. vecnig grate Neuten klein geftoten. FAA. BEET «ml mt SLA-NGE. De tekens, als' een Paard door eneslang is gen beten, zyn deze. De hairen ftaan recht overeind, en vallen uic , de Ogen zwellen , heLPaa1-'d gxynfl met zyne Tandem, en krygt over ‘t hele Lyf kleine bla- ren. Het middel hie; tegen 'is , witte of zwarte Peper te nemen, dettigv korlen gefioten, metwat Wyn. ’t geen men he: Paard Iaat inflokken. OE geflote Thym met: zoeten Wyn; of gefiote Wyn. ruit met Wyn ;’ of wilde Gait:-bladm side-um fuwuaa gs, in wat.Wyn, of Snjanskruidt: Doch dit mid~ del is voor de Paarden gevaaxlyk,‘ Enigemlaten de wonde toefchroejen, na'er’ene infnyding inge- daan te hebben, en gebvruiken de gemene midde- len, waflen het zeer met Pis , en zalven met een zacht middel. , . finder‘ Génee:-mid'deIL‘ Zoieen Slang ,' of ander-vergiftig Diet , een Paard heef gelieten‘, meet men ‘er aarde van een Micr- hoop‘ met Wyn gemengd,'0p1eggen. Indien het Paard onder Weg, op reis gebeten is , daar gy dit ge- reed middel niet vindt-, laat het dan deruig witte Peder-korlen opflokken , 1net'r8. oncen oude Wyn, of ’I_‘hym in Wat Wyn; of geftote Affodit-wortel ' met ouden>W7yn-, op de Wende gelegd‘, is’ een beer-lyk middel~/tegenallerleivegiftige Beten. He: zelfde uit-wezkfe'1O,ES.. U .:'1VIen is vee1tYd5 S9n°°a5aakt om enige Draw. Van de '1I€"f‘}"‘M‘ 5?" ze” ’ um” uit de - Om .. Hm aan een Paaxd re zetten , 1. P “den 13"’ °fFmm” ich te trekken dat meeft “ hetgeronrfinxgdgsg naxilllerineer een Paard zig zelve zerzorzgorceert in he Boxft , of Schouderen, dat _ ee g ’ . t. Ditkan door geen zaI- . d akfle delen vanxt men he‘ B°“°hIam mm - d d den Voet of door emge, er zw _ . wdworden ,maar oor e 9 -nvmg , of fmermg ,— Vflmu‘ - iekte komt hen over Wannf-'81’ -"Drachten Kan menier alle kwade bedorven voch- fiécggéilllilu-r lgiegffiit overtomgs kanlydgn, gamed ' 7 ithalen " , ‘ . , - ‘ * an rontlafien en hare kracht te Werk ‘ m:l..“A1s een1;aard.zo fch%<}:,g}Ikeenove‘1;\l71::lIek}§§e/%tg‘;iI:1t i_:ef;Ch°¢;' Ker kwaad mm: when re drWen_ ' * ' ' gz , » a menNreeI't,dat1n";“.“1‘?‘ 55en.°e h 1 . . - dd 1 te cbruxken. Doc a set omveetx]e11gkaor:g1:e 1;:dIe::rlo:jen,gdat het die Dracht met: 0 . ‘ - . lzmn verzwelgen ;_ moemnen dle Plaaéts alt 51 WE! _ Dar zyn We Zomten van Dmes’ een Vdleimen gedékt houdfln " -'mdecnL$p§-13«13}§1een’- owarftede den rechten en volkomeu Droes noemt, de ander 5“ fin?‘ Zacmee 1c:1(11tsE}l‘:Set‘ze)er1lkoudefchadelyk aan; wordt de on'vo1maakted_Dxo§S ghefieefh k ygen ze 1ct1s‘erzoW _ - I . , - 7 1;; is 1en e aar n r _- aiaers *6 W %:"’$;'§:;3 dmrzzzsz U; mam M, an . of na ’t herte en'vex'00l’Z3 5" ‘ ' d t ' heid verergert 20 men ze verwaa.r- Om deze Drachzgn dun te zetcen, neemLL~11i1f{c,:n:]7£'.:Ix: {er(1)fttotfI;-;)Btr€el;1En is’ die“ mes jonge hardenmet dc d“}"‘.neZw2ér$’l1\:!esc‘:;o$StIE::lr’k (li)‘t‘3e\’?ilr(E(I1)ttserOP'd2(?.;t dc g:IL11!:kiger uitkomfl: Zicf krégefl da‘; °"I:1e ’ mi‘: een uun me , a _, _ V - d ,6, ach; op geve. In nu. en ezernle kc welkpopjemen ron om dat men _ d D I. _ Wwrtelhctvleesnmt ta ’ ' glen zal 1k alleenlyk van e toes pre .. , ‘ wan na men een openmg te verv , . f d d befmeert met RCWC v d . V ha -91,, ken Wemen Jonge Paarden lozen- , o oor e maakt doortsh ?1t1a\u71i’1x1£-gngde) ‘ifluiecutxirle dui'np1g€LJ>nd- Neuggflfen . Of d°°1’ he” Kakebeen ’ ‘la: de ge- voor ’ kan; ‘, I -. 1 t en van.ont1aItin,g—zyn. . om los. 9“ fl°P‘ V90rt:. hct gat vol met Reuzelr wognlyke 9 aa 2 . 7: Drae: lozm. k "d de Schou- de?ed::?:rgee‘11{n¥gg;$efie b0‘:IVt¥IFJ deofenden , door I/an twe zoorten van Dr”!- ‘Van ' PAA. PAA. 7,9 _- V4, 4,, Dr”; 450,- 4; Nmgguul cnkele Drocs zich vergaderende lichtclyk tot ecu. 2‘ h d ; D h d 18.“ _ it e fnotterigheid verandert. ' o zie e roes fer‘ oor ont , 1s en V V ' §;:‘:,V3:“;2::::%:::::;£E;:a::“;~1sEiséziazzafi; V“ dc» W» ww»-e 9 de Kinderen , fchynt niets meer ue v_er_eifen , dan o men 'wiI,. dat de Droes. zig op die plaatsgex dat ze warm worden gehouden. D1: 1s waa1'ach- Iuk onrlafte , moet men zig voorzien Vancen: tlg en goed ontrent Veulens , of jonge Pa,ar_d€n, Sc_haapsvel',. om de onderkeel van ‘t _Paard te.be- die gewoon zyn onder dak‘te Ieven :_ daar tmte- wmden , met de Wol \{an ’t Vel , tegens ’t haair. gendeeii bef%11s.vo<ér che m de Wzétcciiegi Ioggategé vafnt tlgaard, A15 men dxt to voren h8eftin’twerk at ze aar _ yven zae eten wan 1 v0 ge e — _ voedzel loft zodanfge vochten! op, en maakt, _dat Nee:nt.men witte Maluwe zalf, of Laurierolie, ze zig gemakkelyke ontlaflena totwellike ontlgfhng verfc foyer , of Room , van e_1k even veel , en me.-‘t wemxg nynrelxgt, dac e Paar an on er vryft et _koud onder een. Hxer mede befirykt wexden gedung t; hooft om laa houden. men de Kher van t Kakebeen, en bewmdt hetme: V Men moet. zonge dragen , at zulker Paarden dat Vel, houdende:het»Paand altoos in de Wztub Neusgnten met; uerflolpt zyn , ’t geen men hcht te, en ‘t noon blaodfiellende aan den Regen, of daat un: kan. weten , a s 26 bezwaarlyk aaflem ha- koude Wlnden , zo bet. onder dak gewoon xs te len, en dan moeten ze terfto_nd geopend Worden, Ieven. Emgen tyd daar nae vergadern de k'wade me: mm in de Neus te fpuxten Iaauwe Ohe van fiof In de ene , of andere Klier ,, wanneer he: re Olyven, ge1n.eng_d‘,_of gekloptmet even veelBran- wenfen 1s , dat ze van zelve open ga, om nieg:ge- dewyn , welk. uudde} veel toebrengt‘, om ze den noodzaakt te vrforden , zulks met.een gloejend Droes te doen kwyt raken. Maanzo dle boosaardlg Yzer te doen , mgeval de natuur (gelyk 1}; make gocht van zfilve dc Negsgaten ult-komt , zal men zexde) haar zelve met kan redden e natuur a een aten: egaan. . .. n I Eenflfeuleln wordt detr1d;c‘)ees}1iovr;::aonva:~.-e-2:0-v!?i!*.'*.'.‘\:=arA~.4u;‘,_no&.e....... .PAA. W ;I’A'A- leggen~,l5waar na men hetizap uitperft , ea‘ 'c aan ‘ ‘ v (1 h ’t Pazgd xlngeeigtil of.;ne2"li«gee’f:‘Wdtef fgémengd . nen dusdani e Paarden mogt_on 01'' met 00 .,,'o, et a 216 2§3l;Van~fgekookt7Vygen. haylglilaiilinizerigvglen , zal meg evenwe1'he_t mtte_rf‘t6 hout met Water. Men zegc, daede Z_e,ekr,eeften ‘daar toe doen: voornamelyk wnnneer die noglong geftoten en met Koolnat mgegeven , he: -Paard zyn en zulks niet lang geduurd heefdi W31“ Z0 g1'0.te Verhchung ge'V€_1'1 B 111331‘ n,1en,moet,’er drie het fang geduurd heeft, ende dc Paarden oud en dagen achtei een van mgeven , t.ot‘dath,etPaard, door 3,5914 3fgeflO0fd zyn , heeft men daar van hebbende wxlded‘a‘ags een gehele maand en een muddet1e.Lynzaat-ol1e,,. t'zamen tot een lang, onder de‘Haverlte doen. ‘ 'V * ' “ _ drank, en d_eKtu1den klein gemaakt zynde, geef , De Knobbelen, gelyk voor gezegd is, dievnooit ’t ze zamen in. Gebeu_rthet,_ dat-zynflaren over- tot fuppuraeie; of zweringe-komen, zal men zoe- end (‘man , neem.Laur1er—bezxen , 2o veel gy no- kente .ve,.d,yveu_ ; « ' -‘ . l . dig oordeeld-,' een half pond Zalpeter, drie pond Neem hientee, Oly vanBeijen een once ,‘ zwart Olie,‘ even zo‘ veel‘Azyn, en vryf het daarmede Pei; een half once , Lynzand-Oly , olium Pure‘, gedurende drie dagen op een vyarme plaats , danr ‘ Steen-oly,) elks"een once ; {melt dit , gebruikr geen koude by kan ,‘ en geef he: zo vele dagen it heel heet , en fmeerhet met een kwasje daar lang vers Water te drxnken , waar in gy Blaren dan ziédende heet aan ,- -dit doe deze verharde van Vygeboom hebt laten weeken. ' Klieten en hare ’kwaad‘aizrdigheid verdrogencn , verteren. Nata ,_ men kan he: nooit te heet ge- Verlarm E T E N S L U S T. bruiken..- ‘ ‘ V - ' ' ‘- ‘- I 5 ' ' -' ~ -. 't Path een Wakker Knecht , die de Paarden be- D5R U1 P E N D E ‘O G E N" be 0 G E N’ handelt _, he altoos ‘gade te ‘flaan",.V als ze_‘ eten, Gekwstjin ECHENIS. ' Zie cinder KWETZUUR. Om te 21611, Z3 00k Walgachtlg ZYT} en met 1115- , ' _ - 1 ‘ ten te eten , welk kwaad het allerlichtft te ken- 3 hd'l-lzE'PE~'"N dz’ zl . ‘5- - 4 jyfvoor 9 Mr m ’ nen 1 ' , ~ ' Middel ‘dmzr tegey. Wanneer enig P;\ard«Munniks-kap , of Woifs-, ~ » — Wox-tel hecft gcgé'ten'-,v val: he: terneef , of k_rygt . Zo dra menzulks gewaaxjwordt, most men ter- hét ' een fuizeling. , en,‘t heelev lyf krimpt in een. {fond , om alle kwade gevolgen voor re komen, Men moet het ," of een Ader openen ‘,l of he: he: Paai-»d een dronk door een horeningeven; in- wild’ Piterfeliefzaad met Wyn ingeven , of ge- dien de walgingdaar mede niet overgaat , neemt ftmnpte Wynruid , gemengd met goeden ouden men Knollen in.den tyd, als ze gemeen zyn , die .Wyn. men hun in menigte te eten geeft-met de Blaren, ~ Zo het’ P;_1ard Wilde Kool heeft gegeten onder of anders gekookte Kroten in Azyn gedoopt ; dic zyn Hooi , of ander‘ eten , kan- men ’t helpen, middel doet ze weer trek kr gen om te-eten. met geplanten K001 te ffaznpen, en ze in Melk te De walging-komt de Paar en dik-Wils over, van ' ‘ v dc ‘. W ‘ V _ dc ziertjee die binnen op beile Li 1: ‘tr ' . ‘ 7“ ken een ."euking veroorzaken. Zglzfie a’0el'?n’pjec: ;g‘:,'Ll:,,m3:nB'; doe {dam °"d" fy“ 3°fi°'¢“ lit?’- dle W318“‘B V¢1'W€kk€n 2 Vfyvcn dc Paarden da en da 0“ ’ me“ ‘he: da" °p ’ ‘*1’ "3 S 3 5 hunne L,-ppm sedan-g tegen den Emmbak. Om mama‘ 3' °P_Sezezen te hehben , meet men he: ze te helpen , moet men he: dunne veil ’ 3 aar auynd“ mac“ m°‘KWi§Zi1V€1’ en . . . etje der Reuzel under m lk d ' Lippen van bmnen , daar dc zxenjes litten , met her duet. 1- a an e’ ‘Qt "" Z3” 851115085; an hm-fum“ Op‘-nyden , en de wonde met Zom Gezwenfl(]>l1l7lnd€n en alle vexhaxde en vexouderde en Azyn Waffen . 't seen niet mifl dc Paarden "’"g'°“' lsoxt that op de voxige eetlufl, weer te verwekken. Igor/tv f-H W I ETTERGEZWEL. ZieZWEER, "" “"'£¢‘«'=we';,. >F A R N E N. Zie A A R N E N. _ dafilt gelzjwel openbaaxg zich van buiten , en maalgt‘, E O N T E_N E L. Zle D R A C H T E N gen ‘:vm“b‘;l d'°¢V1S 1%. gnlzyu Hoofd laat ban. ' 2 ‘men een :1‘ k ' G A "L L E N_ £33: }0t‘:{a11l:n zyn ldikwils v?:lr)fg, en lie: zo veel bewinden , 31S.fl.0.dl8 15- Z0 d"-72¢ Vocht zlclr niet OHM“: WOW‘ 11¢.‘ ‘°‘E“°“ ‘fin’ nee; men‘ hei rondorn moet affnyden , de vunlIg- heid fchoon maken . F“ °V°“1b9mY1?En mm‘ “"1 Zalve, gemaakt van ouden Olyn H°n1§)3nc‘;é‘nL_4e";:‘:l van grauwe Erren , an ex boven op. 1 V. Granaai-‘3PP¢l.~.=D SC-kP‘?“5‘-1—°?VY5°9' ' " ' ~‘ ‘ Is 1 dat net;-eaard :hinkt» vau:»enIe_= fmemn de‘ Zennwen; '10 mo“ ’m7°“"’7'V"'° 5'K‘”‘°’fChy-ycn en Beenen vrWen~met Zont :Ii'm01)'. 9° 1‘W‘-“ '8'?‘ zwollen wnde. .flqo}fz men »"5"fl'.‘°"?bh“km‘A‘ayxllz’ en lc8t"eL'ge£tute‘LY11'7@3d 0,12 - d": We §'°"‘°t°,' ‘ : me‘: Honrg-water, of met Sponzen ge._00P In 28: Water enrnaderhand in Homg. I230 er.Ma- egg o£ Ettex by is , 1egtmen‘er.Zuurdeegfem ml «Sr Gaxlte-me?-1'. gcmensd-imet Home. We!“ :15 ,§ekookren1 Wyn. .’Als her rvpis :. event men he: met een Scheermes-,~ en geneeft he: met ‘een Zalve, waar van lner nasbredcr-. '- ‘ _. ~ Dn ongeval kan de Paarden overkomen mt V61’- fcheide oorzaken. Zie; vorders deze Artykels.. KNIEN - onzwnn, zween, WRA—T»TEN-.. BEET en STEEK der dierm. BENNEMEST , °;'.HonNDEnoRE1<, ‘Lie’ ~ outlet ETEN.‘ ' ' ‘ 1-1 0 E s.T._.r a. 1k zal hier niet handelen , dan van den enkelen I-.loe[’c, dat is die alleeulyk verwekt wordtdo_oreni- ge verkleumdheid,ofuir enige andere uxtwendxge hir- ontflaat, waar op een Paard fchielyk verkoudt, ’twelk den hoell innde keel doet:te krygen. Middel. ‘PAR. goede uirwerking van dit Middel‘ondervinden2. Andere Paarden krygen enige verltopping in dc Long , 't welk dan kuchchen en hoellen veroorzaakt,‘ waar door ze zig zodanig van binnen konnen bezee zen , dat claar door enige aderen berllen , ofte de de Longe , of Longepypen fclreuren , gelyk men dik- wils bevondenheeft. Daarom is ‘t noodzakelyk , dat men zulks voorkomt , zo haafi als ’t mogelyk is. T_en eerfien , is her zeer goed her Paard te'laten,- en het bloed op te vangen , "dear war Zernelen on- der re mengen, en ’; terlaten opeten ; en,daar na dc Diapmte te gebruikerr, gelyk voorfz. is,ofeni-I ge van de andexe Poerjers; ’ finder midtlcl '1/oar den Hoe-11. Neern eenlzan rode Wyn’, ‘een ongze Zoethout.‘ een loot Anysiaat ,.eenviexendeel Vygcn‘. eenloor Grein; dit_te zamen gezoden jmeteen kan Wyn en een pint Water, tot op de helft {dpe ‘t door een. doeltlopen en geef ’t in , en finyt de,Vy'gen mede in de mend en laat ze deurflikken ,,ende dan ‘een uurr-, ' jen daar op ryden of wandelfin. Nag aw 'vo'ar den Hdefi. Neem drop-van Zoethout ,. legze in 't’vvatei:, en l’aar1.e fmelten , en neem‘ dan da: water enJ<‘ook'er een vierendeel Razynen in , en ‘doe ‘t’ ,~;:;pg‘wa:m zynde , dooreen doek.; doe daar by eenhalt-loot Veneetfe-driakel , en gflfif T V0038 in y 311 deli 't war'm toe; dit zo verfcheide dagen aan een alle mor. gen gedaan zynde ,. is hondertmalcn &.0,cd bewng den. . . r ., . ;~ Em ander moat den :1-Ja'zj_1‘..‘ “' 1 “:1 .l v - _ _Vn;.‘.-‘ Necrn Hondsdrafien Longekruitsldzrt-,.aan-pa Ei-‘ keluomén wall , Zevenboom ,- Lzavasr ;-»hak_ wdeze kruiden t'1.amen, en geef onder hetvoedenerteng dir is mede goed. 3 Em anderevoor den-.Ho€_/3‘. ' ll . / ’ 'r4‘..4 '..'.2 =' Z Neem Look en Uien ,;,éen,Eolle_ge;met eengroy te Uien, kook 't metftwekannen Melk, -geetdaar van driemaal des daags een~ klem lzoorntje vol in 2 maar geef elke reis niet veelt'efl"ens,‘anders,zouden de Baarden daar van Zlck worden. .7 Een aflder zvoor dmHoefl. T om: gebeurde ,na? de l_r_-loefl niet Nvel wilde 0- vergaan , neem een halfpond.Boter , een vierendeel Rozenhoning, een once Aloii, met een once Zen.- nebladen , twe dragma Rhabarber, twe dragma Co- loquint , twe dragma LanriexbeIlen.,.een dragma- Niets is 'er gemakkelyker te genezen ,, dan deze Salfraan ,lloot_alles wel, en maakmet een One Me- ziektez want men heeft maar in beide de Ooren thndaat dear P-illen van , en geef ze 111. Dr: rseen van ‘t hoeflende Paard een halvenvlepel vol zoete extraordinaire remedxe, want _d1t purgeert en ver- . Amandel-oly re gieten , en her Oor wel warm re warmt. lndlen her Paard klein , reder not zeer maken, om den Oly te doen doordringen. Hier zwak was, 20 km men de grfte war vermmderen, medevyf, of zes dagen aanhoudende, zalmendc en maar de lze1fr,or eenderde nemexr, na datgnjen PAA. oordelen zal,dat het beet! kan vcrdragen. Want ch’: 13 de maat van een groot en fierk Paard pen is ‘ex nog ietsvmeer van "noden , kan men de Poeijers, bier voren verhaald ; mede gebrniken, als dc Dia- geme en anderei ' Em under zroor deu Hoefi. - Neem twe pond Honing , met me oncen van": Poeder Diapen: , met een once Sevenboom klein gefloten, met me bollen Look ,‘ heel fchoon ge- fcl1eld,ende heel fyn gefneden , meng't onder mal- kandef .‘ en-geef hier van alle dage twe hele lepels vol met een halve kan Bier warm gemaakt, des moi-gens eer zy gedronken hebben , en laat ze dan ecn ‘uni , ofte twe, vaflen. “‘ j -' 1\(og._eéIa, ‘and; ""zieo‘rj ’a’ zelwe_.fl L J . . ‘~*N‘een-1' een 'halffi ‘d:’Rf'zynen' ;j rnetfleen once Di’op»i1:'1r{ Zoethoxrt‘ ., "gekor_>’kj: met _een . vierendeel Lynzaat ,’-' :offlLynzaatj-jme,el', mean kan Bier, en gee!’ (Pat-, mnde twe dagen eens in , zo lange als yhee goedwndt. ‘ , . » ‘ ' 7; ‘ A ‘Npg zen! ‘a':?1de(@;aq)r {Jen H A I K Rem .H0fi<¥é'dra?.’ ‘sense =7“. ‘fen Md ; ‘met {e‘=.Ii, 5°?“ were ‘“.*-‘’,'I " -« ’ ; H*o1~ :1 ~i¢a.en;:.svr:, N. V '1'lfl>,,ei1 V v‘e£‘een_QHonigie:e1n.',j'Zy 15', en e,= Veévjigteri am E,‘?’*""’&‘: "»'°“¥’9‘?_—"}Ch!i$€§ ‘=i.1s'ol'15=;I‘s, in ziih-7 "?4¢l/7: aI'?,é?..«‘z‘»‘«'e2.-"+aaz>%«.«‘+ " 4 > .,¢”.:; 59 .43 bwt—.«=a.nt4x?en- . 1 ~fMen ‘nicer ze'ln'andeti met l1Jete‘.yzer=s', en’er alle fiofFc‘u1tdruk_l_ug1}gn_mo5t brandeu met Koper en ni'ét nief Yzer. De weren die een loo- . v-nma, van r PAA‘. 7,; her zelve meteen Spons',:gedoop; in Wajn e‘n.Ho- nigvvafer. Z0 dit‘ nierjhelpr glmoet men een beet yzer blik tegende knie zagtjesraanhouden -, en dan dé Zweren igeuezen ,‘als die“door.7t vuur met div: Middel veroorzaaktx zyn. Neemta twe pont Oly , zes oncén Sal amonia: , Wilde Zurkelacht oncen , Koperroefl , Goudglid van elk zes oncen; fchuim van Zalpeter,-Lo veelmen nodig heefn. Wierook , Load- wit -van elk vier ‘oneen ;» meng {die alles onder een, om ‘er u’ in voorvallende gelegenheidnvan rte,bedie‘- nen. V Of gebruikiandexrs dit volge‘nde,Salpeter,‘oud Wagenfmeefijodenlymg ‘van elks drie oncdnq’ $42 ammaniac , .w’ilde~Znring,‘ Zilverfchuim , Lloodwrt ; van elk een Ons ; gebrand koper , en kopet-roefif, van elk txve oncen ; anderhalf pond Oly ; en meng an-al- les onder een. De I-Ionigpuifien laten zich genezen met lymende en verdryvendemiddelen , opden eer- flen dag; betlryk ze rnet Zoupen Qly, in de vol- gende dagen-, was ze -met ‘warm water ‘enrfnfeerze met.Ganzevct -e,n Borer. ,_ , , , Dullen /HONDS fleet.’ iic B E yujoonpgvu. Zie annex P v N. H N V V Neem oude Varkensreuzel , Bokke- en Schape- vet , Olyven-olie, dc twede balk van Vlierhout, of Adik, datti/s,‘ wil_de__Vlier ,met_‘nieu’W‘as,, en rnaal: ’-er eerrzalve van. ' " - - » ' ~ - V . ..“.1 (;.3,'_l 1’ ' .'.‘.‘. « H f.‘,.r ‘ié 4oer§'fiairie71.’_.: _ .'; J.) 1.:-at lit:J , xi (-~':L.‘:: :,~ \ :2 .1 if _De Hoorn-kloof wordt.doo1rzommige'»genaam »vals- q1.1a’r;‘ie‘r han’ ‘dc’ s/'_oet'en;' ffinige Paarden hélsben veeltyd: five!-‘flan e‘en~Wo‘e’rt'-we; ene bi12nen;en dran- dere—b‘1n‘7ten de v'oe‘t.7-?Andere hebben vvel'vier'aan beide-dc’-voete_n‘.“dog meet! aan devoorfteg dog Izelden aan:de ‘agtervoeren; IAlle‘dic de'ze"k1_o‘v‘e‘n hebben-, -moeeenvalle -kreupel rgaan .: daarom meet l1€t‘D0OdZakCl vk geholpen worden. Zy kunnen ook wel op 4’; volgende ’wy£e genezen Worden. Wanneer de kloof van boven van de kroon ,totaan her yzerp-del-kloof, en dan beginnen aanft Yhaair van de Kroon: , een duim ,~o£ anderhalfi-in-is -vierkant. =7Als men dit nitgenonienglreefc’, meet men ‘gebrandén.-Aluini tot. pbeij erigefloten y'<"daar meteen —co1npr_es,:wel. dik van rwerk ,»met een lode: plaatje -op- binden , {om her ‘vleesfher welig-groejen‘ re.be- letten,‘ want lretls ‘altydfigénegen'-Watvhoog op‘ re wafien ; derhalven kanmen fmet dezen gebranden Aluin ‘een dag vyf, of zesohderhouden; tot dathet droog is. De»fcheu'r,die dan hogna benedenblyfr, zal men tfelkens , als men lietbaven yerbindn, nat maken , met her nar, dat met‘ Koperrooten ‘Azyn Y y Y y z ' E0: .2 {I .4.:‘:..,.....u.n. ..- - pint goegiemh,Azyn‘ over here‘ AS 3f"’,¢Fke“’- 5“ an "M K 35;" M» gekookt is; run _van bmnen te droE°“> °I:‘d1°rd?“‘é‘n _ de kan men dlt 1“ ‘k°"9“ ‘Yd 9e"°7‘°"' “Q Het is een van de grootfie yen gevaarlykfle Ziek-j moet we! in aclit nemen, als de voeten be agveeI;_ tens J mo men anflhmde middelen um mag ge_ wotden . that de yzcrs-over al vlak_1€gg°“1’ gidom. bruilten. Men verfchilt over de oorzaak, dog zegt al gelyk dragen » 7-0 W91 °P d‘ melen 35 h ,1 Mr. van Kaer , dat hy’er meet dan honderd gezieu dat hél flit! enywaggeld, 0! anders 10“, I weer e had die anoos hgt gcn ’ of andcx tocva] , onge- ficlh Hflf l5 med“ 7'5°'g°°”mk metw" van Hoe“- malt, of pyn te voren gchad hadden , wad: van by‘ dex-eijeren gemengt, daa: op te leggen .daulroo§t verfcrhdde ophaaln Kan? men dc Oomnk °mdek_ 11651 ham -535 dc “Nude genezen ls ’ en men Lt ken , zo meet men die wegnemen; 1.0 niet , zal bovengeneemde achtervolgti, maakt he! cleuiigogll men due middcxgn gebrniken ; laat eerfi gaanflonte W.€d.ET°m 39”‘ 5 ma“ V°°“l {met men 61‘: 1 11: zo veel bloeds af , als mogelyk is, wel dnemaal op 115? 55933" 'a“.d°“‘ 7°“ ’ d“ t yffir over a 5: fie enen dag . zet dan flog Drachten voor , en achtel. draagt. Sommxge _Wll1€"s 53‘ me‘? '3 We” aagms am beige Billen , of in plaats van Drachten , ge- ZY V3“ " Km?“ mg‘ hm men dmgen’ ma“ , 1 kropt, of her Vierkruid geitoken ;.‘en zomen kon,‘ Ce“ 87°15“ mlsflag ’ want de was énofiml odve at was niet beterdan bet Paardiets purgerende doot egaal en gelyk leggen , zo wel op e paazs aar den mend in [C gevm ’ dog die is 31 re gefloten; kw?“ is’ “I5 °"‘“ dc gehede We" en zo men bet door de Neusfianeln gvilldie doen , :10 : . ; i o’ 1 de benaaut ei e a van a t Steak in 4: HOREN 21° 5 T E. E K‘ ffijegrisgygy, (ilyfiar van ‘zedan 1.ouden fliklpien 5 _ zo . - ~ I ‘ en ‘t dootfierk bloed._afta’ en , en rnenigte D4’'’”'-“CHT' 2'” B U I K P Y N‘ $2; nclrachten rnoet gene1.jen., Iggven dan tie Paaro ‘ ~§ . den man 10 lang , dat‘die,Drachten beginnen te ] E U K ZE L , of J 0 K IN G‘ dragen, zo zyn ze doorgaans geneien.‘ tI\_lsze*dan ~ ' ‘ n i he: befi Ro emee om en De Paarclen ltrygen de jeuking_ aan de benen_,of %9:tk;_‘.‘ V?/Inca“ fmim wk mngfyds de’Kakeb§nen als ze cud zyn, of oak. alsmong 17"» C“ “'=.‘‘‘ me: an vérzachtende Olie, en dekt Bet hoofd gearbeid hebben , zonder oxdentelyke mil te geme- warm me. Voonsjs _.t noodmkdxk warm: pap’ ten. Dit ._7.iet_ men_. als .16 h11.F|fl¢ 39”?“ "yV°“’ pen}; genruiken , alsjvan Kainilie, Malloot-bloe-‘ en ‘er fchier al '1: hair affchaven. mm ’ Kaafl-‘e5_bIaden~’~ «-met Lymaad:me;1 in.1;1e,'n ’~ ‘ _ , ._ 3 ; ' ‘ . : ‘ “ Bier,-. gekookt, op 'Llefi,.daa;r by gedéan Olie van MIJd€l- . ' wine Lelien ; dit moet men om den halsvbinden, ' en hem de Kaltebenen eerfi fmeren met Kamillen La“ en Lelie-oly. Men heefthondetd-deIhgnde.mid1 delen , maar deze volgende , die zommigegehruiu ‘R'>e‘]1{’,V‘74'yn , of van geen‘ , of van een _Iegqnfi_rydig 'uit‘vverkzel‘*, alsx,’, te laten ‘zwemmen, of van hoge _ _ . ‘ " “ " ’ Bruggen telaten werpen ; den mond op te fcln‘oe- M7-0 dfl-k1€ll1¢ °”_S‘m3k‘“‘°"w°’dt V-emofimkt’ ven ; te doen zweten met l-iete‘Stenen~, en daar dan, door een verhip en bedorven Bloedfgal her Aiyb up (3 gieren ,j'of.heet Brood te gebruiken,‘ niet kwaad wezen ,. na het gebruik van d1 mlddela 10 3,5 bet “it dt oven komt ’ en 3-‘mjeder zyde van 11¢‘ P33” *5“ ‘dc’ "'°°' d? B°m :6 openen ’ 2°‘ ’t. hoof: een heet B1{ood,te_binde,n ;_ en dan met do he‘ .iO1pteI1;iee)? ?s°§"§v;mmf§ }‘,::t ;‘}§§’f§§‘5 dc Kwetzm" gemmd ren met-Zout en Rozen-olie gedoopt , en nader- of {toot daar eeg Kne ‘Is met een zYvamn' flag’ hand met een Digerermd middel , beftaande uit middelen tot verrotti llfimegfliankolntf moat m'eu Eierdojeren, met Ftof van Drakenbloed gemengd, geen Kneuzin ‘b Idg Ml lg gebmlkem 15'“ Rozen-olie en .Rozen-honig : maar ten dele , of rtrmdc middelgn geeiggr? m%(i2¢taI1:1:ntfsegl:?I\rllJD‘%. ganfch met Zenuxyachtig zynde , meet men Olie - ' or W ‘ gaerli) Kruidt, heel vvarm, negen dagcn lang finder-_ middel tegm K W E T S U R E N , ’ jfrnttende mt enigflait: ~59»: , fiufijz km: , o.fjPl’””r'a ddt m ,3 Vice: , Qf in den Voar.Kwetzuren , die imuemig zyn , _ 4 . , em Dmn . II°"" “ SW.” ‘mm-V Neem een hand vol Saly , met een hand vol 'Me" “met bet t°1'fl°n“- uimekken , en na dc‘ Rof mar n , en’ een hand V01 Wond Com-Oman Kwetzuur te hebben eezuiverd , dezelve verzach- ‘ eenha. vol zuring , een hand V0] Lava; ’ fyné ten met een?leilter,”gemaal<’t vanxoperroeit, of Majolein, dit zamen gekookt, indrie kanne.'Bie:, d‘e’S91Yk. dat goed is voor de Wonden. Men en dan door een doek Qedaan , en onder he: nat flee!“ ,3‘ een ,Wiek in 2 en '5 anderen m°YE9"5 gemengt, een pondH0nl_g,1net: een vierendeel0lie Wm nlenze me“z°et°“‘WY1'ls en b€fll'Ykt2e met vfin Olyven , en een vxerendeel oude Borer, en een mlddfl. dat_ de Wonden doe toegaan; voorts hter van twemaal daags elke reis een half pint in- 163‘ "W? F’ Am“ en Havenneel °P-' ‘ geseven, en laauw warm gemaakt. ' '. WY 215“ Z°mWY15n a d3td°W3§e'1~paardenfiuk- -. ~ - _}es van Boom’-wortelen in hunne Voet krygen als Ii: :1Yb_:i$:xkin_ enigdBos , nietlang _te var-‘en ge- Neem Poejer Diapente een 5once, met een half- dig de Voetzlzwlleet azIodeafdizy[l<,\vg:zr:e§leln§ fplmtegs’ vierendeel Honig, en een halve kanne klein Bier Paard een ondra el ke gn van 1) fl at C‘ et onder malkander warm gemankt , en ingegeven g y W Ce ' 211? tWe. dpagen eens, is zeer goed. ’ \ Midd¢[., Em under war ’t zelfde. ’ Pafroi dga dan il_eTKnecht gewaarwordc , d_at zyn Neem een hand vol Spekwortel , met twe kan- Voet hi:effggtrfptntefnoefifhglgqgr ‘digialddn Z3’: “ . , . ) 1 , 3:n.1z:1°:‘:,et:i>zEg::!1ti(;1]e geglpnpart verkookt IS , en dt 13 e_en g_oed teken, als’er bloed mtkomt: zo‘er E 8 ~ h;1§£I11eth1‘:1ttlI<,omtd, n_xoe}tl_hy zynen we vervolgen, K W E T Z U U R der Z E N U W E N. dan km by 'ca:le:n;eelchl:1]§:l;:h§§§§’ oveslakff; dad , _ V _ . r m e - mg; gpetllinuw, of Pples te? dele d001‘fi15d‘-‘D is» \II{:1'e:}a1fl tlftllgtsoivst nl1a<:ltrll’1::1lz§dm0ziot zl7{'::«.d.av fel opening geven, en dus ten volien herftellen. afigjfiéeagrétidg ;1n‘§);iPe},,1e§:aal‘;°i(§1y“iYhgPft:grJ(;l;E - . fie ongemak . at. met e afnemen e Maan daar LIEZEN GEKWEST‘ Z19 KWETSZUREN door wordtz’1angetalt.. En ditongemak is ’zo ge- Py’; in d‘ I E ZE N. vaarlyk voor de ‘Paarden , dat ze dikwils gevaan V ‘ ~ lopen van blind te Worden. Zie daar hetgemene Als het Paard pyn heeft aan’t.achte1’-gat, fchynt gevoelen , rakende den tyd van deze kwaal, maar het, of zyne achterbenen gebonden waren. Men " ' het is ’t myne niet. moet hem bloed laten ta en nit beide Liezen, . e; de zeere plaats _wa£l‘en E11136: eeg menigtezwarim M’d-‘H’. ater , en met W_ en Olie be ken. o it‘ - 3 . ‘ u . :‘ ' niet helpt , moet mg: ze in ’t rend? lnranden met ,5 Eggs ‘3:yIgu;g‘W;‘:le§;’Pa:e3er as mgrgens efi " hete Yzers. Gevoelt het Paard enigepyn van den he: . t k dg. 3',‘ K m e’ n gym hals af tot achteren toe , moet men de Staart me W“ Vm en’ ‘ ‘ recht uit. houden , en met flaan de Aderen doen , And”, opzwellen, enwdanlaren. Indien eenPaard,, van " p ~' ' . dit °“S°m3k 33.03531“: hiIidE1’- he€fUflZYI1Ad€m- VZo het Oog heelontftoken is geBr1'1il‘<.da’ar.S:i; . hale" re“ flnefte in den Rug €11RUgg1’3.3d a THO“ turnus-olie toe, en.doe’er dagelvks zeven ‘ ofaclit " " men het doen laten in de Billen-, zamentrekkende dmppels van op ’t O6g","‘daL eengoede uitwerking Papzels gebruiken , en ’t in een war.me.Sta1 how 231 doen, - den. Voor de Heupjichtige neem een pond dikke ' Hers , een halfpond Terebintyn , en zo veel ou- MA G ER H EID. D E R P A AR DEN. den Olie , Opopomax-, een halve once , Gallmmmz - 4 . twe oncen : anders neerri Nieskruid een once , _ r " ‘_ Adam , en Zee-fchuirn yder een lood , Bakelaar V531 Nbelden i begin‘ men ‘ ,1’ 011'; met hen We‘ ' vie; oncen , Paper‘ een once , one we oncen; maal droge Zemelen in te geven; zo ze een wei- is het achterfiegebroken, of heeft-het Paarc1eni- “lg V5} 25111 2 doet 111911 ’t m33Y_eCT15 Ofltffillt 0? gen flaggekregen, zgdaphegmoajelyk.-z,ynep1adem den middag. Dus voedt men ze in den tyd, als de haalt, en fchynt te fchrejen , en de buik vol!win- Gefifi 01>-’t Veld Mat. daar ze van eten; zo dra nu den is; dan leg de hand onder de Lendenen, raak de:Gfiffl l‘YP'iS (in men genoodzaaktis C16 Paafdefl-V ’t 2661' aan, en doe de plaats zweren. Om 'er de aan het Hooi en Haver te-houden ,. moet men al- vocht uit te trelrken, moet men‘ op het zweer ge- toos zorge dragen, van ze te doen laten. ftooten Zout leggen , daar mede het Poeder be- Men ziet fomwylen Paarden , die ingevallezy. vochtigen, en op den brand leggen. den hebben, en die men vet wil maken, waar in p _ men flaagt, met een hand volHaver op een maat LO-U-’l?E,RS'I3A-L. Zie PIS. L U'I ZEN DER P A A.R;D'E2N; . ‘ 4 . ' Paarden-vette maken en te doengroejen. Want Is dc Buik van ’ttPaard vol'Luizen , zoineng ’t gebeure veelmanls dat de Paarden nietiwillen Moerbeien onder zynenflaver. Velenwalfen zyn groejen , of v-et Worden , hoewel die wel gehan- Buik met Afziedzel ,vanvde Wortel eens Moer- deld worden, Menmoet na de oorzaak zoeken; beien-booms. Zo de Luizen enige Wonde ge- fchoon men die niet wel kan vinden , nogtans maakt hebben, legt men ‘er wat Glaskruid op, ge- moet’er enige reden zyn, waarom die Beeften niet mengd met Sap van,Look , Zout ,‘ Olie, en groejen kn-nnen; heezy dathet door eenbedorven Pek. ‘ Mage , ofte verdorven~Bloed , alsfmedé zomtyds Neem een Ons Rottekruit, kookt het in twe door een grote brand ‘, of vurighei‘cl'veroorzaakt' kannen water. Neem ook nog Spyk-olie en fmeer wordt. Voor eerft 2211 men de enkelde grote daar mode; of neem Prcdpitaar een half lood, Zenuwen» aehter onder den Bllik in de flanke los‘ Zwavel twe once , Reuzel twe oncen , tot een halen , en van-de Buik los trekken‘-, die daar-al Salf ommede te fmeeren. lo de Luizen hethele gemeenlyk zynazmgellagen, op dat do Buik des te~ lyf over zyn , moet men ’t beitryken met groen bet-er zou konnen uitzetten. Daar na meet men‘ gekneusde wilde Kervcl. Is ’t dat deze Luizen ’t Paard ee11Purgatic.ingeven., twemaal in agt dat ' ‘ 39”». Als de Paarden mager zyn Worden dooral "re en dns aan de Paarden geeft. gekapt Stroo te doen , dat men {amen natmaakt’, Daar zyn nog andere middelen om deimagere f PA A. ‘ gen, vier da 11 na malkander, en twemaal bloed Iaten: enzul sgedaanzynde, moetmen dit.navol- gende 'geneesmiddel ingeven. ‘- Na dat..des Paards zenuwen aan beide zydenzyn losgettokken, en verfcheide dagen wel gel'meerd,' daar ‘t los getrokken is, metI’opelioen—zalve; en Dialthea;.en dan tot twemaal in acht, of tien da- gen wel gepurgeerd, en twe, of driemaal gelaten, moet men geven als volgt. . Neem een half-fpint Mont ,' met twe fpint Ze- melen, doe't me: malkanderin een Ketel, of Pot, met zo veel Water 5 als van nodeu. is ,'om 'te ko- ken ; en laat het wel hart kolren , en als het ge- kookt is, geeft het daar warm van in, en laat het heet opeten, zo veel als het wil, en daar na van ’t Nat drinken; dan zal men ’t, in plaats van Ha- ver, geven ongemalerikogge, nietlanggekookt, en maar opgeweld , dit bovenftaande moet men zo lang geven , dat men oordeelt dat het bloed' wat verkoeld, en de maag wat gezuiverd is. Dan moet men al zoetjes zyn ordinaris voer weer ge- ven.; mits men nogtans de Ro ge een weinig op- koke, en elke reis Wat onder §e Haver doe. Dit is dikwils geprobeert , en altyd goed gevonden , en hie: door zyn. de Paarden in korten tyd zeer wel aan de groej gebragt. Van gelyke gemale Garfize en gemale Bonen—meel elke reis onder de Haves.“ gegeven , en met, Bier ,. Karnemelk , of Suur-wei gedurig nat gemaaktz, doe: mede wel groejen. Nag een. under war ‘I! zehze. - Wanneer- de Paar-den tot‘ cwemaal toe zyn ge- purgeerd', om alle kwade vochten uit het'Lic- liaam re dryven , en twemaal zyn gelaten om het hl'oed mede wat te verminderen , 0 dat de refl: van ’t bloed zich -Wat beter zou e zuiveren; zal men beginnen met zagte middelen te voe- ren , eerlt een half voertjen Haver met wat Rogu gen-meel. Dus enige dagen gevoerd hebbende, 2:11 men laten malen Gerft, Bonenen Kennipzaat, en daar van geven , na dat hetordinaris voer heeft geg-eten; een Korflen wat nat gemaakt met Water :‘en‘ind1"en menwat Kogge eeritronderde Haver geeff-, is ’t zoo veel te beter; tufl'ch'en beide‘ moet menzomtyds nog Wat van de voorfz. Poeders gegeven, gelyk_ hier voren is gezegd , want die dienen voor alle ongezontheid. Em ahdera zur mmig: mzmier am (1: Paardm :3 made» . en -vet ta make», is de Zeebieze , in ’t‘ Franl'ch~ genaamt Son ; waar van onder zyn‘.A‘r- tikel. Zi'e ook A‘F’G ER 13 D'E'N'. MELAATSHEID. Zie.KWA/\D ZEER. Vaor de Makwaet. De Mok is zeer verfchillend , hoe wel dat ze met ene naam genoemdwordt.; men moet dan heel {cherp Ietten, om de grote difi‘erentie daar van te ltcnnen. ’t Ene foort.kan.fierke Zalve vcrdragen, PA A. p 7;; en ’t ander niet. Zommige Mokken komen doc’ enige zinking, die onder in de Vitlokkcn va1len$ en door dien brand, komen ‘er gaten uit te vallen, ’t Well: de Franfen noelnen Bhm-mat. Deze kan gene de minfle fcharpheid van Zalven verdragen . maar die moet; met enige zagte Pappen gehand'cld' w'orden.- Deze Pappen kan men koken van Rog- gen-meel, Reuzel, Bier, en‘ eenweinig geflzunptc Lynzaat-koek. Deze moet men bindexi, en met de Salf Bzlfilicnm voor eerfi: fmeren; ziet men dat. ‘ de brand daar uit is, moet men ’t voort genezen met Egyptiacum. Daar is eenander zoort van Mok daar wel niet uitvalt, maar nogtans zyn het mede heele fcharpe en~l‘leete vochten, ‘die daar in vallen ;' die kan men met‘deze Zalve wel V ge- nezen. Neem Egyptiacum en meng daar onder Spaans-groen, en gebrande Aluyn , men moet dat zo flank maken, als men kan oordelen , bekwaam te wezen om daar mede te drogen, enindien deze niet genoegfzoude willen drogen , neernt witte Vitriool twe oncen, met een half pint'Wyn-azyrr, koolt dit zamen ,. en was daar alle dagen eens mede. Purgeren en laten is daar goed‘ by, wanjt. met het purgeren en laten'worden delcwade vocif- ten afgewend, en des »te heter kunnen deMedica- menten werken. Het derde zoort van Mok is in die. welke hele ftink voeten hebben, daar water met {chuim uitzys pelt; deze hebben zomtyds karbonkel, of knobbels aan de Beenen , als zy die hebben , moet men ze af- fnyden en effen maken, en dan deze Zalf maken; \ neem gebrand Koperroot een once , gebrande Aluin een once, Spaans-groen een once‘, alles klein ge- itoten , met een once Rottekruit , of Ar/micum , en een half lood Quikfilver; fme1tonde1'~een een half pond Reuzel , en laatrhet al roerende koud \vor- 7 den, en fineerdaar alle dagen xnede. 1710'/E zalf am on re ..drag:m;' Neem Goudglit eenonce , met twe oncen Spaans-‘ groen , met nog.een once Vitrjool , en een once- gehrande Aluin; deze allekleingeitoten, laat met‘ een pond Honig koken , maar het moet gefladig geroerd worden, zo lange het zelve kookt , tot- at het koud is. Iudienhet zelve nog nietgenoeg Wilde drogen , neem en roer daar een half lood Arfmicum onder , of zo weinig , of 20 veel , dat gy oordeelt -dat het genoeglis. Veer dz Mok.‘~ ' Neem twe oncen Koperroot , twe oncen witte -Vitriool , twe oncen'Aluin‘, twe oncen lange Pe- per., Spaansgroen een once, en een weinig Mer- curiuasubliinaar, fiamp dat al te farrien , en ‘doe het in een nieuwen Pot , en kook ’t met ‘derdhalve karr Regenwater; en was daar alle dégen mede; maar om dat de Molt-benen zo veel verfchillen moet men elk een reis proberen , want het zal met deene‘ ‘ remedie genezen, en "met de andere niet; Z.z z z 3 N01. ’ 1 PA A. 75.4 - PA A.gr gcinak-hen is overgekomen ontrek hun voor al N_°g '3" “M” /M"' d 1 K deéiavier, :11 gig zenigt dim voehtizkeazemeleéi, - tw um n , een vieren ee 0- e 3.31’ en or 20 amg-ongema angeta , pe§§,°,’," }|)(l,?;d A}1,uin,ycen lood Zwavel, Gal- moeteneen langen tyd Itaan, zonder te arberden,' note“ e’en once, t‘ {amen gcftoten en opgekookt, en men dient ze m een Stal te_ zetten, dat niet al en dig; we gedekc, is goed. te warm is , want de grote hitt’e‘v_ermeerdert de pyn in de, Ogen, zo welals te grote koudé. No- Nog can Zalf Mar de Man. pende de Geneesmiddelen , ho‘e'ze moeten ge- _ bruikt Worden ; naar de verfcheide oorzaken van E6“ Pond HOME S'~’k°°kt» “Wt V19‘ °“°€" ’t kwaad, zal men zyne,Paarden'bet1'ouwen aan Spaans-groen. een goeden I-IoefI'mit_.- ‘ ~ L\.iKTE'KENEN DER OGEN. can int.W -az n met vier oncen wit . v Vi§ie<:-edrll gekogakt , gr? dazr aille dagen eens mede M'd4"[ ‘1".“',"g"'”'. o -Se“""‘“'°“I .d‘°°gt hm’ e“ 15 meefi am: [yd goet" Neem gefioten Zout , en ftrooi het in"t Ooga ' Em Md” waar doorhet Iidteken'zal‘genezen,; gelyk mede . ' ’ . door geifioten léeerél van Seg1:i_e1I1J géfmolten _Zout: em E tiacum .Zalve. en to daar onder of leg gev oten aa van ‘vi/1 e_ a maken, in een zoNveeel Sp§S2,1}l)]'- roen en 20 irecl I_{o?tekrui_t , als Llnflefl doek _°P de 0,59“-' ' men vindc noo zakelyk te zyn , want daar mede De schelleag, of Vixen» der Ogen warden. gene- kan men het zo ftark maken, ‘ als men wil, na dat Zen met Saffaan . Wlttfi Pepe! ,, Afmonlfik-Z01“, .het de Accident-en verdmgen konnen, ‘ Heulzaads-tranen, van ider een once, geltoten en ' » ,, -’ met Honiggemengd, "t I_s heel goed , zich in ‘t E"; under. begin 'te bedienen van de Gal eens’Vofl'en met zo . _ _ ‘ veel Honig gemengd , een weiVnig_ Balzem , en de Neem zwarte Zeep met ongeblufte Kalk , tot heift Peper onder e"engeil;oten ;‘ "t geen men he. een Zalve geinengd, daar mede gefm_eerd,droogt waart in een Tinne Doos voor ‘cle-dikke Vochten, mede heel wel op. * V ' ‘ Nag up ander. - . _ Wortels zyn doorgaans rood , en als ze op den MONNIKSKAP VA N ’T ‘P511313 GE‘ ,appel zyn , nemen ze ’t Paard het gezicht. Men GETEN. Zie onder E T E N. ‘ moet ze uiltroejeli: enomet 66:11 haak, of eenfiftomp i _ Yzer uitha en , et 0 on ertufl‘en 20 Va hou- Dmg" 5" 4'" M0ND- 213 LEVER‘ dende , dat het zig nieg kan bewegen, dan moet , men ‘t kwaad rondoin affnyden,‘ en met een Spons 1""//9” M 0 N D' in warmen Wyn gedooptbetten. Den derden dag en:.';:*::::;:1:i§,£‘:;:‘*;:i';‘:,z':’;:;*%:;:i;u::i:: we meme enxesnec {iv/lien maakt veel werks van een Paard , dat een °P ' mt dat dc 056“ genezen Zyn‘ friffen Mond heeft , alzo die een drogen Mond R0 do B1“ dud’ qf_L”)0gégbe£dd:r Panda”. , nebben, minder lufi hebben om te eten,' en byna eellhalf “W Wage“ ’ 313 2° i°P’Sm k°“‘°’? ’ ear ' Neem het Wit,vanEijeren,Rozenolie en Load- 23 33“ ’t “C” 83”‘ wit, nieng het zamen, en” dik zynde, ,fmeer’er het oog mee. Doch gy moet alvorens het.Paard aan den flaap van ’t'hooft een ader openen. Zo de Zwear in dm MOND. Zie ZWEER. MUIS. STEEK VAN EEN VLEER- AARD. Zinking niet ophoudt, zal’er een Gezwelkomen, _ - dat men Razynkorrels noe‘mt,Waar door het _ ft OF SPEK Mum’ Zle STEEK vlies opzw_e1d'en menigmaal breekt.. Meniiioeg NAGEL IN »T OOG; OF DEN VoET_ ’er dag op dagWyn1_n fprenkelen,endikwilswai'- ‘ . Zia end“ 0 of V. . _ fen, en het voorzeide middel gebruiken. Des .‘ " Zomers _kan men het met fris water mengen, OGEN DER PAARDEN. en ’s Winters met warmen Honing. De Paarden zyn verfcheide Oogziekten en on- .S'toat 2 qf Slag in een 0 OG. gemakken onderhevig. Zy ontftaan , of uit zin- v - kingen , of bygeval. Zyn de zmkmgen de oor- Neem een once Myrrhe, en n. gre,in,Safi‘raan, zaak , wacht u dan wel hen te doen laten , Want {toot het met Honingwater, en laathet met drie 2y worden7e1' blind V311 , t_6rWyl er de Menfen in oncen Honing kokcn. ' ‘ tegendecl van genezen. En op Wat wyze dit on: ‘ ~ - . — , ’ Van ’ die met der tyd bevriezen en hardworden. ‘Hare. . ' A d , Om het Paard een friifen mond te doen heb— fegegnhcaelfvleotgei 135-f 3fl=ieg-aagtgpeesgtéy ‘PAA. _ Win’ dc ‘giekwet/ie 0 G EN. Neem een half lood Ganzevet , fmelt het mgr- jes, giet het op koud-water , dit diend om zand, ofte enige vuiligheid daar. uit,te doen, Rozenho- nig , een half lood , flryk dit in ’t Oog met een veertjen. Een /lmier. Wanneer het gebcurde dat het bovenmaten was gekwetfl: ,. ende men bevond dat het boven- flaande te fcharp was; neemv dan dit volgende. . N eem oude, Boter , finelt die; en op het water ge- goten zynde geweeil, meng daar onder Rozen-ho- nig, maaktdit onder malkander tot een Zalf. .. Wanneer hetiOog uitwendigheelmogte gezWoI- Ien zyn, ende veel materie daar mogte ultkomen, neem Wit van Eijeren, Honig, Rozewatei , klop dit onder malk'a‘nder , en leg met pluis of werk ’(‘. daar op ; ofte neem Wyn-azyn, 1net,Pompwater, maakt daar een Spongie in nat, Iegt die daar op. Srbeméring der 0 G’ E N. Neem een Zwaluwe-n'e‘flc,’ laat hetweiken in wa- ter, roer hetwel, en. geef het.aan’t1’aard te drin- ken-, of giet het hem anders in door een horen.. Men moet het Paard warm‘ houdenz, en ’t.alleen met Stro en Zemele11.voeden. Daaro , neem een half pond gerafpte Kaas , Honig-Me e een pint, een weinig Wierook, ‘een once Hats met We Ei- PAA. ' 73f dig, dat men de Ha» uitfpuit, zynde een klein Beentje aan ’t binnenite vlies , van binnen in den hoek van ’t Oog ; neem ten dien einde een Naald met een praad, onderfchep het Beentje , zonder het vliesje te kwetzen ; fny het zagjes af, en doe daar een ftukje ongezoute Boter in, en was'ta]le dagen drie, of vier maal met Wyn, Honig enRo- zewater. . Wanneer een Paard met een Zweep, ofte Spits- garde geflagen is ; en ’t zo hard niet_is,aangeko- men, dat d_c appel is doorgeflagen, ofte anders ge- kwetit ; het zoude echter kunnen gebeuren , dat door grote brand , ofte zinl-ring een Schel , ofte Vlies op de Ogen, ofte enige witte vlekken zou- den konnen kemen. ’ Neem: dan Smout vanGlas ,- heel fyn gefchrapt met een mes, en doe het Poe- der de Ogen. . 0f een under. Neem Sal Annoniak, mede heel’ fyn gefcfirapt; en gemengd met Honig, met het Sap van Schol- kruit, tot een Salt‘, doe’: in de Ogen. Nag_ me under: Remedy’: ~z/oar tzllerlmnde Ac- ndenten der Ogme, be/mlaren kwetzurenv in 44* Apps! van de Ogen. De Remedie zoude diisdanige wat te fcbeifp zyn ,. maar vorders is het in alderhandeAccidentenpzeer wonderlyk goed , en wordtgenoemt Lapi: Admi-= jeren : kook dittzamen met Wyn , en.befmeer’er/ ,,,5,‘;,‘_,._ en Wed 20 gemaakn den helen kop,meé, en bewind,hem‘met een lin- nen doek. ,’s Anderen daags.ontbind~hem',engeef het Paard te eten. Op den vietden moet men ’et Honig on'clet.meng'.en., tfialkarlyvtig/aeit def G E ‘Neem fap vanvwitte Doornen,_ gemengd mete-. venvveyel ouden, W n ,,,of anders As;v:m voorn: Doornen, gem,engd],1net_I-I,o',nig en Qlie. Vpor a1-I le ongemalelem den pgm-~>k_an men nemen witte Pe- per , As van witte Doomenen Honig , i/an elks » evenveel famen._,gemeng,d , en fm.e_er’er.het.0og, mede met een veder. Drutfetede 0 G E N. Neem Violetten en Zout , van elks even veel, gemengd met Azyn , zo veel genoeg is , 0li‘e,1ange Peper, ’thout van Savepl-. , of Zeven-boom, Wie- -rook, Myrrhe, van ieder eenonce, (loot en Ineng_ het zamen met een: half pond Honig, en 1'tr_ooi-’er, ‘van in *’t Oog. Is het Paardgekwetft , neem Ro- zen«olie, en wit van Ei, en leg het, metwat Werk van Vlas, op’t Oog. ’s Anderen daags moet men het betten met Fenugriek, \en’er een wiekje heb.-» de in gedoopt , leg‘: ‘er op , en wanneer het Oog be- _ _ 1_\Ieem wit Koperroot twe pond ,. Aluin , Litarv gmum twe oncen, Bolus Armenus tweoncen; al- les tot Poedei-_ gettoten , doe ‘t te zamen in 6.91? yerglaasde Pot, meedrie pinten, ;of,te_-anderha_lve kan water; laat lfet-~l;oken ogr, een kieinynurtje, zondeivvlamme, tot ~dat het water al_-tevzainen ver- teerd is ; men moet het vuur Wat egaal en gelyk om de pot leggen; laat. het dan zor. op het vuur’. flaan , tot dat het herd wordt. Deze {teen kan Iang bewaardwerden. _Neem daar van een lood , leg . dat in vier oncen water, doeidaar van a~lIe dagen-’= twemaal wat.._i-n.de Ogen. ' Nag em gov.-41 Wate; wear-:'1e—-Ogm. Neem blaauwe Vitriol en Kamfér, en leg her in ' Rozewater, en doe dat twemaal daags in de Ogen, en was altemets tufl‘en beide met koud Pomp- water. » p . V Wanneer een Paard Maan-ogig is, k-an mendat‘? weten. Neem het onder en boven lid van ’t‘Oog-, en doe het Dog wyd op, zo zult gyzieneendonker. of feuljemorte plekje aan de onderl1e~ kant vzuv den Appel , en de_Ogen tranen gedurig heet wa- ter. . p-Hier .voor is goed dat mensbeide de Aderen aan de zyde van ’t hoofd kort ;' Neem dan witte Pe- ter wordt , moet men een Oogzalfje gebruiken. per, heel fyn gelloteu, en doe daarvan alle dageny Hetgebe_u,rt_-ook fomtyd/s, datdezinkinge eenmaal Wat in de Ogen , en was dikwiis de Ogen mer- verdteven zynde , wel. weder .k‘omt.: dam is het no- koud .Pomp~water.. , Em - ..»-.......n....r.;v». ,.n-.:.<...;..;«- 755 En: rmdcr ‘voor em Zin/ting en Maw-0og- ' ‘Brand her Paard nan beide zyden in de flaapvan ‘t hoofd , gelyk men de Spatten en de Galle brandc , bind daar;Pek met gefiote Zwavel en 'Werk OP- Dit ‘cloet de Zinkingcn ophouden : maar hcrmoet ‘dear ‘heellreer op gedaanwordcn. Em awder. Neem een Iood Honig, met een half-lood Sap van Schelkruit, of Cbgtidagxiwm genaamd, met een "hal£lood Rozewater ; dit rs voor veelderhande ac- . cidenten der Ogen goed : rgeneeft en zuivert den Appel van de Ogen , was ze met koud water Wfl ren laat‘ het Pazird aan den Hals , -ofvaan den ,Bu1l~: ‘bloeden, om re diverreren. Nag een‘ zmder, Neem Brandewyn , en maak daar een doelr in nat, ‘leg ze nat op het Oog '; en als de doek droog is, moot die wederom nan vgernaakr worden._ Deze remedie iswel flegt van aanzren, maar zy rs zecr nut om den brand nit re halen. o N T 2 E T Wervelbem. Zie_ letter w.. en ~VERST.UlKING. 0 P z w_ E L L IN G der Beene». Zie onder B. OVERHOE-VE.A Neem ‘rbinnentte Wit van vy‘f-, -of zes 'Uijen, vier oncen oud-Smeer , nieu Was en'Olie van 0- lyven , vzm elks-twe oncen, en een pintje Wyn- azyn. Laat"her zamen in een nienwen-Por twe, of ldriemaal opwellen ,» tor dat deAzyn9ve1=teerd-is. ’t Is voor vier Pleifiers, of meer. QNTVELDE RUG. ‘Zia WERVEIJBEEN. ‘O V E’R‘TR E D.’ Zie Aanflaan. OPSTOPPING 1/an Water. Zie ongemakkelyk P 1 s s ‘E "N. PEESgck-Lwtji. Zie KWETZUUR. Pillen war mlerbande Ziektcm. 1 PAA. PILLEN; Daze onderftaande Pillen zyn oed voor afgere- de Paarden , her-zy op de rote érgr, of op gxotc Reizen ; en zyn ook niec erk purgerende, maar lrebben een extraordinare kragt om.re verfierken alle verlore kragten, zo lnwendig, alslnitwendig. Neem gemalen Zoethour een once ; Suiker een once, klein gefloren, met een dragma Safferaan. met een Iood Mirhridaat, een once Honig, en een lood Kaneel fijn geftoten, met eenweinig'l‘erwcn- meel‘, en .20 veel Borer, tot dat her tot Pillen kan gebragr ~werden ; rol dan de Pillen in een weinig Suiker, om dat ze door de zoetigheid_kunnen in- genomen Worden. Als dez_e Pilleningenomen zyn, meet men die met een halfpintje Bier , of Wyn dcurfpoelen. _ Pillen mr‘a1M;§:»de zone». Men behoorde wel alle Zlekten"te kennen‘, eer men daar enige remedien toe komt re geven , nog- tans ebeurd het onder de belle en verlrandigftc wel, at men de ziekren nier regt kan onder{'chei- den ,. en dan men met kleine , of ordinare manic- ‘ren niets kan verwinnen ; daarom neemt men de- 'ze bnlrengewone doordringende medicam'enten, die men moet gebruiken ‘om enige grotc uitwer- kingen te ‘doen, om dat men ziet dat de lighamen 20 hard aangetaft zyn , dar die enige kragtlge me- dicynen van nodenhebben. Maar voor a1leziek- ,ten, die‘ heel fehielykby komen, kan men niet al- , tyd deze purgerende metlicamenten ebrniken,om twederlei oorzaken ; re weten, eer om dat deze dranken, waar van We rekerrdes anderen daags hunne uitwerkinge eer hebben, her well; ziek- ten, die fchielyk aankomen geenzing kunnen , of mogen lyden. Ten anderen, zo is’r ook zodanig met deze ziektens gelegen , dat, zo Wanneer men haar enige Purgarien in gaf, die grote vliegende brand dan ook nit alle deelen van ’t lighaam, na binnen zoude vliegen, ende herlighaam met kragt overweldigen ; zo dac die in ryden van heete, of pefiilentieufe Ziektens niet kunnen gebruikt wor- dén , maar wel in veel andere ,' als verouderde, of ftilltaande Ziektens , om alle ongezondheit uit her lichaam weg re doen en te verdryven. Dir ziet voornamentlyk op oude Ziekten , maar niet op enige fchielyke overvallen, gel k Vyver, Co- lyk, Pleuris, of zodanige, die haa ig aan komen, en alle andere ziekten , of krankheden die een Men neemtRh_abarber,een half—lood, Aloe een Paard onderhevig zyn : het zy dan verfloppinge once , Agaricus , Coloquinr , Gentiana , Duivelsdrek van elks een half-Iood: t’zamen gefioten , en dan gemengd met een vierendeel Honig, en een‘half- van de Longe, de Milt, Lever, of vervuilde Maag,/en vele andere, om het Bloed te zuiveren, zo dat her een groot rniddel is om een Paard in ond Boter , t’zamen tot Pillen gemaakt ,' geeft 8118 gezondheid te h6ffie11€T1- men de derdepart hier van in eens met een lralfpincie Oly van Olyven in , drie dagen na malkanderen, ten ware het Paard den derden dag veel te_l‘terk urgeerde , dan ‘meet men 20 lang ophouden tot er purgeren geclaan is. Drze Pillen z_yn mede goed voor Dampligheid. Pillen tot Purgatie. Men neemt Coloquint een once, Agaricus een lood , Zenneblaan een Iood, Aloe een once, Ra. barber anderhvalflood, Sevenboom anderhalflood; floor PAA. ‘floor alles onder elkander.enrotPoejer; en men; '; ‘met een half pond Borer , en een half pond Ho. mg; en’ kneed het te zamen onderelkander gelyk *6" ‘RC3 . en maak '1: dan tor Pillen, .20 great 3]; kleine Hoender-eijeren. Men geett deze in met her Paard den Kop om hoog r'e rrekken , en de Tonge met de ene hand een weinig uittehalen, en de Pi]. len zo diep met de handin dc keel re ltcken , als mo- gelyk 15,; en zo ras als de Pillen ingeflcken zyn, moermen dc Tong los laren, op dar her de Pillen met een doorflikke. Doe dir zo dikwils als gy een Pil infleekt. De:PJ'llen all: door zynde neem een pint Raap-olie, of Olie van Olyven, met een ’glas Wyn , of Bier onder malkander , giet dit in den Hals, cm 20 de Pillen wel door re fpoelen - en dir gedaan .zynde , laar her two dagcnzondg; I-Iaver re geven‘: maar, in plaars van Haver ygeet het een korfje Zemelen , nahgcmaalrr zo z,al het des anderen daags Purgeren’; en indien l,1et[we of drie dagen heel Ilark Purgeertg geef het dan ,Wat aroge Zemelen , of war Tarwen-meel re eten om "V5" ‘° fl°PPen : maar als ’I: met al re ltark’Pur- geerr, 1.0 is _'r niet van noden. ' Em andere Remediéa die war minier 1': , maar gaed. ziuljzeargtsfnépggdkraan Spelt‘, leg her enefrnagr :- h _ . V 19 en . yvas. rrlanfchoon ; floor ;. er r_n een yze tot poe er; doe daar ondereen . once Aloe‘, met ‘een loo ‘Raharber‘,~ en'maa‘k'daar Pillen van en geef 2c in, gelyk van re voren is gc. zcgd , en giet daar op een 1;“ 05¢ m 1 fixer in , als re vorcn. '.P ' cm"; as Em aniier. Néem °°h~k3“u‘01i€§ met eenhalve kan Zoere— melk . met zo vcel Look als een bol heefr, ‘en zo ,V°°l s°"°“b°.°m 'S°“°t¢nv 415 in een fclrel van een Hoender-er kan , dc Look klcin gefneen ,1eu {amen . ingegeven. Remedie om VLIEGENM 'u:r‘dr_y-'1/en. ondgr V ‘Her gébeurt veeltyds ‘ d t d P a ' ‘k '- Z_Yfl . ‘of. enige wondemhelgbene, ra):'rorEl‘: §§i;:§:§ uek zrn m dc Zomer , an ze fchrikkelyldvan de Vlicgcn gekweld warden ; daar voor zal men no. men Olle van Bajen , cn‘Olie van Olyven van 9 elks evenveel koken"t met A el C l ' {meren ‘t daar' mede rondom ilnpde “$071 1.':""’m:'§ een Sponzie die daar in is nat gcmaakt , 'tis’mcde goed om over I; gehele lyf re Imeren, en de nan. _>ytiteit daar van makendc voor veel Paarden re ens P 1 5 see N m em. Z0 een Paard bloed pilt , meet men oordelen dat zyne Nieren heel verhir zyn , en men bygevo] ’ l1et_ zelve moet doen laren in de Spoor-ader “E den Bulk . en om het ten vollen .tc genezen , div: middel gebrniken, , PA-A. '1 Neem drie Pinren Mada,‘ V ‘ I ‘ _._ ;an een raa -middcl , ? e‘.' 2‘:,:,‘:: ,;:,",,1z::::,:,"( lX:::r:.,2:r; ';:‘g:‘;:::%:l»;f:: :2:;:;'§;“ “;-..,*§::..e* no se ingeven re zetren. "' ‘ 't volgcnde Mme‘ V0?! 3 Klifieer, ‘V A Men neemr derdalvc ‘ e ‘v . ‘ ‘ F p pm We: v,1nrKoe-melk 1“l","°' k°1‘°9‘m°l twewncen ,Schuim; ,v-an Spies: gas , neemr_het van ‘t vuur , dogvehvm Omen Olyven Olrc m , en Klifleer daar he: Paard mede, 31$ 't laau 15. . , _ Ongema.§.ée{y£ Pt] 3; 3 E“ N_ Drr wordr veroorzaakr doorpde verfioppingén in den hals der Blaze, of in, dey.Va;;:1;jd.;;3!, 9:490; I can °mfl¢k.il|3;in de Bla~as.- ,;) —_h. . l V M c »Midd:1 Jflaflfggefl M ,-y C6345" gem: .z9dan.ig_ 1’,‘«3'3}’il_,."'§_’r_r'et -nu nj. _te-gev'en ten ° 9 V01 8°l¢_.Aml!F«"-01xq,:,mer» een; xmjewr:— mw Y‘; - W“! ‘OP ,11¢,t'; do9xfg23gxns',.—ln baweging Vang“ m¢l1.!'.Vv°nle,n:; 9.gl$’_1y‘<_!g""vvel‘.e‘enlood>Se-_ Vlier-h31Tr " Elscllirlaooa "V7" ’d‘~’1‘ "*“l,ml¢71??“ Y3" ch ,0 ingggevéfi; ;“,PF._E,‘_l gel:_uol"_-». 9!W4;t‘m?,i=1epi’_f’[‘9£1vuréfl€«i:..=« .5 W;3=£!0nf10pins,~ 1's*al |Z0:.E@.vaarlyk voor ‘de gglalgfilil 2 215 de opltorgpinguindien men 'er niet da-‘ N :3; 1 ¢‘ t¢8¢r.I B_€,lJ_Il;1l3t. D1t=or}gex_nak[kom: van Wale“ afbfllcl. dren ze mo_ere_n doen, vooral :.l?Y{iongc: f’a3K3§{I'; “di‘e als ‘dan tnrermgtcn vcrhit zyn. .11.. . .r ' . -Mudeg. ,‘_< ~ . ‘Om deie lzwaal refgenezenr,--is her ndodig de hit- tes die 'er. deoorzaak van is, re dampen; ‘merahet eerltl. dc :_Haver re onrl1ouden,,"-en‘.’: alleen me: nalrrelemelen re voeden , e_n'hnn'_op het ogenblik t1eez¥;c:t;nals,mcn rrmerkr ,_v een verkoelend Kliileer denim dz shanderendaags ader‘ re laten, an op den _ g er Klrllecr herhalen ,‘ en daar na op den V1€1’{1€n weer ader tc laten. . Dxt gedaan zynde . fieeint men Levanrze Bqlus; ‘ makthcm tot (iofien doe: ’er_een‘h‘andvol vanin twe -pinten- gekookr 'VVa‘rer.'-“Hier opmengt men ’-r in f‘-CD-Emmet {net gemeen Water ',;en geeft her aan t Paard te drmkcn, :0 Warm , dls ’rzyn kan. Dir moer de_emg(te drank wezen , dien men het’smor- gens en s‘avonr_s geefn Vooralrnoermenhcthard zulke dranlren met orlrhonden , telkens als het wil dfmkcfl . I geen al drkwxls zal gebeuren, ter oor- ’1.aak van de groredroogte , ontfiaan nit de over- rinvatige hitre , die zyne ingewanden door knaagt. ant hoe meerhet daarvan zal dnnken, hoe eer het zal genezen. » Het P0-E§‘ER Rajaal. Drr Poe er Rojaal is van groote dengd , te‘weren voor veel erhande ongemakken en Ziekten , Wor- men, -Schnrft, Droes, voor Wormen in de Maag, en voor vcle andere ongevallen. Men bereid die A a a a a Poe-. W...‘ .....,—.g,. . _./ f€&«¥mé— M ;....v......, nu. . _* A ',_=__ :.._< x .. . , _/ ,““““~"‘~ .r.- _*"""““'-'er: PAA. ' . . Neem hiervaneike Yqqer ?oPnd;ge zgldgeernggnvglsxewarm Bier . en geef ‘t "E5 9?" ' derw’ t"L‘emeien me! Haim W "-'5“ ' " in‘ O 70;‘ ‘- ezgndheidnithetiyf. De1.ePoejer 131 Jriraegrrt mgairefiréan Laurier-bcii°" ’ ORefi“.°i° ’ 'Rg‘1‘d"' ' Zaad van Berg;feldery1a,n 21:31; garqlzn évvaatéxgr: awn "9“°‘ ’ Geuwfiaen zwgrt Niesizruid, van elks een ‘ciylifieo-!1(:Sea?fi"éraai1 twe dragma ; ailes onder n1aikaln- 591' 8°“°‘/‘“ ! hewaa’ in eenik-dew Zagiraoidinaii -men ’t van nodenheeftisp i3 Fe“ ‘ goede Remedieag ~ _ p ‘ H}, j>()E:‘fER Diapeme. ' 1)‘ t ‘ ne vermaarde Poejer a;¢Dg°fi§eP§§if§aen'agiixigfeg voor aiderhande ziek: tens beef:-, weiker ‘defied-_met inn betaiald wgiarern, men zai dan nemen Gennana . L_0fb° C“ v lk ‘ .°; Yvoor gerafpt . Ofierlucle (Ropdtf) - *ga|1re]k5m:'$:r oncen_, Safi‘eraa_!l:FW_.e d”S‘_m “ °t“ C gndHo_ gefloten $0: P,°F1eFs,. 5“ B"-m‘?.“§_ :m-"1' Wei’ ~-« gig en van dit Cnnferf Cikfi 131.5 ¢_¢D.s_ 0ftW.¢1°i’°!5 vol, rneteen haif pintjen warm.Brer_mgegeven, rs- voo,r aidernindéixekten E'5¢dd- H“. k'‘‘“ 495 be‘ waard worden ; 65' 31¢‘ WY“ 393-4 1”‘ °“f'd“g‘ of men Iran": ocik w'e1 drobg-beivaml 9 °“ -‘“°“‘ gen_t_nlieen 0p_§iie_tyd‘,waiS_ men-nvilgebruiken, Dit . ‘ " " " * r'dr“"rih'aideri1andeiiekte1i_"r$'ook ]g‘:l:xclé’;aid.;u_?-ianuiei; dit ongehiak‘ iiche krygen :- ais ze groot géivveidfdoen‘;-' or met? Rerk hinirén we;-' gens enig o"n”g_einak’ van’ iangen~’ty'd;. V '5' ‘ ' —- ' 3 _ Mwez. Dit gevai is veei tenwaar , dan dat een goeil Stalknecht het zeive zou knnnen heipen ; waarorn ’t my dc’ Liefhebbers niet kwaiyk znilen nemen," zo ik hen verzende by een Hoeffmit, die men ween dat in zyne kunftiwei bedreven is; ‘SCI-IUIL mi :2: TVAVNDEN. By de‘Franfen rm, oi‘ Baa» genaamd , dewyi ’t een uitwaflinge is van Vices ter groote van ene Boon , zittende aan ‘t gehemelte , digt by de Bo- ter-tanden ; en , dat over de Tanden uitkomende, de Paardcn beiet hunnen Haver re eten. Middél. Ais men merkt; dat dc Paarden dit ongemak hebben, doe: men hun den Bek open, en ziende,‘ dar he: Gezwel hoger uirkomt , dan de Tanden, neemt _men ’t weg met een gioejend Yzer , by- zonder daar toe gemaairt: de rninite Hoeffmit weer ’er degedaante van. _ - » SCI-1?UIMi3EKKEN. Zie FRISSE MOND; SCHURFT. ‘Zie KWAAD zneneia . vannuem. n SLANGENBEVET. Zie ‘Beer. SMERTE.A Zie‘ PYN. §z4;oTIER1GH;eiD.Q1ieR, PAARDEN. A a a a a 2 Alid- an-_u-....-4-1/fen maug voedende. Zeker fclnyver z‘e'gt,' dat men een _P.aard, ofMuil- Ezel . aangetait door de fnotterigheid ontfiaande uit de jicht, moet adétlaten in de achterpoten , en daar op-met eenxgloejgnd _Yzer op_,de_ knenkols komen , to! dirt bot) wamagnnge, vocht:da%r«mt—1oopt = Wm In men moet nemen een pond Vis-pekel , ‘t zel_ve in een nieuwe aarde Pot doen ,"en ’e§'0l_xe op gle- ten , zo vcel als 't genoeg 1s-, met dne vlerendeel- !oods~opa;onax , vier handvollen van Rokkels , ‘of Rnkettekruid , en bier van '5 Winters allefldag vxer oncen aan ’t.Pa‘ard ingeven. Men moet het zelver in. de lucht houden , en des Zomexs in ‘t Water , no-dat het zwemme; als nu de Korfien , of Knob- bels van de Kneukels zyn afgevallen , zal men ‘en 0pV.1eggen.Koper1'oe(t, Mijz}, en 10l', van elk evenveet, waar van men een le- Pelvvliinzlaauwen Wyn laat txekken. en dus aan't 1.’33|‘d mgeeft. Sommige geven het opden tweden CI} derden daganderh'alvelepel vol ‘, tot omlafiing. De P111911 van Bitter-zoet , en die van Agarlk en Kola- kV\_7mten, zyn ook h‘ee]‘goed. Andere nemen de Klleren weg, als"er enige zyn , of komen'er zacht- JCS met vunr ‘By ‘,.en~g/ebtuilten‘ een Smeerfel ', om ze-_te doen ryp_worden._ _ _, Sommige fléken ‘f Paaid Wieken, of Niesk'ruid‘i'n' de neus, om deherflenen tontlaften , 't gene met meet gefchieden, dan na. een genoegzame purgam. Weer andere gebruiken em reukwerk van Zwavel ,of Orego. Nog 1.yn’er, die ‘et zieke Paardide vvortel van K-lapper-rozenla. ten_ knaauwen , _die 1.: om ’t gebit doen; of in een« klem lumen 1.ak]e_ het flof van zfmm en Luiskmid 3,1; den , welk zalqe naar hetGeb1twelmoetgefchikb I Nag em andér mid¢1_eT." Maak eerfi een dracht, of gar, in de_ flaart en op den fcnoft : daar op geef bet een halve kan gedeflxa leerd Morelle-water te drinken , enlaat her daar op een paar honderd.fchreden' loopen, en bet te rug komen met een loffen toom; dan moet.het vier en twintig uren op den flal blyven flaan , en zes uren zonder eten. Hie: na.purgeer 't met Kolokwinte, Sennehlaren , en Agarile, van ieder twe oncen , die gy een nachtlaattxekken , op een pjntje wine Wyn. Vooxts berook he: met Klokjeswinden, Turpetum en Nieskruid ; En Reel-:’er dagelyks-een verfche wick met Laurier-olie in. Daar na {melt Rozen-olie en verfe Borer onder een , en giet hem dit ,zo heet als ‘ hy't kan.verdragen,.in de Oren , .en flopt ze met Kottoen. Ga dus voort , tot_ dat bet Paard gene-I zen is , . ‘t-geen onuent een maand zal lyden. SLANGEBEET. Zie BEET en STEEK. SNYDING in do Darmm. Zie BUlKPYNa SEAANDEREN. Zie KWETZUUP... SPEKMUIS. Zie STEEN.. s RIN N EK o 9., oak mm. s1>.L1N_T ER. Zie K w EATS UU R. s,T AL LE N. '1.ie.. P.l s S.E N. * ‘ “ ' i STEEK; _ PAA. ST E E K van een Adder, of spinmlwp. Als bet Paard door zulk een-Beefi geitokcn is, ‘swollen zyne Kloten , en in bet water net men enig Spinneweb : Ookxzweet he: Paard ovefitheelelyf. Zo‘de beet enige wonde heeft gemaakt.,moet men die rontom affnyden , om"er her venyn nit tevkry- gen , en ze daar op toeblvanden met een gloeiend yzer. Is'et geene wonde, dan moet men zich al- toos bedienen van middelen , die goedzyn tegen de Steken en Beten ,' en 'er —Ollerlufi.met Wyn , en’: Zaad van Wilde ,. of oak van andexe Rieterfelie,op lcggen. Men laat het Baard geltote Bakelaar in two pintjes Wyn, en wat Rbzewater, deurflikken. Zet he: op een warm Stal , en wafl her met warm wa- _ter. Men zal her geven te eten teere Laurierbla- den , of goed Hooi ; en warm water to dxinken, fiobdat de pyn over is. Alshetheeftuitgerulhmoet men ’t:laten bewegen; de wonde dient, alsgezegd is, toegefchroeid, en met. de behoorlyke middelen genenen te woxden.-» Is he! Paard van ee'nuAdder , of Slang geltoken,‘ zulks verwekt een Verzwering, vyaar uithet venyn loopt , heel zwart en vuil. Is het een Lafldier ,dan fnyd men de wonde uit, zet eenahect yzerop, on V geneelt 1.e met de gemelde plalters.. S"C'H._O. R P I 0 E N - s K. Een Paardr door In een diertje zynde gefloken, lrekt de benen na 7.ich , begint te hinkens; en 'kan niet eten. Uit zyn bek loopt een groene vuiligheid , en ’t kan zyn adem niet dan met moeite balen,.als of he: van een Slang was-gebeten, waar van wy re voren hebben gefproken. _Men legt op de zeere laats Varkensdrek , of geflote Morellen , of Zec- aztou ;. by Grieken genaamt Tichymallu: , of an. ders Lynzaad , of gebxande Aluin , of Salperer. ifihuim , of ..Aaxt-zour , anders Sal Gemmmn ge- eten. SP EK4 of VISE E'R- MU‘I S fléekl Indien dit gevleugelde envenynige dier een Paard heeft geltoken , meet men ’er Klein,Santorie'opleg~ gen-,' en 't bloedfiempen, enhetPaard her Zout van een Vleermuis , met een pimje.W.yns, ingeven. Tegen een STE 1:‘. K in de I-lo1V'en,_ Middel van wyle dmi Hartog _’Udfl Weimar. Stamp witte Barnetel ‘. doe’et 1_.out by, eneen klein weinig peper. Druk‘cr he! rap nit , en laat het in het gas druppen , ‘leg ‘er den droelfem op, en flop her gat'met"ond Smeer, of:Was , en laat_he‘t Paard _ beflaan. _ Aviderrz Neein geel Was , Veneetfe Terpentyn anderhalf oncen, een pond Olyve-gom (Gummi Elenii) Hats , vloeibare Styrax; Ben-Loin vier oncen , Betonie en Weegblad acht handvollen , topjes van St.Jans kmit vie: handvollen, St.Jans Olie , zo veel genoeg is. Maakhiex vaneen .Zal.ve ,, yvaag van gy,u dus.mo.e§ ' PAA. 74,; bedienen. Laat'cr een weinig van fmeltcn in een zilverc lepel, en laat ze dus in 't gar drnppen , en met eneirhet Paard beflaan. Dit middel is ons, als zeer goed bevonden, opgegeveu. SLAG,of STOOT in dcOgm.' Zic OOGEN. SUIZELING. Zie ETEN. MONNIKSKAP. T A-N D«E N , schuilmm dz zalw. Zie onderrs. . Uizwaflmde T A N D E N. Dit ongemalc belemmerd de Paarden meet , dan het voor hen gcvaaxlyk is ; men kan dat weten , aan de Baktanden , die na buiten groejen ; zo dat het Paard willende eten , d’e>punten van de tanden , ho- ger zynde, dan deandete, inhet vlees , oftong!te- léfn . ’tgeen dc Paarden, wegensvde pyn , belente en. ~ ' Middel. Wanneer men derhalven niers ontrenteen Paard gewaar word: , dat her kan beletten re eten ,. na dar- men alles wel heeft onderzogt , en men onder 't' bezien van de Baktanden ontdekt , dat de uitwas- fende tan_den daar van de fchuld hebben , brengt men ’t Eaard byden I-loefl'mid.,~ die.’er wel mad. toe zal weten. Aizder mfddel tegen dé‘ Warneh der Paardérn 26' de Vaarnen nog niet het hart van 't Paard be‘- zet _‘hebben , zo leg: de Wortels van gtoot fpeen: kruid ,‘ met noeflige Worteleu", in two , of drit . zakjes van nielr Linnexr, die dtie vinger breed en vyt. of zes lang zyn: bind die zakjes net Paard aan de Manen , onder den.Buik en aan de Sraart, 1.o’e'r-' ook Faamen zyn 5 met door zullen ze tocziender Ogen opdrogen. Maar zo ze te erg_zyn , en ditmiddel nietacEten.,‘. doe her Paard laten , en daarop geef‘het in zyn Hooi derdehalf_oncePoejer van Diiivelsdrek’ , zo he: flexk is, en minder, als ‘t zvvak is. Geef her ook niet anders te eren , tot dat het allen dien Drek met zyn Haver op heelt , al is 'r tegen zyn wil. Tef- fens moet gy twe Ballen van Wynruit hebben , yder zo groot , als een Duiven Ei , fleek’er hem in eik. Oct een van , en bindze , zo flerk gy kum , ‘met: Bindgaren toe, op dat’er geenluclirin , of uitkome',. en ontbind ze niet; dan na-'drie dagen.-‘ TEKENEN am» am VOLMA'AK'I}‘PA°.AR‘D,‘:= Een welgemaakt Paard voegt belt een klein en» / magei Hooft., en moet voorzien zyn met grote- Ogen , en fierk gezigt. ’t Moet klcine Reiko‘ Oren’ hebben ,. lange Manen , een grate Mond,. en dnnne Lippen. Boven de Ogenmoet het volv zyn.-, grote Neusgaten , een lange dikke-Hals beb-~ hen , wel befneden van Kaken zyn; een fla-rke: Borfi hebben; hoog van Voorbenen, en kort vain agger zylh, hoog van Schoft, regt- van Rugge zyn.,; ' Aa aaa 3,. gm»- ~e--~....... _,-....-.«...__, ’,‘,“_f“"*9‘E~‘;'."'-‘¢‘- A .. . ‘ ‘fauna-=«»14-0-vi-a-_:4.:.., .-C . __... . ' ‘ k aad komt tefiuiten eerdathet zovcrkomt‘ grow ppmRbbensg:i=:°“;e?‘§§foX§§nIi'ufJi ‘liiletrhagverr zyn de Medicarnenten difl'erent._ Wax}: gekioot 1 van x_, . -_ 1 1, t n zelve nog in-dc Zenuweurrret. eet Heupen ‘V wel aan Genbd .shreed elnad1:r;II::r:nI:)relt ;:>gei1v:1{Ek k EH1-'Y km het “Os geholpen women‘ mg, len. wel gebroektzyn. Destfiartkvasrhfbben glad Poeijm en Dunks“, om die opgezwonm bomghmd Vangeflomn Lyn’ an rpm” C en e n lange ‘Smart en vogtigheid wederom in tedrogen . ge1Yk We °“ ‘mm °P dc Spam“ Wale“ ' Zen eunétuurt vhier zullen tonen; maal‘ wannser he-f 7-0 Ye!’ 15: d“‘3°“‘ Zwme Howe“ hebbemm 0 S J als wy hier gezegd hebben ,, kan het_met die eer-I V311 K0!” 7-Y1“ . fie met geholpen werden, al had melr1r,lred1éébrJ(‘flZ‘iil“7;l°1%%e1‘1‘ gpen met dmken” louder mt gevmlyk is ' dew] bet my 15 :9 em der de met de handen daar aan te werken : Inaar 1)’ zyn “i‘w“m“3 V“ wees’ k°mend9 m de Y? on ‘ bedrogen Seweeit. Sommige fin geneesbaar, maar Tong, ‘t gecn hen heiet te drmken. met aue_ He: came hugpmgddel _11iei-_ voot is , Middel daar zegen. V ' d ‘ bioed te latcn , en dan ret.n§qmenW¥1é1:r§{1t::;>$v;VK§ . Bv en zwar e ies- _ Om cm to verheipen , fnydthmen dclnienilaénag <;[1:C:v1;tam€1|:]iteV:_‘:;’c:1rC‘el, menweonzen Soéhout; ‘ht Rem af met een Sch“-r ’ 10- dict: ’er:e:en ze van {amen in een Tobbe metwatertelcgg?-“:5” '-“”“V‘“‘ Ililacanr E$,r,_{kt ze met Zom ' = a g te iaten drinken tien dagen Iang , en ais het Water ‘ .— afgedronken is, wederom ander daar op gieten. T RA N E N D E ogen; Zie onder de 0- Voar ‘de Vaamen. ‘ V A A R N E N : °f F A R N E N‘ Na dat dit gedaan if‘ ,~_‘en ailes iauitgedrcéztkeng z ve als de een vcran erm evon en wot , za .1)“ V""‘“.“°“b7’y% b¥\.1::f}c’;:E)denDl?1.te filekte hecft :;‘;‘e:1mdge‘Za:; (girank ingeven ; gngem gemaien Pokhout Kmderpohes ky 1 :1 en niet dan gevaarlyke gevol- een once ; een once Sevenboom , men een once [made mm“ ze 6' ( behoorlyk geneeii. Kreeften-ogen {amen gekookt, mertwe kanneklein gen’ 10 med‘ 1“ ntede Vaarnen of van den om- Bier. Dit in drien delen gedeeld zynde moet Em Paar {Winder dat ze ’11eeft , of van de diie dagen naar den anderen in zyn gegevcn; en zo fiiqgianlgenlzglteenotn het’vet te maken, als hetnog men dan ziet, dat aile deze Medicarnenten niet hel- 1f T ¥na er en niet op zyn dreef is, na een zwa- pen , moet men vaft befluiren , di‘ 63' Emge hape- ec g Iih id en arbeid ' of eindelyk van al to tinge aan de Zenuwen moct Weleflo Men 1110611 re V6l'm((){Cl‘ cdat her ewo'on is re krygen , zonder dan op een andere wyze na deoorzaak der kwale mi }::;ez?n'g te hebhgn, en van in dien flaarhet te zoeken , ’t zy door Corrofyven, Snyden, ofBran- xszuimengader re Iaten. Zy daarom , die Paar-, den, en ais men zo vet komt . (33! men 54! regte den hebben, kunnen zichwachten, dat zy de Faar- grond en oorzaak komt re ontdekken , vveike ge-. en Diet kwgcn, meenlyk in de Zenuwen , of fomtyds welm vtBeen n Doch alzo do Vaarnen een zeer kw-aad toevalder gevonden wordt , moet men anders te werk gaan; paarden is komende regt midden op het Hoofr, Is her in de Senuwen. H105‘ 31°11 hct d°d'3 Va11_h5'= tuflen beide Oren , ofte aan beide zyden agter do Ievende affnyden , en dlC plants met_een brandmge om; en mede aan beide zyden op de Schoft, van een heet Yzer een weinrgfchroejen, op dathet wer t'het zich zelven op ,‘ met dikke Gezwelien, niet vetder mochte voortkruipen 5 want her Bran-4 heap fpon1.ieus 5 dit zich zelve zo een wyl tyds vet- den is dan beter , ais her Snyden, of Corrofyven; toond hebbende , breekt fomtyds van zelf deur, en zai beter fepareren tmaar Wat het vleis beiangt doch moer ook fomtyds geopend worden , en 15 dan om de.cerRe_ opemng I6 make“ a m°€tE°C°1"°fYfd 1 Materi ‘t welk biyitdragen , gelyk een con- worden. Dlt doet ‘men 0P _d61€ WY5 5 “Gem 5" YO le Fiflei Dit Accident komt uit een overtol- open de plaars , dw SY W11‘ - me‘ 5°“ I““‘“' iillzgogtigheid welke fpruit uit dclenuwen, en n1enr't1.y een Lancet . 0f'C°H°fYf 3 "CC?" dan algdaar blyft hangen , makende op die plaatzeeen Mercuriu: Sublimaaf , '3‘? ETOTC 315 5511 Knlkkeh rote verrottinze in do Zenuwen ; alzo het1'cher- en fieekt hot 20 4116? 315 8_Y‘1?€kt 1° W519" , 133‘ ge here Water: als dan zo bytachtig is, dat de Ze- het daar twe a'drie dagen 111 zrtten. fol? dflt 116! ‘(an triuwen daar omtrent geiegen , op de ene , of op de zelts los wor'df ; IS bet dan noch met groot , of drep andete piaatze komt te bederven en _te verrotten. genoeg , doet bet zo lang tot dat gy opening ge- En dewyl de Zenuwen van rajen en (terken aard noeg heb ; en dam‘ 113 . 319 8)’ 0}’ de 8701"‘ zyn’ zo kan ‘t het bedorven van het gezonde niet kiaar zyt , dan moet g_e de Wonde genezen met 553,3;-even , waat door dit ongemak der_Varen a1ry_d Wiekeli’, eerfi van Bafilikum en daar na rnetEgyp-_ niet op ene manier genezen wordt: want het._-is nakum . of andere goede Za1V€fl. Of P9€J€f5» Se‘ een geheel andere zaak , ais men in tyds daar In lyk men in andere Wondcn gewend is re doen. voorzier. eer her kwaadaardige alreeds tot in de Ze- Men neernt dan ook weleen lood witte Vttrrool, mum“ is doorgedxongen, of dat men van te voren met een half pint Wyn‘, laat ’t daarinfineiten, en . her 'PAA. bet he: daar made, en [txooi dan Terwerr-meel in- de Wond, op deze manier zyn.'er vele gehoipen. Middel. Deze kwaal ontfiaat niet dan uit een hedorven bloed : Hierom moet dit her eerfie zyn , dat m_en een Paard wat bleed aftappe, en dat op verfcheide ‘reizen , naar mate van ‘s Paarts krachten , zonder lret evenwel that door 20 te verzwakken , als zom- mige doen , _zo dat het naderhand niet in flaat rs_, om de middelen in‘ re nemen entcgente flaan, die ' men ’t moet geven na de aderlatingen. De Paarden de Faarnen hebberidc , mogen geen Haver eteu , maar enkel nat gemaakte Zemelenr om hunne ingewanden te verfnffen. . En , om dege- nezing te bevorderen , neem een once van Kruis- difiel-wort'el,, ~maak ze tot Itof en meng haar onder deze Zemeien :' doe dit veertien dagen Iang , of drie weken, en uw Paard zal genezen zyn. _ Om de Vaarnen met vuurte genezen, datlaat 1k aan de Paardefmeden over: dog ik rade dit uiterfle made) 10 minig te gebruiken , als immers mage- lyk is. ' ’ ‘ _ . flmierx. Neem Katte-kruit en Laurier-Olie ; waar mede _gy- de .knoppen van ’t Paard twemaal daags moet fmeren ; zo zullen de Vaarnen in.v1er,-, of vyf da- gen verdwynen. De Adelyke Ohe 15 ct ook goed yoor. . flmier middel tegw de Vaamen. ' Neem viereoncen Z'aa‘d van Efleboom-, drieiood Wilde Roos appelen , een once Komyn , en drie lood Hennipiaad ,_ waar van gy op de volgende wyze een Pocder moet maken: eerfi , Iaat bet Ei_ienzaad- drogen , nafer, he: bovenfie dunne fclnlleqe afg- haald to hebhen , ten welken einde gy ‘t op een Tig- chelfleen in een‘ redelyk warmen Oven kunt leg- gen ; doe he: zelfde met de Komyn . en met de Roos-appelen : maar draag zorg , dat het een nog ‘t auder aan”t igoken rake. Alles gedroogd zyn- "de, kan men 't ydet in.ft_ byzlonder , of idem on- dereen fioten. "’ , " ' ‘ V V ‘ ,‘Het gebruifi.’ Men laat -bet Paard des Morgens en des Mid- daags , dan begint men het van dat_,Poejer te ge-. ven : ‘drie dagen daar na moet men 't weder doen laten , als ook op den achriten dag. Is het kwaad heel groor , ‘zal men he: driemaai daags van dit ,I?oejervgeven.,~ ‘s Morgens , ’s Middaags en"s Avonds , telkens een pinrjc vlol." Men geeft het met Brood in», to: dat.het Paard genezen is. , Neem ook Aatd-veil , of Honds-draf, eenkieine I ' handvol, kneus -Le in uwe hand; doe ’er eenziertie Zout by , en leg bet in ’t Oor aan den kant van de Vaarnen ; flop het zelve wel toe met Karoen , bind her heel vaft met een Toutje , en laat het’er ontrent 30 men in,» dat dc tyd is vauftre genezcn. ‘a‘-.;4-..ns: :~.»....nau--u-.._~.. ,. . Nag amler: Neem de Wortel van ronde Surkel , en de Bla- ren van Aardveil , 'hak ze onder een, en tneng ze . onder den Haver van ‘t Paard , daL'er van -Lal ge- nezen , mits dat her do Hoeffrnitiniet beflagen . » eeft. V A 1:. Zo 't gebeurt , dat een Paard van een hoogre in enige Graft is gevallen , dat dikwiis op de Dyken en in 't Veld aan de Ruitetwacht kan gebeuren. en men gene kwetznur aan de Billen, noch aan de gewrjchteu ziet , maar vreeft , dat de ingewanden mochten befchadigd zyn, zo zal men nemen Gum- mi Sagapenum, tcr grate van twe Bonen, met Wa- teren Azyn gemengd , dat men.’tPaard in deNeus- gaten doet. Of anders , meng war Afie van een Braam in twe pond Water, en doe he; op Linnen , . of rap van rode Almcia een once , met een pint Wyn ,' of men kan een Granaamppel fioten , en met een halt pintje Wyn mengen , en 't Paard door ' een Horen ingeven. Indien'er een Buikioop by-; omt, is ‘er geen rniddel noch hope over. VALLENDEZIEKTE Als een Paard de Vallende ziektehecft , vaIthet,' plots ter aarde, en afle Zenuwen en Leden rekken zig nit ;. zyn ganfe Ligha-am lydt en weltop; {om- ryds komt de fchuim voor zyn bek, maarher raakt een weinig daar na tot zichzelve. Hier-tegen moet *' men Salpeter onder zyn eten en drinken mengen. Ook is ’t niet kwaad, her Paard re Putgeren . met Salpeter en een Komkommcr , die men hem ze- ven dagen achter een moet te eten geven. Anders nemen drie giazen vol bloed van een Zee—{cln'Itpad , gemengd met Gummi Sagapmum. Eindelyk is ’t' ook goed’, dat men zyn iyffmeert met Salperer, 0_Jie en Azyn , en ’t wel in wryft. VERKLEUMD. Zie.V_ERSTYFD. _VE RKOUWENHEID. Ziealsvoren. vnnmontnnntn De Paarden Worden afgemat door hette, of kou-— de, of als zy ‘t piifen inhouden, of als ze drinken , terwyi ze verhit zyn , of als ze, na lang flilgefiaan en gerufl te hebhen , terfiontworden aangezet om, te Iopen. Het hefle middel is de rnflr en hnn war Oiie , of ander Vet met\Wyn in te geven. Is hm; van de konde gekomen , dan gebruikr men flovin.=- gen , en beflrykt den Kop en Ruggtaar met wat- men Wyn , of Water. Heeft her zyn Water in- gehouden , dan gebmikt men byna dezelfde mid- deien ,' want men befmeen den Kop en de Len- »denen met waime Oiie , die men met auder Vet -' mengt. Her zelfde uirwerkze] neeft her Varkcns-_ bloed , dar men hem. iggeeft me: wat Wyn. VER‘-I‘ PAA. L pan. t _ 7'44 ‘ hunne laatszyn. Ditkan ook komen, datdeI’aar3 V E R N A .G E L D. den mlet een hatdlen loop tefgen eanigde rBomen_ , of . . 1 ’er P 1 n komen te open 0 op n e e mameten Neem dc z““","d,'1"9Q'”’“§‘§’,’»§,§.:°,l,?,e-t.e§‘a,’, vi?) Vglgiev ina '2 opflaan , zkh elde;s tegen te floten.. Qm di; van opde.Vcltnage d <[:11d.meficm “Ive op; daa: na '1: heruellen breng he: Paatd 1n de Travaxlhe , of blade“ ’ ‘En :3 Er 6 ‘ Noodllal, en bindt her met.een I-la1sIt_er , due hee] ‘whet “ e" be am’ ‘It flxak is , hoog bove aan mizt een Blokgen onder df-, - ' 1 n ' fl Voeten we .ecn..voet oog - en as Tag”; dc Vcrflfieldbfizdfiiiifi mu/M: W” ::1td§al:°(l:ral’e0.}) that en op gebondenisn moetmen eer ' dat blok ondet zyn voeten weg trekken, en laten . Neem 1-Ian Pik van Schepen, Hie“ W39 ! K°' bet :0 met een tuk hangen , Op dat de.Werve1-I ninks-zalve van yder vierlood , Bo1ckever.dIi€°“‘ beenders 10 met een tuk , of draax wederom moch- cen Veneedfche Terebintyn en goede 0115 1 Va“ ten infchieten ; en zo men konde bemexken , dat yder vier oncen. Als ‘bet ondel‘ een is Eemwgdo dc H315 M de me , of andere zyde tetwes was doe'et Poejer-zuiker by . 0m'El‘ 86" Z31‘_’° V“ ‘C uitgeweken , of aan de ene 1.yde_een_knobbelwaar. maken. Trek dan deNage1, ofsplinter mt, maak en am dc andexe zyde emge ho_ll1ghe1d , of_1eegte, een Wiek van deze Zalve , en 133‘ 7-5 bl’ "-°,“ he“ moet men eerfia EC‘ me“ h“ "1 d°T”“"““‘° °PT ylfl in de Wanda druppen ; voorts, leg ex war hang: , op de zy neerleggen, en danveen zwaar ge- Scheetvlokken OP» 0f'Pik- . . wicht daat OP d°“W'5“ I ‘:if w‘i_3;"']e“d° t"° hag “a Neem ook een weinig T erebintyrl : 5?‘? W°""g beneden. 215 meg kiln.» 6“ C“ 3 5 me 9°“ “*9 ’ ’ l, t n'we1mgRaap- K - h d ‘ n het.Ho.oftopbeuren, omhet Elgxfeew,’ te)Ind‘::e1'neYl:‘r:ld§r(l)axa%1evvtj¢:‘s1 Zegnolten , en _Z0 z._;m:nne‘t:eltt:1lEh1:env4’ee:r den andete W68 dz?’ lgddml-. in de Wonde gegoten; en 10 dc V0€t_en bfafldlg: gen ; brengt het dan dam-_ na met het oo om of laeet worden h moet’et wat Koemts onder om. lfmog , enR,u1; fie: .‘j;:t1do¢1x71‘a(1l;:elengte ,- en voott den Voet zyn ge agen. _ _ e . meet en _oo e - Is het dat de Nagel tn 't.m1dden gekromd xs, en den Vbet dtukt , dan ls‘ dtt ongemgk ex-Eer een epkelefvernageldlzefigl. .d\;V;§1(t)r_:; fl:tflret<;_rII;m V p x P dikwisllit Pnnge“ v “ en _, - ' ~01‘ n Lautiersbeffén Dialthea ‘ o3_ Dir ka" me“ °"tdekkcn ’ 215 men hem 0’? heme pelibbe<:‘:'tmZaH!fv¢::1“Olie van Kamillé . Van-‘elk’: een P!°‘§."‘l§“’3‘ dig“ hfl flak‘; ‘111iée[t1:13v[:,;lf1“:g1:jes‘jE“g::;e|x;lv,?¢' once , ondet malkander gefmolten , en {meet dang 35 In C“ C, air 3 _ ' ‘ ' dc =5“W°2;‘£z:s:,;s:,:*i;?;“.:'; "‘°“°° twemaal daags e meren: zo _ _ _. ui: kunt ltrygen , zal hy daar doggzsgrénevneefifi [l>]:;;l:' V ERREKKING , ofVE'R.S T UIK l N G g§z:;[:1:iél:1":2e?le V17‘/e1;:xI:|agI1eI0cl:l:ezi1¢1 , noch hegt Paatd Neem Azyn-dtoeffem , watme Afch , en ond .de Yzers afnemen. Dit middel kotnt van den Hm Wagenfmeet , meng het opder een . €111€8’h¢‘ 9‘. .Marj&halk dg Biron, die he_t zeer gehelm boudende, op, daar een Etdlz dxclaiendaieeke van den Voenm van dat Zallje aan zyn Vnenden gaf. he?/iiegiglkefig .1 Gene gigandfl BM] “it zyn PMS , 2 - ‘ - ‘ H h Em" §’e'%“g:éf.,f:““"' }:§;;..°".::.:2:;:::::.:::f “t.::°::n::r::,°::: de” Beer e u ' men ee’t(l de Horen moetdfchrapp_enA, of sa:r.ifi¢:-. - 131; G ‘ El ms‘ ‘ en Gal- ; dan’et een Spons op ,oen_’ In 7-W89 °°P n Neem B°'g‘I§d'S lon’cen "m}'$e1: bet ondet een :1” een klein;Plankje , of Borne van.Pynh00m °P 1W""" - ""‘“ 5. ‘we ’ - - B ' t ' z n laatsf ring: nook met Rozen:ol1e: m_en moetadaar van met meet bmdt. Z0 bet een-m_e 111137.17 ‘I: . IW up dan twemaal op den .Voet van ttPaatd leggen. dan acht oncen Fenugnek , an ac we en_m Y 1 . en kokcn .met Homg ; leg er htet van nen dagen azn een iet op. ’ In oude verfiuxkmgen meet men - . . een branding gebtuiken nets wyze , en de Zweren Men mengt met her Plaafiet een Wenng Ongell; mm gewoome bade“: . . en de’V€Y“38°1dh°1d °"'d°k‘ hebbende’ ‘)1? mi Zo dta een Paard ztg nheeft-.vetflu1kt, meet men 't ‘er «heel heet op . En b0V€1'‘ 0!’ W“ W“ ' ° ‘er by zyn gaan en helpen, of andets zal her groot zal 't in enen dag genezeu. vgevaar lopen van met de tyd lam en mank te wot-, _ ’ . I den. Al te zware en hohhelxge wegen , ofwagen-, Verrekkmg, of Verdrflflde” H“ "' fporen maken dikwils dat eer(1i:P§aIrdvenx§l1dVV€; ,0 da, de auikt , ’t well: gebeuxt, als e a van en 0 d kt. fame ha“ mcI:1§§:‘71"1eE:dett1el.’aL=1);rdez:r‘x‘1]]Achtebbeen verrekt, km men v’t met grooter gemak helpen , dan wanneer s in de Voorpootengebeurt. M” I . Nag een Znlrve om tefmeren. I-let gelrmik‘. \Vanneet.eentPaard..va1t op zyn Hals , Wervellveenderen in den E.-lals met grote k verbuigen , of vetwnngen mt hare ordentely e hms . ‘mg he: Paard met een fiyven l-lals gaan_; En ‘t gebeurt dikwils dat de Wetvelbeenderen mt zulk PM ~ , FAA 735 MIa'de/- voor een bekwaam Paarde-doéter bekend wai V 1 Hoe ea me." wig Hulpmiddel km", gebruikcn, aan een vetkleumd Paard lngafwarmvarkenbloed .31‘; ‘2§§°;§3iic‘§'va§’é§,?‘E?‘§?"eii§§§e” aJ§‘i§i’§§ “““.“"“‘*" %°"“="%*‘.; we" Me by W1 mew in een pint koud Water laat fmglten, waar in men 3,eer,ek‘;I:,tge'Z}:3Edggggflmggfgnzagefiegagfide "ii; _- » r oo een Lmnen doek doopt, gevouwen, als een Cm-p We] goed zal zyn omrem andem ’ gr? waar tgedeé men gen] helelrlz Bal bgwindt , en e een-ver an wac t t, k . D‘th - haalt men alle zeszureni ,etot adafishetnlltwaad ‘is gee; V E R Z E T T I N G 7'” b'''S‘b'’‘d‘''ud' 31°F“? r W7!“ ‘P9 ‘W5 _3E‘?“ Selweg zyn; 20 men ‘ De Paarden zyn dit ongemak onderhevig als ‘ "“"« ‘ 5551“ met Vem-‘""d hee“ ze_ te groote kracbt doen , of zwaar hinket; van ' ' enxge oude kwaal. Verrefite Znxuwe. ‘ Middel. Bet gebeurtveeltyds, datdePaardenhareZenu- . _ . wen vetrekken ; zomtydts gebeutt het we] in de D” Ongemak 15 "591 *9 ZW331’ . 315 T een P3313 Tfavailles, alseen Paard de achter Voet is opge- °Ve1’-k°1m . dan dat 6611 goed knecht bet Z0’-lde nomen, en ’t zich dan eenigzintslaatzakken; bet V51'h91P5“- W33?‘-W he“ ml’ 39 liefhebbers met gebeurt ook wel dat hat in een Sloot gevallenis, m°9‘eD kW31Yk heme“. dflt ik he“ {Of 95“ 173533‘ an aldaar met groote force nit wil fpringen , zo V9“ 5" bepwefden Paafdemeefiel’ 1 d 0f H°5m11i‘ dat het daar door heel lam zou kunnen werden. V¢1'Z9nd"-- . ' Dan moet men de Zenuwen een-It met Terebintyn- » olle, en Spyk-olie beftryken, op dat het wat hard V“’°€n Heine V""m574Z- zie hie! VOTE“ VER‘ beginne tezwellen; wanthoehetmeerzwelt, hoe STUIKING en WERVELBEEN eerder het enezen wordt. ‘Daarom most men VET gefmolten in ’t Lyf. daze heete li_e nog met een heet‘Yzer heel warm ‘ mdrogen; en als dit zo. een dag , of agt isge. Dit ongemak, is lichtte denken, datvan al te daan , most men wa: ophouden , en aoven groote vex-hittinge komt , en zeer gevaarlykyis: de voorfz. partye weer heel af, op dat he: Been want door den brand wordt het ligliaamv'an bin- weer ontzwollen, of he: gezwel, datvan ’tfmeren nen ‘over al heel xaau; want het vet {melt overal, was veroorzaakt, Watnflinke: ~ Hervac dan weder. 20 we! in de Datmen , als daar bu'iten ; de VIie- om het Imeren met de voorfz. Zalve een dag, of 26!! Van binflen Vefblalldenz 611 20 K0111! bet 330 agt , en bet dan enige dagen aan een me: Mae; de Long , of Lever ; of dat het‘ ergtte is, 20 her van Wyn heel warm , en vryf daar na me: Bran. Netpenigzins verbrandt , moat het:l_?aard«{terven. dewyn , ,tot dat he: volkomen genezenjs, He: Hierom most men ten eerfiemetkrachtlaten, om geneelt altyd wel, maarwatlangzaam en met groo- een‘ inwendi§en brand te benemen, en dan met‘ te moette, en nzden meet altyd aan de binne zyde zaehte midde en van binnen zoeken,te verkoelen. 333911 fmeren. ‘ ’ Als voor eerft neem een half halfie Olie van Wan!- ’ vvortel ,. met een halfje Olie van Olyven , een halfie V E R S T Y}? D , of V E R v A N G E N, Raap-olie , met een muddetje Bxandewyn ; geeft of V E R W A T E R T_ zulks het Paard m ; en laat het drinken gekookt ~ 1 . . , Rogge-meel met wat Honig: anders wat Mout~g'e- ,~Deze ziektekomt de Paarden over, als men ze k°°kt’ °“ datwatet '“°"H°"i5 g°me"gd= is me-3° van ’t ene uiterfte tot he: andere laat komen; d-at 2°" g°°d' ' is,’ als het, na al te verhitgeweetl te zyn , fcbie- ‘ E?" ‘W!’ M544!’- lylt alnte koud wordt; entmen merkt , dat een ‘ V. ‘ . Pam-d vem fd’ of vemeumd is’ als zyn Keel dm_ Neem een muddeue OI1e_va.n Olyven, een mud- ger en ha, ,3, 35, dan gew°on1yk_ detjc Brandewyn , met dne Dojers , onder een . t . geklopt; en, eef’tvooreen drankjetxvemaaldaags 1n,',;,1,[' , ~ in. Dit hee t veel en menigmaal geholpe . ' ‘1VT‘"€g’9!1nl§eId, 2113 men de Menfen , die vetkou- - V 7 ’7”d""~. wen zyn, vetfifl‘ dev ‘dd 1 ' ‘ f , ‘ . _ " dc pa,“-den d§,e,f"Wa;'§{ ‘v:o:r:,egne_e tl)u';'°zeat1':§: 'Neem een muddetje Raap-one en voot tweflui. paa,-d , dat vemyfd is ’ -OP een wame plans e_ vets-Safpfiraan,» met_een halve l_t_an goed vets Bier. field , en met oede Dekens gedekt warden; geef dxt het Paard tn , en_ {putt hem van ondeten waama niets te for-:n valt , dan dit drankje‘ te ge- Ce" "'e”‘°el°"de Kmee‘ m‘ btnlken. ‘ e N , . Dr‘ankj:.. 1 ,_ T , 0‘ WI.‘ » * V. ., ' . , : ; _, r_; ‘ Neem een balfpintfllie tjvanol en, met een pm heb Swen. déit Gen 30:3,. I118 In zyn Dorp muddetje Brafidewyn,‘ eenlodd Ve’nve‘edfe'1‘tiakeli ’ B b b b b we met Wyn , etrmet Wynruit in Honing gekookt_, ' we‘ gamma“ g;m_g,gd., en dne dagen na elkan. de,-gn mgeyen. pic heefl er veie gei;tolpene,elIn‘::1; me“ m°e9 3ed.““g~ gag en’ of Ger cf X113-P1: met HOME 1333“ d‘“‘k.“§ ;~ *° '‘m.derS 308 » llga I d zo Rogge-brood: dye; in gekruimeld, den C 3” lggen opeten; dit is made zeer goe . VINNEN. ZieBLOEDVINNEN. Ur"rHE*r‘”L1-"1"; ZieVER§TUvIKT. i§i1TvALi;ENm':.Hm. .21;-. RAT- TESTAART. UITWASSEN dorTa}1gi:n. Zie ondex T. ;VLAK.np"t Gag. Zie OGEN. ‘VLE“ERMU_IS.“ZieSTEEK. VLIEGEN teydzerdryvsn. FAA-. eweik frerke Paardenv, en” die zware Zenuwen hebben , overkomt , of die gewoon zyn te (try. ken. 7‘ - Nu, om dat de Adeten ter deze pleats van een hitzige natuur zyn , meet men ‘er geen bloed af- tappen, aizo de piaats door ‘I: prikken van de Lan- zet ontfieekt, en hardigheid verwekt , met een ontfteking. I-Iierom is het beter eenipleifler te gebruiken , die men op verituikte , ‘of onc- zette Beenderen gebrnikt. De Muil-Ezel is din. ongemak onderworpen , de Ezeis zyn’er niet van gekweld; Eindelyk he; Paardlwordfler niet dik-7 wiis van aangetaft, maarewelvan de ]icht. VOET werfluikt. Zie VERSTUIKT. Een VOLMAAKT PAARD. Zie TEEKENEN, v Y G E N; Iona; 2 we En‘. 1 v'Yv ER 5-~p;E R i-mi RJD Om te iaeietten , ciat <‘lebPa:v1rden en Muil-Ezeié ZYh‘K1ie;“m'V.a;n am Gmfger’ opzvgdfande van de Viiegen men I hunv de ha 1°, “iet gephagt Women ’ “met her Paa:d’tademha1en=belet:ten. Dezekwazl krygt We“ natmaken me‘ S39 ‘‘'“‘“'K'‘‘“’ he:-, als ‘t at te warm zynde , heeft gedmmken;. W0€fd9~§‘3dén 9 SS’ z‘,‘““d““ Zie“ ’ dab 25 heel e“ of als men ze te mu den ariieidzheefn aanu a1 zullen vry biyven van dleze dieren; «r ya: in we s; op«?:;oox.: zzier :0, G»-EN-~.. ;; :- v omac e1~:w‘I«:"S.".1.‘l Jzae‘ T swmn; I V O»‘E\T., Krém -uayzyde Vent. . ; V gezet ,. en :geena zmzg gednagen. in ‘minttedenz vam den Sta}, van 'zeJ1:e deleken; -of eerfl: Wat terlatem gaan,«eenzy>’e2: inibomen.:.': §- ‘ ::uj, ;; ; his‘ odniieen'.I5a;ani heesziigeieaem ‘isgr men ’c’ in~=de, ko1me~ ongedekt. laamlaan, krygz dic- ’ e'ei‘1\"gi’dor.ve vet-kbudheidr ;- zyivenfkthilein (19 now ( :Ais’ ”een _1’aa3‘d‘0ge 3%‘ K;r_°°Y3 ‘,‘75f* “'6” V03? 3’ 8?‘ ‘ zaéikniét [veer van de Droes-,. doeiii met dit?‘dnde£-~ treden‘, gefiotenr; A of anderzms gek-wetit 15', ‘'23!’ féheidv dut de,wyve‘xv€etgev$arWke§\is. , ,i ~ ~:' ‘ ":'.:. .»"1 ‘ _ menhet eérft vérbindenimee zachte 'm”iddeien', als met ‘de‘Befiiici:m'i,_df‘Kbninks-zaive’, ’end'an zach«- . ‘ ' Bfnden ; Voortsge Voefien vixen.‘ ,, _ nmetKoemi{t iemenonr _- lkd h P d R - 2'0 W gebeuris dat he‘ 83‘ 3" deH1\€/Itblr:dn?:?21ZtP<1:1i{ie5\§«‘lrétdz»1tt,’ ‘Ztn. eiirpeéffi Eeiaénfé re 1-?ap‘pen‘ dam‘-0‘ - onderenlwei koe e de Voeten bindt. 1 ‘ V = 7‘1‘W:':z':le‘l"z1izo'r>;d'z*~TV_'}A"*t'A:£r5-.!" M ‘B. V99‘ ‘VH5. 1354’ °‘“ me ‘e gF°°.je“’ dmzal mdmh Tonge ; dan.‘b’o’ven in de Mond .; en men blaafl: ’€I7e’~’“ “’°““5 ‘7e’h°°5de Kmkm doe“ ’ °P at wat Peper. en Zout in de Neusgaten: fommige bre- de Wonde Open biyve , »en ale ‘ze begin: re flui- ten da.n meet men Koperroot nemen , met Az ‘ g8 wsmde lest wyienkan dit zwnre . toe-V ken de,Vyvex am den h.al’s’,.,Lnaaxz.cIiei:s’niet aileén w ax in men Wat Werk doc t en 0 fig i ommdig’ " maar.3daa’j'k““.1en f°mt7ds'5“°°te 1We- ' mom’ a 20 droogt ze des te bgter. Spom- “Ange”: en vzweumge x—am'“mme“'h°ef'5 éemenv‘ datter verfcheidem fi:yI.ve:;hai2:’ex1=‘ha'ag- even lang altemaal niet helpen, inaarheeftio be h d» ; ., H ‘ ‘ _ alien, dat men’ dikwils genoodzaakeis, 'va1€}Vk;?)l:1ee? "i::°§e§en£ia1=dgt:m:;nec iiet 'eerfie,_ d:°"Z°Te‘“' ifbte mmenl ’ om de Dmehten "““‘b°“' V gelyk hier voor gezeit is , niet wii overgaan , zal deren te doen uitlopen. Knnbbal: min dc. z . Houdt imand‘ ook Seflfipzen , en merkt by , dat zyne Paarden van de Wormen zyn aangetaft ,, zo heeft hy niet anders te doen, dan dezelve in den Schaapllal te brengen, en daar,vyf,.of zes dagen te laten. Het Stroo der Schapen heeft zonder t-Wyfel de kracht van alle de. Wormen nit zyn Lig- haam re ja-gens. WRATTEN DER PAARDEN.. De Paarden , Muil-en- Ezels knygen Wratten, ’ ovet’c hele lyf , dog meet’: aan de uiterfte 1idma- ten; men moet ze niet’ branden, maa: uitfnyden, met. Salpeter wryven, en ’er daaglyks.«geftote.Wit- zen metde, Kalciet—fteen opleggen. Men moet ook de. Paarden in geen ‘Water brengen , tot dat zy daar. van genezenv zyn. Nog meet men zig:ont- houden van hitzige Geneesmiddelen, voor.al., als hetpon emak ontrentv de Kroon van den Voet;is, dewyl e Zweten op die plaats ongemakkelyk zyn xe genezen. Zo de Wratten diep ingeworteld zyn , verwek- ken ze groote pyn; hier reg-en maakt men een Zalf, beitaande uit— een onceKalk, eenhalfpintje Loog , een once Wierook, gebrande Wynmoer, Affe van Zout , Koperroeil: , Azyn , van elk zes onzen gof anners, neemt men Kop_‘errood,\ Kalk , Kopermeft , van yder zes oncen , die met (loot, en op de wratten legt , na ze gebrand te hebben. Is ze ontrent het Oog , dan zal men dit middel met_Honig_1nengen~, enter. de Wraunede fmexen; PA-A. maar dezelve in drien klieven, en ‘er danmeeeen heet Yzer opkornen. r V Andere fnyden eerit de Wrat weg ;. dan legggn zy ‘er Honig , met levende Kalk ,, en gekneusde Ball van wilge op , die door een Zeef is gegaan, waar mede zy het kwaad genezen. Sommige , na dat.zy de wratten we gefneden hebben , beftnyken de Wonde met.Zul en, en leg- gen ‘er jodenlym op ,.. of Me van verzeKomkom. mers. » Gebrande Varen die gezift is , geneell; 001: de Wratten; doe hetzelve de wortel van kleineBoks- baart , gekookt in Water , zo men ’er de kwaa! mede wxyft, na. haar uit eperll te hebben. _ Het volgende midde is zeer goed tegen dc Wrat-ten; neem zes oncen Aluin, drie oneerrvan ’t‘ Mineraal genaamt Myfis, zes oncen Gom, Loo van levende Kalk, zo veel ‘er toe nodigis : dc reg meng onder een, en maakhet tot een Deeg. An- ders neem Kalk , Wynmoer , Duivemeil, Rotte- kr-uid , van elks een once , een half once Myfi: , genoegzame Loog van As ,' (‘amen efioten , ge- mengd", en 0 1'a'et,ongemak gelegp. Maarvoor af meet men elwratten met een dtaad van Zyde, of Hair binden , en ’er na dat ze afgevallen zyn. het midfclel’ opdoen. , _ Kwaad Z E E R. i Zie onder ZENUWEN gglzjpw. Zie KWETSUUR. Men laat ontrent met drie half pintjes Olie- d'roefl'em , de Bait en Wortel van een O1m—boom koken , voorts neemtemen-een half pintje van dit kookzel, en meng: hetmetdrie oncen Olfengallez dan famen in een Pot gedaan , en laten koken. Als ’t wel gekookt is , laat men het door een Kort‘ lopen ‘, en giet het- in een Pot, om>’er u vante bedlenen by gelegenheid. lo de Zenuwerr zyn gezworen , neem een Pond Was , achto!1cen'OIi’e, diie oncen Koperroeft , een pond Hars , drie on- cen Manna , en Azyn , zo veel genoeg is; het Manna zult gy met het koperroeft in den Azyn klein itoten, dan alles onder een mengen, en op de kwade plaats leggen. ' Zo het Paard een enkele pyn gelvoelte in de ze- nuwen , _neem een pond Was , een lood ‘Storaks, een pond'Roefl:' 'vanTKoper , Was van-de Honig- raten , wit Was , en Heulzaad , van yder ander- half pond; Laurie:-bezien vier en een half pond‘, alles welgeltoten en gemengd zynde-, leg het’er op. Zie ook VE R‘S’TU"_1K IN G. 2 Als.l1et Paard den Kop uititeekt, de Lippen in- Iiaalt, d‘e Tanden op een Iluit, niet kan eten, of drinker: , met ' droppelspilt , onder 't aan wag- _elt, niets van ach‘teren.loofi:, danalsge wongen; §'an zyn d'e Zenuwen uitgerekt, enzodanig Paard flaat veel’ nit, en leeft niet lang. ' .B¢_/'mm¢lylu ZIEKTE -ivan Paardm , 01]»: on Kujml. Z0 men mexkt ,_ datfer een Paaxddroevi _en. 7 e en- FAA. elénclig uitzietf , enniet eet naar ‘gewoonte ; dan neem Nleswortel, en open de Huid van ’t Hoofd langs de Borfl:, of onder den I-Ials, langs deEche- nis van de Rechter- , ,of.Linker-voeb; maak daar twe gaten, .om’er die Wortel doorute.{l:eken, ge- gelyk men he: Gevogelte pleeg te fpekken; en als zy’er -een kleinen tyd geweefi is , zal men zien, (lat het kwaad naar die plaats zal trekken; en een grate, Zweer maken , die men op‘ drie ,. of vier plaatzen moet. openen-, our ‘ex de .vuili heik uit te halen: daar op maakt men een Plei er van Ar- menifen Bplm».Varkens-fmeer, en Tabak , ofenige andere goed Pleiiler, die men-‘crop legt, en het Beefi zalrhaait genezen zyn. Yallmdc Z I E K T~E.. Zie letter V. _ ZIINKING IN DEVKNIEN. Zie K. lie’ ook:GEZWEL en BLOED-VINNEN. De Paarden krygen fomwylen een Zzveeraan de - Voeten , dicht by de holligheid van den Ho- xen, welke den naam heeft van VYGEN, wegens hare gelykheid, hier na. Zy pynigt een Paard i'chrik- kelyk , en doe: het hinken , en ’t»‘kan:niet ver- -dragen , dat men ‘er metde handjopjk'omt.- Waar- om men deze Vygen fclaielyk moet genezen met Brandende en hete middelen, dewyl'onder’tgaan, . phet kwaad diepe Wortelensfchiet in de Hoeve. Dog de Muil- en-Ezels zyn dit ongemak meer on- derworpen ,’ dun een Paard. Zo-de Vygl in ‘den Voec neerkomt , neem zes oncenrvan-‘t Mineraal — Myfis , een once ‘Berg-rood_, zes oncen Droefl'em _ van Granaacappel-fchillen, gekookt in Azyn, een gekneusde Granaat,- die door een Doek is gedrukt , . i meng.-ze -met de rett’, naderhandgebruik een be-' kwaam W'ondmiddel.- Z7-W'E‘E’R"IN DE I-IUID? Zo-‘de'Hnit glinftert, en die plaatsvol vocht is, devvyl ’er een Zweer onderfchuilt , fnyt de flint door , tot op het levende Vlees , en laat’er indruppen het Sap van een'Granaatappe_l : leg ‘er dan op een Papzel van Linzen ‘en -Gerllemeel; maar men ‘meet de plaats‘ eerft fioven met Azyn. Sommrge, na dat zy het rondom liebben afgefne- den, wafl‘en ze met Olie van Zee-ajuin, genaamd Olcum SquilIiticu2n~,~ en l-eggeu’er Witzen-meel‘ op. Men kan ook watAfi‘odilTe koken in Wyn,- enzich van dit afkookzel bedienen.~ -zwnnn INDEN MOND mm PAARDEN. _ Zo.de Mond verzworen is‘, en delweertot aan de.Gor_gel neer komt, meet men het itofvan Gra- naatfizfnllen , heel fyn gezift‘, daar op (ti-ojen , Iaondende des Paards Tong een half unr gebonden lnuten den Mend.-‘ Om zete vexverfch‘en,_ enme- . ter .een.. PAA. der losgemaakt zynde, wail men ze met zulveren Wyn. Zo dlt middel niet helpt, {toot men droge 0lyve~bladen klem, en ze gezi thebbende, firooit men haar op het kwaad, na alvorens de Tong bui- ‘ ten den , Bek een half nur gebonden te hebben: waar na. men den Mond met Water. wall , tot‘ data het Paard is enezen. lndien de verzworen Mond ftmkende, fc uimende en brandig is , neemt men granaatappelen, die goed zyn om te eten;' clroog ze en maakt ze tot een Poejer. Men wait dan den Mond‘;. en de Tong van ’t Beeft , gebonden treb- bfiflde . bevochtlgt men de Zweer; en naderhand bmdt men het raard om hoog vatt ,' een lralfwiur lang , en watt den Mond nog. eens.‘ Uit z‘even dagen achter een doende , zuit gy het kwaad ze. kerlyk genezen , dat men kart weten, als de flank ophoudt. Maar 20 de oorfpronk en wortel van die verzwenng vetborgen is, en devgorgelvmetde aar bezet _heeft , trekt men ‘dc Tong‘ bnitén den Bek ,‘ maakt ze vaft aan eenT'ou, befmeert de verzworen plaatzen met Honig, ‘en laatze dus een half uur blyven, op dat de"I‘ong rondom deZw'e- renlikkende, haar losmake en de Korflen, weg- neme. Vat hier 0 de Tdng wederom', en be- flrooi de Zweren ' jes met ftof van Granaat-ap- pelen en.0lyve-hladen , onder een gemengd: voorts laat den Belr , als gezegd is‘,, .0m"hoog houden, en Was hem me; Wyn‘.-‘p Doe‘--dit negen dagen ag- ZWYMELING. Zie onder ETEN VAN- woLFswom'EL.« Wild ZWYN-EN BRET." Zie B: - Opjiwelling (hr 2 Y END - Zie onder BUI K. ~- Zié B‘1‘er‘een 'ged'ee1te" van 'der'Paarden onge"- rnakken, waaz van ik'n'0dig oordeelde een kleine lyit "op t:'e’fiel1en". om’er den Landman en Hnis— vader enige kennis van te geven, nevens de l'iulp- middelen daar tegen , om niet altoos genoodzaakt te wezen een Paarde-fmit te honden , dewyl-de meefte fmeden op ’t Land niet da~n~den~naam beb- ben zonder d'e-daat; Rakende zulke.ong‘eval1en; - die men Buiten een Hoeffnrit-niet kan verhelpen, heb ik niets willerrzeggen , onrden Lezer geen onnodig-bericht te doeng. data by doglzelfniet km in ’t"werk_fiellen. Vbor de reftkan men breeder onderwyzinge halen uit het reesgenoemde Franfe Boek , ge- naamt do Yalmukm Hozflmit en-Paardm Daélor. Ook ‘nit’ din? Eu;/Ibqf‘ mm ': Cumaon dcr Paardm . te Antwerpen gedrukt. Voorts nit Pint. Almumm -' Ca'¢r'rRumdi:n', vs. Worvde Purdm; Mr.Hoef- fmit in.’s Gravenhage. Noch- nit de Hwhde an 1.471:-huis, enz. Ur: verfcheide Geneeskundige Boeken by een gehaalt , ta Dordmlar en uit mean - a dense _ . 11 Bbbbbb 3 : PAAEE ... ::.-...-....«..,.-..-.a.-.... 4., 1 ,.‘.~\ . - ,._..~ B .:-.-.iE.".¥ ( ~=»K A_.M.ME M an PMS” W.°MEaf.EN- .£;:%.:I;.S:.::,’;:v. Leanisge eren, o‘o'_ _._ _ ' _ > ’ 3 .’ . zyaeme .:%.;:‘:::;:%:§:;.§:.f“*;:*:2:§€;1:*::;%:::.::::> :6 komem De blade“ ge]ykCn' mar dw‘Iwl1(nenli:: vat‘: fteilen S Thom d‘:r"r.el¢/or Plaatze. 11 Chflfei » 9“ ZY“ gefchemd en getand ’- 5:6 Y'dde VI Wanneer ze de Paarden hoger hebbenver Scmcht ’ en leggen op de Nude. ‘ Um t md 0%‘ koche dim zy-waardig Water)‘ alleenlykomdatze dell Plant komt een Reel van een hand brie? = ’D‘ deu’K,0Oper rdienftig en nood,‘zake1Yl§-wairen of meet 1333: die ’9;"d’ -hm’, “.5 ’ V91 emelkcigt (? izeef iwel annftohden " aizo ZY zeniefikondennoch h1°e“" is .3651“ r°m.15 fie?‘ h°°1‘§'On‘?;e'r' dervtiag ‘mdchtérfbdiien de‘r‘c}‘begaanhebbent WY”‘?‘Y”4;§§‘{§’ii{‘§{’«% 035: $5 zo.zyn.‘zé1gehonaen om-alleélgeheelyk‘ tavefgoe: %‘f§&?鑧xz“é1.e:’«‘é«*a§r% §an%')‘§’§9?§ 1%? 362,; W:" egevgefn-Jesbggwe ’* gee" hm Geluw.‘ Derz§:l;_ en z;_1p_ig}3ufi_ Z9 f'g@§F‘-_1» a!5,é_5'11 °V mg I‘ r ' if d ‘-1’: k h h Eb zaadloopiheb1,e.,__._1¥[Eq§e;,4e,J [¢?é1t}e,s,_a:l6‘zy . ,1-I .anneer aax ex1q.i__1n§\§’: <=.n.en a1teho- .31=;.;a=;a¢xee”' ’ svizqfie ‘henna -gen 17fiY5‘f¢IV€Yk0P?fl‘-77D1¥S;b6hQ1E¢l1ZYd3arbYC6 ~goede'r'en béfibuden “e\n"i7er'1iiéer e'ré‘r1‘,‘“2fl ‘ .t.1.i011 "°§’§"“-T1e/K13"9¥C€11iD1‘F:€¢g§N5TJ,W3$-.4“ 12'3" C4’?-' » zyn in de volgende plichten : want de ‘Pi'6¥3h"<-:’ét l‘dr_1X~.TZ9 §}?tg¢11:é%¢T_I:‘2\¥gfGl1§n€9l$t:1b§;dfi?;’D,~]1;€- * Ezechlel verkl;1(ar_y:,v_an CyodsWe,ge,3 en 9p zyn be- 1955, YCY1: W . _a_ £13 , 993 5... gt”-_f“{ V» vel, ‘dat’hy’, die zyne Geboden doet; ’s‘1evens on- 0111-huflne Pfififdefl ‘.9 ‘b°te_1"t€ V51‘k0P.€Il—s dlent derhoud za1.vinden'I, imzyne tydelyke goederen -mfinyle Vfetfins _d3t*31’1e we °m_‘”e-gen Verbodfill vermeerderen. Ezech XX. is 2.1. _' ZYD vAET1 ‘7 1-"3 D9“ E-3°.°T1§’ft W hefieil, Yeel mm 1. Indién zyI’a'£1NleI1 verkochs h.ebben..,_;d1e zv °1%e“"".”“1‘°“n’°¢d‘bV ‘*9 ‘’“%°‘‘ W “°e8€“- 5*”- wiften, dat openfiaref , of verborgebfotliten Eaggen, :3‘ 19-V-Pf“l??‘ S» M“”hf 5- 5- 4552 WW’ 4"‘, voorene . » ~9.-z eene.el;b‘em1; p'm;‘;{gkkg;;, .enj;v_e1 noqrngmelyk die‘,-Welke m€’l1 moeten de giexigheid en’ begeerlykheid niet den kan be11ier]{en,“alé 1‘i1en"’e‘r$vel"61b‘let.' ' 0 ~ In -am deuflaart van. een Paard ttezmze dognfchyg .1”, “PM,” Gem-tven ' " 26 hem*0P.de,ze1ve. ze .als men in oudet as e‘ . ' ' — tenfymdhgfbeéfi . en Qorlogs-Paarden-in cvlV<:yRidderfp,ciexi'p1acT1t cg doreg, §g°;?§::lxY.1k* d;1e“:jm . . . . _ . , of men fnyd hun’ d_e zenuwe af , ‘die van de ftixit ge neden z n’ :en'7'[£k§‘9ng:’"‘e'§45’?8¢k9rV£Yi. of af- lmmt , en fdmnnige weten daér een zeker yzer in te letten ‘ dlat, d§ek" °mt.7d5 .g‘7.b"-"’t- Dan ook” Ire voegen, enhheel vaft te binclen. AIs.hetPaard ” n ange arena eef_t_ , In den 2 ze af , enmaken ' ’ — . ‘ . ze fpits 2 maar zo zetesireel hgngen, weten zyze’ :(¥.:‘,eZr}lInner\gIfJ2sd::.sede glermeerd.’ °.f me‘ ‘°V°’i'b'e" over eind re liichten, door toedoe-n van, den Oor- oren zédét en It‘ We’ 3? l:’.eZ‘,‘.".hP.’5‘.7’? eh“ .h°9fd, n'em,aan~den Team, of Halfier ;- of {nyden ook fi%rk,in den ru anti]. "0113 fezxen. o’f‘hetPaar'd wet eue fnededaar: in, en‘ najen ze'weder op. Is als inen daér g ‘€13 ~e'"P:°“. ‘s:"."‘95«,‘ ‘P9-.".letten, bet Band Iang. ,van.{teL,' zo zettén zehet enen lieren ldra op fie ,9m“3..°11j5’...°f_hY znhetgalq. hogen Zadel op ; En beef: be: geen goede hoor- z'e’k"en’;e zgen efl'gaaPt‘.m'e§ .35-“ml”-‘ En Um VET- nen aan de voeten., zo fmexen ze dieyinei verfchei- {tyf in de by ho mt ‘ark *5‘ de zalven, en doen ze op zo een fatzoen-bellaan moet men Z1, ’ ma“ 35 en dar men de fout kwalyk zienkan.‘ 'Zyn daar nan en hem een aaI‘~1°1p ac _‘_ Be enige hairen, uit welker koleur men enige kwade den hals re lgtaes mliln gam tekens kan bemerken , zo geven zy— die ene ande-d fen tefiot V D Ya en ff k°1’~’“1'v."'8efi§.m¢'1~¢Cht6§.aan ’t.vferfchil van ;-me,, e patuurl ke ko ux‘ welkan ontde Je‘. ‘ ' ,' . , . ,. e , . ~ Wanfiegeene Paard Fchietig is ; kIlC;}P§P:ni'z'Y ': ge- VIfeA’ %'R D E V L1 E G *5 ».°“ 2°?" ‘"1" ‘£’r°'f€. . durig”‘met de Hand‘, met de knyen . en’ fpreken ’t' de 2%’? ledeen geyiaarlyke Anger hem’ wan me" gedurig aan,‘aIs‘zy1'etwes ontmoeten* daar'ZVden- wyl zranafltr -er‘) en eefien flgken ’ dat ZY’€F Zom- » __ e1 ven. 7.y zyn fchadelyk aan de Hoven ‘ “%X%%%H”°°ME-N ’ n R . ‘een? :.. ‘ 1'.’-‘E.N 2Y","5.“-\r‘d1'_l‘(‘c>1'tl E ehéente ’d " A m In is! ;}n..u..t .omen efinde her k.k. h .. En; 2533},,§;’§fi§t§e¢,f¥ggfd1;?3;§n31§§$91: en Qmbésghals ‘Ea’? 81": 515?‘-?.>€!z'<:e's}1w{!:!"I1f¥ illiet; dan7de4kle}n'e ‘ :1?e€§ef;9r'£§,l1§ ,eIen_ B“. , W ‘ r. ,x,_ ‘ H d '1rel.en .nr‘:emt‘ .W%l5;’ihl:,(l}>,{k2n.;z,0,Yeefflgggggm ‘$181,. . I; Mgniandetfcheidp »dt;_:Q6I't’l-]inz<‘i"if1emé13-In §2r's}'ért‘3indir”e ' . . K g . EWNOOTGFC Paaxlen-.doo£ hun wziter ven vs,-‘1er1‘§ 2 kleur; rDie.,.m€11-1.11 I Qoflén.-"beef; hebben een ‘ r m°am.fiaf Waters: die van Améfica xrekken "in ‘hun 3 . ‘ ' ‘ d - - ' ' 3335:?32¢,§§$‘i§é’:§?A§337t$.‘Z‘?§§§f:h‘éT§’W112’;' I '1m”i“¥_‘°°‘:beke"13e11v7 délti i€’V.Q1.éi1 é.J.<1,€|.1¥E.nfver¥ n In V g = 0 L - g%:‘.5*~:';’»‘:.*‘ "°?*§rw Wsgeh ~ ar muxhge Paarden , t ' It ""3 ’ ’ ‘ d‘ .3" ,ar 3:5" ‘°. 7" Lave”. ‘*‘°‘:9¢§1€::vHTeIy a. $5‘ ryken , dan wq;dI;};e;,%\rr1§0rfy §i,eie:y3f,ef., 2:: , fclzgiedfia eig:}").tE;lDl‘JllC¢PS:(',i:L1?:}le .ze, m,e_en Net opbyen; ek , dat her te verwondefen is’; maar daar na is g6 If 1y Zebu e”‘~”-a’te‘7s -OP dmfigrond def I ~ heemlza e,g_,ame_,vQ‘m. V i A ’ —ee,£v%iraa’;;!t1al‘;eI:b;:‘n‘i. Om de0_e11ers'er,uic te die PW! aemfirmeik. emhl '..m§.§‘5:ac»‘n’ 9' Ir&t°1Zy"‘”"‘z-"’I'fs '°"'“" 34”’ mare en fkobpyaps '_1§ei'1pq’ Ab _ den 2: e ls iii I13Ile§..V!léei.W§etu}_fiIn14?}J51J¢nwors gaaizgin eke;e_;gawnqnt¢n¢;e;qog;}.,5 _K, 5 eff xefi e 63 aag3e.1$zfi0_r;e¢,. , em tzsn; .-Wake 0» ' '“ ‘ - »_ V: —- -‘2 '= .duu:Jde Paa1:deh:_aap£Eg¥2v1;vg13‘él]§:-r m _ KIVQZJ: ‘Jar Puarlent-..~. Wonderendoen;maar,‘1-:*' ' ‘r M " "N 5, _ ‘ moor auerfia%3’é~£f§:;i::*:.°az::§in ..m:; ""“"‘“~‘*"‘~°“‘*—.€0¢d ontdelxken zichrdezgebrekcnawelhaaft‘ ’ 1.3;. ‘cg, dink‘ . Q’ gm-t'e ’"‘"‘ ‘8"ge&~fi‘?“ "3 V4539’? U‘ et rzegde kan men deze nanmerking ménitxroer eérf:§.ch;i?i‘1.‘r.1en.flaaL1t§:!}_ I§'4:1'_!,e1=ffel.Ien‘, 20. _ r- ,men<'zitt: wachrenzmaec ‘(E11 zelfde-V,’ :11? u1e55§%na1 V5“ 96!”? GP de Huefyzersgs mD£1',icn«.andEKfi,W€Qd315;zQutqIi;.welkeiezuurtc" " bre- !n§B~'h6!; _kwaI.yk~ on; 2ysn$m,adem.,niet;we1h‘a§lEn 7;: 11°" N15 *1“-°°n'ZW4kk=n Hearst. heéft .' bindcn. ontdfilifi meti s.fl1<‘vvirs E’-19§?"w3m°”’di‘middé‘ m€i11d.,We1ke nietmoet; PAALI {AM i '- n een Pelt-koors can-‘ famentrekkende ‘en be- kbpfimg £2? °'§I:7I"§v6§31‘,'a zy féhikken ze tet I-Iondshonfie" {chem gifiaezih van alle voorname deelen. Men geeft M an at-gmg_ '1,-y zuiveren ook het get vangmaalf grain , of een fcrupel in juleppen, gfiidderen :51 voor Melan1‘°’l1Yl|‘§ 15/gaffe: 1:01:15? of andere bekwame voch-teniin._d M fiefi de ° ’ ‘ t een‘ 3 ‘.33 ' ' ooc de SP3gYYi‘3i Va“ 5 ' 33‘ r geeft 2:: van zes 8*?“ to tot verfterkmg van ‘tE°' H“ 5‘ Eindlyk men gebrmk‘ 2‘ kunnen niet nalaten te zeg- rn de Tandon fchoon te maken. §g§r1$§£%iE':: ’ 53 alle de kxachten der Paarlen ZiCht 7 en 0 ~ l ‘ “ ’ ’ ‘ ' denweggenomen. Want . door deze berexdlngen W01 l - ’ I it wit te maker. a n verzaad waar door zy ont- Uitaemendgdmm ‘am P1147 re . ._ fie Igieaglfinndoggt [anger békwaam om de Zu. ' dell;illeer'het1n on tg ffurpen , W311“? ze in :de eerll_e wegen Salomons water ren do? be.e men en am kunnen 23 met meet ‘'1 k9” 9“ Jdgn een,mengfel van Kalk,-d3tVee1efl mw0§re':1’n aoed doet. Men moet zich dan ver- kwaa ’ 3 ea ze ruw in Poeiier in te Ewe“ °m" A 4,, "pg ‘fitter . genoiixeigzttialker foort te rnntigen 1 en V00‘ 21 dat u , . ' » zuur . ‘ i , van zwa-ngere Vrouwen. 7” 1)‘: fiaaakt dat 2}’ ‘fi'v§§§,?,' zyn xvoor Bloeden , ' -luin A twé P0115» Neem aluflfqef ‘een? half once’. water ’ amhahl het over . ml’-ak'e‘ daar na Ge §ZZk°3§§"n’a:, en gebruik he}- ! '3 ; 5 " ‘ enhalfonce 1N€_°“_‘ de..BI°emece?1 Qogjndeefitrangerr een 1 . Kalk van Eijerinismeerwortel’ A1 Coholvan Wyn Pondikyiigg-rogce defiilleer en gebruikhet. V3111 e . 9‘ ' ' . Pawjen dggr k¢m_/'2 gemaait 3 - V ‘ ' ’n 4113 d! gcgruid: ,vdoardm HM’. '£;;:f;t";:£;n M-— _ _,,,,,,,; Cuiriofllcz. Tome Second. Cap. :- __ _ _ . , — ' til Stamp-paarlen, - haar eheel en sietze °°“‘“‘5d“°’ mam delafftugg ein’e1fl1xgirrxSv‘;te: fmelzenadathec rW'asn$1‘3; in ligt S315 V””'Lim°e’n 7 'm Z? Z; gghgilm is ‘ Kneed hetvdaar near, 9“ “'35 dc“ ovle -~ ' ‘ ozes "7! .' '- ’- dhet - i d zullen zy.m Vyfs r , d m11eerd_water knee $22: ‘:12; u1]r;1:i:nZ,.O1;a! dafzy na Honlgfin frébnéxérytgep 3:? nZ;?§,‘j,‘§§e33 1-Egtlfiet water van Bone-bloemen, V e 1 eer e . - V v r ' ‘ Smeltingr wan -P““fl.‘”' k e 501; in ged _ - . kk den t d van vyftien dagenyin §§;¥1kiTc}:n1}fn63:e§?f,caedan. :’e‘hlf‘33fefif‘E):f;_ -3:35 he: yeen deeg ISl,lr1:<:n“rvitivanwn Eirtot water ‘E9’ O‘-1é.‘mhte'n vaL]er1,i[d&t,d0et de ef , P, . ¥}:xEe!'l,. ml-en-gr hét £1155,‘ lag; hgg defiilleyenhgan lb lasva en.~_ - "; V " ‘w ’ - " " " ko waarme e.~ “?$‘§s£i‘;y.r%a, or cnymxrten rchrrvén “- “’.§°“‘ 2*-W:’§“f’3‘e°,’r‘i‘§,§.“.§'.‘駧r*”’£‘y ei‘.-f'isezg an ten nan toe, die vrywel DWI 311° van otegrémn :1: §§nm:5aa§Frnede‘gy “W°Vk°"'fi"paafle"\Zuk in en Goqd gelykgnlv ifiiiiefigizn tye ggxgrén , 0,1,1’! alle 0ve’n te hakken'zettnn. ' ' ‘ ' ’§ L‘gha3£‘e;3 5, Verdryven , enainzanderheidl on—: ~ °-"ge-“Q2-(1 drajingen desnoords, Apoplem €6- z!n:‘t%ei:{~ ’en andere Herfenzielrten’. Zy make“ if raa _ q ze bard tg pmakemi Om 1’éarlru;ms.t: 5:453- ‘ V‘ ' ‘ “" f 7 " ' "de‘I"aaMrlen..na mallefllv , p . ,d c .Gp zulc«;QP..deze WW3» ' o'ok‘tot een krachtrg hartfterkend mlddel , =1€g1’°° Y . . l - -“h'H rdenogen .-;'en‘nazen heeft‘; K‘-n~znlke,~die amflaauten,ofhar.t- neemrklfilfle “’1‘§“ $“°"”“' ‘"5 ‘ea’ 99 » van _ want men heeft herjaarlyks niet op den zelfden dag l PAA. . . s _ l l “A 7;‘; ‘van Vifl'en._ Maak deze fchoon. en droog. Maak Daze zyn Pinzrercn en de Quadragefimz. ': 1; ze tot Poejer , en meng 2:: met hct Wit van een nodig tc Paaffcn vafi te llellen om de anderete plau- Ei tot dar her fchuimr . en {la her to: dar hct dilc zen. Eer wy dc manicr opge ' genoeg is, om ’er ecn klomp van re maken , waar de m ‘ van gv kleine Paazlen zult rocflellen , zo lang dc invall flof vets , en kneedbaar is. Steak dcur ‘r midden een gar-met een Varkens-boficl. Eindelyk , als gy daags na dc volleyMaan die in ‘t zult hebbenilaten drogen ,' znlt gy ze in Kocjen- 2. De volle Mann van Maart is die welkc naalt melk laten koken , en nogveens in can plaats laten na de Evcnnachl: van de Maartrvoozvalt ¢nwe1k¢ drogen , daarze voor zon en llof gedekt zyn , tot men flelt op den zzflen van Maarr. ’ daé zy hard genoeg zyn. ‘ ‘ Middel am 2: wet Paarlm , die rm gegroride gely/Em. .Paa:_fez_/I , in en , up wet Jag mm /yet een marge;/ie/djaar zal , vierm. Neem fyne en zeer wine Stamp-paarlen, doc ze in can glaze Deflilleer-kolf , doe 'er viennaal nieu Doe byde Epaéle van het voor Limoenfap op , op dat zy zeer ’zuiver mogen we- "Ck die fomme Van 30 if ; zen ; iet dan vuw Limoenfap opruwe Paarlcu , na 016" dagdcr maand van Maa dat gy 't [or een grove Poejer hebr gefloorenin een 4? firlfc dag dez Mane zal Marmere Morticr. Doe ze daar na in can" glazen dlen gevonden dag v-yfrien dagen rekent, 281 dc?-6 Defiilleer-kolf , -en maak, dat her Limocnfap daar dc dag der volle Mane zyn; en de volgende Zon- een paar vingeren breed opllaar. ’ Vernieu uw Li— dag is dan de dag, waar op hetPaasfeelt moetwor- mocnfap een reis twe driemaal ten-minlte op een den gevierd. dag . ncmende ‘t oude fap deur afgicten‘ daar van. Vmbeeld. De Epaéie van r7r9 is 9 ; doe daar Haal daar na uwe Paarlen uit dat fap ; en doc 15 I by , dan is her ro , dat van 3o afgetrokken blyft in een we] toegefmecrde nieuwe Defiilleer-kolf, die ’er 20 over. Deze betekent den dag der maand van in de Paardemefi gezet wordt, in de Z011 , tor dat M3311 . W331’ Ila gy uwe Vyftien dagen rekenen alles is gefmolren. Ditweet men daar aan,dar’crde moet , en waar van dc laalfle op den 4 van Gras- Paarlen zo fyn in zyn geworden, dat’er geen km. maand voorvalr. Die dag zal dc voile Maan van no Greinen in zyn. Men moeraanmerken, dar‘er Mam W616" , CD 46 Volgende Zondag . de gde in uwe flof Dienjes zullen kunnen grocjen: maar, —‘\pril,is -dc dag , waarop men zalhetfaaflen plecnu rzo daar maar twe delen goed van zyn , zal al- tig viercn. les we] gaan. Na dat her fmeltzel van uwe Paar- Z0 men had, by vooxbeeld len zal zyn gemaakt , Vzult gy her in Zilvere vor- Ten . Zolldfl dc V0116 Maan Val men doen , die van binnen vcrguld zyn , en ge- van Maarr, ’tgeen met de eerflc aanmerking Rrydr, maakt, zo als ‘t u behaagt, lasende ze daar zeftien en dan moat men do rekening to: de maand April ‘ . Haal ze ‘er dan nit , maak 'er gaten in , overbrengcn. en doe ze nog weer voor vier dagen in de zellde P A A U is een Vogel , die genoeg wegens dc Vormen , haa] zc'er nog eens uit, en doop ze in fchoonheid van zyneu Staarr bekend is, welke met Water tie Lune , ‘t geen gy voor vier dagen hebr vcrfcheidcn kleuren is gefchakeerd , welke grate gemaakr. Leg ze dan nog eens in uwe Vormen Ogen fchynen tc verbeelden. Men hecfttwefoor- voor de laatlle reis , laat ze daar vier , of vyf da- ten van Paauwen , tamme en Wilde. De zamme gen in blyven. ' Daar na moet men ze in een Deeg houdr men op Voorhoven , ’t zy uit lieflaelibery, doen . die van Gerllen-meel gemaakt is ; en verve]. of am jonge Paauwen re hebben , die een zeergoed gens zultgy zelaren bakkcmgelyk gemeen Brood. Na eten zyn. De Wyfies noemr men Pawinnen. De 'tVbakken van den Deeg meet men ze ‘er uimemen , Paauwen klimmen op dehooglle plaatzen , om ‘er en ze in ten, of twe pinteu Ezelinne Melk doen , op re zitlen als ecn Uyl op een Krik , als op Hui- die in een aarden Pot zyn gedaan , en ze daar in zen en grate Boomen; en ‘t is nier nodigzc up one laten kokcn, tor dat~de Melk is vertcerd. Daarna overdekte plants te fluiren. zullen nwe Paarlcn by na niet van de natuurlyke De Pawinnen beginncn eerfl op 'ha'ar dcrde jaat verfchillfin ; en weinigejuweliexs, zullen'et 'r kunflje te leggen, en doen di: op afgelegnn plaatzcn. van ver aan. v - r P A A S S E N is een plechtig Feefl , dat Joden enChrillenen jaarlyks vieren,de eerlle wegens’t voor- bygaan des verderfAEngels, die dc eerflgeboren van , Zo men wil, dat een.Pawin drie malcn broeit, EEYPR’-D floeg: tcrwyl zy daarvan bevryd blevcn ; meet men een broed onder dc grootlle en oudfle en de laatlle w_egens de opfl_andmge' van JefusChri- Pawinnen in ‘t begin van de Maan zclten , en de flus on-zen Zalxgmaker. Dir Feel! is verplaarsbaar, Pawinnen hetlcggenlatcn volbrengen. Alszy broeit ' gaat zy weg en verbergc zich voor dc Paau in een geheime plants; want hy hondt niet :1! van zete we- ’ , 10 (hat by ze , om ze uifihet , en breekr dc Eijercn. C c C c c A15 geflelde jaar «r by. ’t geen overblyfr , zal rt beduiden, na welkc beginnen. Z0 gy na , 't Jaar r718 geko-' len voor den zzllen ’t Brag/'en der Pawinnen, PAD. . . ' . d P dd‘ ’ dat men dc EiJe- W ‘Tm’ 5“ men‘ van Poqflgevrn fiteitltioeofiggl aalflee: Als meg mfg :1°‘fef:‘%‘:d§gga%:x':,' kan men ze cén; I;:r;=3gt;n°§efl°;L‘;?;°‘: 'v‘:§ Wasygcmaakt , ‘t geen ten en“ ““”““ ' t broeen ; in 3 . 1 aan de.poot ophangt‘ 1 der fen Pek3e:1e:z‘zftI:1 §e':tl1:§’ itdgn eetéefidag-dz? §‘v‘,}";,‘,°f,,‘(’,‘,‘.§1,°'z°tt1’,.‘§3vz§kl{1ek€$ 1° Sztxzfrdz :22}; gene Tanden heeft zy blaafl zich. my - - ' welke '3 33"" ' kw luit te fchieten , ’t geen by “ch hem’ die mfldmlnt tc uitja10|Jfi9V°'m°“ “hm OP ’ om-gm Y I z zich vinden vet- hoedt; want 1)’ 1°“d° e- a h ‘d der an- men zegt vergxmg I6 7-Y“ 2 “‘ 5 Y . . k uit hoofde van de gtoothexd en fchoon cl volgd. ‘A15 vmen vaV¢“t'I';g1$loté1e’t(l>’t;sPls §tgJ3eIraa1:1‘d: dew‘ moat V? ill:-,1? °"l1§“§ni§ vluchtig Zout ’van Padden, - WY" ’ “ ' . ' B1 d . .11 men om t fiollen des oe 5 ms ac :et:::sm:;t 3:::r::;;:°'2:::f»: . mo hetnbesmt - 11 bedekken . Z31 7-Y * ' voorzorg welke het oed 1: W1! LYW3“ '” ne kleut zyn. Men kan te ftollen y M1599“ ’ k D ie dm die wit, Of Y“ .66" ge-me kk fluiten die te nemen , om toevallen voor te ome , t ze ten dien e1nde1nKQ°3w ’ ofH?;>f git; witge?c11il~ aan zouden kunflen Sebeum“ “.‘a"“ dehddemyn ;,eh,,,g¢n zyn met wtt Lywaiartfllcggellen bmijcn in can gemmgd Land 1.0 zeer met te vtezen , als derd zyn ,_ 10 53-‘ 31’ W“ ‘Y in here Landen. t ziet. wit 35- ~- - k ‘ . 2' ‘J1 . Na ggmadeg=2gv:%:i°;*i:*‘;:::s:*:“inae;$1232: mvwwEM~ W W“; P 47; —en dc '06. 61' Z0 - ad; t n T E E N '5 een ko ykge eente plants, SEW!‘ Va“ 5!“ H°e"d'"}m:51s gdeazaiode Pzactutxrmlfizt ¢1P1£ngeDnaEe§n kleine Butte] , ’t welk holis-aan ene we ondet een K001 op cI:'I€tP;: ksleinen en doet is EHYVCTMVCH aan de andere Ram ‘» hm,-n week en 3”" 1‘°“““' ‘"1" hy 1,“; hebbgn en als zy did {mm ds zwart , fomtyds w-it ‘. fomryds BT09“ » 38 kwaad , t°t ‘M 1y de M houden’: wantdanzyn van Xyejerlcije kleur. De witte is de Bette. Dezc maken, meet men zewarmv eh ds van. Swen mt Poejer gemmpt en inaemmm gut Wm zy zeer ztek. en fletven egb e esémiksgenoegin dc imemend tegengm den“ en nogmeer, men P A D’ De Padden hbe €331 heeft men ‘er, die $?:dt1'er die vcrzeketen , dat 1).'~ 9 ‘die 7-“ bY 7-id‘ Medicyum Om zatficfixtibbende . in CH5 luch‘ diagen ’ voor alle vergiften bewaard zyn .; en da: 7'36 d°°r 3" door gc 0 n ;e ten gebruike bewaten. mpn 1,e'7.achtlyk over imands Vlee; vryvende. 116: tige P1a““5.l”°“ dmgen e - o enhan- . ' ’ oox ven ni eBeefienword: dc Achter p0 t LWE“€II belet t geen d Y B mlderc hm‘-hm gen {O}: 3:1? laats op alwaar zy ze vemgrzaakt ’en alle venyn na buiten haalt. Doch 8-6“ R dug 1m dergetgt djtt zggefldrven 7-Y1‘ - “'.‘3"“ .tnen vindt’e’n die a11€‘d¢7-9 ktacme“ "°°' Verdig‘ :Ie‘!:;sa;1<-f;1:r;\oag.t€:] én dus gedtoogd zyndebewaren -Ly houdcn , Zie Lemety Di&ionaAir;:;IE 1% W" 3“ -"“ E‘ M -4‘ dc hand of PADDESTOELEN. zie K. v « DC Pmden op. daze wys beret. m .‘ , I ondexildle ox}?! genloudggt zgzihégzhiitggfifbgfggi Menheefi een foorté dfatmen Mou‘fle‘xiq|n noenét, a ge ange r . ,' , 1 d oorten opge 6 IS 2011 er xxfilddeia dent, voot ’t bloeden UH: dc Ncus. 5)’ llnfg-In ‘E:z(1yaDarb:;f!:}:le‘?elI1]'CfDiet is em kleincwme‘kamPer_ den ook de Rqnden Op ,bdtePf:eiV,$1vg;aIanP,addscn DP {gage , die in de maand Met uit de Molt groeit, he OP den Bulk ‘egt d 6‘ kt dje kwaadaardigheid Z)! is niet Eroteh dan een kleme Erret. Men heeft Venus geDWI’ener'2$e£liet'JgE[,0'OI1: de waters der Water— ze dicn naam gegeven ; om dat men gelooft , da: d at van ux . _ - M ii‘ rbot en. flawhtigen ' 315 zy OP deI§‘°'°"1%§1ae§(e‘nv$;gfnl§ £5 zyzgllizfi. file: ':?ndt ie in {chaduwachtige phat- ’ in wétte \l71$:y;:11gy;7:;1 een crUP° zen in de Lente, op laet 3012: en de Béémen, 011- gcven. ' 4 ' ‘(H ..no c_.e en. germ Edmond ptyfi dc Amttletten Item aan. 511° ‘ S15’ 9° D1.°.°! _° P 7)'4 Om wine jumg: Paauwm tebebben. Eigen- _PAG. PAL; PAL- ’ . 11 even krachten doen Als men ’et Groei , of ‘kleinc Vi vr?éz:::{2f‘;Pe‘1:fv';elcZ1<:t1v%1‘ia:I ,’ gyn uitnemend 'in ge- fleekt men den Haak deur den floofden, en geven daar veel verhevensaan, en m_en 113 VOW“ 195: °'“ 43*“ ‘*5 P31 -bareidt ze op dezc wyze. b)’ d5 k°P 1“Z‘V9]BY- , Men vangt 7_.e ook aan Fleuten , zo wel , als Mzmier 'wm'Mou{I'erons gerenirte make». gggxéckelc , EanF¢i1eE13-izrrielnl ondet 't woord en - . Men pluifl de Mauflmn: , gelyk de andere Kam— . . perfoeljen , of kookt ze in vvttte Wyn , met Vet- ‘ _ B"’"'d”‘g' juis, Uijen . Zout, Peper, Cxtroen, en emgefyne De Palmg ts-eenlekker eten ; I Kruiden. Dit gedaan , en zy gaar zynde ,_ neemr wyzen word: In de Keuken geteed men zc af , en men difl ze op met wetmg faus, eat her gevuld op_de2e wyze. _ want in men zoeten Room doet. I eem nwe Pahngvxs haktze klcm, doe’cr zoetc - Men eet dc Maufleram ook gefruit , gelyk men R_oom , _kruim van Brood; we ,of drie Sjalotten, ac Champjguong doc; , Pteterfeh , Zout, Peper by. D1: gedaan zynde vul that de graat mede, Iaat 7.e daar na In den Oven, Paddefloelen, tot ge/Ioofl. I ce|;(Taa1'tepan btadeu , yen dazr een aangename Neem Man mm: maakze fchoon, waszewe , cur tygen. ' an flazc in ee/1T1 Serv’et uit, gelyk men Salade doet, Men eet ook dc Paling nu Ham; men vi]: ze en doe ze koken in een Catfetol met Borer (of ge- doe: ze fioven met een glas witte Wyn, Zout, Pe- fmolten fpek) ; .doe’er, fyne .kruidcn'by, maak ze per, een bosje fyne Kruiden , boomljes van Arti- met Zout , Peper en Nentmuskaat fmaaklyk , en chokken’ en Charnpinjons. A1s_-alles gefloofd is_. char na, eer men‘ze opzet, maak de fatus meat Doc; doe: men daar D9 er van een E1 xn, dat geweld ts ‘ ', of Wat Meels, of gerai van too _ . Men maakt de Poc‘er van Mou mm: , ook, gelyk die ‘van Cbampignogu. Zy is €itne- eenvvoolgerecht dient._ _ I mend ,. om eentgefiootd van vexhevenfmaak te, Men -kau»7.e 9ak~met»_een brume Saus opdnlfen; maken. ~ met; braiadt ze an een Kafle1’oI“1ne‘5Vger:oIf lgdeel ‘ — -, a - . . _ I00 ; ear na net men’cr W1 te yn y, on: P A T E R‘ Z” O T F A N G E R en Peper, een bosje fyne Kmiden. Alshetgefloofd ‘ P 1:}-JIN G- 54° 35 1” en de Saus Agebonden is ~, difi men her als ’t voox-L — Men vangt. e-Paing en e A op‘ eze ewy- aandeo . ‘ ~ _ zen ; gelykt dc eerfle ook nict , dan»aan-de‘fiomp- 3 Men 25: ze ook_gebakken , of gefruit, op dezc heid det Bel: en blankheid van de:Iaat.fle,te.onder— wryze op. Men fnytr ze aan mouten , Ian: 2:: in kennen is ; zogebruikt men ook tot de Paling zo Verjuys, ‘Zom en Paper, met een fluk groenc Ci- wel als Aal, behalven de Viflnigen ‘t am'kelKAal uoeh een weinigeflaan; ‘daaxfina neem; men Mae], tervinden , 0 : ‘ ngen , nog niken en or» fh'oo1't'er dat_;over,, en‘la,a_t'ze daar na ruitenin een ven. De Fuiken z nNetten , ‘ ' , ‘ in de plaats van Meel Net bredet befchréxen zyn, en t , zyn een -Beflag~g'eln-uiken,-'dat1he}detis en beflagen met in 't .Artilcel‘Fuik bef'chreven.. Zyzyn in Vleugels; Eijeren ; dazr naekan men her -metrgehakte Pieter- Built , Inken , Einden .en Kubben zyn verdecldz zely opzetten , voot tuflengerecht. beduidende dc Iaatfle het achterfle gedeelte van een Omgebraden Palingrte eten , meet men ze vil- Korf , rwaar in de Paling by eenkomt. Di: kan ‘er Ien , aan Itukkenfnyden, in Vetjuislatenfiaan, ads at‘ genomen warden ., ._om ‘er de Paling nit ta gezegd is; z_e daar na laten rocfoflen , om ze daax halen. Deze-Ftiiken en Korven zet men in flille na metene Saus van‘Boter , Azyn; Zout en Pepe: Waters ‘V100! Hoofden-Clldcn . Brugge? 611 W€f€- op te difien; andeten gebruiken een rode Saus, of ringen, aar men.tocht van Water hee t; en deur- Saus Rolzm. " aans met dc wieken van de tocht af ekeerd. 8 'Men vangt ze .ook mct.Dobbers Ff’ dat is tonde Pa houten van een half voet lang, waat nan Touw is 't geen ‘er is opgevvonden , en aan welker cind een m Fleurhaalc is , want an men Aas , of meefi een di klein Visje doet ,, tetwylaan dat zelfde Hout nog Z_y fnydcn ze aan geengtote mooten , koken ze een Touxje is,waar aaneen fleen is.die den grond in fchoon W/axe: tot ze by na gaatjs, doen 'erZou: kan bereiken, en’ a|s- to: can anket dient, optdat de by ;' diflen ze op ; eten ze met xaauwe Pietexfely, IVis niet fig fitaatd zouge gynv om ‘er meccile bee: te Pepe:-en Azyn. » S ’ d open , 0 ct 001' e room niet zou e vet te- Of bttaden zeaan een-, it waar nan ze e moo‘- ven warden. Deze Dobbers warden tegenden ten, een vingerlanggctfhgden, fleken; zcmcrPe- “V095 in 8703 Waters: PNTCD; M61131! : Gflftefl , per en fyn Zout befirooijen ; en eerfl met de ge- uitgelegd. aan elk Aas gedaanq, en ‘t Lyntje een fneden flukken hovenen onderlatentuflen twexyen _Vadem afgewondent; en men .haaIt die Dabbets geglommen—.koIen flaan ; terwylze hetuitgedropen Smoraeni Wt‘-Ciel’ 01>- vet, in een goat van Yzer, ontfangen, ofop Zand; c c c c 1. en 7f)‘ sjcs nan doet, Rug , met dc punt ing 20 we) , als Snack dat op velerleije gemaakr. Men Men maakb Potfpys , Paflyen en Taanen , van ling en Aa]. Zo mag ;men1‘n V/ranrkryk Paling en Aal bereiden ,' aar een I-Io11and1.e_mang verfecrt ze beft , eenvou-_ get berejd. 7,-5 PAL. en daar na genoeg uitgedropen zynde keert men~dc' Om cierlyke Grondlofwerken van Palm re lmn. gefneden kanten in de kolen toe; maar , begeert nen maken , en verder wel te onderhonden ; meet men ze malfer . men kan de geineden kantcn rer- men gemene fyne Palm verluezen , die drie jaren fiend fchwe-ijm_ ‘ verplant en noort gefchoten is geweell. Ouder. Men zet ook de rnooten in een platte Pan lrort Palm is rlaar me te llokklg. Z0 is ‘took met ge- by een overeind ‘ giwex Wale‘, by. J I seen men {clioren Palm, rnaar voor al metzulke gelegen , die ,6, ems mede gekookt hebbende afgiet, om 'tmag— s Jaars te voren 1s_ gefchoren geweeli. _ ‘ rigfie vet kwyt re worden. Daar na doct men ‘er Van zulke driejarrge p1anten,.van_ hare honnge flelen vers Water, Zout, Peper, ofSaly, watBoter, ge- gezurverd ,‘. en die tnet als }eug,dige‘fcheuten heeit, fioone Befchuit over, en zet vuur boven en onder die ten niterlle. drie nevens den andere fiaende tot dat her genoeg is. groenbladigeb takjens hebben, kan men gemeenlylr Of men fnydt grore Paling aan dunne mooten , rut lder roe lengre zes roeden uttgemeten Lofwerk walmt due eens op, en te opgewonden hebbende, planten. Want men moer dezelve. met dichter fiooft men ze enllrruidt men ze , als Karper , met planten, dan dat dc uitgefprelde talqes, naaulyks mde wyn, ~ " malkander ‘taken. Men eet ze ook gekookt met een Eljefdoop. _ Her Palmyzer, daar dc Palm mede in den grond P A L M, Boxboom, of in 't Laryn Bmms. Zle wordt gelioken, moet tufien de twee tanden ,bol- van deszelfs foorren Hubner: Kunit-woordenboek, achtig rond wezen , op dat dc Palmtakjes door ’t op ‘t woord Buxus. ‘ » rnlieken niet geknakr, noch gebrokcnv Worden. ‘t Palmen-hout is hard en vaft, wit, trektna den l_)och gebeurt-her , dat de Boter voelt , daz een; gele; de bladen zyn altyd groen , vallen sWinrers takje breekt meet her uitgehaald en een.ander in niet af , als die van. andere Boomen , welke ge- de plaars gefloken worden. Men moet acht ge- meen zyn. ven, dat men geplante Palm in 't eerlle Jaar niet Gelyk het enigermate na Gajac gelyl-it , zo heeft fchere. ‘ her ‘er ook eigenfchappen van : want _de onderv1n- Een,-die ‘t fcheren verltaat ml in ’t lood {cheren ding doet ‘Lieu, datherzweetdryvendrs. Zodat’er mnder da;.m¢n,het },o(m_ Doc}, die -t me: we hedendaags zyn , die bet Guajac van Vrankryk noe- fiaau zullen fcbnyn fcheron en veel geklaps maken. men ; en verzekeren , dat het de Spaanzepokken, - al zo gelukkig en zeker geneefl , als de Gunyu. Palm woor Bamm en Heggw,_gf‘gro_ve Palm. De Chymillookt nit drk hout een zure geeli, ' ‘ ' welke zo wel zeggen ze , als dc Gajac , alle fim- Gelyk alle altyd groenende Boomen voor fterke kende vochren door nweet , of door onzichthare winden moeten gedekt IYIIS 10 moet dit inlan- deurwaaifeming uitdryft. Men haalt'er ook een derheid ontrent de I-leggen van grovePalrnin acht zeer geurige Olie nit , die bet zellde nitvoert ; 7.0 worden genomen. _ zy overgehaald is, en die nog meer aan het bederf Dewyl dc Pnlm ntmmermeer 1.0 hoog als Taxis,‘ der deelen wederliaat. Men geeft ze van twe tot of Hulfi groeit, maakt men'er ook lager Hei- zes druppen in een glas Water , in Afziedzel van ningen van -, maar daar toe 15 de fyne Palm niet Wyfjes Varen , of witte Wyn. De Chymilten zeg-‘ good. _ gen, dat zy ook. voor.de Vallende 1.ie_kte zeergoed De hontgewalfen met bont blad zyn altyd our Ly , en zelfs-in Tandpyn , zo menm de Wortel harezeldzaamheid veel_ geacht; maarvoort cog der Tand een wiekje fleelrt , dat in dezen Olie is zyn zy zo aangenaam met. vochtig gemaakt. Zy is ook zeer goed voor op- _ . gegeten Tanden. Men Viéldl‘ ‘er diedwillcni, datde P A-L M- (.M4“Ed”' ) 11° PE R V-1 N C Pt- hoven enoemde Olie oo ene ver oven, e kra t . . . . t, . heeft,gcn dat»_het.daarom is ,. dat 1; dc pyngn mi P. A L.M BO 0 M , Dadeléom; in I: Latyn bedaren. P‘l”’“' ‘ ' refabrypirig. 't Is een‘ grote Boom ; waar van de [tam met fchelpen, als befet is , wellre dc einden der verflenlle en afgevallen, of afgefneden Voetpalm is in ’t bezetten van Bloem-tuinen~ en takken , of liever bladen zyn. Deze walfen alleen Bedden , in den Tuinbonw van veel gebruik. Zy aan den Top des Booms, flaan in ’t ronde en de groeit aan Stoelen , en fchiet drcht nit. Om ze einden krommenzicli na den grond toe. De blav re vermeerderen {cheurt men dc Talqes van de wor- den, die aan defe flelen flaan, zynlang , fmal,_te- tels , en zy vat haali worrel-'; men» verkoopt ze by gen over malkander fiaande , gelyk die van trier. de voer. Van deze Béém zyn tweder hande foorren,,wel- Sehoon menalleBoomen,die,altydgroenblyvende ke beide vereilt Worden om een foon van vtuch- Bladen dragen , befi in de-Herffl verpoot , en dus ten voort te brengen. ‘t Ene foort‘ draagt bloem ook de Palmboomtjes-, echrer doet men ver befl , en nooit vrnclm.-u;'t‘andere nooirvolmaakte blocm; dat men met het Voetpalm poten rot in de Lente maar wel volmaakte vruchten. Zonder dar ’t'la'aflc toe wagt, om dat zy anders , in bolle gronden in- foort , met her flof van ‘t eerile befproeid word!‘ zonderheid , opvriezendc , veel y§1}'(_i€l§fiV0rfl in draagt hernooit vrucllten. Zo dathet als'tWyljp de_W5inte:~tely_den beefs. km aangemerktworden, daarom onderfcheidtmen _ KC: ’2 Telm»-van Vnetpalm. \ ze by de liefhebbers ‘ook in Palm: ma: an 1~"a:m'- gebmikt gm meg“ om P I 1 7fi7-' mt- Zie Kampfer Amemtat. I-ly brengt vele en in U: home“ am "'Pm°"°m° NIH‘-n~a bloemen voort, die wit zynde aan nolien hanven ' ' / welker flceldun is. De Palmboom hceft‘ eenrliial-' vaiirlrielej fl:)r:cr?t:ri(el;4I:,e'ng.ercedfchaP' Me“ beef‘ 13 fe knop , die wel een‘ arm lang is , waar nit ver- djcn; ‘am ,8 baklzen 1" 3f’9°“°*?15E“d33flI€; Ytcne Ccheiden kleine fprnnen voortkome,n, welker ene 31'; V1655 gm M I?" (Hamel) " 1-0 'V’“‘hi€D : Lvan de andere drie vingeren breed :\fItaat,,waaruit megem fiée1'.,‘d en deg. ;._zc,V;'.,°.Y19F - °fK°P€l'» vruchten ter grote ener kleine Komkommer voort 01-en éémf ? an 9‘: zy‘?~d‘°P¢' xhfbben twe lromen,_"welke ryp zynde geel zyn. _Hunne fchel confytlen gebr’ui(l)v. . ‘mE£»“.3e.t111 °; .::i°;‘in§tV;£:’i%nz§':i:“b:;':cf;‘;‘3}f"b;‘f;‘}; gi geven hefCh!YV1flg"*3Vel'eEnk0n)cll. yn‘ 3°’ vele aders aan weerskante. Z‘-y bl-y'ven in de11.o- ‘v}O~:n“dCnWe‘Lte‘ mi-‘ken -” mogt-‘d°‘\Matm’V‘Y hm dmbg ' 1 W “it hmmen aam of door dc gaoo zynd, zo d_ pay ‘cl:-met meet, dan half vol hitte van de zon, 1.0 datze in den maand Septem. 9“? ‘W0: t 19p" at -6 IQOEF Plans genoeg h°“d°r bet afvallen , en niet wedervoor den‘ dag- komen ya (:31: 2. Hagen. '-t sock goed her Wat" beet dan in-het voorjaar, Des zelfs {chors isvgans met ‘an use eIg~"'(§‘]m°“ ,tr0P de Borer van Anlimonig 1-chelpen gedekt _, gelyk det_Dad°1boOm..’:m0r _t men en tr)’ 3. d‘?an X gig? (loch. zo._op.dat hgt overige is ‘t niet dau ene (lam. die gecn rakken ‘n._','n%k ‘E 3” §"51f.° 5’ —°‘» - 315:°.l.11:‘ Vat. heet heeft. Eywafi overvloedig in Giptns en Egipten -a1§’i£e:Pi.e:2pe§t§f3e§e"‘?“ l°—°P° ‘73!‘=bf€* ran MYZER/iseenfoorrv . dfh " ' s W = - ~ q. :- vin tdend'I_‘1;ynbon in gellnrnik .i) :13; uiai'ne'§r?fdndc yigri fl‘al1‘d$:1¥nm\(’i7€3;ii(iieeefi1o1§c;l1:il2lg1 l;.?)k:rt;e'1.€,}:;:tdge KW!‘- on ren v n een voet ang‘ e at, cm vanond; A ' W- ,, « ’f‘ V , . /at as ten ,dalis‘ aanteken vorgges aefpleten is., waar tulleen $22§,],Z:,'g1s"m‘et 'de bmakmakende" Bum" Va“ meneamaiesvatonr, b hf _, . V . Hilt , of handvat,_ als een K:'i1‘l‘r,ov1"aeIilht1et?t.:}c1::rt1‘i1e¢:I: van: \9vI;,v,],i:§;l: of '%eeeI'i‘o‘f”.Ee1'l‘:,‘“‘ - ‘15 men 0116" .13: xgemaklzelyker in den 'gr,0nd4le duwenl. Men dat hex hei'z't1ur‘i}'r?an‘deG%'lii;iv;1m\;7‘¥:‘Ilie‘e?c::ald¢; C 6 § c c 3 Bdtléxa — 7:8 ; PAN: PAP. _. , ' ~ id" dc aatjes Daze Panacea Mercurlalisis-een qitncme‘ndmid- Bum}? Va?‘ Aclflmifioviatr cx1Tee{?V§f1vl;::en‘ tinringef en ze del voor allerlei foorren van Venuszrekten Verfiop- Egt Yiltw vg\v§)dé ,. , - _ ' PWEC“ 7 dc Scggurbflk kv°gu$eK::er§;l1a3eSchurg' _. (' -A " ' l"- Dauwvvurm roog ta e’, ume _ noue Al‘ me?‘ dc de“vrg9"yg_d$j::,$: 3; lzrrzvfnfit zwcren, ‘Men geefr her van zes G’1’ElIl'l0t me me}! . F110"-"Hm$‘~“ }.°‘.‘.c" ’ “an gtvafloere, wan‘; scfupels in de Conferf van Rovfen. ‘Men mocther ‘°%§‘t°“Pé: §P“.l“.°é1‘,‘?xl‘;';‘.C—'tgrx(T’£fl~e,,' 1 of hér wioude tot in“: begin in geringe memgte geven en allengskens an more - _~ _g ‘~ ..- d _ ee_n‘1.out ftollen; en arch, an: tt zfilyifialletsiali; de ;'§:lI‘111:]t!’! tfieiegekwamfl tyd gegeve" ’ km D“”‘°“d° gebw-re"? um-D. ,na)aareen mengfel van ‘eriige fmerlnge in hunvoorkomen. die van dc Wynmengee“ wweno "§', ‘5v’o1g)ylc- Lolie in fp‘aanl‘e Pokken z naangetalt. Zo men’ ze geefr 4,15 fl°fi'°.“v.r.r~~."§':5"'.']¥};« :3 ,Ecn}vérbrjnden‘on- op den zelfden ag_, dat men rrnand gefmeerd :“°}“1“)°;f:“*f“" “flirt .r “rev. - V .= . » = '3 heeft, zal he: doén b‘eginnen’tetkwylelr]1. tnls men ew, ' ‘ ., . Ca, V ~ « -' : ' "'. 'd" "nd ‘in eeft ‘moe men et eginnen V . . _‘ 5 ch; Braakwyn hetten len_e_1_e g 3 ‘ _ _, _H°? §§f’?u;§VVY;c“;:§rdé;gfL?ch, _- figeryk jmemen grem, svmorgensen zo Vee] savoncls rege- “lf°"’:]%'cre Zomen dam . Ma“ mm My“ m-avg’. van. Den'voI'ge_nde flag zalfmen op dergelyke uten 3 33 . ,\ .. A1,’: ~ ": ' kl‘ fa ‘v ftien gfeinen beginnen te geven en .v°"! ‘d'“i,°°9'5°.‘Efle§l§§Er.tv%'§:h qgfgf;-3t 3,'i‘§1'Id,-Ki"; nifegderdlen {lag twintig gréin. Men 'zal vervolgen ‘ V‘“..-:3? Fe” , d , ’_ ; ; made gift te vermeerderen ; t'ot dar men over- v(i5ihe‘hb?x§x":§'neva " 'wé:1ei:ai;’=x-'.£x'rvc1‘\‘t- b'raa'k'mid'- vlocdifi -“1bi¢si!fiT¢“i'*=dkWY‘““ 3 "W °““°"‘°“‘“ del vv‘ad1"r'e'n-,"'t‘is§é an ear‘. dé‘r’_h'e'r Wiafletn mg‘, h§;;m'e¢'bm tie 't\v'e‘, pfgrie dageneentwaali Zouts’ <'t:'a'=*=n '¢,r.'<,‘2i.i; 9v!i*!¢-igd““’r"§""?°.=Y do gem Va.“ 4“ "‘"‘*“‘? ‘° W‘ '. puuten den .14,“ :_,Zw-ave] ‘7..,‘‘,7‘5‘Pfe1_.1,‘lMs,’v ; flgnhcmgy A N A C E A .-W‘, .z1,,»m]', /M,-_. m’-Wit .'¢1'1"E‘3b"9k“PL.P"°,°‘?" 4 v, » Aft; S ,q~~<~" 7‘ " vmimn z.i:‘kt'e'n,inz;dnderheid-war inaud- A'l ,5 lb? 1]‘-R“1'bréE',“"'t"', "fl:,',i, ;/aarrige icdbrfm. Li: E S S E N T4 E .20 vac u v.m._s. :3 . ., . : . - 's“0'L7A=R3E. he: in een M§'ljl’fi£'f'C)ll"_';l()§i*‘ ;al1,enjVf>y_ze>_' "$19 4 . , j .. . her in'*='enliMW§j»’ ‘W’ 55” \[ “I. _ =15 '- if §.§P‘1d*.:. ~ 9 A.N;l K K 0-ouR—N-. Zie~SPELT,SPELDE,‘ ';- "gt hebefafeljiefien lake “lea l€.1‘V e , ‘;_ _« , vazrde ‘Matias le’dig“,’z' t‘ he ’daar_na1_ 1.511 03¢! ..p.A N N E T J E- 19 ee.d1‘:gereedl'chap_ van __de cm. Fmnfiyg‘, ?'jén doetfeenfuur la‘:1l'gfer‘vve1n1§,/v;1n1'r Keuken ,4»; geen dlenr,orn Sa-ullen te maken, Ene- ohderf, om-t'ié*ffof’heer‘\’e(‘ ‘ " ren te koken en dergelyke.- Men heeft ze van §f33d,¢fl WY? a?‘3"m¢d¢ ?§F.f¢nt dc“, "EY4 Y5? Vyf ven, in een‘kleln Pannexje gemaakt ,fmaken beret,‘ -urenvaanhonden ,'om de ltofl"e!j;dde.n ‘€26 V?}‘,f.“' dan die in een grote Panvverden ‘g¢ma_=kt- _ blimeren'~te "an‘;ien;- ’Als_ Ufstof 1,S,"V°}1.d 3,e'fY";‘:.' , P A-P. :Is:een‘gen.ees1mddel, Hdar,-un verfcheide den,-*inlt‘§ ‘*9 'gI':i': a’an"R I<=bi‘eken;*=en'een-wexf- d_,oge,y¢n.be11aa:., die_~gemaakt wardens, om ge- nig llgte Amide . die, rdos V§g1<1;“‘ .511 E“ rg&‘gé“ zwellen re ‘ontbinden «en te verdwynen.-. Ofte £10611 I d.-: d i"ivv"oi”vt“’.‘ ,e '6 _e :11”, d F“ ‘ '. ‘ 2§f:ol.S1iil'»lgi:=r:¢1"a't‘v'§_n-' i .$g'y;‘zn=1§‘,z'e fiflmfifi z$:«rli»n_P.., (_G E,M E-N E. ). Neemdvier oncen.‘ en in @951 lgdaiifaf‘. §’§1¥'Q?:§“‘! .'a“$,°'{}'.tl5..egY gedaa“ en een l1alf'vfiigte Brood_een Pond eerfl Berlrlrolkel h bee‘ t" _r aehrotéze en na _e '_qr'._ ‘ M 11; d‘ ' 1' van i‘eren een once ozon- eVr'yI:‘dile-Sf1blimaa‘t?fc:p _¢‘%erieu\,1\>/I:§ljIII1er;'_<>f?,°1‘f,)f,Ir 911:, fee;;m:1ra(g’Jr::as;SafiraarJ: ,-tvve dragmen Exnad fie‘en~, totdafiiet-ede dng9e1l1v2r§ffif§a35_,$§W?;: yanHOpi1;m_._j~_M_t:n zal hetgblnnjenltevan een llivme. den ;' doe *ze"dal1vin’"eén jg, ‘ye ,_ 9 V 5,. _1 31', $Y,P‘.‘.°.. br§)_o_d,’ee;l’(—ni_t_'dcn Oven gekomen . uit_k§uim.€ 61161! Sehaalde. Bm|d§"§‘.Y‘_" ‘°“h°°3.‘° V3“ ","?°‘..’;.‘7‘“.3.“’e“ '1aten;het in een Ban met me“! We‘ WCWE V‘““ k°' in—'zult-jgegdtenhebben:f f_De__Koll‘ hebbendeehet kenyfpgtende her_~van_tydtozr~ydmetdc Spate1,_totda: 1Y11’k*.'l’if€91l ‘E54313-‘ imgde ‘fl°f_ YYf“§“"‘a.5,°.‘.i heteen_.dikkc_Pa’p;wordt. Als men de pot van rvunr trekken —,— —/helibende ze Van tydrtotfyd -“meeene been genqmen , zal men daar due dojers van E1- YVOYE“ 5P3‘€1‘,d559D.!Q¢Y€!],-_ .Z°F,,.‘,iT““.",,_‘“., d°...K‘?].‘ jererfdeurllaan , eenvonce Rofenolxe , een dragma 0? 35“ M“i9'do °b"‘.1l33g‘I’.il?":“'-LI E.“t““a1:{,“’t"‘%.°)°I“ °‘.‘:' geflootten ‘Saflraan , en gaar doocrl d0€B¥W“- D38‘. fang-slasaad‘ c re V nil?! .0 H 5,‘? .°?¥“,: menExna6t van Opium yer. 20 epyn groom- d'd" Mr 1 n rainenvoegrels rn'et‘e_eu’n'at‘te l gag?” en’|;‘fi2 en Water van re Kornen naar gelang te doeu; en zen me; he; ' 3 h d - Z -“"7" met een Penceel dit water leggen op den c-lcg- Gms (1-1; [m or C- :6 0“ en‘ Du beflaatm t den rond, en daar hc:Goud over been. ‘ 1 mm W male“ ’ want We bet ‘"°em"" droog is meet men hetbruineren meteei1Likfl]c§.em kn word: gemaald ’ hoe he: dlchter Ward: C” 1 TL belter groert. He: moct ook met een lrouten P A R T E a R E. Zie B L o E M P E R K. {yak %:r?e:ld1n‘:l(t)egfm, om hem gelyk’ 315 mm‘ Zo men het Gras ' P A R T E R R E (GRAS.) Is een foori van in Hondsgras en Liegntxfdnziiegcelgn’ Parterre, ’t geen-van groene zaden word: gelegd ; gebeur, is het niet te herftellen d’an door zai- Deze manier is uit Engeland oorfpronkelyk,maar 1911 » Of T Wcder te belcggen eens in de twc ja- men maakt ook in Italien die Perken op vex. ren. Maar , als dc grond van wortels en flerk fcheide WYZ€“- gras wel gereinigd is en de zoden van een fraaije He: Engels Gras is van zo goed een hoedanig- gelyke grand geftoken Worden kan ‘t lan e J3. heid voor Dreven , of Grasperken , da: zo men ren in goeden ftaac-blyve mits dat hetwel véorde ze in goede orde houdt, zy die uitnemende fchoon- Onderhouden. , heid ltrygt, die men inVranlu-yk noch eldei-5 daax Om Grasperken en Wandelplaataen in orde te in kan brengen. ‘ ‘ houden , kunt gy in de Herffenieuw zaad over Maar groene Wandelplaatzen en Perken Worden 9Dig9 Plaatien \V€FP€fl , die niet dicht genoeg zyn ten merendeele door Graszaad nietgemaalttnnaar of dam: het Gras dood is om het te vernieuwer; meefi metzoden ; en in der daad die van zoden en het tveder te herflellen’i maar niets onderhoudt Worden gelegd, overtreffcn die van gezaaid her Gras beter, danhet veelmalen fchcren en rol- Gras. - len , om dewormhopen gelyk te maken ' daar door Om een fraai Grasperk te zaijen,' is he: moei. Worden dc zaden fyn zie Gard: Diflizn: jelyk goed zaad te krygen. Het moct niet wezen P A R V I N C A ,( Vinca. Maa depalm is gelyk men he: zonder onderfcheid van de Hooi— een geWas',waar van menvrwe Roorten eeft I-let zolder neemt: want alzo dit zaad te hoog fchiet twede foort verfchilt van het eerfle niet dat we en dik van {tee} is: 20 2211 hot onderfle naakt gaan befchryven dan daar in dat’er all,e deelen en dor wezen. En fchoon hct nog zo menigmaal groter van zyn. ’ ) Werd gemaaid ’t zal nooit fraai Gras voortbrengen; Btft/zrya/ing. Dit eerfte foort brengt dunneran- maar ’t zal in tegendeel niet voorthrengen danlie- ken voort van biesdiltte. De kleu'r der bladenge~ zen en onkruid,dac weinig beter 1'5, dan dat van lykt na Klimop maar zyzyn kleiner en krui en de gemene Velden. over de aarde. ’Aan de voet der bladen walxien Z0 Wandel laatzen, of Gmsperken door zaijen in ‘I: begin van de Lento blaauxve bioemen die gemaakt W01’ en ,iS de befte Weg, om znad te zien aangenaatn zynde vyf even grote blaadjes hebben’ “Y en van Weigronden , die Avzm natnur fyn en die in 6611 groene,kelk flaan 2 v drngt alt d blai hel er zyn, ofanders zaldemocite van zevanlang den. ’ S “ Y 5“ biezlg Eras Ce onderhoudengroot zyn; ‘t zal‘cr Plmm. Zy waft in de Boffen o vette grond naaulyks ook wel uit zien. Dc Maagde-palm is re famentrekllzend zecr bit: Om Graszand tc zaijen , meet dc grond ecrft ter zy word: zo we! in afziedfel als antlers ee- met de Spade wordcn omgefpit; cn ale hy is ge~ bruikt‘ z il:opt allerleivloed zo’van den Bkuik “ed G” Efilyk Qemailkt, moet zt: zeer net over- 1115 Blded puwen Vloed der \}ro1nvcn en de wit: geharltt cn’er alle deltluiten en ftenen uitgehaald te Vloed na da’t men ze heeft den Buik ezui- worden, en een duim dik gedekt met goede vet— vcrd en o’ntlai‘t Wat meet is gy znlt hetblgeden te aardc om de groei van ‘tzaad te bcvordercn dcr l"Ieus doemopbouden zo’ gy de bladen vr ft Dir cdaan zynde moet het zaad vry dik gczaaid en in de Neus ficeltt of ‘er u een Hals—band vyan wor en, en men moot hot weder over harken op maakt of een mutso 'tHoofd of ‘er een onder dat het diclrt en kort voor den dag kome on: ‘t de tong legt De bla en gegeten flillcn deTand- zaad te dcklten , op dat zo her wcder winderig was pyn. De plant enige dagen in een Vat gedaan me‘ mogt ‘V€I§“’alCD- ) mankt troebcle Wyn fchoon.” ’ _W-air den tyd bvclangt, wanneer men Gras moet ' P A S wordt by de lief-hebbers zelterc gang van zajen, he: laaltc van Auguilus l5 een goedc tyd, een Paard eh:-ten. eifl, onnte grocijen. 20 he: niet gezaaid word: Pafien zyn, flrglgkeerrx rtzi:“:I:lSa;,r:iiY<:i-§fnd§rrr:)¢(:rtzrI§:irc:f voor in t laail van February , ofhet begin van »zicn ann hem te geven , on zy docn gcncn ands- ‘ A D d d d d Ian I. ‘T? [A5] PA-S’. {en dieiiit. Men heeft eeer niet, dan om hen te daar na wel metspek in zou: en pepergewenteld, leren ’lev‘e’_n ,_ enflhiinne o-effenmgen moétenfclaar bY.WV.5 1 °?fl)'k. beleefdye »v%v“erk‘ma1'<én van wel ‘nit’ te voeren tee vioidt aanl>‘évoIen,‘lm‘nnen~ heer over-al’ voigen, enhei .. I\ , yfifieh z’yn 2 gen fleet vvaar ondet zy. fiaan 9 (53 Elie voor hun gediag zbrg ‘dr‘aa‘gt,. onderwerpeny en in z’yn aFzyn de Paardengaan z_1en. Daar door verplichten ’zy den Heer , .acht1ng voor hen.te hebben, en zy Worden menigmaal door dat7mid~ ael op hunnen tyd‘Stal.m‘ee(ters, of krygen bed1e- ningen vangroot aanzien. _ . [P A S S E M E N T E N.,_ o1_n-goude en zllvere Pnflementen haar eerile vfraapweder te geven, neem een Offegal, en een Snoekegal en meng 26 met fchoon water, vryf’er~uwgoud,_ ofzxlver me- de , en gy zult het zien van kleur veranderen. P A S T van Genua. Neem het vlees van Kween , geurige Appelen van elks evenveel , met Rozenwater gefiam t en demjgezygt door een Temes; en daar na roog het op een houte ‘Spa- tel, doende daar zo vecl_,Suike1f als pait by , en doe alles 'ko'ken‘tot dat het élikgenoeg 1s. >Amam1eIpnfi bin bimdén zzmder wmr te 10:1 6”. Neem een pond bittei{Amarid_elen, in_l'1‘eetWa- ter gepeld. Laat zedaar na cjarogen; en Ramp ze vry lang in een Maxjmorepil/iortiver, 'doe’eg daar na een we1nig_Me_lksby,;o1n’de Pail tehinden , en leg ze,weg._ Neém-'d'aa'r na een Ituk Witte- brood, een vuifl: gljoot en’ week het in Melk om het tot een ffait te maken. Gy zult de Amandelpafl: met dat ‘brood in een Mortier doen , en doen daar tien dojers van eijeren by , daar gy dc hanen nit zult nemen, "en ' zult alles met malkam;ler_vveI flampen , gieten. e;daar van tycl tot tyd.een /weinig melk by, ‘ gedurig den deeg roerende en dun nraltende. Gy z1i1t_’er dus ‘drie half pintjes rnelk by doen , en gieften het alles‘in~ een pan, en zetten het om ’tWelte1atenk‘oken, Gy zult dien deeg roeren en keeren ze tot dat 2y is gekookt. Zy moet ten minfte een uur koken , en of zy genoeg is 2:11 men daar aan-weten , ofzydikis. P A ST E1 is een gebakvan eerrdeeg‘, Waar in vlees , of vis van allefleije Ioort onder een , en « toegemaaktbefloten is , en dat voor een voorgerigt 1‘ client. _ I ; ‘ Wat; den cleegbelangt die wdrdt onderféileiden in een boven en onder korft. De onderltoi-It wordt deurgaans van. water‘ en tarwen , of rogge- rneel , zeer {tyf gekneed , gemaakt , of men heeft een V koperen bekken,‘tgeen de gedaante va'nPafiei heeft, en men maakt‘er een koxl over vanfioter, eijcren. en melkv naarbelieven, "ge'1yk men over een taart maakt. ‘ L ‘ Men kan’e: alles in doenimand warbehaagt en naax zyné fmaak is. 0m‘*Ve-mjfoen Pu/iei te mafiqn. Neem offevlees broei het een weinig ; zethet. aaa: na enen nacht in Wyn-azyn , lardeer het doen. Zy leg het dan inde gemaakte korft en bak het. Tot zen; en drie pond Vlees neemt men een lood Peper , en hun anderhalf_ lood Gember , 20 men het begeert; Noten azyn naar behoren , fommige doenfer ook nniet veglaten. Zy moetenzich,-Z°'1,““g'ZY We1Safl:1’a3nbY- ‘ ' Um eerizHoer:ader-pa/fei ta malwa. Neem I-loenders ;zied ze eenwalm op; kraak de beenen, leg ze in een Paflzei, kruidFoeliet,Pe. per. en Neut ze wel , doe ’er by Saufyzen , Zwe- zerikken, balletjés van gekookt.Kalfsvlees, ‘Hane- kammen, bodems van Artifokken, Afperfies, Ca- ffanjen, en Boter; bak het, na ‘het beleggen met. een korit, anderhalfuur. Maak de Saus van fcha-' pennat en Verjuis met. twe geklopte Dojere van Eijeren, en doe ze dan door‘ een Trechter in een gemaakt gat. - Om em 1(V_ieken-}m_/let; te make». Neem. de Kieken, was ze fchoon; kneus d'e pooten , Borft en Beendexen , doe ze in de-‘korfl: ’van de befle deegvgemaakr, legvzewel by den an- deren , doe‘er wel Boter by, en vul ze voorts ‘met Hanekatnmen , Artifokken , Sehaapsvoet, Saufy- zen , Zwezerikken , ‘en wat meet fmaaklykis. - Doe ’er clan wat Foelie, Peper, Noten, Zout , Borer by; giet daar watRooswater~over,en belitrooize met Suiker , zo ’t u behaagt en zo veel gy denkt van doen te-liebben. Doe ‘er “dan de kozflrover, laat ‘het in den Oven baklten,’ en ‘gebakken zynde ‘maak een Sous vanDojers van~Eijeren , en Verjuis en~‘c1oe’er deze in. Om am am‘: Limaen-pajiei te nmllm. Neem Kalfs-vlees en'Kalfs~vet~, met een verfc Limoen; hakhecklein, metzout, Kruid,»Foelie,. Peper, en N eutemuskaat , roet’e: we ,-.of dric Dojers van Eijer-en onder , 1eg«_het in een-koift, en doe‘eI: Schyven van Limoen op, met veelBo- ter en Vlees-nat , bak het een uur_, enmaak een Sous van Verjuis en Dojers vanrEijeren , en is ‘t uodig» nog War. Schapennar. . Om een Zom Kieken-paflei It maker). . Neem het Kieken ,. zied het , een weinig , leg bet ‘in do Paflei; kruid het metKaneel, Nagelen, wat Noten, env.Gember; 1eg'er ook byPruimen, van Damaft, gekonfyte Pexen , Kerfen , Sucade, Amand‘elen- en Boter; laat het een uur bakken; maak de Sous van Wyn en Suiket; of anders van zoete Room en Dojers van Eijeren, en Suiker; dan noemtmen ze ook wel een zoete Room’-Pafiei. Or» can Vin/vim-puffer" I: make». Neem Vinkeni was ze heel =fchoon , en een weinig gezoden zynde, leg ze in de korft; ftotfeer. ~fe met Kaneel, Suiker, Korenten, Pingelen, Su- kade, PAS. V kade, Boter, bak ze een half uur; en maak dc op den rem; , ze: 2; in dneg oven , M dagmeg, Sous van Ryufe-wyn en Suiker. ‘zie met k ojer van Ei“Vefg‘uld Heefé. Op de zelf. , e s n _ Om een Iekfiere Porpafleiv te malty, , WY: av’ '$‘Q':']¥n'f1? . . Neem twe pond,’Ofl'e-,ofKaIfs.vlecs,, gekookt 1 " * _'a‘m‘~7 ~?€”Fz.-”f".’7.v'\ . en klein gehakt ; een pond Korenten, Wat gefio- Neem een flu}; v,an een'I-'Iart; laat het in Azyt! te Nagelen en Nootemuskaat , een weinig Gem- itaan;I;1_rc1_eer li:etgrc:zf;‘liruidhflefin'etPeper,Neat‘, her on Kaneel , en doe by ‘t Vlees-fap, om te Ito- Nagelen; maak uwe' korfl k1aar', l’eg’er Spek in van. een half pintje Rynffe-wyn en kleine Ihxkken Laurier en andere Specerijen’ , ‘ en bak het gear in van Oranjefchel , die eerft geweekt , en in klein den Oven. -’ _B,ier zyn opgezoden; watAmandelen, een goegl - 3 ’- b ‘itu.lsBoter, een half pond Pruimen , ‘wat Silikex, Wilde Vtnegaen wn zwm,;—en 'Re'e':'z-leéx. .en 20 men de Pot-pa ei enigen tyd wil bewaren, V " ‘V ’ *1 .. x ‘ V meet men daar de eerftemaal geen Pmimen by Me“. 1.'n33.1.$t'Z€ even, 31,5 b0V<:n-' doen. - ~’ ' « Om een Karper-paflex ze maker. 1 ' 3 . P41 “g *9 flu‘ Als men een’ Karper-paftei wil maken , fchtap! Om een Paling-paflei te maken, maakt men een me“ 2° 5'1 lafdeeft 2&5 met P311113; *3“ men H1331“ Deeg en legt ze in eenTaartte-pan en doet daar 29 fm33k1Yk'l11€£.ZDut, B0161’. F6961’ . Nagelen. de Paling gehakt in ,' nadat zy eerfi gevild is en M“5ka3t’N—0.0t en Laurie:-b.laden. A15 2}’ dus zy_n . «fchoon gernaakt, men-doet"er Zout,Peper',Neut- gamed gfimaakf . maakt men een korfli, C1331’ men muskaat en fyne Kxuiden, Uijen, Borer, Kappers‘, de Ka1’,Pe1' OP ZYD WHERE-in lest, €11 dekt .28 $133! Laurier , geraft Brood , Champignons by; en als ’‘3- »Men 1106; 28 daar na over kleini vunr gaar het gaax, of onder kolen gebakken is, doet men W°’d°“5 9031? ZY half 8331' i5: 599$ meT1'31' doll?! daar Defers vanEijeren in metverjuies geweld en 93!! 835» dam’ In met Vomdagt Eémaakt. een G135 ‘ex ze op_ wltte Wyn; waar na men ze‘ afneemt , na dat y . _ ze haar beflag heeft gek-regen. - ’ Paflei van '2 Vulzel van Kiekm-pajiei, ‘ " ’ ' of Beatillex. . ‘ Als‘uwe Rom gereed is, leg uw Vulfel in u- Men maakt een open Kafs~paf‘fei; nemende daar we Taaxt; of Fan in orde, doe daar Champignom, €06 6511 K11fS-f,ChYf met Qflénmerg en een weinig Kalfs Zwezerik , énige bodems van Artifoklgen, Spek. Alles1netZout,Pep.er, Nagelen, Muskaat- Ofl‘e-merg by , en kruid het met Peper en Mus- 11001: , en fYn§ kn_1idenzync1e,toege1n_aakt, doe het »kaa,t: en do€;’er Wat geflotenSpekby,dek dePan, vfiooflel in een korfli V311 dfie duimen hoqg 61'! of Pafiei met zyne Deeg , doe haar bakken, en Ichik het op met Champignons , lbodelms van Ar- Vexguld haar eer gy ze opdifl: , en doe’er Dojer tifokken , ‘en doe ;,e baykken en o_pqli_fl'en. Men Nan Ei geweld in. . . y *\ Paflei de‘Godiveau,’ npm Kalfi-p4fl{i. ‘ _ . p noeg vooneen Landyvonxg. , _ ‘ Om een Kampemoclje-pafiet it make». Van fie korqzk T A A R T. AIS gy een Kam_ Paflei mm Wild, die zeer gm! ix. :pem0e1Je~paitexwlltmaken; neem ze en fny ze in Neem deachterbouten van Hazen en neem’ex-het fiukkexl . £1} 7106 Z‘? 0P ,1.lW9I,1 -5.0591“ in de T3T<1ft- been uit; hak’er het Vleesvan, gejyk een‘.Kalfs- “Pan 3 .15‘‘.“1d 25 me’? ‘@119, kfuidena Uiien. Zdut, paflei ; en maak ’er enela-rig‘ van in een Ichotel. Muskaat-__u,oot , doe ‘er -by Boter, dek ze in 1;. van We duimen dug‘ d0e~¢“{“‘,n’ae'e'n1aag3P-E1; .1b’€‘P3fi.8| » 8515“ Zlmde dis 13 °P 113 datgl’ dam’ metLaurier-blade/n fpeceryen, ‘en Zoutiover heen .eenSousvang.ewe1deDoiers in gedaan te helm en doe he: in 'een"1L:or(t dan zal h‘ec een Vane’. Menmaakt ook Pajbijen van Moriljex en Mouj]'¢- zoen fchynen , was is zy) van Kalfs , of Schapen. L"’”" ' vlees. ' ‘ ' ‘ ‘ Haze-paflei. ».‘ Omueen Paftei .va_n allezWi1d t.e maken, neemt P A S T E L E I N’ in it Lawn 'RmuI"‘“‘¢° men due ponden Meel , een pond‘ Boter , en re- Dit is een gewas , Waar. van men we foorten de1yk,Zout; alles wel onderreen zynde gemengd, heefc ; ’t ene is Wild; ’t andere heeft men in de kneed men het en maakt ’er enentaijen Deegvan. Tuinen. ‘Als de_kor['t gemaakt is, lardeert men den Haas Befihryving van de WildePaflelein, Zy is gelyk met mlddelmzmg Spek , met Nagelen , Laurier; die , welke men in de Tninen heeft , maar zy en e.en lgoope dllnne reepen Spek op den grond kruipt over d_en‘grond,7en is in allen deelen kleiner. >der Pafi:e1_ elegd hebbende, met een Weinig Botet, Plants; Zywafi van zelf in _Tuinen an op ’t Veld, -legt men en Haas , Anaarde konltgeneedtgemaakt; tblqeic an 1l;py.§0§; _aaI§.Septex5lber.toe. " ' ‘ 'd'd'd 25 ’ F!- maakt ze nag op anc{ere_,wyae1_1 , maar dit is ge- ’ » ms. '. Befibrjlwing der gezaaide Pa‘:/fclefnl Zy geefteen ronde Steel , die dik en ms is en in eni e Takies‘ zich verdeelt. De Bladen zyn iyvig, y no. rond; en zyn beurts s aan de Steel. Zy heeft een bloem -van vyf blaa jes , Roofwys gefchikt; Deze wordt gevolgd van een Vrucht, in vyf huysjcs verdeeld, waar in is klein rond' Zaad, clatgnlac is. De Wortel is enkel en van vezcls ver- zel . ‘ ‘ ' ' Plants. Men zaait en teelt ze in de Tuinen, zy bloeit injuny tot September. ' Eigmfihappsn. Zy is goed voor heete ongeiteId- hedcn , en ontltekinge van Maag, Lever , N ieren en Pis , voor _BIoe1‘len , droge I-Ioeit ; Zaad-loop on Venus hitte, heete Koorfen, het Sap is goed voor Kinderen , om de Wurmen en Koors te genezen; -’t Gediftelleerd water voert het zelfde uit. ‘ De Paficlein gaat de Salade in kracht te boven. zy heeft niet alleen aile-de.zelfde krachten; maar z'y is ook goed voor de Roos , I en’- de pynen van de Blaas, hittederNicren, teugeltonkuiffelulten, matigt de koude der Koorfen; en op Wonden ge- llegd, die hetkout vuurdreigen, beletzy dit. Z0 men dit kaauwt , geneeil het de zweren van den Mond , gezwollen T-and-vlees , T and-pyn, fleeheid ~der tanden; verlterkt de Stem.en verdryft den dorft. Het Zaad, met ‘I-Ionig gegeten, doet dienit aan een korten Adem. De Paitelein in afziedfel ge even om te klyfieten.geneefl:. de perfing. Een ha‘ glas van ,_zyn_ Sap, met Wat Suiker , bedaarthetbioeden en de onmatige vloed der Vrouwen. - De Pattelein gegeten-belet het bloedfpuwen-; als men ze voor 'tHoofd legt , geneeit ze Hoof pyn; op den Buik van Kinderen gelegd , doet ze de Wurmen fterven. De Pap van Paftelein en _Get[ten—meel, op de Lever en op de Zyde gelegd, IS zeer goed te en de Koots. ' Buiten alle elligenfchappen client de Paftelein, met Gerfteu-meel , op de flagcn van ’t Hoofd ge- legd. voor Hoofd-pyn, razern en ontttekingder Ogen. Dit m.iddel is ook goe voor dehitte der Maag en ’t St. Antoni: vuur, en de hitte van de Biaas. De Poltelein is ook goed vootkoos; legt men 2e met Rozen-olie op de flagen van ’t Hoofd en de Pols, doet-hetflapen. ’t Watergedronken, doet de zelfde uitwerking. De Bladen gekaaud genezen de Zweren der Mond, en maken do loife Tanden vait. Als men ze onder de Tong houdt, genezen ze den dorfi ; fchoon de Paiteleinhen. die heet van Maag zyn , doet flapen , zy doet echter die koud van Maag zyn geen goed , als zy ze veel eten. - _ Ha: men ude‘ Pa/itlein Tacit. ’t lseender belie Warmoeskmidemwaar van men het meefte gebruik tot Sladen en ge(t'oofd' maakt. Men onderfcheidtze in Gele en Groene. De eerfie ziet ‘er aangenaam . uit, en is teerder in 't kweken, zo dat men in een koude tyd meer moeite heeft-, om ze te doen opkomen en wel onder een klols: want PAS. PAT. voorhali Mei wil ze niet wel in-volle grond ge- lukken; ook moet de Aarde goed, . zachten wel gemeft zyn. Dus moet ‘men de eerfte Polte- lein niet voor‘ half Mei op een bed beginnen te zajen. Men zaait ze gemeenlyk zeer dicht, om dat deszelfs Zaad zo klein is , dat men het niet dun zoude kunnen zajen. Als men ‘er op een bed van zaait. ’t zy als het koud is , en dat men Glazen , of Kiokken nodig heeft, ’t zy wanneer het zagter weer wordt, vergenoegt men zich met den grond met de hand, of met de rug dersohup te flaan :. maaij als men ze op de voile grond zaait, die wel herein} is , harkt men ze vyf, of zes maal met ene yzere Vork , om het Zaad in den grond te doen geraken. ' ’tGroene zo wel, als‘t Gele wordt van Zaad ge- zaait , ‘t geen zwart, zeer klein en half platrond is. Om van dit Zaad te kweken , moet men de Planten half Mei verzetten, op een voet van den andere. Weinig tyds daar aan groeit het voort en bloeit, en als men ziet, dat een d,er.Zaad-huisjes, opengaande , zwart Zaad vertoontgmoet men al wat op de Plant ffaatfler‘ affnyden en laten heteni- ge dagen in de zon 1eggen.,_wann.eer het zyne vol- komen ryptekrygt. Daar na dorfl en want men het. Men moet de foorten elke op haar zelven planten, om zich in ’t zajen niette bedriegen. 1 De grote knoppen in ’t Zaad gefchoten warden in Zoug en wynnz ‘n ingelegd, om zefs Winters voor Salads: te gebrui en. ' Hoe men :1: Paflelein germ! maakr. Behalven de Saiade , die men van de Paftelein maakt, eet men ze nog eftooft. Om bier in te - gelukken doet men de k eine Bladen in een Pan, - waar by men Boter doet als z§hun waterheeftge- geven. Daar na doet men ’er out enPeper, daar na Melk , en tgeen nog beter is , Room by: ‘en zo dra1iet_gaar is bmdt men de Saus met _Do1er van een E1, of meal, om het warm up te diifen. 0»; Pa/ielein in te leggw. Neem in ’t laatlt van ’t jaar kleinePa[l;e1ein, fny ze in verfcheide kieine ftukjes, doe daar'Zout op en Nagelen, grof geftooten. Doe ze daar na in een vetglaasde Pot, vocgende daar by om de Iaag een laag Zout , moeten de de onderfte en bovenite Zout wezen. Doe daar na de Pot vol goede Azyn, hond ze we! gefloten; en als gy ‘er wilt ui-thalen, om te eten haal'er met een houtten lepel uitsen draag zorg van de Azyn met uwe Vinger aan te raken. [P A T I CH [W ‘arr E R], uparhum mm, . s in ’tLatyn V Befchryving, ’tIs ene Plant , die zeer - grote Bladen heeft van een elle, of twe lang, met verfcheiden bloemen op den top, die ros zyn. Haar Zaad is in kleine rode aauwen gefloten. De Wortel is groot en hard, als hout. glean. Die_P1ant gtoeit niet alien in moelrigg p aag. ~ PAT. plaatfen , maar ook op de bergen , als de grand vet is, en voor a1 groeit zy daarlioejexigaau wei- - den. Zy bioeit in gm. Eigenfchappm. e Water-Patich heeft eens . deels alle de vermogens en eigenfchappen van de Lapamm; maar zy heeft anderdeels dit zonderling, dat zy de Gal afdryft in ‘t Buikzuiveren , maar zo fierk niet ,ais de Rhabarber. Hieroin draagt ze den naam van Hippolaparhium Latifolium en Mununiks Rhabarber. Alsmen ze in Wyn-azyn kookt en van buiten oplegt geneeit het uitwendig de Sch urft. A T R Y S is een Vogel ,' daar men veel van houdt, om hare zeer aangename fmaak, zy leeft te lande by zaden , Slakjes , en de tedere Toppen van Kruiden ex1Boomen. Men heeft ze van ve- lerleije foorten; maar die van den andere niet ver- fchilien , dan in koleur. De ene zyn Grys , * e- meen en overal ; de andere zyn Rood , en us eheten, om dat zy rood van pooten zyn, en om gen Hals enige veren van die kleur hebben, men ‘vindtzeinxlnjau, Poitauen Saintagne. Menmaakt ’er meer werk van, dan van de Gryzen, men ziet op de Alpen witte Patryzen. Eindelyk men heeft ‘er die men Griesche noemt, en welke enigen van een Hout-fnep niet ondeifcheiden. De Mannetjes Patryzen zyn zeer heet in den tyd, dat zy Wyfies zoeken, zy Vechtentegen den audere daar over tot dat‘er een de overwinning behaalt._ Deze;tyd is in Sanuary. DeWyijes leg- gen ene grote menigte Eijeren , maar ’t,Mannetje , vernielt ze zo het ze. vind. Dejonge Patryzen, Perdrzaux in ’t Frans g'eheten,. zyn in de Maand .Auguflm goed gegeten. . I-Men brenfit fomtyds de Patryzen met de jonge -.Kuikens op e voor-hoven op. De Griefche, la.- :ten zich eer dan de andere tam maken. Om Patryzm dz: dqag: met een Nat: Ton- nelle , af ’t Zakgarengebetenv rte wage». De Patryzm zyn in Vrankryk vry gemeen , Tchoon ‘er. vele al fchietende in de vlucht’, 911 C1001’ 616 Boeren’ met Netten, Sttikken , en Worden omhals geholpen. Ik zal unaar rang alie de Joopjes leeren , die -men in ’t werk flelt om zc te vangen. Zo gy niet in {taat zyt , om op de Jagt te gaan , veracht het lezen niet van het geenikzalzeggen: want het zal u dienen, om te weten, wanneer vreemden op uw Land op de Jagt zullen gaan , en om te maken, dat zy niet in ftaat zyn , om enig Wilt te vangen, dat ' gy. gaarne houden wilde; en doen vangen door u- we Huisbedienden , om daar Vricnden op te ont- halen.. - Om de Patrys , met de Tnzmella , of ‘t Sakgeren te vangen moet men eerft weten waar ze zyn; want 20 zyin een Bos, Wyngaard, Hei, of fltoppelen _zyn, die groot zyn moet men zich daarmede niet ophouden i om dat zn, gy daar geen ganfe kop-‘ el kunt ;ien,. is ‘er niet meer dan een van noden, ‘e achter zynde en u ziende , met gefchreeuw , weg zal vliegen , en deandere zal doen volgen , Zy PAT. 75; moeten dan in een groen Koom-veld zyn, dat niet te fterkis , ofin een Veld , ofeen Braaklund , ofop verfe Aarde , of wel in een Akker waar in men Ha- vcr, of Gerft geoogllz hecft. Luiden , die zonder vrecs met hetZakg':1arn Ja- geu , gaan met een leggcnden Hond , die zy aan een iang tou liebben, en doen hem jagen. Als hy ftaan blyft, of dat by fterke lucht krygt, halen zy hem achter uit, en maken hem aan de ene, of de andcre kant vaft. Daar na maken ze het Net los, Ptellen de Koe toe, waar van we de Befchryu ving zullen doen -; en gaan om ze re muken , ge- Iyk We hier achter zeggen zullcn. Hue mm em gedaaut: van een Koe tnefielt , om met bet Sakgarm Pair}: te oangm. Deze Koe wordt in de Fig: verbeeld die , voor Blad 631. is gemaakt. Zy moet van een ftuk doek zyn toegefteld , X, Y, G , H , van vier voc- ten vierkanten als een Koe gekleurd. Aan devier- hoeken X. Y. H. G. en‘ in’t-midden.L. en aan’: b0VEl')- eind op deplaatzen , door de lette1Inettcgenilaande het toutle ftakenden l\lct'laac vallen , CI1 009 5 en de B;-em, ecen, zullen zy’erwelhaaI’c te vangen Tr 0“ "3’ ‘S’ - r 1 die nan z n. _ _ Z0 depm-yzex1 n1oLzyx1.<;lEg§vl§§tC1‘1/as flog ems YDan kunt gy de vrer fiokjes wel weg nemen, "5 emd van de vem 15 ' g3. yhats als hy gegaan met dc toutjes en ’t Ilroo, en fpannen hetNetge. Iangs , maar op one an cr,eel1?(i:aarvandaan’a1S,t lyk in rt F,-gum van di_t Blad te zren rs. Gy zult heck’ Olmem manna ‘dzoric voort gahet rechts en vier ftokjes fleloven..hee'ft gcfproken. _ ,tAmke) Net. , fpannen. D3“ Eh wk gy dc kam E E. van het men drt Net xnoct rnalren 111 Net Opfichtenwt de hoogte van de,fto]}:Jle§, d 1; 'nd om ~hoog te ou en‘ zet er er- Om I'M gwfi '50 P‘! P“"3’z"’ ‘.9 wmgw up 31?: ?{§1;,eas riedt onder; of we] van tee; bout, waar 9"‘ P ‘W’ ‘1“’“ A“!‘”' van ’t ene cind in den €573 flieaktf §:rn§tt"‘“d§; - ., dient om he: Net op te 011 en : S9 Y e 1“ Men vindt Landon , dle‘ gee“ 592335 §e“°eg ‘. _ I dt af ebeeld. hcbben , om de lagers het jagen te lgoleirttapilh $3 I'1gO.p1 dz/fizfelfdegwys moeten de dfie anderc kan_ “chm Wei [6 Wade ZoudenZYn’ml(:lgt§ ‘yofdes So- tcnwvordcn 0P§e1icht, en, om de Patryzen fi0U§te hun land houden totver‘1]np)rl1)legr:7:7la“‘§:,:‘gI;detat Wan. maker), moat men nog vier takjes Brem by de vler me-1'3 01nh€“’e““a“]" te efh menden daar het hoeken van ’t Net en de f’tok)es node; fleken ge- dden opatveld [6 men’ 0 clmne maak te hebben lyk to voren; en maak daar na he: toutje , dat door vermaal; van to geven , Om “‘ vegflt lee, bekwaarn alle de laatfte Mazen rondom het Ne: , €T1E10°1’ de lhebik eenklem-net verz_onnen,d Sneeute vangen Vier tinge“ gut , die Om hag mm d? fiokjes Vafl ‘is’ met anew’ om Kmjen OP » C 'an en ’twell; zyn gereed;de twe elnden van dattoutjemoeten nan mam Om een kappa Pmylflerllrtlfxrxnt goon, eergy den’andere geknoopt zyn, en weder aan een ander E3!‘ "3 de“Wy“‘°°gfl;ge1.n§ yde dag Ne: ’ op de enkeltoutje vafl gemaakt wezen,dat vry fierkI5,0P he‘ kmg Verkm' Geblmken ’ de plaats , in beidc dc Figuren met A._kgetekend. "°1§€“ 9 WY5- ‘ d 'nd van dat toutje moot rel en totaan Patryzen 1 die Ha an at e1 . GY moat “Tm” ’ dz‘? de koppe-1 ' d de Haa of he: BOSJE L. alwaar gy u begeven 55' Zoe“ te wmgm ’ zich by 013% 1n<‘):€1i1r;)1cI:le1;1elfIt]L1l‘: moet, fin’; hot Net toe to halcn. En ’er de Parry- mts Wm cm Wyngaan bgigee t ’of een kreupel zen in to fluiten. He: tout}? rnoet {lap lfifezemoln lands _waar .d1ch_:e by een daagéet V f ofzes ,t dud van TN“ te hem. Op cekum,en1,g[gn'(ge. bosjc 15- D“°"derficldf Zgynfie mof l%}c]>o¥n’op een lyk ik heb gezegd) en het moet ookpaltydvrn dc §“‘“de‘-’ vol*,Ii1l\a::s’v:1: datcltulr Lands, of Wyn- ringen E F G H. geftoken zyn van de Frg: loop 111 eel _ . . - - et ef annen 2 nde zal men ’ernogeen _ -gaard nee;-gown , dre ver 15 van den mgang van. 1. Her N g P Y ’ .. - - d I Koorn v f of zes onder neder gojen, een mag ten mlcllme dE'mgl1\oE1et?ll1rf§ b(?(,>em 1 OP dz" de Pa“'Y5 met ,-74°-“de ‘kulrincn 9? 0 “V°“”‘ ‘ ' ‘ ' l ' de vlugt wi-ldc nemen. oop er ’ bben Melt gcmaalrt, als vlxegen , a s 1.y op de plants van : Ans he , h. 1 k M me Om zeta mmen_ - ,. ~ v -d dat zy er zullenge- dam fc re y - , _ mm *3“ lie‘ “°°S"°”‘°zm " ’ - l d mot ens met mogtenlro- I . . Log 10 zy C1 by geva es g aafd hebbcn , cn dam‘ weder zullen komcn. . mom men ,5 Middaags dam weder ml mt ,g1. weder Graaln, e11lf;€;e1~'iy}l:Yd:l1:e(‘:{<%1e\J:e““ m°,’g°nfi° P wy PAT. Wy hebben hier twe Figurcn afgetckend , om lbeter zonder vcrwarring dc gedaante van 11:: Net gefpannen re verbecldcn. Dc eerfle Figuur toont hoe he: mock roegehaald wezen als ‘er dc Parryzen ondcr zyn, en he: twede hoe hetgellcld zyndc ge- fchapen .is. Van dc Patrys , welkc gy vang_t , moebgy de Man- nctjes eten , en meftcn de Wyfjcs totde vallc, dat ' en nict meer jaagt in een vemek , en zetrcn ze e dier tyd weder op uw Land. Gy zult op deze wys /-£0 v'ele koppcls Patrys op uw Land hcnben , als gy 1; Wyfjes heb: , cu dus zult gy uw Land er mcde be- volkcn en ’t ras bewarem 1-In mm di: Ne: male; is in 't Artilrel N E T to men. /lndzr hmjije, om een kappa] Patry: in em llfyrzganrt ,' of Ba: me: he: Szeekguarn te mange». Gy kunt nog , zo gy wilt , om een lwpgel Pa- tryzen he vangen , de Steekgarens gebrurken, wel- lre elders bcfchreven, en gemaakt zyn op enewys, die eldersis gezegd. Z1: , daar, hoe men deze Jagt moat aanleggen. ‘ Gaat op ‘r Veld met een Jag: Hond , zo hy een koppcl Parryzen op jaagt , an 1.0 5;} ze nu kleme tlukken gehakt hour ziet vallen , of m een Wyn- gaard , een krenpel Bos , of dat gy ze hebt horeu zingen , of dat gy weer , dat _zy ‘er gemeenlyk zyn, doedan , gelyk men in ‘de Flguur van deze Bladz: afgebeeld ziet. Onderltel , dat dc plaats l. K. M. her midden van de Wyngaard '1.y, daarge dc Parryshebt in mm vallcn ; neem imand met 11 , en draag uwe Steak- garens , zer zc dwars over de Wyngaard een hon- dcrd , of me {chredcn ver van ‘de plaats , daar gy gelooft , dat zy zyn; gelyk by -voorbceld, dc Let- ters A. B. A15 dc Netten zullen zyn gefpannen, ga dan ver om na achter dc Patrys , ltel u volk in order, den enen aan dcletter N. , den andercn aan de letter F. en uw zelven in 0. en wees van mal- kandcren , na dat uw Steekgarn langis; en mar dat gy in geral zyt ; altoos de Patrys moet tulTen u an uw Net in ayn. - Nccm elk _twe tlcnen in de lgand , en naderende . Allenskens ila den enen rcgen den anderen , en ga al pratende voort; *maar gy moet zo zagtjes aanlro— men , da: gy uiet fchynt voort te gaan , want 10 gy re flcrk aankvvam , zouden zy ‘t veel eer op een ‘ vliegen , clan op een loo.pcn_{lellen. Zy moeten dan veel eerloopcn, om zaclnjeshcrgeruchtte ont- gaan dat zy van ver hoorcn , en met een geraas, dat haar re na komr ; en dus zullcn ze zaclrljes in _de Steckgarcn loopen , zogy ze aan dien kant nie: hebr gevonden , is’: een rekcn , dat zy verloopen zyn , _na dar zy zyn in dc Wyngaard gevallen , en dat zy aan de auderc kam van uw Net zyn , ga in zo een gcval vcr om na dc plaatzen D. E. F. toe, om op de zelfde wys voort to gaan , ala aan de andere kant; om ze onfeilbaar xc vangen. _Zo gy een grore langtc van Steekgaren hebt ;en .PAT. 75, dc plaats , daar gy zelfpannen moat; zcer min: rs,’ of 1.0 gy_geen volks genoeg hebt, om de Parry: m tbler re Jagen , of men moet mcer dan denig, of veemg fchrcdcn van een zyn , moer gy nietrccht toe, recht aan hct Net mdeten, maar alflingercn- dc van dc ene na dc andere zyde , om gcen grotc plaars re laben , die me: betrcden wordt: wamhet zondc kunnen gebcuren , dar dc Pauys in 20 een plaats zyndc , ltll blcef zitten en zich niet bewoog als zy met re fierk cloorhet gems gcdrongcn wcrd Kma.r]':: mu dc Boefen omen; kappa! Patryzm die ge-aaji zyn , at emfoart mm Kpoi, to alangem die men em 1011; naemt. De uitvl-nding, die ilr bier voorflel-iseenlooshéid,‘ door welke een beer’ een koppel Patrynen vangfl, na dat hy ze lheeft ge-aasd ; dezc vond is vry~ge- mean in cnige Landfchappen. Dir luigisccn foort van Kooi , die {ommige een Knip , anderen een Szulp-kooi, anderc wedcr op cne andere wys noe- men , of in Vrankryk op fommige plaalfen , Mué, op audere plaatfen , een Trelzucket , of Tombereaiu. Gy zulr ook dnt Vangtulg kunnen gebruiken ,' Op de zelfde wys , gelyk gezegd is , om de Parryzcn pp te vangen , die men op zyn Land ‘wil houden, nerom zal ik he: maakfcl van dn Kniptuig cu hoe men he: gebruikt , befchryven , gelyk wy hetin do Frguren van dit Blad at‘-beeldeu. Daze Knip, of Stulp-kool heflaat uit vier flukken hout A. B: A. D. D. C. on C. B. -elkc denie- halvc , of drie voeten lang , aan weerskanten op twe duimen na an ’t eind met een gal: doorboord, dat grout genoeg is,“om ‘er ene vinger denrtelleb ken. Men moet deze in ‘t vierkand op den grond leggen , ua dat men 1.e te voren hecfr tot op de helft ingckipt, regt op de gatcn , om ze malkander to doen vatt houden , hebbende ‘I ene hunner cin- Lleu ,in ’t anderc zo, dat zy vicr hoeken unmaken ; en in de hoel<,daax men he: gar vindt , moeunen door dc einden een teen van hour lteken . dat ecu vin- ger dikis, en vier, of vyfvoetenlang, ‘t geen daar. als can pen in gaar, en van ‘t enen rot he: andere eind der Kooi in de hoclren denrgéat , die over mal- kanderen komen. Steel: een andere teen van dc zclf-. de gedaante in do two andere hoeken , die no 0- verig zyn , en als door ‘t cerfle zullcn gaan. aar na meet men verfchelden houtjes hebbcn , die 'vry recht zyn, en een vinger dik, en de one wat kar- ter, dan de andcretrapswys zyn , en leggen zc road- om by de teenen zo , dat zy malkander aan de einden op den anderen kruilfen , 10: op -dc hoogte van dc Knip toe, daar men een gat moetlaten,om ‘er dc Patrys uit re halen ; nemendein '1 maken van die houtjes gedurig acht , om de Stulp-kooi al ver- lmindcrendc on road van boventoeloopende te ma- en. Na dat de hourjes alle dus zyn gelegd , zal men ze naarhetbeloop derlteeneu, mctteentjcs, often- wen bindcn. Gy zulr een hontje , or‘ lloltje F. G. een klcine vinger dik nemcn , dat gy aan weerskan- ten plat zult maken , dat is van bovcnen van on- ‘ E e e e c deren , zden-.rr,~~ en.” zulr her drie vueten'l§11§TflY‘,l°§‘ s W‘ ;kende,het met een toulje aan een em¢_l F. m tund- .den..vnn‘deltok D. C'.= vait. >D1rhout_1e zalbeweeg- ‘baa: wezen en nietvafl gehouden Worden, l1ebben- de eenlcleine keep in. G. een_,dum1: °“W° V3“ 1‘ leind G. ' l " _ ’ K .. .Als men de Knip wilzetten , moet een(lok.I. . hebben ,-. lung anderhalve voet, met _een 101111‘ °“‘ _hoog.v'all , om daar een klem llokje I-I». v'¢_\_n_ Ben halve met an Jexhangen , Iof 0P W“ Fem’ Va“ “'5' gen duimen, hebbende her curd G. wrgSWY5 8°fi.1°' den. 'H,et‘eind ‘K-.:van dezenRole-moetrn_den_g!ond zo_ Worden géltpkeu , V dat de 1§.n1p,;opgellEt.,7-¥“d° s dezclve in "t_,valle_n _d-aar. (E3611 kilS1_VY)'Yj°n~» N5 h?‘ fiokje hoog genoeg boven de groud lteekt , llgxlrnen )r_e_t;fcind:dc:--Kni - D. C.:‘op ,2 en men leg: heremd B.;v1n 't,klcin'e "o._u,dtjze',.'dar ze ‘ophqudt . daar'<>;n_- .gl'g§r-;,»,en;‘t anrzlcr elncl, dart-als een wrg gernfiaktvls, ».w_1,n-dun dedggep VG, gelcgd , the an ’r emd v_an ,het kniphourje G. is. Laatdan de Kmp zagges op dar houtje nederkomen,. dau blyfr hy opgezeg, en omrem een veer hung flaan , en her kxlrphouqe omreut drieduim, van den grand; 013 dat ; 315 de yPatrys omler deze Kooi komt eten , dezelve op dat Jmiphoutje, fprrnge , en de Knip toe Valle en hen ,: zal leggen, op dat de lalt belette ,._ day we emge arrysxzernet doenedervgllen, wantdan zo_ud_e men ‘er zomwyl ‘maar eenl. of we vaugen. Du rs een flulge dame ‘Boer _weln‘1ag in acht ne. H09’ 01¢ B0.€reu, de Patr%_{.ir1..4.’e(Bqfl£ju gen Krau- ‘ . P'!’5'W 1 <.~.‘Wxw- Vele Boerenlmakén '~.h'un?‘v‘vérlg van de Patrys mer Strikken te vangen , welke g.e in deBofl'en en Kreu. pelboflen zetten , alviraar ie Ininnen tyd en arbcid met vergeefs fprllen: wantzy vangen allengskens dc ganfekoppel.‘ ‘ y ‘ C '; ‘ y’ _ ‘ Daar zyn plaatzen , daa1-‘dc’ Patryk; nitnemend gaarne komt . de Boer die ze gaqrne‘ Vang: ',. weer me wel te onrdekkeri. Ikyzal ‘ujde mgnier”zeggen,. die n: gebruikeu; om de Patrys re vangenyfop dar gy, de Strikken vin_d_ende,we:c voor war war Vo. g_els zy gem zyn. Sla aw cog op dc Figuur die hrer yerbeeldrwordt. 'Z.y zalutotonder'rigtingflrek- ken met de v_olgende redenerig. ' ' y ' ' ’ D_e_ l3oer dre In een_B9_sl~’;rrys,wil.\'an‘gen,, maaka een-groten orrrtrelr. van tyvjntig-, ‘o ‘dertigfchredeg wyd:Tufl“en de floven.,'va_rn h¢:*lereu1ielboe',dj¢ dc. zen omtrek mt makcn, ‘mash by kfeine Hagen van een halr voer hoog'met Brern, en kleinc takesvan houtgdle by in de aarde (leyekt,en laarniet an ecu paadje v,oorb_de Patrys tullen beiden. Deze paden worden door dc letters A-BC DE. getekend; daar bl’ 5“! “elk P’-laltje ‘van een ,dnlrn dik in den grand fleck! . What am hy cen Strrkjan‘ Pqardshaar vafl mm“. the her open houdt ;‘en.zet“ dir op de hoog} re van den -hals der Patrys ," dre'c'r alvoort gaande ‘om de rkofl t"e’zoek'c’n* het:'hooft’in'£lee_kr, errzich '.""""‘ 5. '..',1Y. <1?‘ V 1.? ?~lFl.1. in ‘d§:¥'_9*1d*=' beseve . of dam 0nt_f€r§t‘.V___v_s'ar1t dpbr he: voortgaau beje- genr -zy eendeel van die klél a‘ es- " « I§1'ér‘ eenvrnéupeusbs-,2 an _ é_fi?B‘dér’Pitrys wily vzugen’«', lay rnhgkt gaatjes 5 5w a"r‘do‘bri ie.1a'op¢,, Of-hy mahkridaar in , zo"trrodl§r’s ,‘ een kleine heg' als-‘t Boa‘, -en--by laafdaar pa‘. vvnbz ooooo......¢ I 9 O C it .«»..n.__o...o... 1. Zion... .o 2:... o .....oo.o I ’o 4 o‘u‘< .« ;:~:~:~:« I-2'. ‘ o . y » o. .3 :9. S . . . .u. .u.u._x.._.u.3.u. ... .... .. 4...... ...‘ .?........._..»......... ..... ... .........._........ ... ...:...: .3 . . ,. . . ..... .... . . I . . .. . : ......Z.. .2... zvx. ........ 9......“ .m.w. - . _.u _ \ . I zyga. PATRYS . \ A .1 I \ . ‘g. ‘l. Lm>';’}/iflmivymzd 22;;/M . ~.f\“\ .\‘ W j m\»} w‘“'\V .?b¢‘;¢‘>41.- \ 3 . . ,‘.\ -._ ‘. ;\;_. wt)- ' "17/:bifi_1luuuuuIM“ij”'b"" V ‘FD? rxrnys , § 3; 1‘. . .1 l } . Z '5 1 5 2 l . 3 daar in,gevangen—..worden :1 maar:'r is./’ gernalrlyk ze met Strikken by den hale re vangen. . finder: manier -van den Boer. om de Patry: met Strikkm te wngen. Al: bet Sneeuwb Als 't‘5ne_euwt , zyn die Vogels ‘hongerig ,‘ en zoe- ‘ ken over al kaale‘ plaarsjes , ’t zy aan den voet van Bpmen, of langs dc Hui1.en,daar dc Sneeu eerder is gefmolten , dan elders. De Boer, die zyn werk maakt van ze vmer Srrikken re vangen , vergeet niet re loeren op de Koorn-velden , die bezaaid zyn , of hy geen Parrysop de Seen vindt ; en ziet by ze , hy.laar niet na» van by avondna de p1aat- zen re gaan, daarhyzeheeftévernomen-, en fchopr. met een lrouren Schop desneeu van een plaars , een me, of rwe ver weg-, in ‘t vierkant , gelylrgy af- gebecld ziet, in de volgende Fignur. Stel,dat deplaars, dierulfen de letters Y Z. A_ F. is, een fink Koorn-Aland zy . daar de Sneeu is age- fchnpt; en dar de plaars , die tuflen de gettipte ly- nen is getekend met de letters A. B. C. D. E. F her boven eind ver van her fiuklioorn zy , en dar deauderc kleine plaatzen, met de cyfl'er r. 2.. 3. 4. 5. getekend , dc grond der veure zy , daar her land deur afzakti Als de Vanger de Sneeu weg gefchikt beef: , maakt by in ‘t midden van de plaats , van Sneeu onrblood, een lrleiue Haag, K. L. M. N. een hal- ve voet hoog , die datganfe fiuk onrdekregrond, overdwars overgaat. Hy-,la,at op ’r midden der grond van‘ elke veqren een-_ pas fvoor.de Parry: over , en iteekndaar eenlf een flgrik. van Baards-haair aan vafl , op de hoogre van den hals der Patrys. Men ziet deze in ’t I-laag- jeafgebeeld , daar na llrooifhy, aan de ene en de andere kant van dc I-Iaag, war Koom , gelyk men -in de Figuur op de lerter,V. en X. l-ran zien, om de Parrys daar_te doen deur-loopen. Des moi-gens, 11$ 13' ,di‘eL.‘;'>la_ars{ mndcr Sncen zien , mitfen zy nier daar heen te gaan ,hen.zich re Iaten.-vangen. .’t Is ligt re zien in‘, de Figuur , hoe de;Patrys, die het Graan : gegeten heel": , van de ene kant, wlllende na dean- dere kant gaan eten , ’tgeen daar legt. zich in de Strik vangt die gef annen is : want de Vogels van dien aart vliegen mer oponder ‘t eten , zo zy daar niet toe gedwongen zyn. Zy loopen gedurig , gelyk de I-Ioenderen , die rnak 1.yn., Die zyn werk maak: van met een Strilr re van- gen , vangt ze ook daar mede in her Koorn en Stroo , als ‘er geen Sneeu op ’r Land legt. Hy zierecn kap- pel Parry-Len gewoonlyk in een Koorn- , of anderen Akker, daar de fioppels nog opfiaan. Dithebben- de gemerkt . 20 ’r Koorn nog green is , maakt hy een klein Haagjevan Brem , dar her ganfc {tuk kwars over loop: , enflaat ‘er kleine paflen in ’, daar hy Strikken plaarlt; gelykhy doer. als’tSneeuwt. Zo her in de floppel: is , fleekr by vele Srrikken bier en daar vfafl , en gooir een party Koorn onder die Srrikken ; zo dar em koppelParry1.en zich op dar velt neder zertende under her vonrtloopen Koorn vindr , en ,om"r re eren genoodzaakris , ‘render die :;;r: akinden grond . en maakr daar‘ mm 77:". Strjklren. re loopen zoeken, envslaar in ‘de’ ene‘,:'otl' de andere te loapen. ‘ .1 ' Ha: dz .BoerenV;l¥e Patvgyzerx '.~ ten tyde mm ‘ Jamrparen‘, in Strikfie» wrigenf.‘ L I - ‘ Als her eerfina drie Koningen ddoir.-, beginnen dc’ Graauwe Patryzenre paren;- men ziet. ze mallrana des morgens en.’s avonda-_ naloopeu; inzonderhead , als her eens wit gerypt heeft. En om re rallcr re loopen , en met malkander aande gang re taken, volgen ze de paadjes , die random her groeneKo0m loopen , en de Boer die vroeg up is , en na zyn wed: gaar , zier ze menigrnaal; daarom act by zyne Srrik; ken , gelylr gyin denevensgaande Figuur Lien kunfa‘ ‘ Onderltel dat de Linie A. D. her eindv van hes’ Koorn zy, en de andere Linie B. C. be: cine: van de Haag , en dar ruflen deze -beide her paadje is .‘ daar dc Parrys deur loopr ; maakc de Boer van twin- tig tor twiutlg fchreden kleine Hagen , die‘ oxmentf een half voer’ hoog 'zyn. In ‘t midden van. deze» maakt hy een pas van vyf, ofzes duimen , -enzet een- Srrilngelyk door de letters E. F. G. wordt aang_ewe1.en_ niet gans rccht overeind,gelyk_die,w-aar‘ van hier voor-; gcfprokenis, maarzo, darhetboven einde, halfo-j ver.de pas hangt , anders zouda gy 'er -nier met a! vangen: want , rerwyl deene den anderen naloopt , komen ze met opgerechten lroofde , en. als zy‘er. dan door wilden zouden 1.e de Srrik met de borlt flo-1 ren; maar als her paalrje war voor overhangt,zyn ze genoodzaakr zich ‘r Hoof: re buigen-om ’er~on-I der deur re geraken , en Worden dus door den Stril: gevangen, en vverwurgd.‘ ' r ' Delioercn laten niet na 's morgen , als de Zon opgaat , dc Srriklren re bezien , om de Parrys re kry-’ gen , welke ze daar verwurgd vinden , op dar ze niet ontdekt worden. . Vermaaflyke rglquier om de Mapunjer , Gryze, ' Pa‘tr_.yz_en._ mg: eeu Lokwgel in bet_Steek- garen te vmngeyz. 4 . Men vangt de Mannetjes Patryzen . die geen Wyfi je hebhen .‘ met een Net, ‘gemeenlyk een Steek-ga. rengeheten. Om daar in te gelukken, meet men in een Kooi, een Wyfjes Patrys hebben , dar de5 Mannetjes roept, en zedoor haren. zang doer nade-‘V ren. . .» ‘ . 5 De tyd van de Manneljes re vangen ‘is van den eexflen dooi af , die 11: drie Koningen gebeurr, :11: de Palryzen beginnen terieren , en re paren , to: arm‘ Augullns toe. Aanmerlring I. Men vindt luiden, die meenen; dar men door een Roepfier, een Land van Pntrys. berooft, maar zy hebben ‘r mis, alzo men daar ge- ne, dan Mannerjes mede vangt , die de Wyfjes , die gepaard zyn, meer kwa“-ad, dan goed doen, belat- tende ze hel: hroeijen; als zy ze kunnen berrappen, en brekende de Eijeren , die ze vinden. Daar van daan komt het , dat men menigmalen koppels Pa- rryzen vindt , die klein in getal zyn. Dir gebeurr ook, als he: Mannerje te heet zynde , en her Wyf- je re fierlr na hebbende geloopen , dar wildeleggerr, " E e e e e 2. 21:1, 77z—~ PAT. sick man. heni hie: omflaan kan , ‘om lxet Neil te kry- gen; an be: Ei veel eer heeft willen verliezen , dan _ in ‘t gezich: vankmannerjein 'tNc1l gran ; dat al- le de andere zoude gebruken l1eb_ben. ‘ . ll. Een Manner? weer nooit.het.N,€fl V5-in I Wyrje. Hiernm is ct leer goed , hetMann_et1ete vzngen , als ‘x W.yf1e broeit ;wantlie:ge1oor:,g»zy'n , en een voet wyd. 'Van onderen. fpykert men's: een antler’ mm }-mm aan vafi , van de zelfide wydte, en van vyftien of zeflien duimen lang ; van boven_moet.‘er.1au ha zyn een lane, of klern flnkje hour ,7 din met delez. ters A B. getekend rs, en vyftien , of zeflien dui. men lang , dat aan de me ronde flukken der em- den vafi is eefprkerd s om zenyftenduden , al: 003‘ “°_8”‘..W° Wkjfl‘ 515- ln ’ G. f.,‘la‘ugs lien bodem rgeen-dan nog- open blyit‘,°firo‘e_t”meii met.‘ een link gmen lywaat . of van een gtyze kleur trekkende na den bruinen .— iiekken", en he; daar met kleine fpykertjes aan vaitfpykeren en Iaren-‘er-een-, twe , of drie gaten bo'ven~"i'n-, Gym door de Patrys delrop kan fl~e'lren', ale 1y zingt > of luilleren ,wiI.' Men rnoet nag een klein deurtj; F. aan ene dertplankjen‘ vanlzet -ei1’1d' ; gémaakg, hebben , by voorbeeld ontrent deletter G.','om' ‘e; um: Parry: re kunnen inzetten ,, of nitlialen. ‘Am ‘r andere-eind meet men we garen hebben gemaakt ~ gelyk gyrze met-de letters M. L. ziet aangewezen’ om daar_ lret-eten en drmken van de Patrys te kun: nen voorzetren. Gy znlt aan Weers kanten em riemr, of toll Vail makeri, om'd-aar de‘Kooi‘ medo» om de lmls te lrangen , ' all‘: men de Parry: draagr. De Figuur zal n he: ‘overige zeggen-.» Zie daar nog een anaere-Kooi die'van’geb,‘u;k 1-,. als de Lok-vogel wild‘ is.’ on da: z~y.zo week". als men-ze draagt , dat zy op haar‘plaats zynde 13', argetoladis . dat zy-niet lokt , gelyli ik menigmaal ondervonden helm zo darmen genoodzaakr is 1.; up he: vcld tevlatcn», om zerden volgenden dag re SIP rs.’ \§“\‘ ‘,9 x . 0\>~ fm ~ ). ~. , . é’: ‘\\s~‘. ' t.‘ -:::«‘3' .83.-:; .. :.-::...;:‘~ ~::.\\ “ so‘ ‘\\“ “‘o‘, ‘M «‘-“2-~:‘ t-::t§-{:3 x 3* :§§»\‘:::\~‘: ix «ax ' *3” \“§§< “$\‘\u \“gs .“ss,. 5‘ ‘\.s\‘‘‘ 5 ;.. * ss‘. n\‘ «v 5 9 o x». ' “ u\‘\~‘ \ ‘M \ ’ .5~s~:§3:§:.s‘, ‘Ss; ,-EVA A «x ‘\\V . ~ “ :‘.‘~ " 5\“3€~‘\;:.\ \. s \\‘ “ ,s \ h. ‘Vx. “:\\ ~ § \. WV. \\T<§~W,k_ \ x{\,c\K4r\“'K§ \ \\:,. '~I.‘¢£:=~‘:. ‘ \ , ‘ ‘:0: VI ‘ 9‘ 5 ,¢ , 3 N‘ 9'0: . \\\\ ‘ \u ‘ ‘\ \s\ ‘ ‘ \\ x\\\» uussx \\\\‘_‘ \\ - \\\ \\\ \ usu; \- \\\‘ \\\ 9‘. t ‘.,\‘,\ \" «\ \ \ tz‘ ‘A \“§\ *3 ‘\ ~?¢ ‘\ 9:59 ‘\ ‘\\ 0‘: t“ . Q .\\ \ s t \ s“ ,0 ‘v V \ :: M Q n»: \.“ O O ‘ ‘\\\ “ “$2.: *5‘. s . s‘,o' . ,. .~: V \\\.v.s ~‘.»‘2>;‘ s“§\ s ,~ s“ » s ‘‘s“ s |ll|lll||||||| \ lllllllllll ‘ llllllllllllllllfllllrlllrlll ‘ ‘\ WW ~ w4::‘n1i:im],; /mg. 77 Péaz . PAT . . 3 ‘"777 '7 f3 RYS Pk“. 53‘ _ als zy gans gcreed was , maak ; PAT. gefimikenl Meat dewyl een Vq‘s ,; "ofandef diet: in dbdén kan ', iie"eens’hoe menjeen Kooi‘ zoude kuunen maken , in we Figulren aigebeeld. D<‘:‘ eer-“ fl'e.. Do'et -Le u in‘ alle deelen zien ‘,‘ 1.y‘is nog met yzerdiaad niet gedekt, gelyk zy zou'de moeten zyn, dvaar dan uw fat- zoen mi. , — _' I ‘ ' Neem twe p1'a“nkjes‘E." G. A’.'_D.‘ en F. I-LIY. C. , ’die onuent vyfzienitjduimen vietkant ' hebben, Men’ moet 6ok‘h'ebbeh?tvv'e b’ogen vangrof yzer-- draad, die gemaakt z-yn ,‘als een poort. geiyk de Iwe plankjes der einden van’de voorgaandc Kooi, of op de wys van een dak , ge1yl<"men in deze Fi- gnnr zier. Gy zult de twee latjes g. h. i. c. d. e. ’ aan elke der tvve vicrkante planken vafimaken , en maken ene plank C.D. ,Y. A. V1al_.I>Ol1d€X'eIl wait, die de bteedte van dé twe‘ andere beef: ,_anderh'al.. Ye voet tang ié,.z_o da"t’de“kant V3.11 deze .‘ die vierként. , is.'gely‘k komt met de grote planken. Daar in mi men een] "want over de twe bqgen heen najen”, o_m tuf-' fen ‘e planken E. G. . D. . .V Y. C. een Kboi te maken , even als dc twede den; vooigaande, en .we1l€ ..gy Bier‘ Betekenti ziet met de kleine.let- tetra’ B 'c- d ‘e f_g;h i k, no d'ap’de" drie planken aan weerékanten drie,» of vier vinge; bui:en-uit.fi_e- ken; vooitiinaakt men aan. weerskan:en_bov_en de l'atj'es Gfr-I.‘ E ‘F. ‘van 3' _oin‘;.<_i'e zygien in that re hduden en he’: miridelffe dock tefpannen. Daarna dekt men a11es_met_kbp¢X‘, of yzerdraad , _dar gen [emene fped dik is ; en om de Lok;vogei teeten te geven . is ‘er een kleine lade, of etens-bak met een drinken,-.bak‘;‘ _ die men doq: de kamg C. infleekt tuflen dc Ko'oi en het yzerdraad. By de kleine let- ter-;:._= Hiezom moat dc kant van .de Kooi ,~die'/ian acne ._ctens»baJ<_is, ‘open zyn , met latjes tuifenbeis dc , »z,o dat dc Patrys daar zynlioofd gemaklyk den: lteken. kan , om te 4;-ten en tc drinken. _ Of wilt gy het op ene andere'wy-1.e. neemveen tvycde Kooi van,yzerdr.aat, die.vm bekwamegroot-. t‘e is om ‘er ene andere in-rte flniten . die in ene der voorgaande af-beeldingen vervat is, waar in dePa- trys is, en laat..»ne*op, bet VeM_’;"dh beeflen millen- haar geen kwaad doen ,' en ’s moi-gens za1.zyl,ok- kcn-. Ik“ bepaal-de gedaante van die grote Kboiniet . ,1 Is evenveel hoe groot zyzy,als;zy mam: in that is om te beletten, dat enig verflindend dier de Lok~ vogcl kan doden. .Gy zui§_1.e, wilt gy gelyk een Stnlpjkooi maken -‘,’ dam men de I-Ibendexs ongier 3 De volgercde af-beelding is 1'Ianvr.een'-fodrt:-vani Kooivan garenwdie van drie bdgen R:Q-P. vhnxgrof yterdrqat gemaaktis ,' dat gelgogen wordt, ais een‘ poor: met eenrronde bogt, die hoog is. een vuet,-A wydv, ~negen duimc De‘ze bogenr-moeten achnof nggen-,-dnimen van den anderbn zyn . ‘en gedekt met een Nendat--vry Berk envan grore mazen is.‘ He: moet'am1~’I eind, door de letter V.1S.r R. rgez; tekend , vafl ‘gemaalgt wezcn ;-.ensmoet daaz een‘ ton hebben . lgoven in R..va(f-gemaaktv, en in 3!: Inidden onder in Ss van de boog‘,..om ze vafi te binden aan de paal T. » Het cind 0. van de Kooi meet. to gemaakt zyn, dat men he: met eenrou ’PAT‘-" V ~',; . ,. 6pen’c;i V613] flfiifefl kani’. ’t géenaoor» d"e"1L-sane.’ iii:-' ls“ 853?: .09) 4%‘ 3=i.BairYz=v in té. i,et.t9n en‘: mt te hafen, als _men ml; en pm bet tefluitenaii een zak , en_va‘(f té maken nain'de" pail «N. «bja die wys , darde Kooi vry' nyt 'gefp}1nnen zy hp gen. fluk Koom-Iand.‘ De‘ Manne't_f;§‘kointn , en zien- de de Kooi‘ niet, naxierenen 1,60 ‘enin d'eiNénen Zulke‘KO,oijen xiioerenten bet?’ ‘in dliaénflé: Véli vierkan: te mazen s'vo‘rde'n ‘e afalét ' M’ ii,‘ ' ' Plaats'g'eto‘ond is. v ” " g.e‘Iy“' ‘own ‘omyng Wymoeten‘ evemvel "Y8 . die :1 re wildi!‘ kwzetzen kan. ’ '_ i _ _ , , o uwe Patrys tam is‘ gemahkt Ii 1‘ f I ' mynetr nlitviizaiingen gei‘>1ru‘iiken _v,9or,deEIl;k~§1¥:gcel11; an een amreez ' ~ - ;, di5’iem hetwyfiejkoniaeu 0 m‘ "w°‘t°g°""°°" _o_nde;vond'en', zoud‘ g’y 't op de Figuur gemaklyk gelbven. ' Men inoeraan den mg" der Fatrys een‘fifig'v*al? '::;a:;:e*;::.;'?“‘““'**“=" v veugelsliee 1 P d.}; " " ' 4 kamt van de:’l1a1:: _n?:;kszea,arI:e2éihE?1 Zvzimagfi Wk V3“. 6p ldej 1'.el'fde'vvy§’a1§tn’en*eenPnftex'vafl inaakt; met dnjouderrcheid war‘ are he: rin"gex'¢> aan gien buik vat! heefi‘, daax(‘d‘e Faft’rys‘.Het oiadgi rug moet hebben. Aa‘n dezen” xing.m-aerg, gm“. ivagniigiizeh.‘ damn pa; , zxgh in 20 een.K3oi lielii ‘ $°1.iZ'var1fAa§‘dappelerr Rain. pen. ‘Air al1e‘svWe1"de(1r-gevvA!4'3ng'crr~is;*iulr~gy '1 in‘ een Cafl’er5l doerr‘-, rwaar in gy twe glazengoede , Wyn hebt gegoten , gy zult daar een ltukjE‘Cha1or- ; yy dgen; zet- - k‘e . ' - ten , of R91rambo.1e.Zout.en~Na5€1=5I ten met ee‘r{’op" 't’v1.mr, ‘eh’ ’1é‘teir ‘t k0 AIS dc _ door eefi 'eii:ris~ gfiefrrjopen , en d9‘c1_I-,zpe '39,"-331-1119! CbuL£s..'in.de Cafierol.. Gy zult met v_¢rg.€t¢J|—d33I war Henri: yap £4-Iarn by re doen; 1.0.55’ 1!? hebfis Daar n7a._zu1r.' 51, _ . Eindlyk ria,d‘e.. agryste hebbenrn flukgefgheurdznlr ,.1.: in de ‘Spqg lessen a daar_zu1t gr .ze.-. larenr §'6‘ve‘ri;’ dafi ‘ink auxwe 173.¥¥Y$!!|~.=9|1-§9h9F¢1.9Pz difien, en zettcn ze warm op ; voqreen eerfle..ge-1 recht. ' :4 ,v _ , . parry} er; Filefr by”Ha‘m. Sny de gebrafle Pérryé aan fneedjes , ‘flrerfr zerrier gefmolten Spek, en ran eI-lam, doe_’erErei. Rive-‘ terfeli , kréin Zgélrfakteb V ,1 zous ,..Peper .‘ vzwveelnop-; dig'—r's’ v‘.d'6r‘de.H>ar'ri", !met een goede S0135. Lia: . alles eer'I«[V!'iéir‘rig' frrroreh ; en dis he: heet‘op Vdor eeh ‘byffpvel-van ~’.t_ e'erfle;Gcrecht. ‘ - I . , . e a'a»gee,1=m>2zw F‘ . V 1‘:I;'.’ 1,/«_I,.‘;.'. 1;:- -V _- -1 MI (- -rfixwriderr gdmeenlyk gebraden; en-gel rdéerdIdp- f b legd‘ ‘reepcn S - Doorjpekzgt _5E_£I,0f’sPCk¢,re_n’flat'%;]n L ferol mc_t_:gefFlii;)}t§ Spek :opfu.c:rl_v:nr.» mm-.sl:-1: -1-y, gen ~Ek‘L°.‘.‘§;{“F‘}.’F‘.1-:.=i: /7 aw"; 'ls::m:Z1> ‘.'.:"\;r. oe ‘er daa n‘a Vleesnat , Zout, Pepe_r_. e‘n een bondeltje fyne Kruiden by; laat hetRove_r;,;_;ioe Ler. dan Kampernoeljens, Ahrdappelen , bodemenrvau Artifokkerrby'. ;_ 3‘. T1 ~*: :1‘ '~’ (1 ~ “ Als ‘r gaar is . Q95 'r;:l;;Av en deze ider weder, in drie fi:o‘rtén', ‘a’ls iri’Botera,chtige Peeren , dié gen iachtf enfmeltbaar Vlecs Irebfiegz en Karrelachtigé, die rriet . ’talles met den anger; )rr'>,'l.€.1d¢;,J§ , walks Vlees zo“z’a‘c11‘n;Q;.g; ‘fmeltbaar, :15 Vanffléficgrerachtige is, en kn ‘ perm ;als men ’t Eet: {gene dhflerfcheidt in: 001} in.'§‘a'fé];3' -Sroof~ ‘enABr-gad ‘ ’ “.‘ -‘ ‘ g ., 3 scam ;de '11°!ft8€ko0kt is . 1:311! 5;’ rs ’ ;wrang_e fi_'1_‘1é ‘ _ p L i p A pgigrggggggnggr i9g?é§}z.eers°ed;Z‘£i=f§.d§w4 y j . 3.9! ‘n ~2_\arr719. anmér qv, ‘ 11,, p ATen.di§i11,1!g,}-Irrrsholllsilllfie gel hetjrrgg vzaad, ’ 1’;Y:'jél?i_°%;’X9,VS“‘«i¢‘;1I-v ‘.t.',¥Vl1?§. 10 Qfilggtg en van v€a.¢.xc,t, jvan‘ te‘bédiefl'eT1.“‘ ’ ‘Ly? ’ 9!'£y‘g‘ ‘Q ‘OE ex uh ’Irr"J U zyn Ryp. Clignets Peer. . Citroen koleur~pee‘r. - I -A ‘Lange Lyvsbets-‘peer. '”* P3Iift‘~@_diofl:‘1MidI1;rii ;Vroege Wyn of peer. =_I’._‘ -“ “ _‘ peer, of ;Vroege I-Iomnbg-, j‘ofS '- GiIr‘iiiI‘d‘g':Z9;;}3, In AHU GU sjr U s zyn‘Ryp.'e .' -‘ .;\'\'.x:- V''l‘(e'r‘‘§e€r.-‘ » ~ " >_' . T0636“ -met‘: “Z6 "if } ‘;G!icfoa’Iz e 3-“. mg "‘ H “ ' : .2:%.:rrm“§ar%:r;.e% .2» J‘, .1 "Amado: Mcrweillaq -‘~53 wfngwtgus 1_?vm./ac. ; is, v .: {Bella ,qS_'a}rI¢l!:.;:,* ,vu:12‘, -.1.-'23 WI Grmimlzgi Ramfll .z.;:: 11' Ed; gmyfgm. £2 ilzlangm gfjagg-3 1/: 2: §- - » A hmgug gaunt; . fiipargne ,ou,_/mm‘11S'imfi « 51<'am£anr ds:J3ufl..‘»‘ ' ;Gnm1I:.L-Z: 5:57 7:143. }Kaflale'm‘, an frialct , on Mufm vvedm :ve,r.defle.'-=:' Bloed peer...‘.. ‘r in « -V » Dubbelde Frahfe Jganeek; 981' . Df:::duhbeld¢‘- ' (ruyd-kanjruué], . ~ Franfe Keizerjn ' ‘ Graauwe Suyker Peer. ..Gr9u<1 peer. ,.; Geld peer van Baarfen; I-iypokras ppeer: . -J. ‘ ixaljarr Rnuéhart. Merwille d:.;Fru'iimiz'@.%. { tée. ;.r:». ‘ I 3. . . A La1rghfliigéSpuytW-‘péeryz. Muskus peer.‘ ;‘« Pape peer. Spaanze peer. _.' Sa'1fraan ;peé; ;'a‘of‘g¢-;fi;»..m _/3pt‘gn- fmii Napalli.-j ' . H Suykeekandy eér..\ - ~ V- 7 Tafel peer. ’ Zoete Keizen M _ ~19 S'EB.TxEM‘vBER.zyn Ryii. . Petit:.O)‘1ir;‘«b_u gr ‘Pucelle d’Orl'mrI.ri Pair; dt‘Rng‘il‘c.’: 1' Petit Mufcar yéia ‘ gmh. ~ Pair: d’ Oeuf, ¢u'awi'e.‘ rm . B>e}4‘:ré:V6Ia}zc'1'aa'ii' Erie; . Ber-game: mrtrque’, : Amizégoux , arggrak W?" . ‘ gnamm, pa Ray 4'5m,- p ""014 pairshdgcigrje. ;-- g B};4r‘rgq:q_et.p:_ti;:,’_. ._ Bnurdon mxsqiu. ‘ Bourb .- V ‘ . C/yer ' . h‘e_r‘ ,3 Diner... . go. 2. - - Noblsjfs. “‘ ,; .‘«"—.—‘~.' fifties. ‘ Coniiefl«.'V ' .. Cullard rnfe. ' J. D’ 0'anns masque. Ion am 4:. Baofig BotVer_peer_- . '. Brefdero._ _ em... . . . ,, . , _ ~ _e¢u__zVeV ‘,o_run_g, . - f§7‘cZZ'$‘.f.i%2..i1 ~ ‘L “ ’Dm>'be1deD.M<1sg,P‘=’- : . 1‘4””‘“f.I’‘“.‘‘b‘. d7'§’.~‘."' 1 ' '§‘ri1|’:).:ii‘ig‘::-iL{i)":i‘ee'Keizerin.. Mm “é R°y‘"iI' ' " ‘i "Grore Berg‘5rn'ot."‘ ' 390%’ W” ”.".' Gmiofa van de ‘V oorii. ““"‘"]““ E"‘=""‘ ‘ "H 11 ‘id ‘ Ber"ai'not or L Altman. 0. 3“ .1‘ 5 ’ f‘f’ff";“fi‘; V - » -—Mgaqes peer. 0519?‘ _ x,,,;,;’ v V .p_ié.e-.E.'9§i|§J§§- 21 . Vi F‘. M (H‘g_)[fif1(i,1.\¢fKV_D§il:|Ig“S13_C¢‘l’. 3.11. ac‘-Liiiiiiran. '~ ‘H¢°sduY¥l¢.J‘?P‘P5‘ .- ' - peer. ' H0659 ‘1’°°." . odarnnre masque. ‘ ‘ Ktilélliigs PC" 7”‘ SW.“ PW‘ }mdme d"1;{;{:ff,'.v Kraai'peer - t ‘ Pair: ;WP!4L4.- ~ ~ ‘de guigne , 91;, :¢Mf€i“ Knol-‘Pea’ ‘ «_ ban‘ . . ' ~ ‘v f:.:*$".‘« 11*» 11oiu'd;l..T5":!s*.1e . 2:424:15- } e ‘ i " iii " rm ‘ .. . ,. A, ;-;§}g;,V,. p.sr...z_.gor¢z-ge.n.mqnev om? EC‘; ' Poire"Viga:- _ . ‘P. C.-L."w,«' ' ' '|d’Abmnd“ ‘V U i Piiilvinriie eel‘ Pairs iludngletterre. M Rom _ . P"-B mmqyé ‘£5?’-If"? Schaps. ‘eeru Porn da_ Ftgugm. SM“ gamjes ice‘. Pom dzldnuraix. H suyké: ear ‘X b can :15“ ;('f’ld"?md:;'“ 4 V ‘ wan Vgnder Laan. on c at nm: - ‘. .‘. -an a e.. » - » "Z 5 ..-: --.z..iui_»n~c.V. ¥::{aT§‘ear“1\V{fa_~=VBV<_!V-.3 V. -.-.Gm.u‘ .. V .'~ ‘__ Rarionné. >3.’ ‘~ W1t[e;Prmces : Sal-viari. saint Lefin. 5 In 0 or on E‘~R‘zY|'1'VRYP-‘ ‘V j . I v.; Mn arrkury... .3‘?!-f‘b,it017il:;¢t;t. " >1 . «I7 Pairf: Adieu. / B,,,,_ Ghy;;jg1;V‘d'_1fli0mfll. . Pair: madarneurauge. .. V Wine Ke'i1Qrin‘.': :« W V . . zoompeervan D1el',en.. 1 = l’ER_,'- FranfeVVS\V1yk_€|‘ Pet!- Iraliaanife Suiker peer. V -. Kolmar. Komkommer peer. V I Oétobers , or I-lertfl Say- ker peer.‘ Ofel peer. , . - Benn‘: 5’ - - - grifs rnufgué. - - -' 'Orre'. " Bergamnt Krafann. Brulle fbndanre,‘ V Bcfi dd 4.: nwrrhe. V Bricnrmn. . ‘ ' Citrbn dz} tarrnes. " *. Dnjannl , pain: :1: nérge ,_ on citron, aujainflr Mi- chiel, ouionn-inié. ' Epine. dc Vrufe, w - Q Iibnrgrout. V V _ ; Ilsur d‘,Qr4nge. in ,~ Fills Dim. Gi]ilmb2rI. - - - 2: ban. Xrafane. . Lanfscq , ouln D4_uphint_. Liclufi-orn-, on I-'rani:hl_- pane Jaumnnr , an P01?‘ re de fati». Mcfire 3:4». ‘Mafia: awraat.« I V Milan mm), on d'hyi/er. 1 Pair: fainfi Germain vor- :5 , on Incanue dr lafizrb ' . . - - faint? Germain jim- In D E C E. M Angelique dz bourdumx. Arnadatte nmfqué. » Ba/i dc cafleri. _ Bergarnofgrife 4 9"‘- _ - - - LIMI. _ Ban ébrerien partw- _ _ _ dug/Pagng‘ _ - - - id f'li7l¢‘;9l4-5931.“?! Bellifimo. .1..f ;' ‘ 1- V ear / Burden. . ' _‘ ' ‘ \ "S.-El!" 5‘ ;mg4m_ot..~d4 f“‘f]‘“V"”d“ ""54"" -5 ' of agezegeude 2 0'12‘ tgarra. . _ - - . qijla vlongue av‘. 13- ‘ garrt. \ . Bram banner. ,; . Belle -videre. V V char Izrulaffi ‘~ ' - gnf, lmmg, nu Crapuu- dine. ‘ Kalbar rnurqué. _ Marquifé, of Marquiiin. Pair:-dz D414!’ "W" Paire dc Valentin. . Pa/l.‘ore,iIt.., 3 w __ Robin: pafle MIMI”- ' Dubbelde Riet. peer. Diamanr peer. - Eiigelfesuylrer-peer.’ Engelfe Buree. Frontinjair— peer. Bmtardiire. Carmelita. . Epine cfhywr. . I-‘rant rayut tongue. Gilagile. - Lauifle Ivonne. ‘ , La Holland: {res muff!‘- Merweije do I-‘farm. - - . du grands. Martyn jec d'lgyr/er. Pair: In fbm. . Poire rnanfieur. V Pair: iuncbe. Rerfik peer. K . - Pr‘ _‘fife Komngspeer. . Befad‘-Heri , an curziiyspeer.‘ " Roskarnmer peer. V Sim Nikoiaas, peer. Tysjes peer. Wine Bergamot, - >1;.N ox;-E MB is Kzyn Ryp.“ Pair: Sinjara , on - - - JV: -venriarnfl é - -‘ - momma: I‘ - - -_{l‘}]1mboifi¢.q J - - -V d'VArVnblmfe, Rain d"4rnbra. Pbire db parnann; In wiv Ms.‘ ' V R-ojiuk mufirzde. Rrville. Tulpie grunge , mpvirl am: - rnauilm. V Vane «langue. ~ 'i3efieisgrs' eer. , Dubbelde mm pier. V. Engeiie Merveije. _ _ Granaar, ofBVloedpeer. ' ‘Grate Tarnmerlaan. V Jutfers peer. Koiwenr Aimonde vari W *3 Haaswyk. of Egypti-; -fc evpeer. - ‘ "2 ' Keeth peer, of beter alsde - groene1'ain&Germain. Muskus peer. Orange, gebioofl. Raaphoriier peer. \é7ittefgefpikk¢idB Benz‘ I e. ‘ - . . B E R zyn Ryp. Pair: grit. Pair: Cadet. Brake! peer. V Bianke peer. V Foppen peer. Kr-aak-peer. Kardinaals peer. ' Loutjes peer. Maagde peer. Rode.Foppen peer; .SoeIe praat peer. spiegel peer. _ steekhovens peer. Vriefle peer. Van -Dyks peer. ‘Witte France Kapee} peer. Winter Bambeekze braar peer. . V Ysboutu . .1“ PER. 1n]ANUAR}? zyn Ryp» "lrnfiret gm. ‘ - - - ramie, aurromp: valet. Burés grir d’hywr. ' £7’/‘y duiflay. ' C ambrme ronde. Caillat rafat. . Eflrlmfery. E/perinon interdit. Grofle pm). Incanue cbefnmu. ffumnin clmmm. Mermle d'byuer. Milnr Larry. Marquis dc Gaulaine , on ianacqne. Pair: pm‘: can ifhy-wr , an bannar,.ou rimfaln zi'an- jau mrcbidnc , on amn- donte. Pair: fainfl Michel wrf re. ~ ‘ suifl: -uerte. sucrin rzaiz. Virgouleufe , cu buialmf, rm chambrgm, au pair: 11: glam. Vilain: d'Anjnu. Baron peer. Bagyne peer. Blanke Roufeiet. Engeife ‘Kent peer. France graciool. Faafen peer. Kamper Venus peer. Kamper peer. Klei peer. In FEBRUARY zyn Ryp. Befy ds clmurnontel. Double flmr. .Iv'inor d'hy-uer. Grand Brirmnje. labalwrier rouge. Lari: 'v:rt.. Pain dc fifiino/4. Pm’: amen». - Sucre rynaart. » Seine? I:/in rand: d'hy-uer. Stine‘! augu/fin, au flan: rial. Augsburger peer. Ambret, witte. Amado: femiilernort. Ceilebroerspeer. Groot Vorit van Musca- vien. V Keizers braatpeer.‘ Meniflze peer. Rouaanfe winter Riet- peer. Winter Suikerpeer. : In MAART zyn Ryp. Indra befed Iuri. Bun rlzretien nfbyvugr, Ban clmrien fmilg Jo,-. _ leans. - - - an: e in. Crepeinf PP Marquis. Martyn fin. Pretendent petir. Pairs rmtnne . an calmn- d'hy'usr. Pair: 4': ranziill: , rm ha- crenailla. , Bofche grate winterpeer. Dubbelde krager. Engelfe arundei , of bruid peer. Grote Mogol. Grote Monarch. 'Generaal Duits. Montantyn peer. Pater Stevens peer. I-‘aters peer. Rynfe befed heri. Souten balg. Sanét Marie peer. Thomas peer. Viaanfe peer. Het_zaI niet kwalyk voegen , hier nogrene be- fehryvmg 'van enige Peren by re doen , die, voor de befie in Holland kunnen gehouden Worden; .W2_1nt ze alle re beichryven, zoude te grote plaats beflaan. ’ - De Citroen dz Cirene , is een langwerpige dikke Peer , die niet {pits aan de iieel en van gemene groorte 15. De ichil is dik en vol bruine ftippen; rypzynde rs zy gee! van kieur , karlachtig van viees , PER. ‘ 777 an van de eerite Zomerperen. Zyis niec veel waard, dan om die reden; zy heeft we! een zoet Tap , rnaar , zo dra zy over ‘t ryp is, is zy rnelig; zy maakt weini e en flechte wortelen. De Vroeg-, 0 Tyd-peer , of Vraege Suik:r-,ofHa- nz'g—p:er is van ‘t kleinflrefoort , maar drziagbaar, met weinige wortels. Zy is met.de Citroen de Ci- rene ryp. Zy is van geen aangename geur en wordt fchieiyk melig. ,_ De Graau-we Suikerpm , van ouds zeer geroemd, is door orrkunde , of onachczaamheid, op verkeerd plantzoen geent , verloren gegaan. De heden- daagze is 20 geurig niet, ’t kankeren 1neeronder- worpen; rypzynde Worden ze fchielyk beurs. Fmnfe Madam is van de befte Zomerperen, vol fap en fmeltend van vlees , ‘t is een grote lang- achtige Peer, die aan de ene zyde roodachtig kleurt , als hare helder groene kleur geelachtig Wordt. is zy beurs, zelf aan den boom; en als zy hard is , heeft ze weini geurs. Vermids zy van hard fchielyk beurs wor t, moet men ontrent he: plukken naaukeurig acht geven, dat men geitadig zulke plukt, die na den gelen beginnen re hellen. AIS zy van pa.{1'en ryp_is , is ’t een zeer lekkere Peer. Als men gedurig de tydige’er uitplukt; kan men ze» enige weken aan een eten : maar zy zyn niet bekwaam om verzonden te Worden, alzo zy binnen vier en twintig uren beurs zyn. V — De Franfe Kaneelgur is karlig , vol geurig Tap; van boven Wat dikronder , 2115 de grawe Striker- peer, ook korter en fchiel ker fpitspuntig tot de Reel. Rypzynde is zy geeivan kleur met bruine. fiip en; het belie foort is graauvlekkig door ’c gee , dik van fchil en een weinig muskerend van frnaak. ' ‘ Safiraanfm is van he: grootite foortvan Peren, iang, dik,’ bultig, niet fpits, en zynenaam Wordt door zyne geeiachtigheid en rode blozendheid ge- boren ; fchoon ze de- Romeinen Pyrum Nardium, en deBrabanders Zomerkaneelheten. Zyzweeme na de Bonchretien. Zy is dikfchiilig, grofkariig, vol zoet fap , dat in zwavelige darygronden meer geur krygt. . V ‘ Pair: dc Orange; die main is aan verfcheiden foorten van Peren gegeven , die van ‘t kleinfle foort zyn. Zy zynalle rond, geel, gefiipt; dikfebiliig. Muskerend , die in de Herfft rypworden. Msar daar is een Winterpeer, die niet muskeert en ge- ftoofdrzeer rood en aangenaam is. De Gezegendegear is ongemeen draagbaar van grootte als een uikerpeer’: maar zo dik niet pun- tig aan den fleel, geel van kleur, aan de ene helft aangenaam rood, dzrar zyna dezon toe hangt. Zy is knapachtig, vol geurig fap , dat enigzins mus- keert , is dikfchiiiig , het beurs Worden zeer on- derhevig, zelf aan den boom , als zy bovenhaar tyd hangt: men moet daarom toezien, dnt men ze op har en tyd piukt. Zy is zeer fmaaklyk. Doch men kan zich in ’t plukken zeer bedriegen , want her gebeurt, dat men ze , die by na geel wordenv nog hard en onfmaaklyk vindt, en dat zy beurzig zyn , ais men ,Wat,langer wagt. Zy wordt in ‘t F ff f f laatff ‘ ....,.,_._............__.............. .-.....~.-... ‘..ov1 »- - PER.‘ mm; W, Agggfius gnen ken zes wekcn van deniboem wot en E855 - , no-Wt is see *=1<=%r*%;*°““ ”°°"'§ 2 ‘§§§§§?$a‘§ van me“, ..n frgaak alsmvoorgaan 6 ~ meet mnskeren -e.— y ‘ iv ‘ . . M~~:'==r=" - S°W?°“ ""‘B'el.-g2:i1n?ttee11SisI\;:: grout: maar-plat«rond-by -de-‘k=1'\1_lDa 5 neenyvol ingeduwd,--van kleur groenfplkklg. ~9Yr‘1§e'f , een geurig fap; {melt in den mond. Men _ee,t 61' fem-r; van , dat niet zo geels T100‘? 1“. 515555“ meli \vordt:'maar dit is niet meer te vinden; en doorgonachtzaamheid, of onkunde der Boomk.we- ‘Ireren verloren. Men heeft ze nu_maa1‘ 31¢’-'rgT°‘ (er zyn, doch zo fappig niet; en die ‘In ’tmeu‘ken beixrs Worden. Zy verkrygen ha-at geurigwfap, als zy een weinig zyn gephlkt Seweefi; A .' e .3m,-pm. mm , of Gxfambarty, Pom n}au_ II de Ambnife is van een ongemeen fyne geurige fmaak, de grootfte deriioterperen, dunvan fch1l_, fmeltend van vlees»; maar dit bekomt ze na em- gen tyd geplukt te wezen onder hetleggen. Was zy vroeger ryp, zy zonde-aairgenamer wczen, en door hareikoude, aan de maag, 2? Vee1_1“et Vex‘ velen, Zy» veranclent van kleur , en fmaakt naar ‘c plantfoen; Hetbeite‘ foort is graau, als de Ka- neel; enhoe ze daar meer van verfchilt , hoe ze flechter van fmaak is. _ '_ _ pm, sinjaar, ook wel Beure blam, Pazrede Nergc geheten , of Pain :1‘: 3:. Michel , la-borme Ema , p Pain 42 Caurte Gums, en Citroen do September; of Doyenne; ‘t Is een grote dikke» Peer , die na. dc fieelme.-nget zeerafioopt , Waterig zoen , lapprg is. Zy is geel van klenr met i‘tippen.- - Zy is good voor verkoop, maar niet voor lief hebbers. - Graauwe Pairs 51711007 1 Of -D'75’9”.7‘9 ‘5 hf“ and“ foot: in graotte en gedaante gelyk; 1h3.ElX‘lSg1'fl3u:- ros, als do boirre met zwartachtige Vlekkefli dllfl van Ehil , fappig fmeltend van vlees , gelyk de~ boirre, 1a emgeverkiezenze vo_or deze. .I_(ortna hare enting,_ zyn ze zo'1ekkern1et,=maa_rv1er; of vyf jaren daar na Worden zy vanjaar tot jaar beter. Pain: 5;. Germain . en Pure dc 1'-irtelovre zyn €119 Peer met Incnmnue de 14 1-‘are. Zy lS langagtlgi van het grootfte foort, na de fteel dunder: maar nieefpits. De {chil IS met dik , maar groen met mppeu, vol geurig Sap. Schoon ’t-vlees’ zo Emel- oend niet is , als dat van de borrvrer, echter vvotdt zy: ondbr de Boterperen geiteld», verxkrygt hare gen- rige» fmaak na hetplukken; waar ontrenthet plam‘-‘ ‘zoen ~20 grote veranderinglgeeft-, tlat zy laf en onfinaaklyk wordt. Zo deze Peer met overtydig geplukt en wel bewaard wordt, kan zy tot in Maiart ‘cluren ; maar als zy tot geelwordens toe aan 611 Boom hang: , verrot zy fclnelyk, ‘yen heeftm De- cember al gedaan. ~ '. mrgam: Crafam is een romle; en aan .de fteel igen weinig puntige Peer , van rnatige grootte. Zynde groter en met plat rond, als de gemene Be;-gzunot:-'. _De beite zyn van rklenr graau ,. ros.» gelyk de borrre ; fomnnge zyn brumgroen, met. noife ftrepen» en vlekken , vol van een zeer aan- genaam, geurig fap,_ ‘en zacht van v.lees.. Dit. verkrygt ze, als ze van d'e Boom is._ ’ Als ze niet: overtydig is geplukt ; kan ze tot in January ge- geeen vvorden. Echafleri: is een klein rondachtig Peertje , met ecn dikke fchil. Opfzynen tyd- geplukt kan zy tot Maart duren-. ' A ‘ - Virgouli is een-langachtige Peer , van matige grootte, -dik van fchil , niet karlig, oo_knietfme1- tende. ’ Schoon alle deze Peren ook voor Stoof-perenr kunnen dienen, als zy nog niet ter dege ryp zyn. En inzonderheiil de graauwe Suikerperen, Franfe Knolperen, Gezegencle Peren ,_ echter moeten we. hier nog enige Stoof- en Braad-peren by doen: als Daibbelde Rietpnr, die een van het grootite foort. is, dat puntig na den Iteelafloopt, van een graau~ we kleur, niet karlig, nochvan een fmeltend vlees is, Zy wordt murw en fappig , als zy Wat heeft gelegen. Maar ’zy trekt wat; waarom enigeze onder de Tafelperen niet Willen tellenr: rnaar om te bavkken, ftoven, drogen, is ’t de be£te~Peer. Pairs dc 1gan.Chrsj£ien_, die inxvrankryk voor de belle Peer 'wordt gehouden, k‘an“hier niet meer, als voor een Winter Braad-, of-S,toof—pee.r gehou- den Worden; om dat zy hier. zyne volkomen rypte niet krygt. . _ ., -_ Kamperpeer is van een aangename enblozende kleur, zo zy op een goed plantzoen is, .rnatig_van; grootte en dikte, langachtig.,, dunnende.na .der Reel toe ’t is de befie,Stoof-peer. V. ., ~. '\ x: Lammjas Pest is'klein- en langachtig, yentin E \zenrge1ykende na de Kamperpeer, korte1j.en_{pit- zer. , loopt na den flee] toe afv, als de Kamper- peer,. is van goede. fmaak. en duurt langer, als do eerit genaarnde. ‘ , _ De Maagdepm is dik, ronder, alsKa1nperpeer,. maar loop: 20 dun na de fteelé toe niet af, is ros- graau zonder blozendheid, geurig van fmaak, als de Kamperpeer; duurt ltot in April; 3 1 ‘-‘ - " ~ Van dien aart isook de rzenclaykela Pqdrrfmaar zy is groen met graauwe itippen. '-~‘- '‘ * i ~ De Winter Gratiool‘ Pandspeer , is enegrote, dikke , ronde fleel , kortpunti van fteel , van kleur bleekgroen, met een weimg bloskarliger en grover van vlees, als de voorgaande , en min gen- rig. Zy is aanzienelyk in ’t oog,. en vult do man- tle wel. ; x i i , - _ P E E RZE N.B O O M in’t.Latyn Pyrus.= Doze is een Boom ,- waar van men we foorten heeft,‘ wilde enitamme, of gekweekte. ' ~ ‘ Beféllryvinggder Wilde Berenboomen. Zyheeft. een ruwe {tam , die vol fcheuren is, hard hout,. dat. geel is. De Takken zyn doornig, de Byladenl -lankvverpigrond», »eirrdigende op een punt.‘ De’ Bloemen zyn wit, de Vruclitis ,\ gelyk defrtanmie, maar zy- zyn famentrekkend en wrang. ' ‘ . -Plants; De Bomen groeijen in ‘t 1305 ,‘V op ’t. Land: maar voor_alf in Normandie. Efgenfpbappen. De Vrucht is {£1-mentrekkend, ftopt in de Loop. Als men ze goed. doet; worden ze goed , om te eten , of om Perendrank to ma- ken. Zy bev.orderen».de ver-tering der fpys, als zy n ' na. . ‘PER; .. natle maaltyd warden gegeten , en vcrfterken dc -maagu Befcbryoing der trimme Perméoam. V Z is van Stam vry grof , van: Hour geel ‘, van Bla en groen , maar van onder witachtig , lang- werpi , puntig. De Bloem heeft vyfwiLteBlaad- jes, zit op de kruin der Vrucht, diedaar de kelk aan geeft. De Vrucht is vleesfig, dun aan de fteel, dik aan de kruin , uitgezonderd in enige weinige foorten. Men heeft een grote rnenigte van foorten. Plants. ‘Men heeft ze in dellioomgaarden en Hovenz. zy bloeijen in April en Mei. Eigmfclmppan; ‘Zy zyn goed om de eetlnit te verwekken , en de maag te verlterken. Men maakt ze verfcheidentlyk toe, waar vanwe nader- hand zullen Iprelren. .Die aan Kolyk onderhevig zyn, mogen’er\zich wel voor Wagten. De zoete Appelen , en die zoet zyn , hebben cenzekere warmte by zich. Die zuur en niet ryp zyn , zyn famentrekkend. Voor den‘ eten gegeten , ftoppen ze zo wel , vooral voert het Afziedzel van droge Peren zo veel uit, ja zelfgeftoofde en gebraden. N11011- teren‘gegeten beledigen ze de Maag. Zyzyn goed voor Warme Magen; maar zy maken Kolyken en Graveel. De Pitten zyn goed voor de Long: maar fchaadlyk voor .de Nieren. Peren met Kamper- noeljen gekookt, rnaken dat ze geen fchade doen , en ygezonder zyn. dan de raauwe. ' v Gelyk men Wilde Perebomen inde Boffen heeft, ‘zo gebeurthet , maar zelden , dat de Perebomen gezaaid , en gekweekt , goede Vruchten voort- brengen. Maarfmen wil, dat zy, veelmalen ver- plant, haren Wilden aart, wat afleggen. Men ‘Ent de Pereboomenop Pereliammetjcs, of op Kwe.-, of op Doorn‘-ftammetjes. ,Doch voor hoogitamde Pereboomen gebruikt nienaltyd Pereilaminen, en voor laagftamde bei- de de laatite. Maar die op.Doorn zyn geént bly- 1_ven‘d‘eurgaa‘ns de lrleinfie ; echter groejen ze nrog Jeugdiger , en overwaifen zo niet , die op witten Doornv/orden geént , als die op rode fiaan. Maar men W11, dat de Vruchten Wat flzeeniger vallen. Men moet echter aanrnerken, dat alle Winter- peren en‘Lu'ijeperen , op de allervroegfte Pere- llammen moeten Worden geiént. . ’ _ _ De Zomer en vroegeflerffl: Peren , die men door zajen wil voorttelen ; moeten in November zyn gczaaid; maar de1aterPeervruchten, Worden niet , voor December te meulten en te fpruiten gelegd. Kweelefi der Ha-um en Thain. De “Pereboomen Worden half Maart en wat Ia- ter geent ; maar de 'E‘nten willen wel op een dro- ge plaats enigen tyd weggelegd wezen. Waarom men ze heft fnydt in het laatfle van January , of ’t,begin van February to voren. Gelyk de Perebomen hoger in de lucbt opl'chie~ ten, zo lntcn ze hare Wortels ook dieper zinkcn. Zy hebben ook dit eigens, dat de beite, en meefte Vruchtcn aan kwarlig Hout groeijen ,' waar van de Tal;ken':lfkankcre'n; _ ‘ - ‘ — ' ~ Men Yifldt’er:OpdcM1e'.Vrugt'ibomenrgene, die’ zo vele verandesde foorten uit Zaadivoortbren. gen . als, deze ; derhalven meet men op deze Plant; ' foenen zeer oplettende zyn , ten einde ze in de verentinge niet .v‘eiabafiereni,': ‘mam hare genrige fmaak behauden’-,: oflverbeteren , ‘en wyders goed Houtgewas verkrygen. ll Het is vanudeze Boomen zeer gemeen. , dat de Plantfoenen zichnieti altyd naar het ent fchikken‘: maar datlhet ent veelaans neemt, van den aart der Plantfoenen. ‘Her Pereboomen-hout , .is rosachtiger , 1angdra- dtger en met zo -warrig als het Appelbomen-hout. Plet is ook met meerder vochtbezetj cndeScl1ors IS drkker 2 drogor en. met meerdmhopfcheurendc reten. Du: Hout wordtmeer tot Work-hout-gm brulkt, als hct Appelbomen, maar is zogoed tot brand-bout niet; alzo het noclr zo grote ihitte geeft, noch zo lang duurt. , ' Wy moeten hier nog den aart van enige foorten van Perebomen voorfiellen. . , De Cimm , de Sirene , maakt flechtewortels’, maar krachtig Hout ; waaronr ze veel tot Plant- foen gebruikt wordt. , i , u ' De hedendaagfe Suilrerpeer is kzmkerachtig. . T De Frame Madam Pur is van een flegt geftel, met omgekrulde afkankerende ’l'akken , die dood- toppig zyn.’ Maar ’t‘Plantfoen is daar veel ooz- zaak van. Frame Kaneel peer maakt een goed geftel; heeft vele Wortels; is zeer bekwaam tot hoogflam. Snfraan pm maakt’een‘goed geitel; wil in (te- den wel tieren~; is daar geuriger en. draagbaarder; ’t Gezegend paertje maakt in een goeden grond eon goed geftel —, dat taamlyk groot is; maar alzo zy daaglyks moet geplukt Worden , maakt men’er Laagitam van. ’ i ’ Paire St. Germain is’ beter , of min fmaaklyk, naar hetPlantfoen, daarzyopgeéntwordt; groeit met: rechte opfchietende Takken, is beter in open- Iucht, dantegen muren, of fchuttingen. ‘ .— «’ Dulzlnldr Rietpeer , in een goede grond, op be-; kwaam Plantfoen_ge_ént, maakteen goet (tel, _van een groten waifelyken draagbaren Boom. ‘ Kamperpeer , op goed Plantfoen geént , maakt een taamlyk grote, welgeftelde draagzameBoom ,~ die andersrkwalyk is'gefteld',- of kanlzert; en‘niet‘ draagzaam is; ' , V ‘ 4 d w ‘ Lnauwtjes gm iseeen goede, grote, zeertlraag-'. zame Peer. , ~ ' 7: Foppenrpur is’ draagzaam , maar wordt nooit‘ groot. ‘ Mnnr Gratiaal, heel dik,‘ jeugdig, breekbaar en‘ nier buigzaam Hour , is beter tot laag- als hoog-: (lam, om dat de Peer groot wordt. p ~ Maar hoe velerlei dc namen‘ van‘ Peren zyn, de_ {oortenl verfchillen zo’ veel nier; AaIigezien’er vele zyn, die verfclreiden ‘namen, op verfcheiden plaatzen hebben. . . i b Poire de Orange , van wat foort ook ; is draag-' aar. ' ' . Bergama: ‘wfordt .een taamlyk grote Boom , die niet zeefvmchtbaar is. « ' ‘ - F ff f f 2. 13:- .780 pm. PEK. PEN. V Bmrpur, Bmré, of Pain Anjau, of d'.4m501'f¢: I/hmém Laban en Gafanabm is kwarligvan Boom, kankerachtig , niet goed voor Hoogftam; N331 wortelt wel. Graauw: Pain Sinjoor is geelder, en dun en kan- kerigheid, als de Beuré. Wordtgeen grote Boom. E N D R A N K is een heldere wynige vocht, die zo in fmaak, als kleur, welnaar Wyn gelykt. Men maakt ze in.No1-mandie van Peren , die men uitperft. Zy maakt zozwel dronkena 315 Wyn. Men Deflilleertfer ook Brandewyn, en maakt ‘er Wyn-azyn van , zy opent en doetwateren. ‘t Is met den Pei-en—_ , als met den Appel-drank ge- legen; de ene en de andere dragen den naamvan Cider, en zy is .20 veel te beter , als de Peren zoeter en zachterzyu. De eel-(te vanideze vochten duurt zo-langniet, als de twede. Datmaakt, dai'.,men’€l'ZO veelniet van gemaakt heeft., en dat niet alleen daarom, maar om dat een Peer, die men zonder teperflen gebruikt , meer om te eten.waard is ;. als o1n’er Peerdrank van cc. maken. Zo ondertuffen de veelte van dit foort van vruch- ten toelaat, dat menze maakt, is’er niets anders in aan te merken, als in den Appeldrank, zo ten opzichte van goede Cider , als van de flecbte die men daan van kan maken. PEILEN. Zie R'0E]EN. P E K E L is eenuzont in Watergefmolten , dat gebruikf Words om Vlees , Vis», Boter , buiten bederf te houden.— Kmchtm. Zy is goed om inetenden Wondente beletten groter te worden , 20 men ze daar mede flooft. Zy is goed om Hondenbeten te genezen. PENNENBjEREIDEN\ is dezelve door warme As zachtjes te laten gaan , om de Schacht te drogen, enr’er het velletje afte nemen, ’t geen ’er om is , en ‘er de vettigheid en vocht uit- te krygen. . ' PENNINGEN. Zie M'EDrAL]ES.. PENNINGKRUID: Nummularia Cm- 'tum'morbia, Duizend-gulden-lrruid. ' Befihryving. ’.t Is een Plant, die langs de aarde kruipt ; de Takjes gelyken na Teenen , waar uit Bladen aan weerskantenlvoortkomen , van de Wor- tel tot aan ‘t einde , deze zyn rond en dik, als fluk- jes geld, waar van zy haren naam heeft. Plants. Het waft aan de kanten der Slooten , in vochtige plaatzen , bloeit in Mei, en houdt zyne Bloem rot in den Zomer. ’ Eigntfthappm. Als he: in Poejermet Staalwater te drinken wordt gegeven , belet het de breuken der Kinderen; met Wyn geneeft het den Rodenloop en andere Loopen. Het fierlgrt cle Darmen ; ’t is huu goed die Bloed-fpuwen , ook voor Verzwe- ringen der Darmen en Long. Als een Pap op verfe Wonden gele d , geneeft het dezelve. , Dit doet 001: he: Sap er Bladen, zo welals haar Afziedzel. a .».. PEN-‘. PEO. P E N S E E N. Zyn drieverwige Violetten, was- fende in deTuinen, en inKoom-landen. DeBla- deren, ofBloemen, inwendigingenomen, of nit- wendig’ opgeiegd , zyn byzonder bekwaam om Wonden te fluiten. De Bloemen gekookt en edronken ftillen de Stuipen der Kinderen; dezel- ve Bloemen gekookt met haarrkruid en ftelen, zuiveren de Long en Borft. . Kerb: npjlamde P N SEE N. Zyn een ander foort van dezelveB1oemen, wier Plant veelhoger is , langer Bladen, en veel ho- ger recht om hoog flaande Takken , of Stelen heeft, en in Italien groeit, en de zelfde deugden heeft; en zo wel als het andere goed is, voor de Schurftheid. P E 0 N IE, Pxonia , of Paeania is een gewas, waar van, zie de foorten in Hubners Kunftvvoord: maar twe daar van zyn voornamelykberucht. De Peonia Mm, en Pmzia Fémimz. Befchryving. De Peania Mar, of Mannetjes Pe- onia, heeftbredeBladen, als déNeuteboom. De Wortel is een vinger groot; een handbreed lang, wit van kleur , famentrekkend van fmaak : Bloe- inen en Zaden gelyken na die van ’t Wyfie. Plmm. De Mannetjes Peonie is zeldzamer , dan de Wyfjes: maar men vmdt _ze in it Veld en {teen- achtige plaatzen._ Zy bloeitm Mei. 't Zaad komt in ]uni voor den dag. ' . j ' . Eigenfcbappm. ‘De Mannetjes Peonie heeft de- zelfde kragt en hoedanigheid , als de Wyfies Pe- onie.‘ De Wortel heeft kracht tegenVenyn. Zo men ze nog ‘vers om den hals der Kinderen hangt, wil men dat ze de kracht heeft van ze voor de Vallende ziekte te bewarcn. Vyftien zwarte Za- den van Peoni ,‘ zyn tegen de Opftyging van uit- nemende kragt. ' — . Befchrywing van de Wyfies Peonie , of Puma Fzmina. Zy heeft een Stain van twe palm hoog en is zeer getakt. De Bladen zyngefneden, gelyk die der Smyrnium. De Bloemen zyn als een grote Roos , gelyk een rode Maankop. Hier uit komen naderliandgedaanten, als Amandelenvoort, waar in men. rood Zaad vindt , al_s de greinen van Gra- naat Appelen , waar onder men vyf, of zes zwar- te vindt. Zy werptaan de Wortelzeven, of acht Knoppen, als de Asphodelus uit._ _ Plants. Men vindt ze op de Bergen ; en 1nStee- nige plaatzen; zy bloeit in Mei. Kmchtm. De Wortel van de Wyfies-peony is een iveinig famentrekkende. In ’tbegin is zy zoet op de Tong , maar daar na wordt zy bitter. Zy opent' de Lever; zuivert de Nieren; ftopt den Buik- loop; en droogt zonder hitte. De Wortels geeft men de Vrouwen droog na de verlofling in , om de Kraam af te zetten. Zy houdt den overloo der Galle op. Zy zet de Steen uit de Blaas a , en verzagt’er de pyn van. Het Zaad , of de Wortel vergaderd , als de Maan afgaat , is goed voor‘de beten en fleken van venynige Beefien , zo.wel van binnen geno- - men PEO.‘ PEP. men als uifwendig opgelegd. Dertig Zaden van Peonie, van hare Séhors gezuiverd , geftoten tot ejerfen ‘met Wyn ingenomen , doet de fpraak wederkomen. De Peonie-wortel, in Wyn geno- men, verzagt de pyn der Nieren en Blaze, en de fnydinge in de Buik. Zy geneefl de Geluw , en om.den hals gehangen vertraagt ze de Wederkomft van de Vallende-ziekten. ’tZwarte Zaad aan poe- jet- efiooten en in Alfem-w n geda-an r doet de zelf e uitwerking, en genee de Kindéren. Belaamieling der Pegmi. Gelyk dc Peony is een Knolgewas ,_ zo fcheurt men de Wortels om ze te vermenigvuldigén. Men doet het met 'de hand: maar-als de‘ Wortels te flzerk zyn , gebruikt men een mes , of een fcherp hont: Maar men moetzorgdragen , dat men ten minfte ene Knopslaatg 20 men wil datzy goed zyn om te verplanten. Men dekt daar na de Won- den , die men gemaakt heeft , met Spaans Was. Men doet dit in de Maand van September. Zy bemint fcliaduwe , en men moet ze goede TeeI- aarde geven. Men moet deze Bloemen niet van plaats veran- deren , noch te naau zetten, zo men wil, -dat de Bloemen fraaizyn. Ge1ykhetBloemen zyn, hoo van‘ kleur , zo 'kunnen ze door kunft veel Vera - derd worden. Wilt gy ze op de enden zo wit heb- ben , als Sneeu , hebt gy nietui, dan vyf , of zes kolen te nemen , en daar een errit grootte ge- fiootte Zwavel op te gojen, en houden de:-Bloem daar over. Dit kan men ook doen met een rode Roos , of met een Anjelier , en de Knoppen zul- len zes uren lang zo wit als melk zyn , en ‘t ove- - rige behoudt .zyne.natuurl.yke-kleur. Men heeft ook dubbelde todevzen bleekrode, maar de laatfte zyn zeldzaam. » ‘ P E P E R. Dees naam wordy: aan verfcheiden foorten van Vruchten gegeven. Men heeft zwar- ‘ te, witte en lange. Befi=l7ry-uir1.g., Deze plant is de gemeenfte. Men brengt ze mt Indién , zy groeit met Ranken en klimt gelyk de Klyf. Die ze kwek‘en iieken Sta- ke_n ,. om, ze daar aan te laten klimmen , gelyk de Klimboomen. De Peper groeit aan trofl'en, deze zyn in ’t begin groen , maar rypende Worden ze. zwart. Dan vergadert men ze..en laat ze drogen. Zie Hed: Hift: l1Deeh- Plaats. De zwarte Peper wordt ons uitz indi'e'n gebragt, en vooral van-java, Malacca, Sumatra, Borneo, Malabar. Krgzgten. Zyopent, verdunt, en fnydt. Zy is goed om Wonden te verdryven, Zaad te verwek- ken; fldoet niezen. Men gebruikt ze om denl-Iuig te lichten.. Zwarte Pepe: komt onder de fyne Speceryen , die niet anders dan zwarte Peper, Na- gelen , Neutmuskaat , Gember , groene Anys en Coriander zyn: Men »mengt .dit in zekere hoeveel- heid onder een. Befcbryving mm de II/'itte paper. Zy isrond, effen, glad, asgraau, ofwitachtig, P 78 I Wat grater , dan Zwarte peper 2'-maar iy heeft de zelfde fmaak, fchoon zy zo heet niet_ is. ’tIs vry w_aarfcl_1 nlyk , naar fommiger gedagten . dat zy nietfan ers zy, dan de Zwarte peper van zyn zwart bathe gezuiverd , en in Zout water geweekt , en daar door ultgezet , en van zyne fcherpe fmaak beroofd. Maar deze gedagten wordt weder van an-, deren tegengefproken. Plaatr. Maar ’t is zeker , dat zy van ’t Eiland‘ Burma komt, en daar by kleine menigte, van die arn1e~Luiden»te koop wordt gebragt. Zie Hed:- Hifi: II Deel. ' Bejl-’hr_y'ving van de Lange paper. _Zy is lang en rond , zo groot als eerfi geboren Kinds vinger, en beflaat uit ver{'cheidenGreintjes zeer dicht in een gefloten o een ry.‘ Zy' zyn~ graau van kleur; trekkende na en roden vanbuiten en zyn zwartachtigvan binnen. Men vindt in elke‘ Greintje een pitje , dat een fcherpe prikkelende finaak heeft. ' Plants. De Lange peper waft in grote menigte in Bmgnlen in dc’-Indién. Eigenfohapper» ‘Zy opent en is van de zelfde fmaak , als de Zwarte peper, wederfiaat het’Ve- nyn en verwekt bet Zaa’d. Men’ kan in ’t' algemeen zeggen , dat men de- Peper in de'Medicynen‘~'niet gebruikt , als om ze in de tegengiftente‘ doen, als de Theriac. Men gebruikt de Lange peper gemeenlyk in de gemeng- de middelen, om dat zy fcherp en een weinig bitter is. Men gebruikt de Pepermeeft, omVlees' te kruiden , om datze de eetluft bevordert, doet» verteren , middelmatig verfier-kt , en de pis afd-ryft’:‘ Zy verdryft de winderigheid en bédaarvde fnydin- gen in den B_uik. Zy is goed voor oude Luiden, en die van een waterigen aart zyn. Zy is goedl voor Keelgezwellen en Vallendeziekte der Kin-, dei-en,. en om Slangen te verdryven, die de reuk niet mogen verdragen als men ze brandt. ’t Af--‘ ziedzel is goed voor'tbeven in afgaande Koorzen. Ondertuffen moet men aanmerken, dat de Peper- zulken goed is , die Huwbaar en hitzig zyn van aart, en meefl: ontfieking krygen. PEPERKRUIDI Lepiditiin. Be ch/y-uing. . ’t Is een Plant ," die een regte (tam hee t , die dun lad en met een zacht hart voor- zien is. Zy ver eeltzich nadei-hand in verfchei- den Takken , en wordt fomwylen twe Ellebogen hoog. De Bladen zyn lang , breed, eindigen op’ een punt, zyn gelyk aan een Citroenboom; maar groter . gladder , dikker, donker groen, hangen om den andere, en zyn getand aan de kanten. Zy." heeft een fmaak zo fcherp , als Peper. De Bloe- men komen aan de einden cler Stammen en Tak- ken. : Zy’zyn in groten getale , klein , wit , be"-' ftaan elk uit vier Blaadjes kruiswys gefteld. ' In hunne plants komt een Vrucht, die naar de pmif‘ van een Piek gelykt , in tween is gedeeld , vol ‘ F f f f f 3 Zaad 3 Z I E I i l . 5 782- PEP.’ PER. - - :’f*’;- I D H d _ . .'h.'t .—eu.' 2‘;'::dr::.aakI)e1V0rt€i1S een duun dik, wit en fchel’? w1:r‘1§”g‘J:d:cir[ii<,eé1, izggcéii frfnoiI;:ebrok§nh:i<:l}{ elii ‘ ' L erigeplaats. ’t uitgaan van» en iars arm. t _s goe voor ou- Pl““?;;j?:et1<:lfl,:,1)p‘:;iE:1.1t,eez$on(?:ngaze!, en'e1- de Klieren, als_het er als eeripleifter op vvordtge. Men “Z ~b1°eit in 3”,‘ en ‘_}uli;. is in de Hovan, legd. ’t'G!E(.i8fl2-lii6_61’dC water_zo.~ wel, als tKru1d, ¢(il::1s.gan;'én Winter dew green , gelyk Buulaiw bedaatt all»: four; van ontitekmg. zest» -fiat W 86219“ hm‘: . . _ ‘ ,. ‘PERKAMENT. Zie PARKEMENT. Eigngchappun. De Lapxgixum. is goed vciort 3: . I . Scheur uik, M333: HYP°°h°”d"°‘ Mend 5%, P'ERS‘IK. Men heeft: by de Franfen Viet- Wortel metilioter, ofllarkens-reuzel, ofde 1 01- derleye {don ’ Perch” . Pwiu ’ Bmgmm en We relvan Klol-‘J35 ‘hm °‘=n[tP3P 8efl3mP‘» °P “P am’ jiqua; waar onder zy‘ alle-de geflachten fcharen. daar men de ic tyoe . . . ~ _ A, He! P€P9"k‘“ig 152°“: Ie,i‘anf:“1}(‘;"§;:kk:3t?(:f;; egg De foorten in Holland, by namen bekend ZYYI. ' 8- Z . 2 . ’ - ‘ci1eeen1ii¢}e:mi]:‘i/aiaarrirtzygallietrood , en 20 men her in Avant Perfik ,. .w.itte; '.Bruno..tond -van Zorg- de rxéglren onder de»Zolen' van de Voeten legt, vroegit van allenmyp. vliet. . en daar mede gaat, -geneeft hettde Zinkingen def - - - dubbelde. Dubbelde Bloem perfik, Oogen door ‘t aftrekken. Het isgoed voor-het . — — roode. _vxugt geevende: Melig irrauzel , en voor de Sproeten van ’t aan- Agaat perfik. .D1to , fonder vrugten, ezicm _ Jionm Andlmté. . maar zynde als een P E P E:R S O U S Roi-uradg is Azyn en Pepexj, Bloed perfik., kale , of bouquet. 'c «een men mengt , om daar Artifokken en Du1- Engelfe perfik. . , EmJoye.d‘..Efmaru. yeti’; gerooiterd, enz. -mede te-eten. Engelfe perflk , bloed, - - - bloofende. P E P E R W 0 R T E L, Meeredik, ,R-apharmr‘ of kale perfik , van - - -. vmege ,_ met ‘het Rufiipayms, en Sil-vefiri: in de Apoteek geheten. groot.foor§. V puntje op de Bgfcbryuing. Deze, Plant heeft de Heer 1'rmr— grance k0l’li]]C perfik. . vrugt. » mfm onder de Lepelbladen geteid: Zy draagt aswmkels perfik. - - — groene, of laate huge ’ grate ’ brede, puntige, .fr_aa1 groene Bla- Groote perfik. De laate Montagon. den die wcl anaar die van Munmks-rabarber ge- Komkommer perfik. Montague periik , . met xykeii - uitgenomen , vdatze groter enruwer zyn. Lak , of Rofebooms dubb_elde bloem. Destengel is anderhaive voet hoog, recht, ityf, .perlik , met bleeke Nektarm perfik- gegroefd; hol. Zy-draagtB1oefl'en1van v1erwxtt_e bloem. ' Ocrumtm perfik. Blaadjes, die kruiswys itaan; daar op voigen kie1- Lak perfik , met rode Orange periik , of fier- ne Vruchten, die byna rond en bolzyn. 611 911159 b1_oem. _ ' map_h1'0dI€t, 1h’{41flj0!| Zaden behelzen. DeWortel is iang, g_root, kru1~ Mehkaton , of Men-. I-Ianf, onla Pa-we, of pend , Wit , fcherp , heet. Zy Wail; in vochtxge katon perfil: , met de V France roode. grandam ' grote bleeke bloem. Swolfe perfik. 4 Gebruik. Men gebruikt ze by enige fpys, opent, Montanje perfik , dub- - — — dubbelde. is afvegend , infnydend ’, ontbindend , bekwaam ~.belde. swim Rmmua. om te verdunnen, en de Steen vanNieren~enBlaas _ af te zetten ; voor Scheurbuik , en 0111 33 doen ‘De befte zyn de Rude Aunt perjik , drevan kieur wateren. Als m'en de Wortel aan fclxfjes fnydt, byna. de Zwolze geiykt , van geuxiger fap is , als van drie linien dik, 315 ZY 5313"“ de arde WW5‘ de witte, render van Perfik en_ e_en weinig_groter. genomen , en deze fchyfles plant y \k011““-,9‘ V3“ Wm: A-van; perfile is een welmg langagtlg , en elke een lange Wortel 611 Plant , 315' 05 m€1l-e€11 puntig, als de Amandelperfik, vroeger ryp,> als de ganfe wortel had geplant. ' rode, maar zo fmaalclyk niet. ~ » Wim Mnntanje is na de Avantperfik d_e eerfte P E R1 P N E U M O N I A. vZie O N T- ryp, Wit van vlees , Wat geelachtig vanvfchxl: maar - 5 T E K I N G D E R ‘L ON G. de helft is blozend roodachug. De beite_zyn zo groot , als degroene , fofldy’ enfillet 313115 D3 1’ ER F 0 L I A T A , Daor—Had , Pemfeuille ilechte foorten zyn kleinder en met 20 blozende, in ’t Frans. ' de allerilechtfte langwerpigrond; en Van 6€nt1’€k‘- Befchryving. ’t is een Plant , waar van de B1=1- kende wilde fmaak. _ del-en byna rond, alhoewel wat puntig, op ’t eind Van Gwen; berg.-, of Montanje-perfik, heeft men zyn als die van Erweten, met enige grove aders nog meer footten , als van de witte. De grootfte van’ den voet af tot aan denrand toe. De Steel zyn de geurigfle en fchoonite, die fomtyds aan de en Takken {chynen deur de Bladeren been te fi€- kruin puntig , of. bultig eindigen. ’cV1ees van ken. Dit heeft haar dien naain doen krygen. De deze is enigzins groen , en de helft van een blo- - sum is klein, glad, rond, metTakken, zyheeft zende kleur. Zy wordt veertiendagenna dewitte een Wortel vol kleine vezels. . _ Moncanje ryp. Plants. Zy groeit in ‘t Koom , dc Velden, ll’l zwplfe erfik is van vele foorten , .maarvdeu‘r- Languedoc, by Arle:inPI0Vf€flC9: ellbloeitin 5'14”?-' gaans in ubbeldeen.gemene‘onderfche1den: inaétr ’ e PER. PER. " ,3; lie‘ eérilre zyn de beite. ’ Zy is witachtig road van geen Perfik planten , die op Afrikoos is geocu. Idem’ en blozender , als dc Montanje , rood van leerd. Periiken met rode Fteenen , in niet a_l te Item; is 'met de Montanje in’tlaatl‘t van Auguflu: droge gronden geplant , zyn geuriger van fmaak; en ’t begin van September ryp. Deze is ongelyk als zy op Afrikoos zyn geoculeerd. De Montanje van fmaak naar de jaren, en voor alnaar’t krach- perfik is op Pmim fmaaklyker , maar men most‘ tig Houtgewas der Boomen. DeVrugten zyn gro- -zich naar de gronden fchikken: wantin zeerlage ter, of min groot, geuriger, of mingeurig, naar koude gronden, zyn ze groener vaniinaak die op datze volkomenen , of min volkomenzyn, Maar, Pruim zyn geoculeerd. Zy zyn dan bet-er op Afri- ais zy goed zyn, vetkiezen ze vele voor de Mon- koos. / tanje. . Om op Pruim te Oculeren, moet m'en;'ttammet~ De Lalrpcrfilz is deurgaans groter als delwolze, jes kiezen, die uit opflagzyn voortgckomen, zelf de buitenfchil is Hoogpaars van vlak , en ‘t on- zo men op‘ Pruim van Dainaft ‘wiloculeren; want. gebloosde is zo geei niet , maar min , of ulcer op Pruim van Damait, -die eerfl: op een-Kro_os‘ge« groenachtig. Het Vlees ontrent' de Steen , de oculeerd is geweeft, zullen ze bezwaarly-k vatten. Steenzyn Paars rood. Inkoude gronden is zygroen Als men op Afrikoos wil Okuleren ; m'oe: het ’t ' van fmaak , in warme Zand~gronden , is zy vol gefpikkelde Afr-ikoosje zyn , dat te voren op Ei- geurig fap. jer- of Boetepruim , is geoculeerd geweeit en ' Aprikaa:—perfik, ofparfikvannurat, is van groot- nooit op het Kroosje. De witte Boere-en Eijer- te, als een Zwolze perfik; fchoon ze_dan taamlyk pruim; zo wel, als de witte Afrikoos,- zyn itrydig geurig is , echter is zy- klein zynde onfinaaklyk. met het PerIik~l1out. Mem moet om op Pruim te Zy heeft van buiten I-Foog-purpere viekken, heeft Oculerens, ’t Kroosje kiezen. Men.zet.‘deurgaans een geelachtige Wollige Schil , die van binnen we, of drie Oculatien daar op, om zeker te we- ’ insgelyks geei is-, docli de Sceen is Purpertood, zen‘: maar menflbehoudt deurgaans de onderfle. heeft een klein bloemtje. Men kweekt de Petiik nooit uit‘-,~de fteen, als zyn~ Kale, of Engalzavperfile is 20 groot , als’ een Ei- de zo goed niet. jerptuim , ‘Iangachtig rond, maar loop: niet. af na Als men Perlik-boomen plant; draagtmen zorg, den {heel gelyk de Eijerpruim. Zy heeft: ene naad dat men de Wortels niet te veel no‘ch te weinig, in de langte gekorven , en op helft met ge1;ou- befnoeit: want zy willen anders bezwaarlyk groei léurde rode ftrepen voorzien -, is zy glad, zonder. vatten. Zy beminnen een verzen grond, alfchynt vvolligheid, als de Pruiinen. 'De~Engeffen roernen fclagnt zy anders niet te goed. , ' ‘ ‘ He iinaak, als de geurigilze van alle Perflken , doch. 15. men plant. meet men een fclientige eenjarigc hier is zy maar van/taaxnlyke {Zrnaak , enhellende Oculatie kiezen ; deze is bekwaamfl om daar een na de Pruim. ' - p . goeden Boom uitte fokken; mt-n—fny'dt ze op een Merlilmm is een periik van den Herffi, die niet handbreed na af,' en zoekt daar twe takken uit te van de (teen fcheidc , van buiten en binnen geel krygen. Men moetvze‘ niet: planten, Welker bot van kleur is, zonderrood van buiten, vvordthier ,'nog,niet_’ijs doorgefchoten. niet vvel ryp», .al hangt zy tot’ Oé‘t_ober—aan den ‘ Bbom, ‘enisv dan _nog hard vansvlees.‘ ~ - ' " ' Ann. -* :'Fr4nfq>¢rflle; lieefb deflfcliooniteren blozend_l‘te- ‘ K151-If,’ W115 V1665, ‘WC,>rdt~onder de»MerJicotons ge-~ ‘De jP‘erfik-boomen Wiilen een‘l‘ang‘cl'uri‘ge", 'ge-— ;ekend',- maa‘r-wofdt hier me’de‘nie't‘ryp.7 matigde , meat gene overgroote hitte hebben, - -Dubéelldt Bloempzrjik, fchoon zyrnin blozend is dan daarom Worden tegen een muur zo goede Boo-v deMer.l.1k0t0n, is echter fappiger, en van buiten men, noch Vruchten geteeld , als tegen eeir noch-lnnnen zo geei, r'ypt_in’tIaatiie van Oétober, - Schutting._ Die Vruchten, welke verftvan de Schut-» Memkent de rypheid der;Periiken»aan cle reuk, tin'g_ en Stain gerypt zyn, z‘ynde'1'ma:1klykIte. De envaan de aangenaamheid van klieur-, die naar de V1-’u<':l1'ten‘van Bornen, welke); loop. door‘ cieriyke verfcheidenheid van_ foorten andersis, maar deur- ‘Zomerfnoejing, benomen. word: , ‘zyn zelden gaans emge geclheid n_a zich trekt , als zy ryp goed; ma-ar die van zulke , die onbepaald groc- wordt :1 maar gelylezy niel: zichtbaar re kennen is , jen zyn boner. Hieroin moet menvfomwyl gedo-~ 20‘ is het zekerite teken met de vinger acliter by ex: , dat 2e kale annen maken , want daar aan de iteel zachtelyls te drukken, en zo dra men ge- eeft men de grootfte fmaaklykfie en 1neefteVruch- waar wordt, dat zy enigzins voor de vinger wyk: ten. Boinen op Pruim maken krachtiger hout, te geloven , .dat aiylryp is." Sommige menen dat als op Afrikoos ; maar meer , of min groeizame z_e ten volien lfyp," lS.e{t.é fmaak hebben, andere naarft (port. De gr-oenachcige Montanjeis groei- Wed” E:15V¢n, {fiat ZY—éCH dag, ‘0f3Jldel‘hi1lfiI1/0.C- zamer‘, dan de witte. Zy,Vop ‘I’1-uim geoculeerd, . ten’ meu en. ‘ I V ‘ "P E R S IK "B Q, }M'EN ‘ Worden deu'i'gaans en‘ v.y'ftien langte ':' maar op'Afi'il ,, vggxiuiit vergllf onclafi had H, terwyl we and?“ gegft he: vain twaalf to; dert1g_druppen.> 9m moet men dze met een IfaIl1ce ft pe aan”t r - ze voor alle VenYn te bewaren. Men moet’een T ” tgaan d mlga ten van de Theme ’ owe‘ mle gee Yangon: Ammm“; men gee“ be: me‘? Zia‘ " ‘lat he: zyn 'Werk m fie rzmiddel vdyn glas Gerflzendrank geven aan den Zieken eer men » ” hardfle kc dmppen V2? Engehnd " en andere Varlllvllfr “:1: “(gm lzuppenl ' pen re krygen; en mule: e'ed]cls I (xdeverzweiing hem doet zweeten; zes oI)ien‘Water ’daar drie ' ” we v ‘ll ad 6 en geemge Mlddelem mm van “'1 er 6} rys ‘ men gee“ hetlvmiene halve een Pap en Ettermakeu :2 m e en k an once“ Palmen-hem in ekooktis ,t gen eaoten _ ,, E _o e oozen hadden_. 1\/laar gle Tartaru: tot vxcr_gremen. . ( te bevorderen: want tefwyl men zyn WEI 111% is _ want dit V06“ eveg 20 Veal 315 %ua_§c_hout =; 1 »- (rtemm moet voor alle dxe mnddelen gaan, en Eflmm Va" 44’"5''‘ GW53 men geeft 23 V311 ‘W9 van die middelen, zou t Peiavenyn Wfikgf néllvlg; uié voor de VenuS_kWalm_ a J 2 -- L .. ilnéeémi m_oet datdherlaalen zo memgmalen, 315 he: t0tGtwaalf diuixppezfi. _ _ “en kumen man’ an den d‘°"°' vlamorzeen ettief Dit Geneesmiddel is uitnemend voor Italian '55 ' ” zo dgalsh; 5(1)-ii egdt mt :9 flguen van negeyen’ Gelafspte I-gm linen’ In Game“ drank‘ 315 de Pemkool geopend ls’ za men g ‘ M leille en elders daar men den Menfen en‘ V‘ ” I ‘I e 00 gedmgd ’ of mm dc mmfle 6 C1 van em Oren. mqeten nemen , om ze te do/en verzweren, zu1- S :1‘ » n d,oet uarantaine houden , wake me“ ax. b ‘ _‘ ,,. fig gmg mag; gewaaywo,dg_ » _ ‘ Water ‘van-een Hertshoren; men geefc het van Wren en Verzagten ’ herbloed late); op ene tcdepe de, Peg vad t hdudt éoende dc Men_ 2 _ _ , .d Neem een Hoen, of een Du1f,.fny‘h_et door een_totv1er once. . I > . ze’ die WV zunen zeggem " ‘ fgn door dit midlgel zuivexlen" de Pelt zal in " £11 ¢leang,koerrrl1t]eg thlet War? ml) deugml ’ d'ea§°fr t tTtt,1’zvE‘mu'“lian Idmmmi men gem he‘ van wet‘ (r v ‘ ‘ ,_ _ ~ 4 ,c,_ , .‘ ’ s een rac tig eneesmi e o ‘mag 1'-uppen: Di e ief ’t can rm 5:: 0 me» mu dc P¢fl- v_1er en twmt1_g uren voor den dag komena 2.0 by 111. Men moet een Pap van Brood en Melk, ’t Geelh'g'e.water van Kaneel; mengeeftlietvan 8' 7 d .. .. . hm moet.gema’a (warden. zxch znek bevmd, aar na 15 er met he vrezen. C, met DOJEIS van’ Exjeren , daar op leggen me: wat ene tot vxex dragmen. V _ _ Yoor den Veldtocht en de Axmen , d1e._geen ' . Saffraan. , ’O1ie, of Efl'emie van Kaneel; mengeefver ene __ Neem Therebintyn, D0181’ vgmEl, BT’1?%fl‘1¢1?iY” - fpuxt hebben , kan men in de plaats van een Cly-’ _ . Bepmfd Gmmmidda’ drug van, nee‘:-°“:’ "g““a;;:d:§:°;i‘:.:a~w.i:% §me"'“*;‘1::e'::.m;;::a;°“%I,"5a~::g:i" ~ N o ' 'hITmflm” “*a,K*"““ me” 8”“ *1“ V“ _et al es y een en maa . , 4 - .2 - aare gema ' y . ; . _.- ’ eem zeerfterken A — tr K fl k, a ve tot‘ twe agmen; ~ » op de P63-1<,.00l‘_Zu1t 15389733 33‘ 29 d513‘.°P en In den‘ Roet €ed°°P§ ’ e” ‘ha’. “a m .~ van elks twe dragmenfiynlzlzemriile ?a‘r:m:<1leE:‘co4n%3ir'~ N3Ee1e"-' ‘ . . ’ legggmien tydvan vler en tmntxgurenlang. ;Da,ar zqut en Azyn geitoken. Dxt zal zo veel _a1s een . een dmgma , Welgemengionder een ’ med bet. Olie', of Efi:ent1e van.Nage1en ;y gegeven‘-van’ na zult gy’e: een dergelyke ‘P3? 5 M9’g"3-‘.‘5 en Kllfieel‘ d05T1- BY gebfek ‘'39 Z0 99“ Z-CEPH» km ‘ . terftond denzieken aan ; en 20 dta hy het inge- 335 d1’“P 3°‘ d“°- A ’ ’s Avonds op blyven leggen , ‘tot dat d6 Bull 29' men de gemene_ gebrmken , en _aIs men dxe, noch nomen heefc, doe hem we1 zwetem Olie van Meutenmuskaat: menvgeeft het van noeg g.€1’YPt 5- DY338 W51 mfg: dat 8}’dgV9nY' Khfteren gebrmkt ; zal men met nalaten te ge- . 1 am; :01: cien grain,‘ _ nige onzuiverhedenywel ontloft, ennleg er. a_ar na nezea, maar een-dag-, _ef,swe later. , ._ Pvléififi word! Pefl M Peflhlwi Water van Melxffe en gezegende Dxftel; men de volgende Pleifter op. ‘ Eindlyk, daar z'al’er geen een van ‘dc P211‘; ..\§e‘- _ .. A V ‘geeft'h'et'van twe t_ot zes oncen. ' . ‘ 5 .I P“1fP51'k°°1'-5: de AR°E1°fX1°_r,- Of “an Efiflagenheld V ‘ ‘ Ngem zes Dojers van«Eijeren , een‘ vierendeelv Exllawvfl} Memre e" g°.z"'8"“d“:,Dme‘ 5 "193 Plggflsr om de n7o,_ude wmde. P:/is m t: fierven , 20 men ze gee t , t eenwe hler znllen , _ Homg, en een once Meal van Koo;-en ; meng ze geeft he: vangtwe on<_:en tot eendra a. finite». . zeggen , zo dra zy ziek wor en , maar zal ten . . ' -deur elkanderen , maak’er een Pleifler van , en Meliffe-watergemengd in Magiflralxmen geeff Draag’zorg._, da: gyzevan het van een dragma‘ tot een once. ' ‘- eertfe genezem, zoimen ze doe: zweten, en men leg ze op defefibuil. , Neem zo veel Therebintyn , als u goed_dunkt, Klifteren , of Zetpxllen gebnukt , waar van men: , zes tot zes uren vexandert. Zout van‘ gezegende Diftel en Me1i_flZa'; men geercj Rozen~honig~, Gerflzen-mee1,Vlees-lym,'WLeIDqk, komt te fprel-zen. , , »‘het van tjen grem tot een fcrupel. . " Mynhe; meng alle die drogente gader , om..en > . . V I Gemexmzddtlean war :1: Peji. . Gedefhlleerde Azyn; men geeft'er een halve‘ end Pleiflzer van te maken, welkegy op de W035? Zwmmzddel tegen de Pg/i.-E - lepel van vol. - der Pelt-kool zult E865“- xurum Fulmimm: ,' men geeft het van twe tot Tmfltmr van Zouten Wynffeen‘; mendgeefthef: Neem een lepel"Th'eriak-water in vie‘r;o‘nccn«.~ 2°‘ ‘.§’:,‘;;"§"i . _ van tien tot de:t1g*5lrnppen. I __. , ‘ _ . am ,, zwuem ' I goede Wyn, ofin he; water van Gezegende wot. _ am, ‘ ’.'_‘ '4'“: men geeft bet van zes totzeihen sal-ualzmlg nzrtan; men geeftr-het van zes'tot‘ ' ' - tel , de Zieke moet het zweeten twe uren lang v S???“ ‘A d, . _ , . ‘ vyftien grem._ I_. l _ c . Om zeker en vei-lig te geneaen . _m°°'5 me“: deurltaan, daar na een goedV1eeSnatnemen, van. ‘ t 5mm: Saturn! , men geeft het van acht Elnur Propmmtu; men geeft het van zeven tot den volgendendag na.de eerI‘t_e mgevmg Vim Ge‘ Lywaat zichverfchonen, defterkezullen eenlepel _ ‘ °1$mm”,vmPs1;:“i d» 0 Av V . tWaa1f- d1'I1p1_>t§fl- - - » - neesmlddelen, doen zweten, HM’-€13 T93» Ofvala vol nemen, en de zwakken ene halve. . -. k n_ E ft fie: ° I. ’f'”"""4§ Z9‘-1‘ 8et1’°k' Iflvm Bmjam : men geef: l1et_va.n~twe tot vyf, dat gedekt is-. zo men ’t.h§€ft; mefi “}°°.t dag‘ Dit middel wordtvoor de hevlgfi Koorfen-ens» .°A' ‘T‘.°“‘$.° D. hVm.Vm t°t."W“’"g dmppem S“’-"L - ‘ met een Laken gedekt ingaan. NQEN V1°‘,°‘?‘3e“ de Purperkoors gebruikt , die van Venyn en».be- v ‘ ”l"_""1°?"'l’.” '51’ """‘“”’ 5 men 895“ hct Vane My mandewyn in- eenéA_'a-1"de porje, "I. 66!‘! d6 Zlfike derf van vochten verzeld gaan , en van andere 3 ; zesntot efigg ‘ . . , _ f‘31'“P° -A ' . zal an-nfieken , en he-t Wmdende °“d°“.°"d°’- wanhopige ziekten; als een valfefluexis enLon‘g~ ‘ ti ‘‘r‘;‘;’_ ''‘'’“F’ me“ €°"'f‘h°‘?V?“Z9_5 ‘°t tW¥n- T!_m.7W':‘U4# M7"’7€; men gem he! Van Z435 tot’ he: roeren van de Brandewyn met.een flokje; of omfieking SE5 fr m ‘E Pb. _ v I vyfuen druppen. .. . V _ v _ 20 at zieke zwak is , meet by 21¢}, te bed/hon- _ __ S: e :1! . 6!! g e t e: van zes gremen tot Page; van _een Adder ;,—men.geeft he: van acht den . 6!! Demell We hem 31705911 5 elk Vim 593 »/Imkr mtddel zegeu dc Pefi. I eel; ‘lug? ' P v V ~ to: dert1g~grem. _, . I I and.’ en fnyden die den; mmaen; men gzete op _ _ , » t '5”'“,‘ ’‘"’’{‘V3“ "1" a—me’n geeft het van zes Beznarfi van ‘een D1er;'men geefrhet van vier e kmim van deze. waxme -Braden‘, vacht oncen . De Beer Tnurfufir: m zyne revs na 1: Ooflcn, v, 0t _e_rt1g grelrg, ,_i N A V V _ A _ go; mlnuggmn, ‘ » ‘ Brandewyn; en men leg van dezeeen gedeelee ‘leer: ons de manner , waar-.op~-hydgehandeld w_as,. V ‘Y S[z1.rx;u:’Cra7{n_x Hamagx; men ggefgheg vgm we’;-V. A,,b.;,,,g,,_,‘,,, va,,_._.p,,,,,(;,¢, ; men-geeft he: van 0S de Mass » =¥We andexen ondet defloeten .. en of..zoude gehandeld zyn geworden ooxzync Vnen- . M {IEPPEH '50‘ “C1 en tWfl1¢l§- “ “ zes gxem not me fcrupel. _v . ’ ~‘ . , ‘ - D: ‘ Gggggz. ohm» ‘z-rba; men geeffi he: van ‘zeelgrelinen ‘pot een: ,_. ......—.._.¢«_,..__......M _.. -w ‘ - H . ......_.....-............¢._........... -............—— Zaan-‘anal-:....._...........~‘ ‘ .. .-..,.........«......._..a-:-'-; 738 ’ PES. » ‘onmvzrrmz Dulcifimmm ; men geeft het Van vier tot tien druppen. Olie van Noten ; wprdt van ene tot zeven on- gen gegeven._ v Extraét van Noten; men geef het v«an.en6 to/t drie. fcrupel.» ~ / _ , P4} ‘"1 m‘egyng:g'_e Ziekten-. Het ondergenoemde Water geneefl (16 W0‘-V5 beten die van dolle Honden en andere Beefien , de Sco,rpioen fteken , of Slange beten , de V_aar- nen der Paardeni, en- in ’t algerneen alle foorten van Wonden, en Venyn van Beeften, en.Menfen. Hetb‘ewaa1-t'voor de Pelt, is een tegengrft , ont- fzmgende alleen de rerrk van ’t Water ; maar nog beter , als men’er van‘dr,inkt des morgens dne lepels vol , als men-u1t_zyn bed onfiaat ; en des avonds als men gaat flapen; en‘zo tgebeurli, dat de kwade lucht , of het vergrft zrch van nnand heeft irieefte: gemaakt , zal, dit tegengift het-._na buiten dryven,. zettende zich opplaatzen van mm-. der belanga,’ die grchtbaarfl zyn, daar het gema15- lyklt te genezen IS , en te handelen , zo;dat gy t-. in.’t.algeme_en by alle_ voorvallen gemaklyk znlt kunnen opmerken. ‘ Hoe mm dit Geneexmiddsl moet gebru-iken. : Het beftaat:"nie‘t dan uit ‘Water en~S_meerze1;» ’t Smeerzel dient niet , dan tot‘ een ‘Plerfter ,_ pf om.te fineren. , ft Water om door den mondrn te nemeii , of te ruiken, of op‘ Lyvvaten , daar in nat te malgren-, of om te. lloven en te betten de be- fchadigde deelen. Zo delrektevenymgrs, rnoet ’ menfer van drinken, en nooi-hameer dan drie , of vier lepels ’s mor ens en,’s avonds. Zo hetene enkele open»-won is, moet rnen ze betten; en__.1s' "t een Peltkooll,-_of_Buil‘, die geen opening heeft, om dit Water teontfangen; men_,moet dan met liet Lancet een opening maken , op dat het. tot het Venyn toe deurdrlnge , om het door middel van het Smeerzel , ‘t geen gy’er oplegt , na bur-. ten te trekken , na dat'gy ’t wel gewafl'en en ge- bet hebt.‘ Vooral, draag zorg , dat gy alle de plaatzen , daar ggldit Smeerael og=doet,_ We} Z_u1- vert vanbaair, en and¢.r,6 Vuilnis ,‘ en ’t_ ten mm- Iteuveenlaal dang; 13eiha;gl.t’en_.yernieuwt,-. .Mengzv.eI“z1a‘n_ ditfwauderbaar aier.‘ H‘ . 1. Neem vier oncen. ronde Ofterlucie ,~‘fhy ze aan dunne -fdhyfjes , na~ dat-gy ie zult'-gefchild hebben, was ze drie, ‘of viermalen in witte Wyn; werp z'e rnét n‘<':l1't"‘on'cen fyne Sinker intwe pinten goede witte Wyn; en doe hetmet malkandei-i'n' een? verglaasdé Pot. 'Nav.dat anee wel gedekt 'en to‘ege- fmeerd is , zo_ dat’er derook niet"uit».l{'an; doe" all-es over-klefn vuur"-v'erkoken- op -een derde ver- -minderings; neem het dan van ’t v-uur; als’: kond is , laat het doorieen Witi L'ywaat loopen, en doe het Water in een Fiool_ om ’t by noo.d‘te' gebiui-4‘ ken, ien houehet-‘ aaarnigiin‘ derf fi1‘ond.-- ~ ' ..- _ " ‘F: ‘ ra. 4'13 5.‘a').‘_‘_, "3... 0.9;‘; .. '_,.';‘¢ 5') 3 PE 5* Dit Water moet niet ‘fir, als acht men he. Waard worden , om het in den mond te houdeng. vvant het wordt al te bitter. Maar ’t bl ft gedu. rig goed , o1_n’er ‘t andere ook mede te oen; en fchoon ‘ het lrcht fchimmelt, echter‘ voert het , be. fchimmeld zynde,het zelfde uit, als men het rein en zuiver houdt. ' _ Dit Water geneeft ook gezwollen Ledematen; de pyn der Nieren, zyde- en andere- pynen , als men ze ‘er voor. ‘t vuurmede vryft; en 0p,de plants derpyne een dubbel, of vlerdubbeld Lywaatlegt, daar in natgernaakt. ll. Neem vrer oncen Arnandel-olie, en zoveel Qhe van Terebintyn en Aspic. Doe die drie Olien , in een Matras ligtjes gefloten over geglommen ko- len , of klein vuur, vyf uren lang; dat uwe Olie, of ‘Effentre maar een weinig kookt , tot dat de Olie mod is; dit zal een teken zyn, dat de ftoife vvel vereend is. Giet daar na uwe Olie, ofEfl'en- tle in ‘een Bottelje ; fluit ze wel en bewaar ze ten gebrmke. _ ’ Ceéruik, an baenee1"mn gnfi. Men geeft daar van‘ , van vyftien tot twintig druppen aan den flzerkfle in witten Wyn , of klaret. Men inoet den zieken wel dekken , die 'Wakker' zal zweeten; en als hy welzweet, moet men hem met heet Lywaat afdrogen ; den minft fterken moet men van vyftot t-ien druppen geven, en in twaalf uren zal de Pelt opkomen, of door de uit- waatfeming heen gaan; en, om te beletten , dat zy wederkomt , moet menrNeus- en Ooren merdie Elfentie befmeren. En, zo'er~een~Paardbevangen raakt, moet men het’er een goede lepel van in- geven ,. en een pintzwitte Wyn , het zelve dek- ken, en ’t zal genezen Worden. Deze Effentie is voor allerlei fovorten van Wondén goed.‘ III. Doe in twe pond Waterdrie dragmen'Gill¢ van Paraulfu: finelten, doe den zieken een groot glas vol van die vocht drinken, zo dra hy zichvan de Peflr geraakt vindt ; herhaal -het zelfde zeven, of acht uren daar aan, doe daar na gemene hart- fterkende middelen neuron, en een licht voedzel. Ha: men dc Gilla -van Paracelfus méakt. 7 [Doe in Welwater zo veel witte Vitriool linel-: ten , als gy wilt, doe dit door. een- graau papier zygen, en na dat gy het hebt laten uityvaaffemen, dat het met een velletje betrekt , _Iaat het dan in een koude plaatafCryliallen fchieten. 4 Ala de, Ci_yital1en'z'yn gefchoten ,. sz__. Water ‘afgleten 'om’er de Cryftallen te palen; gy zuit het daar na- nog eens for een',v7lies'._ toe Ia- fen uitdarnpen ,‘en‘ zetten het in een koudeplaats; Gy zult .dan_ voortgaan-, tot dat alle-de’Vitriaol' aan Cryfialés gefchoten. ' Om de Vitriool wel te zuiveren , moet gy het zelfde driemalen -herhalen. ' V Daar_ na zult gyjtnog driemaal in Schurftkruid,‘ Water", ‘of "géze‘gende,. P:i‘1_1”§:lWa_t,e_r{, Elaten fmelten. 611 It vrfer ‘ti PES. an Cryltal fchielsen; dziar‘-na zult gy de Cr'yItalIen' zachtjes laten drogenr, en ftoten ze en bewaren 2:3 in een glas: W Kranbz M» de Gilla wan Paracelfus. Wy.-zullen by gelegenheid zeggen , dat: het een krachtig middel is , om het bederf tegen te gaan, dat het zachtjes door braken alle kwade vochten uit.de Maag , en naby gelegen déélen urtwerpt. I-Iet doodt de Murmen , en 15 goed _tegen de Val- lende ziekte, pyn in ‘t Hoofd, Zinkrngen , en alle ziekten van de Maag, die van den overvloed, of van ’t bederf der vochten voortkomt. Men kan het ook metvoordeel in anderen eniderdendaag ze Koorzen gebruiken, gevende bet in een\]lees- nat in ‘t begin van de Koors. Zo men bet in een klein tr_ekzel van Zennebladen gaf, zou hetzach_t- jes den bnik ontlaflen; men geeft het van twrntlg tot Iefiig grein. 3 Gewane Hartflerkemle midzlzlerz. Deze zyn dé Confeétjes I-Iyacinthorxma, Allur- 'nu:, de Melk, of Magi/ler4'¢vanPaar1en, ‘Iberiac, .'Bez.oarzi.i Men doe die Cordialen in een-Vleesnat, of in Hartfterkende dranken nemen. De Bezaard der Dieren, en de Amlz.ar.Viu, werken veeleer, en zyn veel krachti er. Hierom moet men ze ten eerften in‘ de I’e gebruiken , daar ’t gevaar groot'is:' ' V Uitwendige'Geme:middeIen tegen dc Peji. Terwyl men Cordialen tot dryving van ’t Venyn van binnen gebrulkt , moet men enige dienfiige middelen gebruiken, om het na buiten te trekken. Derhalven llloet men ze op de ontlaft-plaatzen leg- en , of ter plaat ze daar een Peftbuil voor den ag‘ l;omt., de Olie van Spinnekoppen , en Scor- pioenen, le‘vendige_>P}1dden, of welde. Magnetifé Plaeflerfi ‘ ‘ _ Rookmiddelen war de Kleederen 5 of‘jHn‘izw;' fvzm Pefl befmet. ‘ '3‘Ne'em ‘een pond Wierook, twe pond Pek, een half pond jodenlym; een pond Was , een half pond" Salpetcr; Zwavel; Olie van Jenever ; van elks vierbncen ; een-once Stitax; doe dit» alles onder een fmelten; en als het wel gefnrolten is , 1naak’er dan balletjes van, Welke gy op een Komfoort met vuur zult leggen, om 2e op’ allebefinette plaatzen \ et.ten.. Dlt rnoet g-y menigmulen herhalen , « na Ezggy nv1'e‘vertrekken weder zult teluchten lgeb-. §‘enL‘gezet;, l'atende1.u_'Wevenfl:ers.enig,e dagenopen. "”"'A ‘T I ‘fli-zikdier Roakiiniddel z;_oa_r iflrmén. fr. Neem vier pond. Roed van een‘ Sohoorfieen, dat branden kan ; maak het zo fyn , als mopglyk is’, neem ook Pik , Zwavel ;.van elks t-we pond; gen pond Salpeter , een-'half- pond gemone Olie; 1 . mas. PHE. PHY. doe"dlt"alles finelten' —en roer het’ : - ‘ Om ,- en als het is geI"molten, roergeif dfirnzgggfi ‘'33 We Roed onder. als gy kunt, enlaathetdanr na koudworden ; men goort het daarna met kle“ ne ftukjes o.p brandende kolen of in een Tet’:-‘ ’ I . ’ . . ' .5; §§v’2.§§‘}.’§i‘§:’fe“’éé.‘é’3;‘5efK ‘S “‘“.“”“"°‘€°°‘* PESTBU‘IL, PESTKOOL een Kunft- W_oord van ‘de Geneeskunde. ’tIs een-kwaadaar. dig Gezwel, ’c geen van een zeer pynlyke hitte. verflzerving en. blaauheid , en eindlyk zwartheid’. verzeld gaat. zy_ verbergt onder een korfl: enc Verzwering , rondom well-re men heeft een ring" . - . ' 2 die {omwy-l rood en zwartachtxg, of blaau is, Gmeenmiddel war een P:/fénil. ‘ Zo'dra' een Peflbuil voor den dag komt ’, moat me“ 91’ het gloellend yzer op zetten, of wel Schroei-‘ middelen , gelyk op een Bubo. Maar men 'moet — Random een Ontfteking-werend middel leggenvan‘ d.oz,en-azyn , Roz)en-water en Bolus gemaakt , en it smorgens en s avonds‘ vern1euwe'n”; en‘ als de‘ korft gemaakt is, en de ko'ol gedood , moat’ men de korfl;’er met Varkensvet , of Boterdoen afvall len, of anders, methet dojer varreen Ei en Var- kensvet. " » . «_ De Wonde-zal met Smeerfels, Opium, of Ba{i.~ lrcum Worden gere-mlgd. - Die die Smeerfels nie; kunnen hebben’,--- kunnen het volgende makenx A‘ud'er'- Smeerfe‘l‘.’ Neem de blaclenvan K661 ,"zo veel als u behaagt,“ ftoof ze, en‘haal ’er fapnit , laat het met zo veel Olyven-olvie-koken. Gy zult het daar na laten uit- dampen. Daar na 2111: gy‘er Wat Terebintyn on‘- der doen,V een dojer van een Ei , en gy zult he; _ als» bovengebruiken. PHELLODRYS; zie K'U=r{K/nd7oM;' PHYLLIREA PH'IvL'*L1-REA ;_ mm ifr’t Frans; ‘ - ’ Bzfrhryomg. ’s‘Is -een“Boomtje',zo groot,als een Ligulter. Dé’ b1aden"zyn , als die van een Olyf; - maarrwzlt zwartér en breder. De vruchten , als die van‘ Lentiscu:-, zwart , zoet ,'en als een Druif nan eenibos. De bloem is wit. ’ - ' ;' Plants. Dit Boomtje groeit inwilde en ruwé plaatfen ;_ m_en ma_al‘tl1k,gDochtersi Mani. ik geloog‘, of doI:{VV’. gaiwfnfietff $6 nachté lrosl is. l\l/fen Vgldt dag dig meet om den naam gezegd, word: als om ‘e zegité Is an £215 my 001-, 0 an er fie gvée er. ondervinding. Men geefc het fapcesalainancam de rd yir aa ec_: t€l:ti::l.l1tCI]'lCl‘ken: at Y 15005 Spanjen aan zulke, die van een dollen Hond zyn We l I el lexen nu(:i_u1 _are gaten koxn_en,ten zy op s , M , “P I A U T ER E S 1’ LA UT E R. vele foorten heeft , _te weten , gemene Pieterfeli , _ . of Turn-pleterfeli , in '1: Latyn Apium Harmrfe en P I E R W 0 R M. ‘ Men" heeft dikwfls mwte Petra/llinum. De Pieterfeli van Maczdanim , in ’c om ze te kwgen, wanneer men Vogels daarmede Lawn A ,-,,,,, en pgtrafdinum Mgcedanicum. Smyr- wil voeden,ofV1il'en vangen; weshalven we_en1- m-um Speldery in ,t Lawn Apium Mluflre en El” _ge middelen ZUHCH 33Y1WYZ°’1 2 °’“ Z9 1“ ‘me Jaar‘ fclirmm, Wilde Pieterfeli : in ‘t Latyn Daucu: Cra- getyden te kunnen hebben. _ _ rim - " ‘ Het eeriteis, dat men ga in ene Weide, of an- .dere grazige. plaats , daar men denkt, dat zulke 7 Women Ce Vinden ZYn- D331‘ 85k°m9‘1 ZYDde a Zy heefc de bladen onder aan den grond groen, 11103‘ men 0P ene Plants begimlen "3 danlefl - Of gegroefd,' getand‘, en die van boven aan derlant huppelen, dat de grond dreund, ontrent een_half komen wig , hug.’ pumig” kwartier-UUIS achter den ilndefen » 201155)’ fill fie De Stain is de lengte van een Arm hoog, rond flaw 9 Z0 Z31 1113“ de Women T0T1d°m Z1011 hen‘? getakt, van kleine takjes voorzien , van boven met Bgfcbryuing 4:-r Tuinpietevjéli. - V30 Zélf Z1311 “i! d6 aafde kY11iPeT1- Neem Z5 dim witte bloem, die Zonnefcherms-wyze aan eentros ‘ OP; Ziet V001” *3“ flchtel‘ , 315 Zfi uiikomeni $0‘ dat flaan. Zy heeft klein zaad. De World is vrygroor. ze alle uitgekomen zyn : want 20 gy ophoud met zy mikt we1_ . fpringen, 20 kruipen ze weder in de«aarde- plum.’ Men teelt die Plant in alle Tuinen. Zy Het ‘W353 middel W°1'dt in W Weik Sefieid W11 bloeit in Sum’ , en ’t zaad komt in 3241:‘ voor den tyde , dat de groene Noten op de bomen zyn. da _ ~ . Neem daar een paar handen vol af ; heb dan een gigmf'¢h,;ppm_ De Piste;-feli bezadigt en Ont. Tobbetjey Of Emmer met W3!“ gereed, benevens bind: de hardigheden van deBorfien, die door he: enen Ticheliteen, Of Lfli, waar (16 b01&€K5 Zog vrefoorzagkt wofden_ ’tZy men Z5 gekookt’ «Van UWG Noten Wakkef IIIOCC VYYVG-I1 ED l'35P€Y1; of man eet, zy doet wateren. Het Afziedzelvan -ho‘-ldeflde den Steel) 9T1d€N°‘3eT1°P den g1'°ndV111 ’t kru‘id en deszelfs wortels, indrank genomen, is ftwater , 20 zal ’t waxer bitter Worden , en engan een tegengift, om dat het doet braken. Het ttopc »fmaak- krygen, die de Worrnen niet aangenaamis. me; te min den bum Hat mad is goed ’ om te -Giet dac water op ene plaats, daargyoordeelt, dat dam ware;-en, .Worr'nen zyn, zullen-ze binnen een-kwartier tyds daar. nit komen. Kmcbtm -van de Pieterfeii. De derde manic: is , dat men ene Weide zoe- V _ Ike , enig Braakland , of andere plaats , daar ’t te Een Pap,_van de bladenvanP1eteri'eIigemaakt, wagten is , dat’e1-Wormenzyn, ante wet); avol. met her kruini van Wittebrood, eneefi de Haair- gens de hierftaande afbeeldingen devolgen eaan- wurm , Ombmdt ‘:6 GezWellen' er Borfien, en wyzing. Neem enen ftok Q. R. lang ontrent vyf doet het Zog aan Vrouwen verlrezen , die in de voet, die redelyk dik en iterk , maar aan de punt kraam komen. R. fcherp gemaakt is. Steek hem enen voet diep Het Sap met Azyn getrokken , ed met weiniig in de aarde, vat hem dan boven ontrenthet einde Zput gernengd, helpede Vtouwen inBa1-ensnco _ Q. , en fchud hem, als of gy hem uit Wilde trek- P1eterfel1—_helpt een Itmkende adem. Hierornzul- ken, gedurende een half kwartier achter een, zon- 16!! z _., die grote gezelfchappen hywonen, en een der enen voet uit de plaats te zetten. Zo zullen kW‘o\ 611 adem hebben, voorzien.wezen,met verfe alle de Women, _die ’er ene roede in’: mud zyn , .Pieteri’elibladen; om ze te kaauwen en in denmond_ uit komen kruipen. . te houden. De vierde en Iaatfle manier is debeite van alien , . _ _ nademaal men daar door, binnen een uur, zo veel 19'4"" 5'43"” W” 4" P’“"fi/’- Wrrneka de al" ehedkun- ‘. . .. neg. 1\?eex1:le‘r,x‘::r%.aar:';;1aaI11'nv:nei’;.3ieeI;,nofoHoorn, De Pzfpegalen fiewen’ 315 27 P‘ete.‘r°1‘ eten" Z.“ die zeer helder is , en ene Pot, om ‘er de Pieren me“ Drmkglazen’ °f andefl?’ ‘.’nder PW3fTen;W!{~ in te doen ; begeef u by den donker in de paden b"?k.e“’ ‘met me” Watergebnnkenv dam’ me" PM‘ van enen Tuin, of in ene Weide daar geen grasin {eh "1 heeft late" Wéék€F*.3e h°°—z"'3t me“ dm "9 is. Ga dan zachtjes en albukkende voort, zo zult gm aiamaakt’ it 231 brekem I " gy de Pieren half buiten den grond zien le en ' .. . . ~ eu’cr zo veelvan oprapen, als gy zelfbegeernggfleé _ SW1” W” T“'”'P'”"-fit" ' is evenveel wat uut van de nacht gy kieil: , want Onder de Tuinpieterfeli heeft men driei'oor.te_n‘, gy znlt ze vinden tot aan den morgeiiltondloe, het ene‘[oor1;_Wordt,, omzyneigriote wortelen ' _ / Pie- PIE. PIK.‘ PIL. . ' pm; Pieterfeli-wortelen geheten._ ’tander gemene Pie- alle'en,~ en de andere twe dra ’ . terli_, als Toekruid-gewas; en de !_{rul-pieterfeli, der. _Meng daar na de roej§3s1e:ie?n§§fbi§i§'§; rot cieraad der Schotelen en opgedifte Spyzen. ‘Rozenftroop\,Vtoc.111113,,’ bewaar 2,3 in em Pot of De Pieterfeli-Wortelen zyn groot , min geknr- Doos tot nooddruft. . ’ ven , hard en onfmaaklyk van blad , due is ’t ook Men geeft van een {cm met de Krul-pieterfeli. Zy z n in deugd beide min- openen, zyn goed voo; der, als de gemene Piererfe i , om te eten, die de xnalfte , aangenaamfte en kleinfte van blad , en meeii: gekurven, dunder en rond van itelen is, die enig- zins geflxeep: zyn. * pel tot een dragma. Zy de Opilygmg en de Maag. Pilleu omrde Gal 2: zm‘-germ, Neem eel Sandalhont " ' Rab-W591‘? een once. 'St:1v1:atml]1f2{::n<:’n liiutggglgéi '2: _I(,weken nan Pieterfeli. ;I;«;t1ee‘!frtir half pon%1EI:(t1‘a& van Aloe , en ger1oeg.. oo van e ’ ; Zyvereifc eenvétten, doormeiten grond,diewel ftevige Rot? te maker: ,Roezrfnais %%vc:1arb:l:::7]afc:1e ter Zon is gelegen. Zy heeft veel vogt Van doen; Men geefthetvan een halve fcrupel tot een dr a. waarom men ze niet op hoge grondenmoeezajen. De Pillen doen iiet bloed giften en ma]{eang?1le(Z Men kan ze des Winters in Luik-bakken, dogbe- dan, zy nemen de verfloppingen fie; in wmden zeronder Glazentelen.Menmoetze daartoeinjuni Weg, en in ’t byzonder die van de L553 Z zajen , op dat zy tege_n den Winter van matige Wekken destonden op; veriterken deMaag ‘Meg grootte 2 ‘en beftendlger tegen de vorit. Men gebruikc ze onder’tmaal, ofonmiddelyk te-voren moet-de ruikniet kort afbladeren, maar des Win- ‘ ' ters 1ne!t~'vo1waiI'e'1(1t Lof bewaren. Zy moeten daar- Ptllen 0'»; dc Sly»: :11 Gal te zui-uereu. om wyc van een aan. _ Men zaait de Zomenpieterfeli in Maart ,' tot kie- Neem 410“ 5950175714 , Vie: oncen ; Rhabarbex, giens toe‘ geweeirt en gemeukt ; dan raakt zy eer- :31’ ’$E;3’}°g_; ;1;“"b1';°l°‘£ ‘$399 $ Mgfllmldiw 3616. er am e groei. ,. r rm ~01‘ 1:, me ra men; maak De Pieterfeli-wortelen en Krul-pieterfeli moet Va“ dgze d‘'°3e_" 35" ‘I998 » doe hetalet een ge- men zeer yl zajen , en men moet ze dunnen , zo 1199313153 memgte A129“ mengen » en m3ak’€r dat de wortelen een half voeevan den anderen pme“ V3“ TEWVYI he‘ d‘-' 831589 flymen 1003 man, en de Krul~pieteri‘eli een heele voet. Dan Verflexk" he" H00“ 9” M333 M511 k3n’€r Van‘ Worden de wortelen dikker, en deplanten derKrul- Mme“ Van 99“ 79111951 3f W‘ 5511 d1-’3€'113- pieterfeli groter en cierlyker en dikker van blad. P.” - _ Door de Pieterfeliwortels kan men wel Bloem- ' "‘M:’;’,”‘11e fl" G‘é1"':“"""'"Z’ 9" “"’8""‘ M01 zajem ‘ ae van oz 2: war etemz. Het Pieterfeli-wortel-zaad van Hambur eeft . . ' hier te Lande beter wortelen, als het ge§n’b% ons egg;f;::”1Xg;fie:1v;“§:;g§ggbaX3;;'r?C5 5:3? is ewonnen. ‘ " 5 C05 We lé r ET E R s E LI van Macedonian. Zie SMYR= gggggegaa :;}e.‘=f;;Z'*ea1§;0§:t 20 V561 Diagridgum. UM_ \ , _ , n een eeg , en any I‘ IdK is gen Harsachtige flof , die uitihout ge- — na;I2§'g(‘:gftY’:;' van ee f. I d bran -wor t. ' ; _n crupe tot een ragma , PIK Hdflmi: Gaudron is 001: eenwmengzel van Egfigderhalfl Daze hue“ zyn 253' heilzaamin Zwart Pik , Harpuis , Vet en Smeer. Men ge- 2‘ lge K°°’zen' bruikt het tot Konftvuren , en om werk te ik- ‘ - , . ken, ’t geen men in de naden,—de': Sch€‘P§n flgpta A Rd!“ (gfl-15'.”-/fi'”de) 9"‘ “”‘fi°"‘ W" G“! ' en by gebrek van Teer te gebruiken. , '3 193"“ v ' ' P I LL E N is een Geneesmiddel, dat men aan Neem Ala? Sacotrina-in Poeder drie oncen ' e. kluitjes van een Errit groot rolt , en uit verfchei- zuiverde Gum -Ammonia: , anderhalf once ,T§r. den Geneesmiddelen, tot poejergeitamt, beftaat; mm: Vritrinlatm vier dragmen. Meng he’t.aIlés en die we] met malkender verenigd zyn , door met den andere met een genoegzame menigteAz n Siroop , of Honig , Olie , gemeen Water, of ge- van Zee-ajuin. Maak’erueen Deegvan metian €11 deilsllleerde Suiker , Wyn , Azyn , of ene andere t d te roeren, en verdeel bet in Piilen zoveeI§1o- - vogt , of-d'oar=de.kleverigheid, die in demidde. ig is. Zy zyn goedvom te ontbinden de 1131-. fen Z€1V€'iS- . digheid der milt te verzagten , en van hzet Darm. xDe Geneesknnde heeft vele foorcen van Prllens fcheil , en om de Verfioppingemweg te nemen in gebruik. Zie daar een mengzel van die , wel-' Men gebfuikt he: tegen de Le ra ’ de Kanker en .: keallermeefc in gebruik zyn. Venusaziekten. Zy purgeren e z’warte Gal zyn ~ \ dienftig voor de droefgeefligen, en voor de’ der-‘ Pillm war 4!: Gal en ’t Siym. dexlieilaagfe Koors. , , . ‘ ‘ ‘ en , ebruikt ze verfch ' ‘ - “Neem zo Veel Aloe ; Sumriua, goede Rhabar- onmiddeglyk voor den etenfldli/lilendggglt zaeqvlarffign v- ier, en de Trochifei de.Agarico. stampede Aloe: half dragma tot me. , 79'1" Jnhr p .3; ?. f“‘.a:~nn3_H_«:§z¥lU“"‘_,:.T:~.":_Z_.......~..—».. - , bl. We 4 h c b d /Inder mengzel van Wynfleen palleu. 3: n’ Sgiptgef glefigt $83? 1i:;n:p(f:1]1 31% Iiarnf 3ve1.;ye§i°,,‘3 ha1fCmnarrar:ari,;_zo den. Men gee t e 1 en , we ke ~men’er van ve§1ezec»“§:§§§n3§§§c§?ef§le1s dragn11aAloéSocotr}n:1é maakt, van een halve fctupel tot een half dragrna. e 1 _ - - , gazinglfigsggffiifdgr{(;§c?g;:lfafngX;)(£2:%::l:)eex: 1In§nk- Tegmgxflxge Pillar: ( Anudotalcs) die zaclnv ’er Pillen van. Men geeft het 30 Eebnm‘-‘ he" dam “-fg“"”' als ’t voorgaande. mm we elk :.£“z:;“:.:::$r.sz.§::§::*;%.ra;.*;‘;:e‘:;:::;: d d ‘Id W 11 aa: 110- b . Aan den andere kant ftampt een ha_l once ge;1:I°3‘;]rer§3r€§§3§fn "I?/I(;§olcn<‘)‘l:1n::.?n, Sing: 8195. 6611 dfgge Salfraan ; heblgende daar na de P0616! met halfyorice Caflroreum, enderhalfdragma, Safi’raar_1_ ene genoegzame menlgte van goede rode Wyn ge- een half dragma. ‘Neem van eenander deelA19€: mengd , maak ‘er Plllen van. Zy zyn urtnemend Stoot in een Mortiertwe oncen Aloe, een on- , Sucotrina twe oncen, Afarnm een‘ half once; Dia- voor alle Befmettelyke en Pelt-ziekten. Men ge- gridium en Mafiik van elks een half once. Alle bruikt ze ’s1norgens nuchteren , of ‘s avonds , als deze drogen tot poejer hebbende geltampt, maflk men na bed gaat: men kan z_e ook‘ over Tafel ge- ’er een Deeg van met genoegzaam gezuiverd lap ven, ‘ Zo .me~n’er overvloedxg Bulk van W11 zu1- van Venkel om"er‘Pillen vim te maken, welke ve,-en , .kan men’er anderhalf dragma van geven -ten-gebrnike bexvaren zult. Mengeefcvan een voor Luiden, die fierk en jeugdig zyn: meat 1%, e1 :0: een dragma. een dragme voor die Wat tedercler zyn. Zo men Zg zyn goed tegen de dampen, bfengen de SW11“ zich alleen de ‘Bulk wil los houden, zal menzich den voort , verhelderen he: Gezicht : Zetten '59 met een half fcrupel-vergenoegen, of men _za} op- zwarte Gal af, en verdryven depyn .in ’r.-hoofd- klimmen tot een fcrupel; naar de fterkte vanxmand. Amine pillar: , om dIIe_'zmgten af re dryum 3 Pillen om ale wer/itoppingen pan dz Milt, Le- ‘ ~ en in ’t byzunder jlym. 'uer, ‘t Saber}, enz. wag ze mmw. Neem Ala? Sacotrrna., een.once en eenhalf, Neem Gamma Ammom'ac_een once , A1a'éSm3 Rabarber en half once , zq veel Zennel_)l_ad€D3 trim: twe dragmen; Maflxk een dragrna: 311 20 dragridillm » 255 dfagma 2 T*“"‘1"“5 s°1“b‘1‘5,‘W° vee1Myrrhe; {toot alles te {amen ; vnior eeIr{1 an- dragmen . met zo veel vrolen zaad. Meng_allcs der deel neem Saffraan van Mars’, Zaa xfim W? - met: genoegzame rnemgte Snmog , 0f£eZ“1Ve"d fterbomen , Van elk 6911 fC’~'“P€'1a “MP1 53'? ‘E 3,‘ fap _van‘ Venkel , en maak er Pxllen van ten gEi- men ; vqor een derde deel zlclpxxltflxi/an k em; :11- bmke; men geeft he: van ene tot twe fcrupc. m}-y,vanA1fi‘em, van elks een a _ ragma. a 1) Men geeffze voor kwade Ogen en Oren, toreen . bet; en'I:artarusV1tnolatus, twe dragmen. 1‘\;l;aak W P *3“ Fee::.:““.363.:’%i:::;.f;:‘m':. .2: , re‘ van a ; _ _ _ /finder: pillen , die all: wachten zuruerm. Du1venkewe1 , ,tot .de d1kte van Honrg gekookt, maak daar na uwe Pxllen, om ze daar tnood doe: Neem Somtrienfe A1o'e'._€€H Once; Lork_enzwam, ta geb,uike,,_ . zwarte ‘F-11€b0¥“S - Tufblth 6“ S‘3‘“‘“.n.°m“?“’ Van Men geeft deze van eenhalf tot twe dragmen: clks een half once. Tarmru: Sqlufzths dne drag- men gebmikt ze gemeenlyws mmgens nuchtemn, men ‘en twemaa1.,z_o veel Trachxfin dc Alhandal. en gut.“ OP Wandelem . Maak’er een Deeg van , -met de S_yroop van Pur- geer-doorn, ‘en maak’er daar naP1llenvan. .Mer1 gebauikt-Ze m Erpaglexée , d<;£1>{.dfl%:P ,1&:?1e§§§§{:: 9-3 mi?"-n 571 51” en 3352 °° ' e in reinen twe oncen; Va“ em half‘ 1-"up el tot een half dmgum £1,’Itagr:1eezee:rrl1 lgggifbelrd draggen. Stamp dit tot . . ‘- ‘ zich zelf; en het daarna in een ver- S“m"'”eMwde Film’ dw/hm ziffm’ WW "§l‘:1eaJsen§eeP:);) lender eenhebbendegemengdz doe-’_er 1191'”-"S “JV” ’ "’ 1'" “ ' by aclxt oncen wi1defChorei die vvel gezuxverd 1?; Stoot in een wnrrne Mortier een deel Gomme zet het In de zo_I1, 0 °P"’-en {mug Vuura 9“: 3 5 en he V00‘ 39“ ande‘ d¢e1fi31‘?P 9nd" een Mynhe ’ m cm does t-de ’rootte van een'Erret Wierook, Styrax, van elksvrer fcrupel; vooreen daan. Elke 1 mtg‘? ~ Eden etch van nemen_ derde (lamp twe dragmen St fzel , en meng het hebben. 1\/tI~e(;1_kan er vootrcen » alles onder een , met vxer crupel fap van Soe_I;-‘ van twe, 0 rue tot zes 0 ,_ a A1 ..,t en,-dc hour en Z0 veel Opium , .weu.-_e_gy1angen tyd m Men moet hxer aanmerken, at e oe z _ ftarnpt hebben. v Her mengzel van Poe;ervm.2rken- _ 8117:1206; _41”£¢_I€4 v ‘H. .. 5 P I Pillen van een Iang Iewen. Neem Aloe‘ Samrina vierbncen; Saffraan Van r PIM. PIN. - _ . PIN: 7,9,3 / P.-I M E N T . Botrys , Druiven-kruid. De van de Imnt der.Stimrne.komendrieiuikendeblhau; krachbgelykr wel naar die der Thym. De Piment we Bloemen , die fomwyl wjtzyn, en uitverfehei- is goect voor het ophouden der Pis. Gedroogd den kleine Bla'd‘en beilaan, eve}; eens als die ge-'_ in een Kleerkas gelegd geeft zy aangename geur naamd Iris, en die aan een lange fleelvafizyn. De en bewaart zy ze voorde Mot. HetAfziedzelmet Wortel is klifierachtig, wit, an 1.02:: alseen noot, Zoethout is zeer goed voor een konen adem, voor maar is gedekt met een zwarte bait. Aamborfiige , als ‘er wat Sniker , of Vlier-{troop Plaan. Die Bloem groeit in Portugal en op de W.0rdt bygedaan , en nog Ineer voor hun die rog- Heuvels van Audalu/ii». Zy bloeit in January en chelen, mits datmenzelanggebruike. DitKruidop February. - - A een heette fleen gebraden , en met Malvezei Wyn Eigenfchappen. Alle Pinxterbloemen z'yn heet en V befprocid , en gelegd op den Buik , verzachx de buik- verdunnende , en , als men ze eer , gevcn ze een goeé pyn , en -nog meet 20 men daar de bladen van By- den adeljn. Zy bezadigen de Tandpyn ; 1.0 men ze voet by doe: , met de bladen van Karnrllen , alles met lraarAfziedzel wall. Zyrypen,zyn afvagende, met Ohe van Lehen gebraden , en Dogers van E1- ontbmdensde ,c\‘Ier%z]<:hte1]1rEie , openende , en ¢:1oenaf- jeren. ' M . I gaan. 't ap er orte oet de allige voc ten en P I M P E R N E L , in ’t Latyn Pimpmella. waterigheden afgaan. g . — ' Befclnjyving. 'I ‘Is een Plant , die uit hare Wor- -_ A , - tels. drie, of vier Stengels geeft, we-lke dun en mast Befibryvrng '1/[en de Pmxterblaem . afélmmwe een menigtc ronde blaadjes zyn voorzien maar e irbloem over Zee. " mcefie heeft men onde1"aandePlanten. ,Op’_t eiud , ' . ,_ heel‘: men purperachtige Zonnehoedjes , waar xn het _ U5 55!! Plant, We-“KC Bladfin 1 3159811 D656“ 116%“ » Zaad is. Zy heel: een houtachtige Wortel. die nbbgg zyn en een punt op ’t e_md hebben ; dc Plazm. Zy groeit in onbeboude plaatzen , voor Steflgt’-1 19 Elfldg F0113 befl kH0P‘f1ChIlg- ZY he-0?! 0P a) in 3,,;,,,,,,,, _ en mm mm 1e in Haven, zy haren top kle1ne’Takken , dxe Vrolette bloemen blgeit 1“ dc Harm ' dragen ;. en va_n bmnen met verfcheiden andere kleuy Egg,”/g;,4P[,,,,. De Pjmpemg] van de Haven, ren zyn vooruen. I-her van daan heeftrnen1.e,den gelke men ovferbde Salade eet ,den ;Ne1lltttt€V.°:‘I1lfCh€f1§ oorzaa t op on en. ct roogt on en en er- 3 aa zyn. as_ ‘an e_e Ce 8 C- zweringen op , 7.0 men 't ’er als een pap oplegt. P1_Mt5- '74? gfoelt In T11m_en- ._ .’t’Komr ool( in de Smeerzels voor Hoofdwfenden Exgerlt)f_c?ppen. lgevlziortelrsgoedlvoor. delnléoefig en Kanker.‘ Maithiolus maakt groten ophe ‘ van 7-Y 0m In ten V61 "M CSFOVCVOC 1931- 111311 dit Kruid in Pefiilenriale en Befrnettelyke ziekten. t€I'_ZWaarte Van 7-even dragmen . ZUIVCII 16 d€_fl Men maakt’er in Peflryden grate zaak van ,' en Bulk dell!‘ Water a 61! let her 3"-‘We “Yin ?f- . Z)’ 19 men Zegt , dat megigvuldig Eebruik van Prmpeniel goes?‘ voorddebvfltfatxerzufht. heeft onemdrge ge; en vooral van zyn a goec zyn tegen gevaary e nu en 4: .6 e 0m Van 0mm- _ ziekten , ‘re meer , dpevvyl het de kracht heeft, die ’ .- ,- . . . = goegl goat aan de Lever , ‘t Hart en de Geeflen; B"fM’J'7””£ 1;’-'4” ‘1"HB“/2””! L“ ’ “f e er en in W n gednan ymaken ze aan°ena- mxter 05% .: . met, W)'ni’ger, enydoen ze fmaken na Meloen. , = ' ~. »- ' . De-Le mam is trekachfig tn oPe,,cnd_ menmt ze tls een Plant, drelanger en fm-alder Bladen, dan in koud water trekken , is goed voor Gravecl en de andelen he’-’-ft» met 55“ Vcrhevel‘. WE "‘3“W"-‘?.“‘ Voor he: ophonden van de Pis. Zy heeft, op Wyn kame“ s °P dc WY‘ V3“ 95“ D‘-'39” '5 V°°m°"-. getrokken , de zelfde kracht. Men gebruikr ze in ‘De stetggel ‘ts h‘1*°1B3l"“d-* mnddz h§l.' 1‘3'i’f1°u°b°§en. can V1 at d AH d 1 d- k ang raag ge e oeme_n re ne 3 en na on_n_-._ .w...::Sg..::;:.=*%;a...*:.;°.:;..;:?° 1a*8’11fifE°“‘8°{‘)‘“‘fi‘z r-,ch=ogoea;;«:;; P IN T _is_ een zekere Maat waar van ‘er twe ma“, .‘‘-“‘°‘'- F °7-° , °cm5“ "° 5?“ . “*3 ..“. en dertigln een Sehepel voor’droge Maat gaan, h°°k‘g¢ Aauwgn.’ l’V"m"‘."°1PmZ3‘?d‘53'.--d“‘o..‘ en vier in een Stoop voor natte waar. Men ver- eve“ ax‘ k’°°fi “‘m°‘7* e“ “‘ md“ 193“ D°:W°“ deelt ze in halve Pimen , en vierde Pinteu. gellsfzalgn 8¢k:i°”lgl°1dka ]3‘;‘5t;e:;‘;nk£‘3°P?:n;£§F“tYq PINXTERBLOEM. Lis, Iris. Zie LIS- 3 - ‘°° v ‘=5 I '3 , 3“. ". BLOM. Men heeft’er vele foorten van ; Zie LPg"”‘-‘ Z7 ma ‘eel m h‘°°k"‘°h“g° Wa‘°"5° H 5 K d 5 I2. 3“ °"- ' 1‘ ,4 nm ‘M/Iwm' M M Eigmfcimppm. De Wortel van Ba‘/lard In’: , is koud , opdrogend , engoed , 10 men ze lrekt en . . drink: vooron efielde herfenen; zy I1oudlhetwa- '2 Is een Plant die een elboog,'of anderhalfhoog teren ¢;p , en degstonden,‘ mirsgaders Bloedvloejen. groeit zy is vry Bladryk , en de Bladen 1. n lan , Haar fa duet liet zelfde. Inenige Landen . draagt final. ’gekromd na de aarde , groen , wntggelachgg men zepdm den hals; men gebx-niln: ze zeldcn in de groen van-boven , en blankachtig aan den onderkant , Geneeskunfi. I H h h h h A ~ . Bcfc/aryzling van de Pinxreréloem. ‘ V ;:..4......' '=..a.i.,.;._...-...».e.~ .=- - Bonn’: , ‘ z-y zyn ’iang‘en'a'an paren geryd ; aange- im‘, pm.~_ _ PIP-, iPIS- 1 I. Algeinméskvwnllncarwnn d:~;Pin’xt.e’rHn*m1:’n-‘.. Un«b1ti"tivxihe:—-'g'ebrnik van Siaapmiddeien voegen, waar ‘van We vvat lager ’t'Meng'1.el znlien opgeven. v «V. ' v u -' « _AIs"r over is ,_ meet -’men d'en'ZieR’e'n ‘den Bnik zuiveren ; en dit in ’t vervolg», _doet hetndod, her- 1131€_n-_ Z0 _ n_ieHZieke aan Graveelpyncn ond'er- hevlg IS ,3 «meet ny;g‘ebru'ik_en dye Wnrrel van Pa- rem: -Brafuiz den tyd van ‘yes Maanden lang ,- enivpox al.op de vyf‘-laatfie dagen van elken Mianfd; Q11- midlyk na elke ingeving zal men een pinrje aftrek. zel van de_ Bladen van Roomze Netel geven , of van lage Elke, of Duizend-korn.‘ Deie frektmen geiyk Thee; en men d’oet"er wat Suiker, of Nat-, bonze Homg in. Den zesden dag zuivert men Bnik, en ’s morgens draagt men’ zojrg. dat men ‘er ‘t Lig- haam roe g"e‘re‘e'ci _maakr’,, dporeen veirkqelendégafw, gang’ma'keiid Kiifieer. Men bl‘yit"enen Maandjang ten minke in"t' gebruik van het'vdorgaa'nde‘ aft'rek- zel. Men moe't_"we1 zorg dragen‘vopr Pisdryvende middelen aan imand te geven , die Zwanger is , of als haar de Stonden na by zyn , of dat zy ze heeft. Men moet ze"o‘o in Bloedvloejingen ,_ nocli Spe- nen geven , nbch ais men brandige PiSl)1i1akt,’DOCh magere . noeli uitgeteerde Luicien, die’ ‘zwaar Bloed hebben, of ‘(lat dun‘, en al t‘e_zont' is. Men naoel: ‘er zich ook‘ van in de heete'Jicht onthoiiden , en heete uitdrogende Koorflén , in‘ Tering , OpIty- gingen , 1.0 we] als wanneer dePis ten enemaal doc: verfiopping , of omfteking der Nieren verfiopt is, welke van hevige pynen verzeid gaat , als ook van braken en beweging.van_1.{oors. _ ‘ , p Pisdryziende Balzem wan‘ léarera Brava, Men heeft aangemerkt , dat de Worte! val‘ Parera Bram: gereed gemaakt , gelyk We bier ho’-, ven hebben aangemerkt , gednrig met genoegzaam gelnk niet Werkt, inzonderheid in ‘t Water. Hier- om heeit men nog andefefwondmiddelen by die Wortel gevoegd , b’m'e‘r een B;aiz‘enivan te maken .:.- die krachtiger is , envvelker bereiding wy hie: geven. . ‘ " ‘ * Ne‘em' fyn gefloten Purim Bra-L’/a, eenhaifpond; gemengde Olie van Schorpioenen van Marthioius, een pond; geel Was, zes oncen ; Balzem Copahu, vyf oncen; Balxem van Zwavel, Terebintyn vier oncen , vloeibare Srorax twe oncen , en zo veel Ammoniac‘ Zone‘ ; uitn‘emende Spaanze Wyn twe ponden. Doe alles over klein vuur koken , doen- de he: met een houtten Spare] we] roeren , tot dae de Wyn gans is vervlogen. Laat daar na den Bal- zein door een Stamyn loopen , en persze we] nit; en alszyhalfkoud is , doet men daar drie oncen zwar— te Balzeni van Peru by. i En als alles wel gemengd H h h h h 2 en .796 ms. koud geworden is . gietrmen he: in een Pot , ‘die ' .men we! meet fluiten om ze te bewaren ten ge- bxuike. , r _ i . .Men geeft 7.e gemeeniykl totefill 1111? dmgmay "t geen men naar gelang des ouderdoms vermindert , .6}! op de wys die boven, in eenflikbrok en het Af- ziedlel, voorgefchreven is. Men neemtliet ‘s mor- gens nuchteren , en —’s avond V531‘ 111611113 ht! etch ;in. Men rolt bet in Ouwel, en neemtfer 6.611 OPE‘ Tnend Afziedzel ,op, datineen Marrebad is gemaakt, ‘met Kervel en witte Cichorei , enz. of met een pintje Afziedzel van by een gefchiktewgndkruiden , ‘of eindlyk een goed gtoot glas drank , die opent /en hier re pas komt. V — Orn aan dezen Balzem meer krachtsthy te zerten roert men ’er een half Ons van in een Dojer. van een Ei ; men neemt _hetinachren, emgebruikt het als.bo'ven,. ‘ . . ‘Anders Kaoedrank am: Parenal Brav-a, teggn Gnweel, S{ym en Zand. ’Neem twe dragmenvan deze Wortel geiioten, maak'er een popie van., dat niet te vait is. Doe het kokenin vyf pinren water op een pin: 5 neem daar na uwe pot van ’t vnur en laat de vocht kond Worden ; pets de pap Berk uir. Men drinkr daag: lyks een pint van dienxookdrank , ‘s morgens een half pint , that men in we giazen verdeelt , welke men een half uur na malkander inneemt ; en even zo;vee1 's avonds, op de zeifde wys, een uur drie, offvier na her eren; Dezen Koeldrank kan men heet metwat Suikernemen. Men biyft daar enen maand lang mede aanhouden , en men zuivertyzich in ‘t he- gin , en op ’t eind den Built.‘ . Melk -van Therebintyn , tegm de Ziekten der Niere;a,,en Blunt. ~ Neem een once uitnemende Therebintyn ; was 7.9: een reis twe drie. malen in..Brandewy.n.,' tor dat zy wit wordt ; maak ze daar na dun met her Dojer van-een vers Ei , in..een Marmore,~Mor.tier. Doe ,daar allengskens by twe oncen gedeitiileerd Wa- ter ,van Weegbree, en meng het alles met een hom- ten». flamper ,.. tot dat alles een Melkkleur krygt. Men geeft het van een half once rot een once, in een glas Water , met‘ wat Srroop van Venus-haair. Men neemt deze vocht in een nat , of, een artrek- zei van Wondkruiden , of een andere vocht , die dienflig is voor verzworen Nieren , Biaas , Born ; enmen houdt daar rnede vyi, of zes weken aan , dragende. zorg voor ’t Builizuiveren , gelyk boven is gezegd. Deze Melk neemt men ’s morgens nuch- teren , en's avonds drie vier uren na het middag- maal; menkan het gebruik daar van, van viertot vier uren toe herhaien. Pirdryveude drank, in my verlamd: Biziar. Meng onder een vier oncen witre Wyn , twe oncen fap van Limoen , en van een dragma tottwe geeit van Thercbintyn. Deel de voeht in vreren , PIS. en doe ae vier uren na. malkander innenien en, een vierde prnts Vleesnat onmidlyk daar op, Men kan met (in rniddel t\ve , of drie dagenaan den ander aanhoudcn. Bereiding mm Pfizbedden, Doe den tyd van twe , of drievdagen in een aar- ’de Pfoteen genoegzame menigte van Piflebedden ‘verwareren : floorze , na' datgy Vze tot drie‘ver- fcheiden reizen in wine Wyn hebt laten aiwaifen, en ze op een ‘(loot drogen. Geef van die 'l’oejer, wcl iyngemaakt, van one fcrupel tot twe, op vier oncen witte Wyn getrokken , of in Water veor nun , die genen Wyn beminnen. Men ‘moet 7.0 veel in een Slikhrok geven ,’ ydoende b die Poejer een wei. nig Srroop van Venus-’h_aair. engebr11iktditmid- deli nuchteren , en vieruten na den eten , en men kan alle maaltyden op zynen tyd houden , als"er maar een uur tufl'en beide eike innerning verloopt. Men blyft zes rnaanden aanhouden , dragende zorg,. dat men Aderlate, Buikzuivere , en alle nodige middelen naar vereis der ziekte gebruikt. De Piffebedden , die men van‘: houthaalr, meet men voor ane anderje verkiezen. Men onderfcheidi zeaan dé kleinre , en doorvdenerugy,’ die verggid ,_,o£ verzilverd van kleur is.. p ‘ Dram/Eje om de Gmwel-pynm Ie dean bedafeiz} Men neemt gedefliileerd Pieterfelie water , eri van Weegbree elks een ice ; zoet gemaakte geefl: van Zout, of Salperer , een--fcrnpeli gezniverde Saipeter , tiengrein ; Siroop van -Limoenen een once. Men mengt het valies onder een , en men- doe: het nemen van den Zieken , herhalende her zelfde Geneesmiddel van vier tot vier ur-en. Z0 de Eynen hardnekkig zyn , zal~ men ’er»een ha-If once‘ y doen , of een once witte Siaaplzoiien , en men‘ zal in eens de helft van den drank geven , en de‘ andere helft-vier uren daar aan. ‘Zo de pynen op; houden , zal men"t by 't eerfle ingeven laren. Amlere beerly/ac drzmkwoor op/topping vrm Pin Graveel, Sm», en Graveel-pjnen. Neem een handvo1Kerfe pitren ,..flampze ,' en- meng ze met een pint wittewyn , latende ze van. ’s avond., tor ’s morgens flaan trekken ; laat het daar nan-dooreen linnen doek lopen ; 611 l1¢¢m_'¢l ‘s morgens nochreren ontrent een glas vol van in ,. verfcheidendagen aan een.. Birdryuemle Pillen.» Meng 10 veel witte Vitriooi , fyn gefloten , aisv Veneedze Therebimhyn onder een , maak'er Pil- len van. Men‘ geeft het van een tot vier. fcrup_e1., Zie Gtwaflm, Plammeu Remtdxm, Pisvloed der Paardeh. De Pisvioed is in Paarden.niet_ min -gevaarlyk; als de opijtopping, 1.-o mendaar met -teritond byB_s. it y ..1>11‘=s; Bit kwiaad -kon1t_'van-te -veel werken,‘ en‘inz<5nder- heid van Jonge Paarden, die dan-teverhit zyn. ‘ ’ V. Genee:rnv'2ldelen.« : Om dit tevgenezené moetfmen de11i:te~wegne., men , die daar oorzaak—van=is , ontnemende hun seen’: ‘.2.-Iaver , , emgevende‘ ze ,niet ‘ antlers» dannatte _Z4§m€l.€|1.,~, Z0 dra men—he;—,merk; moet men-ze een .vesko.el.end»i(lifieer. Letten , . 7; anderen daags doen flderlaren , den volgenden dag weder Kliiteren , en zeyden volgenden dag nogeens Aderlaten. Dita gedaan zynde zal ‘mengefioten Levantzen Bolus nemen, een handvol,,.doen’,1,.e in twepinten Water, ‘dat men aan de kook heefr gebragr. Alles in ,-een Emmet hebbendegedaan ,_,tnoet menfer 't Paatd zo heet van te. drn1k.en,geve_n,a1s men kana -Dit moet de enigite drank wezen ; .die n1_enz_e ’s max, gens en '5 avondstnoet-geven., Y_ooraL'moet- men ze den drank-niet weigeren , zoy menigmalen , .a1's zy ze maar_ willen drinken ; ditigebenrt menigrna: |en.,.. door de grote verandering, door die boven-D gemene hitte veroorzaakt, die het dandeingevvan- den verteert : want hoe het ’er rneer van drinkt , rhoe‘ het ‘er eer vanugenezen w,o_r‘dt.: ' ..P I-S S E N. Om >te doen. Piflen:/en de Krop. zweren teagenezen , verbrand Spaanze Vliegen tot Ae. , en trek-‘er met Wyn1azyn het Zout uit, ‘Dir meet men van twaalf tot vyftien en zeitiengrei-, nen toe, geven. -' I’ ‘_"'1)raggr3;eéz_ua§r /aha} 41,1/"c-"’,iri‘!"‘.”t‘B'e2i . ,- .V , .r. ..;( , I}“;I~Ieeni,_.Zaad van, B'arn'erel',"MaIh in gr_ein_en', ‘Va-n élks 'e'e'n_ half once‘ ,_ R’o'68€rri”eel t‘»_v‘e" oncen; fiafiip het Za"ad der B‘a'rfnet'elen ,- Fen de‘ Manngswei; é1k‘op zich zelf V,‘ meng 1'1e‘t‘daar na onder een,‘ en _d_oe het _onder het Meet, om daar van met een weié mg warn: , of koud. Water een Deeg re maken», VV?F*‘',V3I):.gY;‘;zeven -, of. ‘ach; kleine Koekjes zulc :I{13_l<¢’-,n,_,d‘le 3)}, in den'Ofvenzu1r1a:enbakken. Die fdlatongemak heeft','. 7.al’er daar van zeven‘, of aciil; favonden aan een_.Van ‘eren. j ’ ‘ v ‘ II. Men r'noet' Rotten , ‘of Muizen Prronten ne- Lmen‘, ze tot poejer maken , en doen een Goude _Fr'anfe Kroén zvvaarte daar vanin een Vleesnat, ge- 1V€.fl, /h€t_ dytg pngernak hebbende drie morgenraan pen.‘ Dr: 15 nittiemend jvoor die ziekle. ‘ l_I'I. Voor alie luiden , die ‘in hate flaaphet Bed bepiflen , en bun wa‘ter_.niet kunnen honden , is’er - hiiets bererdan 'di-Yrmaai de Long vaneen Geitje_ge- bmdven V9-€55”: me’-WY“ deP'0eje_r van de I-Ierlenen , ofde Kloorjes van een Haas in te nemen . de Blaas van em-,K0e;_ _0f Varke , of Schaap, of Geit te eten, _of de P0936! gemaakt van de Wortel der Bfflbrte, of’ de Tomientille , met 't fap van We'egbre-wa- tel‘. or de Svcyhapen-mclk , of site As 'van.het Vices yan een Aardmuié. _ ‘B1ajed-p‘ifl"eh. ’ ‘ V De eorzaken van ‘t loopen van het Bleed’ door de Prsvaatges komt , of van de zwakheid dez Nie- PISI PLA. 797 ten‘; -ofwan de hoedanigheid , of de lioeveeflieid . van-het Bloed in hnnne Vatenrot van een Steen, of vancen Wonde , of Verzvvering, of van '1; ry. ’ dente Paard ;»of door een floor , of flag gektegen,‘ te hebben'. Of met geweld gevallente wezen ; ‘t gebeurt Oak .—-maatzelden ,~dat hetV,B]oed nit de" Blaas , “of door een; bloeden-der Spenen komt , of door de‘Stonden. Somtydsifcheidfier de 1,iekte'- deur.; Ten aanzien van ft laatfi, rnoet men ac na-j tuur haren gangylaten igaan. floor qe andgge on- gemakken , kan m;en gebrnikenjenig ander xniddeh Middel war I32»; 4;; 131m:p,;,;;.,,; « Meet ,. of min Bloedlaten ,' na'ar den onderdom’ en de krachten; Daar na zai men on"der,het‘mLi'd,-, dagmaai,‘ te.~drinken geven een,1{ookdra‘nI<‘\‘v:in,d¢ Worrels der grote'_Cpnfo1ida‘, en Arabife Gem; an. tiers ital; meneen half glas van Schapen Meikdrine ken; of een dragma geitoten Duizendlblad, ‘met’ 10’ veel Armenizen Bolus, of two once Weegbreéfap; met tien greinen Mafiik ,' en een half dragma Kc- raal. Men moet dezen drank vier dagen 1a‘n‘g., all'e morgens nnchteren herhalen; of andersmeng een dragma chrande Anietifi-iteen‘ ggefiampt’ in een half vglas ap‘van‘Weegbree‘. en doe "het nnchreren doorzwelgen‘. ‘ ; ' Tfl‘ —— ,1? I S T 0 O L , om een Piftool vet te doen dia- gen , meet gy'er een goede fcheut Buskruid opzct- ten-3 en ,‘ in de,pli1ars"va'n Papier ', op it Ktuid een Balj van Kamfer Ietten, en die daar flyf op Ram: pen. ,_ Ngem daat na een 1os've1,'geweektinPete'r-' qlie, ‘:en.ydoe die rondom uvve_Kogel‘, en daar nog wat_,K_ar_nfe_r-over been ', zo 'dat gy ’t‘_naanlyk aan kunr zetteav L L I 4 . P L A A‘T , of een Tekening ,‘ die eerit op"een kopcre Plaat zyndeigefneden -, op Papier ; ofPer-_- kement "is fovergedriikt. ‘- \ . ()_m. een‘ v;.‘P‘I7‘21-at “ 1: beIz1,er‘en.V ‘ ‘ Neem no veel levéndeKalkalsyweedas, maai-flex een:Lo,o'g'van','en doe ze een lcwartietuurs in ge- meen‘Water kokem ’ Neem van deze Loog in een- Pot, en doe daar; naar gelang, Zeep in; en het koken ,“ tot ‘dat de Zeep gefmolten is ‘, en dat het dik, als Moflerd is. * Gebruik het dan sen {meet ‘er uwe Plaat made.’ - Om‘ een Plémt , of Tefieniug ma 2‘: tekeuen. Maaléeen Lyvvaat, ‘of Papier in water nat, doe daar ‘Alain en Seep in fmehen. Leg vervolgensdat %yvvaat , of Papier op de Plaat , en zet-het in do ers. Om‘ de-Figure» van emPlmzt in Goad ta ‘ V ’ doe7z_/2-byte». ‘ ~ ' Maakt een Vernis met-een vierendeel.Veneedze Therebintyn , en een - halve pint Braudevvyn. Smelthet in ‘een zuivere Pot , tot dat het de dikte van Men: heeft. Zo de vegt tedik was , doe ‘er H h h 1: h 3 ‘ een ....u\ . . . .~»a.un..v..u.»-.~..._.- ..,.....- .~.. ._ ii“ i ..........=..'......... 7§8 V PLAv« ‘ een‘ _weinig Brandesvvns Vbys,’ ‘ maar 110' my‘ -te .du_rI was,’r*_Gra\'r,eeryzer, de Naald en verfcherden dergelyke rurgen gebruiken , maken hunne Be‘eIden‘4 m'er~=de"Plaren door/middel vande punt van die gereodItha'p’pen:uir'te nalem * . xi...‘ ' ’Die~ met"fie’r1€ ivaterh1eine punten» , 4 en Ers‘-riaalden, dar grorc aa1den;zyn",<'die-‘in ee1n_haxndvarje's van hour gezer zyn -’, en’ gefn”e'de‘n? ,» offyn -gemaakt‘ rot een Sny-yzer , gelyk dc Graveeryzers der Goud- fmeden 5 een~O_Iy{teenrje’om ze re‘ fcherpen v, een 8T9tc lfenceelgrof-een-I-lhaepoot, ‘pm’ van deP1aar alive vn1I_:ghe_id~'en:vernlg‘-wag r»eier=gierr,» en "- ” ' i - .1 "\ ' 5 waax opherxeen we-jnr'g~,l‘afl1and, die'erin Venus en .M‘er.curius t_e z.ien:is, hewyfi dat.het waarfchyn-i lvl<,er_z;y,; dat,_zy niche rondom»deVZon bevvegen; en ,, gelyk her oak waarfehynlyk. genoeg is ,;dat de Aarde zich ook rondom de zelfde Star draait ; zo erkennen de hedendaagfe nlet meet , dan zes Plane- ten ; te weten Merkuur , die dc naafle by de Zon is , ,-Venue , de Aarde ,, Mars , Jupiter en Saturnns, die de vevite is. .De Maan zal dan;geenHoofdpla- nee: wezen, en zv wordtvolgens dat gevoelen een Wagter van de Aarde,; gelyl: die Planeten die 3»- pitnr en.Saturnus verzellen. v ; De 1.even.Planeten van de Aarde befchoud ,hel:- ben. ene verfcheiden ibeweging onder malkander. De Starrekundigen hebben die befchonwingen gene- ten , Afpeéten der Planeten, en hebben vyf foorten van Afpeéten onderfcheiden. , De famenltoming, , Conjunélienwelkeze metdit Teken J bedui- den , het tegenoverfiaan , Oppofitie ~8 , net Sexti_l , zesde Afpeét * , het Trines, derde Afpeét A, enhet Quadraatw-ierde Afpeét I3. Men zegt , dat twe Blaneten in Cunjun6’cie zvn ,-als 1.y.in.ene graad van den Dierenkring op den zelfden tydvzyn ; dat zy in oppofitle zyn, a_ls zy zich op den zelfclen tyd in graden bevinden. dlerqehttegen over malkander flaan ;-dat zy in -een:Sexul ,»zesdc Afpeébzyn , als zy van den anderen zyn twe tene- nen van den Zodiac. , of rem; graden-, dat zy in een Trines , of derde Afpeét zyn , als zy viex te- kens van den ander zyn ,dax is , no gxaden ; cind- yk, dat zy in een vierde Afpeét zyn ,als zy driete— kens , of 90 graden van een zyn. De Aflrologiflen , hehben zich wys gemaakt , dat de byzondete (lam, of Afpeéten der Planeren verandering in de lucht maakten,,,_ en denzei door dat n_1_iddel.goed , of le- lyk weder konden voorzeggenz Men zie daar van 't geen in Starrekunde en Stanewaan gezegd vvordt. Wy zullen hier van enige hunnegxonden gewagen. , 15 PLA. met ;l. in 8, [3] of a(- maakt rote ver- an ering 1n_ dc lncht, en veroorzaa t regen, hagel, winden verfcheiden dagen voor en in diet! Blanetenltand. _ Q m _c( met 9 in de vochtige Hemelte- kenen middelende ,3‘ . of 13’ van de Maan, betekent Regen.‘ In J met § in de vochtige teltcns , brengt Regen voort , en in de winder: e te- keflssals ZYI1 X a 9-. en W brengt zy in- den voort. De_( In, J’: 8 , of [3 met de’ Q inde vochnge Hemeltekens bi-engt'Regen voort, enizo na die conjunélie van de Maan komt 8 , 13, of as met 1'; , valt'er grote en meet kwade verandering in de lucht voort. D6 K in cl, vS‘a0f[:| met 9 in de voch-. tige Tekenen , veroorzaakrt kleine , lichte, Regensa meg Wat koude ; en zo zy in ‘wei- laten van gm 8, E] , of * me; 3: komt _ betekent het ‘ene grote verandering in de lncht. ' P L A N E T E N ,i of Dwaal/ierrm. Zie Star- Talmud: en Sterrewaan. , P L A N K is een Itukhout, datplat, Iangs den draad van ‘t hout gezaagd zynde, niet dik is. De P L N T E N Verhaaflen , of Vertragm in hai-en groei. Zie Vcrbaaflm. Aanmerkingen daar over en Vercleeling. Zie Hubner: Kunflwaardm-éule , op Plant an K;-3,’. en. De tyd waa: op elke fraje Plant bloeit. Zie Blaemns. P L A N T E N, w_aar van de Zaden in de volle Grond.,_ of Pot Gezaaid Worden, deze zyn de zelf- de, al_s die In de Herfft, te weten de Ambretten, om dam: in de ZomerB1oemen van te hebben. De Anagal11_s van Portugaal , d_e Dondebaard aan Boom , de Belvidere , de Condnlla , met Vleeskleurige Bloemfln ) Cfiryzarmmum Valeruinunn van Clufius 36 Cltifils : en ook op Bedden 20 men wil, dubé belde Klallrozen , de Koombloemtjes van aller- hand‘? kleufy 0m’er Bloemen van te hebben in do Zomer , dc Cipres. Doch daar is geen Zaad he- kWaam.0m te fpruiten , dan"t Mannetjes Cipres. D5 CYUWS » Amaranth , Hyffoop, Laurie:-roos, Laurier-fyn, Lentiscus , Lilai, Marjolein, en op bedden 00k; 20 men wil de Vliegenet, om ’er.des Zomers Bloemen van te hebben; de Indiaanze Kers, ook op Bedden; dc Nigelle van Damas, en op andere , o1n daar van des Zomers Bloemen te hebben , de Nagclhloemen; men kan ze ook in den Zomer en Herfft zajen ; de Penzcen zo men wil , de Wynruit , bet: Keulkruid , dc Scabioza, om ze des Zomers en in de Herfft ce hebben , de Sefainoides; Coronopus , dubbelde Gouds-bloem. Thlaspi van Kandie. Om ‘er bloemen van te hebl be‘n,in den Zomer en Hex-fit; de’l_‘hym, deThyn1- bet,‘ of de altyd groenende Keulc, de NageIbloe~ men en Violieijcn,‘ , , L _ v . . '. P§LA- A V 30} Wat war, /Iarde me» op de Blaem-brddm . ‘moat gebruikeu. Men moet deze Aarde een weinig Meften en ze oncrenttwe voeten wydtegeven, Men mat ze gitgnéleen dug Ewen? ’t geen de tvd is , on_;'e; dg nit re hill! 0 tzixulétehalen,_o1nerhetkIe1ngoed menvdie en. ’ ‘ s fie Aarde IS uiegeteelt , neemc Om,“ devsatn tnaa _gelegen Pad , laat ze ziften Pad Weder eerie]? mg te halen , en men maakt ‘e de Baum _met vva__e Aarde toe. Men h_aalt’er tembfl Ilndjunx git , en leg: ze weder in Sep- arbeidendene let") ty ‘moat mfm dc Aatdermeflen’ en oukruid zv.1it€l=1T:1l§;1r ¢leZi:noomd’em‘1:1:t1nl:,et fir flee“ Men; dean. . p. p e an en wat llgat d_e Potten belangt ;_ men rnoet’er wat Kei- Ze Eelltles 0}? den grond in doen , op dare; be: water beter uitloope. En, als men de Bloemen raveafwxzerhaafien w11; begraaft men de Patten in de Bl en , en haalt ac daar met nit , voor dag dc oem drelgt voor den dag Le komen ; maar men moet ze meet gieten , clan de Planten , die in de volleGrond Itaan. De Plant?» _, die‘ in de Lent: op Beddm mog- "'” $‘-’z4“‘d 3]" , Om dam‘ ma in demlle V Grand gaze! ze warden , all z_y zyn apgzfiumegz. De Amaranth, de Ainaranth dfiekleur, de Ame‘-‘ mum Va_n Plmfus , en 1n_volle Aavde de Balzamine, de Bafilmqn, tInd1esR1et; de Ciftus, of inpotten zo. men wil , Zonne-bloemen , Ojevaars-hek, Vi- ol1e_x-bloemen, Hedizarum Clipeatum, Leniftcus, en in Po_tten ook Zomer. Mai-jolein , Pomn Amo. rxs,_ Indife Kers, en in volle Aarde de Anjelieren, en in volle Aarde , 20 men wil ,' de Indize Ania- lieren , de Phafeolus Indicus Nacarat , de Indira Paper, deAppelen van Ethiopie; Gulde Appelen , Stekel Appelen , Vxolxeren . Pbnttii : die een wt}: 2:: working: Grand - willm beééen. De Adiantum , Anadophylhnn, Anemone van de Bofl'en,.de rdexde van Mzmbicalus, dubbelde witte Botetbdoemen; de Calceolus Mariae , deBote1‘-. bloemen , Cardamine‘Trifolia , Ceterach , klein Speenkruid , enkel en duhbeld Speenkruid , de Herffl:-Cyclamen, het Elvleborus, Eupatorium van Canade , de Filix Saxatilus , gemene Kivits-eije. reu ; de Duivekervel met Bollen , de Gentiane] Hepatica van allerlei foort; Hydrophyllum, Lau’. W013 7 I-?“11'i61' FYH , ’t gemene Limoniutn , Lon- cheris , Madelieven , Mezereon van Duitsland Lelities van den Dale ', Indife Kers , dubbelde ex; enkelde Narcis , witte en gelc Beerenooren de Orolxus Pannonicus, dc gele Penzeen , met de gc. niene , de Maagdepalin , de Phalangium van Vir~ , gimen 2 de grote Pilozclla , _de-Politric , de Hof- bloemtiesi, van allerhafaaenaoi-c, hetLongeln’uid, 1 1 1 1 dc 30¢‘: PLA. PLE.‘ PLE. de mtnonke} , Baum“ de 0:, de dubbe1deEngelfe buizen. Behalven de opdrogende kracht , welke Ranunkel , de Muurruit, de Sangninaria, Satirion Sedum Serratum , dubbelde Go\(r;dsbloem,rg¢t:eSI:1 Lice , Thalrétrmn , Valermna rsca , g kleirxe Veronica Reéta , dc Violette. , , _PI¢;;m: , die em-n my ‘arm ‘endragen Grand ‘ :1 w. A ‘ M netje , en Wyfie , de K3PP°1" bvolgrfr, helilfiakkrtiid, Spaanfe l3rem, Hy- l'o0P » Lavendel; M3Tl°l9lns Be1'_EP°l?‘r I{Yf°°p’ Polei, Rosmaryn, Wynruit, Sifyrrnclnurn, fhym. Thirnber, of altyd groenende Boonkruld. Befpraejing der Planien.‘ In de Zomer , moet mall de..Planten niet be- fpmejen, voor dat de Zon onder is, en nooit (136 morgens ; als het Water door de Zon .heet njer . zou het ze doen omkomen. Des Winters in te- ” endeel meet men ze een uni‘, of drle : {la 3*“ gle Zon is opgeweefi , b°fPY0€J_€.‘Il .. §T1_1T1°°1T- es avonds. Men moet‘ de Planten 2.0. mm nat ma- ken , als mooglyk is. Om dit ongemak voor_te komen , gebvruikt men een.Gretkan met een tuit, in de plaats van zulke , die een kap hebben {met vele gaatjes. Men moet ook tulfen jor_1gedenPler- he Planten onderfcherd maken. Groejen e an- ten hebben weinig‘ waters van doen , fterke Plan- ten hebben naar gclang meet van noden. tls ook nodig te weten , dat 1nen de Planten moet gieten, zo dra zy gepland zyn; en Z€_ #1331” D? ‘EC: vocht te ondernouden. I-iier aan ziet men e veritand en beleid eens Turnmans. L P L E IS T E R , me water wederflm- fiat Vylzel van Yzer in Wyn-azyn en Zout wéeken._ P L E I STE R is een witte Steen , die enig- zing blinkend is,. die 'licht aan-fchilfers opryfi, en die gekookt 'zynde bekwaam is :- 0111 339 G5‘ bouwen te Worden gebruikt. Mm huft tw: faorten mm Plaxflaf , raauvve en ge- kalcineerde. D_e raauwe Pleriter IS een _vv‘1ittEfie€I1 van mange hardx herd, die men men urt 6 teen- groeven haalt. y glmfiert, als de Spiegelfieens of Talk. Daar van daan noemen-ze enlgen, mfiflr onei entlyk , 20. Want de Talk 13 10%! ; _f‘"-ml‘ ferac tiger , witter ‘en b11nkender:*_de_. P161913?’ door kracht van Vuur gecalcmeerd , 1s in Gebon— wen van een groot gebruik. Om het te gebru1- ken flaat men het met hamers,1net voordagt daar toe gemaakt , aan ftuk. De Pleifter 1S zo gaatachtrg niet, als de Kalk, en heeft zo veelvunrdefielen niet ., in zich ; dit maakt , dat zy nat gemaakt ,_ zo een. gebruis niet maakt. . I _ _ - , Eigenfcha pen. De raauwe Plerfter 1s;fi_m1entrek- kcnd , op ogend , fluipt de overtolllge stoch- tigbeden op. Zy ftelpt het Bloed , en, komt on- dc-r enige Smeerzels. De Pleiiter is good om te flop- pen ‘t zweten, en alle Bloeden te Ihnten. Daar- om gebruikt men het-dienfiig tegenl breuken , en in andere uirwendige Geneesmiddelen , Welice wor- den voorgefchreven in al te grote verflappmg, cler de Pleiller met alle de Aarden en Bergitoflyke Stee- nen gemeen heeft, heeft zy dit-ook.eigen,. datzy geneefi. Natgemaakt zynde geweefl wordtzy hart‘ en fiolt , gelyk fteen. Dus doet men ze in die droge Geneesmiddelen , _die bekwaam zyn voor het Blocden: want zywordthai-3, gelyk een fieen; Om deze reden heeft men verzonnen ze met wit van een Ei te verdunnen ., doende daar een wei- nig van dat vliegend meel onder, dat aan de Mu- ren der Meulens zich valtzet ; men gebruiktvdat Geneesmiddel ook voor kwade Ogen. ' De Pleifter‘, dus nat gemaakt , moet met het fyne haair van een Haas Worden gemengd. Als het gebrand is , is het zo emplatiek niet als-te voren, maar fynder en opdrogender. Men vindt ook , dat het te rug ‘dryft, en inzonderheid , als. het met Water en Wyn gemengdis. ‘ Voor ’t overige , gelyk de -Pleiftet onder den rang van Vergif geteld wordt ; om dat: het-, met den mond zynde. ingenomen , fteenhard-wordt, en dat by gevolglyk , die ze zoude hebben dem- gezwo1gen,daar van kan {tikken , vis'het dienfci hier ‘t tegengift aan te tekenen , dat men in ty van nood zoude knnnen gebruiken. , Men meet- de zelfde middelen gebruiken, welke men op de plaats van Kampernoelje aantekent. _ Het afziedzel van. Kaasies bladen, is daar goed, want het client in de plaatsvan Olie, om dathet, vet zynde de openingen opent ‘en glad maaktdoor de brakingen, welke het veroorzaakt. Het maakt ook , dat ‘er geen’ gerafp, of kraging in het Lig- haam komt ; ’t welke do Pleifier zonder dat mid- del zoude re weeg brengen. Men zegt nog, dat: de Olie goed is met gehonigd Water, of een Ail ziedzel van Vygen genomen.‘ Men neemt ook Loog van As van Vygeboomen , of Talrkebolfen, met ene andere menigte van Wyn; en men ge-- bruikt Origanum , of Thym, met Loog, of Wyn‘- azyn, of gekookte Wyn. Men moet ondertuffen niet vergeten,,te Klifleren met een Afziedzel van Maine. ‘ Men zegt , dat de toevallen , die van Pleifte: lzomen , dezelfde zyn , als die van Ceruis; ,uitge- nomen , dat de Pleiiter , eer.doet flikken pp .ene vreemde wys. Men moet danflden zieken vette en gladmakende dingen’geven_; al’s het Afziedzel van Malue, Heumfi, fyne Griek, Lynzaad. Men wil ook voorfchryven met Siammonie , enandere af- gan'gmakendeGeneesmiddelen denBuik te zuiveren, Gelaeim om Maren wit 2; rnkfién 3 af'Iie~z/erV,, pin ll/Iuran ‘van Pleafler, ,, die zwarf ::._ygz, wedcr wit tewméen. ,' f Men moet altyd onderftellen, dat de Muur wel gemaakt is , en dat zy gelyk met fyne Kalk ge- pleiflerd is. Daanna zal menze witten met dun- ne Kalk, die helcler is , gelyk hier na zal befchre- Worden. Men moet de Muur met Water vrylnat gernaakt hebben. Want het gehele geheiin be- flaatdaar in , dat de muur niet re fchielyk droogt; . lllélfl PLE. ‘ maar zeer langzaam; het doet de Kalk vafthou- den , als zy langzaam mag drogen; en dun ma- ken do Murennoch‘l1anden,noch kleders wit; en zofer -iet vuils aan de mum is ; moet men het af- fchrappen; ‘dus ookvop gehouwen Steen; en daar do kwafl ‘een reis , of drie gelyk over-heen halen. . Men moet ‘er in een uur, of two dePalm van de hand over been halen , en zy zal zo glad Worden als Manner. De beite dunne Kalk wordt gemaakt na dat de Kalk langzamer hand geleflz en daar ene genoeg- zarne menigte Waters in gedaan -is , men roert ze en hewieegt ze zo lang , tot ‘er (chuim op flaat, dat x'nen’er zuinig af moet nemen; en het ten ge- hmike bewaren; het lea‘:-{temoet metdunne Kalk, van leveude Kalk emaakt, gewitworden; op dat het witzel te gladger zoude zyn. ’ ' Gebéim_ , em, min Zalgierx Piaf/iper te szryzmz, enier kleurpxran te gerum. ' ' ‘Men ‘ nioet-cle Vloer wel affchrappen , dam: na Puim; met-Roed van Schoorfteenen, of eenOven, dat «beter is ,' mengen en beflzian , en laten het twe nren ftaan. Daar na moet men met Boftels, of'Vryflagpen de Vloe‘r' daar mede vryven , en latenyze ‘ rogen eer men ’er over gaat ; enyals zy droog zyn, meet men ze met Boftels vryven, ge- lyk houten vloeren. ~ ‘ _' '“ . ' P L E I S T E R is een uitvirendig’ -Geneesmid- del , dat dik , vet en kleverig is , van velerleije foorteri van enkelde Geneesmiddelen gemaakt, zo ‘die van Gewaifen als Berglioffen komen , en ' byna voor -alle Ziekten desLighaa1nsvdir;nftig zyn. 1(‘z.zvart‘e,) of zwarte Unguewum. -_ , Drogeryen, -die in ’t:Mengze,l van deze,P1eifter komen. Neern Olyven-olie zes pond , twe pon- den Plukzel van oud Linnen , ‘Ceruis een pond, Goudglid vyf vierendeel ponds , geftoteu Mirrhe 6311 P0Dd; gepoejerde Aloé twe- oncen. Eergidiug. Doe de twe pond Plnkzel yanoud Linnen, losjes van’:’een—g‘efpreid, in een grate kopere Pan , doe daar; zeven ponden'O1yven-olie op , zo dat het ’Plukze‘l- wel doorweekt is. Zet het alles op een vu_ur van kolen , , ’t geen niet te fterk is , op dat de Olie geen vuur vatte, en het Plukzel niet ver- brande. Men moet gedurig met een houtje , of een Spatel va.nxYzerrroeren , tot dat het Plukzel gans verteerd is. Dit zult gy weten , als gy een weinig op een Tafelbord doende, den draadvan ?t Plukzel daar niet meen in vindt. Als ditgefchied is, moet gy uwe Pan van ’t vuur halen; en als dat nietymeer kookt , moet gy’er allengskens, onder —het roeren , by doen een pond Ceruis , daar na zal men he: een minuut tyds vizeder over ’t vuur -zetten ; daarna ’t’er weder afnemen ; en g v zult ’er'ook onder een gedurig roe:-‘en in doen, ale vyf vierendeel, dat is, vyftien'o'ncen~Gondglid, heb- bende uwe Ceruis eerfl wel tot Poejer geflampf als uw Goudglid. Daar na meet men het deed weinig weder doen opkoken ;'en daar in doen ‘t half pond-nieti Was‘, in kleine ftnkjes gefneden; en zult het nog eens op laten koken; daar na zult gy ’t afnemen , doende daar , onder een gedurig roeren , de geflootten Myrre onder , ' en latende het nog een weinig koken. Daar na moet men het van ’t vuur halen , en doen daar , onder ‘een * gedurig roeren, by, do we oneen geftoten Aloe‘; gy zult nogmaal de Pan over ’t vuurzetten ,3‘ en laten ze nag een reis, of drie opzieden; Daarna. moet men een drup op een Tafelbord doen , om te zien , of ’t kleeft. Zo hct-te zagt is , meet: men *1: nogmaal zagtjes doen koken , totdat het genoegzaam lyf heeft. ' ‘ = Als he-_t nog heet is , meet men het van ’t vuur halen, gteten het met een Pollepel op een Tafel, of Plank , laten het koud Worden , en doen-_hec aan rollen. V 5 /lanmerbngeu. Zo , onder het koken der Drogeryen , by ge- val’er de brand in mogt raken , meet men een dekzel by de werken hebben , en daar mede de Pan dekken en ’t vuur dooven , en niets verlie- zen. Men-pmoet de Pan in een groter zetten. Deze raad moet ook dienen voor alle de andere voorfchriften van dicn aart. » , Mania? . om’er zicb mm te bedimm. Z0 de Wonde gelyks Vels is, moet men’er een Pleifter op Ieggen, ze alle avonden afvegen , tot _dat zy is genezen. , ‘ . : Schynt het Vlees Wat nit te waffen ,‘ mo'et.me'n verbinden, gelyk hegonnen is; want dit gaafvah zelfvzitten. ‘ ‘ f‘. _ Zo’er flood Vlees in is, meet men eeniollpvan de Pleifter nemen , en ze in een‘Pot met zes le- pels Rozen-, of Olyven oliédoen , en met mal- kander laten fmelten , en nemen daar na Pulkzel naae gelang , fteken ze daar in , enlaten liéfér indrlngen . dam‘ na zult gy dit Plukzelyineen an- dere Pot doen, welke gy zorgvuldig dekken zult, om de kracht daar vante bewaren. Als_gy,’t-ge- bruiken wilt,‘ znlt gy daar een weinig‘ vannemen en leggen ’t op de Wond, en maken datdewond gans met Plukzel gedekt is , die gy’er zagtjes op ault leggen , zoeder datzy gedrukt ,’ of gedraaid is , op dat’er de Vogt gemaklyk van’ lope. Men moet het Plukzel ‘s m01’g€l'1S ejnjs avond‘s’vera‘r_i- dfiren 3 ‘maar men kan dezelfde P1eifte“r'een-gan- zen dag gebruiken , al was ’t dat het Beenblood lag, gy zulfer evenwel zo eeI‘1Plukzel op leggen; en 20 de Wondzwartls, neemt zy die zwartigheid weg, zonder dat het Been afvalt. ‘ Merk Wel, 1. dat zo ’t,.gat der Wonde te klein en_diep is, dat men daar een Steekrvielg binneni I meet doen , ‘uit,vrees,, dat m°enjer ge'en’)P;Iukz_e! uit ‘zoude kunnen halen ,"'hebbende’ee;§(}#.¢fi: Ly. mat in het gefmolten Ungti‘en:‘1atén‘wek‘en; Iiiii 2. dra- 804. PLE. dragen zorg. dat zy daar niet te ftyf in zilte. 01“ \ de Vocht, die ‘er uit moet loopen. 1.. Moet deze Steekwiek den grond ni_et taken. om het Vlees wilie , dat wedex aangroeit ; en 280 ’t gat te kiein was , of de zieke o_ng,€m3k ‘!3’(1)1_° Steekwiek leed, moet men van tsnieerfelilfl 19 fiefmolcen , gieren , en ‘er de Pleifter over been oen. , 3. Dan: men alle dag van Pleifter moet veran- deren, en alle avondenze afvegena _ _ 4. Dat men een me_erder , of minder memgte van Pieifters kan maken , door eike drogery te ver- meerderen naar geiang , van de memgte , of vermin- d . _ egdlze raad is ook goed voor aile andere, zo in- als uit-wendige vooxfchxiften. ' Pleifier voor allerlei Wondeu ,, inzondrrbeid toga» ’t kwaad der Borflen. pnguym , die in ’t Mengzel van die Pleifier komen. ‘ ' Neem Oifenvet , van ‘t Nierbed ; Schapenvet, ‘van elks anderhalf ond; zwart Pek een pond; -Bourgons 1-‘ek een alf pond; nieuw Was een pond. Bmiding, beide de Smeren moeten deur een ge- -hakt , gefmolten , en door een Doek, of Temes gezygd Worden ; men moet ze daar en boven op -’c vuur zetten in een Pan van genoegzame grooc-‘ te; alsrzy wel zyn gefmolcen , moet men‘er Was bydoeu , in kleine ftukjes gefneden , daar na ‘t zwarte , en eindlyk het Bourgonze Pek; onder een gedurigroeren ,. als men ze ‘er by doc: , met een Spatel , of fiukje Hput , of Yzer. Als alies wel gefmolten is , moet men de Pan nog over ’t vuur laten , om de fiof te laten koken , daar na moet men ’t afnemen, de ftof op ene Tafel gojeu , om "er rollen van te maken , gelyk we van de voor- gaande Pleifters gezegd hebben , of ze aan een kiomp bewaren om ze te gebruiken. ‘ De manier van ze te gebruiken is in alien deele gelyk aan die van de voorgaande Pieifter , inzon- _detheid war de Botfien aangaat. . ' :Plu;[i:r tegmjrte wrzwerfngen Jtr Bnrjfen. De Drogeryen, die in deze Pleifter Worden ge- mengd. Neem vier once Varkens vet; Diachylon (gemene )_ een half pond‘; wit Was ; geftootten Menie van eiks vier oncen. ‘ Bmidi_ng , doe eerft ‘t Vet fmeicen , ‘en doe ‘er ’daa: na' -dc Diaohylon en ’t’ Was by , , _om\’t,ook, "onder een gedurig roeren met een hqutje, te doen ‘fmelten, Als ailes wei gefmolten is, haai‘ de Pot '/v_an ‘Lvuur , en "als het koudbegint, te worden, doe’er de Menic aiienskens b beetjes tefl-‘ens ‘in; onder een geduxig roeiten. ls het byna koud , 35, zult gy ’t met een fiatel in een aarde Pan doen , ‘daar koud water in is; maak’er daar van kleine ’:ftuk’es ;, of rollen, welke gy op een Plank zn1tIa- "te‘n7‘ drogen. ‘ Een ‘Pieiftex kan twe , of driemaal "gfebniikt’wordcn; ale men ze maar afveegt. »...I1 PLE. Plnfier tag-en dc hum’: Zinkiugm. Neem Voffen-olie, die van Caftoreum, Coftus, en Lelien , van eiks een once. Hats van Pyn. boomen vie: oncen , geel Was twe oncen, over- gehaalde Brandewyn twe lepel vol. Gy zult dit aiies tot op de dikte van een Pleifterlaten koken, die echter zacht genoeg is. Pleifler uizmmend war allerleifaorten was ' kwalm. — ‘De Drogeryen , die in het Men zel van deze Pieifter komen; neem Cemis een hai pond, Meni een pond, Genuaze Zeep tien oncen, Olyven-olie twe pond. Bmiding. Doe de.Meni en de Ceruis met de Olie in een Pan over 't vuur ; I061‘ die {tof gedu- rig, tot dat zy wel gemengd en gebonden is; my daar na uwe Zeep in kleine ftukjes; doe‘er die van flukje tot ftukje ‘onder een gedurig roeren in. Laat ailes over een matig vuur koken , tot dathet graau , of Kaflanje kleur wordt , dragende we! zorg, dat het, onder koken, niet overloope, al- 20 de ftof zeer giflt. Draag zorg , dat gy ’t tot een’ genoegzame dikte koke , haal ‘t. clan van ’: vuur;» en rpoer het tot dat het koud is; maak ‘er rollen van ,_ en draag.2org., _dat,gy,de Pleifler met natte handen knede. 'E:‘genfchappen. Zy- is-goat-tegenalfe dampen, die uit de Lyfinoer opftygen. ‘ , , Zo hare banden veisflapt zyn, en dat.dit het ont- zakken der Lyfmoer veroorzaakt , moet men ze op de Navel leggen , zich twe dagen op ‘t Bed houden , en ze daar op ieggen , tot dat men 19 enezen. Men neemt ze’_ernochtans ’na vyftien gagen at‘, en vec t ze af, en doet*’er wat nieuwe Zaif over heen. y moet zonder-windzel op het deel kleven. ' - - Z0 ene Vrou"die verlofl is, de Nageboorte niet wel kwyt kan Worden , is deze Pleifier goed ‘om ze te verloffen; als ‘men ze op de Navel iegt, geiyk boven gezegd is. Men heeft in Vrank- ryk een uitnement voorbeeld van dergelyke ge- nezing. ‘ < - Zo een Vrouw in de verlofiing, of anderzins te veel Bloed is kwyt geworden , of een Vryfier in hare Stonden , is dat middeigoed, als men ’t op de Navel legt, en daa: op laat. Als een jonge Dochter , o_£ Vi-onw da Stonden niet genoegzaam, of in 'tgeheel nfetheeft; meet men die Pleifter gebniiken , en leggenze op de Navel. - . . _- Zy geneeft het kwaad zeer derBeenen, de Kak- hielen , en het ontvellen, of finarten der Teenen. Zy is goed tegcn. de He-upjicht , als men ze op 'de pyn legt. Zy geneeft ook_ de dikke Beenen , want-zylhaalt het water. , doonbde zweetgaten na zich , 20 da: men de Pleifler, daar aflnemende, men ze gans nat ».v.'in‘dt; endan meet men niet andersdocn-,, da ize afvegcn en zc, xveder opleggen. 1 »Z ‘ Y PLE. Zy is goed voor Tandpyn , als men ze op het Kakebeen van de zieke Kiesiegt, zy is ook goed gegen pyn in ‘t Hoofd , als men ze op-de flapen v'an- ‘I; Hoofd legt. ’ Plnfier Mama Dei. . Dus‘ wordt 'zy om hare wonderbare kracht ge- heten. Ik erken, ‘dat d'eze Pleifler in den eerfien opilag wkwaiyk te maken fchynt; dat de Droge- ryen, die ze uitmaken, vry veel van beiang zyn , »enTdat die two aanmerkingen ,‘ velenvan ditmeng- zel konden affchrikken ;- maar gelyk delkrachten -wonderbaariyk en gans Godlyk zyn ; zo mag zy met recht Magma: Dci , of. Gods hand geheten Worden. Di: heb ik gemeend , moeft-voor af gaan; om u aan te moedigen om ze te ma- ken. voor uyv welzyn ,' om datfer byna gene uit- .wendige kwalen zynn,‘ waar voor men ze niet. kan -gebxuiken’.-‘ » ~ 1»-~ », ,¢- ~ '1 ' Eigerttfhappen. Zy zuivert deVWo’nde, doet ze ontbin en, en doet’e'rnieuwV1eesinkomen, zon- ider .=enig bederf aan-de Wonde by te zetten ; zy is voor: aile opgeblazenheden goed“, in war deel «van ’t -Lighaam, en hoe engemeenizyzyn mogen; ..m_en moet zorg dragon ,- dat men'er het haair af- '.1'cheert , eer--men-’er’-de Pleifier opiegt. Zy rypt ifllrlgetxeett-alle foorten-van Verzweringen , Kiie- 'ren.‘; ‘Chankersi, en .Py‘pzWeren.' 1Zy.is~goet'tegen \.d’e;"b'ee't' van’-.a1le' dolle en venynige Beefteni , en rhaalt-al.'t~V’enyn na zich. V V i V ‘ “i '3 Zy geneefi gefchoten ‘Wooden; en alle anderen door. ’t-Vuur verooiszaakt. Z7 doe: het Lood~', — X-zer.en=ande1kokensi roe;€ndE*(«‘,Z7@1§?5?T ‘VP ‘:3 flenffifit -_gej;:Space1!1,'1anrhnp,t:;/ofi7y;§rrt5;v1l1[;!V.1‘3fi ata gr 'G'ondg1id:niet pg) new 1goop;e:ga:z1tte¢m1‘Bn1_§3 Ci‘ , mede.voorc2' tordat d1e.Droge§yen,We .le 0; elré -en. tot een hghaam gemaa},{t.zyn.« --’_\‘7«€1’V0‘55_“ Z: t y ‘t vum-.vermeer.dVen en’ t 510613; kokefl a_ $99 3 , em-ogb;-uin isr;-xda'av=na. zultsgyxer de.twmt1g'=on- .¢:e-,;njegw1Was',. aanikleinep-fl'ukje's .g'efz_Ieden3'.on-- deivroeren ;' en:;g.yvzuIpize- 1EC§“’.ff¥!9?‘e7{“?‘d.e"¢e‘,1s ,g§kd0kte;;]3_1!ogaxye — goeyendengedniniga mevieen Palet , of .SpaI§ef.":7Ats.r=het: Was is:-gefmolxfen , « en een weinig met de Drogegyen gekookt y ZUICEY 31' Ies .,v,a.n.‘tovuur_ hélen_en een weung koud;laten.w<:1r- den. Gy zult op dien tyd ook het: Bekken met e rgekgvqjgte enkoxgle Gommen naqleglstzefitfinfzfi 0- ven een Main vuura .0131‘/Ze‘»Z3.ChtJ55t‘¥e-late“Time} ’,;,,3,,,‘ Igegenggyggdgng met BeI'l._«Sp,at¢1v ,« eikafik-.6-n _.‘w¢1.-gefinoltexmzyn,.=ziIIt; gy- ze myt 31146:; 6 ‘Riecen, slat Vail.-'t,Vl1l1i"1Il06t-ZyT_1;j_ ED 513'? “mg kond ‘gewqrden , roerende.gedur1_g 3179‘ '99‘? Pm‘; Adaar na zult gyde volgende P0¢J€I5}1eme111j°m ’er onder te_ me_ngen._b . Z : .V ‘ v i i " Derde'Bere1.'dirig. A 1 ‘.3 Men moet de,.evze,,—.;n1aari_a11;1er€n Heme“ W91 vie: oncen Zeilfieen van de Levandt fyn geftoten neriiexi-; e'zi'ze in alsvhet van’: ‘PLE. rook :. meng -het: alles o'p can-gtootpapiet ondcr eeu.- ~Deze poejexs zult gy gemengd) in Ben 'gr00t Pepelthuis doen ,,,,en daar (na; zulc gy . t aliengsken door de puint van ’t Peperhuis ‘er laten _on>'3‘5‘ ‘t .u —be.1ief¢.., Gy zultze‘ op. een-.pIank;leggen met Wyn- .a'zyn -nat geniaakt; ..of 1net,Qlgid'_b_efmeerd-; gyzult zelaten cl-rogen op @€‘n:!1>l&ats: bmtell dd Zqn ,.en rollen ze in een papier, zonder dat de I'{-ollenmg} rkandel’ taken: 2: n::<,m/:2 A: ‘V « M¢n~maet.~..) 91£'¢ns.-;1i4uzj¢/am>0m»d1°"fingm‘E ,_meffg§n :,,_-~;11j_eS_:(,€§§1§[t--£_!p[ zich: elven; flotam; ’:_h§t :G.ondg1id:,= dej,Zc:;,1ITt.c;en ;; dfi.*M¥rI%'1¢s-,a°_1?d°1‘1“m ;(zo zy‘droog,1s~, ) ,d<: Wlflrook, Mafixks !0fl€1'1“' *‘cie,\ nspaans .gra.en. ; Wait mf1,€.: Gntlzantqm belanst, ;dev,O[v_‘aparm_,x ,«.;de, /Immmihc-, .xde. Bdzllmm ; r( 20 zv .z'ag; en; nieuw.is.)moatmqune:metiEAzyn';_vfWYH rfmejten, »_da‘ar:na deur. zygen’,uen.k0khelI,,"zql- ;1en.*cr,i:»Spaansi gmen:een;we1n1§hV00t‘rt_:WaS V "1 doen. Allesikoud .ZYnde_\g€W.01’!1¢Fls Akqnmenghet -;aan;Rol1en.m'ak.Enr, zoigroo,l:.-a1s<~menxW11- ‘ ‘ — _ .« ‘Verni keur; al,-:h'et bovenfteigoed : maai: by ml alles -;\wat’,er,.i,n komt zeer fyn geltoten hebben, Jinzonderheid. dc, Goudglit, dc .‘.Z€ili’te6n . 61'! dfifi‘ 51¢ «.-Gommen ‘moeI:en:gefinqltEn:zyn :.'_w'aai' onder ‘Z? zgegoten zynde , men de: Bdefliunm 231;; ondfir doen. ‘ 7" ‘ " - . 1 . ,:‘;' V 7 z'z;.i1;,;.:;.’.yz:g, ;%2;;y2;»'_gezn:e»s * “ " mmis genomen_ -wan:,»:a1s,de.Zeiifieen ovenit .' ' vuur’er inkwam; zoude_:zy~doen OPEBYW» WI“?- men , en overIoo'pen:m”t vum-._ , Men» moet Z6 zagtjes met-eenipeper’hnis'7e_r in Ijc1t€.fl11°°1’.5‘3' 2 ‘B? ,zeCovex,1net' .S1I]'EE1.'f8l hebng1et;en.,;ond‘e1j e€_en- gt?- .;{u;igiroeré.n..': cA>is.gy aus_.d‘e'Zeilit_een';i‘ oultens ‘t I vuut ‘er alleenronder zuitigeroemd -’h_ebb€fl'§’Z° 133% ‘als*men' 3: Onzenivader ewe ,. Iof>‘dr1'emga1' zal .'ge- ‘(,eden.hebben., vonift te.becex-rte verenxgen ; zult 8? de, andere poéjers nemen';' re wet‘en.,'"het once en tweydragmen Myn-he; ’t»once ronde Oitetiucie, ' ”t once Maftic, .dti tviIe'onx7:en._ Olihan , .vde twe:on- can»Bde11ium3.'en5?t2ori<;e‘en twe dra’%m‘~’‘l'Wi'°' _' _ “_z_ z 1 .- L V : ‘ -M(enJ'moet weten, [dot cieze P1eiiteriVyiftig‘jar'en »"zhon'd’er bede‘rf.kan bewaard Worden, en altyd goed .zmLblYV€n'.~; ‘ ‘ ..U Men'Wmbet,z'é'/niet gebruiken of any n1.oet.We! drie maanden oud zym; ' _< J, - . = Q ,1\/[en 1i1oet'ze'0p 'geen‘L;ywaat«.-fm-gran .orn dat .ze.fiet: deulruhén-en zoude gaan ;. mzrar :op.Leer., of .Zeem , met een dnimg inzwat Azynv natrgemaakt, ts ‘l'_“.:. ‘lg: ,,.‘.‘.,. 0f1\I/xLleerti.'?:’1éoetI:1?:h fhaekjwiek, .in’oc_h pinkie! in de Wonde doen ';:en: ‘ais -gy femdo I1-"/lerfirerxapv zultleg. gen; ‘meet men ze . teriigondzachqcszafiegaiéfizxgi PLE. ' g;§ive;_Lyvv{aa_t;;, twe,of driemaal op een dag; en men" moet telkenmale de Pleifler afvegen; . ',die.vy‘f'-,' ofvges ma.al»k_angeb1'u;‘,k—tworden , zonder vermicu- wgnv, ‘_‘j3-- zelf Langen; ,zo.n;en«de Pleiiterrwat a't= fchrapt en wait, met Azyn,- kanmen ze.achtdagen' langgebguikeng ’ , ‘ -,7‘ ", : - ifl. ‘44mpgrki»g¢n. I. Z0 de Wonde te diepis; zoci hecv goed zyn , daar enig Plukzel , of .een Steek- wiek met deze Zalf doorweekb in te fleken.' H. De eerite Pleifter, welke men op,de Wond 1_eg1:,‘ 1_no‘el:’er na 2.4 uren.afgenomen:wozdeni,' en di¢;men’er naderhand oplegt ,»mogen‘.’er.mam: Iz- u.r_en,.Dp: blyven-Ieggenyzo men niet ger'1'oo'd’z_aak't vérorgiydooi het overvloedig .vuil“,.""1':‘.geeni’er uité komtv, dir meermalen te doen. , _ ‘ V III. De zieke, of gekwetfte moet noch Uijen, noch Look ‘eten , want hy zal zich daar van ont- houdende , beter té: genezen zyn , in acht dagen 31s in ;we maanden, zo hy ze at. _A1s gy ze op Vrouwe Boriten, of ene Ver- zwernig gebruikt, most men ‘er noch Steek-wiek, noch_,P1ukzel op lcggen: maar ene eenvoudige Plpifler, als hetskwaad deuris. En om het tedoen deurbreken , meet men zes handen vol- Zuring met een Lely-bol nemen; ze onder een fiOt€l1,' en laten in een kleine Pot met Borer, ter grote ener Neut koken. Als alles gekookt is,’ meet men hat in een Pot doen, daar een weinig vannemen, om ’ei' ’s‘morgen's en ’s 'avonds Pappen'»v[an.t‘e maken, diemenfer luau oplegt, en blyven 'daa1' dan mede v » aanhouden, topdat het'deurgegaan.is._V 'Pleg'/?:r~tege‘nVdef bitte dér Niereu. V ' ' ,’t_’Geheurt ‘meenigmaal ,' dat men de ziekte, of andefzins ene onmatige hitte op de plaats derNie- ren en‘-.Le_n‘denen gewaat wordt‘, '20 dat de zieken genooidzaakt 'zyn van ryd tot tyd~\'*anp1:iats to ver- anderen , om koelte re‘ vinden , ‘en'er Marokyn v_elIen' onder te Iéggen. -Gebruik in 20 een geval dlt; gering middél. 7 ' ' ' ‘ v _.‘NeemI§oz‘en~olie‘drie oncen, Rozen, ofWeeg¢ bre. v_vater.drie oncen‘; meng het onder een], doop ’er Lmnen in, druk het‘,daér,’na'matig ifiéfidehani d811,’ en leg het op de Nieien‘. ‘ ‘ ' ‘ '‘~‘- 3-‘ 1_ ‘ --,.De,‘»0xycra‘at is ook' zeexfgoed ,»~1e‘g‘ze"’é'r— of)‘; 31s boven; ’t is een Mengzei‘gen1'ataktvanz‘_esd'e'e$ 11:12 Water , en een Wyn-azynfi ‘t’ Zal hog beter zyn, 20 gy daar, in de plants v'a'nAzy1j ,‘Verjui.s on? er~doe_t. . F — V, ' 5 42$ gaots -£7t1:4‘1"t'?l"1et _ Lotha_nng'ei_1 berkbmflxg.‘ .-,Neem':T11erebi’ntynA;idie wel géfinoitén is; ‘ter-' wyI:zy:-nng warmis ; Goan Elemi geftaixnpt en ~‘ge‘- zift-‘.\zyf.oncen , Oofterlncie (lange) geftoten een once ;,;:Hars Man Pynbomen gef‘to_tefij'd‘x'ie oncen , Drakenbloed in txanen , ,drie»dra‘gmen ,’ doe daar nén de Therebintyn, ‘de GommeElen'fi~,> ende I-Iars byueenr ;'doe.het eens opkoken en Vh'a£1‘l’-het van»’t \zuu'x.,:..A1s..’t niehneer kookr, "roer’er;. ondé-'2:-.een or :9 gedurigrkoken‘, dc large’ Ofierlucie onder , daar 4 na het.D1:aken~ :b1oe'd.: Meng bet Wei met’ een , ’ en by na kouql zynde gooizhetmikolld water , pers her his een ‘deeg :met'deAhanden ', :«v’exandem’,de _d1.-iemaaf v'an;rwa:e’r , -‘doe hep Jan: in in ‘een Pei- kement, en p.laats4hét::‘daat Bet nie't‘kan;uftamg-C,-L Hoe ’t ouder woxdt, ‘hoe/,.'t meet kxachl: heef; > Gebruifi M /5r"a‘rb't.,'zJmt drze Plei/fer, . ZY is‘gdedfivoor‘a11e.VerzWering Nelgen-lo ‘en ,- Onden Van de Pokken , -Sneden», ,en alleounge‘ ex; verze Wonden. .Z hga_1t de,_KoegeJs~uit: Arman ‘ e“:B‘?n‘?n,¥--En hfieffmen e€n;Steek;wiek,van no-' den , lnaak zev met’ deze Pleiftet zo,ude1‘PIukzeI; - en leg op de Woqde een Pieifter op een Schape- vacht_;m_en moet nxet \_zeranderen,»da'n om de vier en twintl uren. “ V , » V . P L E. 3 T E R (ui.tnemend.e.) voor Wonden, Veyzwerlngeni. Qhaflkefs . Kropgezwellen , Pelt- 1?lI11€I1:,~ ,F-xterogcn «fin .GezweHen,, die op‘ de W ¢nkbY3311W'-‘D, en »derg_eIyke»p1aar.zen komexr, Neem OIyven—oIie /van deibefie eenpondv; doe, 2:: m een aarden Pot over ‘t vuur; en alszy heel: is, doe’er geel was by, in fiukjes gefneden, drie on- cen , met’ met een lxouten Spatel , en als ’t ge- {molten is,‘ d0e’er fyn gefloten Ceruis in, zes on- C6_I?—. l‘,°5l',°”.d.¢ g¢.d'~,1I;ig vry_ hard; en ’tmengzelzal wit yzordcniaen deze kleur weder ondez ’t' koken verlleaen , ,en \\rord€u—;denker. A Eer diz gefchiédt, zaljrnen daar by _docn Goudglid een once,u zeer g_efioten en gezift ; Als dit wel is gemengd, doe ‘er by een half once wizten Balzem, onder een gedu- rig xoeren, op dat het niet bezinke op den grond. » Om U3/W,€t€D'. Ofialles genoeggekookt is, nice: man een -drnp doen op een,Po:je met water; 20 ;y await is , is..’t eenrbewys dat her we! is ge- kookt. *Nee_n; ’t dan van ’£'vuur ‘en 'doe"e’ri1an- digpnder twe dragmen Rosmar n-olie', mengende dat, =ge1yk ’: andere; Iaat het aar na ontrent een kwartier {til ftaan , en als gy tegen ’t licht iiet; offer fcheurtjes in beginnen re komen, meet men‘ he; in gen grote Pan gieten met water , ~en he: dam in kneden en mengen met de handen, iop dat hetrw_e1“gemengd :2y.- Merrmoet he: aan mllen mak€Ii_og1:hctrte bate: te.bewa:en..'T I - ~ _‘ ‘ Pleifler vgm Diachilon Simpltx.‘ Neem de ‘gezuiverde Worteis van Heumft .d'1-ie dragmen ; Lynzaad— en fyne Gri_ek—1neeI, van elks vier. un'cen_; Welwater zes pond; gemenen Olie vier pond; Goudglit twe pond. Men moet de Siyiznenivan d?e~Heum‘fl:-wortei, de Zaflen van_Lyn- z-aad‘e'n fyne Gr/iek‘ op deze wys neu=-Ian, ‘ I ‘ V‘ ' ' ' , Was en‘.fny_':;Ie Heumftwortels WEI’, en‘, nadat gy ze ineen*KoperfVertind‘Bek.ken met‘het‘Ly'n=’ fzaad en fyne G_'riek-meel zultgedaan hebben, zuic gy /daar op gieten zes ponden Fontein-water ; en gy zult alles , den tyd van vier. en twintig uren , op een idein vupr vlaten trek]-zen, roerende de (‘ref vvan gyd tot tyd’ , met een houtten Spare] ; dg: ’t ‘ daar na. zachtjcs koken , herhaiende hot roeren menig. PLEI _ ' , » - * ' . twaalf oncen Hats , Olie van Launer-, Venecdze .w; an ([5 nynxgn dlkgenoeg zyn b. ’ m M new I . ' dlgten aetkenknoek Ths?:m§n3?n:xas"=e§ die Ggn? Elemi , doe ze over klein vuur onder een fmelten , om ‘err by re doen Thereblmyn, en Olie van.LauFie|‘- me-nigmul en - ‘ . Dual Ina zult SY£;;_‘§3i"“;':i‘::‘ge“ ‘“;:..°.°s2.:......wy.emeoua-sud- W I . ' h ht; , .. III I m 9 - . _ . d 'fd n latende her door een doekloopen gy 2“ I vaardig m cm mac” Edotlheltl “digger: :31 lelgzflisl :16 ‘gall’, is koud Eeworden . zult EV ze aan I31’ Elem“: "899" 5.’ 2"” met e E file 0 rolletjes doen,. om ze te bewaren. G°“d%“d V"”“Id ‘"“d°“’ feglwy 1'": gig]. {fang ~.Men gebruikt deze_Za1f in Borltwonden; 2}’ is den grond van de_ Vyz€1_23 Y“ gg Ewan},-n goed om te zulveren , en Wonden en Zweren tc de over ebleven Golldghd °P‘“°“' en Z;-Zg wamm genezen; Zy verdryft de Kneuzingen verllerktde hebbm einlhetwatu’ waft meék zifiilaeéi vocht Beenbreuken .en-Ontledigingen; eindlyk help: zy 35- .'0“tP °°“G‘;“‘El”r'd gleéegy fl: 0 den grand de.deurwaaiI'euiingen van weiachtlge vochten. 0 de ‘ ya: 11 gl 2 . , v=‘~’n ‘I “W ‘in-:";. .?z.:“.;““::'2:':: 2.. 2 A L v E N. . :;>;>vr:§]3:;*e:"§§t“f;agf‘§n3t‘af re gigs], en de Poe- — P L EIS T R mar un Vim. Zie 'V L 0 E R. . ' d niet ' . ' 3“ '° 13”“ ‘’‘‘‘‘°“* ‘°‘ d“ "-’ °P dc" gm” ~ 1 13 E2 on GE 12. s_. De Pleitbezop blyft,‘ dan eendeel van Ol1e met de Poejer vandGoud§1;g 4“ °"“ g'°°t’ W" “W wydB1§kken, d atnizlrtind bodem op emlpunfloopt’ Van dopeld’ ‘Sla venwel . . . . is, wel gemengd hebc. Zmtgy an Q 71“ Fe? hm en tyd van den verexlten d-Lenftultgedlend, onder mengon. .Gy zulrmaderhand an een he: een,goed geweten 7 en. hat onderzoek door dc nuis, een mattg vuur van kolen aanleggen , en der wetten voorgerchreven’ Zondet gun?“ ofbedmg’ Bekken daar op gezet hebbende , zult gy zon ondergam hebben’ curl“ V“; en. Mom, h Bum ophouden. met een hinugsen Syiateilr; :‘c;t1'iasr7<1)1ok 'cvem:r:xelmeng°‘(l)1t::r rget g’enoegz-ame me- hunne ‘hand onder nan d‘e~R€k€11iD8 V3“ °“k'°fl°” Em" °.°1?'.=.. ’ ‘ . 3 ’ 1 7 dat hun overzyn-gegeven; met mete van : wit. vanfeqn I:‘3_; gxllafer tgEne‘e]:lVe0% :r<:tte1(1J."m":;"' d: “W XIV. A". 16' 0f P",”“”"cm ’ gn mficrw‘ nde 3543.; zygenoeg VII. Zy' moeten door een Schrifc aan den Pro- l.)“k.°mc".t' mg I °P 9 ° ’ ' ' cum” van den Verdediger in overflagniette ken. ls ultgewllh _ mm gave“ den dag’, op welkede Rekening en dc Plejfler am» Andre de la Cro1x._ flukkm (Van b_ewys~onder handen van den dcrden . ' - e zen. wortxr ,met ontbod glen W06? nc.-men V1“. mice“ G°““T‘° Elem!’ Fromm“; Zuucn geg \ , van Plielmn der Pleitbezorgers. ‘ 1_ Z moeten genoegzame hoedanigheden heh- van danrlovergcving van to doen , zonder plants- verandering. Ordapmznu cl d¢j]nr. Arr. r7. V I I I. Zynde I-‘rocureur van den eiffcr in over- flag, moeten zc drle dzlgcn na dc eerfle ontbieding den Procureur van den gedaagden ontbicden, om zich voor den derden Procurcur te latcn vlnden, op zekeren dag en juifl: uur, om te zien vafl fiel- len dc onkoften , in de Rekening vervat, enze toe to wyzen ; Ordnmnanu ti dcflm 18. IX. Zynde derde Procucureurs , mocten 2: dc Rel-rening die twehonderd Artikels en meer behels- de, acht dagen na dat zy'er meden belalt zyn ge- weeft , valtgefleld hebbcn , en die mecr Artikcls behelsden , binnen vyftien dagen. Ordamumce ci daflus Art. 1.. X. Zy moeten geen recht van bylland ontfan- gen hebben , en Procureurs van den gedaagdc in Rekening zyn , al hoewel zy hebben met hunne hand op de Rekening de vermindcring gefchre- ven ; en 'er 111661’ Procureurs van den gedaagde in rekening zynde gevonnisd, door ’t zclfde vonnis, byfland voor hun ontfangen hebben , die’er be- lang in hebben. Ordanname ci deflus Art. 2.7.. X]. Zy moeten in ‘t opmaken van hunne rake- ning van een Artikel geen meer van een Pcuk ma ken, in de plaats van ‘t geheel in een en ’t zelfde Artikel alleen te vervatten. Ordanmzma ci deflus Art. 7. XII. Zy moeten in de rekeningen , waar in eni- ge overflag gemaakt is , van een enkel recht van advys voor alle de vragen, zo welvoorname, als toevallige-, geen meer er maken, en zymoeten in den overflag gecn ander recht van advys maken. Art. 8. .9. X111. Zy moeten niet meereilfen, nognemen, dan hun toekomt. Clmrlu VII. udaflu: Art.44.45. Loni: XII. 1507. Art. nor. XIV. Zy moeten door hunne nalatigheid , of hunne kwaadaardigheid , aan gene gedingen ver- tragmg toebrengen , alzo zy tot herltelling van de fchaden en intreflen der partyen verplicht zyn. Charla: VII. ti dzflm Art. 44. 45. Luui: XII. 1507. Art. 1161. XV. Zy moeten ‘zorg dragen voor de proceffen der partyen aan te radon , eer zy dam: in geraakt zyn. J7If¢7lc0i: I. 1535. Cup. V. Art. 7. XVI. Zymoeten gene Rekweften tekenen, zon- dcr van hen verkoren te wezen , waar voor zy ze tekenden. Francois I. Art. 7. V XVII. Zy moeten van een zaak , welke ze in ’t eerfte geloofden , rech: te zyn , of in ft ver\'ol- gen affland doen, , zo dra zy vinden , dat zy on. rechtvaardig is. Francuixl. cidsflus A::r.35.. S.Iba- ma 2. 2.. q. 71. Art. 3. ad 7.. XVIII. Zy moeten getrou zyn in ‘t klagen, 20 aan hare Broederfchap , of aan de luiden des Ko- nings , of aan ‘t Hof, over de omkopingen on k\va« de Pleidojen , der Procureurs party , andcrs zon- digen ze; en zy zyn daar by aanfprekelyk door hunne Clienten voor alle de fchaden , welke hun door die o11re¢htv.Ce_rdighedcn kunnen oycrlgomen. Francoi: I. 1535. Cap. 5. Art. I7. PLO. 899, P I; 0 E G .is een svoord van den Land-bou. ’tIs een gereedfchap, dat van bout is, en uitdrie flukken beftaar , die in malkandcr zyn ingelaten, en uit een fnydend Yzcr van ontrent drie voeten Iagng in die drie ftukken vaflgcmaakt. Die drie fluk- ken bout maken de drie hoeken van ‘t vierkant uit, en ‘t fnydende maakl: he: vlerde omlaag. ’zSnydende fteekt een weinlg nit om een duim in‘: Pad tr: fnyden. Als ‘t Paard dit gereedfchap trekt , en de menner ’t {lerk drukt , kan men in korten tyd veel wexk afdoen. Dit dient om Paden om te fchoffelen. _ PL 0 E G is een genoeg bekend gereedfchap 1n den Land-bou. Om ene Ploeg gemaklyk en licht te maken moet zy geen hogc raden hcbben. D21: is, zy moetcn ten minfle vier, of vier en‘een halve voct hoogte hebben, om te maken, dat dc [lreken gelyk zyn op den grond ; dat is , dat dc Ploeg—balk van dc hoogte der Borfl van 't Paard zy«; want anders zoude dc [trekking te veel op de As neerkomen , de Raders Le dlep in dc aar- de docn zinken ,. on he: Ploeg-yzer re veel opha- len; te veel arbelds hem geven , die ze houdt on veel gewelds wegnemen. Zo men tegenwerpt , dav: dc grote Raderen meer Aardc opnemen , dan de kleine , antwoordt men , dat air gebrek licht is weg te nemen , door zeme:Yzcr ce beflaan , dat aan de Specken der Wielen vaft is , walker einden gemaakt was als een band. ’: Twede voordeel van grate Raderen is , da: men 2e gebruikende dc Strengen voort na de aar- de zullen vallen, ’t geen met kleme Raderen dik- maal gebeurt , als men dc Paarden wil doen kee. ren , en men_ verlieft veel tyd , met hunne Voeten weder over de Streng te krygen ; daar zy gedurig in verwarren. Men moet zulks ook voor de 0fl'en gebruikefi, en maken , dat de {trekking is naar de hoogte van ‘t Jok. Dit most men ook van Beeflen om geweld te .docn verllaan , en die van ongelyke hoogte zyn , alzo de {lreek van de flrengen altyd naar hunne grootte zyn moet. P L O E G is om: een Timmennans gereed- fchap, of Schaaf met een Yzcr van ondere , daar een fmalle Beicel tuffcn is , en waar mede ze op de kant der Planken ene groef loopcn. P L 0 E G, of Ploegmes , is ook cen Boekhin- ders gereedfchap , waar mede ze de kantcn der Boeken affnyden. P L O E G Y Z E R is.ccn groot fluk Yzer, dat her grootfte deel der Ploeg uitmaakt , ’t eindigt op een punt om de Aarde te kunncn openen en klieven. , ' P L O M P E N , Kruikebladen , in ‘t Latyn noemt men ze Nymphca_Nenufar. Men heeft’er van uvederhande foort; witte en gcle. De wittc heeft een blad dat by na rond is ; en gelyk ’t een Waterbloem Is, 20 bloeijen zy van zich zelf in do ‘ lloten. De Bloem is ‘er groot van , dubbeld , of vol kleine lange puntigc Bloembladen , in walker rnidden een gele knop is; zy bloeit in Mei on um. J De gele, die ‘ool-: can lang blad hcbhen, gcven -een Bloom die zo groot is , als cen gele Ruos, K k k I; 1: met PLU. V _ V _ . _ -en voedzcl op gezaaid land zoeken ~ ‘en alsVzy ge- met 8611 ‘ki'3.“‘° k“°g m ’t made“ ’ dezemoej geten hebben, zoeken ze Water’, om,Bek en Poo- lan er dan ‘de eer e. ‘ or. ten te wafl'en die vol Aarde zyn. Zy gaan nick Igoefmen ze kweekt. Dez‘c:m";é:nPi1,,a;furtlcv1g0t- Zitteyl om te lfapen, .maar"gaan op haar naars ne- den even eens gekweektv en. 1 d natwogdt ge. derhurken op een plants die ver van Geboomte en ten en 5053-8 AaYd°‘g57'et’ gm arty moet dragen, Hagen -‘is, daar de wind naanlyks waait. In de‘ houden. Z0 ‘W3 me.” my}; fioisg Men moet-rze nagt gaan zy van malkandcrgins‘ en weder , na flatver altytj) Water in de fietge Verpomm, dat Amdwurmen Zoeken, ofnaander gQcd,waa}.mede dhaY' Hie‘: ‘“meme“! Qég men herplant ze wel zy zich voeden; en omniet re ve_r vaninalknnder te in de I-Ierfit gefchie t . V gaan, geven ze gegung een klein fchgeentqg. Zy haait. komen ’s mor ens y een om zo ra ’ rig is Kmcbm’; rchoon 26 vanlt1‘:,'3r;ierli:)ue]dV:7zo(;‘t)e.lt—,z}'g::: heen te vlieggen. Als zy’vliegende anderenizien _ echter hebben ze ene kraif e is oed voor afgmg OP db“ grand , mepen Zy Ze en vanenm, dllkwfl droogd met Wyn ggdmn tefié gegwollenheid der onder den hoop. Men vindt ondet dezelve ook eh‘ §°del'°4°P' Ei¥Ie:1te('.:.ls::] Men maakt’er ene Pap andere Watervogels , die zich Gdaaxgonder men- MH “'88: 6“ Z ' ‘ d Blaas' gen‘ voornamelyk Kievitten en ummm. . . . 7 . dc Maag geneeflg, en 6 9 a , . van , die den kwa . d- D Pl vieren z n gemaklyker te vangen ~al‘s_zy mfit bet‘ Water "te%I;lt_e1:;1n ofggfiéfikfifiefintfigoae alleeen zygn, als wznneer zy andcte Vogels ivy zich hédeh ‘W98 me ~ lfd ‘t, hebben. . ' ' Dauwurm wkag. Het Zaad voéer‘ ggnfsan Om ze op de Netten te doen komen. gebruikt 1 15 Waarfchynlyk dat men‘ Zevoigti e en moerige meneen , of twe levende Kievitten , dielaan do Phi“ Eeeff » Om dat Zy mMa'tthy0%u5 en Gal-een Poten en Staart vait zyn , die" men doet vhegen, glaaltizena begilggfll ‘§§g’5Pt" , gelyk-ik ‘hie: -Ina zal lzleigen ‘, en met 'IeIen_‘_dozynf PT‘ '5“ 51' . . _ ‘. . - ' d k 'sheid. Ema: ’t We 1: Moi‘ en ‘zyn van _ooi , Q - -3 Nymphm 1SdZ:er,g€v:gaYff)§:g€Ye1 ::n‘:i1en an- van Siroo , met de Veren van_ een P-lnvier opge- Pllmus Verhaalt ’ ..a Zy d e den‘ d voonbxen t. fchikt , waar in men een houtje fieekt om ze op deze Zyfide geb““kt.’ ez - hg zonder at den grand vaft te pennen als ofzyleefden. Men ' zy Verdroqgt en vermfi he: Lcaléraigmvirordt "t 15 heeft een, of twerneften, en_verfcheide_n gereed- 111?“ ’C1' 9915 »9‘?*°5.ema.§ v.ano§nenGa1em‘15ge1oofc; fchappen, die ik naderhand zal be_fch-ryven. Wy doorhare hoedamglue emz , at Van ens Liuhaam moeten mg zeggen ’ datde p1.uvl¢,y-en gemakke. dag zy onee Stem -onderhou r h tvoorcbéngen 1y1;ex te vangen zyn, als zy in de maand van Ofhzber V0595‘: en d-at ZY »Z‘Ch'fle]t tegeralg efi Men ge. eerft overkomen, dan in de Winter, en nog flim- Van Wind“ 1 ‘he m.'Ve¢1 kwaaL ix? afziedze], in met in de Maart, als zy heengaan , om dat zfy dan bfuikt 28.013 "‘"f°.}f‘e‘d‘§}“V;‘{Zf°’é3em11ee.d in"een' beginnen te tieren. Als de Winter lang duurt, S“'°9P’ "1 comm 6n k » Em fmeerzcfvan, is ‘t niet goed voor de vangfi ; maaij wel by afge- Mmebadi 8“ mm.‘ “ma I er d V 31 die eens broken Vorftjes , en zachte Regens. De Noord- 1’ L U V IE R 15 een Vieil? Gem ]o3guif’;S gem ofte en Zuid-wefie winden zyn -dc’ belie v_op1: de , - . oo I 2 ' vifiiils oevrfriftgetégrgn , een zwarte ,' korte e 3 n vangit. De Noordwvefie wind is-’erV1nooit: goed _ . - - ' Winden uit eggen , yge- . » _ dwat k,om1S_ Daar V001. Ik zal daar na die I _ fC“e"Pe Bekheeft’ die up “In - ' ‘ . 1 k deliefhebbers van de Pluvier-vangii ze noemen. ema"d“i‘°°““:.£::‘:::“.:i;%.‘¥::.§;?. Y a W.” .’ gtaau,van k ]e)uer}‘:;11.;gis groveren langer. Zy L3]! 3 mm a//2 dz gereedfclaapperz 2’ mdjg > am bmme vlekkery W rmen de kofl;' ‘zyn Ick- de Plwuiers /age» ta leggen. ‘ . krygen flan Vt1e:1gene¢i'invoe.n met ei ' y ers ._z.bge>e en ; V on . . ‘ . ' arm dik en niet even lang1-noeten'.zyn_._- De ene Noodzakelyke ofzderrtclyftng 9 moor znlke a due » most Weien van negen voeten-en drie dunnen, en P1“"'1°‘°“ w’!/5" W”gm' de. andere van ‘negen voeten; zY‘zL1g~5Y1. beide een . , a . ini in_ eki tfz n op ’ dunfte ein V ' inenn-oe_m_r Zv*% "*3: S*°?:r::‘;.%efsL;.§:;ti:: a ’ : T‘ f°”1‘.Wy1 op S262 ‘lvziexckomélgdagélyks met Men heeft ook. twe. ihikken van deIDud1g- van fie“ V ‘°ge“'" Z - ' ' ' , een Vat elyk de Figuur met 3, geeeken .- _ Zy Smte .“°PP'¢“ 1 9“ Vilegen wig: ‘Ii\?I§’c}13§1rtgee:i€E::t 1-nogten; eengvoet lang zyn , drie , ‘of vier duimen den avonii; NI'c1]’t‘)leg.11tT‘iieZ\t:a(i)1l':'M"iart Alstkoud breed, aan de ene kantop eenyuntgefneden, men .e'rlvertre enm RV ‘ ’ ‘ '~. - -. tel-Wlimn. W°‘7d" Vemehkkeenlfigdgazzéggafipf; ;‘elf,0‘e‘;°,?,‘§tk.?p mil‘:/llnenzinoezt twee Stokken hebben , die naar die fnenze na ’-t 0g ’ ' 1 1; welke met etekend is-‘ vanecnduim - a d en hcbben. A15 zy aikornen g_ey en: V V 4' 5 « . . 9. .; 3iie;§Ql§§e§a Zifid-.W_e‘{‘tcn , Inn als ZY na"bo‘veii dik‘»6n 9- ,“ 0999” V0‘?t‘1“‘“g 2 ‘M “'13 t .e.”"d 6”‘ ‘a‘t Z’uid-ooften. ‘lyflgoinen.rdeurgaanshun punt hceft. Mcnnoemt ze Sm-rm. gnan n Drie PLU.. ‘ ..,1=sLU. -32., D_rie an”der‘e.fl:ukl:en v'an‘Hout, als die‘, welkc nien;1:ond_,=;ais, ho,epen;b_njgc,; cn\v¢}k¢1’n"e'h-fféekc met 5. getekend is ,. en -twevoetcn lung zyn , en in he: iiiiddelite gat*i.V.t_o_tV_op gie hglft; dan fieekt zo dik a1s_de (keel van_een Vorlt ,‘hebbende aan men een van de einden in ‘t gat K. en ’t ander in vveerskanten een punt. ' Zy Wu1'denv=Pamt fgKe- ’I: ggit-‘.13-mwelke men:-nret;k-leine liouté Wiggetjes ng1gmd_ _ - V . ' - ' ,daar xnxvaftflaatp Men moet dc andere tw'e om. Men heeft ook een Difl'e1 van doen , gelyk die hoog en omlaag, op de zeifde wys vaitmaken en met 6. getekend is, waar van ’t fcherpe metmcer fteken drie anderc Stokken C. H. V. achtie‘n,dni- den dfie dilimenvbreed is. Zy heeft een hoofd dat men langtuifen de tv'v?e'itukken' Hout B.F.' an-, C_D_ fterk ‘genoeg is om daar mede delfiauxvin to kloppen. _ die doorde" ten komen; , ‘die duidlyk gemaaktzyn Een krom Mes , of een groot Mes , met 7. ge- om ’t'ove‘i:ige infiaat.te houden; Méntmoet de ein: IDCYKC; "V ' v‘ - I I ' I , den de'1f.twe'Draagbat‘1den ;. of Hennipzelen aandc ' Een 'fl:ulV<- Hduts met 8. getel(Vend., Vdat Billrird ftokken..cn L’.-I. van’: r'nidden,v: endé anderéaan dc geiiaama woidt‘; twe voeten van tot B. toelang VoetenF. D..vaftknopen, ofgelyk enige Pluvier van. is, en op een p'unt elndigt, aan de letter A. en ’t gers doen. Men moet eenTou van twe voetenlang ander eind B. C. ial, ten minite lang zyn, een voet met h'et.ene eind binden mm B. en ’t. an'derT aanc. en kroin ivezeni‘, vgelyk"c verbeeltl word: : men en, aié men ze vol. wil inakenf, rdoet men niet—an- moet hVet driehoekig fnyden, geiyk am ‘I; eind C. ders , "dun: de _Guédu'l. tel itelcefxi doonf ¢1e'o;Se- té iiien is. -" — ‘ V V ' T1lflg"t een ’c 'I‘ou uittnaakt‘, en uxneni-laat3 ‘ ' -- »M‘en- mo'et ‘oo'k'e’en»1fluitje hebben; om de‘Plu- CI22zmz.op' iyne fc_houder'. i ‘ -.: .n ;i;.. v'ieie"r'i'té1roepe'n. Dit word; verbeeldin deéetlte ' _ Als aIle§"’op' die vvy'sIge{chilct'%rsw§i. zai menv-her: Figuur, He‘: nidrdc van de‘grote'Pyp‘ van de Dyars met nieuw Lywaatdat ongebleekt is bekledefi, ge- van een Geit ," of van een Schaap gemaa-kt , die lyk men": in de»vyfde‘Figuur' ziet ,' waar aangiy 2ian’Weerskan'ten is afgezaagd, en‘ drie duimen lang. een fiuk~Lywaad B._ O. boven aan zultlaten ,iwel— Oni ’t to‘: een Fluitje re maken, ftopt menrhetnan ke gy _ron'do‘:‘n~aan; eneghgepel van: hou: V311. Zuit ‘ti ei/nd H. roman dei opening E.‘ met Was; Dank maken; emtot een dekzeidoén dienenr, als of"t’éf na' niaamnen eenpla-tigat Egonderzzlan her Been-, ‘een vanreeniIfiiftjezwasyrdiiblzal .de (Marat: in ma: onrer dewind in.te_Vl'atcn k-omen.‘ yMcn meet zyn on1?liienit»te..doen.jl : ., V .. een g‘-at F. in‘ ’t midden; recht iiflfl'i:)bV8n’[fidk§n , ' Enige‘ gebiuil'tén_'ecn Pipmu Vo‘ge'laars Flnitjei, dat 2'0‘ groof is , dat men ‘er eenltleine Schryfpen ’t gem" in’ de‘ zesde-'Figuu1‘ verbeelciwordt , om in nan iieken’ , en een‘ andere‘vryn"atg1ioter op=de dam: de“Kievitten mede te roepen. Dit Fluitje is ‘ ' "111 '_t eind G.» on_1’er‘een helderder gelnid niet andersv, dun een-klein hout , watdunder ais ‘n V g ‘ 0I’11'2€.8V¢1n’Vd§:n ha1s"te’ hangen ‘zal -een ping/‘, Id~r'ie.dnim'lang., op it one eindtot‘ hét _1'ne‘n '1: lie-‘nhes dieurboren om-’er3 in H. een; toutje middeV'niT./gefpleten",~om daaf een houtje van een aan vaft re‘ 'méi.1;en7.‘ . ~ —. .- . - . ’ Laurie)’ tu(l'en.te (taken ,4 en ’t ‘gefchreeu, van een Men‘ 1no'et-een.1KVorfhebbenqlverbee1drin=Fig22}2 Pluvier/na:telbootzenl " -x i i 1-. Zy mdet degedaante van eenEi hebben, en" vzin Men heeft buiten dat tweistokjes , 'de Mam, g'enoe‘gzai'ne groote ,‘ om ciaan d_r1e levende Kie- _gehele~n die na deFiguur7gelyke11. 'Deze is een klei~ vitten in te' zetten’; dziar moet een opening in we- ne ftok van twe en een halve voet lang , rechr‘, zen om ze’er in_ te doen gaan , eniet om ’t te licht, dun, hebbendé éan1’tdik~'eint"l Bi. een ‘Paalt-' fluite'n' , en een Ton,‘ of Kootd om» nan te dz"agen.~ je _va‘n drie ,- of ‘vie: di1imen'vi2§ng. daar dicht aan ' ‘ met een Toutje,'.vdfl:ige1iiaal', zult gy :11 de Aarde vet brengen , die uit ‘de Garrierw gekomen is , laten- dc op de einden 5:011 7. een [tukje zogrootr, als twe vuiften‘ om {prong azmvde Guedm te geven; ‘Di: gefchied “zynde zal" dc Baan ten gebruike ge- - reed zyn. \ Zo gy nog twe Garrieren 2. 8. en 4. 9. maakt aan dc andere kant van ’t Bad tegen over ’t eer~ fie‘; kan u de Baan tot twe tegen overftaande win- den dienen, to Wctcn, voor die van ‘t Zuiden en die van ‘t Noorden , of Galerne. Dies heett men niet dan vier banen van doen voor de acht voor- mme Winden, want die van ’t Oolten en Wefien ’t'Zuiden on Noorden zullen te (‘amen wezen die "vnn"t Zuid-ooften en Noord-wefien , 611- die van 3: Noord-oofien en .Zuid»wei'ten. _ Daar is nag‘ overig , dzitmien dc Plum opde plaatzen zet dam‘ ze nodig zyn ; dc eerfle, welke de achterflze Paux 1'51, met [4 ge'tekend,-'za1gefto- ken Worden zeven , of achtfchreden van 't Bed 3 4. enaan de zyde , gelyk een~ha'lf voct verder dan d'e Palette 9. de twede-, die de Pau-is met 13 getekend, meet in deiaarde 2.651, of zeven fchre. den van ’t eind van het Bed 1. Z.'il'1 de grond ge- flagen Worden , en aan de kant ontrentreen voet an ccn half verder -, als ‘dE‘Palett¢ 8 0. De laatfte Hfzal in dcn‘grond‘worden geflagen achter ‘t huisje , een halve Roe vcrder; regvtegen over de me Pa- ictten 8 en 9. inaar 20 men »wiI fpannen uit den Noorden meet men die Pam: uithalen , en‘bren— .ze aan de andere kant van de Baan, zettende ze, op de zeifde wydte, als gezegd is , op de gem." kende plaatzen met dezelfdc Cyffers, en de Pan H. 2:11 00k gebragt worden op de1etterG,’ en de ver- blyfplnats E. op de Plants‘-D. 'en- alles 2211 inzynen ftaat blyven. Hoe mm a’: Nettm moetimnnen ; an 429: ge- 1 reedfr/my fa Men. Zo gy Eluvieren wilt vangen, wees dzm vroeg morgens met :11 den omflag op ’t land, en {pan op de vsjys , als indie cwcde’Figuur gezegd t-'vordt~~’t PLU. 81 3 ggcgi fin enkelde Baan met een Wefien wind r ee . O1_n niet te xferwarreng men moet dc GuedmIeg- gen in de Garmm, nemen het Net: op den linker arm; yen gaan na dc Pan , die na denknnt van een yerblyf isrin den grond geltoken, dat zo gemaakt IS, van Boomtnkken, dat dc Vogelshcm nlet zicn kunncn , die ‘er in is. Deze Pam moet van de Baan ontrcnt zeven, of Zlcht Roe af zyn, en zyis goed , om ‘er een his nan te doen, die op ’t eind van het Tou van-’t= Net is; daar na gaat men ach~ tcr uit na doB:1an toe , latende, dt‘/Ly»£),~ ofReep. langs heen vallen; en , alsrgy aan de Pa» Famau S. zyt , moot‘ gir daar her Tou met de Katrol T. aan doen , zo at de Katrol recht tegcn over do Paletten . 0-. is , en gaan achter nit langs het Bed Iatende hetNetval1en. Als gy aan de achterfie Pan R. komt, zal men aan de Koorde ttekken tot dat ze recht is ; en dan moet men ze aan de Pau, Vafimaken , dat zy. niet weder te rug kzin gaan. Ik heb goed gevonden in»ecn_Figuur te verbeeI- den , hoe men»een»MafIwo1p legs. Onderftelg ~ dat de Paul 7. de Pxm zy , daar gy de Lyn 2.. 4. a:m~ doet. Neem ze met ene hand op de plaats met I. getekend ; ‘en Ieg het om , om the his 5. te 1na—_ ken , die men om de Paul 7. doen moet ; maak daar na een twede lus 6, waarvaan ’t eind 4. cm geflagen wordt, boven om ’t andere;' en trek daar na do me enden 1.. en 4. , dan zal de Knoop we] gemaakt zyn , en ’: Tou 2211 eer breken, dan Jos- gnan. Men moet zo een Mafltwpor-p._wel. weten. te" leggen, om.Netten te fpunnen. Als ’t'veind van ’t Tou van«’t Net——wc1 vaft zit, zal men de Gaul: P ' . oplichten, en zetten zyn di-k eind op ’t eind - ex Garrim; en. nemcn ’( Tou van ‘t Net -, en halen '1: na '1: Bed , en daur na he: doen in de keep , die op ’t eind der Gwdzi is, en daar na ‘t door iemand, zogy die by uhebt, laten vafihouden; en hebtgy hem niet , leg he: in de » Garriera, onder de Sam: P. fleck hetgepuntte eind van dc Hillard onder in de aaifde, om ’t ’e_r1’n te houden , terwyl gy-.n:1 de andere Gmda N O. gaat , daar ge-ook ’t Tou in do Ileuf van 7t eindé M. zult fteken. ZyLmoet zo tond zyn , dat men ‘t kwaad heeft ‘ze neder te krygen, dis.gedaau zyn- de, zult gy deeinden in dc Garriere onderdc Sur- ro: N. Ieggen ; gy zult de Hillard boven dc Gugde N P. wegnernen,- en zult het ggmze Net in ’t Bed zo doengaan, dat her onder de Reep zy, en gy zult de Moliken der Pluvieren en de Kievitten fleken. , beginnende met die der Pluvieren , gate- kend met de letters g 2 g. wclke gy op deze wy_- ze zult fl;e11on.= Z0 dc wint niet recht Aim, of Weft is , en 20 zy een weinig na ‘t Zuid-oofien is; 2:11’: eerflc Enter‘, met Z. getekend, een half voet van’t Bcdafzyn, en.21cht,of negen voeten van ’t eind V. en de an- dereqnoeten op die wys geplaatitwvorden gclyk gy ze ziet, een voet, of drie vandcimndei-e. Dc eerfie die in ’t achterfte van de ‘Batu: zyn , zullen ne'gen_\voeten van "t Bedat‘ zyn. Z0-de wind in tegendeel wat na’t Noordoofien *f"K.gr<.k k k 3 _ :10 ~ c ‘Sn; . ‘_.,a.— _,,':A A ». ,. 4., ._.___m.,... PLU. L ‘ ‘ * PLU. dz Bifrls , -moeten dc amen nog zcs voet vcrder mcgken , ‘.1: gcen vanenige takken most gemapkc van ’t eind ‘V. wezcn, om d-at de Vogels a_1tyd met wo_rden,d1e_mcnin de grond gefteken, en met riet,‘ of‘ den kop in do wind op loopen, en gelylg ze gerneen- rmgt van b111nen_n1 de ‘I-Int bezet Worden, dieniet lylcboven de Enron heen gnan, dat 15 tuffen de hoger,dandr.1eyoeten1s, envanlpoyen ongedekt, Enmten de nchterfte PM R. zoude net kunnen maar rondom den Vanger als een Heg is. Hy moat gebeuremdat z bcneden’tTonheenl1epen,want geen ‘wnt aanft 1y_f hebben, noch enige lichte het Net ‘is een erdc korter als‘t los 15, en de helft, kleur. Deze Hut IS gemaklyk te begrypen, albe- als de wind fterk is, » fchryyen we _ze met nader. Men kan ze in de der- A15 ’e'r byna geen wind is, zet men maar twe der- de Fxguur zren , d1e twe gefpannen Netten ver~ den der Emm achter ‘t Net, en In tegendeel als beeldt, welke een man kalrdoen gaan, of los la. de wind fterk is ,x legt me'n’er ma_ar een derde, en ten vgaan ,_ zonder uit zyne Hut te komen. Mon ‘-g gnderer voor, om dat de Pluvleren zlch bene- nraakt zlttmg van ene Zpde vanpeen voet, en van vens de Enter: nederzetten. . vxer , of —vyf duunen dxkt, die men zet onder her’ ' Wat dc Kievitten belangt, dxe zetmen onder de Tou, op de plants door G. getekcnd , daar de tout- Plnvieren niet , men moet ze op de zyde zetten , JES krLn_fl‘en , en dagrr men aan de_H_andvatten f g. en dicht by de Gamerem 2? \V0fd€h by C19 111513’: kiln relken , o1n;de Netten over te halen. Men letter, g g. verbeeld. . . ‘ moet op de Zoden', onder hetTou1eggen , een Als alle de Entm zyn '11], de grond geftoken. hand vol_,Ried‘, om te beletten dat ’_t niet rotte, ficekt men de honten derl Meme, Roervmk. ’Z0 en daar van ecn arm vol op'de Vaarvde leggen in de men ’er (we wil fleken, fteekt men’er.e<>:n voor en ‘ Hut; om zezindelyker en jdrogerte honden. Men ecu andcre aehter , man? als men met clan ene zal twe gaten in de aarde maken d e. by hetTou Fteekt, (‘teekt men ze met dan achter op’ deze enpop zy. van de I-Iantvatten, om’er de hielen van “W5, ‘ , _ 1 . de voet in te zetten , om met meer kragt de Lyn ‘jS_teek de Pen‘ C. die‘ nan’: dlkkeemd der. Stok vgun het Net-, over te knnnen halen. .Men moet {Valli iVs“,V en houden ‘t kleineemd F. ‘Vail; zle of’t Cllt alles zowel doen , als men cen , als wanneer regt over hetvhuisje is, en als ’t pozls, hon’t een men we Nettenheeft. voet lroog; tenvyl gy de tizve honqes A B. in den . , V 7 , Vt _ grond fteekt ; Inaitk '9! Clflfll‘ T111 961’! lflleflde K-1% Om de Baa» te maker: ,» en two Nettert ie vit nan vz1{’c,' die men aan eenlus aan de poot heeft gejy/Q ,, fPa,,m.,,_. Vail gemaakt, die vry lang moet zyn, op dat_zy ‘ _ V zich niet bezeere, en, leggende de flaart op ’t emd Die twe Netten wil zetten om'cr uit een Hutjc van’t houtje ,maz1kze‘ da?J 0? met een toutje Vail , mede te. fpelen , zou‘er genoeg mede verlegen zyn, en nemlende ene van de Hnspels trawuillets ,rnoet zo hy gene had zien maken , of door ’t volgende men ‘t eind van ‘t rtoutje, ’t geen boven een vxerde zich niethadplapten onderwyz_en.. , Zie de tweNetten van de lzingte vim ‘t ftcikje is , op de plants door gefpannen verbeeld in de derde Figuur. I E getekend vaft maken, en brengen de Tra_vou1l« Maak de eerfte Baan,gelykhier boven is geleerd lets in ’t Hntje. Z0 men we Kievitten wrl aan geworden , neem daar na een lang toutje door de de Mmte brengen, most men do andere op de ze1f- geflipte L n S T. verbeeld, Welke gy met het eind dewys vooxgde Bimll brengen. _ aan de pan M. moetvafilnaken ,,gelyk ontrenttwe, De Huau mock 6611106’, Of W6 V211 ’t B651 ge- of chic voeten vandaar ook een toutjc aan eneVande- plantfl Worden , en ontrent: zes voet boyen de laat‘ re paal Y. en het andere eindaan de paalfi. Zo dat fie Ema. Onrzete plaatfen rnoetmen den Stokne- de plaats K. van‘t toutje van’t eind der Garrimo, men , en fheken de twe pennen , die aan ’t groot twe, of derdhalve roede, af zy; alsphet zal met de eind ML zyn ; zo, dat men ze bewegen kan , even korte‘ Gami:G.vz1f‘tge1naakt wezen met het ene eind €115 een As van een Karos tulfen de twe wielen. aan de letter K , en met het zmdere azm Q. Neem’tk1eine eindX.1egt’er de llok byna recht op", breng. de grootlte‘ vyf , of zes roeden verder am 20, datzy recht op ’t Hutje aanflaat, en_fteek dc de letter I. op een half voet na aan’ttoutje, I. t\ve pennen HI, indengrond.dl€.a8I1’t¢1ndVaII_’t en met het ander aan L; laglt hen‘ omlaag leg. tontje vaft zyn ; maak daarna ‘t emd van’t toutj_e gen en fteek een ander tonne door de andere ‘van ene der I-Iaspels aan’t mrdden I_.. van’t ftokje linie, die gefliptis, verbeeld,-doorST. ’tWellre men 'Vi\fi} 131 bfeng T 3!1d‘€1‘ 33“ ,1 H}1tJ<‘-- D0 H1441! moet flrak houden; en mcnvzal met de Billiard ‘t 2:11 vaftgemaakt Worden nan ‘t emd X. van den Bed ; P. maken ; ‘War In men de Garrierm fiok, en men lnoetzencder leggen , en zemetwat zal fnyden , zettende daar aan de Palmen en sar- ' ‘gtas , of kruiden, of net bedeknen, op clat ze van 7013 vaft , gelyk in de andere Baan. Men nmakt de Vogels niet worde gezien, dxe’er vervaard Van deze Bnan tot twe winden, makende de Gzzrrierm zouden warden. ‘ v . _ V X Z R. recht tegen over de andere ; waarin men Die HI4414 is Diet flndcfs 7 dim fie tWe vleugels de Gmden zal leggen. Als men van wind \vilver- van ene Wouw, of een Havik , die met «#116 , of anderen, moet men: maar de Lyncn omkeeren, en vier klokjes Van dc ]Hgt ‘clan 7t find Véllrdlt fliokje de Hut van plants verandercn. By voorbeeld die vaft zyn, welkc nitvoeren , ’t gcen ik daaf In all two Figuren verbeelden de twe Netten, nn de Oo« zeggen. ’ ' ,_ fie wind gefpannen. Onderflel dzm , dat zy nu‘: A15 alles in {taut is , meet men ’t Huge gereed Weflen verkcerd en verandcrd zy, moetmenecrfk ’t emd ”"6’- .314 PLU». ‘t eind van de Lyn M. Ieggen a-an de letter‘ b. De Pan Farmu A. aan de kleine p. en de stchtei-fte pnal H. aan de kleine m. De Gmd: K. aan de letter X ; op deze wys 2211 ’t Net gelteld wezen te- gen ’t Weften Abm. Men zal ’t ander Net op de ze1f- de wys veranderen , zettende de Lyn Y. op d_€ plaats der kleine a , de Pan Farceau op de kle1- ne 0. en deyachterflze op de letter 11 , keerende ook de Gueden om , en niakencle een [age zetmg op de kleine h, en daar de Hut om, gelykzevsjas voor de andere wind. De twe Lynen, die geflxpt zyn a. h. I. n. en b. h. P. m. doen duidlyk de ver- andering des ..Winds zien, of de manie1\, waar op de‘Netten gefpannen ftaan , als ze gekeerdworden. Men moet desgelyks de Entm en Meme: veranda- ten van plaats. Men zet twe, of drie Entnzvoor d’ eerfte Baan met een Kievit , of Meutr; en ene nndere achter de achterfte Baan , en de overige der Ema» voor ’c Bed P. Q. en de Huau achter het laatfte Net. Nu is'er nog overig u te leren hoe gy tie Vogels lokken moet. Om de P-Izrvieren te reopen 3 M te makers, . ' dzzt ze in de Nettm komm. A1s~uWe gauze toerutting gereed is’, gaatmen in de Hut zitten, hebbende het Fluitje, omdeuhals hangen , en Oog en Oor na de lucht , ziende na deene en de andere kant, en 20 haafl gy iet hoort, of ziet , neem .uw_F1u‘itje en roep daarmede ; ter- wyligy fluit mo‘et gy nu en dan de Meutanlacen fpe« Ian,‘ om dzit de Vogels gemaklyk zullen naderen, als zy de Méurm zien bewegen, en de Emmzien, Welke zy menen re leven , zo wel als de Kievitten. Als gy ze zietiiaderen , draag dan zorg, datgy de Méutm . niet laat vliegen , want zy zouden zien , dat’er de Kievitten aan vaft waren , men moet ze ookzo hard niet lokken , als ivanneer zy nogver zyn; maar het geluid, van ‘t Fluitje wel de helft verminderen. ‘ ‘ Ik heb de tddnen ziangetekendewclke men ge- ven moet , in ’t begin; ‘t is moeilyk ze natunrlyk te doen héoren , let op die, welke fluiten, als 2e 11 over ‘t hoofdivliegen ;' trucht ze na te apen; dit gefchiedt llcht , alsgy ene Kievit in de Mum hebt’: want hoe weinig men bleialt, 'aIs iy in de Meutc zyn , zy imdeven. Om ze te ,doenk'omen , hou ‘t Toutjc der Kievit in de linkerhand , het Fluitje in de rechter en zettende nwe klelne vin- geg: op ’tinidde1i’te gat, zult gy de tonen flazm, die in dit Figuur zyn , na dat de Vogel is ,. well-Le. gy ziet. ” ‘ Men moat gedurig met het Eluitje zo xyeldeaiy der Vogels , als deP1uviercn nabootzen , :11: 2e by ’t Net zyn , en houden. de Lyn yan 1; Net in de linker hztnd gereed om te trekken , 315 de Vbgels ’er over {lean te loopen, hebbende de kop in den wind :-‘Want ,; zo zy over ‘t Net heen waren meet men ’t Net.nlet trekken , al waren ze gelyks .de aarde. Als gy ze heel laag ziet koinen , en als zy op een Roe, of anderhalf na aan de Baan komen, laat dan ’t Fluitjegaan ,_ en bxeng beide uwe han- dejraan de Reep, om ze met‘ kmgt3oVer~teherIbn, ( PLU. , ztls cle eerl‘te komen tulfen dc twe Paletten K. T. zo gy ziet, dat ze meer dan acht Voeten van den grand zyn , moet men ze laten gaan , zy zullen ‘omkeeren , want zy zullen meu1'gmalen’er tien~ malen overvliegcn , zonder nog recht te komen; fomtyds zetten zy zich bencden , ver van de Bo- men neer, als gy ziet, dat zy dit willen doen , zult gy kugchen om hen dat te belctten , zo ze niet tegenftaande uw geraas gaan zitten , moet imand ze docn komen. Hieroin moet men gedutig met zyn tween zyn , 2115 had men maar een jonge van een jaar, of tien by zlch, d1'eachter’!;Hutjemoet omgnan , en een gl_’0t€l1 toer om meet cloen, .0111 achter de Pluvleren te komen , die zyn gaan zitten ., en houdende zich krom, als een Beeft datgaat Wei» den. Dan zal hy allengskens naderen; gaande gins en weder zonder zieh op te houden, en als zy aan ’t=lop,en 2yn,. zal hy ze zachtjes na dc Bz1antoe‘lei- den, totleen Roe toe aan de Baan. Daar na zyn hoed opgojende zullen ze over ’t Net vliegen,,— ’t geen gy overhalen zult om ze te vangen. Dan moet men’er na’ toelddpen, zc den kopinduwen, ze uit hetNetnemen, om’tNet weder ten Weflen te leggen; en alle de Veren op terapen, die men op den grondvindt. Zo ’t»Net te flapis, 2211 men het war aanhalen‘, maken de Ius van de achterlte Paal, om ze over te halen en weder op zyneplaats te leggen. V ’t Gebeurt fonnwyls dat de Vogels zich‘voor.het . Bed nedexzetten , dan meet men ze doen.~loo‘pené over ‘t Net ‘heen op de Baan , alsrzy dzmr. weder zyn , zal men achterom loopen, hood 1: niet op met doden, niaar flaatfcr het«Vliegen wa-V als een Leeuwerk , zyn , den encn na den anderen te fterk op met uwen hoed , £115 of ten, om dat ze met derhaaft deur ‘tNetheen 2yn“,. dat grote Mazenwheeft; Gy ziilt’er fomtyts vyfi ‘ honderd in ene flag onder uw Net hebben‘, en- behouden ’er ondertulTen_'geen dertlg. Als g'y twe Netten hebt gelegd, en gy'ziet,~da‘tr de Vogels wat te hoog zyn , voor ‘t eerfle N815,- wag: ze dun zian ’t’twede, fointyds-zetten zy zich dan t,ufl'en de we in, enhauit u niet met 2:: over te halen, rnaar hou'uwA’Ir‘on niaa-'ge'reed§"terwyl dat uwe hul ) ze gaat opjagen, w':mt zyeryzen fom-t wyl van zel . Als gy‘ een‘-grate koppel Pluvieren ziet azmkomen , of van andere Vogels , die van —‘ den andere verfpreid zyn , moet uw 1ncdegezel"t Toutle van de Hum: gereed houden, om ’er aan te trekken , als de eerfie Vogel van de koppel om lung vliegt, die op een halve Roe 1121 mm ‘deBz1an. - Want 20 dru ze de Hmm merken gzullen‘ « komt. de lfiatite dc eerfte voorby vliegen , en zullen al- lemzml op een voet 1121 van 'de aztrde vallen , zo , dat men fomwyl de ganfe koppel van zeven , of acht dozyn te gelylc vangt; maar dietwe gezellen V . moeten malkander wel verflaan. De Hmmmoe- ten niet getrokkenworden, of de Vogels zyn ten minfte op zeven, of aehtvoeten na nan deanrcie, or" nog wel nader , om dat zy over neder gevlogcn zyn , eer zy lireken, Hoe ,- 817; ' omze te doen ryzen. \ A1s’er Gummm . zekete Vogels , wzitygmter ' ’t Net 'zoudcn ~ F POE POE,‘ . F P0.E- A non. Fry * V - _ ‘ . » ‘ ' i ' 2? "n we oncen smaeeen once Citmngela per dewyi deze iaatiie het lichtfi naarden Mod‘ 813 Pluwitrfgereed moat make» 3 P006? -, .21; };l’1’E’,"a‘P';e‘;‘“’£y‘i;':'geI;£f,/:'::_g”€:mt’ . » ‘ 5:331 een en een haff once; Nagelen wire dragmen , der ’fmaakr V ‘ om ze 012 ta dt]?rt- ‘ I ’ een vveinigdCit'roen-I;ghiliex‘1i ,8 fl;mlpb‘t allesficn fien h In 'r begin als min Ede glis eerfé daar in gazes _ C - ‘ en maak daar ene _‘ Momcr - oe er v_y pon ry ze y, o e 0- eat, moeg men e en en en anzen daa_r uit 1 k mm .C spit braden. nan Neem fynégcggelffgk §§§‘Ze’,. Vygeboom ; laat ’ . ven befcnreven P0616! , die gy met den andere we] houden : want dat Gevogeltc 2011 de icleme Vxflen Men laat ze g¢"“°°“e3;] id; Zy gm zyn, maa t deeg van 1nd 0 en _ wyfze dam M weds; min; " _ zun mengen en een kleur _geven , die n behaagt. alle daar uit vreten. _ ‘lat ze gelardccrd ZynE)- n‘c-fap Z0“? “me PC. 26 dam Md r gna ’ als voren drogen , tot zeven '1 Laat daar na alles deur een Lect ioopen. Na verloop van twejaren mag men Vis voor zicn men 25 fm?1“k1Yk met 1.a 33,, op’_ Men maakt de en iaat 2e 31% imam wk gy Z3 33“ Poejer bew2- 1 . _ , _ zelven daar uit vangen, aizo men zc met geen an; P9‘! 6“ Look’ Cl.‘ Z? Z6 «:1 k de Snip?” ’ mtg?‘ male.“ me’ 1 ze ebruiken wilt , om vlekken ’’”d‘’’‘’ m“”’” 0”’ ‘[9 P‘’’-7''’'fr“/” 1‘ m“£”" dc’ 008mm‘ ‘'13’? in 8515' heffiv muvieren wk game n tgny ewand uithaalt. Z13 “?n'’ en ’ 35 gye tegnemen neem een klein fiuk- 2 M E‘k b ‘ ' P O -K KE-N’ -Dem Worden in We room" 0".’ nomen, dat 111911 Z5 9 ‘ g }I1t}]CtP3P‘“' wag . ’ tr mitkomt . N55-“‘. °5 V3“ ‘ 9“ °°m°“ ! was 1° men’? derfcheiden , in Kinder-pokken en Spaanze-pokken. 11:15 dfuk ‘Water’ da 6 ‘ 11 Id - 1 d at a w d It - Snippm fines dag , of door 161-11136 d” n d '1 us’ die gy Wm en laat her . malen, in C 6! Vlzatef. W3; 5‘ 3 d n C ‘’ °‘ Wy zuilen van deze fpreken , ais wy dc eerfle 2f: '1’ O EJE R noemt tglgn r de ’namm; Z0 fyn is leg rhet dan Op 83!’ 3] etam ier en In’kt dem_v0ch_ dag zy genen _reu hecfr. aat zc aar’m_z op een gehandeld hebbm V ~ ftampen , of? vryven, 0_ 00 Ian, ,tZy'tdoor ’ r op ieggen tot at’) hi’. I Want we En 5. Teénen horde III de lucht drogen. befproeize daar _ gemaakt. -daf m€“1‘““‘“t].‘anv%[? daze fig is; neem dim “'4 ‘ ‘'05 “$5 :3’ R d en? ’d0c - na met zeer goed Rozen-watex, en water vgn Oran- K,,,d,,_P0Mi,,. de Chymie, ofvde.1VI.echam gefc ie J n-buikzuive. op de vlek en 1ette_r, W€1_k6 EV lg‘ o°de’Vlek . je-bloeifem , en iaat her drogen. Zo emge fluk- Gy zult ten gebrulke der armen Le een Weimgje van ma page; Van e; p , , ken te flerke renkhebbcn , zult gy zein gemeen wa- De Kindchp - ‘ an men zes of $9: , , * 0 , Neem den volgen- « mnde Ppem hv\)rL:£c§‘tesu\7’oo‘1{VIa{'il:’1dI¢re11.’ geeftvan v1er laat Z6 dd“ 9”“ mcht P ven gre1_11€“' $5 ‘ _ okken zyn ene befmetlyke ziekte,‘ ' _ d. d . re: weder afwaflen , to: da: de reuk’goed IS , en d’ ' _ ' ; die eerfi . c v ftien den dag 33“ M19119 Lmne dogk v }teP’°i‘;E ‘:1 ‘ zacht. A15 alies gemaakt IS ,_zult gy er ondex zet. r . nworden en rypen ,daarna deur- ' tot zeven jflfcfl 2» "W" "die Vaéfilgexgefign Van vyf: neem daar de P0€1€1'.m‘Ri‘:ltV"e§”)1,g‘0Vera}1:eernZte ~ ten een tefl met vuur , waar in gy btorax z.uitheb_- breken en in raven van tien tot twaalf; en’ VOOY zeerwit blyvcn. 611 "1 '4 ’ _ _afvalien. AZy laten 1.omwyllid- _ _ ft men ze van If h my en 20 an“ - ben gedaan , en BEDJOH1, tot dat dc Molt we] gc‘— tekens na , of Pok-putten, di tien tot vyf 9“ tW‘““g.Jaren ’ gee ~ ezin- fchrYV°“ 315 :6 Wren " en Z6 E ' ‘ . . - Zy dient tel‘ gen twmmg gremen tot demg. e ': vel van ’t aahge- _ , , v . noeg deuvrrookt zy; dam in zuirgy, vooreen pond zicht fchenden. De Kindenpokken warden deur . dik_ dc 69,33 reis nogniel: vveg ls , km! 83' '3 3‘ mg l hier van , dus bercid , twe dragmen goede Muscus een verglf vcroomakt , da: zich onder ’t_ Bioed van Ze11“W'Zi°k“*" ’ 6“ mzovnderheld-v'an G eem opfloen‘, Omdaar In te gelukken. nemen , ene enflen halve dragma Civet . 1.0 1)! mcngt , de Kqors maa_kt . en op zyn tyd unwaas-, ge .01“, en waar voor —het byz0ndef1Y1‘ 13’ Y Zo ’t Papier zo fyn was , dnt _het te flflP.WW» ’ goed is, en zo met, zo veel ais Mnscus. femende 1.1Ch 111 de hlllt zet, en dus't Bioed ontlafl. Wcil h §mc,t eenweinig witte Wyn {-’,5"’°n = of de neem een weinig Lym v'zm Schryn-We1'l_{erS , laat ' _ Verfcheiden zyn van gedagten , dat ‘t Kind dezc zu e een ebraden »AppeI.. ~ « 1-, 1; over ’c vuur met» een weinig ZUIVCI‘ water Potjti‘ ‘U00? WflVm€"- onzuiverheid van de Moeder erft; en dat deze met fpyhjvanlt deg: Poejer in ge"eB°"m“”.a1e"gebm-1’ feelten I’: Moe: maar een Weinig klef ZY” 2 an‘ . , . . . . , der (yd aan ’t gifien rakende , dc natuur door dc ‘kegy :11: in Hoeft, Pluris, heete Zzinkingellavggi? dnelxs zonde het zwart , ofrroodwivofden , dfi] :1; ' V brag‘ ;1:§d1:°°J7°&»if‘§o:3°g'E[l §“’f‘l"y 151°; Kogrs gaande gemaakt , dwingt, om ze na bniten 1 . . in . De wanger* _ ‘ . . emisb . ee ;lS’C1'00 . — ' te ryven. _ . gene Zlelflten Igcrfizgtfidakn xiet voorzichtighedd gs‘ can “.,1eim1g£E;r1dIt1:(é):fi1g:zoto6}: dat ’-t 1Y5 . Y10Ch Hell? ' ‘ d°°“ fl°“'E"3 me“ Beef‘ her Va“ 95“ 1““"° f'5“‘P°1 V Andere fchryven ze weder aan de fpys en 't 011;‘ mg’ '2“ C8 2 ult u’wagten»daar van te geven W‘ kw” .na’r wit zy- vryft daar ’t Papier by , €11 £5’ to: een dragma- . » . matig gebruik deszelfs toe. ‘ _’ bnnkcn. 12 O of R0delooP.hecf[, heeft _ma. dat get mede {Chryven kum ‘ ‘P O E J_E R E N 18 een Kunfiwoord van dejagt. Dat I-mind dc pokken oud krygt , 1-ch,y,,en u WY1 me“ Bu‘ 0 P ’ 1”‘ Z‘.‘-'“’ m §“;yPoejeren_ . ' _Dxt gebmikt men , al_s men in droogte na Haas daamm aan de foberheid mm P0616“ 0 _ 1333‘ I 9“ ‘hes °P fi°E‘5° wege“ k°““! °f°P “'3 Enige zyn van gedagten, dat dc Mazelen 10 we}; C ‘Hoe J9 .‘Berc-iding van de Bfl''5i?-’‘‘.'‘’’''‘”“'‘ 1, 04”’ ‘ . . ' IdLd n‘tdandI1fo ‘ ‘ am we Pm» re mm ; §2‘§‘:£§§e§, :;‘;;‘.‘.;., 32;, tfnnc... °m‘: ;J;;;;:;kf':,:;:*;:}*j=:,,;_¥“ ~ =° W“ “S 4° Tm’ N once Iris en twamlf gedroogde bee~ ‘ mindert de reuk en ’t geucht voor de Hondenv. 1; een een 1 ' ‘ en een.haIf,once Gommc Gutte 5 8}’ 2“ ,Deze ‘Poejer wordt Ee1“33k"-“Van em once I“. 1.219963 115” G . , . _ , Anderen even voor dat ten aanzien van un ,' bew:u:en.d. Ze Pocjer gemaklyker Wutlgebruiken’ [Ramp 311.35 Z1; teen Vyzel , doe he: daar na door ’: fame]: , en genen uitioop hecfr , en in been? 10- die de Kindgerpokken drgie, ofviermaai krygenl,‘ die A13 gy 8 der zekerheid , JUDGE E)’ Uckken ‘We EC“ Mme ' . ’ ' me“ f°."“Yd5 3°h‘."°1““d‘°°5t- D“"“7-Y”"°‘° D°" niet anders veroorzaakt word: , als daar door, dat en met mger me in em glas water , en'laten daar om mwe Poejer :6 make”. V, pen , die andcrs met, dan zuik_e ljoelen hcbben om de Immune lwak I-S’ om aldegm de “me en made fkagmen (meht of tien creinen van die Poejer. 8 1 net water tc.bew.aren ; geiyk in t Ifand van Caux ms M buiten re dryvm, en de ove,g_eb1ev€n’, em m tmkken a rc’vrncht dgslaappoejer in een on- Nam,‘ Overt-chotvan de Poejex’ {lamp ze weer, 1 V m_ Normandie , 111-dC‘MClJCl’_y van 3 I-lertogenbos. m-euwe gl-mug maakn y GY gun oqklmc V Rodeloop , Slaapioosheid 6" en ze met een weinig Styfzel , war 591.3 Om» ; Z18 watvwg 31% :6 VISPOCW" "535" =_ °“d°‘ he‘ Daar zyn Kinder-Ppkken; die. zonder van Kooxs mania‘ Bulkfiop 3 wnnt dat houdt de Zinkingen, m fa k1eur‘te‘geven , en Kolen van Wlt Hour, . W°°rd . r ' . . verzeld te gaan , met ianger op zyn meeit duren , Hoe gcbrnx end. N n fin mum een zachte omb ebrek dam, Van de K016“ van een Bakker, ‘ , Men zlet omtyds Vxlfcn In de PoeI_e_n. Maarals dan ‘me dagen ’ dc pmflm zynmt 1 gelyk “cine op , bezadigt 8 PS’ : o 3; 1? dit was We! end“ em in em Vylel; gy , ecn Poel bekvvixaxn zhailiyn on: de V15 te honden, blmjcs _ V0] van wgi , die opengm, , en dmgen fli1=1P- . ‘SH _ 0516, met drie grein 3“ m, 3 I klem. am gevm die u behaug; , en : moet ze een ultogn egnen, aar he: wat_ermkan den Rude" dag Dem zyn met ge‘,m}yk_ Men bereidt de -1 P P G 1 ’ an an em rein kunt er 661 d A een hame Zeef Ziften Vt afiopen. Anders IS er nnt dan een moddeng water , Poejer van de wortel van E 6g k We 0 drie laten 25 dz“ M 001 en ’t weder ziften lot dat die Viffen een heei leeiykencn gmndigenfmagk Opium, of Laudanum, EV kw“ 0° rem’niet ge_ overfchgt W9-def fl"“n1.’€"’ ' ’ » _ geeft. Dooitmiddel vand1en:_1floop , Iaat men in grain Laudanum geven , als een 3 dat he: or 211165 dc“ ‘S’ ' ' ‘ Duitfla11dd§Poeiiorr(1ihetvierdqaariediglopen, enz. is. , ' _ 1 om zc goe re ou en. 7 Desi Po'ej'er.van,AIantl, W0;<:td¥:2g‘a52X‘;‘e‘$)‘$g fl”d"r I7-f W" ‘I? PM-7” Men moet zic_l}}wachten'van dergelyke Poelen al die Plant S€5‘T1?l3k‘ v 3 S ZY fléldheid der Hep N emnt mene Houtgcmalen, ofven-or, {tamp “V g¢.na by den M1 put re maken is. Zy verbetett (16 k°,”de Onge Lrfterkt 416 V9!‘ elaat hit door can Zeeflopen, en meng’t~daar _ vuile water daar medev m fcnen , verdryft de Wmden en ve he: . D t n dc Haas Poeje" re veel de Hon Maar de_ reden leer: , dat zy veei eear door ze- \ “S 7-98 me I ' kere kwaadaaxdige en befmezlykeflofzo welvooxt- ~ = L‘ . acht Pond 5‘YfZe‘v 5°" h““d"°' B-6-"E," 7” . d n h t It d k z k . . i s fyn i'tamPe“ : 111611591’! 2 9!!-‘$911 8‘-blulke !(1)C(?en, of Schapen , brand he: tot het Wit “Oldt, ;_ . 9“ 3‘ i°s":n§‘v':;‘gade‘;‘;l3;g‘:a":“Water' dat ver_ gebragt worden , als de Purperkoorts. De tekenm van de Kinder-poiééen. De tekenen , die voorafgaan , zyn pyn inn’: Hoofd, Waigen , Vermoeidheid; pyn in de Lenden , Vex; flagenheid , Kbors. , anders ioopr her Zo den eerflcn , twedcn en derden dag van de , ofzuigtdoor den grond , Koors , Kinuiehpokken met rode en wine puitijes gelyks enenleeiyken fmaak voor den dag komen, dc Koors vcnnindert; énde ' andere toevailen naar gelang ; za]'er niets te we- in die Poelen veel zen zyn : maar , zo dc puifljes gee] en ioodkieurig Braaflem, een weinig Zeclt, en noch minder K~er- zyn, of biaau en laag, en delfioors hevig, dc dof— ‘ " ' " ' ‘ L I I H heid - 7 " .. t den Viflen ins zwaktc deelen. Men neemtin eené \';:H ‘:52: “:3? na'1’net gezegde Poejer. 1. E, :;‘u"3‘°“.g tien' gtein in een 1epfe1W nsK1n. y llorllnywget Parfflim mflgemme Peder. In .t games" let men . - - oorzen, 4 . , .; ven op t emd van KS4“ 6 r . a k u_ » , L A V _ - - dc Koors begtntom C 0 ~ V v - d R an een and, re aven en 2115 i , m n 3 In: I055 01 P Lclilg te ]n1?Ltigen. ,’ fieem Elm y f ’ Rm‘. 1201:. d d barns moeflyk , dc ogen en handelt. daarzal men Geneesmiddelen vinden om: 11015 BN0‘ '5“ ‘''m ‘ tt- re zuiveren en heelen. iatlgellcm 3m“°1““.'. de. “cm 3‘ 1“ re en te geven, en Iang rn re _ . ti zware—Wy,|) dat dc neg” d3ge,,,m°,by zym ' Zout en zuor frnaak1Ylf5emaak" nglalglen in te gé- II I. Netm 115‘ D°J'““"“ can 11.3“ ‘En en “Ire tc gebtuiken , :21 Oprum tegen to . Ewe‘ v_an élks evcn veelt smmp ttouldflecn ’ en ven Boat/at AP 07- , . 1 ' r eens oftweemaal‘, of meerma en van, ‘to Orn 1.0 veel mooglyk voor de Ogen zgrtgtg dra. _;33u*“-bdmg; ’_ op dc Rum]-e5_ D“ dmog, 2-‘: 01,9 11, kan men ze meet ‘1a3\a1t1:’::‘::fi:vc:;Dge'n in. doet ze aivailen, en belet de k;okpnnen. Dumm- yt Gebeurt memgmaa ‘Z "6 dc] is ook gocdwoor dcsehm L . -. en heeft . din 131 me“ *0‘ ‘dc P“'‘‘‘"". Y ' , n ‘wit Ko ienood .en.een edtfeylolécht nemerr. 4%“ men van dez0g.env=kW=‘ ’="’- “°°”‘t W‘ ‘”"3"'“° P ’ drag: . daar na ‘t met een Reel vanv .. doo,n¢h_ een Komtoor , fmeert derftaande drank re dnnken. POK. ' POK. dragma Spaans-green . Ram alles, en doe ‘t in een half dragma Jalappe, en vyfticn greinen Merzuriua verglaasde Pot, giet'er op tie pinten heet Water, Dulcix. .Men moer. deze Buikzuiveringcn :0 me- en roerhet we! met een hontten Spatel, ofhoutje, tot nigmalen herhalen als nodig is. De Zieken zullen tdat het Water koud is. Als dc Puitijes zullen ver- zich daar na negcn , of tien dagen ‘s morgensen zworen zyn, leg 'er op twe dunne doekjes, in dat '5 avonds Baden. Maar onder 't Baden ‘t vluehtig water nat gemaakt, en neem ze daar met at", voor Zout van Slangen innemcn. Men geeflhct van lien dat ze droog zyn. Dit middel is goed voor a1ler- tot zefiien greinen; of welslange-vet, van een half lei andere zoort van Puifien en Gezwellen. dragma tot een toe, in de Conzerf van Rozen. V. Neem ‘t Niervet van een .Rund , of Kalf, Dewy] ‘t Afziedzel van Gajac rneer kracht dan doe het op een fchotel fmelten, en {meet her met ier anders heeft , zullen we de wys opgeventlroe een veertje zo warm als mooglyjr is, op ‘t Aange- men ‘t moet maken. zicht , als de Puifljes beginnen wit te Worden , en zelf te voren. ’t Smeerzel belet her invreten , en maakt, dat men’ me: is gerekend. _ P O K K E N (spaanze) is enc befmettelyke ziek. Neem zes once gerafpt Gajnk , of Jenever-hour,‘ te, die men gemeenlyk krygt van oneerlyke en on- twe onccn Schors van Gnjalr , een once Saflafras, kuifl'e Mans ,of Vrouwen , door vleeflyke vermen- een halfpond Spiesglas in een doelrjegewonden , en ging en onkuitfen handel. een halfpond Kwikzilver in een doekje. Giet hie: Taken: Wu J: Pokéen. op twaalf . of vyftien ponden water. Doe ’e alles an elenfwelfflopge Pot kokenltot op een derde; of . ‘ . . . e e r. aat et daar na ales deurzygen en he- erzg’gfilgggmézgsggggefigefgg:;‘;]:fi;d$§°£&": waar bet ten gebruike. Na alle deze voorbereidim Ban ’’t H haam - men raakt aan 't kw len kr Ft n ’ ml mg“ dc kwylmg ‘mm middd V3“ men" pyn in hoofd’ die ’snachts vermeergert ’ de yagr met een Kmkfmcefld vcmonaken‘ ! I ‘ men en beenen zyn als, of zy met hour geflagen waren; en ’t gehemelte is fomwyl met Zweren be- zet. Als de.[’okkenBverouderd zyn , hederven de beenen, kornen’er» eengezwellen fomrydswordt ‘ - her krakebeen van de—Neus 0pgeg’eten . men ziet Neem mauwc Kvgk 3 rrmak ‘§,;'“°'- T°.’°"'”"’“ I kk d P .fi 1 h tv I d. d en Varkens-reuzel co m een omer , op een «Va d C” 3“ Egggle k,‘;']§°dL°[? kfiene ’ h ‘c ‘gm 3“ déél Kwik moet gy due deelen Vet doen. Gym]! 5;‘; qt)‘;-ginnen Xe Tanden ‘lacs te svltaildiatlr o1?i%t: an“ mange“ ’ om,” een Smecnel van ‘e mi‘ 9 7 vallen en bet Tandvlea verzweerd dc leden van ' - . - ’t Liglraam verdrogen . de Ogen warden blaau, de W'7,"”5 ' Mm }:"°°'i, d?" pek_°" C?‘ N“ d°°" =Ooren tuiten de Adem Rink: de Amand len gcbmkcn' Ieggm em Y I mm’ enevryven hem iwellen , de H’uig hangt; de natuvjrlyke deelenezyn daar m met em ’ flohwe dzagrn-1: 6‘ Evil? WT: ’ m eens op zyn mee e zon e e re enen. de C11 d‘? Am met VYB£ezwellen e e ’ begmnen , daat _na moer men totyde Beenen op-_ ' é‘3“3‘“““a :‘,;e*:':*:2,;:=r:*;:?;.t::::eat‘ we Middelen war 41: Sfaanze Pakém za?"‘;f,x;t’ heat Li ' V t ’ men ( .. v t ghaam voortgaan en met den hals V I. . . . eindigen. Men moet zorgdragen , dat ’men dc - D_° "°‘€“°.“. 17".” ' beg” gemakkdyk ‘° gene‘ ruggraad niet fmeerr. Alsde Zieketeer van gene]- zen, dus Is I er n1et'mede gelegen, als zy oud zyn , t ~ - I ‘ d W. ~n de ziekte kwaadaardig , en de Rem hees is gewor- ems’ 15 ’ H mm Y * we Y“ E gent“-E5 1”‘ den. Men vim“ ook ’ cm W moeflykcr re germ Als men den Pokkrgen dus gefmeerd heeft, moer zen zyn ,aIs zy met Beenbederf en Zweren , en nit. 31$ hfigeggi O:g°];l’g’§t:I1:fien‘:‘t§{E:‘é"°P "39 LY- : - 2 , - ‘ Men ling mo“ Helen. V ’ 5 tiydxtotktvld m derrkrtnongnret _,tom re wleten , gt‘ , e wrzrverwer . V IWCC men asmen e L 4‘, , _ Tong, ‘t- Tandvlees, de_Hnig zietzw)elIen , en de "J9”."“’J'—" 2 ‘ ?’“”‘ "W" ‘fmerm, 01 de Zreke p_yn1n’tI-Ioofdbegmrtegevoelen, zyn adem Sfflflfize P0“!-‘Vb rim‘! /Jfifidem Rerk rurkt , ’t Aangezrcht rood _wordt ,_ en hy 't _ _ kwaad heeft» zyn fpog deur te flrkken , of dark by Zy rnoeten arch rn een vyarme plaats houden, beginr te~ kwylen. Zo gene dezer rekenen te zien gene fpys gebrurken , dan dre van goed fa rs , alt zyn, moer men den volgenden dag het zelfde we- krachtrge VogGe1naktlt1exr ; men _moet zweer_ ryvende der '5 morgens en ‘s avonds herhalen , zo_me_n nog drauken van a a out gebnnken_, van Kmawortel gene kwylmg gewaar wordt: want men rs {omwyl en_ Salzeparel. en moet ze Klrfleren om_ze ee_n genoodzaakt v1_er_ , of vyfmalen re vryven en an re nnmen afgang te maken , men moer ze enrge rer- nemen een wemrg van de Panacea Mercurialix ,om' zen Aderlaten , en zurveren ze den Buik met een. de kwyling voorr te brenglen. Zie»PA NA CEA; ‘ . L 1 1 2. L6: /lfziedzel van Guajak«hout. Kwiéfmecrzel. ‘S19. gm pox, POK. PIS. POL. Lwemwy: 3 mike men den Pak/Eigen mm, of de kwyling moetiraaizyn, en detoevallenmoel gedurwde bet zarywen, doen bauden. ‘en 7-Y“ Sew"-kem » Zy moeten Eijeren , en Vleesnatten eten.. Zy P O K P U T T E N‘ Zie P O K K E N; moeten in een warme Kamer ‘t’ bed houden , en P I S T A S E S B O O M in .t Lat P. ‘ niet opilaan, dan als men he: kwylen xvii <_1oenop- ‘hid TWWMMJ; men hem _er.twe 1_o0m);lnva;l:.ta . houden , ‘t geen twintig , of vyfen twmng dagen 1. De gemene Terebintyn-boom , Thrdzinttbu: duutt, of tot dat de kWY1_ “°“h. mnk" “Mb Mel“ Vulgaris ; en de Piflasjes-boom , Tcrbinttbusindica heeft: maar klaar en vloeibaar 1s. , ~ Thgophrufli Piflflchia D,-Mm-J,-,_ Aammrkinge». 1. Zo'er onder tkwylen een zy dmgt Mammjes en Wyfjegsloemen op B“ikl°°P k°”“’ houfhetkwylen °P ‘ en’ wflme“ byzonder Plamen. De Bloemen van de Magnet- hfit Wcde‘ ‘men !’.°g“m°" ' ml)“ me“ met Men‘ jes-boom hebben gene Bloem-blaadjes, maar befiaan C“ D°.l°’5 "3" E‘1°.’°“ dc“ B“‘k‘°°P d°°“ °Ph°“.' uit een menigte van Styltjes, of een Be1.emt'e met d¢"- Ma” .10 '‘ me.‘ Wed“ beg“ I “?°°‘ me“ ' kapjes. De eetfie ontwerpjes die in de yfjes. d°°" 5°“ kleme Vryvmg l'Ve.d°'d°°“ 3.°5“‘“°“‘ Z0 bloem Worden voortgebragt , Worden naderhand de kWY1i“B ‘° °"°"’l°5d‘3“‘ - "°m“.“d°“ me“ 1° eirond, eu luygen enen harden bafi daar ene of door middel van een zacht Putgeennxddel, of met we langwerpjge Kmels ingeflmen ‘Wm Hm’ by vie: , of vyf gteinen Aurum Fulmmam , I See“ moeten gevoegd wotden, dat de Bladen aan wears- me“ in C°“f°'f Va“ R°7'°“ geeft‘ . . kanten van ene fleel , tegen malkander over han- II. Een Zieke kwylt daaglylts due, of vxer pon_- gen, en dat due fled op een mad eindign den kwY1: “Y h°“d‘ 5”‘ 13°‘ d‘° me‘ "°°‘d.“g‘ " De Vrnchten van deze twe foortetfverfchillen Eemaakt °m " kw“ "3 °’“f““3°“ ’ by 7‘°”'“” 13'" ook daar in , dat de eerite veelharder van fchilz 11 Beds 33“ de“ 1m“ V“ 7'Y““‘ M°“d' . L en kwalyk vets genoeg overgcbragt worden I Q)’ “L 2° he.‘ kwylcn “J. de“ ‘Yd Va“ tw"“‘3 ’ ",f bier te Lande voort te telen ,' en dat my ook ’eerze vyf en twinng dagen_ met ophoudt , ,doet'men.t opkomen [we jaren in den grand meet“ leggen ophouden met den Zieken een Pmgeet middel in Zia Gmimn D35,-9m,y_ ' te geven. * ~- - - _ IV- D? Zwmv die in den M°**dg;°'b1=gV°n» beii’§“f§£?;1enZXi:g.2'i‘§3i?."eiI’s§!5:e‘7'.§’é‘E‘lv§nmi 35 ' r - . ' . . E31522.iii‘???'§n§§‘i§3i2nii§§ag’T.°§;i;a$é‘»i}‘y°§ §§“§'§,?e’§fg ‘= New an "="="="» en d= Wilde» 1» €°"8°"- Eiganfclsappm. De Pefla:ju zyn heet van aatt,‘ V. Men Agemeefl de Vratten met ze a£te Sim openende , goed Wm, dc Mug ’ zy belmen Wu , den, meat 10 men.ze niet kan aibinden , verbyt V .r hm fl rk d d M M _ men‘ 1.e'met_fchtoeimiddelen, als de Poejet van Sa- zgozryn Wat éitte: iegyem :1‘ en°§:)s,: v°‘31gtc’n }’};“I:“ hm‘? ' °f Rm‘ Wat“ 5 me“ m°°”°’5° ‘Hagen’ en zy zyn ten dien einde voor Lever , Long ex; d$3‘fbtwnfibgéifcfiffilggegig 1bftlee:j’3°'e “ 132;}: Nieren goed. Mentelt ze ondet de vetbetetende. ze met warme Wyn af. p Als dc Zieke opgeilaan is , verandert men hem van Lywaat , en Vemek ; men znivert hem den Men bedekt de gefchilde Piilasjes met Suiker; zy Buik , doe: hem nieuwekrachten , met goede Wyn zyn hatttlerkend en zeer goed van fmaak. en Spys , vvederkrygen. Zo de Zieke alte zwak is, P O L E I in 't Latyn Pulegiam. ' doet_men hem Koeje-melk met Rozen-fuiketgeven. Bzfckryving , ’t Is een Plant die niet hoog boven Pokken , die niet -te zeer zyn verouderd, de Aarde groeit. Deszclfs fleelis dun en broos, ene worden alleen door de Panacea genezen, zonder Palm hoogte. Derzelver Bladen zyn lay natond, dat net nodig zy te vryven. Zie daar , hoe men gelylt die van Mariolein; fchoou 1.e watgtoter zyn , zich daar in gedraagt. Na dat men heeft Aderge- en donker groen. De Bloemen van die , welke laten , Gepurgeerd , en den Zieken heeft laten Ba- in de Tuinen groeit zyn tood , hebben lippen , zyn- den; geeft men hun tiengtein Panacea Mzcarialis, de de opperfle geheel , en de onderfle gefpleten; des pxorgens, en zo veel des avonds. Des anderen die op ‘t Land waflen zyn wit, zy komen met de daags zal men vyttien grein des morgens , en zo Bladen langs de fielen uit; de Wortel is fyn , vol veel des avonds geven ; den derden dag , zal men haanjes en vetfpteid door dc Aatde. ’s morgens en ‘s avonds op elken reis twimig grein Flam. Zy bemindt vochtige plaatzen, bloeftin ingeven. Op den vierden dag vyf en twintig grein ‘Suit’ en Augajlas. ~ ’s morgens,en zo veeldesavonds. Op den vyfden dag Eigenfchappm. Zy ruikt wel , is fcherp en bitter vyfentwintig'smorgens,en zoveel ’s avonds, en den van fmaak , zy. verdunt , verhit , en maakt ryp. zesden denig ‘s morg.ens,en zo veel ’s avonds. Duszal 1-laat Aiziedzel met Honig en Aloe‘, zet de zwart- men al vermeerderende voortgaan tot dat'tkwylen gallige vochten at , en de fluimen van de. Long. overvloedig voortkomt, en men zal't ondethouden , Zy flilt de Buikpyn , Darmpyn en pyn in de Moer. met van twe tot zwe , of van drie tot drie dagen. Zy dtyft he: Venyn dcr Slangen uit, en geneefide twaalf grein Panacea in te geven. Eindlyk zalmen Wonden,als men ‘er den Mond inede watt’: Gedeflib niet eindigen met die laatlte gift Panama te geven; leerde Water en ‘t Sap verlichten 't Gezicht , en . ge. Om Piflatjes aan zaifiergebak temafim. POL.‘ ’ POL POM t 3 i ' - 2;: i gcnezen de jeuking. Z vcrdt fr de mve voclt- ' * ten van -de Borlt,~ brengtyde S:o1}:'d'en es Nageboor- 321;‘ §BJ§l’;,':°’f‘} van de?‘ “'5” mt den anderen te voort, zet Winden , Pis en ‘t Kind af.« rook van Tab 1: -m,m.emg° dag” °“‘f‘“§€n den P’ O IUVM is ene Plant, iwaar van‘ men ver— den zelve in 3 V’ mvdei Nag’ —°f flckflrer d°BI"“ fcheiden foortenweet;zieHulzmr: Kunflwoardcnlmcle. . Zocdat niet hel tm‘ I y I l " ‘Ba/cbrymng. De Bloem heeft een lip , die maar Fwtida nemen pdie Oct menu“ once GM” VA“ uit een lslad beflaat, der bovenlips plaats word: van ‘fie;-kg w m,_ ' men "1 cc“ "am" “"3 in ‘t bezcmtje bekleed, en de ondetlip ispvyfmaal Vge— voegen egn dry" mflslgen ’ ‘dim M H1 mm." “Y- fnippetd. De fiyl kornt uit dc kelk voort, enheefr leggen ‘t'er o agri1)abbpaans- onder zich vyf beginzelen van Zaadjes , die in de opgefnedcn ‘IV; E ‘ind: kelk zyn opgefloten. By deze befchryving moet koken c,,'fl,u-Van‘-“Ade men doen , dat de Bloem in eenhosaan dentop der of mejm dc 1“? '5‘! {Z fiengel en takken gtoeit. Zie Miller Gardner: Difiio»: dmgen , of door epene Va het te voren een weini . B .Bladen van Btflarte doen xedzel door den ‘Neus op , n Palypaalmm om‘dm.ha]g Men heeft twedethande foot: in gebruilt. , doen uittxekken. 'n h“}‘“g C1,]m"gY“ de PVWIIS. Her eerfle foot: is klein en witachzi heeftlan - . . ~ . - achtige Bladen met tantjes op den Rgand , die ge Vail: gikesxf vSvilFPElb:i’ :15 men dc Dude wake" Stengel van boven tot onder otnringen en even— moetmenf ecie 0 ygen ' en 1.‘: make“ 319 Die!-IW, ver van den andere Ilaan , hebben kleine , die de nemen wzat her“ ke1d’°f°'"3.““d°‘°“d9flkGe1d fitoéealvehtzeltlen. Der Stengels zyn recht , zond, op gevdnkse kolenn: Zy ' of mum ' E“ 1583611 ’t at s ou.,enw1. - ‘ Plaats. Deze Plant wail op de Bergen , en in lisitniiflvalifivqvg fl-fllaak bet daamla me‘ 5'“ magere plaatzen. Zy bloeit in _Mei_.en 3:mi.. vet‘ is’ ,.. moeg men hctcinmiir: 5 all alga t we! mi‘ Ergenfchappm. De Pohum is bitter van fmaak, den wyze gemen (us > W“ 58360‘, 43‘ 0}’ verdunnende , openende, , afvagende. Di: Af- Neem zee ofg ’ , ziedzel geneeit de verftoppingen dex edelc inwen» is, wit Zout {Alufilméxi-fl\1x7“iger ’ 1° ‘"51 SEUOCE dige deelen , zy bren-gt de .PlS en Stonden voort. is van elks Fm.-ng. 5,, k kyf‘ .°°“»~ 1° VW1 563053 Gxoen zynde doet zy Wonden fluiten y en inzon- Z0 't we;lt ‘is 9 .d 00 tm eenverghasde P0‘- detheid diepe Wonden . vets op ‘t Vooxhooid gc- wys in -rwitgemalgktfg gage: ofDandereA kunfiige legd, 15 Ly goed voox.de Katatakten , en voox ver- 'in‘fyua bmdjés is_ éma k cenf en1et_Z1lver, day; duifieringen van ‘t gezicht is’el' geen beret middel, Zout Ammoniac g a t " 0 Bhdmver Rm’ ~ - . . rtwe d 4. Befcbryvmg van ttwede foort. .Zy kruipt over peter anderhalve dragm;?’g"l§;'n;F,‘€:1‘ gzlgcehgt dc-Aatde ,‘ en wet t een meni te van Bladen u‘ ‘ - ‘die wan kleiner zyg , dan de gemeue Rosmarylxtfi £?,.‘(i1eekg,?e‘;‘)i‘I:kFt?r1;l‘i’c]l‘:in, In een gedekte For‘, in we}. uitgenomen , dat zy hard en wit zyn van onderen’. zo lang’ei- no dame" Felgga‘ 15' la?!’ he: da.” in De Stengels zyn dun , rond, witachtig en mi,’ en .worden iflamghfl (Psi? .°““" -A15 “E0”? '15 EG- brengenaan haar oppetfle witte knoppenvoott: Zy v/an cen’fm]f lgvanl-hf‘ of-l""‘.°Pil“°°k ‘ d5“‘7}"d ‘is~by na, ‘gelyk de voorgaandeflerg Palium, ~ - : ‘gig,-, V3,, Gdd in ‘mxs g.°°"°’ ‘ha’ "3 d‘? SP5- ‘ P".‘,i*;, .b?eze Plant wafigop dc l-Ienvels en droge water envzelf de wericea ;:.ef,;;,’;‘;§1’,::g,*;ms'=:=.'= paatzen, oeit in Meiien uni. i r . {en vr ‘fit W . , ' “ ,°"§“‘F ._Exgmfchappm. Deze Palium is min kra-chtig, 'dan overfcllxot blyftztk ogeclielgay ‘Q-’dy,Dfl:eM en‘, 1 and" dc andere. Haar Atziedzel is goed tegen Slange- Was he; daar na 1,; koudg 8 Va" 'd° P°“19BB€H- beten en watetzuchtigen , en die de geluw hebben; T P O M A'D E ' uizne WT’ af en d'°°g.h°" zmet"iWi{d9i:'YnklDgfdn0lnen',‘ is zy goed v.oor'di'e Zia-LIPPEN. ‘L t "W e. J.V°°’ 4° Llppcn; van 6 1 e we 2 ;z isfchadelm " " "‘>- -» ' 5“. i Maag, en vegroorzaakt En iuyl: I-ioofd.-;~ ¥£{ya§.r:.-3?‘: ,d;§,,O 135?: 30:: Y.“ cc". "Y"k.‘¥“S» Vtgeen echtet den Buik week, en dtylt do Stonden af. E _‘1{g¢{t ac], Van ‘ ‘ ’ m h°°P‘t°'b““€e“ -' me" O L S. Zie Habaers Kn»/iwaardenbocle; ‘~ = . perfende , diet?§if3§;§§",'ggff Efimqelg Luigi“? ;" a any at Cl C POLS dusnoet k S ‘ ' ' yvaar mede ’men overIIS‘loI;1t(:x:i(f’;?tineg:.n mghk’ §foc‘}°°gd:z$§l£°d°§n 11%-‘;‘,‘_;» I-‘let lllmfle f°°" is "9 VP 0 L Y P O D I U M. Zie yawn”. Plmen m hale“: an hat d met .1 een om vvater Int 1’ 0 L Y P U 5 def Neuze; ~Zy dtaagtltaren naam gen‘, maar ook’o'm Bra do‘or‘Se"m gmsau-me men‘ naarpeen Vis , dus gelgeten. Z1e_l_-1uémvr:W1 °f W-Md kleiuachten uit vreze van erger , zois ‘t voon.ich— gedurig Watef opgeven Wa1]It‘g(]egr)l:/I‘ 3 0m -d'‘“ 1? gig na een7Poly]pus te zien; men moet degenezing met alle winden malén " p . 5“ ellsikllnnen eginnen met agemene Geneesmiddelen‘, beflaa - ‘ D P’ ' ‘d’ ‘i’ ‘ 7 " ‘5 < ' -. . . de in Aderlatcn nit Siroop van bleke Rozen , ‘Co; , den ,iJf3:;‘l£’etel:d(is“ :?;rgi;§:{“:"b}?¢§fi lgtgevoin-_ flfliv H‘m“b! PIHW‘ /W ‘1"55“’ a’ 0f f’.Z“"5¢'4f”:" of man kin ze met alpi::a1r1t§:i:fl3el‘}éem)al 8:-’,_ \p()1§I,;‘ POO; PCS. . btengen . ‘ ’POS. POT. _ , ‘I -‘M ‘L’ bedetf onderwotpen is ‘ Rn. dm W “-11,”, ': Is met nodig d.at_1Y W ‘E §g“£‘:“v,,a:;n ,§'f{e{‘k'5§a water maakt: maat me: plaats 1.Y.daa;-¢ Water is 5 that is een Bnis vatégfl gckookt water bedem my main ' mulzcudoek ; men.n.oemti'Le._M‘””fmg1\/’1onkan LI. Om V dc papula te maken ; nqem Fen P1113 door -: Water na dc Pomp geleid wot tkerdcr fink. snoop tot zyne dime gekooktr can Pm, wme Wyn de“ BM‘ mgerlmakcm 'nam‘d”'mengl b it laats van deklaatlte , een pintfitandewyn ,, laat ze een ken aan een (teeltt. ._ N5 d‘ E°mP OE‘ ‘;fi°,,°§,and vvcinig warm wotden. om ze wel te mengen, laat 836‘ is > 1”“ me“ ‘ Water 3" den fir’ gdie men 2:: daat na door een Lekzak loopen met me , of door een andemyBu‘S¢:anlIlJu-el£l(ee“1; kan lan- dtie Eepelde en Bellarnpte Amandelen . om ze been ‘mm 1 amfchmevwe-‘rt? zngefieeglang De itoffe, Ac maken , en een popje van teukwetken, zo EY 4° k men~'D° . - . ' h bt. _ _ _ svsaarmhitndeze Slang en M8m1€Tl"E’E°mm“ 17:; E‘§>°'3"§"11"§st cecn foort van Vis, die men 111 deR1-‘ maalmdat men ‘ac ever at kanfheen latenzetx cg r viemmen binuen Wameu Vang“ glow ’ breed en Bulzen ltanmenoveteallaeen bttlgemzondet. athaa M van Hootd is ’ wyd van Mend ’ zonder Tam floor enigzins dc loop van tWatet P618‘ wordt, en oe gen fyn van Ms. Men vim“ R up enige Flame“ dc Mgnzenlterker POWPE“ a P0‘ "5 Wale‘. “‘°'"‘°°‘n-‘t zeer? klein. Maar daat ze wat grater vallen is ’t ene def Seweld w°‘dt'.gedrclVteint’Pgi:i Iiilfgegtgegclaxiltt uitnemende Vis om te eten. _ Wgtg "25:!1-;u%::1:'sv1:unj£wo}:rd:nbooki P O S T. Zie H111???” 5 K“!¢/3wW"d‘”5""*- . P’ O N 1' is een foott van grote‘SC£9|{, <>n§;l]ag:t t P 05 T.1LI’O N_ De pncht en bcdiening Vaarfliisa 5" "°°m W“: mede "W" mere van.een Poitillon is de twe eetlte Paaflll: van I _ ‘ vetlieekt. ~ V _ , ., . 1 s ede-Oorente e en na _Ry“2l)gC;) T Zie .S‘cbaap:_-.[:a0tm-— 1w‘f"P”""F' 5ffg‘3.$.’1 ¥1v:1n‘e1.:21e2{l1::t;.llCflf: of in de _St1_ad. 0f1¢,>py'n€ ‘ . ” . . ; . t er ooit omwy z N is een wootd van den "1:“““b°uWd’ K21; Siiideigati? ;;ITP0f<§ielllz<;nS(g)lnV€l’ , en van een 'tgcen gebtniktwordb : °m‘d“.“'‘m‘°d° "'1 dcgmn ficilte daat men wel zorg voot moet dragen ; en zetten, of Planten van alletlei Gewaifen en gtotg aaam“; most by overdaad in Wyn ' of fluke“ Zadenlte kennen te geven .1 dtemen met de han drank mydmi Hy moat‘ zyne harden Oak “:1 Pmm 1 Is van.de1.el£de bcteki!31Sr’I'3l‘S_IP8A’¥j°f3I'.. weten te beflellen , en dam: voor alle bcdenklyke P 0.0 1;! yz E:R<. 05*? 0; ’ . ma; zgrg dragen; Hy moet niet nalaten daag1yks_1.yn naemt men een tond H91“ —V3{“°“d°r‘7'Punng’ - Sta], te vegan , zvne«Paatden 'savonds te ittoien, -een bnlt van boven.‘ Men gebtntkt-het , gm 8”" m ’s fmotgens het ittéé wedet op. te nemen , de Pooten dc Aardc te 951*“; C" '33“. eenmantnne émen ’ detPaatden.we1te waifen en te vtyven , als hy wedct die daat tyne V°1k°m‘“h°‘d‘m°°t‘k'y.ge" ’ £2.61" in de Stad komt-; we! zorge dtagen 3 datzy altvd ‘gebtuikthet vootnamelykv o_tnKoo_1t.cplanten. :1 ml beflagm J Wu Dfinkcn en Have, Ogden be: heel: ze van nieetde1”‘°_!l m1"‘?‘¢i‘“‘m“° 7.1”" m¢“dEe' '1-chime” {yd voonien zyn ; en ze de Manen an Staa;-. btuikbte minder‘ 5“¥'1“h“"!'d-an “V-W gm“ en,‘ {en op zyne Iyd uitkammen- H); moet zyndftnég ' kl?! -wit’ -‘*‘ V , 'dlk~ :huden»,we—toezicn,;,, e Z1; 8% Ua1:?E:R‘B'O~0 M'9"1'“_ K‘L1YY3*P”P“l“’- 3213? 23:“: fiy 2'11, 1:-gvdg,-ozyn—Paatd nietdtnkke; en ”t Is eeni'vBo0m—iW1?H"V-“limewdng Mme" "R "C zq'er’ iet aan ontbteekt . moat hy ‘t aanltonds den weten de witte Popnliet‘, of Papulzar met gtote_bla- Vsmlmeefifl ’ of den Opziender ’ daanoe gefleld.‘ den, de zwatte Popultetéen debratc1%§|‘t:z€(:|0r€t1“8Z°’y‘ 3 kennen.‘ geven; en '_t nooit na den.Zaalma- rnaken van deitammelen e..-een yzon_ cl . ' L ket ~btengen;.. rV0'0I daldees Selle“ P995 - “'“"' warden ook Abeelboom geheten. Zie AB—Elj3 - ' 0.0 . T ' ‘ ' ' aan ontbteekt. Dus maakt zich een Poilillion by V E U L O _ — ' kb‘i;]‘ R“Ofl.om dz‘ Hem’-en den Stalmeefietaangenaam , en kan by met dcttyd -i>o '1’ .;1seem ' . - . ‘ ; . d . i ’ aangenaam. is ,* en zachtenv gcm3k1Yk ‘"3 ‘¢'d‘“.‘.' K013 ‘Beg’ ¥?I§~, IZDE I N is een foott van fyn aatdcl. ken. .. = wetk.’ ‘ Om Populp te‘mizke1a. , ' Gebeim , am Pg/ielein en auder rlardewerk te Men neemt dtie pinten water , laat het koken ,' e . makm. '- ' " nint' ‘. . en ‘ah Fkoud‘ w”‘g?1“t’<° nieifrihcigfagsefiiiférifi; Been Neem wit van El . ell 505 dam‘ 1" 1° V¢€”¢V€fi' B"“d°"."7{’i‘»’;":°." kn é‘d’€m,ee‘,d" 1°’ veg] gs‘. dc ,"fyn gefiooten Kalk, als een ncut gtoot is, bella "{‘“”.31“ ‘7 I°(‘;§1';Y en Jeigig ‘of me; Muscns en het inet nialltandet, en {meet daat mede de gebto- » « A 9 ' , .‘ ~ ’ XML: v?n‘Poe‘er' ’1.o dat men '1: naanlyks zien kan. ken ltukken , voeg 1.: am: een . 7-0 H3 I m08ClYk 41)m craalltt mgn dc techte en belle Pafmla, lettende is; en maak, dat ze met een dtaad valt fiaan, laat us ‘tvlrlel elyk in de.ande,e R,//aim, an men de he; enen dag dtogen_; gy kunt zenadethand ge-_ mg " tg telang laat l-token als men zctltlatifi- bruiken. 315;‘ 0f 7-Y me‘ 3°l"°k°“ warm‘ Smlm ltlalrcn dat zy in de Rn/fal'i‘:"Kand)' Wordt . en ' Z0 me" 3'00‘ A"’d°“":°-H‘ wed‘? hegflaafi 9" (C1-eexf‘v;o1ke“n inrmmgis ‘ " ’ . ‘ V x 1 te Lyman , meet men 't zoyochtig met maken, aivxen zal Ook onttent dit llulraanmetken, dat dc doende data! C611 Efotfif m9mS‘°1¢V‘“d¢ Kan‘ "'9 , r . 2 ~ ’ ~ ~ ' en “,2. "w ' _.—.-.»:.=.::;,—:;..-.~.-,,—~,~,,..»,.a:.-nnuunvze; "3 . »_n_..‘_‘_‘§’s4mv_-_fBI_-.tg.,.l‘r";'&4.: .a- - ’ POT. POP} en 20 't witvan een Ei niet genoeg is , zal men ’et van nemen ‘t geen men goed oordeelt. P. O T T E N is een Kunflwootd van den Tain- bou ; ’t geen betekent een Plant met Aarde in de Pot» te zetten , om ze daat in te laten gtoejen. Men. neemt een Poileleine , of andete Pot , naar degtootte van de Plant , ‘die men ’et inzetten wil;r men doetze vol met welbcmefle Aatde , welke men ‘ct met de hand indtnkt, op dat ze nadcthand met flinke , daat na zet men ’er de Plant in , die men daat voot gefchikt heefr. Dcze Patten zyn van ‘ gtoot gebtuik en gemak , men btengt ze , that men wil ,' en fchilt ‘er den iiloempetken mede op. dit doet nienwe Bloemen in alle dc Jaattydcn op- komen. ’ POTTEN' VAN KOPER. Aarlmerking. op de Kpferen pom». Men moet alle mooglykezotge dtagen, datmen geen water dtinke, dat in Kopet vaatwetk geflaan heeft -, om dat het een flechte fmaak geeft a_an vochten , welke men daat een tyd langinlaat ,; in- zonderheid zo'et Zout in is ; om dat dit bytachtx-— get is , heefthet meet ontbindens ktacht , of ver- mogen , om de nitwendige deelen van ’t l_{opet te fcheiden. Hietom wagten dc Confitunetsztch wel, voot 't1aten hunnet Confituten in hunne Pannen , na dat zy ze van ’t vuut genomen hebben. Maar zy vullen en maken hunne.Potten tetflond geteed, om ’t gevaat me: te loopen , van hun gansliookzel te vetliezen door de onaangename fmaak . die hunne Gonfituten’ ktygen , zo zy ze in ‘t Koper lieten koud Worden. Hier op most men Vvetder aanmerken , dat die kwade fmaak daat nooit aan by gezet wotdt, tetwyl de Vochten, oi Vxnchten over een itetk vnut zyn, en »dat he: ‘altyvd oveteen flap vuut gefchiedt. of dat de Vochten in can Ko- pet vaatwetk-,— al'*tc.lang blyven , als‘Tt van ’t vuut irgehaald. > ’ , ‘ ' ' Gebelm F’ am Spawn: Gram-it mafia». Maalt vetfcheiden lagen van den tlroeifentvvan de Dtuif, that her lap nit gcpetltisren Platen l$op,er;‘ laat’et due Platcn in wéélten , tot dathct ganae, buitenfie met gtoen bedekt is. Schtap.’er dat op- igeyfievan , om 't tel vetgadeten , en-herhaal her zelfde zamenigmaal, , als gy ‘t nodig «oct- aeelt , en tot dat 1y gans in green verteetd zyn. Hoe’et meet -Wvnlteen en gifiende geellenin de Dtuif zyn , hoe de dtoelfeml bekwamet is, om dat gtoen re maken.’ Daatom gefctiiedt dit betet in Pravmte en Langaeda/t , dan elders, j ‘ ‘ . e 0»; bet I(_af_er wit ta. make}:-1‘ Neetn Sal Gerimm , war A: , gcmeenlout , ‘Am-» maniac Zout , Ktiflallcn van Zilvet , van ellts twe dtagmen; maak ‘ct een deeg van met gemecn wa- ter , be-{meet daat nw Koper mede , en zet ze daat na op. geglomme Kolen tot dat u» niet méét aookt. ECU. PRA. PRE. 3;; P 0 U? E L A IN is een foort van aangenaatn gebalt. Hoe mm Pdupelain ‘man/lt. _ , , Men ‘nelemt een v"uiit gtoot van eenengetbomcl Kaasje, ' dien zelfdcn dag gemaakt. Doe die Kaas in een kom , maak ze fyn ,rcn" doe ‘ct een weinigv Boonenmeel en wat fyn Zout by, en daat na meet men dit onder een met een Polle cl beflaan. Al: dit geteed is, it op een geolied Papiet doen , koek§wys,,fi tet dikte van een duim bteeii, en zetten 't in den Oven, welketvloetheet moet zyn. Deze Koek zal blnnen een half uurgaat en uit den Oven gehaald en gefpouwen women,- daat na‘zult gydeze twe flukken‘, elk op zich zei- ven in een Bekken , of Vaatwetk leggen ; dat ge- maklyk is , mat in gefinoltcn vetze Botet genes; is; deze Borer moet ezuivetd zyn. Men meet! de ondetkotfl ‘ct cert} in eggen; en een weinig daar na 1.e’et uithalen enlaten afdtnipen, daat na moat’ gy ‘ct de bovenkotfi van de Poupelain inlaten vallen. ls deze twe Kotflen zullen zyn afgedtopen,- meet men ze boven en oncletv met Strike: bcfltojen en met watkozenwatet bevochtigen. Gy kunt ook ’t binnenfie van de boven koxlt, welke gy fuiketen moet we] toemaken ,aen leggen dan de {lukkenop een, tot dat gyaze eten wilt. - A C H T_ is een uitnemcnde kbfllykheid in Kledeten, '0-pfchik‘,Meubelen , Gevolg-, Maaltyd, en Vetmalien. De Ptacht is een zeet gemene ‘oat- 1_.a‘ak van den ondergang van ‘Huisgez‘inne,n.V De- ze kofilykheid is ‘-boven matig , als zy naat den that en ‘t inkomen det Lniden , die deze vettetingen maken, niet gcfchikt is; en de palcn det Chrifllyke Zedigheitl te buiten gaat , die in alle ltaten moet dent leken ; behalven dat de liefdadiglieid veteifl , fat ‘men van tzynen ovetvloed Wat afneemt ,~om-' daat van ‘den Atmen giften te doen. 4 . De ondetvinding duet genoeg zien , hoe zeet den Ptaéht Hnisgezinnen te gronde helpt , _wat erget-‘ nilfen dat bet geelt , en war misdaden my doet be- gaan. De Prefect Efitiasleett ons hoe zeet de pracht der Ioodze Vtouwen , wellte hy in 't brede be- fchtyft, .g‘ade,mishaagde, en dc fcluikkelyke llraf-V fen , die haattzouden overkomen. De.H. Petra: en Paula: verm'ane'n de Chrifien Vrouwen met emit alletlei foot: van ptacht te vetmindeten in hunne Kledeten en opfchik, en aich niet op te fchikken , dan met Zedigheid en deideugd, die uit een Hart komen , vol van Godsvtucht , en die haat aange- naniet zullen maken , dan a] de edele opfchik, bo- ven hunnen flaat, die lnaat by de ganze Wetcld ge- acht) fnaakt. ',Zie Tu/lat. over Mattb. XI. guet.‘ 23. ‘”-PRANGW:OR’TvEL. ZieANONIS. PREDIKANTEN.ZieLE’ER—1*\ARS; FRET, in 't Latyn PORR UM. ‘t Is een Plant, 'W23|' van men twefoonen heeft,-tewemt wilde, en tamme. Befibryving van de wilde Ptei , die een Lock is. Dir 82.4 V PRE. _ Dir foort van Prei verfchilt niet van de gemene der Tuinen , war her Figuur belangt , maar de ‘fmaak is fcherper , en priklrelenden Plums. - Men vindt ze in de Wyngaarden. ‘V’-W van zy den naain van Parmm dz Vigner lieeft ge- kregen , en in ‘Landen die ‘niet zyri bebond. Ly bloeifin Mei en Sum‘. ' . ’ ‘ Eigenfdhappzh. De wilde Pre_i fchaadt meer aan de Maag , als dc gemeiie , zy ia goed om flymige vochren te verdryven , om de Pis en Stonden voort te breugen. ‘Zy doetrypen ,,als men'er een_Pap van maalrt. Zy is goediegenflange beren; Emge Boe- ren gebruilrenze in lronde Landeh in de Keuken. Als men ze iuveekt‘, verandert zy in tamme Prei, -waar vanie 'niet verfchilr , dan om dat zy nierwordt gekweelrr.“ ‘ ‘ ' < Btfibryving. De tamme Préi is een keukcn plant , welker Wortel langwerpigis , ~beilaandc, nit vele wit- re aan een gelymde‘ Bladen , welke boven de aard- gelcomen , hoe langefhoe groener worden._ d De Srengelv, die uit het inidden van’die Bladen fpruir, draagr op der lelver to een koker van witre naar den pnrpere trekkeiide loemen , met zes Blaadjes, klokswys gefchikt. Na de7.e“Bloemen viiidt men ene drieh0ekige'Vr\1'cht , die in drie huisjes lang- werpig Zaad hefluir. ’ ' P mm. Men reelt deze Plant in alle Tuinen. Eigmfcbappm. De Prei‘ heeit de kracht van Uyen. Zy verwar en den Buik, maken grove deelen fyn , twe ,- of drlilé malen ‘ in vericheiden wateren gekookt zynde, verliezen ze hunne winderiglieid , eii ’laten' ze nier na de Vochren re verdunnen en welre voc- den.‘ Als men ze eet geven ze gewoonlyk win- deriglreid , kwade Vochten , en kwade dro- nien , zy zetten Pis en Stoiideii af ; zy zyn niet goed voor Blaas , of Nieren , maar Ichaden 't ge- 1.icht.- ‘Men moet ze voor de andere fpys eten , uit vrees‘ van 1'13 't Hooid ‘re fiygen. Z0 men een te groten gebruik van Prei , ‘r zy in Potfpys , of ge- {toofd rnaakr, zou ‘t imand wellufiig maken , t -gezicht verduiileren, en kwaad Bloed geven , iniand vol Winden doen zyn en bezwaard dromen.. Maar war de Vrouwen belangr , zy worden'er Vrucht- baar van. De 'Prei onder de As gehraden , en gege- ten, is zeer goed voor’t Venyn van de Kampernoeljes. ' Zn‘ gy‘Kumyn eet op Prei", ‘zal uwe adem naar de Prei niet riiikeiil _ ~ _ ‘ Nm gebmikte alle morgen Prei~bladen met Olie , om een heldere Rem te hebben. -Schtoon ze de Maag door hare winderiglieid nier goed is , 7.0 zy voor de twede reis niet Vgekookt is. He: Preiloofgekookt en op de_gezwolleriSpeen_e_n gelegd, doe: daar aan veel voordeels; als men he: met Hoiiig ilampt en papswys om een Spinne- beet, of de beet van een Venyiiig~Beeillegt_, is her een” uitnemend iriiddel. ’tZaad is war rrekkenider, ‘t wel-it dc Liefde op. zuiverrde Longepypjes; ge- flampt en met wirte Wyn gedronken , doe: het dc Vrouwcri in Barensnood ‘t Kind krygen. ’r Prei- zaad met Myrrhe en Weegbree-water is goed voor Bloedfpuwen en 'r Bloeden van de Neus.’ Z0 men ’er van in een Wynvat doet, beler her ’x zuuryvor; PRE. i den » CD 10 zy 11111.: is , doerhet 1e weder good‘ worden. ’t Sap van Prei heefr di: zonderiings, darhetzeer good is voor ‘z ruiten der Oren; als men 't me: Vrouwe Mellr mengt , en met Geiten Gal, of me: Wyn van elk evenveel inengt, geneelthe.-_ deDoof. heid , en anderetoevallen , die ‘t Oor overkomen; men bedaart daar door de wrede Hoofdpynen.. Zo men ze in den Olie doerkoken , bedaartze de Oar- pynen en doodt Wurmen. Z0 men nier zuiver geeft, of me; Vleesnargemengd, beletzehctblocd- brakeii ,_ verlicht de Waierzuchrigen en zulke , die de Geluivi hebben. ‘r‘:Preifap te -veel gedronken is doodlyk. ' ' De Kwefiing der Prei. Men onderfcheidr ze in Holland , in groie , gc-' ' mene en kleinc. ’t Grootite foort moet ten minfle eiie halve voer van een geplant Worden, om ze zecrdilrte lrrygeu, He: gemene foort , hoewel zo wyd verplant, wordt nooit zo dik. ' Beide deze foorren krygenvecl malzerfiriaak-’ 20 men ze als Seldery aanaarr , of in Zaiid temeu: ken legt , in de open luclit ; mirs dat men ze dan voor Vorit beware. Het derde foot: vermeerdert in den grond door dcszelfs langaclitigehalletjes, als Bieilook. Aamn. op Lutlhoven. ‘ ‘ Geheim om grate. Prei ze érygen. Zo gy de Bol van een Prei met een penvanhout fieekt, en in ‘r gar 't-Zaad van een Raap, ofKom. lrornmer bedekt hour , zal de 130] van de Prei zich opzetteii en groejen tot een woiiderbare dikte. P R E S E R V A T.I E.F, uitnemend, vange-‘ waflen onrleend. . ’ Neem een korli en lrruim vanwelgebakken Brood zonder gebrand re wezen , gemaakt vande Bloem en met van zuiver Koorn , dateenjanr oudis. Sizy uw Brood aan fneedjes, en doe ze voor een helder vuur braden , tot_ dat her van binnen droog is, zon- de_r branden ; kies ‘een pond zeer goede ]enever- beijen , tor na den winter bewaard , die ryp en droog zyn. Stoot gehraden Brood en Jeneverbeijen in een glazen Morrier, gier daar op twe ponden'Brari- dewyn , gehaald van een goede nude rode Bour- goiije Wyn , of andere die wel ryp en geinatigd is. Maak op uwe Kolf een zeergrote Helm vafi, zon- der de»2ainenvo'egzels heel dicht re inaken ; fchik-I kendeze zo , dat gy'er enige gaaxjes in kunt malren met «een Naald, om ,de {chielyke onbetembare Gee- flen daar te laten uitvliegen , die onbedwingbaar zyn ; en ’( Glas-koiiden doen berllen. ‘-Gy zult de {lot in een hoop Paardenmeli laten rrekken , veer- tig dageii lang. Als her we] getrokken heeft , zulr gy .’er dc Kolf afnemen‘, en de grote blinde Helm afgenomen hebbende , zult gy‘er een met een bek op zerten, dien gy wcl luteren zulr, en gy zultzo ' lang Deflilleren, als'er vogt op is (maar zonderaan- branden , of branden) die over wil gaan, welkegy 111 ' --1‘-7-‘-5%?--2?-—.v=,z==w=~w.u—~a—nn~un-q.,..p»»2swrseu-n -as - 1».-.....,:-43 .» we ., ,_ +~ w -« -ninlufibr l "RE 82: in een rote Fiool zult ont ’ A V ’ . ‘ W . ' kapiteelgzéer dichc geluteercfaiégenfiaiigfhlafig 51:82 ml’; of Ge: Marfebadv "Ft trekken dc“ ‘Ivan _gy deze flof Wed“ overhalen’ rcheiden Ze mm mehado Vlcr agen . en_in r laatfte trekze moet _de kuqpr, en bewaren ze elk Op zich Zelven’ nib jet mg?! met de Turbit, twe_oriceriS1ange poe. §::II:0‘linen’t Wateiyddar gyweder op den doderi kop zo Zia; het- Oen. Om ze aar o ' -:::;;;::a::e:,i;ri:;sv:;se::3:,::::::% Men - zu ’ ' ~ — y . 'li<>rc(>);gegi;i”é:eeI:iSyati*ici3e;e K013, z,e€:2eISezgfilg::)z]?eafi::?I D _A::1" ""1 5?’ “I191 P'¢17”W"*‘f- . ° ’ °m’,."1’ " 01“-Van _te 21 en. 0e‘1n onteinwater zo veelwitteVitriooli'mel- gielikifgé ¢Ii{1l'l5n‘:V<1311;11§;l0_1?i£gr, all: y Zout int den do- ganlzealslukbehaagt. Laat hetgefmolten door _i-aau "1: Water om tot eenvoeer Pel t ad)‘ Weg en bgmm o pkormte kph; La“ he‘? ’. mt dwer 59" V ‘C515 mt gy den Gem de 0“: 6 st i§nen.kkDaar na cg” kc 1,‘-1.1tlW881Tem€n; en_1aac de vochtfiaan op latch den tyd van, 6 ‘.15 en tn kka getro _enZout schei _t°v°:7 P Rats, om z_e Crifial te Iaten fchieten. een uitnemende Ea1__énti eg Vrle en,,, gvaar na _gy Waaflém ater van‘ t Criilal; laachet nog eens urt- del hebben zult te eri alelnr? ‘gfimeen ewaflrmld. fcliei vdené‘ Sm Cnfial fchx‘eten' gelyk he vmgn’ Men kan ze dan tvve gfviere‘ 1:1 00“: van Zlekten" voort E dmhnen ’ en ‘gar danrrmege flzeneem ken den tyd win v.men inafn o_p e_end1aargebi:ni- chow,“ Qit: atgy aluwe Vitr_1ool hebt in Criftal ge- ,Men,geeft 26 van tlavimi yto ftiftintiig zigenlang. wt dri . aiat uw Crifralfchieten nog eens hethalen Vleesnat ’t een‘ mengalin 6 lg mppenmeen Smelt cf;-H3? 10'?’ gd-yk We reeds 5?1ee’d’h.ehb°“' moat imiemeng fiié, Onde ti mprgens nueliteren. ‘bra witl yk nog ldriemaal uwe Criftalleri in Sca- zwakheid kuiine dd Eevlgxzyn a'an"'emg'e l ' a er’ of Wat.” "3" 5eZege“~d.e Dmel 2 en _ p y. , in aar van ietpmeer nemen , of aat uwrlfmeltzel Criilal fchieten gelyk re voi:en' minder naar hunnen aart , of den. ‘aart der ziekte. 20 ZU1-tV=ge‘eeri zeer zuiver Criflal hebben ’tgeer; Z3’ kunnen Zichook van velerleiivochf bedienerf, 39 flampenmoet , eri bewaren in een glas. ’:.Is ‘om ze daar‘ iriede in te nemen. Luiden die op huii dele POCJBY, Van Vitriool bereid welke men in de - , \_ _ uigerfle z_yn gekomen , zullen daar van meer, of Medicynen dc Gilla van Paracelfus noemc ‘ ‘minder neinen naar hunnen aart, of ‘die der ziek_ Deze Poejer doet zachtel k alle dc kwale li Te’ einiainder-E )°m&a“'digh€ae11- V-'Mén'zaI hi1n7 de ukbrakfn 2 ' 9'11 -3115 gifiirlggirdie te zuur‘ vac - ,Efl'e‘ritie'geve‘nj,' of iii'-eer‘i’lepe1—-van’zyn'eigenWa— 916 Maagv en edeleldeelen z i wederfiaatzyn V3: Fer} :°f in?” dfi‘-lie bekwame vo'clit. ‘Dir mid- Ve“'°m“g en Pelt. .Zy is iiimsemend voo czimif 1- ,de1 héfflfilt Cleiiiliy J13; llitgedoofderi am, en haalt lend‘? Ziektey 611 de Zinkingen en in ’t :11 text‘: 2‘ 2° '°m'Z° ‘*3 {P.Y€k_0n V3r1'voor de poorten des doods. aye 'd5bZi€ktei1 , die-door‘ re’ groten ovgrvlggg: ~ . _e §e rui t,_ om e e regene- ‘Neém and_'erHalf_;0n.ce Am. ‘.51 d , 2311, moet men rlrie. ragmen in twe pond Water {mam saligmet gzés bncéfl."ZT;1.e:ne;)1;lfe{}i{}y%;rl:e§I bfggltedn. e 1:/Ien doe: er’ een groot glas vol waS._deze Kfuidemfi bed Wemrater. enlzé kleim: h van d HP that 83 zieken, zo drahy voelt, dat jes_ge(.nedeh,_ hebben 6 fiamfize in.een:M6mer zgrve H ef. eh Woi: taangetafl. .MenherhaalI_:het Doe 26 daar ha in em meuwe verglaasdefot 6‘; de D, '0 ratkt uren daarna, daar nagebrniktmen gierer een ha”. pimje van dé flame Wynézyn voe§::Ci0II1_1:me:1’dlal€Il , .en men doet enig lithi: op._ Dek de P r ‘ ' ‘ - r ‘- - '. ' . v ' of3::::;l~v:::;°s;::%;:*;E M£n*::g%5:d;:,e::ned;**- 355- 1515 ’t 8911065 getrokkenv is zygde fiofdeur eel van Y ' ee Ya’! u en’ -een xi- en Refs,“ “me ,—G. - d .1. ». , _ pen, met onaangenaarn in een Turn, on}: dvbcht’ Weder in ee:(_)l1)ote’V1éloleg]3:laC: Zeeg glrij 21:3’??? £1; gonioelje , eri_vaii Karnperfoelie. Zie daar tefdegen toe, ge1yktevo,en enlaathet mkkeu . ' . ' , ,‘V 5, ie,.van _m e een den tyd van vier en t ' t‘ ’ ’ Women ’ [W131 Wm‘ buikfls’ den mg 'T”°.tVbla““"":é Rot. deurzygen’ Welkéflg; 151 uégli ,ZuIi8$1etrd%:: :1; éige srgnusige vIak{es he_eft , glad vgm Huid is , zacht dat Wel gefloteri is, bewaren zult. ' " Z i;omte§ 6?; yme¥lg' - Deze V15 heeftgeen ‘fem’ Du‘? ,vocht ’ Welke men de Azyn van Emefi Y «Hi . voorlaar-in de Rivierenr . noemt; naarhein” die 'rh f ' - _ ' ~ 4 ’ , . - " nernend tegen de’Pef‘r.ze Be ]fl€i(tl§l’ivdolr;d§gZ,8l:i:1lE~ '‘ 4H"”.’.’r"”’ ‘,7 P’,".””’ 8”?“ "‘”“b' tevre n., ll d ' - . V" -' " Z3 Z“. 571 33.! V00! ZYI1 bewaard , 20 ze .G:_lm:dm Prrleke». Men moet ze‘ eerltfiranpen; I/ituemyen_d’1’freférm'ti:f1lale‘r }{rme"ri. x ,£i'I1e‘mor 1‘ ‘1 ’ » ~ . .— ,. gen een epe Va" dez°’1AZY"T1e1T1€D,m€tde Eiln inootenfnyden ,=gelyk,Aal, ze laten zouten, grootte van een -kleine hoonDriake1 Die ’er V'll1 daar na 0 ' . . . - < i p de Roofier braden daar na et 1 fggfie t:1'f:°Zhyt:T,1dzeu;l::hg:5vé1:liim:;<§ ::nv3?ér:?rne:ceé eel:';a§Si:;§g;r?(=::.n Lamprojefien ‘Ra t er%1’\/In S wandel - d ‘ ,,‘ ‘ - - » ~ ' . 8°“ - ell fin. 20!! er 817611 D11: middel 15 beproefd. moev: ze laten bloeden,-’tbloed bewaren, ‘daar na -’ T . ' ,, . . . . Z°“d“— "95 W39‘ k¥3°ht1l€bb¢n_{' 20 men’ t in 1aten_in warin.Water aan mooten fnyden, daar ua M in mm —m * 826 PRO. ' '" ' ' ood iaten braden, metwitte Wyni'maak- $kB§1tae1:’e:1 , en met Zout ,.Mnskaatn3ot3 gig; 11 en Laurierbiad , en een bosjefynekrni en ,_ n doet een Weinig Meel bydoen. 28 $33‘ 23’ men ‘er ‘t bloed by, en men dgfl: ze heet op. Gafluitte Piikken. Zie Gefi-mm 4111- f Vaalf P R I K S T O K. is ene Roede men, 0 t\ Wat‘ voeten lang , ie‘gs dikker dan een dulm 1 5“. m /fmntig van voren , ook Wei met 3113 Yz“d':t:?to_ voorzien, om de Pioegende OfI'en ‘aar me d ten en tot den arbeid aan tezetten . hier van aim egéen de Bou-iieden: Prik dc Ojfemzy 314!“ E“ dus zegt men iemand ;:_r.iIcI¢elm,, Vaanprikkelm ; 44”",- -Vydrrm, dat is, aanzetten, gaandemaken. , ' V ‘PROKURA-E-U-R. Zie i’L'E‘11TB~EZ0'RGIJ§.R- FR 0 T E S T. Men heeft twe, foorten van Proteflen, de ene om ’c. niet aannemen, en de an- dere om ‘rniet ‘betaien van-Wiifelbrieven die ann- genomen‘ zyn , V’: zy ze getrokken zyn op :gefle1— den dag, of ‘op een, of twe‘ uzo‘s-, of op zxcht. D/e Proteften moeten-gedaan-Worden op den tyd, dat’de.Wiffe1brief vex-toond;wordt', als-phy, Waat op ze is getrokken , ze weigert aan te nemen , ’t zy om den cyd, of deiom dear in vermeld, ofby gebrek van Advys-brief, of van de Provifie, welke hyzai ‘bybrengen : want‘b?Ivoo‘r1:eeld;.zo'h3_n,p ten wiens -'beh’oev_e een Wifl'e brief gégrokken wordt, zich vergenoegde met deaanneunng , :om :te be- taienr, pp ;tw1nt1g dagenvzxcht ,\1n\p1aats_ dat'de Wiffeibrief acht dagen zicht medebragt ,_ as ’t ze- ker , dac 20 in twaaifdagen,we1ke hy ten drenfie van den aannemer had wil-Ien ver1an'g'e‘n,dees bar_rk'kwam tebreken , en niet konde betaien, de Wrflelbnef ivoor rekening van den nouderzoude Ioopen, en dees zich o ‘d:CH’tl'€kkC1‘ met z‘oude kunnen verhaien. De zre e daar‘ van. is deze , -dat eenhouder van Wifl'elbrie'v.en , . geeu meerder -tyd ka’n:g’even,x dan de,Briéf rnedebrengt, ten zy'het was opzyn {cha- de, gevaar, en baac. . _ s. _ Eveneens is ’cge1egen yzo een Wrffeibrief erit betaling van drie duizend Gulden , en vdat de_ hou- der aileen toeftaac ’t:aannemen vanitwe dulzend Guiden, en niet meer dan die. fbm onvfangtc; daft zouden de duizend overigegutden-gvoorgzyne re- kening b1yveu,— zonder zynen..vEt11a;a11opade_n'tfek- ker; te ‘hebben , om dat hetzderv houdenmet vry (tam: ene aanneming am ze—ne_men.,_ fen mmderee ontfangen , als op deWifl'elbr;¢f: flolidflefl ZY hygbv gefchrifte, van den'trekk¢1"‘1afU{ad’gekreg€fla.dflt het voor zyne byzondere Rekenrng zoude_ biyven. Niet temin zoude de houd,_61'_1Va11,4?-Wkflelbrlef ‘kunnen toeftaan ’t ontfangen van de twedurzend :G.u«lden , als hy maar; dc .W1ffi‘:1br1.efvoO£, d€,'du1- ’ gene mrerige Gu1d'en,deedpr,C>t€f’£€t€I1‘,~0111d3tdi!1 he: voordeei van dentrékkervzoude zyn , da.t de houder de tweduizend Guiden van zyne Sc1m1de- mar ontfing. ‘uh _( _. . . _ Dethouder min, een Wgifelbnef meet met 111%- .«itet1en,proae1_t‘:e-;doeng ais delipopman, .'W?13f0P Jay is getrokken , aannemxng,-Welgert > 0111 dat 113' . PRO. _ zegt geen AdvysI>‘rie'f van ‘den trekker fie iiebbeh 'g€kl‘€'g€‘l‘i', o'f'wel, dat by geen provifie inhanden heeft. Want de Poften moetennetjesin acht wor- den —-gen'on'1en , zo men geen gevaar van we1’>Prote(ten,‘ by ..gebxek zvan‘ alie .i'oortI;‘rHmn ‘Wifl'e1brieven re begaien; die Qp geiielclen dag-en ufo, of dubbelde uforzyn g,etrokl§en—, -_moetenge- daan zyn bi-nnen de tien dagenpgpnfi»,-gerckenfl van ‘den volgenden dag van den W11TC1i>!1l€_f«:, «;:: H De .t;ien_ dagen gungt , zyn va,n,gr9te,d1€}1fflM1162‘- om zenden eeriyke Luiden en verffandrge K01o_p- ' re- ' 5 1 a G 9 PRU‘ T I 397 ie en.ni,mmer- om’t ye van «unne Wiffeibrieven M f ' ' K ' ' dan den achtiten, of negenden dag, na’t vervalien Amefyzplrl-$511: Eggggitéifiien ffi‘:{,’;fg:féa'";°d12° ge-,5: derwifrelbfiefi Meat 1716 aannemers moecen ook hun te , bonte Abrikoos Pruim" Boere w’ifte- I3 vdle Geld gefeed hebbefl y om flipt te betale~n- Wafit blaauwe pruirn biaauwe ronde Kvvets Bdndlglafis al Wat de houders hun kunnen doen, is re wagten Prnim , Damait Rojaal dubbelde‘ B’oei-e’ wiice 75°‘ den fiends” dag a W311“??? Z3 by‘ €¢b1‘€k V2111 Duitze blaauwe Dojaune’: ddnbbeide Kroos 'du'I5' betalinge verplicht zyn den tienden dag te rote; belde Bloems-p}uim , Engeize ’bIaau‘vve fin1im- R6359 y _t€D 2}’ Z5 g6V33T Wllgiefl 1909611 , , at de Vroege en rode Eijer-pruim , witte enke1deKroos. Wzlfelbnef voor hunne rekenmg hep. Franze Pruun, Franze rode Pruim groene Min. 1“ de “en dageu gun“ , zyn de Zondagen en belIe11,~ enkelde Bedelaars-pruim, dubbeldc Mira,- Feemdagen 001.‘ b58¥5P€fl a 20 dat.zo de tren da- bellen. Hoogduitze~kwel.=s., Katryne-pruim Kon- gen g_unfk op Paas~ , of Kers-dag vervieien , men fyte-pruim , Maagden-pruim , Megcheiz‘e‘K’ro'oiL, op die zelfdedagen zoude moeten Protefteren, blaauwe, witte, dubbelde,enkeide Oranje-pnniin oin dat men die oplettenheid in de tien dagen na die Pedagron Pruim ,‘ blaauwe , zwarce dubbclde Pruini van de'W1fl‘e1b1'1ef moet hebhen. van Damaft, enkelde dubbeldcupaarfe Eijerpruim“, P R_U.1M E N-‘B 0 G A AR’D, is een plzlats roode , witte_, Los op fleen , Prnim dgxlltaje, daar mets dan Pruunen-boomen in geplant flaan. Prumrools Pruun, of Bmgmze, Rouge. R05 pruim , ’ P R U I M E N-B O O M V, in ‘t Latyn Prumu. Rozekleur P_ruim , Siee-pruim, Spe};fpmim”, Sat: t Is een foort van geboomte , waar van men we przr/am: I’I‘l,1;I,n1, Violet Pruim, vroege ronde biaau- aieémcne foorten oxndcrfchcidr, de Wilde en tamme. we, Violet van Zorgviiet, Witte Mime» 1>:u'i‘n£; A ~ ‘ , _ - V Wateringzeliroos, WitteW n—, K ., P "_" . Btfcbry/mg van den, w;/den Prmmen-boom. Rynsburgze-, E'ijer—, Ma19o¥. , paf,?§§.Pm§3§€_<'i’ ,y is Zea: kleinfvde schorsis gram Watna den hi W zullenl de befchryvmg van enigeb voomame ~ 5 purperen trekkende, _de Biaden komen niet voor ‘i§e”§fi'§b‘;‘fd§f’§;, enkelde Mimb H ' den dag, dan na de Bloemen, zy zyn kleiner, en em ,1 ’ D I C e harder dan die van de tarninePn'1imen ‘De B1oe- g em e' e enke de zyn mnd ’ 315 een kn”? men zy’n wit teder "Sifter 'befiaan uitv fbiaad- km ’ dmfl ha-at ’ aueen mt Konfyten bekwaam' jes.‘ '])'e'Vru’ch't”1ieel:f't de‘ grootte van eeyn grote ]1?e1ddu%b‘el ‘e 15- fmaaklykcr’ 20 gmot’ ads de.d“b‘ Druif; de kleui-.is'zwart<, trekkende na den bIaau- de 1: ogre Wit? Pnilm’ Inaaflangwemg’ Inge‘ Wei); ‘t Vices is groenachtig en fcherp daar is “1 -e1: mm mm env Banger’ De dubbeldeB°c'3 een Neutin” zo groot" ‘als die van een Kerzs Men Y‘? Wu lsmnd’ gee] geklemd’ Wat na den groan‘: noemb de V’mcht Sleeémim » V’ K/‘fikgbeélldeg fappxg ex‘; gnliaaklvker, als dg dubbeide, «. - » . V 4 - _ r _ _maar ver c I; wexmg van e enke d H:":,:';;. 022223.22” §1‘:°P de Velden’ 1“ de n ‘ "Eg5£'V"J'=/zafban.‘ De F;n(§<=,z'vvi)I.¢iePruimenBomen » De enkelde mm‘ Boa“ xufims fielder’ ma“ daf. is‘, it Hout , de-B aden en Vruchten zyn‘ fa: t §"’“§ rt‘:-0'” heart mac rplkkcjm ‘ 4 326 Worfjtbr inentrekkendei men ' eBrui'k’.t ze in d'eRode-Ioop W‘ en 5'6 maamykfle van onze near mdzc Pmunen eri afeéngl "Men berg he: rap der wiide'Pruimen ggggtdgg ’ "°°"‘l. 7-° ‘V °P.5‘““‘ °‘“°“ ‘VP 35*“ u_iE , mits, dat me__n zc hebbe geftampt. Men zet g ’ ' dlt fap op een kleug vuur, om ’: dik re men Wm-. den, enper een 1y_f_aan tc geven, dat is, ais drop Van Zcet-hout.-. DIE, uittxekzel gebruikt men in de 111333 Vanda 4Wi4_van_1zgypnn. . Dit maakr, date 111911 2‘? J.10€mt 404.5!‘-1 Noflr-It ,. of'Duit2;s Acacia. Men g¢§ft.ze van een halve fcinrupel tot een half dragma .lY.l- Menlaat de Bloemenyan de wilde Brurmeu-‘boom t_we dagen in witte Wyn weeken, en daar na doet men’er een Water van Defii1ie- ten, dat zweetdryvend is in ’t zydwéé. Men geeft het Vgn Viervtot zes Oncen. De Bioemen maken loflyvlg. Men maakt met de rype Sleepruimen , in den Oven gedroogd en‘ daar na geftampt , ene Wyn , Waar van de kruidige geur niet onbehaagiyk is. Deze.Wyn rs goed m Burkloop, die zonder koors enknmpxngen rs. Jangachtig. ‘ . Be/2hr win. der tamme Pruimm-beam. . . ‘ ,_t. 15 een}! d 1 , Witte en V1oIetteEije1pi'uimen, zyn draagzaarni _ ml _ 9 mange Boom , hebbende ge- en Worden daarom met voordeel gepiant; voorai kartelde Biaden , vde~Vruchtv1s ook rond , v1ees- Vioietce 4Idie’er aan enamer uitzien en finaak- aehtig enheeft ce-n langwerpigen Fteen, die hard van‘ lyker zyn,.:.~, -, g‘ ' bmm“ ‘S’ De B°°m' C“ Vmcm '5 "W bekend. Kroozenuzyn ‘er van vele foorten , maar meeft M H1 in In m z Biaau n , zyn green De Aprik-ojos-pruim, die In de Boere witte Prui« men komt, is van grootte, als dedubbeldej maar een weinig langaohtig envleefiig; zy zyn van Idem rood violet vlakkig, waarin fo1ntydh.oogrodeftip- pen 1‘taan.,»zy zyn berser Vanfinaak, dun Eijerprui- men , dog niet 29 geurigi als de witpe Boere-. runn. . ' Konfytkroos 1 de fmaaklykfte en beitevan alle, Pruimcn, om aan Schuttingen geplant teworden; is zeer vleeflig , aangenaam, en eqvrig van fmaaié; maar niet draagzaam, byna rong, zo groot afstge.-J mene Kroos, en var; klegr hoog biaau VioIet:.,' den rode trekkende, ' ‘. ,7 " . De Damafi; en Katharyne Pruimen zyn dfogei en vleefliger , als dc Konf t‘-kreos , maar hier te Lande niet geurig , am at ze niet ryp Worden. zy zyn van verfcheiden foorcen, Vioietkleurig en * Biaau en Violetkleurige. Zy zyn draagzaam . V gran d; Carnal": dubbelde Damas . Of P40‘ V‘l""".~ , P U. 828 PRU. - R _ , maar befte, die men daarktoe heegtéhzyn dePei'dr1g , . _ S . . . _ d S”. O Verzweringen die in de Moncl van k1eineKinde- pen, 20 er n0g€mg6V0Cht.1gh%d°P15»1 8 0 P - . . - ' ’ ewe- ren komen. De Gom , In Witte Wyn gemeekty gveder Lvafim ma1I<)ear:l,r I61: 125 Ztnéoggéggéemes en nuchteren gedronken, breekt en doetioffen de er OP Ci’) 9‘? en men zen!“ ze Van uwe Pop Steen door >1: wateren. _ De Pruimen raafigegetsrei -‘Cg; 1;%7V:?e lgllllltién Sen mafia“ , daver dc Snoop op E‘ In 31 te gmte memgte ’ zyn Oomm van itaat die haar voor bederf zalbewaren. ,Gy zult °°P- « ,. . . , . ’- - ' d 'n-zult‘ De Pruimen begmnen 1n'de Maand van _‘}'ul1ge- ze.:31Eedla$3’:dogfigflefihggafgngggfinzg g:‘g:;t,aa1s.t geten teworden; als het wederdroog enwarm 15, . §Y ,6 dat de swoop Z31 E en, Op dat,.zo.tbe-_ heeft men zc_ tot dicht aan Oiioizer : mam: , 20 t dog] 9 en vaupa ier vemndem Di-t ma?-‘kt, dat weder vocht1g en koud‘ 1s, heb_ben dePru1menge- d€II§.I:Tf1lwmn ser gel en hater Bitzien ’ 313 men .: nen ‘fmaak, en zyn ze ze1fs_tot-in septembertoe niet 6 _0 1_ ht V . . _ te eten : ’t 15 voor ’t ovenge een-aoedekvrufi/ht; Paplel’ 0? 1° - p ' ' t. en- . . - 3::*;*:‘:.:£“*£3*::::‘;.':::.Ys::’.%;::. ins. Ge/was rm» Pe=«s==son- . ’ . Ien; gefuikercgl, ofgefioofd met fn1ker en gedroogd. Neem mmem We Pond Pminéen vtan p,,i.;,;g,,,,~ , .‘ '1 1 e zeinkou Wa er‘ asgyze Gtkamfytnd “mm”. iiicglét geiglfild fnkvdoixpdan water in een Iyionfituuz-~ . - ' it na dac ‘er ’t eer-I 'Men Konfyt gefchilde en ongefchxide. Men pan , W331’ 1“ EV 25 W'3YPen _Z“ > Iaat ze de Steen houden. Men zal alleen de Ste- fie water we; a=i$85;101';’P9I:‘;t1::t;eeegfi‘;r’;§e:g; 16“ afrchmppen om Zie ta gmendex te make“; men Opkgken, Isleem z§ dang ’af en Iaat ze OP een bo. zal ze in ’t water gojcn, namate dat men ze fchllt. wor en. S h 1 of Tafelbord afdmipen. Men moec ze om te Konfyten van den Boom p1uk- dem van een c ote , » ken, en ze niet laten afvallen. De ware tyd van me . . ‘ ' ‘twc ondPrui— plukken 15, ads zy begmnen mod te Worden. De mes?!’ Slllkef » €11 (105 dle We‘ “W3 P. men. em daar na een half pond, drie vierendeel, of. PUI.- men. Gy zult de Suiker tot: een iterke Stroop la- ps, ten koken, daar nzrzult gy uwe‘ Prhimen, deene In de andere in‘ orde Ieggen , op ‘dat'ze niet bie- ken. Gy‘zuIt ze zachtjes in een Bekken roeren, en over ’t‘vuur, en hun geven zeven, of acht wal- menv; nemen ze dan van": vuur; fchuimen ze; Iaterrze koud Worden, en diifenze op. Groene Pruimen. Deze Pruimen Worden op de zelfde wys geteed gemaakt. Zo zeniet ryp:zyn zuit gy ze wat Ianger Iaten koken, dit kuntgyuitv hethandelen weten , en gy zult maken, dat zein ’t water niet bx-eken. - - ‘ Wat het geftoofd van Pruimen beiangt, ’tgeen ‘heet zult eten, gy zult niet dan een half pond giliiker op een pond Vruchten nemen; om de zind- lykheid zai men de helft van de iteeltjes affnydenr, om ze aan ’t overige aan te taflen , zo men gene Vorken wii gebruiken. Zie VRUCH T. ’t Kwekm -nan Pruimm. De Pruimen Worden dan van uitloopen voort-. geteeld , en geven vruchten , al Worden ze niet geént. Als men ze echter Okuleert , ofzoogtzyn de Vruchten finaaklyker, en draagzamer. De Ros- pruim , die een foort van een wild Krooitje is, dat-draagzaamis , en krachtig houtgewas maakt, word: deurgaans tot Okuleren en zoogen gebruikt. Doch heft is ‘I de uitloopen van ider foort; daar toe te gebruiken. ‘ , V ' ' .*De Pruimenboomen maken vele fyne~haairwor- tels , willen vochtige grondenhebben , en niet veel Meft, en vooral geen Paardenmeft. . Zy moeten niet veel befnoeid, nochluchtig van binnen gemaakt .zyn.u De Pruinienboomen, die krachtig houtgewas . voortbrengen ,' zyn, zelden draagzaam .; man: door-verplanten , ‘en de Wor- tels. een Weinig tedrogen, als ze uitgehaald zyn, kan-men ze draagzamer. maken. ' ’ Mt'dd;1 tag!» de 'ziektm der Pruimelmamen. ;tZO de Pruimeboom kwynt , enweinig draagt, giet de moer van~Wyn met Water gemeviiggiby, d€n»B'00II1. of Wei pis»van eenKoealieen, ofou-p, de Menfen pis. metzwater gemengd,.,of Asvan den haart, en van Wyngaard hour. Aanm: op Luflh[. _PTISAAN. Zie K.()ELDRA[NK.'V Zie‘ AANGEZ.I¢H'.1? ¢n—vv,EzEN r,. ' . . PUI S T E N‘ van ’t. aangezicht voorhoofd;. ’ ‘P U1 T . is een _foo‘rt van ‘Net, *’tg een a1n. voomamelyk putten, om water op de plaatzen re ‘me ry zeerdange }?aIe{11flekcn1! t1en_vpeEv_a11den hebben , danr men ‘; deurgaans, n1er.;.h¢eft.1 I _ ; ggdgée, fi_3.znL§ 9:19 11§_‘1,%f§1§r4I;Si‘1‘5‘f11g1F]£§0J:1o1t;, 1 '1 1 2.1 ,. -1 1 .e_e1w.s;r1._; . , A Van dezzlnm da.4'=ww11R«'*s?J 1 ."1"*%1 11 ‘e5.-1w Y ‘ .311? ‘ . . in :, Men moetzorge drag611,1di1t1nl6,11.15§309,1121?!-tr '_ ., \_ 1, , _n;}qgg,-49n1§_@§ar, _. . _ 1.1 1, ' . ‘ an Men moet daavom ’zich Wagten van op zulke plaazs‘ ft menvan vyftien grein tot een ten fluitent, om ze fchoondenehouden , zegtmen - ‘sjgqop van Rozen , die afgang i'naakt', een half gen, en zyngoedvoor de fchcurhnik. Ditmaakt, . V ‘ PYN. / , ' . PYN; 8;‘ “Ha: men aan de gevulde Pyl van: maakt die 20 dragma 5 " 1 1 5. h {fr 1 'z\I'c/§.a.r moet wezen ale ‘de Vunrplyl, 1o_m 2'e’1in even -.44nm‘anin€.’m'I\‘/‘Iec1f1'tg'd€;rlt2n ageeCf?$e1L‘;3§1§flv3;§;?,°"” Wrgt re houden ; anders zen ze met pm hoog Men Iegt op den Buik van ’: Kind, de voxggn- gun. _- .d§:\ Pleifter, als 'de Buikpyn zeer hevig is,- en men P Y N. (ho0fd.) 1z1eV H OQFD. ' ‘ g:::dY:§n;3*bruxkken zal , nls dc KBuikpynen. be. ‘ ' ‘ ’ Neem een half once Meliloten Pleifier , en 20 PYN‘ndn'/e. De f '.,w‘1k' _ 1 ! Ill zezYnP?nerJ R emen g,E§IeLU?g“em“m Hyofiyam ’ doe daar Wat Was in .-de B'm'k 1115 men '1: K01 k aheefc, gewanr wordt. Zy xévorden googafcherphe hen xvegooffaaclist , Ofddor 7 _,'h1- ' c . wT)ee,\17r:)uw:n ,rEB¢eng1l3C’t‘1)3‘z11re?1uft$n.c; 1zY1*1 011- Wmdbrekende mlddelenl dgemengd’ 7?“, in 2° een ‘ddx*hevig1aan Buikpynen: ,.1 20 wel, .als nongehoren geval 'm¥d"g°“;i ‘ “mar ,W,“1‘_d" P1611131‘ belangf: Kinderen. De Sennebladen , die niet WeL8&m,i- daar We Van ‘gpmken’ zy 15 "”mem.°nd' ‘ 1 ‘ 1 '-ve<:&'zyn , :geven'ook'iMimkrifia-xningema -'en1’faar- ‘ den flerven’er fomwyl van. 1, 1 1 1 ~ ,4 ~ ,- Zachtse Pufgeermiddelen , met pynfiillende en TBuikp_ymn der Paarzlm. 21 - G ‘aide! dc k ' ' . ‘ Gmeexmidde-Ieu—wMr-Buikpyn. - ‘1 mmm,1.r§Z;27,M:Ln denlgzirflgezi. en PM” Wy noemen Darmkiimpingen ; ‘die:Bu1jkpyn’en, *N€€111 11118 Pypen , flop ze metzgoede Tabak; wag; am men,[omwy1 den_,;;aam van:.1{o1yk_ gem, ontfteek’er een , en fleek ze in den1Aa.rs van ’t ‘fchodn , om eigentlyk re f'preken,4 -de naam van 1’~fi'%lT<1.,'_gYZ1111‘-h€t¢161111O0k€111, 1115 ’€€11’M€11S; 813 .1;Q1yk 31;}! mg uitgggkg :9; 91¢ pmljn 4115 ,1eaar_ dxe u1t151, nnt(§ee_k‘ene andere, -en vervolgens no men. Wy‘hebben reeds v9or.Da_nn{fekingen mid- ‘€119 9 '31S,1d_18 ~111t'1Sa‘ 611 gy’zu1£1uw Paard terflon dele11~gegeven, gls we vn1nBuikp.yn fpreken: want 5531152911 211311 Va“ V’~‘-11111:‘; Pafifden , door deze met der daad de Darmflekin en, of Krimpin an’ ztekteigekweld, _zu1len’er we1nege':_1endertigWor- .9f,fgy_di_ngen , zyn me: 3 refs am hevigg uik. den genezen. Zle Bladz. .738. en 1111 de rFiguren pynen, fidahr 1ene fverbeeldxng van. , _ -; ;1L1De ;K1rimpingen die1va11£JY¢,rVloedige GaLk‘o- P Y N B_ 0 O M 111 ’.t -Lat-YD Pi_m4§ , 1is;een1Boom men , die 33;; 1 ‘gag1n,.jsVg§3n;§.ak;,) W‘9r,dgn door met.‘ vezehge Blpemen , ofP1u12en , die van de gigaukvgeynezgn‘ Jngtjandgthalve Qnte éafd. VI1lCht'bhd€ffGhC1d({f1 3.311 d€1'1'2C}fdEfl'B00lD (‘team lvrina, die Vets is, en twp oncen zoetq: Améindel. VD..e, Zaden wordenaan fefchulpfe kegels voortge- , 4 .olieg-gnuchtegenjingenonnen, , A . /b1'%1,’€/1‘1{W'i1‘?1f 173’ EEYQES 11<'<111‘W°1‘d€11, 111115 416-1313.- II. Zo de Darmkrimpingen van enige, winderig- ‘11111E's’—1‘._.‘dah ’dte Rvan d‘en Denneboom zyn, en heden kwamen, nuchteren, of ten minfle Iangna 31111 P5115“ 1111 511“ Schéér "”°1’d‘°-'3 V°°1’8eb1‘?1g-1- at eten Dntfangen) ZQuden't‘w'e’.fcfuPe]5 Zout van ‘ I36 fQOl’t§h. ‘ Zifi Hllbfllfi ‘K_UnfiV/OOI'd‘6H‘J'0ek. Alzem, met twe, of drie Vingerhoeden rode Wyn , . 'P‘/iii!!!-‘; ZY 1b‘¢'11111115'h0g‘3 GY011d511 ,4 ”311 W-Time 'I11tne~mend~%ded.1 11'Die1geen1Zouc'vi=:1hMfie1n1I:ieeft '13€111"d€11;, 9 ' " J _ _ j , 1mg‘eqgJfwag[_ , ‘Of vyfgian rm-en agroeneq ~ofvfl;Qgse ;haaIVc van db‘ Py‘n1v'oom{e1a 'doo‘r ~lh{'f)'yd611’ »‘;B2lze‘1n,' -in Wyn ldten trekken. L V . . 1 - 1 _ gm sgy kufit obkimatigwk in want :55” How, gs famentrekke_nde_en drogende; «De1V1a'rcI1tq's1in de: El 1ate‘n'koken1,_1dat'vexs is», en hebbendehet 111 5100138‘-'b1'111k , In gefloofden 611 Pflfleiien; men wit ;1w§gge1n‘om‘5n1; due in d»e,Szel,f5 plans 203,551 verz'acht‘er *oo‘k—den 'ho‘eft mede ; :grot-:n gedefiil. . Olyvenroli; .me,byg,;_-[11»e5 w‘e1»(,nde,-een, z¢n~d0e,},eg .lee1‘d neernt ze de rimgels uithetAangezich_tweg, 59.19-amde .Vb5td¢§up‘z‘.w5]'gg'n_." A n »_ mg. ‘en be1e‘t’z‘e’lTet aanwa en»de'rBdr"fien. Zyziyiwok IV, Eindlyk ’t gedeffilleerde water van Efl,fe'[5_., o_ed', om de fc;hzmn1dee1en tevernna11\venend_:zar en,by gebrek dag: yan; 1 fap dgr E1k¢1e_n door e. e’vI‘o‘eden_’vah than re wenajens ?M-;;:Ir"t-Sz1p’der zwolgen is zeer goed; menvei-zeke:1t;"dat He §rbot- Z31—3d¢.11 1.15315, Y€§.1_. k1,7‘,1Fh15 ,d331'§11'11.“11‘-4111111 d‘3‘H€11P- {te ,Eugenga1no;en., gedroogd, geflam t en‘d£m._ Ji‘cht‘o'nderhevi‘g‘zyn ,‘ en'21:1n;d‘e Lnnihcid, -moe. g-ezworen met iet,“d:it’e'r‘by hoo':ci,.=a seen-klein 1611 ier. dikmaal van eten, hebbende ee vo'reu—de g1as‘,Aro§e,1VVVyn , die v,o1maa1;; xyp 15,, 0f can ml. Neuten in ‘koud water laten weeken , om ’er dc ve1epe1Vleesn:£c, a1Ieflei‘fobrt'v'an Buikldop flilt. fssberpte van. te benemen =_ Wantzykrygen daarene _ ‘M-: -Difixniets wiI;innemen_,:1aa_t dig-.in een.geen.. hirte ‘dent, ‘enene gematlgde koude, di'e,Ineteen. 47e$1‘eo£i1i5.ute1Mo1'ciej: de ve_r[Te§Bl/aden,_van71V,[e‘li{I‘e water1g.e.f’c9f 1.5 Vermengda d1e?131‘daC1_111S15: W31- fia111:ien,, {of Bfl1[mflyd‘&"fd{.fl:‘,‘W>cVlke d§.fYf;§.K;ui5 ke fen 'w'e'in‘ig 'aan de l‘uCh_L‘ deelt, _ 6n,Mumx§5,), en,maak:dag_1- ya,m;e_n,Bap pp'Vdé41::Buik'. _ Men Ilamptde K_emen 1n een‘Momer, enperft - —, , r, ,-,1,‘ ,1 1, 3,; W11: N -,, ’_ ’er en'e'OIie nit ,‘d1e‘voor de Borfi goed is—, ver- . -Bqproa d'mxd_d: Ha .'fgder41g.um_1i 15:8 1, a'n;1er- zacht , en die, me: MnIvezei—Wyn gedronken, de 1;Vflfld§fi‘j”_ff}Z‘iK;’id'Wu”%fi31%ad”P{5“j du; krachten , in den Venusflryd verloren, doet her- (kriygipiugen ind; flag} 1,4,1, ' ftellen.’ De deeg, die na de uitperzing ovetblyft, ,__ ._1 n 11, _1, ,,11_ ,3 , 3 A 1 I is goed om handen te_ waffcn. Néem anderhalf once zbete Ama.nd_e1‘eu,, zo veel ’ "De Pyn”a’p’pels hebben ene verzachrend Vermo- dat ‘een Hats ; ’daar men’1Pik'van m‘a‘akt.1‘ Defiéhozs _ -837. .dac men den 'PY“'b°°m ’ den B PYN ~ ' ' PYN.’ ' - fl: ‘t van tien. tel: oom &er~fcheul‘< .. Zout van Zpravel . men gee 8 » daat tot twe {ctupe . . _ " ' Zure Geett vanZoutAmmontac; mengeefehem ' ht d en. ’ ' , magi 53:1 igicriooixgllan Mar: , men geeft hem, van viet tot twaalf d_r}1PP‘3“- . / - . Zoete Olie van Vmool ; men geeft ie van vtet ’ ‘ t ’ N D " t°°§$§’& \(:t!1%)i?tli.ool en Zwaveltmen gedefthemvan ‘FY N E N det Trmdm 3 zie T A - H _vier wt “ht dmppen. ‘ I .- _ . .c Woord K0 L Y K. Geefi.van,Was ;, mengeeftlmetn van ttentotder. .P,YN .1<~o LY_K- '2-la‘ '4' inn u fig d”“ppe"'w 1 A ‘len. \ . =1-vx ._-1-.3 s;‘m zo de ’ en‘.’,3;:.,t=*1* 3 l ‘ - I . e niet behagen, kw“ 35’ k Vmchtige Geem;m:3yandneen;.vmen geefchem _ p, »I.,_ _ . .;’ V‘ Mzddelm tloar t Galkoj ‘ I vaggéar :7<;l‘:1z§ll:lIiIilfigel;:]1T1; men geeft hemvan tie“ _ . 'fC allum-Mlncrdfii . ~ -»d : Gcgggfllfgt §:§)e€t€el'l£ lcftlpeltggt een df=lgm3- t°tG‘:,1eef‘}';$1n?;,tl;ite:1$; nfiggléeereft hetn van zes tot twin’ me" I; I ' men geeft her van een . . n K :‘ l v ' Sal Palychrefl W1 R” ’.’ - . . V M e , I dragnta ‘tot zes. V ‘ V rtig'dtuppen.‘ G {’c van Vittiool Zwavel-»vanSa1petet gezoet. ‘ ee » i ' ' _ ‘ ‘ in Vlaanda die kwaal g°mee““5" an g ' ‘ ‘ ‘ - en . deelen mu "1 Menzen P nen 04*? 4" Gg- Y Bfl?iw.[,_gbamen? en derzelzzer. V _ ‘ ' ., neetmtddzlen. ~ - geeft ze: van twe tot tien 'Turtaru.t Salufiilii; men 655? Z5 Va“ Fm’ greinls * l.d"ma.‘” ” ' ft. het van viet totacht drupp?-11-_ - V ftklfifiglalis -Sdlubilx: ; “Infill 536,53. Z9 V39 Me" gee Salulzilis. .AMen&g6eft he‘ ‘’'‘“‘‘‘°“ 3”‘ ‘men gtein cor een half dta ma} ~ l v _ V Tartatiglilfldragma, _ . _ ‘ . Tflmm, E,,,,'¢;,,,, 541,45/i:';' men geeft zevan .“’)‘tZe1bx§§§ men geeft hem vanzes tot W6I3§r°Z“; £61’;/£,ff§ezeZ§:,_;¢g:],:f _;_e ticéegnigéllgfizf - ' en. . ' e u , ‘ twgotriéert Cynorrbndm. men fiffiafiggilfi eggntfvgf egg getaspte Hattshoorn Gezom$1tG§ dtvtfear? Salpete“ men geefc ze van $:We1_wager, of Sttoot1:1~water],a‘¢:tl‘nz‘:)nn;;::§)eet‘i vier tot ac ru . _ d d Man niet is aange 3311: S . ‘ Sal Fgychrafl van‘Roch:l . men geeft ze van een gigs V°vyn_d§mken._ _ _ . . . \ tot zes r‘e1gm3' ’ v ‘ ' PM ‘ “Geef dé zvvaattefvan‘ teen,‘ halve llvkédaaldet van f onklei1_te Stneetwotte] en weinig Zout PWYN, Pyn in ’t'Hoofd, die 9mm /laud: jkomt. Zo men van grote koude pyn in ‘t hoofd heeft; flleg op’ u I-loofd een zakje met Zemelen , _I-lonig , iengebtadenlout, of Salie, Marjolein; Beteunie, «Tylnp A'nys1.aad', Venkelv, Lantietbeijen, ‘en Ge- :nc~vetbefTen -; zo heet , 2115 men ze"kan vetdtagen ; ofvtyf deflagen van ’t Hééfd met ‘het fap van Naéht- fchaje Rozen-oliei”, 'Azyn.’ ‘ ~ ’ ' , Pynen der Ocgm. V De Zinkingen op de Ogen wotden dooteen Pap belet . die5op’ 't voothoofd word: .gelegd ', ‘en 'ge-‘ maakt van een fiuk 'van‘h‘uisjes Sleltken met Meel , Wicrook , enflloé‘ , we] dent een getnenglj, tot 'dat alles zo d‘il<, 'als Honig ‘is. ‘ ' ' ’ ' Voot de Pyn det Ogen meet men een Afziediel van Kamtllen , Meliloten, Venkelzaad, in Water on witte Wyn maken , en daar een Lywaat viet dik'in lteken , '1' welk dikmaal , wcl uitgedt_t':kt , _wel geflagen. Zie ‘O O G E N. ‘ ‘’ P_y;z am» ‘t 00} , _'0an em beet: aarzqa} . voortgeéamw. ’ Drop‘ in ‘t Oot de Olie van Hyoscyamué. Neem -Rofenolie en een weittig Azyns , fpuit’et mede in ‘t Oot. ‘Leg’et'daat na op een Zakje met Kamil~ len, Melilbten , Lynzaad; wittel-Ieumlt, in Melk; gekookt. Zo de ootzaak kond is‘, doe ‘er oppMuskus _met Kottoen ; ofeen grein Muskus. scrilzanim ptyfi ‘her Roet vau Pik; warm met" wat Rozen-olic in 't‘ Oot gcdtopen zeet“, als’et ontflekingen zyn. 10m ale Pyn wan bun ta’/iillm, die -boa» hm» I ‘ aeerf gevallen z._yn. ‘ deze Poejet metgoedezwytx ;\ Mummia, Tmmmil , Rbapomizum , sparing zegi van» elks een dtagma; wel . geef een Ryksdaaldet gewigts van ‘t Zaad van huiflookfi, beteid in Suiket Kandy. ' Om dc P—y11/van em vetfe Wonde te /iillm. “I. Men moet nemen Buuine detfiardin, de gtote _ ; ’t alles on- det een fiampen en ’t op _de Wonde le gen. Men Inoet ook in de Wonde 't Sap van Tabak Iaten amp. pen; of mg betet daat op leggen den dtoes ‘e‘n fap van dit ktuid gellampt , en tetflond de Wonde 1.wach- Ielen, en houd vooneket, dat zy wedet in dtje da- gen zal genezen wotden. II. Neem Appelen d'Ormmu,B1oemen van St.Jans ' kmid, en Rosmatyn, Rozenknoppen; doe heta]- les met den ‘andet'e,'n in een glazen Bottel vol Oly- ven-olie. Draag zotg van de Bottel wel te fluiten , en zet ze in de Zon , tot dat alles ongevoelig ver- tcerd , en vettot fchynt. Laat ze daat na doot een Lywaat vetfcheiden teizen loopen , en bewaat ze in een Fiool , om ‘er in de Wonde enige dtuppen van te doen. 111. ’t Vaatdigtle en belle middel is , 't Sap en _ ‘ m_etLywaat,‘als een Pa moet op ‘t Oog gel_egd'7.yn,- ofmen ‘tnoet 'e‘tVrou- . wen Melk op leggen, met hetwit van een "E1", zeet , j wel ltaafi ‘fluiten. " ‘ , .‘=.“-vPYN€-‘;"i .1’-rift 333 de _'DIOCH§mf?&fl Tabgk , en Smeetzela, jdar daa; van ts gemaaltt. Dtt Smeetzel ts zect Londetling. Neem Yzetktuid ,, Agtimonie, Beteunie ’enl’im- — petnel vanaelks een handvo1~,~ was ’t*'wcl af,‘ en ge- vvaflen -.zy.m:le.droog ;bet .a_f ; en flamp '11:: ‘in con Mottier ; doehetdaar na in een aatden.verIoodden Pot , met zeven pond vvitte Wyn ; Jaat het,op de helft vetkoken; rnetv-een delézel di'cl‘1t gedekt; ovct een zacht heldet vu‘ut.~ Laat de Ktuiden ‘wel deut- zygen en uitpetzen , terwyl ze nog wat beet zyn . -door een diohtllamyn , doe'et een pint wit Pelt, op zich z'elfsge’ftno1ten,‘. by; - een lialf-pondwtft Was met,Maflik in greitten‘ , en 1Tere’bint~yn , van’ elks -eettuonee, en tnaale-’et een dik Smeutzel van. ' - LI Vi" Niets is‘ nog betet , ‘dan\Git‘eksP"k1e-nehien. met Zwavel en Olibanum ,' van elksevenvecl , ’t‘m'et "elkandet te llampen met wit van een E1‘, ‘en mi da: me'n"et ’t Bloed hecft uitgedopt en afgeveegd , delip~ pen der/Wonde by eengebtagt, daat op te leggen p‘; daatna ‘t meteenikompres .te vetbinden , en 'tvdaat« emge dagen op/telaten~l‘egge‘n. - V.;'Of'wel , "hat -dc -Bladen -vangezegende Diftel koken en -Bloemen Meelv in Wyn fol Sm’eet’z'e}s'dik- re; was-tweemaal op enen dag dewonde met Wyn , en leg 'et daat na dit Smeetzel op; ofWasde won-.V de met een Afziedzel van Paatdebloemen. p_1§}‘Ii;_1del a dnt mg gemakbrker ix. , Vl.,Neem Modder ondet in de vvatet ; l of Puts — emmets gevonden , ‘en leg ze op deyjvvonde , zy _zal War 3: ma: gefiwetjfe Zmuwen. ‘ W Neem ‘het Zaad van type Hoppe , doe'et een glas van half vol ;". Vol ft met‘Olyven—olie; {lop her we] toe’; en laat bet in een Ketel met beet water - koken viet en twintiguten. Als» Ttvwater vetkookt is, moet me‘n'et andet water in doen , eh daat vict en twitttignnenlang mede aanhouden; Na‘ dien tyd neem de'Fles -uit het Watet ; en zet ze tien dagen in een Meflhoop. ' :11. Gy kunt ook Olie van Hop met her zelfde gevolg nemen. Vul een Pot, die vetlood is , half met het Sap van de Bladen van Hop; en giet ‘er zo veel Olyven-olie op ; doe dezevPot wel gcfloten met ‘een deég in den Oven ietten ; na dat’et bet Brood uit is , en laat bet 'et in tot dat het Sap vet- teetd is. Bcwaat die Olie , om zc op de gelle- ken , ofgekwetfte Zenuwe re Ieggcn. III. Leg ‘er op Koejedtek met goede Azyn ge- kookt, of Olie van Eikels, of Gom van een Wilde Pete-boom , met Kapoenen vet gekneed , ofOlie van Linden, ofjasmyn. ‘ ' ~‘ . Vnar d: Eyn die van :1: Ze‘ma‘u-yjleek fimit. Neem de Slakken met hunne huisjes , fiamp ze en leg ze ten cetfle op de geptikte zenu. Of we), laat in de Zou de Flietbloemen trekken in Noten- olie, en fmeet'er de geptikte Zenuw mede; of we] met olie van Balzamine. ‘ V p » ' N n n n n PYN 2134 mm. PYP.‘ QUA- O.UE- _, , , . QUE‘ L , ' MA’ = . . “A4-‘we 1 8;; : PYN der SPEENEN. Zie SPEKENENV-",' V'°’P]3“‘°“- E“ °m'1¢ V6 planter: , zult ge naauo ‘ ‘ wfap qnderweg op tc houden. Men hecft er velen . 'van vxer‘Bladen en leggen in can krujs. “Die ‘klleunr kemgg -mfg dmggn, van dam way; oudeMefl ondex. ‘ due zich in din voorval bedricgen, en een Béém alle _ is eel , dc Zadcn zyn rond , ms , en in Aauwcn . ' I ’ Kram ' dc‘Aardc te men en], en daar van een k1einheu- ' . deszelfs Takken tot 0 de hoogte ontnemen. dim‘ e oten.‘ e Wortel is mad , ' I .‘ Dd”: ‘§]§§;‘D1?I‘[‘J‘:‘?‘:’g:,x;:;2{ §‘f§§t:§? dierdex; %:|exje‘iny‘ '1: nxidden v§n,een gar re makcn , omdtsiar ': ‘* zyy willen ,— diat de 1¢:o3m[ Eemaakt word: , en zyn gen ~Kind's_.)g):gfd.y De kleux is ya?5l:1‘z%teng,IPo?ft vviiif '5“ ‘ En cveck ds dguygaarcnjzfiel\’VC1D3A71tlbyfl9- —den;JZ3ooVn1Hop ‘tel zetten , fpreldende de Wqrtels na — gedvvongen aar e-enVP'aaflV yte zenen, om‘ze__rechr, of zwaxt . or green , of roQd., ,7_.p_ men pliniu; , ‘ P°°;“.‘& [- Y _ y - L ‘ ’ - ‘a‘1Ie'kan‘t_entoeu»1t, altydna nmlaagnelxkende, Daar ~ 1951114611; 611 2; V00! K 1DE€f€n.d0,0t def wlnden T_r¢ us ,__en Anngtu: g_e1qc_>fr‘,_ beef: men’er genad Jana ux ex”. . V I V ’ H , , :. ’ gm. mlf gy-ydebxmll mt‘-,mE,Vde_G;_1>ge1 we vo]ma_ 1 re bewaren , dne de Staxnydoen flmgeren dqqr den; dye veer/t1g,_vymg_en fefllg/ppnglen yvogen._ FY N~ die de_ pf A A R D E N. bebben. ~ ; ken. cnmppen dc Aarde 1n , pm den Boom van n {all Ignaklsené dxevde Kréon maakt_. qm da: bejtfap “Men heefteen anderfugrr, dat lang :3 , en van " Zie P A A R D E N. I ‘ te zetten. V, . ex finer dan eur loopende, om n1euwhoutt,egaan t voorgaandc n1et4dan~.n_: Iangtc en lekkerheid van ‘ ‘ ‘ _ . _ _ _. Dmg mtg , da: ,: em , gelyk met de_ opper. , ma en, zxeh onder vvegmerophoudz, gelyk tdoen finaak verfchnt, en een Franfeflaapgenoexnd Woxdt. P Y P‘ is een Toort van een Vat,.,.d3U“‘-emge vlakte d5V:A“"de “R3? s 0111 den 3.00"‘ mm W “W ' '°“d°'. 1° 5‘ Heme T“k!“'

.yn‘;dn;__1_‘n d_en groex den zullenzeberetgrqeuen.1n1.onderheidin nieuw Land. V ’“nf (ghxfmfd €a:1fll;a/Vtswisy. ~ .' . ~ ‘ r zoude welenf Béém zouden léelyk maken , want m dragende want in’ ac alkyd zoeter z.yn, dan in cen uisgeteelgi. ha}? Y?’ ‘i)soeen gereedfcnap <3“ 1-Ce’ bekmd “mm ' Wat de Bomen belangt , die dienen om aau 1at- . Bpomen meet men Z5_.3,“°°“- .]*“°“- . Land» . ‘ ’ '1 ‘ Tabak te rooken in gebruik is; als ooktot Auysen heggens‘ en tegenheggens tegen ’t Zuiden te_zetten. _ Qm 6511 Vmfiht :"".‘ "Fe" H°“"k.“°P ‘*3 °“d"‘ , a De, ‘Yd 0."? IP15 Zajen .voor de Winter is van Ogemmofl. ’ 53“: W mken , enz. De Wyn}l):oe- Men km, dc Bégjmenmet hunneégrxffele vner dui. ‘ gggiflggh. Bingefiéggfinefyggegxhcgatkenex Bviglde-knop cffbegm va1':jufx{afrot}_‘3e}: mzdden van Auguflmgpe, - ‘ . ~ ' - \ 2 . -1 . ' e w ' n’ ' "'°" “V” mi ‘°‘i‘n§’.‘i P’§£“5J%~ix§ii°£‘§’§..§eT33 E22“ '"i§n°Ee§’:%“3xeZ?S°“5;?’l‘e"3e..'§i?§a;°J.i2§§s. 'M=nrnyd:ook.d= £1eine‘Lor'en wag. ’§ie.’régr e9 d‘?“.T“k aa“ ' "cl “’~°' e9“ H"“’h9“d°“ “°d‘5 h-.5535» mm 15 in J V , A _ 1 “’°1k:‘£‘I°If'_“§n - _(.{e:kqe][c’ in de Aardeute rnaken , en1,etehe{cha<{u- , 9‘“al§“.:5“m“3ktad‘¢ me“1190f D Ddwonei Womkjes fiemm Z0 mflOnd_ vow datmenfix , wild Géént 1 “gym met 0 ,lg{wem ,a]S _t Pyemp: I d en e rec t, a ‘:0 e xttedvan t weder op dnen mm m mod ’ cl? emdlyk 1?]? bginnen r Men eet 45519 M63500? °Pl9E‘ » 83’ de Afide’-ems Omfpm V Iyn " of u‘! garad s-at’ «ale: als 't A elen z n- dy " e’gm'%t‘:%l;Ee,n:2t:d::- VCIHOTVCIICH 2 ,0‘ 591‘ kWY“‘’-‘‘'3e "7 ‘}’i"’:"‘]"":" D‘ ‘ ‘ . OE/132%: Yféefigeagranen, of Pen)-vruchten tus- fT}:eilet’eIzgelra11aalg1e:g:e\l;\7:>r::"lf:Y;§n“ fig“! en hug ‘ e 1 . ' ' aa nvoox ’ ‘ - - . . n ’ ' , gnanderenwaoom Vancnde ziekte, en Lamheden twede , om de verwamng m uweni vttlepvanion C‘ I;en:b_e1den Zajen ; d1t za{ dxenen om den g_rond te Zy worden op de Yelden by -Landm_1n.gx-om. W95“ m ' H can dmnk van‘: Sap der N3 1\0m€Il r d.°°l'_ dc "3-:8"°‘° ‘-1’? ‘.3 ‘~ « 15 3 behouwen: want men moet geen-onkruxd m zyne overvloed gezaaxd vmet alleen ten dienfie van dc 1-Y“ gckwem Me? ma“ 5 v cl‘ '-wcl-' B°0‘m€fl- De derde 131 W“ 9: °m °”"t.’1‘“:‘.m°“Vv°!" Flint: l7d‘en. ‘I-Io‘udu daarom in een kleine laats’ Keukene maar V061’ ’tV ‘d W" ' ‘al ’ van Homg en WY“ en” ewnve "- v V v ' d eerfle onkofle d1e ' y ' ~ - - I » . P P . ; " ' ~ ~ ' ~ 3° ‘“ C" ‘me’: ’ 5 e‘ ‘Nona ’ ‘ ' d ' d'e‘met dc Kheren, 'k00P€11 351’ V¢T8°°d“‘E'3 Va“ °. ,- v: . n '3 \ en handel dxe veel eer we] , dan dat gy,een grotc met anders te eten valt. Zy zyn ook van een goede 1“ Wm lumen mmemili)’ 135 be Bladen Worden‘ ge to! her aauleggen van “WED :T‘m? E“3?5‘!v nab" ' éxidér hahden néemt . en ze onbebbud Iaarl Men dienn in Harte zandige Landen gelyk an Naffilk M‘ m°P'kherm'gekwe lain’dendlials-dcr..Diefen‘ Dé‘ 'B°°m°" k“““‘*“. “, °°k Ymd“-5“ °Pa9’°-Jflm‘ » kan de kleine véel "hater bebouweh . en van een daar dc Rapeteéld . menigén’t}aarlYksinkomen van met Wydx} ‘gfiggggleren ‘V ‘ ' V ; ECVCII‘; €11‘ buimfd“ 3115 ‘E1 Ce“; B36"; ' the m?‘ k1eine‘,‘die welbebouwd wordt,meervoordeelhaIen, haar Land beef: doen verdubbelen Dus gaatmen -’ - ‘," " . .- ‘ 0 _ w . » . . - n _ . ‘ ‘ gdcgctiffilé KH 0 F is eeniplaats m den T31“! ?e%:}:lftn“;c;533:I§enw°‘d;l; ’ 5:73’; :1~ 32366173’ ‘:1 i;- dg » dan van een, grote dle kwalyk word: gehandeld. gpk op (II; yelling: bylNt1mwegm , ken andere zan-’ A moerzyn . We V°5t€n« WP h H] 1 d fume dz“ R blyven mtocfll; _ _ V V . xge en elac nge p aa zen te wer . _ I . Onkmidcnbwom:]5,ge1_u,- lgvfireek 0 38!} 3 P ' K kl fh'; cm, K _ ‘ R- . , ,H_etVLand _, vvaarop men;Raapzaadzaa1t, word: , ; ' . ft t1s'ooknod1g _datgye€n We-C. 10 011‘ 90 - V ' M " 1 d ‘ - - “rd " om -er‘-V‘“1;Eal3§£l$°‘“§§itfgggffiésség fin “ d€‘B5‘5m"-T1‘: 0PV:"1dG€5“Y'(315P€T|§n x .311 {{\PP€1€“ ' ' I A A P is een Plant, waar van men verféhei- 8:-'ffI§31<‘l?fgd3;1 7e-;13fi]H.:);’:1n1‘1€v:9l‘:\‘;‘;ig1-:};‘:?Ye{§=dvvacnl: un 6;§:~73:§{§§§“;n plans van can gefiorven Boomte ~ en anderc) vvlelim any trv.)()té]3eduim‘en>van den annexe fiondcn; o'f4meer;~inzonderheid , houden : want daar men gear: , "znllen _ 20‘ —dat‘h‘et_ verlies van Tgeralvdoor-_‘de grontte '\'e'r-~ goeil viordt ‘; -‘t geemk menigrxiaien heb npgemerkt 3: dc .P1anten goede ruirnte mm in’plaat1.en; daar ‘1.e' voor "de Keuken getaaid‘ ma‘ar tien duimen ,‘ of eenV' v‘1nrden_, meet men ze voe: ruimte geven ; om -dat’ men van grote We-rtels voor -d’e—Ta—fe1'gemeenl_yk 7.0 veel werk‘ nier maakt; V V ' Om goed Raapzaad te_krygen‘ . moet men van ée belie Rapen in Fcbruarms verplanten ; plaat1.en- de’z'e ten minfie rwe voet vanden anderen , en dat degrond van onkruidzniver zy , grond- met hare =Bladen~zo be- dekt‘ liebben ', dat ze» lxebgrpejen van ‘t vuil belat- fen‘. r~:n~, als de"Pen1en gemaalu zyn ymoet gy voor de Vogels zorge dragen , anders zullen zy ze op eten ; iuzdnderheid , ais zy by na ryp z-yn. Wan- moet , of fiokjes met Vogel. V ‘ze-te vangen 5 en als ze eni- _ gen tyd gelaren , emnaderhand los gelaten worden, 'au}ie1r1.e de Vogele een tyd lang beletten wederre’ Al: is kan ‘t atgefueden worden , en ge- de Zon te drogen: waar na ‘t gedorfl dragende mg, for datde Rapen den neer gy 1.e fchieren lym'er opleggeny om komen : waar van ik dc proef heh genomen. ’t Zaad ryp fpreid cm in on ten gebruike bewaard karrworden ;, Zie Gard». Dic‘Iia_z_z. ’ ' ‘ ’ - Itigcnfzlmppzn-.‘ ‘t Raapzaad is hard, droog , af- vegend ‘, openend , verterendV , wimdryvend , -‘en goed um rot ‘Minnelfpdaan "re zenen. ‘De Raag , maakrwm- derig , en": V1ees« vochtig en zacht. ~’t Bovenfl-e wateren en brengr f‘r'ui-’ dat een arzietzel daar van- voor verkouwenheid"goed.is. "t Zaad is goed -no men ‘en een dragma gew,-igts van duet nernen ",V dryfr ze Pokkenvan de Kinda-, ren uir.« ‘t Afziedzel van.Rapen is goed , om een‘ Bad voor hun~‘te marten’, die de heet-e Jieht heb-5 hen ,' waar toe’-col: de Raap dient , die’men‘er opj-‘ ’: Water , gedefiilleerdwan. verrotte R-apen; Lywaat ‘op Pcoos gelegd , is zeer-goed. Zo men Vrtas in eenholke Raandoet , en ze op heete As doe: fmelten , en men ze op open Kakhielen legt, geneefi zy 20‘, en een fchyf van een Raap op ten hid. warm gelegcl , glaar een-Kaklriei cent in- inVleesnaVt ‘gekookt-, voede, ‘blaaitop , van de Plant gegeten, doe: men voort; Men gelooft , tegen Venynen , en lcgt. met 3 x , or acht duirnen_van'7V 'Aard‘wurmen, is’ gepertt ,‘ hare fnede hard doc: 20 men v.oor~ha’d’ Veefie-‘"» de Wone1en‘.naa&“geIang grater zyn ; _ ' Voeten vanfodagreuzenfte Waifen. '‘ ?De Nléife-' en pegen-makers verzekeren ; dag Meflen,,‘Z.waarden‘, Degens als my uit he: vuurko. rfien, drie», ’o1—vienmaa}geflo1v‘enin Rap-en-rap, mg; 7.0 veeI,wa_ter , of 2ap“gemengd, daz uit geflamprc w_c_:rc_Ien‘ en fiyf doe: flaan-g' en Yzer ‘ze ‘gemaklyk’ a1§VVL0Od‘ idojé: fifyd én.“ , fihge ‘Rapem’ welkegoedzyn, , V_ .. ‘flamed: 2:eVVme/rm.) Daar n zekere rote ronde en an eRa ‘ die Vrnerizgn Suliih din 'g‘rc5n3d'zaa'ir—',1‘da%rr mew; eerfle g;erfiVheeffuitgemaai“d’; 'o"f"r‘Raap zaad, wag; van. men 'O1re-'m'aa1rr ;’-‘ en dus-heeft, twee‘ Oogficn in een jaar'.* Men haalt 'er‘die Rapen in grore vakkeu uit_ den_-‘g‘rqnd:,‘ als de Vor|’t}kom't ,‘n'n'e’n haktze en kneult 'ze' aan {Ink , gelyk bier aehrer zalgezegd wor- deri ‘en men gem 1;e "s Avouds aan ’t Vee. Niels is dienfliger , om ze vet Le maken, en veel Melk nee doen geven. ‘V Men kan die‘ Rapen na deeerflegerfl Zajen. Ik wee: her ‘by_ ondervindingr en "*1’1e'b‘ ’i. by my zelve gedaan ; men“moet daarom ae A‘-irde bearbeidcn en ze'1ichbwVelgemefi en‘ fyn makeifi“ Na de gcrti‘ is zy zeer hard,.dit gefchiedr gemak ‘kmet een Eg, die ik heb ui,tge'vonden , en wad 'van.ik hier voor gefproken heb. . ’ V ' V V - = . ‘ Wat het Raap1.aad belangt, her "Ivc'>r'dt*'iu'Jv‘.1lige-' zaaid ,V'1nen ‘heeft, niet: rnéér dan derdeharve pond voor twe ‘Hand van ‘nbden. Wag: rordat her weer ziclrtot regen-fchikr,V bp daf her’ Zaad teeer. def l1itf}1N1iI€;.; Want dewyl he: klein is, zo1i"tvarr de Zion verbranden ;‘ en fan ’: vervofg niefopko. men‘, 7.0‘ men 't'niet in d'e,gro‘nd‘d9etkomeii.‘ Om’, dit voor rekomen, en gclyk re Zajen , doe‘tvol... gende. I ' - ~“ Neemio veelfchepe1Zand', alsgyféhepelmoorn ' W‘ d°e“h=*?!°m “W L‘-iPdf*<.= Ziajcrlineem can halve. Torr, of_ Oxhqqfd 't wellre then re Pnryi Mar noemt ,. ’ (‘OE dial‘ Eéfl laag ’Land_, in‘',_ daar V(NVVér Vvxy jg ‘Vom laagV , inivere 1a’ag ,vanVuwVGraah_f, en (1 rev‘ dat_‘gy"a1 iivn‘v‘GrVaanV1rw‘3-t‘zytV.‘; ‘ ~ , , -‘ Om ‘Vt fehielyk tedoen fpruiten ,' gaoi“e'en’-Kruik. water, of tv_ve.op u Zand in de Kuipm, die op vele plaatze gaatjesheeft , op dat'er"f wareruizlope ;‘ hou ‘t dus gereed ,. als gy- ziet,, dat her weder na regen flaat , ten minfle , zo Tfjaargety nw dringt. Zaai dit Zand des avonds gelyk gy 't Koorn doe: , en egt dan den"Ak/ker met een ligte verkeérde Eg, en met pennen op 'r Eind. » Om ’tZaad'a11‘éen meteen weinig fiof tedekken , geiyk met ’t'fl'azaad deer. De Rapen eiifeh eenligte. fynegrond. Ziedaa: een- Eg ,V‘die ik'ver7.onner'r heb , waar varrde af-‘ beelding hrer achter is hygevoed dm u daar van re bedierren , 09 een Land’, daar d'e eerfle Ge1(|isar- gekognenv, die»"men‘ in Augujiu: zaait en-in _‘}'tmi maairr. REGENVO GEL . / _ 3 ‘(.2 -~—«-.22. ‘mm. _ V maait. Steek den «brand in de fioppels , diein den grand 'b1yven ; ploeg ze om. , zo dra.’er de Gem is afgefneden : want de Zon ma-akt de -Aarde zeer tfai-d','*a‘1s'iy'e1"«af is, en ze”niet terflond word om- geploegdy. ‘Dan -zoude’er de Ploeg naderhand kwa-’ lyk déur kunnen. ’Als de Aarde geploegd is , egt men ze" met deze grote ‘7.warc Eg . die.de aarde lir’éekt5, errae zo klein maakr, als‘of men fer Slain mud: zajen , en'haa1t’er al het onkruad mt. Men moet ook aanmerken , dat men 111» groteuflnkken vanvet Land. gelyk van Koom , go_edc l1u1shou- der's vindr , ‘die met«twe*P-loegen ,= nwmalkander volgen ,{‘NLand-om‘ arbeiden , gelyk 1k fomwyl ge- daan -heb; waar_mcde men even doe: ,~ alsmve flagen met de Schop geven. Dxt noemt men 111 de xnge- wanden deze Aarde vroeten , en de Zon _docn uen , ,'t geen ze nog- niet had gezien. Deze meuwe Aar- de ‘bekleedl: de plant; van ec_:n_ha1veMeflh_oop. Ik heb her‘ by ondervindmg gezlen , op een Jaa_r ,_'dat i'l:"i‘in een fink Lan‘ds gedaan hebr, a1waar»1kJong gegritfelde Bomen tor een K-weekhof platxittcw Ik yodtte daar ook Uijen , die zo dik alseen ar1mwier- den; ‘en’ ik baalde daar vanrvoontwintig R'yksdaaI- ders. Op dezelfde wys Worden dehnge Rapen 10 dik, als een been , en de Knollen als eenKool. I_k lieb ze gehad die twintig ponden wogen »' €11 Pam- haken desgelyks. - Wanneer er geen goede grond is , moermen niet dlep ploegen, menzal‘-dan op d_e‘Aarde Erengen, dat alles bederven zal. v‘ Om‘ uwe Rapen g1oot—‘te doen worden , ro1'er 1 ’t laats van Oétober een Vat met waterover, om 'd'e“Bla"den te pletten , dir doe-t‘ de Wortels groot Worden.‘ Als de Biaden beginnen geel te Worden , nyn ze ,ryp7eu’\vorden niet grater, Dir gebeun in Nééember.’ ‘Men [malt ze' uit den gtond voor de §rote Vbrfl. Men fnydt’er in 't uithalen‘ ,‘ de Bla- den af , om le makendat ze niet broejen en ver- ¥'c{tt"e"n: ‘Di: dient om ze re bewaren tot »_de Lente. fpi*nift‘en dan~"ui-t", gelyk de»Uijen, die men op fie "K'o‘o’rn'zo1def»bevv’aard heeft‘. Wat de Paflinakcn 13e1an‘g,r,b men rolteen Vat’ in f7uli Augujfus en sq- ’t_imbir"dver. ' ' , v i ~ ~ in Rap): zqmlar opmbear: te“Oag/Im,;- iwant oud‘fprc’u»kjc~'vt- geen medebrengtr ,;~da)t_ _ _ . :a1leei1_‘by"den “Akk-erbon'vvint,"omvdathy ’m‘er' iynv LI-_I’vIxis‘gezi'n ‘ 1.’yn‘~'werk doet , zondet zyn heugs ‘bygenengdaar menlizegt, dateen Edelmaxis 'G_‘c‘y>g[_’ryaH)pg‘e;'geAtex_1 1's§‘\‘=eeI'~~]1y binn‘en—'is ';< om ‘dar '_hy.; dtfggefden meet betalen , die n'iet'ha1f'verdiend -* '~iy'n",~ ik'heb’er ondervinrding van. ~ De grand bragt een derde, of vierde mindex op, dandie van myne ‘b"‘.!réh‘-‘, Z0 dat ik ze d>eed'be‘ar}.1‘eiden ,‘-en mam mid; legwyl minder van trok ,, terwyl‘ikH,,cie dagléénen met ge1'd‘betaa1den.V 11:7 fiieTd"rekening van rnynen o‘n‘ptang'(’;* en uifgave ,“ en du’s- deed ik myn Kéém «Z-ajen en Dorffeh ,“doo’r~1uiden , met welkeik over- ‘een'kwam3in~ge1d‘te:be1a1en: 't ‘zelfdedeed ik van de Rapen , wanneer 7.: uitgehaal Worden. De “Boer heeirdan anier veel re doen ; en 't is hem de ‘ganfe winter een handgebaar. g ' J ‘Lo gy een ’menigt‘e van Pafiinaken , of Rapen ‘ _llebr,, en-gy seen plants genoe'g~hebt,. om zetebex-_ KAA. -3:57;‘ gen. Zie ydaarz een plaats , die men 1;onder ' ‘ . . . . Emit unkoflen maakry. Gy kunt dus twnmg, dertig-_wa. gens vol-. _1a-honderdbewaren, mg, ye’ hgbnl .; ' Planar‘ om de‘ Ra12;n- ‘re £e;'war'e'r:.- .5 Men maakt ze b_uitens huiso, in de lu’c1'1tdic1‘1t,ny~‘. hms. Gy neemt vxer Staken, ofnog men , nag‘;- _gelang.,.: zo. gy_ze grater wxlt hebben. ‘Gy fleck; 13, m dengrond; gy maakt aan .deze, Sxaken Hot-~ den ‘vafl , om u vroor Murcn ta-dienen , evenwel zo , dnt ‘er dewind kan deurfpelen-,; opdar de W011: tels met broejen; dek dus.de'plaats metflakcn; Jég er dan b_oflen Sxroo Peramieds-wys op, om my een, dak -teduenen , en ze voor den Regen. Le bewaj-en: Om: de gaten zonder koficn temaken , of uwe Slakm *6 fiekcns bedien uw van een dikke yzere Staaf , .gelylg_de _Meu]enaaxs gcbruikcn. »Gy 1.ult’er uwe Rapen mgojen met een Iéér en ymandbrengt me u met_ een K01-f aan. Ondei’ aan dit Schuurtje, of Loots_}e,.laar.gy een gar, om'eruwePafienaken en Rapen mt te halen, dan hebr gy gecn léé; dam- toe van noden-, -zywzullen van zelfwel navu toe r011en~. als g-v 1e’or uighaalt, gelyle dc. Wyn uiteen . Vat, daar een gar in Is. ~Menxgeelt d_eze Paflinaken en Rapenr, voorna. melyk aan KDCJCII , S'c1-iapen , -Geiten, »omzemee: Melknte doenv geven. Men geeft ook des avonds '5\an’de:‘Paarden twe , of'drie.maatjes , ~a'an?de~Ke¢. jen tvve., en‘ aan de Geiten en Sehapen een. . " vMen.geeft ze ook aan ’t Vee en deVarkens", die men metten wxl. . ’t 1; dan: ook goed de Pafiinaken en Rapen le laten koken. Dit kan menmet Wei» nig kofien doen . met een grote kopcren Ketel, » gelyk due Bxerlgrouwershebben , op een Fornnis ge- koo1_(t—; wemlg. vuur zalfzej danhept maken. A!- lerlex bout ’1s'er goed‘ toe ,. en’ allerlei ‘migt , ook .Tur!. Dezc Ketel zis oak goed',:' omden Watk- ‘luiden Seep‘ te keken .en1'om. Loogen en‘Dran-ken be maken. Gy zultvdaar in méél:.met"vyf/fiuivers:hou: doen , dan met veertig zonder Fomuis. Die ge. kookte Wortels geeffmen om‘vet“te nieflen, ‘s avonds‘, ‘s morgens , ’s middaags;~-aZavgy‘er mt J’/Eemelen ond*erdoet,. maakt he’tadub,beI— vet",,=vw,ane ‘ dan is ’t een flerlnsat. I 2-L’: ‘s - s ;tr een Eerheven Luzhaam , breed get: geugfciiieten . en dze vergaderen , ais gy ziet, langen -Staait en diCit;Ie‘\?Vu¢:1e ]1Oe§f£,;v8‘1‘:7‘:gIB“lk: a e cu tjes van on er 0 aa h Z. d - ' ' . . - II_l0er ‘-"’-“_ V3119“-~. GY Wk die PC(§,1%jESl)a’i1l1er:lWa(;“l:teg::1f$‘- Eilfartlenn al():l}'letdI:1nT:/fllllil‘ 'Dfr:¥e‘8mmen zy met dlkke paijeers ophangen , 2am. ze re iaten drogen en ryp. ikmmflgmde Harmer] »8 ‘ Oren, vol Wolie, en vvorden. -Bet beflelnad ,1. dat men heefr , komt In den tydt als dc Ram dc Scliap 1 ‘ ' ~ - en p eegt ts be- 8;':i- e |84° RANL RAN. . h dikwfls Brood’ Kw; Hoemcn ze Teelt. { in en" meet men em V ‘1)1:PP7-“lag ¢“’H3V€-I W “-W“ 3°"“' Men m7‘:i§ hoedlilc Voor Suli zaait men ze mer, om datzedan deut- voor zyn: drie Enit‘-F 8¢b‘““‘°“' fchieten : ntiaar in Sulcil 1Eaaiir.men,1c ,n :1; iiireixel. S C H A A 1’ en ‘- , . dde; zondere ty 611 1 UP 3‘ 5 ¢‘-"9 8°“? C R A M in z; Latyn Arltap n;1;7;‘:,f§£e‘§3§; den lreficnden , _de andete daar aan-zouden konnenzzol: S‘""°k.‘md’gen’-en hat Ce‘ e>deNachtevenin8 in d°°n' ZandlgeA'ardc, wtleltoeilgcmaaktiiet;mgdilltit Dierkn_ng‘,' hcgmnende tn? D vgm .[ wcflen na maal toe _omgefp_n;, _wox tna fialgvexei ,1 om d h It voonaar , .wanneer dc eluiden. M .t N00“. wor_den; men vmdt er,d1ezoh1 ‘zyn, aseen Se; .t Owen kqmr _ van _her be m men insgelyks, belqes brood; voor de Voriir aa t x§en.1.e uir dc den. Van dnt pun‘ dc‘ “me E 11 (-Ecliptica) grond . en brengt 7.: OP Plaatzen ._ W 7-E Van‘ de Gr-aden van den Zonueweg te :‘cm5‘f‘an xvveflen ,Vorfi niet kunnen Worden befchadigt. d i i ‘ ‘? :inSme::‘*z:‘a:‘a:".ie°v%i:2:; ‘ ' 1. _ ’. ‘ r e a e _ . Wlgittfigmgllfiekén b°“"‘“ '1“ d°’-“°‘3’stemn ’ en fiiéiiuyiena, en .09 iyu tyd Zaad d¥ag4§- was wOrdt‘V¢rbeeldt door fY’. ‘_ M her dc behui_ 1 gm 1.ekeIfl:, dat men de grootiie ua ‘ en . at ‘De Sterre-Wam-6883*‘ V3111?“ ~ de‘; 20,, en dat in den grand neeiu, i Zing is-V?“ 44"’ ’ dc V” xpémgenbok den ’driehoek ~ -' ‘ ' her met dc‘): Lecu en den ‘re Hoe mm de Rama”, zap, mMg.,.- maaktvan etV{1ll11’- , y 7, fl k . i ’ 1 V * 1 V R AM E N m- dm 'T}]'mb9:uf' onrggI:0:>e§€1‘3l:" ‘ ‘Men zal de Ramenas zo4':t.mfi1<€nf. !fi'€th8t'7-Md hourwerk ,v dat dnehoekig IS mzaapifltelaten numb in Honinaeéater tc weaken ’ ‘of in .‘ rap Vain Rn)“ '9“'.d‘e ‘hep ge-"0:-git” (mgvér de'Pl'antenteleg- men of Suikcr-water , _den,‘ tyd van’tWe,‘d,a3€|1u de VlCK(i!{.al1I€' R\ntenb;‘(:l11é1 zifoudepwu beware” ’ - an __en[d;é‘ fiaial men .I as it dmég is {in ‘kn gm“; gen" me men v0 = p ' ' R‘: t . nl . p _ . W’*“‘;‘°m°°’.‘ 1.7“ 'd"‘“ “°-5F,§‘.‘§“,‘,‘1‘e‘},°“g’,°§‘,§°;'Zi'.'i‘i‘§saex: p,’,'u,..;,-,4, vmekex: , dat men , omide grootfle R van kmd Elke“ houhde der ‘Lncbt te bewaren- Ramenaiien re telen , -zc ‘dikmaal met Aarde moet om ze “gen dc qI“ge~‘£;a ‘LES voeten lang . 6“ Vi" dekken 'cr al ‘I lof afnem‘en‘,_,en'cr me‘: am '1fitEP M“ ‘“‘‘‘.“k‘ 1° °m.en'i1yte kunnen van alle ‘kaoten dan ’t h’art der Bladeni , . I. J; ' ': were“ WY‘? ~‘ °“.‘ "‘ ‘ d,-e mm, vvyd ’a’an‘al1e R A N U N K E L. ‘z'o:geh.er‘.en haarmu . ‘in ..t vaucn. W6 E‘““‘ >, 73'! lemcenlyk vie; voeten. "Lat 21 een Kikvors, .o’m'dat .13’ BEND "IOChU'E€’P137‘F' k"‘“““' A.D°' opempdg 15 ‘Eden in den andere ; en zcnygfoeit , waar inmen Kilcvorien hecfr. “ Men i'chikt'ven‘che1 gr‘! :11 cm eeinde eindigen met 3,f,;,ry-yin‘. De Blocmen beftaan uit vexfcheiden Inch 4195‘ 1° °P.1"rc km gelngaam om de opening Bmdjcs in‘trond gcplaatfl en Rooswys uirgebreid; %‘a7"$;t$ can dnehoc ’ uit der zielver midden kom: et1:nd1(x1u>pjeiv«:l»‘0Ir’;_ dgt e « . '~ ~ - r oe e R A M E N A-Snseen Aardvrt'1tg:cr:ral':l(§e‘:‘3)1'1"E_‘I9‘,"; _lgingsvéagpilixils,b$::la:i;&\a;:y11a;§ deie tat: fieréudéac ‘We f°°"e“heefi’ I e1engn,):1,'tl(T"""'£ "1" gm“ Rdmmw‘ t vnygyfzizhefizgde g::altIny'efxe.::r‘litf:in lgliinzrs Kxmfl'waar- _ ' ' d" 0 D6 "W" "“ g'°°‘i, ‘1“.‘2§.;.}‘d°l2i?§1%5‘2,°e’Zho3.’g°. ;"§f;;*w§§§§§§?o§KCL 7§:t2:nd:r.£5?:ie£ificn:to£ issenge‘ ‘S Kanec1k1c‘:n’vi:1'vwitte Bladen , 5“: me‘ ‘Sn Menhoeft daar andersnietaante.doen , dan 7-C ‘De Bxoemm zyn ‘Z k n DeZadcn zyn in klei- J 1 andet jaar op tc nemen, ze re Icheurenende demandcre Zenxlrfliflix Zeiloten , die 0P de Bl°°' gtzetzeis weder teiplanten , op dat ze niet tot mail- “ by” ‘on C rw tel is man van buiten 2 Wit iiandcl’ roejen. Het kruipende four: most meet- ,men volgen. D5, dirk fcherp. malcn virplant Worden, 0m d6 ganfe gmfld Him" vm11>l‘;lan::en i.)§:.g0P1,8nY 3:05“ i“ d9 H°"°“ °P V°‘3h‘ re nemen. Die foorten brengen fraje dubhelde - ' d saatzen. d" 1 mooi blyven hard zyn en can 'ng§z,‘::;}¢rI;¢z;3>:3. rgfireigopenend , afvegwd 2 °“'’ Egjtianverfcifeidggheidvoortbrenéen, en al1e’eengoc- bindend. drvft waf‘,”‘f : §"gt%::'“‘kt‘7'e Wet Wm. dc plaats waardifl 7'Y“- " deei in de Scheurbu1k' en e f kc-We dancer ge_ _ 1 DC Rabb"dofdReh:11}Isn‘:eflIl..\g1ir¢ci)en in JI.i;n-age. Deze Turlf‘ R“”””ée I‘ meenison er. . l It _ makcrgfr ;::::d:;*‘ “i!f.¥;1“z; 2;:t:;°:;- De Ioorrgn.wg'd="L‘**'f“";g‘;,§:2‘;§;- C03“ “'3 ‘"0’ " ' d en waren voormaas m eze an en - R, is geweek: , aan fchyven gefnedcnp, om at e - heeft naderhand vexfchciden an- groom: iterkte aan tc benemen. nng- Ma" mm dere RAN. « RAN.“ , 24:, due Toorten nit Ptrfu géhaald , waar ondet vele vier boven de oppervlakte genoeg. Maarinvoch- zdubbelde Bloem hebben. Dezc -brengen zaden tige plaatzen hoeft het maar zes duimen beneden voort ,' waar uit jaariyks zo een verwonderlyke en zo veleboven de grondte wezen. In 20 con ge- verfcheidenheid van Bloemen Worden gekregcn , val is ’t goed hetBed van onder metPuin en Steen to -die 20- groot , :verI'cheidcn en vanfraje kleuren belefgen, omit-Water tedoen wegzakken. Dezc zyn , /dat zealle andere Bloemcn van vdat jaargety Aar ehoeft niet fyn gevrcven re Worden ; en zc ‘ zovertre'fl*'en, en zelf met de fchoonito Bloemen om dikmaal om te arbeiden_, de kluiten aan ituk te den prys dingen. Verfcheiden daar van ruiken flaan ,, ‘en fer de'Steenen uit te gojen is genoeg: fraai , en de Wortels als zy fterk zyn, brengen want aIs?deze Aar.de,heel fyn is gemaakt za1dere~ -geineenlyk acht, itien, twaa]fBIoemen elk de Winter toteene koek maken; endaar .cn die op malkander volgen , en met malkander door dc vochtophouden, -“en de Wortels, zichniet een ganfe maand en Ianger duren , .naar de hitte kunnende uitbreiden , zuilen rotten. Hie: van van ’tjaargety, ofnaar datmen zorg draagt, datze zyn’er vele voorbeeldeu gezien, die dooriverge- van geen kwaad weder kunnen Worden getroifen. Iyking zeker gaan Alle deze uitnemende hoedanigheden hebbenze zo V De Bedden dus gereed gcmaakt zynde mogen waardig gemaakt , dat men de oude foorten by wel veertien dagenleggen, om tekiingen, eer dc Jiefhebbers niet w—iI aanzien, als in.oude Tuinen: Worte1s’er in geplant Worden ; op dat de Aarde ;maar alzo zy nog by enigen gevondenworden, zal niet on elyk flinke , na dat ze geplant zyn. Dit ik hare ‘behandelingin it kort zeggen; ieer ik tot zoude e Wortels veel nadééi toebrengen , als -dat nieuwe foo:-1: kom , dat op ene andere wys men holten op zommige plaatzen van het moet gehandeld Worden. Bed had. Hier zoude her -Water o blyveu flaan b en de Wortels rotten. Daar na ‘e Aarde, heb- Bebandzling der Tnrkfe Ramm§:I;. bende geiyk gemaakt, en de opporvlakxe w-at rend- . ' » achtig toegemaakt , meet men dezelfde naax een Aile deze dubbeldebloem Ranunkels brengen iyn in een ry, ontrent vier duimen van den andere, zgene zaden-voort. Zo ,dat.men ze niet dan door planter}, Di: meet men doen met de vingers, op -de Afzetzels derWoftelennvermeefderd, Wt‘-‘Ike Z? alle de plnatzen , daar de Iinien malkander kruifl'en, -vrybvervioedig voortbrengen, zo ze in een g0e- de Wortels ontrent twc duixnen dicp zettende, in den grond geplant Worden , en in de Winter wel ’t midden met de kroonen om hoog; daar namoet «Worden opgepaft. Men zot de,Worte1s~in Oélahr: men met,de verkeerde kant van de Hark het Bed want plant men zevroeger, zyn ze in flaatomin gelyk Ryven, zo dat dc Wortels ontrenteenduim korten tyd op te komen , met. Aarden gedekt zyn, ftgeen —voore_e1-itgenoeg Winter vry hoog, en Ioopenze gevaar Van by de 2211 wezen. Dit moetlay droog weder gefchieden, -Vorit te lyden ; en plant men ze later vergaan 2e dan werkt de Aarde netter ;,maar hoe korter ua -onder den grond. Z0 dat houd gy ze ianger uit bet planten de regen valt , hoe ’c ‘beter voor -den grond dan in ’t begin van November, za1’tbe- dc wonels zyn: want zo ’: Iang c‘la‘ar‘na. droogwe- ‘fer 2}’-nftplantcn tot op ’t eind van Sanuary . Of .der_zoude' blyven , en, de A:u_d_e_van de Bedden .-her -begin ~ van Ftbmary uit te fteilen , nls de vry droog zyng, zouden ‘dc Wortelsnbefchiminelen «grote Vorfl: over is. I en vezvallen. In 20 cen-geval is '1: good de ‘Bed- De Beddcft. Win: in deze Worteis Worden ge- den watzte gieten, 20 ft in veertien dagennieti'e- plant, moetenvan-’veri'e 1ichtezandigeAarde, op gent, »’t geen in day: jaargety wat zeldzaain is. zyn minit een voetdiepzgemaakt Worden. De befle A15 de Worteis dus gepiant Worden, zaI’erniet 'g¥°nd V001’ d€Ze1V6 7 1110611 0p I16 volgende WYS aan te doen zyn voor half November, wauneer zc moegefteld Worden; ‘t6 Weten, neem Cen deelverfe den grond zullen opiichten , en de Knopjes-voor Aarde van een wel bemeite en vette Wei, ontrent den dag komen ; wanneor gyfi een weinig van de -zes_ duimen diep , . te gelyk met de Viit. Leg zeifde verfe Aarde, waar uit de; Bedden beitaan, dit ‘W9-“if ‘Maanden 0P C311 re Yottefl 7 en‘! ’t g€- ontrent een duim dik.over de Bedden zultieggen. bruikt wordt , doende zedikmaal omarbeiden, Dit bewaatd de kroon van derworteiuitneménd om ze zacht te maken en de kluiten te breken. voor dc Vorit. , . ' . Hier H109‘ BY mar gelang eendeel Duinzand by En als gy mcrkt, dat de Knoppen dooxpdezc doen, naar dat de Aardeliehter, ofvaiter is. Z0 -cuzede Aardc ook heen breken, en de Vorit zwaar zy licht en zandig is, meet men ’er geen Zand by is‘ , za1.’t goed z n Hoepels over ?t Bed heen te doen. Maar 20 ‘teen zuivere Kleiis , zal een krui- iteken en’er.Matte¥i over te rollen , inzonderheid in \vage.Za.nd.genoeg zyn voor vier kruiwagens Klei. ’t voorjaar , als de Bloem beg-int voor den dag te Maar is de Aarde iterk en zwaar, most men ’er :ko1nen; want als die de Vorfl: en fchraie Winder: Zand naar gelang onder doen : maar gy moet ze van dien ty.d krygen, .komen de Bloemen zelden dikmaal ‘deurarbeidcn ; om ze.we1:te vermengen fraai voor den dag , en de Wortels warden ver- cer ze in de Bedden komen. nield; maar dit gebenrt meer in ’t Per/i/a foort, Men moet deze Aarde ontrent enen voet diep datteerder is, dan alle deze foorten, dievryhard leggen. .Zy moet zyn beneden de oppervlakte, zyn. Om deze reden, wor‘cienzedikn1aaIop open naar gelang der droogte en vochtigheid der plaat- Bedden onder andere Bloemen geplant ; fchoon zen; in drogdgronden is .acht vdeten beneden en deze in zeer harde Wintersbckwaain zyn om it t; O 0 o 0 0 Iyden, 84: _ ' RAN. lyaen, zo‘er geen zorg wordt gedragen, dannen mexngmalen de_ tedere Planten rotten, en de Vorft ze ze voor de Vorit bewaaxdt. memgma1en_ mt den grpndhchcen. Daarom dienen. In ’t begin Van Man: beginnen de BI_oemen op ze zor vuldig tegenbeideii deze bewaard tewotden- ‘te komen ; OP welken tyd gy zorgvuidig de Bed . In e voorty ., als tjaargety warmwordt, Inge. den van onkruyd zult zuiveren, en de Aarde met ten de Patten in de lucht eerft in by. de befchut. uwe Vingers tuifen de Wortels roeren: maar wel ting van een_-pfchuttmg gezet Worden,‘ om ze voor. 'zorg dragon , dat gy den \]Vorte1s_nI_6t b€fCh3d‘St- de k011d6~ W{1l<'1’€n te_hewaren; I_naar 1n ’ti1aai‘t van Dit za1‘er de Bedden fraai doen uitzien en dc B1oe- Maart , of in t’begm ‘van April kan men ze naai: men mach: byzetten. Als de Bloemenifgevallen de‘ ’VVa1'l1}te van t jam‘ in de fchaduvve zetten ; en; en de Bladen verweikt zyn ,_ inoet gy de \vor- zo t‘koud wordt , moeten ze fomwyl van Water tels opnemen , ‘van _Aa1-den zuiveren en op.ene Mat verfrift wor_den_. Maar men_ moet. zorg dragen, op een fchaduwachuge plaatslatelldrogens dial? na dat deze met in grote. menigte gegeven Wordt, kon men ze in Laden op een droge plaats zetten dat de tedere Wortels zoude doen fierven. In ’t. tot den volgenden Oflaber. , - rmddenen ’t.1aatfl: van April moeten ze alleen ge- plaatflt Worden», daar ze de Morgenzon hebben, waar in ze blyven mogen,_. totda: de Bladen Vey. . ‘ welken : wanneeri de Wortels uit den grond ge- 'Wy zullen maar alleenzeggen, waarindczevan nomen en in een fchaduwryke.p1aats gedroogd. em “,1,” verfchmem * moeten Worden , waan na men ze in Laden kan alleen door Afzet- wegfluiten en in een droge plaats tot den vo1gen- “ ‘ Deze Bloemen Worden niet zeis van de ‘oude Wortels voortgeteeld, maar ook den Oflaber bewaren, wanneer ze geplant moeten door Zaden vermenigvuldigd, welke de liaif dub- Worden, op de wys,. als-v-an de oude Worte1sge- beide foorten in menigte voortbrengen. Die deze. zegd 1s-._. » v A ‘daarom’ in vohnaaktheid hebben W11 ,‘ moet-alle De volgende Lente zaluuitdezeWorte1sB1oe1n uwe foorten geven; wanneer gy zultuittekenen, diebewarens ‘aren hunne Zaden zajen ,. daar nie . elken jaar nit zullen voortkomen. Maar om d1t_ waznd zyn , en _de enkelde Bloemen van flechtc te doen moet ge zorgvuldig ’t Zaad bewaren , of kleuren mogen uitgetrokken en weggegooid wor- [tfzien te krygen van Luiden , ‘die dit.l-zunitje we- den , ’t geen de zekerflce manier is om ze ‘van de ten; dat ié} ‘die zorgvuldig zyn van gene Bloemen goede foorten re ondexfcheiden: want zo menzc te iaten vooi Zaden‘, ‘dan zulke die maat drie,_ of laatibl-yven totdat deB1adenverweIken; zu11en’er. Vvier i-yen Bloembizfadjes ten minfie hebben _en wel altyd goede onder kwade footten ‘, of hare afzet- gekleurd zyn :: w'ant’.dewy1 deze.B~loemen m _zu1- zels vermengd iraken. Gy’zu1t nietvelen, datde ken overvioed.wafl‘en , is-’t-.niet.waard taamlyk Bloemen , die gy Tvoigende jaar fraai'wi1theb- Zaad te zajen, om" dat’er weinig hoop is, omvan ben, Zaad dragenz maar gymoet de Bloemen af- zulke Zaden goede Bloemen te krygenn fnyden, 2115 2y begmnen afte vallen: wantde Wor- ‘ A15, men wel van Zaden- voorzien is ontrrent h‘et -tels die Zaden voortgebragt hebben, b1oeijenze1- midden van‘ Augufiuu, ‘t geen de rechte zazutydis. den daai-.na:we1;. oo1_< wi~l de.oude‘ Hoofd-w_orte1, Zult rgy enige_‘gro3:‘e Potten ,‘ platte Zaadpannen, die: flerk gebloeld heeft , noioitidaanna zo fl'aai of Bakken nemen,‘ zo .ve'e1 van elks, .a1s gy Zaden bloejen , als hare Afziedze1s;.’t geen wel re letten te zajen heb_t.f Deze z‘u1l‘en metlichte zandige vet« (lane, 20 imand enige dure Wortels koopt ztwant te Aarde gezaaid Worden , _ en van boven _op zeer een groot deel van de klachten, door hen gedaan, cffen zyn. Zaai dan de Zaden dazu‘ vry dicht op, die deze Wortels tot een hoge prys kochten , is en dek~ze ontrent een kwartxer _ . vzeifde lichte Aarde ; daar na zultvgy deze Potten kochten, van die ftuk kennis hebbende , zyn van in de fchaduwe zetten , daar ze de morgen Zou hunne—oude Wortels afgefcheiden ten vooxdeele tot tienuren toe h'ebben;en als ’tSaiz'oen heel droog hunner kooperen , en bevvaarden de.Afzetzels voor is ,- moet gy 2e‘n1en’igrna1en ververfing van Water zich 'zelven.; welke oudeWorte1§, dikmaalzo veel geven, dragende wel zoxg', dat gy de Zaden met v.erba(terd.zyn van ’t.geen 2e 11'] voorgaande ja- wegfpoelt. In dezen Vflaat moetcn de Patten tot, 1-en waxen, datzmen her vermoeden kreeg, of do he: begin van Oétober blyven , wanneerde P1an- Luiden, waar van zyze gekochthadden, deWor- te komen, fchoon ‘t fomwyl ge- telsnietverruild haddengdeze ontaarding gaataltyd ten beginnen op _ _ _ beurt , datde Zaden tot..NommlmMz1 den grand met die Bloemen gepaard; na datzezeer mild en. blyveni-, eerze opkomen. ’ Wamieer ‘gy.‘de .Potten fraaigeb1oe1dhebben,ofmen ze heeft mi: zaad laten meeh voor de -Zonizult bloot Itellen , ’t geen te te. diet; tyd nodig, is om de voeht uit de Aarde te; om altyd goede Bloemen te hebben. halen; many in ’t midden van ~N¢n/amlm.--, als gyde. _ Vorfl; gewaar wordt, moeten 'de:Potten onder een 1icht,vza_ndLg:~1naar talle Meit, die men onder die g1aze» Raam by nacht; en kwaad weder geborgen Aarde doet, moet welgerot zyn; en moet ten min- worden::1naar by dag, a1s’t.weder.zachtis,.moe— fie zes Maanden onder deAarde gemengd geweeft ten ze guns openfiaan,.anders Worden de Plante_11 ‘h€b’bCl’1€€I‘1I1el'l.2€ gebruikt. Gedurende dezentyd te zwak. , "t Enigite gevaar‘, dat,ze dan Ioopen 1s moetze verfcheiden reizen omgehanld Worden; om van hevige Regens en Be/mndeling der?Perfife Rquunkelt. \ V duims dik met de men daar aan fchuldig ; want de Luiden , die ze. fehieten -; zo dat he-tnodig is elken jaar te Zajen;. De grond, waar in zeybeft tienen willen, is vet, . Vorit , doendede eerite de Meft wel te menge11.. Hoe lichteit deze Aar_de. ‘ 15 9, ‘ i - RM’. RAS .~ ‘is, hoe de Bloemen meer zullen voortwilleir: maar ’t Z I ' i . 84; gelyk 1k te .voren zeide ; ’t is niet raadzaam do men :1iI:o§]e( yn’ M}? de Ami‘? We t9 1163- Aarde _aI te fyn te makcn en te ziften ; om rede- gaandc jaar gebloeid I In het.W°.”°]3 eV00r~ .’‘e“ d‘? alrede gegeve” ''‘3"‘- Men h°°f'3’e1' ge- te Worden zo gy v0orhebetnd' Om 1,“ me“.“’ egelegd had , die vergaanne Run, of Zaagmblm onder dc nunkels te, lant ' d an Wedermeuwe Ra" Aard gedaan hebben, om ze licht temaken, mam‘ weinig nietp roesm’ an. 5” “He” Z9 0P ve1-IJ“ 2.0 deze zy_n o,ok kwaad voor de Bloemen , gelyk de mengzel ondge d}e!]l3, élfittdgenfiaande gy vvatnieu ./ondervmding geleerd heeft; inzonderheid; z0g€- by dc Iiefhegbfi fgden‘ doe” m°gt- '1.)‘9.W°1'd€ van dieze niet zo gerot zy , dat zy gans den merkt 6“ er moemen Eedmlg a’=1“S‘3' 2 c yn ver oren heeft, en tot Aarde zy evvord n: R ' ‘ ‘ . want fchoon de Wortels dikmaal heel I%erk op;dt“B:‘i'(e?ird bfttekfiyd m‘ t ]I)‘T‘«'-1."'d’‘‘" ‘"5511 ten op Bedden alleen plaatit; en ze -onder de dnb- Men hecfr ile v'a1° ioley V1?“ mv’er~""' ‘ " '. beld gebloemde niet zet , om dat ze op een gans verfcheiden Lande life ed cue koomn ’ the (M van andere wyze moeten hehandeld worden; wantals De Musliaat Ra?‘ an lfan omen. de half dubbelde Bloemen beginnen te verflenfen 1«'romm'ale in La» “:16? tltinexlbvoornamglyk Ya" zult EY 7-'6 naukeurigbewaren vom-’ina't: altoos zc; greinegnhout-re D31: 0 ' ’d‘ en mgr”: m klqme men ie harde regens laat krygen , of men ze in ponden we en» Iv? Zen ’ lc W131 vy ' mt vyfm." dat 5“’g°”Y be‘’°°h‘5i8t » komen de Zaden zelden ze een weignigimuslfgrgnoi:r?!:i7ee1"m;I:1§aIe§a’ ‘om (‘M totr hfd, "f ~ ‘ — y. - .. _ - fin moct van 5}; V‘_5S:mg0ZaTYgT;oZe0jeZ1-J\‘:zak, dat e1 naaulyks een gt‘: figgotfiep Began zocken , die dc groffie kornen Als de Zaden be inn s ~ . ' ' ~ men gemklyk mgaanegergiggeggrodpegéteggezfig p;:?Ut:”:1karii}r:rzzj:'f7;1:]1]{{(I)A';1t:11n<::9;rV:7aent Langueiiok . en . , . zy fcheid en afvalt, zult gyze elken dag overzien de _‘}u£i: - men bren t ze aan Boffenzy ge Y1??? na enpvergaderen ze na‘1nat:e dat rypen. Wan-t de die van tachti tot hg d ‘d d ’ In 8 en’ Zadenverfchelen veel' in ’t komen tot rypheid van De ffxbis if de Rcfzljlgyfisln Egnulif toAen‘;‘;“::;:::n:‘::5::,: op Plait. zyn, mm- , “ '- ~ - I L 3 . d‘, klein draadjer, of toutje , alsrde Mouiferon , of V5“: 31 hadden Z5 91’ 11138! een drupvan geproef Morillies aan een gebonde , de Vaatj_es van den _ foort, van Rafynen wegen van negentig tot hon~ derd ponden. ~ - - . — « ~ ‘ R A Is 1 N E is een roon van Confituren van 1- Neem de Hoorn van eenMm1-, offizelsvoet. ~ > fluit de Vcnfiers van ’t I-Iuis ; doe deze Hoornen D“‘“’°“ g‘cma‘akt7 ' van een Pdot op een Konfoo): met vuur , na (lat het geflonen, en laat het deurrooken. . II. Mfan zal ze 00kAJ{it«_€€n htulsulagiléy fa mg: Pluk b mooi vveder de Druiven, Iaat ze enige Yzerlgzsul neemt? en- 1t.m Wa Cr Wee . 3' en . dagen veilwelkcn; an , 315 Zyjn {mat zyn dmk zen he: xgpqerpen twmtig urentrekken. enzo men chum tulfen de ha-nden ult , en3na dat gy’er de troffen " ¢§8a,'F’}D€dC-1Je1'P.1‘eTJ.8t- K. hebt uitgenomen , zultrgy ’t ander over ’t: vuuf. " 111'‘ Z°.men een*<1'°0km1dd“-1 111331“ Van 9139?‘ zetten , en laten ’t,zachtjes k(d)kC1I{1 , paifende véel 0,0 Lg:-11331111111 a.EPBe ; 911 Nafdl-15 2 2131.19“ 1°" 0 uw fchuimen en neem’er e omen mt , ie. _ . * v . gg kunc. Gy zult roexen van tyd tot tycl met een Afulqus zegt 7 4613‘ 56 Rattegl 33'.‘ "O%."‘:daI1l‘§§;§ kleine Sehi-iimfpaan. . kWa.ad'Z““‘3“ do?“ r- 2° med“ 6: ".‘d ofgezaaid Naar de mate , dabde Raifin:-~dik Wordtmoet Weekefli 66! hetlnx-de11g’°“ ce‘1§,°5°"]: slang V met‘ men ‘t vuur verminderen ; en , als de Syroop tot W0Idt- Z0 men <3‘5- Rat?‘-H, H151? z‘:men zlgnflep eenderde gebragb is , laat men ’t:dooe een dock dB B13den"V¥l“.R°Ze}3;(““e1‘; (‘gt ‘§ne’n,er die met leopen, en perfl: heedikke uit.‘ Menzethet daar V€n- 0l}d€1 416 Gm W _ee fH f imius ofbm nav-Weder over it vuur. -Om ze tot volkomenheid Meel, “nlde K°mk0m1T1e1?:_ 0 Y0 1° eik even. te koken , houdt men nietop metiroeren ;_ en te1‘eA1n3I1d€16Tl,-ZW3§teN1e3W&’r?:‘;V§‘gmet one als~’t gekookt is , giet men "t’in"Potten,. om,’t ea veelamengen., na dill 159.15 EC 3 R)“ 16 en /b'ewaren,. :0: dat men zich daarvan bedienen W11. l«:nee_d., 611 t-by dfl W°1Ve“ 6‘? ° ‘‘ 53“ gg ‘ zie ROE ‘ ‘ pzgmuxzegg ,. dat men de Ratten xvegjaagt , zo R A T is een kleinbeeftje, dat zwartachtig, of men A5 Van ECU Wezel , Of Kat m_°t “me” meg‘ lievet g1‘YSbi=uin is, vier voeten en eenlange itaart §n’er Zaad med‘? fPr€§Qt- Dtmbls fievaazgn V; heeft, fyn van gehoor is; _knabbe1t hetgeen ’t vmdt t geen daar door wor t voor ge rag , 8 ‘van Granen,.Em-ten, Kaas, Vlees, Boomvxuch- I?!" V“11»die»Di‘X““i“ ‘id’ hebbef Me“Za1‘:f;:;§ Om Riztteu uit een bu}: te jagm. Hie meg-gas; Raifihe meant: V ’ RAT. docn- met‘ 1'1€t'Z‘:1'fld’t8‘W€CkEl‘l in Offenagal , omi roee.Beeften te do‘en vluchcen. Zie daar , Wat men oen moet, .om te maken, dat ze ‘t Zaad niet rav ken , ’t geen gezaaid is : men heeft’er duwc Pis over heen te fprengen, daar Hondendrek in is geweekt. Dtmuriet belooft, dat’l:zelfde good 2211 237.11, gelyk we gezegd hebben , zo men vele Rivier-, of Zee- kreeften , tot‘ niet, minder dan tien toe., in een Aarden pot metwaterdoet, en toedekt, en 2e 2e: in de lucht daar ze van de Zon warn1.wordt, den tyd van tien dagen. Daar. na meet men ’t>twe da-. gen met dit water befproejen. Enige oude Schry- vers van den Akker-bou , zo Griekm, als Afrika- um , brandden Beonie. Aulurdams zaaide ze in den Tuin , op ’t Land , ensjoeg doon dit geheim alle foorten van fchaadlyke Beeften weg. - Plini/4: raadr wyflyk , dat men op de Bladen Oifendrek gooije , dienatgemaakt» is, 20 men.ig- malen , als het regent, , door din middel zal.alles pavelggenonien. Worden ’c. geen venynig in datmid, e is, - ‘ ’ Umvte bzletmt, plat do Ramnm M:Iizen‘aan ’z gem geplakt 1': 725:: ..(wagen. . Week in uw water, daar Styfzel mede gemaakt wordc, fchoox-flzeen Roed. i Om, do Rattan em‘ re wtrgaderen. 1. Gietden drocifem van Olie‘ in een Geelko- er,e Pan , en zet ze ‘s nacht in ‘t midden van ’t uis, door di: iniddel zullen a1leRattenvan’tvhuis en.zelfs van de buren by een komen. . II. Men hoef£~ niet dan twe levende Raften te hebben , en ze in een groote aarclevPot-te doen; deze op ’t vuur, van Eflenhout-gefiookr , re zetten. A1s‘deze begin: heet. te Worden , zullen alle de Rotten van de buren komen',' op ‘egefchrei van diejaanloopen,‘ die*er'in zyn, en in ’t vuur fprin4 gen , als of 242' de gevangen Wilden helpen: -Dit~ moet men nan den rook van de Efren wycen. I R A T A F‘I A is een foort van vocht va ‘ dewyn , Kerfenfieenen‘, Frambozen en--an re vruhten gemaakt. ' * I - l V- 0m"Ratbfia £2» m;zke».~ » , Menmoet honderd Afrikoosits-:ene11', met {teen (:11 al flampen in een Marmete Mortier , en alles in een Bottel met twe pint Prandewyn doen; een half-pintje water , eenpond Suikei: , cien greinen witte Peper , acht , of tien Nagelen , een ftokje Kaneel , twemaal zo lang, als een vinger. ,Daai' - na meet men de Bottel wel rfluiten, en 2e vyftien - dagen, of drie wekenin de Zon zetten, en daar na alles laten deurzygen: Umfroje Ratafia ze mnken. Neem goede welfrype Kerzen , men kan“er ook Morellen bydoen, Frainbozenen Kruisbeijen; by voorbeeld, van de laatite vruchten een derde, of RAT.» ’ ’ 34, i een vicrde op twe derdc , of drie vierde Kerfen. ‘ Men moet alles wel nnder een ftampen, of ’t;,gm ~. "3 t ‘"1491’ U1tP€ff€I1 . en d_oor een grove Tennis’ laien lopen ,— naar de menigte , die men maken wil. Op twe p1.nten—van dat fap, znlt gyeen pint B“1“d€,WYr.1 liven, en op elke pint vyf, of zcs on- ce“ Sinker, een half d:agmaKaneel, drie, of vie: Nagelen, en vier, of vyfgreinenwittePeper. All les met een geflampt zynde , zult gy laten in een v Aarde verglaasde Pot, die "v/elge-floten is. Zie daar hoe veel men nemenmoet, tot een pint, dim kan men de maat V-an alle andere haafi vinden. Wilt gy’e_r gene Kerfen in hebben ’t is alty'd de- eelfde memgte. Vele Iuiden maken ’t yan elke vruchr in ’t byzonder: maar War :11 ’t~ande1re, ‘dz-1:" men ‘er onder doet ,'belangt ; die‘ is ‘-altyd even ~ eens. . Om hec een neutefmaak te geven, 20 men daaf liefhebber van ls ; neem vier , of vyf pond Kg,-5. fefteenen , een pond ’, of two Afrikoze fieenen, floor alles wel met malkander en doe ‘c in uwe" 1:011 ; en naargelang in uwe K1-uik ; naar de me- mgte, die gyier van inaken wilt. Gy zult hetla- gendeurlekken. Wat die belant , ‘die in een Vaatje IS , die wordt» van zich zelven fielder. ‘Men kan ’6r ook de Bloemenlflaprozen in (Teen , d‘1tdoet’ei' g€é_3n pkwaad aan. Zie daar waar in de v'olmz1akI:~ 1‘l6ld'V:1n de Ratafia beftaat: en men moet denken , dat men van een Ton fprekende , elyk hier bo- veu is gezegd, men van een Oxhoo d , Aam, An- ker fpreekt , en dat; men daar de menigte nam- moet fchikken.. . Om wilt: Ratafia ievmnfierz‘, amierr‘ N(k}‘tev-4"? water gt/mm.’ ;,Opfee'n Bette] ‘van"twaalfpln!enBrandewynIan: trekken , twemaa1vi_'er'en‘twintig uren, drie vie- rendéel 'ge1'l'ninpte».Kerfl'é11'feene11', of een half pond Afrikpoze-fieenen , ‘een’ vierendeelloods Kaneel, een ddzyn Nagelen, 'twemaa1 _zo veel Koriander, als“ men metidfie vingeren vatten kan. D1-ie pen’- dén en een halve Suiker , vier pintena Water , .-na aa: -lietgekookt is, welke gy,mengen'zulf;Aals gy ,u-‘afziedzel zult laten deurzygen; daar nu, zulz’ gy uwe vocht in Bottels doen en fluiten ze we1_toe. . RAZEvR.N~Y..:Zie«D‘QLHEID,.' ‘ R A T‘ T E K EU I T "‘-is een zeer "orandénde' Bergflof, ‘en fterkvergif. Men onderfcheid: het in driefoorten; ‘hex: eerfl:e is wit en doorfchynem dc; het tvvede geel en wordt anders O rmzmt van ‘t Latyn Auritigmentum genaamd; her ’ erde food, ‘en hiet Stmdardt/1."FranS'RmgaL I l . ‘ Her witte Rattekruicl wordt gehaalduit den ‘Kala- ‘myn'-fieen, of Kobalt: ‘ Men neemthet eenvondig Ramlzruit , of Arfenimm ; en dat is her , dat de Di-ogiiten verkopen. Van de andere fooxten zul~ l‘en we op hare plants fpreken: ' H/erding vim: ’tV Rattelwxit. 1 He: witte: Kattekruie is her’ gevaarlykfte van alle ‘ O o o o '0 3 d0 .REE. "REE. intdoorgaanseenhalfuur, =Boi}'en , als zc jonge takjes hebben beginnenite te werken ; dewyl lcxlet i1'clneten, daa_r gaan ze do kcaft zoeken, en ’sng1chts om zyn Zout at eggen ze ‘er 1!] , maar ln e Zomer_zyn ze ln dc loste mziken. , Dap gogexi. 11 de Hlelrfft lrpoet men go in .de kpeupel ' n - ' n. ier om t t ‘7°"°°”aak.thet gr-Ore fmerdgd, f§tk;:i§:m§f§k§§:;e=n, irfoeinzgodeaai uit jagen. E(i:d€;knlege1(llli11"er:)de1:df::‘1 fiekilgtgcri} van ’ZenuWen , Stuipen, Winter vertrekken ze na .de Bofl‘e’n, en gaan des Om“ 1’ ieene Machceloosheit, verzwakking van nachcs, in plaatzen leg_gen , waar in ’t houd eerfl; een 3 gflrachten en eindelyk den Dood , zo.men is afgehakt , en gaan dlcht by de Fonteinen cten. Lawns‘ ' E‘ hiel kate hulp komt. Men jaagt geen Reebokken met Brjakken met den Lyder met ~c ‘Y . ‘ lange Ooren , en die blaffen. Men gebruikt .Artfmyw tqw " Z5/74% Brakken _van tuffexlil deitwe géoohtteni, well gpfpierd 3 . . _ en voorzienvana e e goe e oe anig e en. ..Gefmolten Vet, en, CE? glenligte Va" 35;, E: ’t Is op ’t oindvvan de Zomer, dat men de Ree- .dronkB11, 20 dla bet gefc '16 git fin’ szlnlfie Zout .bokken in ‘t houtrmoet gaan -opzoeken , waar in kwaam , 0m d5 Puma‘ ‘Ian ‘1 ml“ en her men reeds gezegd heeft , dat ze de kofi halen. ' ‘in te Wufkelen en kmchte 305 te mg (en ’m1aficn Men moct, zo veel men kan, niet als op de Bok- 'Rat€ek1'lHt Va“ b°Ve“ e”°“1e1{,‘Imll:ed 96130 Om dé ken jagen. ‘Men kent ze daar aau, dat ze cle D334‘ OP m°e.t me“ .wat we de 1 mndfln ’en van voren , dan ’t Wyfje , dat ze den zwler der -kraChE~V3!1 d“ Ve‘g‘f beam“ 6 a te L g ' --voorfle beenen ronder hebben, de voeten volder - d .P te enD en dikker de Beenen rote: D”‘g‘1m W” ’t Raflekmm ginna lfinntenngbdraadrd. ’ » E ‘$846 ‘dc drie (oorten; en beg na dat het is ingenomen , eni en tyd van noden heeft . on er ‘t Zulfer verborgen legt 7 ' ’ Z'l ?t,rood en geél _ Meern gea1?1r:‘1lrx1}:ltt311'13etl\/fe1t‘alfen,l \oie"rI§ergitofi’en blank Reebok en‘Cr1J£‘. teogiaken Hier door worden de~Spelden vee1fle- vi er en min buigzaam , wanneer men ze blank Na dat men dc Reebok in grote ftukken heeft 1n'%akt,. I-Iet verteert en eet het vlees op: en zyn gehakt_ , moet men he_m met .grof Spek larderen, brandend Zout client ‘om, het Wilde Vlees van de en ze in de Pan-met Pieterfeli en gefmolten Spek ‘Wonde te verteren. Men moet het nooit imand laten opfnerken. Men Iaat zedaar na (toven met ’in even wat voorzorge men ook gebruikt heeft: een bosje fyne Kruiden , Zout , Peper , Laurier, g t heé doe: altyd kwaad aan ’t lighaam. groene Citroen , in Vleesnal: , of Water en rode ‘val’; E E is .t Wyfje van een Hurt , ’t werpt jon- Wyn. Als dit alles wel geftoofd is , moet men de gen in April en Mci. ’t V1665 is W115 9n 135'” 315 Saus binden, met g_eroofi:-meel, een fclieut Azyn, van een Hart. ‘Men bereidt het op de zelfde Wy- wat Kappers, en emge van fteenen gezuiverde Oly- ze Als men ’t gebraden wil etell , lafdeeft men ven. Dlt dift menitot een eerile gerecht op. _ ‘t I et f n S ek en laat hetin Azyn fiaan en dréépt Men eet ze ook gebraden, als Schapen en G61- bertn 813.; ingn ’t braadt. ‘Daar na doet men Kap- fenvlees, Terwyl zy braden, doet men de Lever pers7 en Gerooii-meel in de Saus 1!1€tV€1‘f€CitY0E'- in de Kalferol met wztt gefmolten Spek , en een nan, en laat hetfnerken in‘ :de Sauce. ‘ / _ ’ .Uyen fruitevn. Als zy gaar IS , /fiaimpt men al; ‘R EE B O K IS een brumgeel Beeft , datpm t les , en laat het door een S_tamyn oopen , me wild loopt, en naar een Hartgelykt, maar klemder Schapenat, Champignons, Citroen en witte Peper. ' en 20 groot als een‘Bok. ’t Wyfje fl0€1I1t Men eet ze ook met een zoete Saus. Zo men ze isen een Reegeit , ’t woord Reebok‘, doet zien, in een Kaiferol wil gereedinaken, lardeert men zc zdlat men ’t neemt ,voo1‘ een Bok, of Wilde Bok. grofies , en men fnerkt ze in de Kafferol op met De Reebok wordt niet Bronfig‘; 813 in C16 gefmolten Spek. ~Daar na maakt men ze fmaak- maad Oflober de‘n tyd alleen van vyftien-dagen. lyk met Zout , Witte Peper , Muskaat, Lauri”: Men ze teonderwyl dat , als de Reegeit jongt, fyne Kruiden en vet nat, of met Water, met een d t in 51:3 gebeurt, zy dit zonder kenniffe van glas witte Wyn, en eenfirukgfoene CiE1'0€D- Dim- da Bok doet madr zy komt daar na weder tot na ibindt men de Saus met gerooftmeel , en men 131 en als zy weder by hem komt , blyven ze din been op , met Citroen. Zo men ze Koud ledu,’-ig by een. ‘ \ wil cten , .zet men op een Servet met groene g De Reebokken verliezenhunneH01'€n5 gem?-€11‘ Pieterfclie opgefchikt. lyk in April Welke de tyd is . daf Z5 €51“-en1Yk _ B1-onzig zyn’, gielyk de Hartlen. t G6’:)Bel.illl;Cd ecEl1n- Reebowt. W‘ 2 f°m“’Y.1* ‘“ 2.3’ Z6 vet lezen op V V R b t Lenden Schouder van een Ree- Oélalur ; of in t begin van No-umber. b0I}2<:vo:3§‘:§r(l),l'l as de Scggudfer {an een Wilgszwin _ d emaakt. Men oor pe tzemetgro pe Rnlmkkm yagt — %/tlaeiefnirkt ze in de Pan op , of in een Kallerol: De Reebokken zoeken de koft op verfcheiden me: gefmolten Spek, en Meel. Daarna doet men plaatzen , naar dcn tyd van ’t: jaar. Inde voortyd ze met Nat fltoven , en dill; ze met een gebonden rind: men zc in de Roggea °fm‘de’D1eug¢h°~k'5C Sans op. . i ‘ Tc_ ' REG. REG; 847 Tcdm’-5 ‘Wm mi Kttégfit de geweld fchiet. Zyn dc Planeten met een kring ' . ‘ ‘ ' d b _‘ ‘ rMen lpat ze ftrekken, in Water , eu.ze. daar m omrmg‘ etekent bet Regen‘ Ian Schy jes ge neden hebbende lzat men ze met Voorze '71 7; R ' Citroenfap fruiten, en ze ftoven’met een Ragout. gs” g 4” age” mt 49 Maw" Daar na- hakt men ze en maakt’er een ftruif van, De tekenen, die de Mam van verandering van‘ gelyk die van de Lenden van een Ka1f.. wedergeeft, zyn niet min zekcr, dan die van de, R E G E N is ene vogr, die nan kleine, of gross Z_0n. Befchynt de Maan onzen gezicht einder, en‘ druppen uit de opperdampkringvalt , wexwaards ziet men , dac’er binnen der zelver donkere ho- dezelve uit-.de aarde , door de Zon fyn gemaakt, T5133 ECU dumefe 5“ dikke-lllcht is ; betekent her on ligter dan de Lucht geworden opklimt, met een V561 Regen. Gaat de Maan desgelyks , op den der- menigte van andere lloffen, die uit de Aarde, en den dag, dat ze nieu is, of in ‘t begin van ’t kwa;-. hare Schepzelen uitivaaifemen. tier zynde , zwart , donker, dik, bleekblaau ..of Ditnedervallen van deze uitwaafl'e'mingen in Re- fchynt ze naar den groene, verwagt Regen, Wan. gen , kan gefchieden ;. wanneer de luchtzlichter neer de.Maan vol is, enderzelver aanzichtergens - wordt, dan deze dampen , de koude de aantrek- mede omringd is, beduidt hetregen. Zietmen op, kracht van de water deelen herfield, of de kra t zo enen tyd de Maan met twe,ofdrie ronden om- der optrekking van de Zon geeindigd is , of e ringd , dreigt zy ons met regen ; ziet men ze op— Winden‘ de dampen b een dryvende verdikken, dien tyd met twe, ofdrie ronden omringd, en ver. of de uitdampmgen oor haren aart en Werking toonen zy een zwarte, of dofi'e kleur, dan is.die. op malkander deze by een vergadering der voch- Star bezwalkt en men heeft. ontwyifelbaar regen. ten begunitigen, de Winden ze nederjagen; ofde Men zal aanmerken, .115 de Maan nieuwordti, dat, . » onderflze Lucht , als wegdryven om de bovenfle. zo de tyd is betrokken, ’t'een waar teken is van re. we doen zakken, enz. _ V ' regen voorzeggen , zo de Maan, eeril_Nieuw zyn. D‘eStarrew1gchelaars gevenvoor, datelles, Wat de, donkere horens heeft :.maar 20 de bovenfie ze nil; de Starren voorzeggentzeer onzeker is; zo hoorn van de waflende Mazm donkerder is , dan. .dit niet gans waar is,.men kan ’t.van de Zon zeg-- de onderfle , is ‘t eenbewys , van regen. Zo de gen walker. goedertieren invloeizels de ganfe ondei-fie d0Dk€IdC1‘.-dan de bovenfie is , 231 rt 09; Vruchtbaarheid clef nature uitmflken; en die door ’tee1-fie kwartierregenen. Is zyin’t midden zwart,._ , I-iaar onder en opgaan ons de ware tekens van goed zal "t de gantfe-Maan deurregenen. Zo de was-- en kwaad Weder geeft. nnetfielnfe Wolk, ofrpletlvlakken its gledekt, en, als :13 Exeggnt gen eeriten ?/ingsdag’pIa Nieuwe Maan , ZS’ 3 V001‘ 0H5 C Hi 335 , 0 ' BS men ’smor- at..1et an e overige. aanzo taanhouden. gens vroeg verfchciden Eiitralen deur de Wolken Yf _zizt heenfchieten , welke ze bedekken. Als men ziet, dat de Zon mod is, als zy opgaat, is ’teen. . . . . _ bewys van Regen , gelyk -t een gems teken is, Als de Starren groocer dan gemeenzyn, 1s’t?een als zy ter zelver tyd met lange flralen omringd W‘”?1:teke” Va" reg” ' gelyk °°k ’ 3'5 ZY navel" —fcl1ynI:. De velerleije kleuren , Welke de Zon in admg 5‘? d°nker fchynen ’ 315 ‘dc heme] Z°”d'31’ - ’t.opgaan op; zyn.Wezen toont , voorzeggen ons Wdke“ 15' R ' den regen. Zo menigmaal, als de Zon opgaat, en- bl3.'¢l.1lffChyl1t],) kan men zeggen datde Regen niet. ver a ‘is. e rode ' . ‘ .. . . , . haar opkomen omrin£1?Ekdgeiggdeofiegllfigyldgg tfierfiedeen lZl:1§r11:nv§:1‘::ke?V31"reg?» 535.5” volgenden dag Regen. Sehyntde Zon bleek, den. g:n.cu-1,m,et km vale“ Egnsla Shiv etetz 1:" ganfen dag, of is ze klein en rond, als een kloot, W01 6:,‘ ensegl eblanketge Vmwzu; vagleée In " is ’t een teken van regen en onweer,.ziet1nen don- engidum. mtg reukje mom dayt men gm,“ -an- kere kringen van aardkouleur om de Zon , voor~, Ea re en'kan hope“ Ziet me‘; wine Walk ‘zm,1E' zegt het onfeilbaar Regen. Ziet men de Zon by_ Oofigl am isgt eén teken, van re en ,t-E3] Ea ’ dag »met een’ donkere Wolk bedekt; waar in hy van ,6 En wag, mu me,” meefi kafi ‘ E61 6 .611‘ nog is , als hy onder gaat‘, terwyl hy zyne dikke als mg, een eel; R-e enboo 0 We tvgrayter ems’ Itralen nn den grond [ChiCt:, vreefl: dan ook Re welke ze I-ch‘ m tegdrinkei Fgf als §Zbl§ti.' gen , des anderendaags. Is zy in ‘t ondergaan in {Ch nt‘ y ’ _ zy u 5 ' een gele, of in een roIl‘e Wolk gedekt, betekent Y ‘ het Regen. Wordt men in ’t.opgaan de Zonveel. Vggrzeggifig my be; .,,,,,,,. ,,,,,[“,,,1_ V fcherper gewaaim, als gemeen,.maak dan Ilaat op, ‘ ‘ Regen. ,’t Zelfde gebenrt , als zy met.de zelfde Als ’t vuur op 't gezicht blaau fchynt, is ‘t ecnw fcherpheid ondergaat, en harettralen .n1et.’t.zelf- teken, dat men regenhebben kan : als ook wan— > - neer . Voarzegging nit d:~~Smrrm. Vdvrzqgging nit 4:’ dlucbt. '9: gen. ’t Gebeurt fomwyl, dat den‘ vierden dag van. NieuweMa21n , de Maan in ’t gebeel f1iCt.fchy“t'_ Voorzegging wan Regen nit-dz Z4m.. en men km dan T555“ Voorleggen. Men zalden ~ fénde Maan voor-over hangende , na ’t Weflen’ De Zon voorzegt den Regen , als zy opgaande ziet, is ‘t een teken van regen. Men merkt, dat: V - REG; >‘_. ' "REG. . , . -d is’ t'u‘i' én zo wel als dePadden gals ; ‘c an zich zelven blaaft. * his inende kc de Aaihg E: wzellfi zi-“gm Z0 deH°enders=mh me‘ E’ V - vonkennit\V€I’P€11s “"56” 2y OP g P‘ " - d 1' dak be even - of zo len ziet opgaririgen (:12) W61 315 wanneer dc rogk met h111nq;.ehI:1‘(’:l3¢fi1;:1:Etgigléiflefinflgg:if aa£3o;Y 0? bran an r V - h 4 art en ex-waar et- 0 ' zy ; , glinfiefy ” of de ‘r‘:l:oi'{ecZl11t:hc>p;,:1‘:1Vta, kanqnen niet gewone uren , als op Illfigen a tlfigéggurfigns figgngjfi V=ffP1’°-‘dc’ fin me-h n ' b°'3°k°“" °“"er-fchlhg Vera k ge deGanzen «anders,-'d311R°5e“ Ope ' ' —dro0ginhat?C“mtggendeelleivgoixilexvliégen 83' . - , - r ‘ .-.-=V00rtekeum uit ’I "“”fi” hglmam gehaald. $:g§;ieR::$ef1z0?$%o%ven huilen , 6“ ai°.ht > ' _ ' - .h,.._d ofen H ' komen en de Menfen zo welmec ’t Gebeglm H:-flr¢l:1%ue1\z7!iar§ci’t dagofitleg‘ die0.doof- :3?t§;ea1su::e\?oren, wil ’t Regen zeggen. uitnexnen I310 . , .’ k heeft an ’ '6” m°ed"he.1d em[gemz:;t;11dzLi1c:1:(())rgZCa\:10elC , v kan men Jware Inch‘, en :1 sRe en mi hebben. Pynen in . . d Jeggen ,; fiat. men g {token Van deelen, die ~’tr Is ecn .teken van Regen, als t in got: on vgeledingen , d€.PY“en :”§,an1,ikdoornei1, enan- heme, wédsr.WeEI1lC1]t. Zo by Z0Il_1€ffYfE de ,geb1‘oken_zyn gewfliflialg ltlmnum van aangetaft war. Weeflicht meflde, is , .;1«,m._de Donder , zo. - op ,;1ere kWEllSI1,:da31§ e,. xg - den Voue middag Dondert; zo er op de topper). wiw Wekm“ Regen‘ der Bergen . fomWV“‘dik§e Vglgkein zv:::1ef!(lZ.l1€-£3: ’ , - , . : en Wm dc ”"""”‘ ,5; .::u;e°a‘a::d::a::;, 2-: de ‘ ‘ .de lucht - kl k der Klokken oger is CH . ‘KIS men de Kraziinvogeésdizfir kl;?:§n1’l1bEtekent ugl111;11:I’r).da%(:1aC}:ge:;100nte gehoord Wonk ’Z0 yt ,ziet , enwzrofig W3 elrx er dwém en dro.cv_ig op égrm vochtig wordt, zo de fekretenmeer dannaar Th" Regen’ ‘Z-O ' dgMus’si11oIg€“5-fchreem’ ewoonte flinken. ’t1andhem11n:,1l1%Efatg'éfi0 ‘:20 de Offen en Kocjen '3 ' betekem ‘ 16 " ' ' " o dc rechterflde Jneel. dag naar gewoonte eten, \ P. h ft-eken _ 116591‘ 33*“ leggen" hug ho0l1E1n31l:P§gtglekken: Zo ‘C Reed van 8e Schooriteenen flerk va1t~, dc na ,5 Zuidfiin glen - dig? S2331 loopen ’ is.“ Regen Age zich aan kluiten zet , 1:116 (911 lqclifafigiilégc en al Bu en 3'33 ' ‘ eel 6- ' ‘ f‘rin t De Klavex a en Z1 2 - ls men do Kikvors v g Lampen ‘p g - .. wee, 10° en t6 Waglen’ desgelyks a h or: maken dat ko- de Varkens lanfi {PC1511 '5“ Ems 5“ P ’ fchals Om " k‘V“d.e‘Weder 0 en de Miéren door om verwe"rp€nde en brekende ’t 59°” but ondex men moet. Memgmanl t_>_reng . d fond Van , 166 en voorkomt. Zo dc.Kat na haarPdotIn;}. we naauwe weg hunZn'e :;EuE:1l:ie?ial:lt vglgg dan niet gcen t§d te hebben gelekt, Zlch Wm 3“ ham root bun Ix‘/'erb1yf weg. .16 m i, menigmaal om he; 66; {ti-ykt. dan egcn. \b t e, :::‘:s:::nV:,ieé: ai-i°m PmZ”‘°m ’ - rhdc-mm ‘d L zyne .g<:rg61f‘:’I1":‘§fl:;$, tiflggexleflxzlré dce ‘I1{eg’enwil ’M:31nV1¢é)orze§il'g;l)e:§1el{1;ll:szx}::t2.l Sgaénéruzéaegyvgie he‘ mg ’ °. » - - ‘ -" els zich bp1>€S€' K5“ i°“ er’ -' ' , en rote b’e1len komen , 219‘ men‘ efilvmvegot eweld tegen uit de Lugt V3119“ ""“““h”.5 ZY“’d fit mbe int ven en hunne Vlerken-met gm 3 fomw 1 maker, zo ’t Water zagzjes ne’ erv d °P " Wa er " 11 n loopende ’t 0P de a‘ C ’ m g ’ den RSS5" W613‘ » '315 Z7 3 .66 C’ 3 _ . ea" ifchmeuweflcifitt, égglglvfignxg? Hills de Maren zonder’*hétteI¥::n%€e%e<:1 Tllfieettelrl ‘ligigfggzg aan.1deii\/IY1’i“1f:;e13 efi Muil-ezelinncnzonder dr1n- gewoots -;I ezfiJfi Vin den Regen’ terflond Wggber. ;:efz§¢‘Ise,xedenen de Ooren-fchudden,‘d'=m h“1““° W35; 22°: ma]: gygmekcns hebben ; of zo zéy des mor- , : 1s .- [en vryven ’ an “ch 0% d(l:1a:11l<(r1z]3‘)f'J<3e1’11tI‘13ir.:,:tnv:er van genglaat voor den dag k°me“’ en 315 0°: dmmg “ken Van Regal‘ - Z0 6 0 '3 v ls Lui« om tc deter!» . , - ' huis aan. Z0 Vliegen, wespen, Home , Z ‘ de de Regenboog zich naar tluidendraait. gVlojen en Weegluizen fchcrper bycen 5 dz“ ° d bbe‘ (me en ,-,ie,.d'ubbe1d {chynt ; en 20 ?1:I;tr,gewoonte. Zo d_e Spinnekoppee omgxlagvslé din Régen V001,. den dag komt , of V1-ees len, zonder van de wmd_geflageI1 te wez. - it heefl Wot dénfiegem 1 xenzeu _ Wurmpjes voorzeggen ook Regen, a s u ‘ Voortekem mm Rtgén. finder: -vaortekem van Regat- . Voartekmx wt: 1Jee‘l1§“8"" Fina-‘ . . - ’tWatervan ‘ akt, valt; terltond in de.A4rde dungt, Z0 REG. I1‘/aomalcm van den regs; van de Z4». ”Lie '1 woord ‘T.YD. Gy zult daar verfchciden voonckenen van fraai wedcr vindcn. Zie nog "z Artikel VOORTEKENEN. ’ R E GE N B AK. “Z0 de natuur .dergrond niet roelaat, “enz. dat men met grote koilen pmten kan maken , doet men by gebxek dzat van Regcnbak- ken op enc plaats in den grond metzelcn , daargenc vuiiigheden kunnen bykomen. ; anders zouden zy nooit gocd zyn. Daar by draagt men zorg , dar de plaats, daar men een Regenbak maakt, met in (lo Zon , uocb tewgrore wind (la.; .en men mark: an,’ den but water daar in vcrfchiltvan datdei‘.PuI- ten, dat dit niét wil gciloren zyn , om rcdenen bo- ven gegeven ; en '1: gene , daax en tegcn , wil ge- floten Worden gehoudcn, om dat re veel iucht ge- woon is daar al ’t_gecilige uit tehalen , 10 da; her grooffle op den grand blyft,, en daar door dit wa- terzwaarder word: ; en aan 't‘maken van raauhe- -dcrrin de'Mza_g vanihun , die '1: drinken , onder- hevig. ‘Men vinrlr ‘Menfen , die zeer zorgvuldig over“: water zyn_, "r welke 2:: in hunne Regenbak- ken vangen : want zy geven voor , dat alle zon- der ondcrfcheid nier goed is. Dat in kleine menigtc valt onder dc hittc; en de groten regen, die ter- flond, na grotedroogte, valt, zyn onder ’tgetalder kwade waters. Deze zyn , zcggen ze , oorzaak, dat dc Rcgcnbakkcn mcnjgmaal van enc km- de gefleltenis ‘zyn , en‘ fiinkende. Wat de re- gens belangt , die in den'I-lcrffi, Lente en dc Win- tervallen , ais 'tweder nier ruwis, deze meet men , zcg ik, ontgaan; en in‘: ganfe goede gcdeclte van (tjaar, acht men do kleine regens van de maad Mei goed, welke men zorgvuldig by ecn vergadcrt, als dezuiverflc en de lichtile waters , en die zelf zui- ke zuiveren , die zy in de Regenlnkken vindcn. War he: maker: der zelvcn belangt, dit laten wy ever aan de Mceiiers van die konit. Men moct allcen zoigge dragen , dat ,de Muren wel en me: vootdeelgeboutl worden om geen water tc verliezen, dat her 'binnenfle wel gecement is , en voor al in de hoeken , zondcx dat dit nodig is aan ’t Verwulf te doen , waar door 't water zich nict mud: on!- lailen. Wat dc grootte‘ belangt; die hangt van den ‘in van’ hun af, die ze doet maken. _ ,Men weer , hoe‘ men dc gewoontc hcbbe van dc‘ waters to verzamelen, en dat dc goten der hoi- zen , van velerleije Itoffe gemaakt zyn; en datdeze in Bakkcn léépen, ‘die door Pypen van nlicrleijc foorten Worden na een"Vervalput ‘van Ileen geleid, korrby dc ‘Bak, waar van, 1.ie‘_hier ‘t gebruik. ,- Deze Vervalput, word; daar gemaakt, am ‘I wa- ter in re ontfangen , dat van de Daken dcr Huizen komt , en daar van, daan in den Regenlznli loopt. Maar dewyl we gczegd bebben , dat men ene kcus van de waters moet doen , ,die van den He- -ine] vallen . endat die allc ondefmalkander omfangen gem goed water kunnen maken.; hoe meet men zich -dan gedragen , om deer in niet te doen vallen , dan die -waters , welke men voor de gezondile en hell: houdt? of jt moat gefchieden .do_or _dcze Ver- REG. 349: valput, die 0 zynen bodem in can hack cnen nit-' loop hceft. » it gat moct mcniluitcn-opvecn ryd, dax men niet goed vvindt water te veriiezen;-opdac deze Vervalpur volwoxdende tot op zckerc boog- te, die aan de kant dc: Regcnbak is. can dooxtocht voor ‘t water geve , dz: ze vervancn . zal , om in de..Regenbak te vallen. Enwannccr men in tcgendecl dc regen , die val: nict wil van- gen , heeft men ’t gar maaropen te leggen : wan- neer ’t‘cr zo dra znl uitgaan als inloopcn. Men vindt‘er ook die zo een Vetvalpur niet ge- bruiken, an al ‘t water, zonder onderfcheid, ‘man- in em ondemrdze piaatslaten vallen , die lxogerl dan de Regenbak‘ gehoud is , welke ze de kleine Bak noemen , want in ze Rivietzand gojen ; ge- vende voor , dat, als 't water deur datland galac- pen heeft., ’t van alle zync kwade hoedanigheden zy gezuiverd; engevolglyk, ‘dat her water, 'tgeen men uit die Regenbakken haalt am to drinkcn, wonder-baarlyk goed moet zyn. Wy gedragcn one in dit alles aan zulken , die gewoon zyn dat water voor den doril re gebmiken: «want men weetwel, dat in vele Regenbakken , die ook hnn water ont- fangen , water word: geput , vdat niet zecr Ickker’ is. Dirnoodzaakt ons om te gelooven , dat uitgczoch- te waters. die men ‘er in doet komcn, om dam in in de Regcnbakken re gcrakcn , ecn betel water uitmaken , vdan op de andcre wyze , dit is myn oordcel , elk volge her, die wil. Om den Regcnbak netjes te houden , moct men zorge. dragcn , dat dc plaatzen, daar 't water den: loop: . rein zyn , en dat mcn’ergemakly‘k km by- komen : en , op dat her water in den Rcgenbak niet valle , meet men ‘er een dekzel ovcrhecn ma- ken , daar ’t ware: aan de me an andcre kanc van afloopt , en am to beletten , dat'er in de Verval- bak geen vuiligheid worde gegooid , moet men ‘er een dekzel op hebben , van goed‘hour. ‘Vele wil- len , dat men gene Duiven houde , -daar‘rnen‘Re- genbakkenheezt, maar no dat nodigvis, moctmen ze by Landhuizen niet-hcbben ; alwaar-een Dui- venhuis meet voordeel -aan den ’Meeilc‘rgeett , dan ecn Regcnbak. R E G E N B O O G. 't»Is een vetfchynfel van verfcheide koleuren in do gedaantc van een Boog, ontflaande in eenvkcgenwolk , wanncer ze zig be- gint te ontlaitcn in kleine ronde diuppels , tcr tyd als dc Zorfervjuifl tegen over en niet hoog boven de Kimmen fiaat. De aanfchouwer bevindt zich altoos _:ufl'chen dc Zon en dc Rcgenboog. Men zict’cr vier voorname koleurcn in , mod , ‘geel, blaau en -paars , of violet ; welke voonkomtn‘vzn" dc verfcheiden verbrckingen der Zonnellmlen, die op dezc kleine waterdruppels vallen enterugiluiten. Dc rodekoleur is debuitenile en dej~p2'arfe de'bin-_ nenflo van den _Boog. ‘ ‘ ‘ Zo men dc Regenboog met naaukcurigheid be-‘ zier, vindt men , dat hy nog van een twedcn om- geven wordt, wiens koleuren veel zwakkeren om- gekaerd geplaatllzyn -, “namelyk het rood bixmen en 't paars huixen. " ‘ De.Regenboog fchynt met z-ync horcns 51: Aar- E’ P P P P dc . EG. By’ REG. ‘ zomen Men 1.21 vier hourfi hebben even Ils tlat ,' met ‘*9 '55 “kw; 1° men hem Edam ‘M’ ?an- gaat dc letters a. b. getekend , vry recht en lig , en V°°"V91.3"5'gaa,t . {CW-H‘ “Y agterr “fctfiflgeni Di: :0 dik is, als ‘t bout van een Pick. Twe daar van. 1110“. aEm“'3‘“‘5 i da“ fchym‘ ¥m,.mam van der zullen vier voeten en negen yduimen lang zyn , en km": ‘hm van dam ‘ ‘ht mm ,1; k Zonnellralen dc twe andercn vyf voeten , Ly zullen alle aan dc plaatsVeXan_€1E1’i1‘S - tdfeus. d,‘ 86 can onder can elnden a. b. een keep hebben ; aan’t'ene daar van b.zal Vcflififi . die ‘'35 gc vomnn Vt °3vge1l;¢}:)'er’andere lro-‘ naan enc lrant vaft zyn ecnPaalqe met een punt c, en "ken" hock ' m pm“ ¢¥’annaal’c dc vorlge zyn . aan de ander kant een pen , of klern Itult hour <1. mm W de d’“PP°l°“.’ lc[dm,;e1venhoekmoe- van twe, of drie dui_nen lang. _ wdke Z"’““F“”le" woos me ‘ n o enerlei wy- . Men moet nog vrer andere Paalrges met punten ten VODIITCXIICW11 a ‘'33 93:: 2:35;“ PW,“-om wy hebben , gctekend met deletter f. die elke enen voet 2° 3"‘ ‘C doe“ Dar 1:, 0 van plaats verandert, lang zyn. en elke een Tou c._f. negcn voeten lang °°’d°lw’ qarde Regen 6 5 En dns zien twc en nan ’tclikke eind"vanclkPaalt],cn vall hebben,eu 1.0; tcrwyl w.y er van V€ffiN3°““'. t hoewel R dc- gernaakt, datrwe van die Touwcnnegen voeten en. Pflfoncn dezem Regenhoog Idle’ lvc laats cen half lang zyn , en de me anderen negen voc- zel“ kolemen “en, om'mdt l$lieurer1:vaneenRe- ten , en dat ze alle vier een lus aan 't eind e. beb- Mcn kafi dfi E°d“‘“‘? m ‘ivamf “mg offpm. ben, om ’t vall Ie maken aan ‘t elnd van elkcflok, S€“b°°E W'“¥“°m°“’ ‘In can ' Po laatfi dat als men de Netten fpant. Neem cen ander Ton Scfide F0llt€1n > bY3‘d1°“ men rig zkgerd tip her a. k. h. g. ’t geen twe ‘armen hecft a h. k h. waar mm metdemugmaxdezonlglyn kc 83.: ookverbeel- van de ene heel‘: negen voeten en can half , en dc TPl'i“59“dC "‘f“‘e”°h‘fl'm'k gagegen gelylc de andere tien, met een lus op elk eind ; en ’r overl- dm door mldde! Van em’ un fie natuurlturrde ons ge van ’t Tou van h. for aan g. ml lang zyn vyf, Schryvers en Lrelhebbers van Pd. . ‘ in Z ne of us Roedem A“: dcze Touwcn 7,0 we] dc leren ; ondcr anderen de I_-Ieier nmr Y 7 grow, als dc Meme“, mum geklofl W-clan’ en dc 87“: Nammkundlgc ondemnomgl in Vrankr I: dikte van een kleine vlnger hebbcn. E G N V 0 G E L ’ kl"-' ‘.n 1s¢¢n1_,eg;.' Neem ecn flok M. N. die lang is drie voeten en- Eehewnt 15 Ce“ Vogel’ Wat cum ' 3 Ood Am ecn half, of vier voeren , met een yzere punt aan V~'¢‘k- B51‘ - P°°m‘ '3“ Beam“ my‘; I ',, dd. ’t eind M. bcflagen ; en maak aan 'tv ander elndecn de Vlengels befift m?“ ‘Wm meg gfi jgmtig %3m{t houten fchyf N. valt, om daar de mand op tenet- de Bun‘ is Oran]? ; I P-loom ’ C 3; Lkeregen ten als gy ze op uwen rug wilt nemcn , of eens i5 83¢‘ m°FO““'J°‘“?°°5’es‘ my “new C ’ rullen. Neem ook twe, or drie kleinc potjes me- 1°“ ‘mt’ en Gee“ ‘5 hamkoih de A. A. als een domper gemaakr om ze in den grond re fleken , en daar etcn en drinken voor de Roervinkenh igbtc dolen. Man ookr 5:; ~ A‘ L. e en, reeen er e ame V De R°g°"“°5F“ k-time“ ’ g§i,“§nd§eL1d§:.§r’v§3 fregrrgydirrd , om'er’ de Paalrjes med: in re iIaan_., cn ‘de Maand van JPH , en .53 r men 1: “mg dc aarde gawk ‘C maken , 10 -t nodgg ;5_ GY wk $f§‘“"["_b"£::fi;;“ ':1°52,':!,;,,2;.a.n,nVc1-;elet,zond 1: col: twe kleine Latjes heliben , gelytdge. We.(1i1£€»m¢!:‘1i¢ — ’ r . .n. . o. z‘ n ‘ere en ,. C11 W 7-Y“ 5 kunnen vangen, als 1}’ kwamen. m:vaeruI{I;e;IeT:fea§E ‘1;e=n‘5g9eE 3: cendha” lzlgrgzyn,’ en am.tdikkeeind . :1 dan geen vt‘rer‘li1?elell§Io:lt heibben vgn drievoetenhoag.,. kleine kloflcn F. G. ,“o.nr dagr 11?1;werIv_€Il]r1:\dIfI:c€3p :3 . . . a 2 ‘ ' ‘ dierrenzu cnom e oer 1 e o en twums duxmen Wvd r 0m 6‘ *“°‘ "‘ “’ “°'‘°"‘’ “'5"d"'.’ ii” men dlrdoct ltanmen in ‘r A-rtikeldcr Dezc moet met LYWW1 b°k’1¢e‘”7“ ’ 9“ h°bb°“‘ Vhcg-en ’ 0-‘ en kan gen Kulfentje 20 men wil aanvdc kilflefl '-‘v“i§‘3’”1‘J'°’ ‘"5" de'l°‘§°“ I‘ K’ ge" “uwe-ten Pen ” m e 14103 is iernakl ker. mcrkt , om ‘er een.h._ooj!€. klemgoed lnfilgekgz §°[1"’:‘;kd°g_‘; :i“:";‘; egmhmm gegkomenyis, mo“ mm dat men nodlfi ‘deeft. Z)’ 131 ahlgbgl’ vierideinc zich game makcn om R E vangen ’ en -, gmfc E,°Vc“ “’°‘a‘,,{”d§§d°‘§§ 1vyi;‘,’dl§?neE cl? op dat zy gercedfchap te flellen . gelyk we zullen zeggem 2-H: 00“’-1‘‘‘ r V . ’ A ' ’ . - en rond van de Korf alle de Kooitjes met d‘: 1?‘ deaifxff Diff: '3§§§§3§r{ ‘ir:n'€tmm¥ir:1ll:l:::r“v'::nZcl:c (LJ.1:';k(1roge§s,‘enleg de Nett§1lrére1tdedLy£errdaa; 0}; _ ‘t "- ~‘ . de-Paalfcs , e y . c RUSS V D ‘ hoogte 0 de laatzeh F. G. vallmaken ,. om ze,op en daar Ira S_ .d£.wY,zeg1an.Pcen Mamie; op dcn—:us- re dragnn. Rocrv-mlten a dc volfcn, dc Toutlesr dc Egg“ Hoe mm Ortulam magi. . REG. .. — v-REG. 3,’-_z= bakjzs; in dc Zaltjes I. K. dc Bouleljes , ’t Brood fen dc Netten in ‘ls ».-‘ I0 dat“er tlevogerlt ,' diver en dc andcre fpeysmcne anderc zak,~ mcthctKo0'l‘h aari vatt zyn, van bedeltt Runner‘: warden. ~ en 't Water vaor dc Tarnmc Vogels. DePaah'es, Om ze that 1: glaatzen , meet men cult ha: of grate Pcnnen, znllcn langs dc Korl”val’c' worden klelne Paaltje ’p. in en grnnd flaan ; en héudende gcmaakt. Land dit alles op nwcn Rug, ncem uwe ‘t’ elude van de’ Lat‘ een half voe: hoog, znltgy dc Rult-Ilok met de ronde Plank in uwe hand , en twe andcrc Paaltjcs q. r. in ‘den ‘grand flaan , hct _gaat met her eerllc" llmiere van den dag nit , om ene aan de reenter, ’t andcr aan de llnkerkanr, re- 1 fmorgens te leggen, vvanneer her de belletyd is. gen over de plaars m. van ‘t Hourje , waar aan Zack een fluk gronds , dat nlet ver van Wyn- ’r Tau van de zclfdc Paalrjes val! ls. Knoo. daar gaarden en flukken Haver lcgt: zoek can plaatsvan na ’t eind van een Tontje , van ener der 1 loffen grore Béémen en Hagen, ten minfie honderd fclrre- drie‘, of vier duimen beneden m. aan de plaats , n. den van daar maar een plaats, die by na degrootre vaft, en llrcng dc Klos , of ’r Kuffcntje F. in uvlr van de Nctten heefr; en maak dat dc wind achter I-lutj . Gaande eveneens met ’t ‘andere Latje tc 11 van daan , of in ’t aamichtkomt, wan’: zoze van te werlt. Maak aan ‘t cind 0. van elk hourje een op zy kwam , zoude 1.e dc Netten hinderen hnn levende Vogelvalt , ’t zy cen Ortalan , Gamlvinlr, werk re doen. Als gy de plaats zult hebben gelyk Cysja , of Via:-uinle, of me andere Vogel, die ge- gemaakt, ontwind uwe Netten, en leg ze zolangs lykr na dc groorte en vederen van eenRe envogel, uit, gelyk de Figuur aanwylt, en zetaan den kant, die men ten dien einde meet lrouden. en moet daar ': Net bolder en langer is, de langfle llokken , elken Pour byzonder vafl rnaken . en alv dé Roar’-. by voorbeeld , 't Net, ’r gecn men aan de linker- vinkcn znllen gclleld zyn , zult gy dc Kooirjes der hand zlet, lswyder; leg daarde Stokken, dielangtl Lokvogelen voor den dag halen , die men op klel‘- zyn. Neem den Dilfel en {la met den Hamer van ne Vorlrjes moer Itellen , vvellte an'der'hall‘,voete‘r’r dat inllxument de Paal f. in den grond , en ltcek 't hoog zyn, ofoptwe voeten, en gy zultze zetten, cind a. van den Stok in dc lus van ecn Ton van 't gelyk ze te zien zyn , op de letters T. V. X. Y. Net , en de Pen d. in de anderc lus van ’t zelldc die aan weerskanren van de Ncrten zyn; breng cind, en breng de anderc Stok , am 2: op de zelldc daar na dc groote Korf atlrter ‘t I-Inrje, en Let me vvys valt te maken, aan '1: cind c. k. maareer men, op hare Stoel. ' die Paaltjes in den grondllaat, zohaa1d‘eReepcn c. t. Men meet’ dit Hntje van gehakt houd maken en - van ‘t onderlle van ’t Net rechr , zo veel als gy en daar Biezen random hcen zetten , 10 ‘dat het kunt , om ‘t tc doen uitrekkcn. Daar na znlr gy Hutjc een ltleine Haag fchynt , die ons van twc twe Paalties nemcn, waar aan men Tonwcn, om kanren bedekt , en niet vanvoren , om «lat men te blyven , vall maakr , gelyk die , welkc met dc plaats moer hebben , om de Roervinken te bewa- lrleinc letters f. c. getckend zyn , ’t ene met een gen en ’t Net te doen fpelen. De Hut moet ook Rcep van ncgen voeten en een halve lang , en niet overdekr tc vvezen , op dat gy over al heen ‘tandem van negen voeten; maak delus :5. van den zoud knnnen zien. Als gy op uwen zitplaats zyt langfien en den vertten Stok a.val} ,: ente rug gaande nedergezeten, en enen Ortalan zlet, of heart ; of llaat dc Paalfiin den‘-grand, regttegen over dePaalt- dat hem uwe Lokvogels geroeyen hebben , trek ies c. r. en kerende wcder na't antler cind lleekden een weinig aan ‘t Tourje van de Roervinkcn om zc Lus van can der langfie Touwen aan ’t eind van 't re doen vliegen ; de andere deze Vogels ziende, Paaltje e, an fla desgelykshetPaaltj'e rechttegen over zullcn over de Nettcn hecn komcn vliegen , die dc anderc Paalrjes c. t. f. : maar men moethetTou men over moet halen , als dc Ortalgm: bekwamc met :1 zyn magt llrak halen , ecr men ‘t inflaat om hoogte hebben, en been loopen , om ze tevarten, e.Rcep a. e. van ’t Net te doen fpannen. Dir Net daar na ‘t Net weder overlcggen , en de Nctten in gefpannen zynde , meet men 't andere zetten op ”den flaat fiellen, waar in ze te voren geweefl, hen- dezelfdc wyze ; zo dat ze held: op de plaars over- ben. Vergeet met de Roervinken in de Bakjes gehaald zynde, die tufl'cn‘ beide legt, her ene over A. A. to eten te geven , welke men‘ in de grand {tandem ene halve voet heen flaat. moet zetten , zo digt by hen , dat zy’er genoeg by Als zy zyn gelyk't behoort, ncem de grote Reep , kunnen. Doe dc Vogels, wellce gy vangt , ineen die.’t.Net tnoer doenfpelen, doe denlangflen arm , grotc Kooi met Lywaat gedckt , op dat zy ziclz die ik geloof a. re zyn , aan ‘r eind der Stok met niet afrobben , gelyk ze doen zoudcn , zo zy’e’r_: V» a. getekend , en her ander eind k. aan den Stok cnige zagen. metrk. getekend. Maak daar mede den knoop h. val}, zo dat zy in ’t middcn komt, en breng’telnd g..in u. I-Iutje, haalt ‘t war flrak aan cnmaak'raan Hoe mm Nam» mar Regemmgelx en Leeu- ’ _ werkw maab. .t Paaltje A. Vail‘. Maak een handvat aan ’t Ton op kc plaars met E. getckend, om ‘t te valler over te halen , op dat het nlet llippe tuflbn de handen, goed los twedraads Tou zyngemaakr, dat rondjes en op de plaats van dit laandvat twe gaten D. E. in gedraaid is. Deze Netten zyn met fchnine mazen , moeten van de grond , om daar de hielen in re zetren. Leg Stro onder uwe Lyn. om ‘er I: bpmedcr te zetten ; de Mazen niet groter zyn, dan drle vicrdcdnim. dtt gedaan zynde ,_maak uwe Laljes van dc Roer- En maakt men ze vootLeeuwerkcn , moeren de vml: lrlaar, aan ftlnkomen van dc plants , die tus- Mazen een duim wydte hebben. PPPPP7: ‘ Men 7.0 men ’er Ortolam made vangen v7il , mocten. 5;: mac. max. ' Rm. , Men vangtde omlamook . ans de Phxvieren. Men Men.-heeft’er verfcheiden 1'ooxten~van', Iva.-Ike‘ gm. datmtikelzo we] , a1sdatvanLeeuwerk nauen. men voomamelyk gewaar wordt. als zy in de vom- ; . REE is -t wyfie V,“ cm Hm, _ _ ‘ en na-tyd hunnen tocht doen. Zy zyn eerfl die . RE E G E I T‘ is 't wyfje ‘van een wx1den_Bok. gyote, welke hcht_ graau op de rug zyn : man wit R.E G E N T E N van Atm- , of Gall-huxzen , met zwarte vlakken gefprenkeld op demug bebben. moercn , om dc Goederen van het Hnxs te b_ewa- Deze hebben. enen ongemeen groten langen {chu- :en en zcvcnneexdexen,.devolgendep11chten waa;.- pen roden Bek, gele Poten, en een gxot-en wydcn “mam Rrop 9* dIe_een goede Kan nat houdt. Men vindt (1.) Dar ze zich alle aanmerken, aIs.Vaders dex er, .d1e klemer en donkergraau op den rug , maa: Armen , en zo.veel zncbthebben , om de Goederen an den Kop zwart en enen zwarten Bek hebben , voor hun te vetgaderen en. by eente houden ,-daar met blaauwe kone Pooten. Deze bexde foonen zy overgezet zyn , als of Gocderen van hun_- hebben op,denKop,fchone Veders, gemeenlyktwe, ne eigen Kinderen Wgten ._'m alles d_e hoogtte zux-. of due; welke haar, ten mmfle m 't vlxegen , ach. nigheid en goede I-Iunshoudmg gebrmkende. mover op. den Rng leggem Zy Broenen hier re (1.) Dat zy begrypen , dat gelyk het h1erhoofd- Lande geen van begden. De derde foortzyn de be- zakelyk aankomt , om vverken van barmhagngbexd kende graauwe Rexgers , we1}1Ii.3‘ ‘O .' 78901:-.3. » aan , . dat gelyk olfder gely’lc',' in dezelfde rel gezet word: ; de eenhedcn juift ondcr dc eenheden ; de ~ tienen onder ticnen , de honderden onder honder- den , enz.= D_an penningen ondcr pennlngcn; flui- :Y¢_lS ondet muvcrs ,- en guldens onder guldcne. V I y _ OPSTELV EN ORDE. ‘f Bllen.- .. cum.‘ 1 sum. Penn." A"'_V;-L45‘ {455 . n M’. 5 <=.33:»- L ’ -—18,‘.‘ ~r «- :68 mn 3573* l 3- mxag ’ _. I4 . V #2; : ; #1 1 #1 . 4° Proef ' ' 50‘nrdeze‘V;ergar’ing *wel‘te‘~‘nfmken ~, begin‘: men jam tle rechtc'rhand', fie _Eenhede,n‘l'aa1n re telletl , due Sen‘: maakt to e'n‘3‘ifi 13 an s doet~:8. defi ‘get ondef fdc Eenhedén 1-" _'CH 1. rich’ telt tot‘ de ‘vol- gmdc W ,7; =¢n 1 is 2. enj Imaakt 9 en 3 doe: 12. en 4 brengt (‘amen 16. act dit;‘en d'us'1's hct beloop dc: Ellen 168. 'Nu'gaan we over om ’t gelt op tetellen; ‘begin- neude met’ het minfiejfdort , de ‘penn. doen {amen 3o-yenn. dewyl‘-dit"1"ftuiv. en-14 penn. is‘; 1.0 in de overfcl1i‘etende‘14~ perm. vex behoorlyker plaatze , - ’ en teltydien :4. finiver tot de andere ,'zo-is dexfom , der fluivéren 53 ,‘ of,2. gold. tgfluiv. wellge laatfle gy'er onglelfchryit , en 2. guld: by dc ovenge ,. re- kent alzlue: 2-. en 6 doet 8 en 4 maakt 12. en 1s-17. en "'6 'br‘e'ngt 2.3. zet 3.lioudt 2 voor _de vo gende »c,z,',,,..- voons die 2 en 1. ‘is’ 4. en 6 doet xo. en 2. =maak£'¥z£ eh 3-‘bx‘engt :7. rfchryft _7. bond: 1 en 2. , maaktgl en’§“¢oet'8 en 3 "is '1-1: e_n'4 breugt 15. die ’rfch’ryft er’ geheel onder. clan vmdrgy voor_ t be- ‘loop unziioiund , vyfbtmderd‘, x.wem*1'_g ‘, im gul- dens, dmius Iluivers en ourtie» pennmgen. Praef -um; daze Regal’- De vergaring word: belt op dale wyze beproeft: begint‘ nu ‘aan de linker hand , ‘voor eerft by dc Ellen, en vetgaart dc voorfle rei , clewelke :5. uitbrengt , trekt die af van :6 tell; dat gy’er onder moet fchry- ven ; dan de volgende rei vergaart , maakt 18 van is afgetrokkenvlaar 0 over, 'tgceneenb1ykis. dat ‘_ yr wel vergaard hebl. Nu in ’t twede voorheelr, e vootlte xei doet I4 van 15' afgetrokkcn , _refi" I. aim dc volgemde brengt 1; van 1‘7. xefi..z. hler op deachterlte maakt 7.1. van 2.3. fclnet 2.. over, deze laatfl ovexfchietende 7. guld. tor fluivers, en by dc ,13»finiv. gebtacht doe: {amen 53 fluiv. Hiermede even zo gedaan, dan blyf:'ex nog 1 lluiv. over, of 16 penningeu . veggaa: by 14 penn. maakt 30. Nu de voorlle colom l5 maar x van 3 refi 2.. de andere colom doet 7.0 van 1.0. ref’: o, to: ecu bewys, dz: glles wel 0 getelt 15. l ' . Dit em: , ooxbecld wel verllaan zynde , kan ngen REK. gemakkelykuandere foorten van geld , nmt , 3:. -with: , of tyd vergarcn , :11: men meal de waarde van alles weer; by voorbceld , een pond houd 2. ‘mark, of 31. lood , eerl mrlrheeft 8 oncen, ider ‘oncirtwe load ,-ot zorflngelfen, vanagzgzgrcin. Een s£I2‘ippunzl‘3oo' pond.‘ r '1. v — , _ De ra:J:~' by dc Landmetcfs 1o.voet , by ande-‘ xen n‘, of n. voet : een -rm: heck» 12. duim , by dc Landmeters man 10. an idea duim tien tiendeg parten, of tien lim'Eu._'- . Een Luff houd n.*Ton , of :7 Madden ; can Mudde 4 Schepels ,"cen Zak is’ 3 Schepels. ’ Een Vat Wyn heel: 4‘O‘xl-aojofden , offi Amen: een Oxlwofd 6 Ankers , een Adm‘ doet~4 Ankers’: és:e‘n Ton, of Y4: Bier houd 4 Kinncxjcs, of 60 too . ~ ‘ HE: sum heeft 11. Maanden ,> of-365 Dagen; dc Maanal wortlt gerekent op 30 Dagen, fornwylcn op 4 Weken ; een Dag op 24 Uren. , he: Uur op 60 ~Mlnuten‘. V — V r ‘ l ‘I ‘ *Een:E_l , heeft 4 vlerendeels, 8 achrfle‘, :6 us: tiende ,' 31 halve‘ z‘efliend‘e~ , of twe en dertigtfe -parten. * ‘ I . De vergaring van Ellen mctxhare delcn, ken dus gefchieden .: ’ ‘ — -zLEen halve. El is twee viexde’ y 5% vieragtllc3 8 ' .1 I6’ I ' ‘ :5 achtzefclencley of 3-; ‘ —“« Eeu vamre El is .3. or ‘ 4 :6 - 3 3 2 Diievierendeel doen .i:«‘ ) A ' . z ' 4' Een Qflhtfin 1s ,. of . ' ‘ 6‘ , ‘ 1: - Dne achtlle doen—;3 1,. of ,3 Vyf aclxtflc malwear;hyfib:;1§:lt.?:::g13a§.;%%'§?1§;}Wm‘ Dnn“bren%tjalle de_ an§e:e;l;;eu- 5”‘ “id” ’?“;'SFs. 50¢ Yeti by‘ fchuldiig B13a§z;.>p~E.“%1. ken tot flc,pap(¢q ,- a,.1du§;~ '1‘ - -‘ ' — ;-‘V; ‘.4 .‘ ,V ,' Voor-—:<__ fehryft -'3 volgens dc ‘ . . , 7 fw_”‘m‘g', , . . ' V ‘ 3 8 I I 1 ksmym as m dc V°'5“fi“5 ‘gélyliconclenr l ‘N b n. an ,.d . ' .1 ‘cy- V ovegailaande Tafel . lfoor 7. d};a:.quctI>cCr11:h§t g;eoxllegeta1.bpv¢,3J enhetmgnm 3 , - u '. . - _ ‘ ‘ “ ’ l . ll 15: :_:-~, 17.? 3 zeta; pooh. otn de verwamng glch‘-In gig. 1 Betaalt I7.7&->3 V ‘ ., :5‘ £001‘ te koghen 3‘ fchryft lievet glc 94‘; 8' h §§ins,vrooe’al- lV$oven'aan-ineen Q I 3 H188’!-lt_)e den 1}’ blyven 5: —. ' ' 3/ sell: c, 11s 2. achte, en 7. zm 3 achma Dxe achtffeparten famen vergaart maken 2.0, . 4 . y _ datxs, 2. hele en .8. W331. mm. gy Wade: __:‘ Refi 207.24 .5.‘ 5 Prov:f,3z98,.7.‘,::..,.; H—;'_5‘V,_ v..'_ “H. fchryft dewyl die’ b k _ - . ‘ '.B‘’5i“”l’Y.:‘7'°VP‘?7‘?V- 'dll3“=-81-\"Zén tell 4 3“ V0531 :I3es‘:'.‘:..::;*:2; 235.“?;:d::.::::'.::*.::::“;:..2 *3 can ere llen. 2 ‘ d .' . , __ _, J in y. e.gul-; 94 Ellen en een’ho f“s e s°m’°f he‘ b°1°°*’ den” "“ 7 7°“ 4' 5”“ 8 “P” :1 V=m9r‘eItz:i . . ‘*1 - . V glyjfatlrlzo yrggigefittvtmgl 331:‘ a. Z0 d_at liy fchuldig . . 6 ‘;;*iV;**;»c4;v;;%z;“-A 3;"““?*F'*#.e1d=~*»v Zekere Jufi-mu kc V _ __ : Ira: gec re t , me’: e Rel?" 'én"fgeen by dc navolgende Elleno itnttm §?f{°§,‘,f§d.° ""3" Vteffaren ‘-’K°"“ 7*” °¢1.'fl<'-‘ 3.’. .3. 0,1, ,7 s . " ‘1 lfdkien. ' " " "V: 5 ?«5°m"' d_"—3"‘v9.°“3V51.3§§§-.l .3 .;:_3;,1$'—;;,9-5,10-F l, ‘ V Wordt gevraagt, hoe veel he; fainen uit-biengt .3‘ (3: l l Twed: Vboréeeldlll V ' faefi Vaarzeezz‘ “ 1* " ’ * . f:f'i1’=13F1fi0¢‘t" Vain .é’c:l Efren "cl"! :1" "~ l.6za;'._:v-, ._ R ,. . 7;°fl‘3§—5..57“%g“- *7-"'fi"'i‘°«%§l?5,1.1:?=',hitk§eren,;’ég§9g;ci§E HLeb_ig1;e,g-moim-é e»m.:i;_ hzétl 1.5 ulv. penn. Wage, war hond'11y.°»vfl _y..‘.."‘ . e ;=.¢n;fr ».énF,tdt3.2;fié,.L . Bewergiug. “-4”? =..-; d°.°‘16,EWeiA:'ndertigfie5.> - ~ -- 3, y «-26 «_ r .- —>‘: ‘ .. . l'+‘‘'‘‘.‘,’~.‘’‘.’:‘—’‘-..3.‘.‘’»~ *:Y*”’=r2 .én=+i T4 ,;‘De,:So{n..van <1‘é32.(l,e'l1~‘_ ‘S552: h8g1!‘331??)§zjfvveej:en}ierz1gI;en:;daaz. v: -. . . 61- ': , '‘ afxgéirékkenz V ,ii 349? » = e i’I=?-.<5’v=rfch°r- * " _4" welké l3ré11‘l:‘.l'11'de" ‘ " *r 9: Jfigypydgn;wm§a_'e:%?é%:?‘:‘:‘§égE 79435 ._.- , ,1»? .1 _: 4. Proefi. ....‘, ('»\a .~‘,l’-.l‘-‘1kwF$.‘.’l7».6I‘.,Aéri3’’Zet~liefin,d’ .7 V‘ '5; 1‘ » ‘ . * ' 7‘. ‘ ‘ ft gig:-‘;3&"‘ ...;.;;.:; .....;:.:*a::;.€.?=:~..*:;:: :*;:‘::::.~:*:;:; .~.~._.,a;1.4§.;et,,oo ~15“ , ‘_“ -V _- .. - ul- endgmgfle. « ~ ‘ v 3 . °5‘ ~‘“‘.’f7f_“"" .X.?3i§§”fe§a§§k'rr‘.§§axf:{§'Siv‘z‘§,;i‘.,{,‘§gP5;',;ggvfgg TWEDE -1“: .G.E..». v- ,_ ; y 11. pen. Voorts r5.[l'q1v.§'a1III (want dempbe. A . T .m%. Ne“ »“ :::‘::*.;.-:“;*:::::::*;;::.:2“2 ::.*‘.°°“::*=m I '_ ~ ' -‘ aarxga, Afcrekken wil zeggeh; "cell minder‘ etalva ' RR “'5' Nu’ by‘ dc gum’ ’ '3“ 5 i“‘“ “let . 2:: ggotcr as .1, .- - ‘g " °?“ °°“ mP.1?Y d°,Y°0rg_aande 3 en 0 tie . »_ re wmnllfimfifis Gm)’ :Vetl'$lflfs.€9f hetoveyfchot ‘ dan 8_ van ‘:5 refi 7 ; dan 3 van z"k.§”§:§?,’ 3 van 19.. /..wedex lJ'3ll dc voprflaande 4J¢;1ena¢,, walk. guld; xi ffluyv. 7 “ 35938 is‘ -,1’ -3' - I A :5 '1» B’w:rb”g'.‘X;“. ’ Yovrérelal.‘ L... ’' ‘ fr ~ ~ " » . . ‘ den" walk an ll deze piaatsvxo doe: .1 HY“: 9- WV van 3 kan niet , en >deWY1V bi’, 5° "°°’3““d§ 9 mg; gmiggu; J;_mr_ wptden ,-z-gut‘ men ze « voot Y » GD’. .§¢'|._“¢‘1‘ , 9 veraagietsi :_. ,-],1n_et;_ eenzfiip , w’«\ll3d°°" dc °’‘‘i“ “, xemics lny_de=3 serckent 7-*3“ 9 "“ 13 mt 4.‘Dan 5 van 9 blyft 4. Eindelyk 3 Van 5: of-1 min x. rcfi 3. 10"“ he; heeie overlchot 34 duizent 497 gnid. 16 (tuiv. :1 Pen: D° ".’“f is met gemaa_kt~, als haven. ,. ’ I k - uilnr inI'r' bo_vental-ac,h- lef::‘lIrk({;Iifilsdactrne1‘et: Kc?» gverflaande v2n"d‘e eerfi-' komenslc c.vf.=x I-. afmm‘ gekem--,~ bv. voorbeeid; < ‘ jchnld ‘2.5ooo.i> ‘ i4999¢ - Bcgaald ‘I 7 8996 .—_——u , en_de_it1uUcq:’.\TQD§' 9- " ‘of dns.‘- _ ¥,.|’,. ;'."-.‘ - .:.7*9°9 . 1.... , ..Re1’c - 7-1094» '7-X094 Vgrkllring;-: *;Zc5~/van ‘°1kau'ni'ef{, Byigevoig bem- kent, dc. 5 met. 9°.“ WP.» 9‘ Vctvgiigensl 0 .V,*“' [ 9_ WV voo;ts_‘8’ van 9 r<_:{’c~,x. n..z.egt. . 6.v.aIu° re“ 4- V'(‘en‘ 55‘, “van 9‘ refi 0. ‘ van ‘X4 Jialyft 7- 5” I Deze Tafel meet men van van buiten.«ieeIen.; en nergens haperen. ‘ ' ' iVoar£‘e‘e'ld.' 5 V ‘Wat3ko1'tén 2.5-=pon‘d Tabtk‘, ais men-vooi’ t ypnii moet betalen 3 guld. 9‘ . 7 .~: -.5. ‘t teVcrmenigvu1Qigcn g_eta1' 2.5 Vermenigvuldiger ‘ 3' . L '_ fermenigvnidigde ‘,7; A _ V, _ ‘B:werk_i;,zg‘.- '5 _ Zet hetltcivetmenigvuidigen getal boven , en den Vermenigvuldiger _daar ondeli. 53 S3“ d“5‘° W°'k" 3 meal’; doct’ I5 ,fchryft 5 enhoud 1- d3fl,3m“1 2. is*6.#en 1 onthouden maakt 7*; fchryftdieook, en,daa): nice isihet’ gedaan , ’en‘-‘bet v_exmemgw_l- digde‘ 7'5. " H _ _ 1” 4: ‘ Twedef Vaérbeeld. \Zgke1'.‘.Be,VcihEhi!B|' koopt 2.45,Paatden tcgels v'm;;',‘o£2._rx‘;in'.l l'I:11:<>>:”53‘t[PiFtb§h9¢f‘3er°)"¢" 2.16 guiden: ider Paard ; Wat meet by betalcp.’ yen/i,;;e vvo;o_:ien.' ,5‘. W I 1.)IE’RvD E‘~R' E G E L ,.ME1§I,.I.G.YU -v» pm. im "V‘-E 11-.’ I. D'1,GF-‘C’_“f‘G-5, ~ verkdite en lichte vergaring.’ W3n11¢¢T"¢5l'|’ B°E¢V¢" getal enigemalen tot zxch zelven moet VG-T§“’d warden ; by voorbeeld ,_ hoeveei 4maa1 12. is , of . - . v ' ‘ hoeveel :‘:.‘:.::.:,*°;:::=L::i.::°;:::.:°:;::%:t.;R... me: m;1pe"v:u,ae v<>.1i;en1 52.920 ’ gadd. 't Vermenigvixidigde.‘ A Vcrklaring. (x) Vennenigvuidigt dc 2.4 eerfifioor dc qr.- fer-6, aidus: 6 man}; is- 9. chryft 0. houdr» 3: «Ian ,,6ni:al 4 is 2.4 en 3 on olyden m”«\1k‘1-7 ; fchryfi: 7‘~,-'houdt 2.;Voort's 6 maal 2. is :2. gen 2. _maIkt I4; fol1ryft~die~heci nit. (2.) Ve1j_memgvuid1gt nu met de twede cyfer I a PP d¢7-°‘_V¢_ Wfle i D°.‘7h ‘cm ,_45__g5 ¢n.1,1y_{U,4; ,‘.zo datihxcr de voorgaande Ta- fei niet te pas komt ; fduyftze derhalven Ibehqor.-, iyk.daar-dndergdat is , ropvcne plants verderna dc‘ flinkerhand. '(.3.) Nu met .de‘1mtfle 1=Yf=1" 3-‘ W17 menigvuidigt . op deze ,wy7-cs 7-.'“.“l 5 '1’ ‘-5 1°’. fchfyft b wede'ion"1 ene plaals te |‘“E'‘m'd“°1V° 1'91 i met de Yeunenigvuldigende 2. 3' 31’ h°“d 1- V9‘? deg 2. maa1,»4 is'8 en I don 9. zet ze neer yen 2.'maa1-.'-2‘ is 4; dat;insgeiy‘ks‘naarcie"iliniierh§1id,ge-‘ fchrevén gwordn "(=_1), ‘Y=!s?=.!df 1!“ dm “‘“‘9"‘‘: _ ~63 flan , en riaar beioopvis 52. duizent gzqgpidens. 7..7;- 9;,‘ . D; pmef; van .d¢'1.e Liege) gefchiedbop verfcheiden ‘« manieren ; doch dc zekerfle is, die door dc" D51- ‘ — ling gemyaakt w _or_d_t , _waar vanin I! W!“ FQPE: ‘ - bceld ‘van de vqlgende R,egcl- ' Aanmezkingen. qvytrent-._de ,[_/'¢,',r‘I;r§€‘flI;_§'1v’,"l‘1’}€"’_’£‘ ms mm mg I gm1.mex-iiuivers vermenigvuidigfl geeft de uitkomit enkele Iiuivers; en om zc fol" guidens REK. guidens te brengen; Tnydt de iaatfie cyfex-am ‘de rechterhand af; en neemt de heift van de nvcrige ' cyfers, die de uldens uitmaakt , en de Ref: dc ‘>fdtlc:lEg€gSl.a(:£;d1’c€. en zal‘ 111: de Deiing blvken , op ’ ‘ " " "Vanr£eeIa'. , H i ’ . Men vraagt, hoeveel 365 Zeeufellyksciaalders doen, gerekend cegens 51 ftuivers. Vermenig- vnldl t_365 1_net 51 , deuitkomflz, of he: Verme- mgvu dlgde is 1861; Quivers. Deze totguldens gfebxacht , maken 930 g.u1den'xg'fl:uyve1-s , gay}; mt de volgende bewerkmg zal biyken; 7 365 5! « 5 e ‘ 365 I82; x86x5 | , ‘ 5 5 Wrlziaring.‘ Van de uitkomfl: 18615 fhiiv." fziydt de achterfie vyf af, en dealt de reft in tween, d_us: half 18 is 9. halfé is 3. half 1 is oxrefir 1, dat is lien met de ‘afgefnede 5 , is 15 fi:uiv. Z0 dat 365 Zeeufe Ryksdaalders ,bedragen 93'6‘guld. ‘I5 ftuiv. Men beef: nag een koxter manier om eenig geld to1;gu1’dens te brcn en_ , ,a,1s he; door dubbeltjes Kan gerekent wofen’, by"vop1-beeld ;,fla‘1s een, 5:861 2 930 guld. '15 ft. ° Rynfe gulden doet 2.6 "Ituiv_exé Hollands“, Wat doen; 3:8 -Rynfe gulden9“?H' 2.28 gl.‘ -In :f,~i':I_a'ts van 2.6 (tuivj neeint’ I3‘dubb. A Iadnbbeitjes , vennenigvu1- . 54 ,. .dnlgd_da§t de 2.; meé , on 113 van de Uxtkomfl: fnyd de ach~ V ,—--2;-9-—-——-—3 '54! dfibbixn ,terfle»c]y";'e)1;I;1.yaf, zngeeft dc reItHo eld 2.83 , en de Sit. loverichleten e‘ 4 Pxoefdoin menicr. ~: I566;l8iti:ivers"»." _ _ 283 :8 als boven. ,,Ii1K|1i€‘!3.‘3¢V§fmen'igvuldi ér,‘o'f’tV ' d . $31 r°f"b§i.d,e1te gel ik achtefi eenigq'nf1liinel::i‘2I§bl‘:egi;:$ 20 f11¥d.Z¢m'et GED l'.€e.PJ'e.af,en vermeni uldigt de 5€_d“1d°1Yke:CYfEIS me: elkandefen, en acizer de nit"-“» komfli . let jllifl: zo v“el‘e’ nuilen , als gy’cr in alles had ifgefnedeni by voorbeeld , vennenigvuldigt sxoo met 8 en met'8oo. 5 2 ‘ ‘w .. 51109‘ 2 -..s.r: oo .. i " ‘ 9 8 oo‘ _ _ van de.. ;bvénihian‘d'e> . 2 . REK. 5 3;; 2:/u/¢;4r:»]§ van '4: eerae 5 8 mm ‘ ' ’ , - st maakt 4:38, getdtiiiizrw 2. n‘ullen achter, om dat'er boven 2. afge- voe , arenl. [van het twecie , 8 maal doet 408, Iaaggier gang] en{l>y hdewyl er ~boven 2. , en om. den-55: 5 as n :1 es 4Vnullen waren afgefng. keom d€'V6nneI1_igvuldiging in Geiden , of Breu. R :1 te énaken, dient men cert’: deDe1ing te vex. 5 *1: eswegen wy hear vooraf zullen leeten. vIE:;D£ REGEL VAN DE ,_ 5 DEL1NGE;.1 2 " Delen is een gvegevenngetal in ;en-ch . V 6 garten te v_erdelen, an is maar een verifzn-tigg 5...; 9 MET?-kklng. om te weten;, hoe nieniginaal een getal m een under onthquden is , of hofe menig. m331bh€l'id_t!a3!;_vap‘ kan afgeu-ok‘ken_worden ; by ‘’°°' :6 - 3 18 In 14 begyepen— dnemaal =, of 8 ea“ 3 "ekkende V3" 9-4» fchlel ‘er :6 over‘; 8 voor de twedemaal van :6 ‘af:;ékj;¢ude5_ -blyfrer 3, Eeiadglyk voor de derde reis 8 van 8 aftrekkende, De Deiing word van verfcheide Iiekenmeeflers berfcheiglelyk bevverkt. Wy zullen een manier van Delen__kIe_2en , die, fchoon een weinig wydlufti. 8313 d8n_andere;, nogtans de bekwaamfle is, om > 1_1aaI_1ke_urig;en gxeel vexliaanbaat vo_orc_en Le__ex1i_ng 16 W€1’i&e__I_1; te méér,dewy1 men‘er de Proefaanflonds by heeft, zonder van nieuws te moeten vermenig-. - vu1dig'en,,g_eIyk andei-s‘ gefchied: , 1 I/oorbeeld.‘ _Z€1$.é1’ Veldhecr heeft—z215 Paafden laten kopen, i. * 7 .y| Bewgréiflkf . ' ~-: vZethetDe'e1¢a} ter neer; .,,y¢9!o . 2. 5 en daar onder aam de flin- Deler fig; ‘ v T‘ «:_::.4«‘?’§. ..v.. V laag flaat een rechten _.fi.reep , . en achcex _,h‘et Deeltai eenim1finaan:ie;'dii~i§itTeikén ;» “ wat daar in te _fiaan'komt , is de Uitlramjl. Lat: ?,gatu:, of 9_um¢n:. Vraagt nu by u zelven, 2.45 n 52.9, dat’er—boven fiaat, _hoe men‘ ' koi.-theidsha|ve.zegt_maar met de voor e cyferfs, 2 in'5 hen ik.‘ anxaaléfchryft cl: 2. in qe Uitkmpft, en vermenigvuidigt daar meé den gimtfen";DeIer, telkens ene—-eyfer ddoxhalende , en de Uftkiimft onder den uftree ‘zettende , aldus: zinrraal 5/. haalt met eenen e 5 door:/ is 10, zet o houd 1. den 2 man] 4 /. haalze door ./ is 8 en Fdoet . , voorts,2.maa1 2. /. haalt die ook door , 't‘geen wem 't Vervolg niet herhalen iuilen , maar eensvoor al wiil‘en(g.e_zegt hehben_,. is 3, . Tijekt,dan.deze 490 ‘ 5 _ V‘ 2 Nat‘ ',' en f;hxy'ft’de refl, met ' enen’ be-ide* cyf€r‘s‘-’ddoi-halende ,‘ Boven he: Q 9 <3 9 <1 Decl- ‘ker hand den Delcr, din , aal“? of .3 860 I REK. _ ~ Vcrklaring. Deel. eerft 92.73 guld. in 5364. do ultlcomft is guld. , en relleren 602. L11 . ; daze met 20 totlguiv. yermenigvnldlgd, en _£:Iofl:.‘dfl3l‘ by.;nm.en ‘uogo ll. ,. welke wedex-_door 64rmoe- ten gedeeld‘ Worden; de Utpkomfhsn. _ . en dear ;fchlcten '48:. over :. dezedoor xévermenngvuldlgdy kbren en 77:: pen. ‘uit ; die.»gy kl weer met 964 deel ,, en zonder overl‘cl_1ot,8_voor de uitkomfl: krygt, waar mede de cyferm ult is; en het Anew. dat ider El kolt gold. 1;. . 8. pen. De Pzoef van dit en de an ere Vraag(lukken,vmdt gyrop de Bladzyde 859. ‘ ' ’ ~ W Derdl Vraug/ink. Een Kant van 61 Ellen lcoft yo guld. fin. 8 pen. , wat ider Elle . ‘ . 62 50 -- 7 uc‘8‘ ‘A1.’ 7- : . _ o _{_l;oll:en :3 Ellen. 9 gdgulcl. overfclloi.’ ‘K ;r¢¢ f7el-‘ 10 x V-.-' . — _ ’ :95 lhnv. too -- r; '91 E _ 5 .e C‘ ‘ . xgsg « 125211;. Antw.;7guld. :5 Raw. 13! = 7- ‘ ‘ V‘ ... 1 J ’ ' ‘ luv ' ‘ Veiklaring. ' Btengt6§.tot halven,zeggende :maa‘l6 is/tzen nog 1 is :3, en vermenigvuldigt insgel ks met 3.: he: Deeltal fo. 7 - 8 , komt mo gul . rs ftuxv. Daar op ‘dee 1‘. de.- Lopeguld. door :3 ;_ -komt 1 :3 refl; 9 guld. , die mgken :8o1h en 31;,‘ 16. 195 11- . gecleeld door :3 brengt :5. Endus iihfikfiflt‘ woord 7 gnld.‘xs fl:nflv.i¢ler El’. V .- p - Vierfde Vraagfiuk. \ Als ’ 27% Pond kollen zn jglzidhf fit» 1: pen. Hoe hoog, konit gen; Pond ‘? . “'~' “~ 1.7 ix -~‘‘ It j‘ .3‘ 4 4“ -xx: Deler. . . .350 _- 5°?" 44 . amen §§q ~ :9 -312 ~,.-«X, REK. 73 ovex-fchot. 20 M79 l|:_ulv.-- #44‘ 4'Pe“-" ‘ ’ ‘ ’ X 11% Antw. 7‘gl.~x3‘fl:. 4pen. Brengt 2.7.3‘ 7 tot vierden,» den zyn ’t n: vies, den : lnsgelyks vermenigvuldign 2.17. ‘ d. 12.11%; I! pen. met:4.., de ’u1tkom{’c_ 850 gal '. pro Ilmv. 12. pen. Deeld duo: in dlts ; III in 850 , geell 7.guld. rail 73'. Deze met 7.0‘ tot pftuiv; .ver1ne~ mgvuldlgr en 10 ftuw. daar by‘, geeft I470 {tum Dee}: dxe gelykerwys door ru , komcn 13_I1uiv. en“l'chieten over 27 flulv.~, welkedopr ‘I6 verme} nigvuldige, en xz pen. deaf by vergaard‘, cloen 444 pm-.;« deze wederom dog‘: 11;. gedeeld , komc 4 pen. an dus IS de-helej nitlgqmfl 7 guld. xgftulv. 4 pen. .vo_or _een pond.- ‘_ ' p ' ' Mam. Alsv de Deler achtel; eenigenullen heel‘: 20 2e: dezelve onder dc‘ lefte cyfers van ‘t Deeltal aan de rechterhand, en volvoerd de delingmetde cverige beduidelyke cyferen , tordat gby deo komt,—'r.geen uitv de volgende voorbeelgyn liefl: zal vexllaan warden.’ Deeldj3;4o9-‘door mo endoor 30:). Insgelyks 45306:: door nag en door ._x_9pr;. gg4o9 § 3.54. Sclxietyovex. . #05 1 A’ 3 MN .. N .‘u. f;\q’q "$\un§ . ‘I’ V _.‘ 1'3: i’VV'L"_"l. T/4 s.3.‘°°°,1’.‘°°‘~ — M . REK; I-lier uit zal nu blyke11.,.waarom wy bladz. 8;] ezegd hebben, dat van de fluiv. de achterfle cy- ger afgefneden , en ‘t overige in tween -verdeeld word: , om dguldens te krygen : als , l86x5Afluiv. hoeveelgul ens»zyn’:? ‘ ‘ ’ l , 1):,“ 5 930 511:}. :5 (l:uiv.~ .3115‘, g . - L 315b.13dZ-3¥F _ DEN REGEL VAN DRIEN. Deze Regel word: dus genaamtf, dewylze _l'aam- gezet is van drie xermen , om‘ den yierden even- xedigen te yinden; en moet dus opgelteld wor- den , dat de eerlle en derde‘Term.van enerleinatuur moeten wezen,gelyk de vierdé moet overeen ko- men met de twede. By warhald .- Ale I0 Ellen Kellen 2.5 guld. , Wat kolten 40 Ellen?‘ . Bowcrlring. Steld Id E1. in de eerfke plants‘; en :49 .El. daar men zna vraagt in de derde : clewyl Vdeze, etallen . van _ enerlei naguur zyn , kornt 25 gal . midden in de twede pleats ,‘ en he: antw. {eeft in de vierde plants col: ‘guldens. 'I:n._ ,. Geld.‘ ‘ E11. :0 _-- 2.5 _-_- 44; . .49’ ., . ,.———.—u..... -' _ xoegs {fie guld.’An'tw., of ’ vierde term. , De" eigenfchap van deze Regel is , dat de eerlte term. dezelfde reden heeft totden derden, als dc twede tot den ‘vlerden , dat is"; to Ellen is een ‘\v1e;¢1_g ‘yan 4:; Ellen, gelyk_z5 guld. cen vie‘:-de_1s van xogguld. ,_ alzo bet blllyk en evenredlg IS, paaphy , die vlermaal zo veel Ellen koopt , ook “vlerinaalizo veel geld betalé, ' ' De vlérde Term vind men dus : Vetmenlgvuly ' clfgt den derden en tweden Term, hie: 2.; en 40, de uitkomlt zooo. Deeld door to , den eerlten, dan hebt; " he: Antw. , of den vicxden Tenn. De Pro§¥ viordt gemaakt , met de Termen om- gekeext o te llellen ,- aldus : Als 40 Ell. koften no gulde ', wat kofien xo Ellen 2 Bewer.£iug.. .':.: ‘ Ell Guld. Elk. 4o- 190 ..“:’wv ;..,:1°_ L wt 1009\- .; 5 t "‘;"":;¢"¢_'9 1: s1-,‘Ar3tW- ‘ pupa = L ,l 1:. H . -Vennenigvuldigt dertwe achterfteTermen1oen moffagggn, en de pitkomfi xdoo,: deeld doo1f.4o, 'den=eer_tten Term; bet Anzw. is 3.5 geld. , enby- §"e?volg4is’alleswel. . ‘* cl ’ 1’ I ; “ Jnagen ~4oo_ -‘pen. , col; door mo gedeel /linden Proof: voox-Guld. E11,: v Gum ( 35' '1 [0 LT. ' jog . 19 ’ moo I ll’ F‘ 0 40 Ellen Antw. 1: ' ' » Redeneer due‘: Voor 2.; Id. heb ik- to Ellen , als voren: 'h°°"‘°1 "°°‘ '°° Elllcl. ? et Alltwl is 40 Ellen . ' ‘ ' Tunde. Vaorbnlddwu .1: 3...: we D,.-,.,. W t I; it . , . te “:3” 0°} :11] ?7:":lI’;>u1;géa1s het honderd kom. . Bnwrh bu du: »: ? Pond. I Guld. flulv. 3 vlbnd; 100 "" II. -—n u 1-_-__ 375, = V 7.0 , 2.3; in E.‘ M d ' 373:“ . H15 ‘_ ' no , ‘ :——n-jw ‘ ' ‘ 8661.5 snug s‘615nuiv. ‘ p 1 oo _43 guld.A§ finiv. en lipenp 2; overfchot. ~ ~ - ’ " 16’ ‘ 15.0 ; 2;. 322%» Yerklaing. ' Lét vooral wel . «lat ge uwe Térmeniaiet Inn. ly]; laats- .Dan_brengt‘de-guId.__t_ot,l1u.iv. , en die“ ‘yr lvxdaanbyt, maken :31 fluiv., waar mee de 375 gémd vermenigvuldzp; de Uitkomft 8662 ll. Deeln or mo. den eerfien Term, komen 8 61h - en blyven over 1.5 fluiv."; deze tot pen. gebragt, . ,. geefr 4 pen. ; zo ‘ at he; Antw. 15,866 It. en,-4 pen,,_ of’ 43 guld. 6 lluiv. 4,pen.‘ ' ‘ ' ' om difte ‘beproeven, —"fielcl- omgekéert; 75 pond kolten 43 panel. finiv: 4 pen. ., ,was.ko n gggfond? _ , p ‘ Qqqqq 3 Fifi: REE. .Bewerkir1g~ Pond. Guld. ftuiv. pen- 37S "' 431'" 1 :3 - ;: 1386:: pm. '2 I00 2. 3 13%. _{l11iv61'S¥-»/"— ' “of u guld. u. (L Antw. V gj r’; .f;.:.''''? ' A l7erHaring~ . Bte,,"gt"43V,Wéu1d. 6 ftuiv. tot ltuivers, dan . ».: den mt , _' kbmen ,33(_o pa :, tleze met me «er verW“‘=*‘gd’.e“&:::::%:.?; 75 de1‘1'v‘oor(’ten gedeelds Ewe“ g“ me door I6 m penningen, namentl k_3696, CW6” H mm, gedeemuitmaken 2.3: u1v., °f “ E“ - ' gelyk mjt begin opgeggylelu was ,- en dnsgsver geen _ fout begaan. * _ . .Y:.:J'J..‘( . Derde V oorbeeld mt Eiéxkkcq-,... «, _~ A‘ Een Stuk Laken van 7;— E11-, R03 33 81-‘ 15 flu hoeveel kom; can Stu}; van 12.; Ellen te itaan? E1], Guld. fiuiv. E11.’ ' "" 1:1,. «n- 3 13 . .» V. H fflszfg :25 halve, V uzg REK. ,.Proef. Guld. _ ftuiv. Ell. . Guld.: nm. 1 ,, A K.. 33 — Is - 7-1-12 56 r-.- .5. 2o A ,_ ' zo ._—. .‘z:. ;',_.y,‘‘‘'' -' : ;. 675 ~ is’ halve‘xxzg&fl:uiv. , ‘S 5515‘ 1. _ _ 1-v E11 .;.;.*.'.‘-'_"»1?*:'. 9“:‘~; ,§.m.s:‘168‘d. - V l I Brengt :.vno4'r, nehfén denifiys » fit. cm ‘x middenAha}JvelEl.Ire1i.1 Re!ient3daxt,'«'¥;c‘67'5 it. ' we;1;;5:1;a1ve;'Ell'eII;.' Wat nzyfiuiv.-52» Komen . sj.1ia1véh;}.__ 5H’:.£=‘«Efi“‘l;’)..fil§d5E?YglEa. Aoveral de Pr£:1eliéI1fbYi+> d¢WY1 .13 V°°1’“ié‘‘We xempel: kunnen verftrek1;en,_ xe felkens ene ver- andering en nfeuwe leexmg An hebbeh.-« Em andgpf En 3544;;-alder Rage] 'v'a1n drim mg; Bfmken. "3' pen. Wat komen 23.‘. Ellen te Ham?» 3 v ' 1 . _ . ' 1E1!-2 ..‘m?lv--. .,4r9n~ _ *-'*-‘ #6. ;~“=i~ * *' . f ‘1. ‘a V! W; re .1 .. _: :':.y‘ .. { zo8x.+;1efl.:..:<:5i R‘ K .. , C ..z3 lo fl:uiv. ft“ —6_Gl. xo ft. :11. “ l./"."./ .C.7 ‘ Maaké néc«au“s::~ 1irp'rms van*na1e- Eueh ;‘r“e’- ‘ ‘ken: nietz’ Halve , 'da‘t’is' 7£I(‘Ell;L‘zyn]'I§;lza1ve , en 12.} zyn,z5,he1V,€- E11 33‘31111)d'-}“i1i|'kV-Q dmiekefln [675 . ftuiv.*.r; .zegr;dan~ri‘5.' ;1<'oIten‘,6'r§- , =W3'3»'7*'5l2 “D5 mtkomft is nzs fcuiv. ,) ¢7',:_fr56 gul . 5\'fl£uivI¥ -:01 ” J. 1 F - = - 1” 2'.‘ ». ozgleaft ';F.r.er.H%=. L‘ . z"ynVx3 vicxdef maar,deWy1aclJt9.t.. GP , 5 ha REK. V: 2.0 moetenkdeze 4dens met 2 v'ermenigvuldigtwor- den om den eel-[ten Term tot dezelve natuur als den derden te btengen , dat is , ook tot Sften. De 16 Ituiv. en‘~8 pen. zyn 264 pen. Zeg dan 2.6 geven 2.64 , waf-195 ? Anrw._ 1.081 penn. , rwant de breuk 3; die ‘ontrent penninglis,’ vvqrdt by Kooplieden, niet in achtgenomen. Nd 26:81 pen. door 16 gedeeld maken 130 Ihxiv. en I pen. ; zo (la: de vierde Tenn ,‘ of her Antw. , anders faait, is 6 guld. IO fruiv. 1 pen. en iets meet. I"{I"’l1tf:I4M‘-/2 'uaargaaml;‘Reg:I. V Ell’-.'.‘l: pen. . ~ Ell. ‘ ’ — .. .. .‘_.'..... 3 ‘ 25 3 6 to ,1 § __r 7: 2.0 x3vierde. 2.05 acht.——- ‘ 2 :30 ft. ‘ __ . 2.6 achtfie. 78o _ ’ 4, 53 . ,1 . I3 1-; \ ' q-———- j-——— -—-—._. _ .1 ~ 24978 2438:’ E-P_°D6>‘"« ,3?-5 ' -'-T FIVE... _ “j‘;b8«238 4 ' 5'6‘ . . 7/‘ ;(¢§¢\38 51,8,halve pen.‘ mi 3 Z64.h€I_CTff{,¢8—: /§’§ gfigz 16{‘r.8pen. Jag Antw. T .3 *-—-- , ’ .14’ F ~~. .~ M » ; _ 1., , 1-‘7I.’e,rl_el4oia ;'.'Als.in:’t'.sr ' ’ ’ ,,: ' ~ oo‘x’{en!a;:'l-mgr Sfiepanten;?xgt:ln‘t6mig:feankf(;5§§ 2.081’ cggfff D_e_g_e tofiljgfllve ge’b’l'acl1t‘,"-zy'r'1("4‘I63~ halve ,—~_;dan me'F’z’6,dexf dérden Tenn, vénf1enig- vuldi d, komt 1087.38 , en deze door 2.05 , den voar ‘ fgedeeld , komen 52.8 halve: Want , op dat kleine verfchil van x638 voor 1640‘, word: by Kooplieden geen acht geflagen. »ADi,_e_5_2.8>l1a1ve., zyn 164 hele pen.. gf I Ilqiv 8' gey..; wga; me- fie ons vorig Emmi afigfi ébeeld gjn.jgoed.be‘von- en is. , 1 ‘ __. ‘ Var;/Ebeide Vraagfiukken,g.:1i:‘!daar daze ‘Regain: -van Drtw apgelnfl‘ warden. ‘ De Intrtflm, of Renten Worden-_op §vvederhan- de maniexen gerekend , of tegen§_ het” lfonderd , of re ens denpenning ; by .vgq;fibeeld°?"M€fi‘;egt I); he xpooo guld. ter leen”ge omen fegens 4, of meat, of min ten honderd ’: Oftegens den’ ‘en l Eng :5 , teg_ens den pen. Am, -13? meerf, “of et eerfle vvxl zeggen, dat men van elk: x’<~‘ogu1d‘: 4 guld. , enz. moez geven; fhet and‘e'x'e‘;7aa-f. $8,; I guld. , of vvat hen ‘oak 1"s_~, van'e11;'ejzo ,“of V357 elke 25 guldpmoet-geven: Wy-'znllenvva'n'beidén* een voorbeeld verleuen ? _ , , A15 imand rsboo guld. kan krygén tegené 3; g] , «- , V 5 ' ten honderd , en o_p-een andertegens denpenning 30- V”€e:_ Well! Isdlgem vootdeliger? Redeneer if gu1d- gevig 3; El11d€n.£rat 15000 2 En _ . O U . C 6 En ziet by deauitgkomftg ,vwr;?eI:<:§gLl(ef1ItledVdf:rI:f191:I(;: en bygevolg hem de vobrdé1ig{te.is,,\ it _ ,!_«;'—'; Guld. Guld. Guld. ' l ’ ' mo -- 3-—:- :: xgooo l "7 2- ‘r? 1o5o¢‘¢‘{ Iogahalve. I 'g¢_ 52.5 g.’ ntw. Dan: ‘ - ‘ f ' ‘ Guld. Guld. Gum. 30. V -— ' ‘zgooo ' /den "min; go , hem in_’t;~]l’:};.1-"'2_.5.,- fiuld. voordeel doet. Men ken’ het ook dus here?’ n V . Guld. Guld. If ‘. xoo ' ‘ 3 I o 7" " " _ 1 ¢ ¢ { 3'eulde. . v.. __..3¢k_ ‘\‘.: io .guld. zyn ago ftuiv. '6ft. enz. Z3 dat di: 30 , mindg'ris‘,‘1:l.;:n 3.} g,_ Dubéeldelfiégcl mm Drim, Jan Vyvm. Wat doen 2.560 guld. in 9 maanden ? ‘ « Als xoowgduldern in ’i Jaar doen 4 guldf Vmggu . -.106 .'g.u1d- :_ .' " ._ 2.596 glgldf Lj ' I2. maand. 4 gum‘ 9 maggg; 12%.; f.__,... . . ,. ._ ml2:.< A Brengtiydie 5 Termeiftot 3,: ngetduvve vderfié; en achterfte {amen re vexmengen, dus : gmaal 1.563;: is‘. . x:.oav%’soosura. L 3.20 ' " *' V864 .REK. {g 3.1506. In 1:. mal /- (wé1V;t}z<;V:rVVeteV1VésV/géglglgdfiy: .'B:1V.U¢r§t'ug.‘ . V , V . V .V - V ;-egggufild. overfchoe. 4 4 RV” heef: een ]aar) me is 12.00; an V V 555 V , , ',,3_:; o . 43¢ ‘ * ~ V k_ . _ V 610 . _ X S‘ 11‘ ' RVe1§:,l ‘,°VJ§§§1 men in zulk_e Vgorbeelden zlglitcgg _ 47! . 64 ftuiv. overfchot. v,c!gi en kan ; zo is he: dfkwfls mdfamer ’ . Pond. .Zu1ver- V 75° _ - - _..'_L’’_. , ’ Regels .vau Drien te gebnuken, dus - ""“‘ 384 _ ;V¢¢ ._- §8 :2 1-4351! Maand. " Rent. ____Maam'l- V 83 you pm, rekcnt Worden. # j j ‘ 9 , L‘ . I | V‘ ' rt , . . "- ‘4 4 . V ‘9" _ _ Hy moet dan but 1» nmmrm betalen g-169 gu1d- 1“ C5 W“‘{‘- 10155 V311 3» 36 V V V '9" ‘ Z P - . ;gVfiuiVv. to pen. . 36¢!‘ -- 758 : 998* ; V 1.11:. uivere .e,per. V -——'—__— ~—~ ' . 9 . V {.3E“1d' Pond ‘ V 6"”. nu“. ' Pond‘ V A15 de Wlfrel op Du1t-sland doet x§o._:. ,Vrage, Er '-Gum. Rem; Gum, ‘WV’ ___. "8 _V__ ,5 : ;V_,;:,! j Vwa_t n__1oet voox-‘G7,; boverrlandfe Ryksdaalders hie: - ' 3 3 we __ V 3 :.: ‘goo V , ,_O V V VVVV V V V V te ‘land goed gedaan warden ? V , V‘ g x 3 V 1 7 'R_' _ V Varlrlaring. De Wifl‘e1 doet no.5 is te zeggen - 3' '6 ‘’’'' d . 1,-‘, -13125 ‘ " ’ ’ 75¢¢{..1s$“‘.e;“‘ - _.._— ‘:1 mt _V -N0‘ - v mo ‘ 107.4 to pen. Zgzofihet V‘ 64 ' xo4 byKooplu1den ge4 ,1 ’ 192. pom’: fl van B. dat :59.-Ex bovenlandfe Ryksdaalders , hier maar 3 V, V V V _ VV _1xt§:'t]i{1Z)t:sccViV:wVzVz1(¢)!I<:rVs, of 2.Vyo guld. doen; bygevolg ' ’ _,3r V T‘”."‘* Voorhdd’ Hoogd. . Gnld. 'Hoogd. Een Stad hat een Muur OPt1'°kk°V;1 :5” Eebrlggét ’ :;°l6°¢g §fi‘g;’ui“;“fiV'An -' ‘I 10.1.. ——- .._z'£o ‘— ’67'f - ‘ ' ' ’ ‘ ¢ 2. o8 ens tw. ‘ ' 2, ‘—* ., . daar toe :5 Weryxheden , dxe 1n_ 5 agen 15W k. V V_V 5 I V V V den afdoen 5 315.? “$333? bzyofis, E1: \e;r:ge,1f;°‘ Imand rnoet heta!en'6000 Elm‘ °“°’ 8 Mam‘ ’ —_'-_ ‘ 7‘??? V liademoefiebezlgl Wafdoen’ifl 15 d3 3” ? d n maar de fchuldeifcherverzoekt om baa! fields , '3.“ " ""1 Werks zy Zn‘ en ' d t i 61' T°1'm‘“ 6' ° d S h ldenaar rahmm’ of aftrekke te- . V -. ’ "i7°_. VH2“, - V°°’ *1 “‘~°°‘ 55' mezm-1’ 3 ‘gs’ V e - ’ mm d“ e C u ' ’: aa 7Woxdt cvraagt 67: “-° » ‘3 . behooflykeflylaacs field, in die: voeg - gens 6 ten honderd 1:: ti’ 8 V _V _ , 17° ,, V .——-.—.v _ . hoeveel hy baat moet bet en - H”; gum . , ._#B,# . . . . ' 0 - , . 7) ’ V Maand. Guld. Maand. ._ ‘ 1d_ . » » V .15.W_erk. ’ Road *5 Wan’ -_ V", —‘a -'6' ' ' A 2'7 Eu Zyn W) mm,‘ De Pmef van zieze RegeI,aIs de byzondere por- " ‘Dag V.V ’5 15 1333- 3 3 . 3. V ‘ “~ V ' . tien de gehele winfl: weder uitmaken, als bier: _ V .‘ , 3 V . ‘I8 &.overI'. £...2.y6 guld. 13; Eulld. fig no guld.- vergaard, 15 43 #3 ( 4 ‘en hofidVérd._ V - . 1 ¢{ “MW. __ ~ omen 768 gm . e e c Wm . _ V I I r§:an1o4 gum tebctalcn A ’ ‘$8 TWED E ELXEMP EL" .7 V. : n :3 o V V V ‘ ' 515 0VEfg8 ‘ggailasen ’ b%n§a1dihyP!;'°3.g:‘afi' gg:’1'°:g1¢V’g . V Zgs Perfonen 1n;k¢n’met «fie Hgge Ova;-hfiid eeu __ .- -h 1_ an'n_ aa8V ' , 'VV'_ _ . V. - V_ er on , ‘omm er een, 0 an er go: a cent: V I877 fV§‘¢‘1fld° Wet’ °Veve‘V" B 2» , V Meé tyd. ’ Amw "95 g"M' '3 m“V- 1 1753- -15-‘ { ' Pen’ mogeéxhlgandeleny en xnetfltoefiemlning van dez§l- " I d, V 333- _ : V- V» , ; REGEL V’ _ _ V V ve re ten ze een Maatfc appy op , mits aan ‘ e 375 . —~ __ ' mo V’ -6000 VV , _ V A N M A A T S CH APP Y- Overhcid eerrzekere erkentenis alle jaalj te Vbeta- V _ 6 . . V .. -100 : Due Koopluiden gaan {amen een Maatfchap len; op den voer _van enen ‘guld. A.-. hecfiin déze ‘V ,- V ~ V 5 25 V""""“"6 on ,_ . gt [zoo guld_ in, 3900 9,, C_ _‘ ‘odgmp Maatfchappy pome voor ; it. {o pen. _B._voor 4 1d_ -d :5 5 km“ 75 V m ‘-5- met _°°° Waarmede zy, na em'geutyd,vx'nden gewonnen té ' ” Pang C‘ Vomit’ it ” Pen‘ D‘ mm '7' n‘vu 1g - . . V ‘ 1d_ M ‘ . ; en. .voor 1' . 14pen. enr. vo rV . .“‘€g$:3x7g5V zggg :13: :iS7 ;"K§‘t1wf5, E2333}; , V V V VV V 3“ ? , hoe vcel een 16- ,1, pgn._, makende {men 2:) Pcuiv. ; "of t Euoldfuit. mm 375 2 He: xVomen V _ _ V _ . , 6.9 d_ V .. V , V V V 5,./,,“!,,, _. meg kom Na emgen tyd_ maakc F. bankeroet ,.;Ven Vblyft dc: ” Roeden, r ‘ 5 7 _- _~; __ V , _ , VV . iéoo gulléi, die Winnm.75g guldq Wat hebiaen de fV{oged(e)yer3;:1§l eent’1~onn_'I‘1G9;1_ds fch(v§1ld1g;rDog . And" G‘hVVm_‘ J" Rad W”VD"m_4V V zaogu .gewonnen,;wag_de 90°,” wabdenoo-? e an .re, Ve geno en W1 en lever eze onne A Im;*:°P‘e f::*".:=s°2s.":%:%?°r«r3%i and , 1°: ’ 3 31-1 1 He'eIe Inleé. "Wif1I't vnn C. 36959! —- 768 = rm: If .._....... V r ’ . . 11;;/pi V 32.0 pomc ' git! ’L‘»v:nC. Bewerking. _ mm; min . sue.-VJQ Vs4.'au§~a.‘9.V- um _ mu‘, *‘ _ *4 an $1-ca. _ ‘kn Nose-§~e.¥A§a Nbuk '5~"§ JR‘ \ Qp.d6Z€ wyze : Gouds nit hunne Middelen b"etalen, a1s‘dat Vom- uco A recht en die Maacfchapzjpy kwyc raken ;_ Z0 is dan 90° 3 gs Yrageé hoe_ Vlveel i er Vrimaar mate van zyn’:Vmn— _ _ . V; - [db maar C _ .. . ee Vvzm at vex ies moet ragen,en Wat aan eel £2. ten honderd. dac 1s,sx&:e?1p(c3rI:x;ifl1;;I:a§1 of%'akka_ ‘got’ Wm.‘ A ider m ‘t toekomenVVde in ._de verdeeling van ene “gens 3: 51%‘: Gcygfigfgo ‘Pfind zuiver’e- P695-1'56‘ » J - - . 4 ' ‘ V V 3 M - 7?: : uw ' gul¢.’“m$ high/ban ?d" ‘ I i V h ft f - en . _, d'e - _ : . - r ~. ' V _' ‘ V ,, , Vow _ eer .. run t c portlen tot en. an cc -11?’ §“1d-_“‘5 mm,‘ ’ wage wa‘, baa??? ‘I. ; . '§'° ° °.- 9 ° Pmefl " ‘ ' V ' “ L ’ S "RI ‘r I r P A. V‘ Baden» “ . ' ‘ REK. . T — . , 6 . A. so Pen» 3- :2-;,E:°a;n:n D. V00! 47-» Wot amid .'t aken ’ voor 320 ‘Pen’ ’ d"5- wen sud ' mfnizl ende mak- V5T83‘m dc Poms“ -Wm C :1}; aazvvolgnns dc kexs, komen 30° P9““‘“5““ ' 3 d : vgogfchreve regel van Maat1'ch3PPY ‘C W‘’-“‘ “S 390 —v-— 100000 __' 9° #009990‘ 30000. Venice 3 oo van A. 39¢ —— X00000 : 75 0% 7.5000. verlies ' 0 van 1! . floooo 33 ° ‘goo .....- zooooo ""' 60 » goooooo 7.oooo.ver1ies. 3 00 van C. 39o..——n 100000 __ 45‘. I/googoo { 15.000. \]7)erli6S a . '3oo--——-- 1oooo@."";_.__ 30 _ ‘ ‘ : ‘ 3000000 moon. verhes. 3- oo - van E. Om hiervandeifroeftehebben, 30000 A vergaart deze vyf aandeelen , ko- 15000 13 men weer 100000 guld. , of ene. 20000 Tonne Gouds, ., . . . 15900 D Her aandeei ,,dat~aeder vande. 10000 E vyf,~in’tvervo1g,aande hebben , ,w'o;_d:_ op, dezeive W-yze. zooooo famen... gerekent :4 ‘ ' 300 — are ‘.:Z 99 _ 90 -—.-—---?I-' 2.8800,. ' I PW? 6» airxoog 1.6 J‘ EA‘ . 5300.. V ' I390 -.- '3?-0 75., 75:3 ' I 160 1.1.4 ' '-9.4000» . on 3.. V _ 1,4330% M r sr»i.tunv~ .5» ~ If \ ....‘ ':'_ 60 300 33:‘ - % . t ‘X92100 I ';;zoo rgigige ii 4fluiv. ‘ :3°.0L#_ . Cr’ V REE.‘ 300 —- szo : 45‘ ’ 45 160 128' _ . [1 .—..__. #400 543' 3fiuiV'.. moo 330° lxfi D- 300 --—-37.0 : 30 39 9600. 5;zo‘o— 3; zfti. 3300; Li)? E. ‘ Z6 d'at R: porcie heeft: voor 611:. B. voor 5-fl:‘.—‘. C. voor 4 It. D. voor 3.’ en E. voor 2. fluiv. ,. fainen zo ftuiv. , wazr made dit-Exempel gepro- beerd , en zonder foutwordt bevondeu. Men kan u verzekeren, dat ,zogy deze weinige' biaden over’ de.R'ekenkunfi met aandacht Ieefi en naarfiig bearbcidt ,gy zonder Meefier zo vex zuit komenr, datgy a1 zult kunnen cyfezen , Wat u in den dagelykzen en huiffclykcn omgang kan voor- komen, nademaal u~ zelfs de Cyferboekcn zo veel aanleiding en verklaring niet zullen. geven, ais gy, hier vindc. R1«:KENKUNs=T~. Zie AR-I"ITMET_IKA4 REKENKUNST-ZieCYFFEBKUNST. REKENKU.NST._ Zie GETALKUNDE. REMEDIE. Zie GENEESMIDDEL, ’.Beha1ven dc verdeelingder Remedienin enkei- de en gemcngde, verdeelt men ze na hare venue- gens -in veranderende, zuiverende , of afgangmsb kende, en verflerkende Keniedien. _ ‘ De Veranderende zyn die, welke na de»verfcl1_ex- denheid van‘ hare kracht, verfcheiden vera_ndenn- gen in ’t lighaam maken; ais V_ . DcVerwaxmende, die aan’t gevoel in-’t11ghaaz_n verwarminge maken , als Kaneel, Nagelen, Peper, Gember, Muskaat, Kofi"y, Aifein; de V161‘ grote hme zaden , Anys , Venkél ;'Komyn ,- Karwy ;-~ delvier kleine heeté Zéden : ais Pic,terfe1i,Eppe, Ammi; Peen, enz. De Idrie heece Smeerfeis,als- die van Agrippa,» Al:hu., en ’t Zénufmeerfei; Meniheeft ze , die verkoelen» , en daa_r onder, . de P-oD:e.lcin , S1a,, Bernafie , Oifetong , de vicr kou- de Zaden , als die van de Watenneloen , Kouwoerde Meloen en Komkommers.’ De vier k1eine_koude Za_- den , Sla ,. Pofcelein , Endivie , Ci‘ch'ore1 , Gomme Adragant en»-Arabife. De vier koude Smeerfeis , ais ’t Album Rhafis , Popeloen Zaéif/., ’t.Ger:1tum .- van Galmus-, ’t Rozenfrneerfel ;‘enz. \Men heeft.oo_k onder de veranderende, die veci V vocht by zicnhebbende de..vochtige deéien ver-y méérderen , als de Salade , Malue, Heumik, Po- - fielein, Komkommer-V, 6112;. _ 7 Men verandext ook door tuxtdryven vante rigg- ‘ REM.’ , REM. _ :g57 vloedige‘, of ondéugénde vochten , als door ~d‘e' ‘ken : zulke gyn Pappen en de pieifters van Meli- .am¢ja:. Satfaptml, en de -China. Men neemt 901: lciten en-Mucilago ; De vier Zaden, als de Gerft, weg-fcherpg vochccn , ..door de Kwik , Kaiammt- de Boonen, Orobus, Lupynen,_waar by men Rog [teen , Geze 1e‘Ide'Aarde , Koraal , Kreefts-ogen, gen ,.‘Linzen, Lynzaad~.en~fyne Griek kanvoegem Loogzout. en heeft 2'6 ook, die dc vaten door De laazfie be1'taan- uit kunde Waterige aardachtigt ‘harefamengrekkendc kragt,ve1-naauwen en flui-ten; déélen ;; airs de-Donderbaardi, 'So1anu1n,. M3fldK1¢ d_ic_doen Vitriool , Lapi: infirnalh, rode" Subii. gorav, Bilzenkruid , Lood,,-Mark'aziten.' Zy ma. maat, en zure knagende geeflsen, Men’ heeft ze, tigeni de cc grate’ beweging. . die‘ de Wonde zuiveren , van bedorven etterige Verzmdérend-e Bytmi 'deIen. Zyn de Schwei- vvochten, die de genezingbeietten; zodanige. zyn iteene, Lap}: iufirnalis, Butyrum, Antimonii, Sn-_ . de Wondkruiden de Ariflalotba, age» Pbagadwi- ilimatum Carrojivum. en Rubrmrr. ‘ Um , en ’t Mu d'Ar_quebuz.twle. De veranderende Verdikiniddelen, zyn de wor- ‘ Verzachtende middeien zyn met een iymerige teis van Hen-mft , Smeerwortel, gepelde Gerfl:-, vocht bezet; ais de1{ruisWon:e1,de Leiy,MeIde, Lym, Arabife- en Adragant-gom. ' . ' Malue, Heumft, Ganfevoet, Beet, Violier, Glas- De afvagende zyn d'e Agrimonie Bugula , Sani- kru‘id,' Merktrrialisi, de Zadcn van fyne Griek en kel, Pervinca, A1025, Myrfc,Aluin,en agmzP/mg Vias- \ . gadeniaa , enz. Men noemtze verdikkenae‘, die de vqchten dik- De verandenniddelen, die fioppen, zyn fitmen- ker en min vloeijend maken, dit doen de Donder- trekkende, dergelyke zyn Staaiwyn, Wyn enWa.« baard , Bilfenkruid , koud Water, Vorfenbeet, ter, Wyn. en Water van Satumns. ‘ . Lood- en Eiwit ; din doen 001; ’t Oxykraat, ’t fap Die den Buik zuiveren doen dit , door vochtig Van Zuring, Aalbeifen, Barberisv, zure geefien. -re maken en zac'hc}'es~tc prikkeienwt: aIs;de Mine- ’ Men hveefc ze.ook , die de volchten dunner en rale wateren, die Yzerig,-zwavelig , zoutig zyng vluchtiger maken , als d‘e Brandewyn, en vlugge Wei, Sap van Béémvruchten, die vers zyn. Zouten en Geeften. 2. Gladmakende , en door enige fchev heidrnog Men vindcze, die ’tbloed ve1frifl‘en.; alsgepeide prik1'g' dee:1)z?dveV1l'lelen van: ’1b0f dmm Chmeis de Kewela H0 9 L3W9- ‘ bros, ; Iicht zacht ?of vioeibaarzyn vry aar ' of B'e.M.ildmiddalm ver erken de Mild. Deze zyn 6. "De Rank. Dadr 7,yn.,‘e1- no Late, hebbfl d debpenende middeien, die de VerItoppingen\veg- vccl. reuk; en anderen in ':e'gc,,§ee1 . ’ ’ 3 nemen , welke men in de Mild ‘en andere Inge- 7: ‘De Kleur. De ene mo‘eten.wiu'z n d Srariéien vindé , Ials do Ecolopendriag’ dé‘Ceterac , dere groen, of mod, of gmzvu Y" ' e an’ ,e apper, e amari c, en het Staai; ’ 8, . ' ‘ ' ’ ‘ . De Middelen voor dc Lyfmaer zyn ‘good om die dik, §v3ea§i'd)e(:'tet1::,l)rftgrWater,- of om: te zuiverensof brekende-Bloemen, als dé Anethtim, het Moeder- de kmgten "3 V¢1m€efd9f€D- ' d " _kruit , Kamille en Melilote.‘ Die Middélen'be- 7-951“ 2e 39 Ni‘/efen Van haffe-grove en onnuttc flaan uit zoute en geeflige deelen. (1 ' en» ' . ; -In ze'te"dro en. Men v‘n t’er ' ' _ H61: .(z°mee:mialdelnt. of enkelde Drngerygpp ‘degfehaduwe doetgdrogen ; a]s,l d: 3102;; in 15211:: * men kiezim moth. - a men ten metendeele tufien twe papieren ligt , of __ , _ - dat’ze- hunne geur , en kleur behoudefi , 1iitgeno- . De keuzen Van Cllkelde Dfogetyen , die-in‘-’t‘ «men-aileenide rode Rozen, die men moez in ‘de Méngzel der Medikamenteh in ’t a'ig'e‘meen~ko- hevigite Zon laten drogen, op dat ie-hat":-nviuifizer men, vereifl: veel oplettenheide. Merrmoet aau- niet verliezen. Men laatook enige Wortelsinde ~ merken 1. De Plaats ,'de P1zi‘nten’, en andere din- fchaduwe drogen : maardeevetfke .-moeten inde gendieonder een Mengfei komen , en meet, of Zon drogen. Men vindt-ze .ook’ ‘ die men aan minder ‘kr‘:1<:n't‘hebben ; volgens den aart , of de fchyven moe::.{ny:dgn,. 054,, gve}e.fl0’k;¢5 fpouwen Nezfchillende gelegenheid van_ de piaatfen , waar om'e‘r"dve" vocht te doen uitraken -waarévan 2e 0‘: uit men ze haalt. De ene-vereiffen een zeer -we! I vervloed hebben en ze zoude knnnen bederven beboude grond, de andere ene onbeboude grand; Dir: ongemak noodzaakt- hen7-fomwyl om ze te enige wilien zeer vette, anderezeer ~1ichtezan-di- doen eter ie zich zetten ‘n tal M ‘ . . . . = 3 en In gen xond Lywaad gedelxt ,ee¢?fr2:n cieekfsglriigi 3:: fgeilglélehkoken’ In hetfiafzledzel van dezeparm. ‘or ,met een gat iu’t'midden waar door ’t vuur V . . gitgaat , (is: get alles uitvoert’ Inaar ikdzal~u’er‘r K"/id ‘"4" ‘J’ B"“k"”}”"fi“”- xer een v onen "waar van ebeken ekracht ‘ ‘ R d‘ {h ' ' ~ alle de Konflenaars zgilnoodzaken, om ze re berei- ¢,2,$,ze;l4,,f.l;x;‘::,ul,f,.7be?1a?,?,3eu”w(§-d}:?,?Je.:1V}? 3,‘: lien 9“ Sebrulken» °m dat 25 met mead“ d3“ 39' zonder vxeze in zich zelve in, een wcin2r]\A}7, n’ of 1119611 gemeld Wflkt 3 511 met minder dafi 8°‘V°0“ afziedzel van vier grien tot zeven of achtyge’ e. gewel handeld . en de vochten veel eer van on- Ven_ Men 1.;;m ’c kinderen van mu; mt vier grgin dare“ dz“ "’an'b°"°” 3fd"Yff 7 0m d“ 23’ “let T13“ even ' en men mogt zeggen dat het zonder e liar te doen braken maar zonder geweld, field B’uikzuiw_.,t_ zy geneeg; in-tbyzondm. de VET: ' . , ' * ft in en van Lever van Milt ’ e d 1:66 f 'Ber:zdmg"uauA’t Safrun der Mctalen. digpgaag van komen. ’Men zalbezxxilaarflyk ornflg; ‘ I Neem Ammome, salpeter, gemeen Zom’ vmy :il:nRe‘ri1i1§dI;‘c3i:d;rkw:‘r:!<:{1aifyrglfeneesmiddelen vm elks evenveel , {tam en meng her in een Kroesv ’ . . ., . - ’ die gy aan zyn dékfe luteren meet’ in wen‘-smid_; Beretdmg mm 1.‘ Crgfial der Ema/l’-wyayieem den een gat is om de luchr deur te laten vliegen. - Neem dc Cremortarm-i wel gezuivcrd ; Wei Legurondom de- Kroes geglommenkolen tot aan- bexeide SatExaan..vaniMeIalen,.vau elks-evenvecl; ftarnp de glazen Bottel met witte Wyn , naar mare dat- 87: ’ REM.‘ {temp en meng het wel , en 1naak’er met gemeen‘ ‘Water een»Loog van , weike gyv. t€YW5'1Z° “O6 heet is, deur raau papier zult laten zygen ; <13-ai 11:1 zult gy ‘t aten zachtjes uitdampeny 9“ “:3 Kriftal van Wynfteen over_ blyven,_d%1'iZ° 23%“ 9“ vBuik zuivert , dat men ’t in allerlei Garen zonder gevaar kan gevcn. ’ Bzaaljiroapa die door: zzzr-4,"}'f"-V Ik zal u vcrwonderen, als ik u 23.! gezcgd beb- ben, dat deze~Siroop zachtelyk en zonder geweld den Buik zuiverd,: als gy zult gezienjhebben, dat zy emaakt wordt van Spiesgias , toteen gias be_- reid ; ’tIs onderwyien waar,dat zy, die 2e g’ebnu- Jren , deze hoedanigheid erkennen ,.maar t nud- del, om ze we_l te bereiden , geeft veeiom ze te Icheiden van‘ die , welke ’tg1as Vil.i1,Sp16SgiflSs dim! aan kon , door zyn verbyten , _gev_en : Want ..ge- glyirhet dubbel in Lywaat en Papier gefloten IS, fchynt he: .zyne kracht. niet over te geven , dan door een ftraal ; zo datderzelver fcherptejtomp word: gemaakt , en derzelverwerkzaamheid op- _ge_wekt. ._ Geéruik -van Bra\al;/iruap. 1 “Men geeft .'deze.St1'oop aan kleine kinder-en van ,Lwe dragmen tot eenhaif once, en aan be3aarde, van, een tot and,erhal_f,o'nce. Zy geneefl: , gelyk -men ondervindt , dc: deiidendaagfe koorts, ais z met her aftrelgfel van Sennebiaden meteen goed a -‘ ziedzei, vyfurenyoor de kdooxts , wordt gegeven; als ook, wanneer ze tufl'en anderendaagfe , daag- lykfe en flepende koortfen in gegevenword die voor de gewoone remedien niet willen wyken. Zy Z111- v_'ert kinderen van Wurmen , die ze knagen, en geneeit , door dit middel , de Pynen ,v,en Zer1u- trekkingen, die daar van afhangen, of .var.} enlge anderénvuile fl:ofi'en. Zy heeft menigmaai»d1e gro- te.Wurm afgeglaan, wellre men Tima noemt,.en de one en an'der.e,LQcv_ai1en veroorzaakte. Bereiding wt: d:tBraakjz'raap. Neem twe oncen,» Kweeviees aan réépjes gef'ne- den, een once wortel van wilde,‘Ga1egan, en een dragma Kzineel. Sny, {lamp en doe-.-rhet koken in anderhalve pint witte Wyn , en Water. , A15 het uitgeperft, is , zult gy ‘t vier en wvintig urgen op heete as , dam‘ in -laten trekken ; glas van Antimo- ni , dat fyn geftampt is, ’t geen gy knopen zult. in eeniywaatte popje, en. dil: popje zult gy winden in papier; als dit knopje'er isuitgenomen , zult gy'cr een halfpond fuiker by. .doen ,. omfer ene Stroop van te maken. . ‘Van de. Merkzénr en de éereiding 'uar1:Su- blimatus dulcis. , , Zo gy ‘do verfchillende uitwerkingen , en ver- fcheiden hoedaniglieden dc: Kwik kent , zult gy. 2: met recht noemen ‘t Moniker ,‘en de ’Prmu’§ der Geneeskunde; want zy heeft de vloeibaarheid der waters zonder vochtig te maken , zy verliefc hare vioeibaarheid , door enebeitendigheid , well-re de kunft daar aan geeft , zonder ze ce*v.erliezen_. Zy laat zich fcheiden , om zich weder te veren1- gen.. Zy verlieft hare.ronde..gedaante met , ‘dan om ze weder aan te nemen. Zy is zwaar endeur- dringend. Zy is grof en maakx.fyn. Zy is koud wordende , de Zoon van ’t water geheten. v..Zy maakt heet. Zy gaat op zo veleriene wyzen te werk , dat ze, haren oorfprong gedenkende , aan den ene koude ziekten voortbrengt , terwylze in - anderen hete ziekten veroorzaakc. Zy zuivert den enen door kwylen, den anderen door den afgang, aIs~ of zy door een ongehoorde gullighevid , met de Geneeskunit fpeelde. Zodanig enen lS de bunk door tien greinen van--dit Middel gezuiverd , dat een ander door een draguaa niet doen kan,._ge.lyk de ondervinding Ieert. I - Eggenfihappen engebmié -zmn’;Sub’1imatus dulcis- ‘.Subl1'matu: dnlci: , ~bereidt zich door ‘t ver2ach- uten van de Mmuriu: Qoryajivu: , welke de getem- .de Dnaai:-..~is. Want deze wordt niet bereid , dan om de verhevenheden , van. uiterlyke Wonden weg te nemen-, ‘en de Mmumu d34lcui'ta_tu: word: inwendig gegeven, om ‘er verfcheiden ,d1ngenn_1e- de te doen.- Zy dient om de Wurmen den, Km- deren te ontnemen, wordende van vier tot zeven , of acht grein gegeven. Zy verteert_ de ti menge vochten ; zy doet veel tot de gcnezmge er kou- de Klieren , en van aile Gezweilen en Ziekten door een zout en lymerig Waterveroérzaakt. Zy geneeit door kW.y1en~ook.-de,-Venuezi61_£t€- . Men. _geeft_ze den bejaarden van, twintig tot -vler en twmtiggreiia , met een vloeibare-Conferf , of met het.;v.lecs..van gekookte Appclen. Bereiding wm dazoete Sublimaat. Neem zes oncen bynnih Sublimaat , floot ze‘ in een marmere Mortier, doe'er, als zy fyn is ge'i’co- ten , by vier oncen zuivere Kwik ,‘ ftoot het za- men, tot dat de Kwik gedood is. Doe ’t alles met een in een Flesje, of Matras in heet zand‘, doe’er ailengskens meer en meer by zes urenlang, tot dat de Kwik is opgcvlogen na ’boven aan het glas; breek het aan fink, en doe’er de Merkurius gefu-V blimeerd in een Kriitaiyne ftof af_, {camp het we- der, en doe.,het een twede, en een derde reis. Remedia uit de Wizrtelm gebaala’. De wortel van wilde Gaiegaan , anders Cy1ver_u: wordt»tot«.~een voorbeeld gegevcn. Ly wordr lig- telyk in onze gefubiimeerde Waters gevonden, en‘ zyne reuk zo wel, a1s_fmaak ,>ontdekt,_g_cnoeg, dat zy heeft een geeft1gzout,.dat grote kracht: heeft. A . Berti- R'EM. ‘ p ’“ "3erei2Jiug my :1: lVort¢I der ‘C’;/pmzr.‘ "Neem een genoegzame meni te van wiide Galaga in den voortyd; doe ze in een g azen Koif; doe daar nan een Ontfangglasv, hebbende daar by gedaan ee11.gei1oegzame .-nrenigte waters. Deftilleer met vermeerdering vau vuiir , tot dat het kookt ; en ais dc Wortel mum is gekookt, konfytze met Sui- ker; om ’er een Remedie van te maken , die goed is om. de Maag tefrerken. Gy zult zeif de Wor- tel ftampen in, een Marmore Mortier, ze door een Temis drukken , orn’er ‘een Pap en Conferfvan te maken. Maar gy zult met voordeel ’t Water ge- bruiken , ’t geen gy van de Wortel gedeftilleerd hebt,-‘t welke op nieuw zynde,gedei‘tilleerd,u een Water zal geven , zdaar geeibin is en zout ‘, waar mede het vol is.., en die een openende kracht heeft , om de Nieren en Blaas te zuiveren van de flym, welke ze bezet houdt. Uittrekfel van de euortels der Ga/ega. Wat het Uittrekfei belangt ; ’t word: gemaakt, als men, de geeft en’tgee{’tig water ‘er mitgehaaid hebbende, gy It geen ‘er nog overig is uitgedampt. zult hebben, tot dat het een uittrekzelisn dat de kracht heeft van ’t geen vafl: is in de wortei , de Maagverflserkt, en de vertering bevordert. Gy zult de zelfde bereiding gebruiken voor de Angelica-wortei de Alants-wortel , en andere van de zeifde kragt. ‘ Van ’t Haut, de Beijen en Hart van den _ _ 3‘em-veréaom. De Jeneverhoom-is een heeiter, welke de God- iyke Voorzienigheid in allertyden en alle plaatzen , heeft doen groejen; altyd groen is ; ten dienite der -Armen. ‘Want deszelfs/hout is niec allecnzgoed, om zonder veel koiien daar brand van tehebben: maar ook om de ziektenvoor te komen en te ge- nezen : vvant zyn Afziedzel is Zweetdryvend. Des- zelfe Greinen , of Beijen zyn ‘good voor de Maag en yhartfierkend ; de Gorn is goed voor Zenuwen: maar zo_ gy de oplettenheid hebt, of liever de lief- dadigheid voor de Armen , om te ontdekken ‘I: geen .verbo‘rgen is , en deze fchone hoedanigheden uit ,den kerker Lies lighaams te halen , daar’t in vafb gehouden word]: ,- zult gy genoegzaam een algg- meen Gemeesmiddel hebben, dat-de herfenen zal verflzerken , de Borft ruimen , mach: aan ’: hm by_zetten. ’t'Isveen krachtig Maag— en Pisdryvend middel , en dat zelf .do.or zyne Zvveetdryvonde kracht , de hebbelykheid van ’t lighaam zai ont- 1ai‘t_en. Gy zult zelf uit zyn hour door zyne defl:iI- lermg een zure geeit halen, een olie en._een mm, Gy zult uit deszelfs'Beijen , een geurige Olie ha- lefl me? geeffig Water, en een Uittrekzel, dat dc hoedanigheid van ’t geheel heeft. Gy zult-nit zyne Gom. een pynftillende Balfem maken , en een Zenu- _fterkende -olie , om de Pynen te verzachten en‘ Wonden te genezen. ‘ , ~Bmiding min id: ffeuevrr. ' 875". » Neem Jenevethout met deszelfs Doornen-c'n'_ f-‘ijen , hak. it we! kiein , om het in een Wyde aar- den Kolf te doen , welke gy in een Reverbereer-' We“. met een gefloten 0ntfang—g1as , zult doen. Gy zult het vuur allengskens verméérderen, to: flat de geeft enolie , ‘die in ’t hout is, daar door tvuur is uitgehaald, waar van gyeenzeker teken zult hebben aan de g1oeijentheid' van het 0utfang- glas :_maar de gecft , die daat van is gefcheiden, en rood is , zal op ‘I: zand en as ‘weder over wor- den ehaald, om als een Pis- en Zweet-middeite wor en bewaard. . v Op de zelfde wyze zult gy andere houtenbeirei- den, ais die van Palm-bomen , we1ke’t Guajaa van Vrankryk is , en dat de zelfde cigenfchap, ais dit hout heeft, Rémedieu we 5-’enever-éetjen. Neem Vier ponder). Jenever-beijen , dievglad, — Z‘,Va"a geurig zyn, een zoete Balfemachtige (‘maak hebben ; ontrent den aehtften van September ge- piukt zyn ; ftampze met een houtcn flamper; doe ze in een defti11eetkete1metRegen- , of Rivier- water, tot een halfvoet van derzciver rand, luteerzc toe ; Vermeerdefer ’t vuurallengskens onder,-en deitilleer de geefiige -vochten de geefeige olie, weikejer op zal dr a en , afz: maar de Kunftenaar moet zo oplettm op zyn (Dntfang-aglas zyn , dat: hy‘er een ander onder zette , zo dra de olie tot driovingeren. toe in}: eerfte Ontfangglas komt-;an- ders zaihy zyneeolie verliezen, a1zo’er ’twater op zal komen. Als gy’er de olie met een kottoentje af zult gelicht hebben, zult gy metuw werk voort gaan, zo lang gy Beijen hebt, doende daarweder o‘p"t Water, dat gy van de eerfte deftillatie gekre- gen hebt. Wilt gy een enkel Uittrekzel van de voorgaande ‘deftiilatien hebben , welke den Armen voor The- riac Mfthridaat en Orvieta-an zal dienen; meet: men, terwyi ‘t nog warm is , een gedeeite dezer deftillatien deurz gen en uitperfen, enze zachtjes uitdampen, tot: at 2e ene dikte van een vloeibaar uittrekzel krygt, weike~gysten gebmikezult bewa- ren. Zo gy naalle :deze werkingen ‘t overfchot, dat uitgeperfl: is, doet drogen, en daar na calcine- ren, zult gy daarwan ene Loog maken, welke gy deurzygen en uitdampen zult, om’er Zout nit tc halen. a Van de Zadm dergewzzflén. Zo gy-een geeftig Water’, en fyne 0I're van de Zaden van Pieterfeli, Venkel, Anys , en diergeiyke -halenwvilt, zult gy de methode gebruiken, die ter bereiding der enever-beijen vooris gefteld. Maar zo gy wilt op eZaden werken , die veel vlug Zout ‘hebben , als die van Moftert , Rakette, Sterkers, die van de voorgaande verfchiilen , zoudenwe.din- gen moeten doen , welke we elders voorgefteld hebben : want de gifting "moot daar nietmeerwon SS 5 s s den » ‘L - ' ' RE .‘ ’ I . - - 4 0 * ‘ ' . den nagelaten , dan m ‘de bere_xd1nge.lI'. 0m_ C!’ ‘ 1Bowt.rlM:- 1V{’¢Y1_bde1:e1d‘t§)€ Egmfiefilyk 3 £190‘ 5° fie, vmg zone en zure Geeft ult te halen , cgelen P ant tot as te ran en, 1 en e deze as m genaeen ene oplettenheid een_s Knnftenaats verelft , we ke wateir koken, en na een fang kialigtrx zult gy tdwa. gy in ‘t Artikel Deftlllatle zult vmden. :1: teo1<:l1t:ee)e§x1itg(::;1;>;;:11p1e1i\I :t?tl'lui6tda,Cnl'; ,6 Iclniluft g;a,l£ * V“ BM’ P'““"~ "’""""" - %::: :351:::;%2$:a2;t‘£::e:“::::;a?3:25‘ 9 9 * “ NW“ is €°mak1Yke1’ 1 n0Ch 20 8“.“een i dag‘ t nis en ‘t overblyffel van de uitdgukking uithet fap « defiillerell d6l'P1311'l€T1 5T_1B]°_eme“’.dle V“ 29°,“ der Planten , of het ulttrekfel u1t zulke , die reul: hebben 2 mam’ 20 EY d1°.W‘” d°fi'.”°re“ ' ‘C 31’ hebben , daar ‘men ’t Water van gehaald heeft. Weinig Van hebbcll 1 5“ dle M‘?-‘1'°“'“‘a1°“ z“_"‘}"'e ' Laat het drogen , kalcineren, en '1: overfchot , of achtig zyn, 318 33 blade? Van‘ Am'°.m,’ M"1.‘fl-E’ Uittrekfel verbranden , tot dat het tot as is ge- Menthe , kleine Cent3“““m> A"e.‘u“ ’ V°“.ke " Worden, daargy een loog met gemeen,of Rivier- M°ed9”“'“id= z°"e“b‘?.°m’ S°°rd“m" de bloem water made malgen zult. Daa: na zult gy ’t door Y-an Lifldcfl» 911 31151’ 19118 f°°“°n Van Cfewaffen C.“ Lekpapier laten zygen , en daat na zult gy nieu Illikcnde Bloemma 2111‘? SY 51925 mam“ gcbmb water op de as gieten,na dathet iédeurgezygd, en ken. . uw beft doen, om ’er ’t overi e outuit te halen; B€hd71d¢“"!- Neem dc Plant’ °f m°°.m’ ‘he °P en dus-zult gy voortgaan metioog te trekken,en haar volmaakfie zyn afgefneden s ,d‘“ 15 r 31,5 de Zout te maken, tot dat hetwater fmaakloos is. Plant zutren ’t bloejen en ‘t ’t zaad ls ; cn 20 t de . _ ~ ‘ _ _ B10611! is, moet Z 0P ’'5 kfachtlgfie V3“ hare ‘wk I I. Remedzen ten dxwflv van bfllflrdfl mat WCZCIUBD 616 B13 911 m9?‘-911 TEOEV3-Q ZY“ aanham gemaflyk zyn om 7.10:/bten te doe» ajfgaau. , Iteeltjes; ‘t moet gefclneden m ’t opgaan van de . V . V Zonne ; zonder dat’er de Don‘, of overtoll-1g.e vocht Snot dogr afgang g_:I7aal:l. De vreemde enkcldc der Regen vanden voorgaanden dag 01} 15 0V€1‘- Geneesmlddclenzdle Snotloffen, a1sLarkenzwam, gebleven ; flzamp ze grofies 1n een Mo1'_tl€1’,118 dflt Cartbamu: , Turin}: , zyn hler met meet 1n _begre- gyze aan (tuk hebt gefneden. Doefer txen ponden pen , dau de famengeftelde , als de Dmfm_x: , de‘ Rivler-~ , of Regen-water by voor elkepond V311 d5 Tablenes van Dtamrthanuu. Om dat ze met dae- Plant, en trek’er Water at‘. . _ __ nen, dan voor onze armen. ' Zo ygy de Planten wel wilt ont_le,d1gen:door_defL1l- _ _ n }a,cie,, .en'e.: een geeftig Water enyfyne Ohe van Remedzem walk: m maze Izgcbt/ircek gem»-_ I halen, die met reuk en alle goedehqedanighefien den wordm , en S1 '7» an den eerflen van'de Plant vol is, gebruilx de' volgende mamer, . grand am». welke u wonclerbaarlyke xmddelen zal aan de hand , . _ I geven, om de Zicken te hulp te komen. r. Hat fap van de Scheuten van wxlde Wyn- gaart van ene tat twef¢1l"1ra1lg1n%1f, dlfldgemaliélét mect wat Honi .en ran'e c 'e».. we e 2e e ul - ' -Neem-de Planten enBloe1neu;‘als hovengeI1oe- fP“1“Z°15g€-°k°°k‘ £731} 3'9 W°“‘e1 gag‘ "§’i£de.tGt" danigd,doe daar grote aardejn, fiof \éer,;{l;1a_s;leé{$1;E ‘,1 en als de wxlde Wyngaar egxn In V e 52:11.:sa‘,<:e‘I7t(:>I}':t,1)¢fart:S’::§e(<=i‘1;1 l:1§ovt::rb1|y:;"t.z Stop 3.. De bladen. van lM€;1soéren Xanbfiwgalf téartlz 1e dan me: een Kurke-flop.dlcht toe ; waagom gy twmtlg grem ,rm Wat . yn n’1er ed a entsi_ Was giet. Plaats uwe Krulk op een Plank 1nuw_'e Munte, of Me Life gekookt , a 5 03k e wor cal: Kelder ; zo zult gy die Plantenen Bloemen , die poejer gegeven, van erne totdtwe ragmen . m :1 in zich zclven gegifi ayn , een gains fixalrt bswargré :35: een zo. wel , a s c an ex , braakt men we ‘ ze no 1 e ) oen - 3$fi§§nd§$1§§§e?x}§::rg3oo: elkegpond-I’3loemen 3. De bladen , 1:6’: zaadl van S}%annCemE:eenPlI; by. De Planten , dus ‘met malkandex gemeukt welke we mdonze lven te 33$ («:16 as; 6 even zynde, zult gy’er alle de kt‘achtu1t.tr_ckl{en, Welke Wemlg van e wgrte van yvxaf ifidf % fgafguekfei ‘van veel vermogen IS. D1: nuddel 1s t..vo1ma_ak- Vail Ce“ W3 ‘W5 mgmenam Z 3 = ° ite en gemaklykfte van alle , alzo de Planten zyn ‘tot 6611 half 011% I ‘it ukt , nder’er let by Le doen. gag‘ en game 20 _ Gmeesmiddelen , die in 4153 tweak» graad Bereiding wn-’t Zouz" der Planten. ' ‘ ’t Slym lozen. . _De Hermoda(IyZ:n', die men aan poejer van een, tot anderhalvc dragma geeft, met een wemlg Sul- ker , en de Schors van Ci_troen , of Kaneel. Zy halen de Slym uit degeledmgen, enzyngoedyooz het Voeteuvel. Wag: u wel van te vervallen 1n de dwaling van enige Veldfcheren, diemet fchromen, in de plaats van Hermogaélylen, de Wortels vgzllgfi ,Judcre mauier van werkzn. Gy zult door de ondervindlng leeren , dat het Zout der Planten in de,Geneesk'unf1; niet onnut zy‘, om dat bet een Middel is»,vom velerlei Ziekten te genezen , inzonderheld die, welke uit de ruiken- Ade Planten z n getrokken. Want zy behoudt daar een openen ., vexftexkendc. en Zweetdryvende Lkxagt van. ' “ ‘REM * REM. . 3,; Plant te ge‘bruiken ‘ die in onze Velden opkomt Gal, “de,Le'vef. dc M1: M » — . en den naam van Eplaemerium draagt, of 't Saffraan leen'in —aftrekzel’s , maarl in ziclf1;::gl‘f3:ef\:r:f1:1 der Velden , om dat de bladenlna Saffraan gely- vert den buik vry wel, dzo gy‘er een dragfnay van ken ;‘want deze heeft in ‘t geheel de hoedamghe neenxt-met eén, half amgma Cremor-tafiarl Hnvlen den der Hermodaflylen niet. vveinigje schors Va-n Citroen emu een. oevdéi » 2.. Het fap der Beijen , of greinen van’: Hee- van te maken , die men in ee’ns inneemt P01’ zo‘ ftertje Rhhmmu Kathartica: , andere Duinbezien een dxagma me: een weinig Syroop gemengd is by de Verwers ; waar van gy zult ncmentwe Le- om ’t als een Pil te geven. ', pals met wat_ Alfem-wyn , of gy zult ene Stroop Z0 gy een gemaklyke Remedl-e Wmhcbhen die met Wat Homg maken, en bladen van Alfem, waar voorde Zieken zeer gemeen is meet men in’den van gy nemen zult van ene once tot twe; of wel, tyd van de Wynoogft vierPa1'yfl‘e pinten witteW :1 in de plaats van bladen van Alfem , ault y by dc nemen ; en eer dat zy heeft gewerkt ze’ in eycln Syroop op ’t Iaatfte de l{aneel,1n poejer, oen, of Bottel docn, met drie oncen goede Senlxebladenlg dc Schors van droge Cltroen. e11 twe dragmen Schdrs van Citroen, en ‘ze tebe’-’ Remedy» afeirdbo/«:gfievgraad.1o;4 m :::;::‘;::2:§:*;::;‘;:* ‘l§;::2?sd:i?g:a*3;;g::::2: "’”£‘ 3"” W‘ E ''/3’'‘'’’ ‘” £9 9 "V-, gehouden,1naakt eenloffen Bulk, zo gyhet 'smor~ £"' 1-‘! 1112.611. gerl1{sdv_an[_;e.en half tot een heel glas geeft ; en ’t is 1. De bladen dcr Lfiumla , welke de Kruidken- 3;)” eelgnlaing ellfglfigd tE.W_1(:i3Jet?e; g'ed§Iag§n¢Z$:§ hers Dnphnvide: noemen, waar van de bladen in af- Au-em op 1-Efehytreklgcn ,¥)m ,t ms em’A“.e]eT? : ziedfel vaneen‘ tottwe dragmen Wordengenomen, te gebmiken want het’Z'a1 vemerken d 7 ‘3: en van twaalf grein tot ene ferugel op 'zichze1ven. Z-acht Bu'ikZu{ve1.en I v on 6.’ yee 63' zult 2“ met de, Cm"°em-°h‘1 """b°‘e’°n: °f Voor -‘t overlge .l'choon il-2 hier gene uitheemfe met de Worm Va“ W”.d° Galegaan. Remedien ebruik’ men moet erkennen dat ex 7" He” “lees V3“ K°1°q“im‘3PP"1v ‘t 553“ i“Z°“' dc Senneblgden in ’de Geneeskunfi; niet l-:a’n 3 dcrheid in Apoplexien en Slaapziekten goed is, en dat hat Heeflem-e ,t gem mm in Vr‘:l’m:;1; en van tnen tot twaalf grelnen , met een .wem1g heefgen genaamdis Sm“ Cnmbmgene eigenkhap Kan“!-5 gegeven W°rdt' Men “cam” t "1 me‘ pen heeft die by dit gewas kan halen' en door - - ' . 5 . _ 9 * £$;T;:ia°f met 9tf1‘F“a ter °9’Z3k° V3“ dflzdfs gen zon&ierll‘ng' beffuur van'God& kan die Reme- ‘ . I .¥ u . ' ' ‘ kofien aan e armen worderf Al: gygemengdeMed1cynen\v1lt nemen, zult gy 16’ zen ex gmte on ’- . Y. -. afziedfelS« makenvvan Salie, Me1ifl'e,Venkel,Tym; dgliilgzfflleen ‘S gewordenm dew”, mat in gy de voorgaande Bulkzuiver middelen zult 'g ' ' gel”-“_'1‘T‘e"1’ ’m"“' “W °°,§'m?’k- . - Remedien “lie em zwartgallxge ‘M6173 in den V fweden grand afzemm. ‘ y, . ;1RElitEd1't_Ii, ‘die 4} Zw4rtgaIll;ge.'botI;teu 1'71 ‘den " -‘ leer/‘l‘eiz” gmkd afzetiéhn ; war dc arms». 1. :36 -W‘O1;tCl der vvare zwarte Ellebomsl, vvelk. ‘ ' ‘ ‘ ' _ ‘* . ~ Man ialu: roemt heeft rode bloemen. Men- 0'f‘ér?;oZv.1Y3;E_t;:?‘ht:gefiegiéginzfgofiergfgaggaj maaktze gereed do,or ze in witte Wyn to trekken, men 5 of mdfterke laauwe Azyn : en daar na zult gy zc ‘ ‘ ~ . V ' * . . laten rogen om ze tot poejer re makcn welke deziwgft ffiliyfeam’"'f”;.§:rg;?%t0::h3;‘: gy van vyftien greinen,1:ot een half dragma in {ub- in watenfiaatgkoken‘ n1’e'Zr.9d§y:g' ex? dc; Hop'pe en fiamie 58"” ‘Z““‘ ‘- C.“ in infufie’ °f l.'°."e’ 1“ 536” de Reinetten ‘ PP A - *l1ang:fzl_ec1ff¢:_l Eeflgelnettenden :le(envye1n1gKan’ee1,. ‘ ‘ " . V. - - . ace-n‘ e‘ta zle c cur een oe wnn en van een -,3‘ Dev »se“.“.°l.’1ade“ 15 €55“ ge”eeS”"d‘,i°1.2 dat halve. tot ‘een geheele dragma. Wiltggymog Hit 993 fichter 15.1’ £3‘ auergemeenfte ’ dat er 1“ de Gencesmiddel gemakkelyker maken , zult gy een zlifeajr-n:’ne'3m1{r Egnzegim’ da';hetv°°rgee1Ad%3t raauwen Appcl nemen, waar in gy de wortels van kind~ei,en'n~och gm“ ~’e.]_e Qzjong rgelndou in‘ d C bereide en gedroogde Elleborus zult doen, en mt Zelver. gebruik na~de§1,. 7 tooling: e 6122 e?‘do‘(’)‘;‘h:r’(; het laten der wortelen een gantfen dag in die Ap- hme de V0 men mu: fyk - d .3. d pel,zu1t gyze raau eten, alsgy den gezegdenN1es- 2.0, H-fin :31: 2 ie .6 “"‘Z“’5‘ finale!“ wortel, daar2ult‘uit—hebben genomen. fdorten ’v'an'vo?eh'tcnr~“af "Z . etydfeezyvj/‘2trteJGa1a}'e 2“ Z0 gy Wm-eer‘]'M°dicy" doe“ famcnfieuen’ - h. f . ‘ Y K , . , ’ om de zwartgal‘l1g’e vocht af tc zetten‘, zultgyeen Z0. 53' egg 1 al 1°“? .d(’,¢”,mkken 1” we glaze“ Afziedzel maken van een half once eiken Boom-‘ guwere e ’ en 7‘°_3,V er 5‘."°rgens ‘Sm’ “mm varen , en de toppen der Hoppen , of Reinettcn — en “dare ya" geeft’ tvgeen m lange Zwkten km aan fchyvcn gefneden waar in gy zult laten trek-‘it’ , .. . , h°.m:]:Id :V°r$.:1lk’e(r1;§ :33 Vem§PP1nge" kl"?n:n drie dmgmcn Senncbladen met Citroenfchil , of V0951‘ ?r,I=1zn’ .t- \ k dz 3187”? an ¥]e"i°f‘Z‘m .t Anys ;~en Wilt gy [terker a-fgang maken,zult gy’er V79’ 5“! .,y‘,7‘.‘. °°. ,, Ym ‘ft’ ’- en‘ ‘*3 t ‘E M twaalf greinen berelden Nieswortel bydoen. xfenenytSche1l,;leMaag,.-als d_e,GaL,z\var{:e , -. :., _ : y , , ' S s s s s 2. Ram; $76 REM‘. A’ Rémedieu, die dé Galafzcmn indeu zerfieh grand, ten dieufle -van Ryke luiden. - r. Een Nat van verkoelende kruiden, waar in, In de voortyd, twintig bleke Rozen , of daar on- trent, gedaan zyn, en in de Herfll: eengelyke me- nigte van witte Rozen van Dam-alt , of Muskus_ ; or wcl zult gy die Bloemen den gantfen nacht 10 een weinig water latcn trelrken op heete as, en gy zult ’s m01‘gCnS ~dit Trekfel met her Nat mengen ; dit zal de Gal zachtjes afzetten. , 3.. v’tSap van de zelve bleke Rozen ;. van een once tot twe , met een weinig geelt gemengd, voert‘ het zelfde nit. Gy zult lrettlftrekfel van de zelfde Rozen in een;volle Bottel bewaren,gietcn- de daar een weinig Olyven-olie op , om ze.beter te bewaren ; of gy zult-de Syroop van negen Af- trekzels gebruiken-., om dit ten allen tyde. te. ge- bruiken , nemende een once van die Siroop, E- nigen gebruiken met voordeel een half once Conferf van bleke Rozen, ,..en.11e11ren.vervolgens een verkoelend Afziedzel. . * ~ 3. Twemaal zo veel Kerfen-, ot'~Perfikhloemen: als men tull'en clrie vlngers vatten kan», en die ’s nachts getrokken zyn , met wat water, of zelf in Wat Vleesnat , of met Wat Salade genomen, maken den Built los. Gy kunt ze laten dro en, mam ze cles Winters te hebben, vermeerderen ede hoeveelheid-.-. < V 4. De. Middelbaihvanrde rrangula , die in de B,olI'en op‘ verfcheiden plaatfemzoor den dag domt , in de fchaduwe gedroogd, en in poejer geuomen, van een dragma en een half , of in een Afziedfel en Aftrekfel, tot twe dragmen , verbeterende ze met‘ een. weinig ,Citroenfcl1_il , zet de. Gal zacht- 165 a . . . - 5. De poejer der Bloemen , of vant 't zaad der droge Violetten van een Dragma tot twe, in een Nat van verkoelende kruiden, of ’t eerite Afzied- fol van Erreten genomen, maakt den Bulk los. 6. De zuivere Melk des moi-gens in de Lente, van een halfpintje tot drie en meer geno1nen,zui~ vert de Gal in.een verdroogd lighaam. ’tSap van zoete Pruimencvoor den Maaltyd genomen, is ten zelfden einde dienfiigu ‘ ‘ ~ 7. De verfe Violetteltroop door aftrekken ‘Vim: Violen gemaakt , zonder ’t groen aan de bloemen te benemen, zuivert den Bulk rneer dan de,g'eme-. ne, die de fraailte is vankleur, maar zo goed: ‘niet~van»kracht., Remedim ,.,d1';= dc 'GaI4tl:tt'g_e«vocbtfl:rkerv in den tweeden gmad nfzeztm. ‘ 1.-« De Rabarbcr, die men in onze hoven l1eeft,V en door den Schryver de Hip_1znI4pathum-rrtundi- &j_'el.iur_n,. of de Pf:udom~re::n;iorum. wordt geheten.. Dlt,IS een Plant, waar-.van dc bladen hreder zyn ,_ den, dle der Bete; en fchoon.enige~ze niet voor de ware Rabarber van vreemde Landen houden; ’t ge- zag echte_r_,_en de ervarenheid der vermaardllc. Qen_e,esn1ee,fier5 ,' heeft tons doen glen, datze de., Gafzuivert door verfterken , en‘ open en. Men A geeft ze in een Buikloop en Rodeloop van een drag- ma ztot twe in altrekfel, en in fubfiantie , gedroogd en tot poejer geftootcn , tot een d-ragma. ’tGeen ik door ‘t gebruik vernomen heb, is , dat zy Wat minder Buikzuiverend is , en famentrekkender, dan de Rabarber van vreemde Landon ; ook kunt gy’er rneer van innemen. r 7.. Twemaalrzoveel bloemen van kleine Santa. rie, .113 men met drie vingeren vatten kan,in.twe glazenklare Melk op een pint gekookt ; doende daar AOP ’t:vlaaft Zoetlrout by , om ’er het bitter van re‘ nemen, of de poeiertdezer Plante , tot een drag- ma in zoet Pruimenfap genomen. . 3. lk kan niet genoeg van d‘eBladen der Plantc fpreken, Gratiola . of ’t Kruid van-Arnie luiden ge- heten. Zy is een weinig krachtiger in haar wer-v ken, dan de Senne. Dit gefchiedt mooglyk , om dat hare kragt volkomener in dit Land is, 2115 die van de Senne, .als zy. verplant is, Gy zult deszels bla- den: groen, of droogjn fubftantie, van een halve; dragma totleen heele geven , en~in uittrekfel van een dragma" tot tWe._ Gyrkuntze veiligtot (d,i@.1n_eg nigte geven in’t begin derderdendaagfe, baftard, anderendaagfe enwdaaglykfe , _en zelf invderden- daagfe koorfen. . Wat my belangt , ilr heb nopit enig kwaad van deze,Plant zien komen; wantdoet zy eens braken, fttis met gfffinvgrqotgeweld.,-Enl- gen gebruikenze met voordee_l- , ,o1n.de;KliIl;_eren, gedurende. den Winter, wat aan. tqzetten , doende een weinig droge bladen van die Plant , 1net—. heb‘ geworre afziedfel“cler- K1il‘t'eren'koken. 4. Gy kurlt nog met deze Plant van Gratiala een, Slroop klaar maken , door een licht opzoden en afzieden van deszelfs bladen in een genoegzame menigte water ; en 1121 een lterke uitperfing haar geven , ter dikte van Stroop , met Honigwof Suiker ; en gy. zult; vinden , dat. twe lepels Stroop de Gal zachtjes afzetten; ene lepelzalvoorv kfnderen genoeg zyn. Gy zultze voor de Wurmen doen dienc-:n~,zo gy de bladender Scardium, metdo bladen van die Plant doet trekken om’er ene,Si< roop van‘-te makents; ' Remedien , 4;: detG:&1l{ge wmrbt .2: Jemaer: « E den grnad nfzmen. - 1. De Smmmenie ', die van zes tot V_YfEien EM" nen. wordt zgegeven , Wordt gemeenlyk in den damp van Zwavel bereid ; maar gelyk detondervindrn doet zien, dat de Scammmi door: hare.-fcherphei de Maag en Darmen.dikmaa1-beledigtI, en‘ dat ze door lnu-e'hitte de: koors, yeroorzaakt, zal zybeter Worden gemaakt , zo gy ze laat koken met het Zoet- hout ; dat-hare;-hoedanigheid verzacht en matigt. Gy.zult ze.du‘s bereid geven met een lepel Stroog van bleke.-R~ozen-,. welke gy met een glas .Clcho- rei-water. mengen zult ; of gy zult’er van nemen twaalfzgreinen in poejer , met een half tdragma Cremor T artari, welke gy rnetteen-gekookte Ap- pcl geven zult , en daar na een verkoelend Nat. Gy,zult.u.wagten. vault te,ge_ven_aan een beet en, dxoogs REM- V ‘ REM." tfroog llghaam. He: dient voor al om de Gallige Semelen en Bloemen vanKami1len , fmeltende dear: vochten-, van aEgelegen,plaat['en, tehalen. in tweoncen efchuimdefloni .: maarzo vw' ‘ 2. »ZU.g4y=een_gemengd Mxddel wilt maken, om dat de Kliffefen Pcoppende zyfi , als de Bgdiklolgd‘ do Gal te zurverena, zult gy een Afztedzel met de blyftsaanhondeny zult gy 'een—Afziedfelmaken V3 Wortels van Wilde Cichorei, en de Bladen van ron- de bloemen van Irode Rozen en’-wit 'Wollekruidn 'de Zuring maken, met zo veelBloem_en-van kleine met Yzerwater , doende daar-in gefchuimde Ho-IA Santorie , als-men met drievilrgexen kan vatten, nig finelten , met twe dojerst van -Eijeren ‘ waar in gy zult trekken zo veel bleke Rozen , als Men bereidt , gedurende de Rodeloop-een Kli-d gymet drte vmgeren kunt _vatten. _ fteer van een halfpintje Melk , waar in men twe, 3. 'Gy kunt een ander Mrddel bererden , datnog of driemaal ,zo, veel Lynzaad heef: doen koken meet afgzmg zal rnaken, met twe dragrnen van de om dc" pyn te verzachten ; fmeltende dazu? in tw; Plant Gmtiola, waar ‘van wy fpreken: IGy~zult ze dojers van-‘Eijeren. doen koken met zes zoete I-’ruimen,'ne‘mende ook De ’Zetpillen worden kgemaakt met een once de Pruimen met haar Nat in, dat tot de dikte van Honig, doorikoken dik gemaake en als datgekond -een Siroop gekookt is.- - Dit Mlddel visgoed voor is -gewordenr,-. zult y-.daa1=.wat. iout by doen G ' huh , dievarr 'a1lerleitl‘oorten van Medicynen-af- zult ten dien eingew cook .de fchuimvan Suiliety keer hebben. _ ’ door kokenvdik gemaakt, gebruikem Z6‘dit nieé‘ ‘ Aanmerlzingm. ‘ Ue‘afgangmak'ende Geneesmid- genoeg , om afgang te maken, is, zult gy‘er vier— delen‘ , Welke we bel'chrevetr‘hebben ,-yzyn de enig- en-'twintig greinen poerer van Koloquint byvoegen-‘ 111: niet, ‘die loslyvig maken; Want‘ de Klifteren Voor lrinderen is -Zeep, . of een flukje Peer gefije» helpen hunne werking bevorderen, door den‘«Buik‘ den en met-Borer gemengd, genoeg. ,' fie llajereiiden, om ze te lontfangen, en c1ieneninzon'~ ‘ . ' ‘er ei om te verkoe en, en maken de grove vui' RM,-‘;,-e‘”, di-E_. 59.; J ‘ : - _" ’ lrglrederrkwyt, waar van ’t_ophouden vele onge' g,.M:iafzm£;”l1i;e;::r:"n "_"-V/M’ makken veroorzaaktr, ‘naardren, volgens ‘t gevoef ' 6 ' ‘ell V1111 HiFK"I""mr: lien "335 bulk 9 ‘me V5rW31" 1. Het fap der Iris of Lis en Violen ' Welke King en 0”?“-‘ltvenis. m'd°‘T".1m“’f}Y‘ke huiihoudiflge. men in onfe '1‘uinen hdeft als ‘t eerft geperlt en’ maakt, _en'cle‘andere werkingen ontlteltfmaltende: met een Weingg Kan-9,51 0f~(;m.’Oe'n enkel gegeven- 95“ '°P1’°er inde dee1e”- i ‘ - V’ wordt7, -ter?'EewigDe.var’n=twe oncen ~doende daar Z0 men alleenlyk wil verkoelen incle 'grote hete een Weimg: Sfiikersnby; of ywe1f‘gyzu’1the‘: dik ma. ongelteldheden ,,zuIt gy, een Klilteerfebruiken, ken me; eemweiyjig Honig , en gy zult aaal. van Van 5911 hfi1fP”1t OX1k1'a'=‘t'gem33kt : 3'3 is 5 V371 geven een once. De Wortel van de zelfde Plant “Y1 half Pint Water 2 W33‘ in'€Y 265 1°P°15 WW1‘ in water gekookt , ’s morgens genomen , zet oolér 92?“ 21115 meng¢T1- _ _ _ _ , e 4. ~ = V het Water door den afgang afi Enigen doen daar. . vlagy 41 \;¢rkoe;1eI9,de1_os!yy1 wiIt.m;I5en, zult een weinig witte Wyn by.; N ; v EXEC“ Afzledfel--Va‘?! ]_{33$J55l? Men‘; b1§£33fl_-V311‘ '- ‘ 2s.1De worteliier Plants, the men 1'n"Ttiineh' V.101l€1’Cl'! y ell Mfifcllflalls make“ met h"€1d€i-'3 Melk; hebbende, gemeenlyk de-Wonderbloe1n'vanPerur d9°‘1de d'‘‘“ W ‘W3 03559 Honig 2 05 0115 Vail wordt g7ehet'en ; ter gewigte van’ een dragma, of. Lynz§ad- - r , , . . e ,- r twe in aftrekl'el,' of afziedfel; van witte Vvyn’inge—.; Z0’-er 9,“ 819” °Pfi°P—P1fl8 15. 211,13 5}! he‘ V01‘ nomen, zet het water zoetjes af. ' ' gend Afztedfel nernen , en daar by. doen , zo ’t . . .- . , ‘ . ‘ Zomer. is, ,: zes lepels va‘n."t 559 Van Mercurialis; Remedieb: adieflerker-gifldm twedm gmm’, .r ' I °’i 2° "VWi’“‘-" is: lull JSY 1336511: h31fDf1C¢gO6.d§- » ~ g lmtwatercidzurs-afg:axtg= kwys mgllen.‘ Sennebladen by: doen._- . . _ . ., , _ , ,, p _ e , Ln .w1nderige' Kolyken ,-_ die vol'SIym zyn , zult‘ 3.‘.:D"e Siroopvan Nerprun-, Rliyinbezien , andersi gy ‘een Klrfteer van‘ ‘t Afzredfel van de—b_1;xdén;van de R4(mm‘.:,,K:¢l/vartitus‘, _is.een goed middel, (nm ‘E Salie , Alzem , Venkel en Kamilfen-bloemen ge- water deur den afgang kwyfte Worden; zo gy‘,z‘e A ven,'doende daar onder zesoncen Braakwyn;_»in— van’-een tot-?tvv,eron’cen=,Jnawitte Wyn; geeft. 5Zy zonderheid, Z0_d<‘»PYJ.1 hardnckkig i$- ‘ ‘ wordtin evengxoter oeveelheid, uitde vruchtden Na de bulkzuiverende Klil‘teren',‘zo de pyn blyl't*.:- Nurpnm,'enxde:wil- Vleer met Honig gemaakt; aanhouden, zultigy7een Afziedlel makené-,van.’een doende daar~by op een pond Siroop twe dragmerf int heldere Wyr-rJ‘,,"—ra1e’t de .gcdachte‘.Bla'den en van de poejer der wortel van wild.e.Galiga.', of ‘ loemén , ‘op-.eenflaalflpintje~verkookt?‘,‘:Hoende Kaneel. ' ‘ . daar vier-oncensKamllbloemen.by, of welvier om 4. De wortel van'\nllde.Wyngaard,Aof‘Br5rénia; cenN8l1'ten-01ie.. T .I« L r A/ - Zynde ult den grand gehaald en in een Keldei E9‘ __ In Gr:-.vecl—py‘e\n zullen de Klilteremvan een Afs legd, geeft .ons een ewater», waar van ;men twe on- ziedzel der—BloemenévaniGl'askmid, Sinecio:',V-io- cen zal nemen , welke men met ‘een Weinig Ho- len,- Venkel zyn, -doende .daar by twe oneen fap nig.zal'Iaten dik Worden ;‘ oineem twe oncerrfap van Mercuria1is‘v,— -of"zes drachmen Therebintyn in van de zelfde wortel»;‘well-re gy zult laten deurzy~ een dbl“ '\_'an* e’enJEi gefmolten.‘ ' . y ' 3, gen en uitdampen, totndetdiktc van een Extratt.’ _‘In_’t oegrn van ene Builéloop zult gyeen afva: Deze Remediegis, beter, dandie, wellie men;no‘emt gend-Khlteer geverr; van eenrbfziedfelrzan Gem, deblzrden vantwilde -Wyngaard. , _ “ i ' S.s.s 82$ 3_ H ‘ 1_<_‘n''mz‘_~_‘. . in poe,-‘er. . 87,;-. --REM, ‘ ' ’ V ' - 5; ". ' den dmlen pond I-Ioniga. Doe daa: op ’t laatftecn oncesa R"'"d'"’ ’ the ma ha‘ ’ m -van Iris by , twe dragmen Kaneel, of van de wag 8""“d 3 " W959’ 499'‘ “f:K“”3 ‘fzemm . ‘ tel van Suiker in poejer b_y, om‘er, een Maglfh-ale ._-_ De Worte‘ van wi1deKomkommer,gcdroogd— Syroop van te maken , die men ten gebruike bé-V l en van twintig greinen tot een half dragma U155‘ Wam- nomen, of in een_ trekfel van_enev tot andenlégjllefi dragma, cu m afzledfel tot dzjle dragfnéen , \ rchel tetende ze met een wemlg Kafzeel. 0 M0511 f Gy zult ze met wxtte Wyn geven 1 0 r d ‘ u hten van _ _ _ ‘ - me‘ A”°mWYn' Ma” hste éinefigkflfi ‘méér in ren de P15 , zo de N1eren’v_ex'h1t', en de hult vex-. W'1l)‘£e.E°mI§:?gns“;;rv;:;gc dik gemaakt,enVoor gen diktv word ; on brengen zweet voort, zo de Nie- Eg, Karma midde;en.gege*vén, om wager nit den ten koud.,- en l_1et vel dun 1s. Wy onderfchexglen Bum en den gm-“fen omflgg van 3; lyf cc h-glen; met to nun allner de one van de andere, en egken; als men het van vier tot7tien~ greinen, in pillen, Hen, _dat’,er twe foortenvan P_1sm2ddele_n zyn,,.de in Ben gekookte yruim gceft: ; .6,-, , 'a;u)gezie11het ene ‘exgentlylge , die heet zyn en droog 1n den del’:-; - de monden def aderen open: , Zul, gy 1 met de den g}'aad,d1e tot de aders toe deurdnngen, en__t oejer van rode Rozen -verbeteren’. ' wateglge Bloed van ’t grovenfchelden, om ze, door ‘ P 7. De Boontjes van ,de Cataputla, van acht tot 4.9 *P1§;VVeg€.T_,1 aft? Zmen. 7;.-,g,e1}"k, d5 WOIIGIS d,}‘ den‘ grain Worden Op .t,1md véel gebmikn Yenkel , Pxeterfelle , Prangvgzoxtel,-Afperyfies, ‘e oak ,t Zaad Vm.de,Pa1ma Ghri/5 ,; die (19 R,-,,,,,,, b_’laden van Kwenclel,_en Palelzaad, de zadenvan Americana: word: geheten; en zelf ’t zaad der ge- _1\0myn:,. E61111’.-n F?“ SF1d?’1¥-/ \ l w r ,3 l - me Palm‘ Ch"-fli.“ diéhgem bnze Tuin~en‘WQrdt ,;;De- gnelgentlylze,PlsnndgielenzhebbenVzo veel mk ‘kt - maax alle deze foorten van Remedien, hlttellleta 110511.13?“ 2,0 F1°9"dTmg¢nd5 ZY ZYnb9' 1gI1eoe“$1: niet Worden gebruikt; want de 6ndervin- kW3am 0m V"fi°PPi“8en W58 W 111’-men a>_7:e1f ii} ding leert ' clat het ‘ma denmm cbrifii; gn ’c de aoorfe-n.. gem: de Wortels van.Aardbeuer,1_en gamj dam is keel , aldaar ee‘n brand laat , «en d_e -_Zurmg», de b1.ad_:a van G1.as.1_<;r'.~ud en HaVF._¥k'“1d,; einden der aderen o ent,’.en3t zaad der Catapxgtm .t‘Z3€‘~d .‘/»a“‘.1$4l1?*VQeI$3§’-.11,’ "V3.“l .-‘,7V:‘“e1‘;1Tl€.10C'1‘_?T1y Meloenen, Mmeraal knftal. Van deze mlcldelen kiy} I Pi:-afketzeide Kemedlcn. De Zweetmiddelen hebben veel gelykheid naat - v - a , Yd k, —- , « l. 2156 fifit€§1;:'}:idnl§:na:£n ,§eI$::§,;,_ofl§ Eindafg; 212:, men bekv/vame;Afz1edfelsV maken. , - «dat‘h'e't niet genoeg zy voor fl¢M'm€nsdat:deRe- ,. l V A V ~ '15 . ' u _. medic ligt, en zonder onkoll:en gevondenwordtz 2. - M“ Remedm’ Maar zy moet door de~Medicynkunde zeke1:wor- ~ D V ht" .. die d or f n 1 axe!-Id’ _Mi_ddé1efi den Eegever” 6“ Zqnder d-at hat’ ZynVf.e$d°‘?n' n.leteh:x(; 353?, Wgnrdtanfilnlggrinalen goof Braakl dc enie déé1benadec1enk=»:n= V’ -. “ " i “ ’ddelen we eridmen “a1s'd‘e‘n i in ‘dernaeuur éy ‘most in,.d€'%Wy:g6o51%?¢n3rtlvengfig’ . xflnaeaanlgigegd ’dér“ Gage; “én?\§ang’t’_jaai jell bf d.“ F”l“r°’? ‘g5?‘°t,°n'?“ ?“3_k°Y‘a 3 jg°e.di'e"’7m.t fchielyke gemaklyke en vexlxgeveeandenngmaaktj; 3:35:35 ‘ fifégfiééllileéfi ’l§i?§:$§je nu-1; vol Wantahe‘ i§'Z€kker"a dat dc kallcllge agocht §¢m?1gY; " « . 'k- enwe aat :\neaner'_a ' Vmchten °“1B5Ig‘“§;n"a’:1‘de'1’§”"“I’:ae:;$;["§ég;: dfirzotngr, {tinder allg dge déelen des J'a’z’1,f5,. do be- en“ evcnvee ' e e” eierx a--ar« ‘ . kwaamfte is".'l en"da't 237' die, aan de B'o'r[tkwa'l’e,5. ?Zz2l:P,§ra:'*,:;l::*%:;%:‘:;::*3:;:°::'§;:h: 233;. madme’erae:moenymuene r _ _,—.V;’_.l , , '. .w- k'’ n. 1,§en:._ 2 l4., 3.1.” “)9 fluke“! “Wet t9‘1‘.E“‘ .‘,3e~T,’ glas vol Van g-ebmb va%7yx:'le:l<1en 51 BTa11al:x11iddelen§" éé kin” . K 155",’ “.3” dat de'(:7°‘1.¢°:5h‘’.,er?'’ 2“ goed vmden? ziiiverende"1nidd'elén' d'rie 'tr'appen' z‘1a'r{,,'.“7‘.' {fr ' die 11 nlet zalinalaten,"u1tl1_efclevoor‘te1"c11ryven,l, WVe"b’ldveh h ‘_ gefpmkén.‘ .b _ V 1, ,; ‘;, 9., ‘tgeéfl .“.g‘.’e,_J$i- ' “ “V ' " " N " '. ' 2' " ‘I “ Itii)‘EV’$i:ee:l%g:?%:§d2%1;1§a?et;li?§tf:!e1rf:<§l’f:. ' e'B"“"‘”"""""-" ’ j?f,’“‘f"‘;’ ‘W"’” “"/’”"" ' He‘ a‘g,‘~_, , . _v ,.x 1' ' ‘aen_’ruen, j_ - ‘pedien uyan de Maglltrbale Stroop, waar. van gy, ' A‘ 2: _ l; l-ugh" -' - - * twe‘, lof,"dr‘ieln_aa1’i:n ene week; dl'lBOTlCCnInEI:6CI1 _ x..:Een -half V V . ., . ,, glas' witte“Wy‘n z‘ult‘geven ‘,‘ of-een zafzlefifelr van d1e :ge1'tampt zy11?,.g_ek_0D1s|§»$?P_.€!%1? ,1.11“t$J§s’ 61.1 d“.§l’§ dewortel van Paardernbloemen , vvaar in gyfom- drie; oflvierflepels .(Dlyv€13‘!§I.411e«:1?Yg‘§d*1§“?-£.!'§3 d¢1l_‘ wyltvve‘ dlagm‘e'ri’ Senne zultrlaten t1-ekken. eten laau gegeven ,- twe .(1.I1C.De zure GQCQ: 'd°°"‘St°°]'.‘kunfl mt la 1: ‘ ' " ' en omzdo 'roofl‘te vuiligheden 5‘5Tfl3*WYt’ * ‘€*;:l:::f:*g*:u: :3; ::*:f;,de;.. ‘= vegdryft zo wcl , 315 dad 1", nvzweeten e’n__de . mmg}? bmgtsn dogeflltgninz ‘ dI:)it verri,cht ook V ‘c t are eurw - ‘ ' , _ _ .3:?:3|ie,van he: zelfde 110115-%terI1t&&k§£a:0b;V:::/5,: New fyngefgampte Jalappe een hnilf dragma. Werdt °V€Tg3h‘“’Id * t weer Elahcft “‘,Ve'dmP_ Cremor Tartan ‘ene fcrupel. Dit on eij een lge- vefdfff def déélem M.€”'gee D v":u,;‘a{-Ziedfel ,mengd , met een ge11°§EZ"“f‘e Wnenlgtg °5' pen , tot zes , in een glaswahez: fine W n makende Rozeflroop tot een lighaam zyzln ex; der wortel van Wyfies Varen, 0 W‘ dog. ;)\,er_ maakt-, zult gy den‘Z1eken nuchteren oe Enige doen met voordeel zwegtenz We Heine ncmen. ‘ ’ V gehaalde Brzmdewyn; W91“ 29 °e“m ‘ . I d H .e_ potjes, die ze nanlteken onder her ontvangelfiw-‘T1 Auder Purgeermadde war 2 zwa egg‘ een Bak.;1:::;°:::;en 2:: « - dalngogggezno lgeésrlllezgilggjfij/f7l:1n Laiiiglnighedél 3“ ‘ Neem de\H3‘5 Van» de W°"t‘?15 d5Y‘]31aPPe%'°‘ zyx . . . .v - ", ‘ ’ ‘ C1 an. n- kouge Z1 .kten doec;_ die bu? Ve§b1Yf‘“'”13hai“n tP::i;1I:i%;‘eg§rS; m Ze fialen.‘ houdende altyd de oxde, welke we aante. lucht , 0 over_ warm V I ‘. V . - ’ ‘ ‘ daar na inlkleme ftukjes hebbende ldetelil eflelryideillljé keg?-Middel is hartfierkende; flaapverwekkend? “mt ‘EV ze m‘ eel?’tB0tteE3(::fit’a:1Bo‘:e1 m'etPLy- goed tegen allerleije foorten van Koorfen,Hoofd- Bram CWYTI OP 816 en-‘ ' 1 H ,Af mg moedgang Ko1yken,Zinkingen, waat en een B_la:\sje fgoppen , en zetten ze, 20 ,t pyne a r S » B k O R mg/en Born‘ "1 dif;::;,;A‘:: i:“%Z:':nn;:.€“ P Y5 ’ £€“gf5b’5 %°“°‘é‘,§“éez2i1‘e“l;i’é;¥’és‘by eefiiebi Men iaezadigt de Pm-dc: Bodagray als "1631" gely DVCH3 ' . V . ‘ d V d . en Pc-n , diejn. eze bende gegian’ mggfzyfievgndfiegonofoggjelnlilfigne '21§i%1t6JteL19117*Iniestna:=ge(:n:k:,lno;e> de plaatsfirykt, daar warmte z ten , 2 ."_ - ' , Daax na zult gy deze vocht door eendubbelpapzu men de pyn heeft. Om I‘. t Z I ' ' ‘ REM‘. . -Om de Tandpyn te doen bx-.{." » . , _ V, A’ enelepel _van de zelfde Tinétuur 3H<¢’:fi§l}tm¢T1 8"?” 512555 °P 333- QY 2"“ be‘ me“ houdt ze daar een kwarticr uurs, efdaaz on:‘r._§_D 0V‘3*' 31513 ‘WU! . ‘in 0P t']*}3§&'daa" fie: ‘ca: a inihoudende, het hoofd overhangendena dezyde’=~P°eJ°1’ C191‘ W0Ite1 Van Angelika , of WI e a eg daar dc pyn is, en clix; heghaalt. men an dag de Pyn. twggen .en makemcr kleine pilletieg van; , van: mg 15, . men Exfiien vier greinen-e1k. , ii, .\ _. , ;, fiamperfen doeze in éen'FiooI mergoede witte . De Pynverdovende: Middelen zyn zulken; die WY»-zdw.:!“%P Yingsnen breed dear 9Pi.“‘*"‘- G? door (I: verwekkeruvan den -.(1aap‘,' 7t fcherp gevoel z“1t‘hv‘.’n. ,“'§!?!3,t”"-1.‘:l**;5.!?s_de’1_ ‘Yd V3“.VYffl€I,} dfigflnp. benemen aan .?t.deel..,' waaronder wy de xvortel '31’ 9°?‘ Mémesfld-s 0f_1?—_eef€ .35 4 $05 dat 5&6 V03“ on :bla'den vvan ide Hy'ol'cyamu.s , de wortel van ‘°°d 5- ,5!’ 2?“ dial‘ 113 lile,fl°fU1t,de Fl°°1.h3‘ Mondragora, .de bladen v'an defwitte‘ Manekop; 1?”: .°“Y?°~1“ €59 1;YW?3tZ3kJ° 93 d0_€¥1.. 311111! F6 de salargum fnmmfer:4m'_;.en .de bloemenv van !de Pe1fr‘?“,'_4 ‘.1 ell _Z<‘glT1_e€.n D?“,l‘Pb?_d 1”‘ 33“. ‘3.€fi_.l1‘ 'witte'Manekop::e1len:, wad: van men dezsiroop ,‘ 13~°‘1$“~T”_ \ gy ¢¢Q.hflY§3Fh£l€°'fi0fZ”!F W1‘ Dmadmm geheten ,"maakt ,-"walks men tot een defis ‘?l'£¢»‘," _‘,1e{.IYk‘?:QP1“l‘1‘ls;-VVls'¢'k58'Y}n5‘2 «once we, ‘eeft~in eenrAfziedf'elvan de bladenvan _Zeke1'he‘,‘1‘Z“1§, .b,1_“A”'F¢“-a ‘Van t-W“°‘,‘ VYf E19133“ Lame, en. elgloemen der -Numplmr.-, of wit van We: aueflgskelm °Pk1“11m_e1'ld5-V, ‘ ' ' ' ‘een Ei, o1n flan te verwekken- ' ; i ' i ' ' ’ _ Maar onder e Pynverdovende Middelen vind Raab‘dw'or.l§ée'r’a4-r'.c en Molar: 1x'e_f21’ad{ge Iai- 1k’er geen beter ,~ nochvdat minder kofi , dan de den mm den flrmen. Opium , die men bereid hebbende , Laudauum ' ' , , A noemt ;¥w’aar vanmen-de -wonde1*b‘are- nitwerk-in—, ' V111 E5'“"“efd‘1dlg man»/-en die ¢°e.1¢€t 013.4? gen‘-gewaarewmde. = Zy maakcvenen "zachzenflagp; Zieken hnlp-ace doenr, hebbende gezien‘, _dat.ver. Zy is goed in ‘de droge Heel-1'; 'zy doet het Klie. fcheiden:l‘uidenuvee1 zoudeuv lydén‘enzelffterven, ke'n'ophouden,en alle onmatige Bloedvloejingen, om‘dat,ze>in,hunne ziektendoor -gene Remedien ‘als ‘oak grofefontlaltingen, den Buikloop , Rode. waren geholpenv; ii6'hu!1:V00r niet gegeven W0!-V loop, enrzy heefi: zo veel kracht , dac zy de‘ he. den ; enhehbende ve’r‘_n’omen , ~.dat zy , die deze .vigl’ce pyn fchynt .te betoveren , fclwonze voor Middelell gamed lllakefl 1 dim’ ZOETOOE eellgfild andere Geneesmiddelen nict week, by winncn, dat gantfe huisgezinnen van arme lai- . ~‘- _ 1 v _ - den daar gantfe jaren van zouden kunnenbellaan; 1 - H0?’m€fl '59‘ opium gerrti n}tdakt,om flaap hebben, zegikhcleze liefdadige luiden, welken dd ’ V ‘~' -‘~‘ V ‘ta mrwekkch; ' ' elende den 'armen aa11’t hart. gaat ;. maari in die . ’ . ~ I ' huisgezinnen geraakt zyn,_ om da: ze nlet in tyds L V Bleem ‘een. once Opium ,' die hare’-vereifte -hoe- voor. niet zyn bygefprqngen‘, enen.voqrnamen damghedeli heeft,‘ doe ze op een’ warme Pan , of Geneesheer ~ -verzocht een zachte Remcdie ‘be- een blankeiyzcre plaat; over een Fornuie d_rogen, kwaamvoos elk re maken, en da; _zo kon gage- mt dzit’er gene waalfem meer uitkomc. Gy zultze ven Worden , dat he: elk kon innemen ; an be- dqar na doenrzin een Sthotel van bland :Yzer., of kwaam en;dienfl:ig«,waar/ voor een grater getal van 'I_‘1n , ‘met een-,goedeilozesnzynvdieierltwe.vim ziektenz: D_i€'1VeI1nq."ufde3 Qeneesheex ' llceft zym N V ' ' Ttttt ’ ""‘wexk‘ ggz‘ _ V {E _ . _uV—d ’ R.EgM1ng ‘tot de zeven Jaren wcrk gemaakt vanzo enenlkemcdie toete ftellcn. ‘peis Jymfme ‘E5 vie; Iepeys mi; kurmen ge'V¢.,,;‘ Men heeft het enige’ maanden lang aan vele per-fl g9I;;l,kHD,mgm{e 2:11]; gy zeven 1epe1s kunmm‘ ge; fonen mtgedeeld, en Lgevolg 18 gelulrkig gen/Veei_L V6“ 33” zulken, die den oude;-dam van vyftlen 13. 891?)‘ me“ “"7 de LY“ dc’ Ge_“FZe“ 1""-' ,.Q"om ren , en.daar boven , hebbcn heklommen; gy zulti Xleesmiddfil is Van €€n_20fldC1’1mE "CW,-BEen:door voor de fierkfte tot tienlepe_Is~t<_>e komen--,diebyna dc niltllufte Veffierkena 91" de kwfid’ r l : de helft van een Parys pmtje uitmakcn ‘, datacht '19 bekwmnfle Wcge" af ‘C figlregevenworden? oncen wcegtl, ondcr voorwaarde dat gy dezelaat-. Ma“ in Welke Z"“.“° mfcien, welke men heeft. fie nog gecft, twe lepels V0] in ’t.eerfte Vieesnat , Me" 231 door dc vflhakfiet kzm met zekerheid aan dat men altyd zal geven , een uur na dat men her‘ doe“-imkken’ dat ’i‘eken,..bekenden en oubes heeft.ing',e_nomen. Gy kunfer Watsuikerin d0CI_1a Elleglfll {$315913 ‘$1’ gmmn gevem , als gym ‘I mnemen_den Kmderen gemaklyk wilt en en, ‘ emer . V - maken_ ‘ V ‘ - _ . Rmudier1anden.1urmaardergvHe?r Deze Wyn , die door brakerr en afgangnuivert, _1X-gQ’;‘g".""D»a.aw_ in ,1,‘ M,,1,',_y,,,,, , wt 2.)»; wordemet voordeel voor tkomen. denalledaagfe, ‘ " . ’b M -2, ,,;,,,dm 3,-.,,‘,,, dmagg luau anderendaagfe, dubbelcl-e gngierendaagfe, derdena B”’k $4’ M ’ ,3 d” “5rm,,,_’ 2;, 4,” daaglfe koorfen egeven : maar men moet ze niet: :19 G9”""’”“’/M‘ , t ' ’ ' geven, geduren esde gedurige koorfenyalaop den 78'?” by 4"?’ W” mg ' . tyd van haaitgfgaan , en nienvan hare‘ veidubbe- ‘ _ ‘ _ , . - » my 5 'd4en- Jing. bzo gy uclaarrvan ,1.1n\et_v\'oqr§eel wilt bedie- . h“§if~§,?‘§§n"§;;,§‘::; $§nxr§§?gw1§:n Egmeyl: ver-' _nen,..zult gy, z’o veel u mooglylg 15, ’tlate_n doeu 3“? he ’ 8 en korten lnhoud van zo uit-‘als in-' gebfllikena 01?‘ .d°»h“.‘.e."°.Ve‘m‘“de“3“’=~ “'-{it b7‘ plxc t_. om ez iddelen ten dienfle"der “men zonder in-de gedurige lroqrfen met.heL'gebja1u_1k van Wendlgefierzieestm‘ maker}-,"die»aan hunneelenden. dit.Geneesmiddel,en zeIfl,zult‘gy*den=Buiklos houy van pet Lm , rfooi Worzlen eseven E OF dat ZY» den d°m’»K1'llid“3“e": :Z"?‘Pi“¢n: KIY’-hiren‘ ‘- en z1elrGte1:Ptc ”- - - « buikzuiveren.-r .—.M_cnahaalt5ze\fomWy‘l»uityde.1?utom:-- emgej - - _ ze in de fchaduwerte..d:ogen;; ‘ i 7,_M'a§m]-vanflzlen Mcdicinqltn-D/e:g.. .. ‘ Y, ‘ ‘ _ ..E1¢r.g:erpoéjer~.,. ' ‘ 1 ' ', l . ' .Een'.‘vd=!’»}'°°'?‘“am”?‘§°°*§?’§f§fet§:e‘§ed}§31i X.“Gy zu1t‘3ooIr.voor ’t‘geb1-uik. ki'e.rA_ar2n_e_nv_een‘ Ede Medxcqmle Déég 3 ' I-?V'm worcit elrguden Purgeerpoejer houden, Waar vang}qzes,,,o,f¢z€V.61l “‘.i.3‘°“" V99‘ L“-“‘g'°°‘35§ 6‘1m"0;n fi§n»Medici3 geriten'greinén'2vvéartezultnemen,vppr een‘1.iiI,1!3_- 617“ men met mldelom -6 lklgm ~Pota,ardeLnemen7 van ‘vier; fotzeven jzirezi ;>-V00! h11n.di3'V3U‘Ze‘ ' 331°“ fDéég' telmiken ’ gydaagmedgggn ha]? ven‘t¢l)t'.v ftienjaren ouii zyn,- gee-ft m6n:VfiJl C1511 9°“ °”“e’ .°f an-derhalve,fHE:eng ~5,;1\/Ieggmogum can to; twaélfygrein; en voor ‘alle andere van vyftien- :°”°‘? herald Sptfsgllgisgilfet ‘lglcge-ineng'd hebbende tot oertig grein. Z’-‘y dientxerygenezingemvan dc - P951“ '5,e%ampzt" 5,5 in de zen erxdés-Winters z‘e1fde‘z‘iekten , waaz-‘van,We.l9oven«hebbel1_.g€:* 2"” gy’ “ es om men d,,;,gen7 ' ~ — ‘ fporokemeninzonderheid voor de 0pgeblazenh_e1d,._. gay een zachtuvullfo , 5 'j"f-p ’ _ wa;u,,_voox .he:'jn’.t byzolldetxdifinmgi9.:..G}".2U]Cl ‘ i Hoe mndezenamedicinalehr.De(ég,rge£rui/E2. ze ingeveninet wellsWitt:Wyn,§.0fm6t?1V1€€5V=“"- .’ V v t ' v .6 - Qm Ze te‘ g;b;umen,:gult EV 2“ l.ate"?"koL:i1;j::,1 £1§R"t g'e'br_uik '1'Ian1'dieuv1’aejen~:zcr.1iVel‘. een 'dul?b°l Lmne“ ‘.i°-e1‘!"<'g5‘."°n“i;}n"1 ‘flffqlam ’ onthouden; ..als ‘van de. ondergenoemde.W;zn' ‘, in . “B aaxden PM van een Pm: wme ' -Y 3 1-en 1-at alle de ziekten,’.de:r_Borft, als lu1cl,i,»Pleurisv,. waar; P31'Yfl-C maat’de“-vtydlvfn ‘rm en t‘,mm.’gk'u cht’en..' ‘m ontileking ,Zwangere..\7;rouwent zullen .ze $9“ “'ekken';e(3gC€;:t;e3;e§; fiflfgfgfiiafieen toll’; I niet,'dan'meu;mziehtigheid gebruiken, en zorgdra.-‘ van.gevcn, ‘ _‘ . . .— : _‘_‘ . , , .- . ' J. 1 d -100 -to e_veir'.- tw>c4aIen.‘5neJePe1,.vag. Fog eye;-4;m_;we,1e__ gen van z<:aaniim3ImmBwlL,Q R0 .9 P.. fitnifim ‘REM. . ’ - T REM; 3.233, $ereiding_ der Purgnr-yaéjer. gigc of-purper-koors gekvttcldiis ; i9"tgae&‘déze , ._ emiteb‘k, ,d .’ ' V -Daze Poejer word: van een once Jginppe , met of 315 d.: d.,ffefif§ 1:351: Offirggngf ;k°e‘.’f S =een half once gomme Gutte gemaakt ,met den an- zy in eens‘ mnemen‘, um’ Zallzy .t de twgde en -:de1'6l’1 geitampt , gemengd , ~ bewaarze ten ge- dexde my dog,‘ V. , l’ ’ -~ . , ‘ —- . ‘-brilikfi ‘ ’Als.de,rziekten grootizyn; oflclringende, 3en 't _ Z0 gy deze Poejer emaklyker en zekerder,ge- moan k is 1 . . . .brui‘k‘en wilt, trek twg dragma Sennebladen in een dmhafit en zwbefnvzgfzzj :,eee‘;Vgég1eg]’ gggggrrfigzzg" ,lg)la;_;*:atien1‘,;veeI;{1;::a£’er acht, oliciengreinenrvandle Ifieze gerlnedie is ,z‘onderIing voor de Water: 0 e . zuc t e ' » _ Gy kunt look met vrucht de Slaaglv-polejeigl in mighejmy Wplenen ’ en de aanwarfendf Lam oninatige Buikloop, Rodeloop, Slaap oos er _en _ Men Z31-er de A . . Kugchen gebruiken; want -z_y' houdt de Zinkm- Duizenngen, Dgigfggggfip2?If:;£;£_‘°°‘f;‘:I:,{';fJ'§l: . 'é's—‘~"1 OP: bedflatt depyn. 611 doet Zfichfles MP3“; heden, Ischurften‘ Zeerlieden en de iiekten dcr " Gy zult de Slaap-poejer gerced- maken met drie kieinc Kfndel-en C7,, Vmuwen ,-,’,e‘de genezen ' .- €l'eme“:g€fi0f€Y1 Wi1deG31g3a 9" 99“ grein °l"5‘f”’ I Deze,Remedie heeft dit zouderling dat bet 05 L‘“d’"‘“7" 5 SS’ km“ ‘Wes °f dfie 5'5in0P1“"1 Bloedzuivert. ‘tls niet nodig een ader re opgnen. Keven a Z0 69” EYE“! “let 863098 15- Men zal dieRemedie nietgeven aan die in doods De poejer van Angelica wordt gemaakt van de mod zyn, wan: dag zoude wezen in ’: water 100- gedroogde en geitampte wortel van die Plant; Zy Pen 315 bet his .rb1.and was — ~ ~. verbetert de koucle ongeiteldheid van ’t Hoofd en onde‘, de ymoors Rock}-es éyn gel-uikerde mm -Maag ; verdryfl: de Winden , en veriterkt de ver- kemze am ‘hare wkhefd zy zyn mm, kindéren zwakte déélcn. Men geeft in eens van acht to: of V00, zunw die van lgemedienmet houden er; .tien greinen in een lepel Wyn. Gy kunt het op ’t iekker zyn_ , ' _ , 'eind van can afgaande koors geven , om te doen r _ V zweeten, gelyk ook in ?t begin van de koorts, om ‘ XII. Uitwuldigu .Rem,,1,',,,, de huivering voor .te komen. - - 4 _ De Alfemwyirheeft de zelfde eigenfchap. Men ,_ ‘t Is nodigs, /dat hy , die uic liefde der Arman ‘ma’-akt ze door de bladen van Awem in witte Wyn Remedlen wil geven, gedurig in_zyn6 Kelder, of 4,1, heete 33,;-e doe;-, uekkgn, V ene andere plaateeen kleine fI‘ob houdt, die een , [De poejer van de Senncbladen wordt voor hen derdej vol levendlge Kalk is , waar op dertig pin‘ :gebruikt , die watr teer zyn , als Kinderen, Oude 161) , Of ‘.1331 Ontfem RiViEr~ , of Wel-water zal luiden, zwangere Vrouwen, en in kleine ziekten. W0¥d€_D 55303571; 0m ‘C V01 33 make“; OP dat 11161! De Inlandfe -Rahal-be; zal in onze Hoven wor. met (lit Vcrdroogmiddel de Zweren , alle dc be- den geteeld , en de wortel zal ten gebruikc der fmettmgen der huit wafl‘e_, die daar door genezen ~Armen bewaard Worden. Hare hoedanigheid isals "Worden. Zo’er hardnelclugelweren zyn , die vom- die van de sennebladen, - - » ’ dat Kalkwater niet \yyken;z_ult gy een pintvan dat _ i ; v ~ _, ‘ . b n _ 4 Water ne1nen,waat in gy een dragma van jublimz. XL Hoe mm de Pajioorsvflemediegebruifien moat, tum Corrafiwm geflocen doen zult, om dat water 7 Mén -nazmtz: Pa/loor: , om dat zygemaakt in een aarde kaii te béwafen. Dit genecfl nietal. . ward: tux dim/la dcr Herm Pa/lore». . -leen hardnekkige Zwcreu, maar zelf het Koud- " ‘vuur. » ~ \ ' "De gro_ot&e -Deegen dienen voor 'dc'VrouWen, . Gy zulc ook neg ene nnderepoejervbewaren rnet ‘en Mans, en de kleine voor de Kinderen, en tcere twedragmzwit Koperrood, en een dragma gette- Xuiden. . ' _ , AA .ten.Spaansgroen, gemengd en geziftg en gpdeze Zy, die vreezen te brake-n,»of om de ongemak- flof, in een aarden pot gedaan,_2i1lc»:gy drie. pin- ken van ditGeneesmiddel te‘hebben,..zullen een ten ez1g zyn ; en zy daarom d1kmaal 0Y1d€1'- Wat de Wonden belflngtrgy Zukze’ .dle over een zwakke Maa A f ' , - _ _ g , en v(.rL0pp1ngen van rvuxl zyn , met rode Wyn! en laauwe.0l.1e zuxve Milt en Lever kla en en-ene ont”L -It ‘s an ’c V d . &. f mevtwe . _ . g ,. M‘. em v _ {tends ya:(,“¢]laa.1'\.1)eab t°£E1Ie3P‘§1eS1\‘;ee’I vanBoo_ gantfe hghaam , zo maakt degedunge fpannmg mg’ 13-*d3-. . hike“ Welke gymetden der trekke1_'en van de hand,memgmaal een Krampy n’ an we Pjers van d] Vflizwerin en te ge_ en doofhexd, dxe allengskens hare kracht verheft. “awe z“I‘~‘““”ge“’ °m 8' E ' Eindlyk , .’t gedurig flrak houdenvan ‘t gezicht, ’ “elem Daze Relnedie "1 00]‘ tot een Pap‘ die‘ en ‘t voor-over houden van ’t hoofd, maakt veeltyd fie“? v£’.“‘dd" Pyegégeggfiizdlden re’ mmgen’ en pyn.in ’t.hoofd, ,§inkingS;n en vloejingen OP de_0- egn d‘”ee’:mr’°efla enMidd'e1enni‘etgen°eg zyn, gen ,en andere zleyten , dxe door de opjettenheld, uh‘) E3; Zndeiu bg dat~Midde1 doe“ om bet welke de,Secretanfl'en moeten hebben,..verméer- ian ag1'}:,11en Op bekwaine tyden en P1aatfen’te Edven. gffldhwordm’ ‘mg’ de ge-dag?“ te V°1g»en"an bu") . ~‘ . . . [6 un voorzeg . §i‘“‘g1e'Ykb§&“d‘°t f“11d3fd‘g*(‘;1‘ieh{”’éz‘:)*;_‘;etI‘: zggtgnef Om deze ongemakken voor te komen, moeteu C "pad 1 mm Em P5’: bidjkhen Zich te1a_ de Schryvers een mange lighaams-oeffening hou- de Zangmakergde annmtinfzyne p1aats_gefle1d’he£ft; nnddelen gebruxken , voor a1 zo ze emge veritop- dat God de I ken heeft gefleld op datvze vex, pmgen van de Ingewanden gewaar worden. Zy éldin e O tfag en van éen etrzpuw befiuur en zullen de dooihexd van den arm en hand voorlgo. geelvngldi «:1 ui:d§e11i1 van hugne goederen jegens me“ d9°r'- ‘”.-W5” met een “.7em’g Ama”del'°he' 3 g ‘ ‘ daar een we1n1g,Brandewyn1s deurgedaan. . de armen, diete eniger tyd irpt édrdeel de Wk? de Hoofdpyn belangt ’ zy Zuuen vluchtige boom, amen Z“,‘,i’5"“’ of’ d?eme3’£ ::ndGeo§rR:l;b3e,; zouten gebruiken , als de geeft van Zout Ammo- ,e W” five“ Igoet ’ enk '71» e " den armengom niac,vvaar van de reuk in 1taacis,.omdedoofheid men ind en 11 -Srendte, m1:me.n’die mbeeld Van weg _te neruen. Men gebruiktsmet .v.ee1nut de Ge- zyne ",fi’“§‘ e1«G’ denvrxt $31 V5,, 2 ne_k;nde_ neesmiddelen, die dienflig;zyn,- om ‘t hnofdntc ‘lzgeiga bznhfigrtigheid v A‘11}e’s'wat wy 2“.iVe‘°“» 3‘-We .Pi““." Va“ 3""? K"‘”“ » dc Km‘ .zeggenz‘is.Aw,1‘nYMn D“"-tween vérmaatd Games, mxddelen , en';\hesm1dde1en. Zynnoeten de fpyg beer waar 0 men zich Kan vexlatene zen myden ’ dle bekwaam zyn’ om“ fioppen’ en ’ , P. - 4 . zullen een lofl'en bu1k makcn door. zacl1te.W,as- V “ middelen, als zy_ nodig zy_n., I 'XIV.~A[ge_m;ae ‘remedie. _ ’tGeneesmidde1 , datmen daar toe gebiuilct, “‘x~n1:: Rtmedim war me»; «am azizmz Kn,/L-’ ‘. ‘winging,’ ' ‘ ‘ J J '. ''‘I‘‘:‘m’r_ .4‘, prgkk€rf-‘ ‘ een, of we oncenivan de Paftorale koelgjes ge- De ziekten welke zy krygen zyn zcer gevaarlyglr; ghfidtenywazicl vanhm tg:€n_V:70T833‘:;1ev1r‘e";1:1°1 is; him wexk is ’t zelfde niet als van de Zetters. ‘e proken is. ‘ €11 06 F119 Z65! ’ _ . _ gedurig zetten , en. edurié’»t-oog op’t1f<-:hr-1ft,hreb- 1rren’er te veel van zal nemen Maar ‘t; 15 gus met- ben. Deze zyn ge urig ee1xz'rtsend1even'ondIe)r- met dc Braakviyn, welkezou e doerr= ex en, z0_ hevigy en Iopen \wegens hun gezicht gevaar.‘ e men’er te vee van nam. . V » V andere die’ den-‘Inkt _op,»,».Iet;te1's doen', ofvaan d6 H ' P g.“,nme.m’_ J‘? _. Pa“ ffaan,§/nan; geek“-,g:fiaau b1yVven_, krygen ene: .Hae mu, e,agemme.remeb: I . k »a« V zwakheidfiin de\N1e‘:eni~, -en’ vennoejenhet gantfe '- V I alle flmrtm Avanligweex ar‘e‘ZJ£ It 9 « — llghaam. V’oerts~e:iie wa§mtce1eva%de Kagchteligionj - vfiarrhg geneq/iv dc lk 1. -on e— n» inter vniet‘: on- — - - v _ _‘ ’ ' denvgveerlferff ;n§ak:ui1en aan Zydwee onderhevig, ~ 1:-Des avonds; “:12; ullfln na defi Q1131? . 2111?) g? ' VI) J ti’: k'" en-‘ en andere’Borf-tkwalen. de P.0€J'€I= -951’?! 13$ Knemens '1“ 951183 T3’ gr:"zi$n1g\"ggr-afiléngié k-’waIen Tte“beWa’ren.: :moe'- den Appel: St}‘<;l0}Ef. 091310313, 0? gl:b31*ken1}(31{€f’t0d, ‘ten-de Drukkers hunn‘en;’arb'ei§=1’matigen .heni,gen of:(f)uwel’,"eeu‘ a mu!‘ ‘aar‘na_v2u EV e_e“ ‘ 991‘ syd:ru£‘tkn.van~hunnen.‘axbei‘ ‘ n‘-nooig-.u;t~hu1me laten_zetten; 20 g "€BWQ711‘i—1‘?b‘é ‘:‘°dZ‘:i“a:°_“ Drukkeryen. gaanfveor-d€1t=z b ejnzgekleeds 0583* m“”5J¢"Va'I’-’dat M‘ deI.gema§ “S1’”:’etna“es‘}atm ~mante'Id~=2yn. De Z'etters‘“1'noeten !Gc>'mferven ge- zesendertrg grem _po<‘tjJ€I-.<’ (_7Y Z“ ‘n 0 dat 3:. b‘ruiken,en'van tyd tot-tydxeens _opkyken',‘ vryven laau_:worden_, .en m e Lpnfxst l’0E‘l:8d ,K}iEf’teer let zicb dc Ogeniomtyds-eens-zachtjes met aezhan/d pow?!‘da31"Infi31€C'b1YV€.:I1 me“ K16 fleet ech- am de gzeften op te wekken , en waffen ze fame Mark W91» dfi‘ 315 men 339“ Y 8 > Wyl.-ee,,9_.1,,et.},e; watey_van.Qgent;c_ioft"? Vj01en=». men-.niet:n'a1aa£~te’gene;eIi: nnaar r.}'ui£¥10-rf§h1Cf- ' ' "l ‘" ‘ g:;.E.en-, _m,'dfilrge1¥lm\ , lyjs mew. is niet anders , dan Wyn in een Bottel gefioten , met ‘ .2. - . .._. L—<>' We‘ “-4 ._ .__- _...-;a.___:c;x,\—_._......._.. __......A, . ,. -' 1;. -Een uur, -nadalt gy he: Klyfteer zytkw-ytge malkandét een nut koken ; en a1s bet koupis, Worden , of de ~poe1er zyne kragt gedaatv heeft, giet dan dat Water in een ander Vaatwerkten gt}: meet gy»een Vleesnat, df Warm Water nemen, of bruike. Water en Wgrn. _ ~ ' 3». Des an eren daags nuchceren , zuicvgy a'cht Etgmfclmp was be: Wgetaéele, of Gfoehvater. Iepels vanhec Medicament nemen, twe uren, daar na . d d _ _ b een Vleesnat; een uur na dat Nat, Weder vier Iepels D“ Wat". b"“5em‘E‘ d°_ °Pfl5CgJPmE m_ 3116 56 defi- vanytdmiddel, fniwe uremdam. nween Vleesmm len van den onderbu1k,mzon erheld In de Lever . en M11: , terwyl men —de hcete ongeiteldheid van ,g,,,g,, ,1g,,,,,,,, M;,1g,1_: dle declcn matigt. . Neem ’t Sap van Bingelkruid,gemecne Kaasfes- Gtérflifi 7347! ’I Grbeiwattr: ‘ Maden , Bloemen , of ’t Sap- van Perfik-bladen, G. .‘, _ , , _ ; Verjuis van elk acht oncen,nvierA oncen fap van de .7 2”“ 57. “mnug dage‘? “"5 a “"59 m°1'g5YT‘3 bladen»-van Violen, en 20 veel fap *nog van Berna- Wchtéren.-’.V“=r. 513"“ ‘’°1 V“"’"",’em.e"’ d°e“d<.9 fie. Na dat ze over ’t vuur gefchuimd zyn, doe’er “ .57,‘ buik ?“1V€‘’eY1 (1511 eerflena mlddemiefl 9”- byt een halfpond Sennebladen , twe oncen—Rabar- tW”1.“3fi§” ‘I35 , ;- , her, een once Lorkenzwam , tvve oncen geftoten Zede“ k°"e“ ‘Yd *5 0'“ °5Y1_GY991“’3C'31‘ a 171973 Boomvaren , We dmgmen gefioten ~Wy_nfieen_ het Gemeen , bekend .-waar van z1eh1erdebe('chry> aout, een once V,enkel., twe. dragmen Kaneel ; Vmg- GY km“ k1°Z‘?11 " gee“ *1 "= be“ duflkfi -* ‘ ‘laat, het- alles enenmacht trekken in een aarden pot, die.wel ‘gefloten 'isr,‘op heete as giethec’sanderen- ‘daagsvaf , pens het Wel uit, doe ’er in we ponden Suiker, of me pond en een half Honig, en zetten- de het op ‘t vuur, doe het tot een Stroop koken. Men geeft he: van een once tot twe , doende Zllaafifel van een under Groeiwatem v _‘Neem twe._pinten, Paryffe maat , v1er-water, gletze kokend in ene ‘aarden Pot , waar in gy z_utt gedaan hebben een half once Crenaor he: zuiver, of gefmolten in een glas .Wei, o£Ger- ~,§:::a_:;vg:t°Vffib;a$f£e}{%§§§:V;§t Ba; firs?’ flenwaterinnemem - ‘ 1- - _ . . ' ' " I Die willem dat dac Middel. tfmeeruitvocrt; zu1- z;;f,ge1?3,;:Ie]:.c:fl\:,I;a:y‘?;’ ‘fl;a;?:;?;; Zz\l<-;>e‘d veroorzaakt~»w'orden ' zo da,t het am e. ‘flan Ire‘3t°“§ 9 of Bernafie. Men «zal matig oef‘_ aid“? bl¢€k,’ en de Pols Ian faam en-klein ls lenen’ Zlch veel '°.mh°”de”‘= " middadflaaple niéfi wefldig.wordt,h..et).dOor,Pé flemiale ziekée‘; ver‘ “18 nemen , en.z1ch-xmet vermilaklyke bezigheid. ‘°°1’Z,fiakf : Of door lieeftenlaeten' ofdom ho‘ 6 wfi gave” . , v . 3 l ‘ of door. enige on efteldheind van Man Mqlp ” 1 de Hartkloppmg d°°r‘VeTx‘=’if., of een Pelt-~- Darmm.’ Buik’ ogflammzakje of M xa $166“! t, léchtveroorzaaktwordt, of zy van een beet kom“ V Z0 volhcjd van bleed oorzaak is meet H-‘en 0 van vreugd, of droefheld, zal de een door te- bbed ‘af‘3PP5T1 . naar gelang der krachten d cgfenglft, en de finder door ’t matige" -de’ dfiftéllaz kulnney en“}t) laargegya l 7 er’ lezgazayf Egrrnztaik V? lg”? gall}:/IZeH,W9Td¢n '. rl ' s‘erveel itteb ov‘ ‘ * . ~, ~ ' an F 013%: M , Milt; L‘ A’ anew opyden armifylngaztzgfigglfiégngggngggiet. moer, l)armen’, Bulk , zal men dag Hartkldppigé, tfnd; menfzet ook een droge Kdp op hethan,,e_n3- genezen, door Lwegnemen van de oyorzaaki V I. -a s _eze a enomen is le -A ' ’ - . dragmen T%1'riakel, met tigfl Igfeninceln deellloazetri :9 Aéder’ C1’"m_/e rmddelen -yaw dc» Herr Les fraan',. op een fiuk Laken. Daar nalgalmen doa M -mery 3 van de ’Accademie der Weten. Baden; anders zal-mengeven Klifteren ‘ ekoo‘:I:A ' -fchappen’ Dr‘ "1 dc -MedlCY11“-II a tegenx vmtZemelen.’.?OAce]ein - I-avtuw , 'Kornk%1nmer,>' . ‘ ‘.#—D“mP'” "’ H‘”"/”1°Ri”£’”- » me fin -Werme; zyn», en ’tze1fdé afziedfel zal) Al" at '1 . - .- W ~ ‘ tot een smvin we ‘ . _- . ., , . ' “e. 9 ",‘“‘| St-J=.“1S krmd . vlugtx -Zout van~a nefild 1 V 8 » V _ . of dnemaal op een.d21g.d1e-. P1)len‘:xno(a131e2lZc(;e1:f.G§\gf:nv§1eJe§I:xganxvgggtaf %'uP.. _ en-za een afziedfél va - j 7 ' ‘ . In I 100 3 war dam gebmikem ‘.Die.zach‘:.h*‘él:iQ‘¢bl‘t??:;l1it:1rI1l §]r1r1x;1e1z'1,.. \ e‘l3, vatn v1e1{.7tot_ acht druppena. 1zm.:}:VA.(t4,5(g?[m:1E1oni ,vby_.doen_,’ of suik’e=r', 4At0fen \3::pp1;r11oo1.vanMars;:.Men»geefthetvan+ oe ou. aenlea ' - . ‘ ‘ g gen d1e kleme Remedxen. Tmétuuluvan Mars menzout Ammoniac getrokw Sat‘? ’ Remediwvaar de Miltzu:é:,, ' Men zal verbieden alles war t gekruid is, en grof Vlees , a:cZ1f§§1§§z?e”t§§f' . in We glazen. f K ‘ , ° 399°’ 1“ d°€T1 . Of een dragma Cremor Tartari.., REM. REM. 'sa1Polychrei‘r; men géeft het van een ‘half tot ' I 1ze;J,,,,1,', .,,,,,,,. srzydwe; zes dragmen. . , Zout-van Zwavei ; men geeft het van -IO grem, , « Neem. eenghand vol Maagdepalm ; -doe ze can mt ,_ scmpels. K I am ,; of twe 111 Witte Wyn tnekken ; laatze deut- 'Magi(traa1 Meliffewater ;-mengeeft hetvan een aygen, en geeftze den Zieken. dragme tot een once. _ _ ‘ . Geefi: van Men1'enhoofden,- men geefizhem van C/Jymtfe Remedten war :19 Ziekteu , die “ale een drup, tot 6 , en houdtze onder den neus. aenfen amfkamern om datzc -van rial): lion- Elixyr Afltepileflicum. Men geeftze van vie: tot den zyn gebm» , of anderfim. ~ twintig druppen. _ _ Vluchtig Zou: van Karabé ; men geeft-het van ' L Egenprys, ‘kieme Santone , Menthe, SaIie,' vie,-mt zemen. g,.einen_ Bete_um,'Weegbre ,Byvc_9et, Sta ans-kruid, Alfem, Krifial van Wynfteenrmen geeftze van eenhalf Mfiilffc, Yzerkyuid,Poeler van dders. Men geeft dragmatot dfie, ‘ V . hen-v_-an-ach: «grein tot een half dragma toe, in Olie van Brandlteen gerefiifieexd ; men geeftze “CW5 “1- , ’ van een drup toc vier. 2‘. Peeler van-Padden. Men geeft ‘ze-«van=acht Em: de la Reine J: Haugria ; men geeft het van 8‘em€‘“ *0‘ We f,C“1P‘515- een half tot 7. dragmen. 3. ’t Vluchtigezout der dieren, -van Zout Am- Vlugtig Adderen~,Hartshoorn-,Pis-en Wynfleeu. maniac! van Brandfteen ; men‘ geeft he: van vie: zout ; men geeft he: van een half-fcrupei tot zes- mt VYf“e" S"5i“5"*‘- . - V ~ . tien grain, ' 4. De oiieachtige Kruideryen; men geeftze van Kaneei-eiie ; men geeftze van een half, tot twe 235 tot twintig d“1PP¢"- ’ ' T dmgmen. — ‘ . Tinétuur van'Ca/imum. 'Men geett ze van Tinétuur van Spieegias .; men‘ geeftze van vie: drie tot Vyftien druppen. ’ toerzo druppen. 6. Tin€_mur van Spiesglas. Men geeft her van Amihefiicum van Pamms ; men geeft het van vier tot twintig druppen. xo grein to: 2 fcmpels. 7. En: Venerii. Men geeft hct van zes greinto! Eau..da Arquabujad: om te ruiken. Saiietot een een fcrupel. . . . Conferf, of een Afziedfel. , «B. Tinétuur van Mar: , door hat Zciut Ammo- , Water van Ora-nje‘uloefi‘ex_n; men geeft he: van =niac getrokken. Mengeeft het van vier tot twin- 'een~dragma»t . rec re ftaa =11 bl, ' » ' 1 w , we-a a ' ~ r_ . , m..i;1.:,, 62:‘?.s::;:e:.::‘;:23:3e:::2 ::"w:¥%3513"=§i“fi3$%a‘?s’u5%f g=£§* zargig-fnssfadsznaa,g;:*:%:"zaa‘;.:: R ‘°"'- ’ vogi; d§%31‘:(‘:f:!e:-[:;':r1no{::si:e‘i1e§]t:.1x?:ilEciiex'1;1vglgegfir . i 14 /”‘:dzt _’1’oaf;§1€_ Koortx dtr 1‘,7¢ard:n._ ‘ . ‘ " ‘ m e ‘1 ° ° 9 V8" en "1 W539“. dae het Paafd tie’ ' ‘ . V koorts hceft}; ZcF,°£ :lc§;.haclfei' handelingen der'Koninkiyke societal; V » W -» .. . ya.nI7‘6 315‘t.h:h‘ . ,. gjgigieizjaggnegrgntaoirxntiggxlgfemfiaeiail , totetwgali‘ [tie Oogeen Efifiyzflaifi’z§2£3i§E§%°§;§§F=oxéagen , a e. e enen 1. omw 1' ~ " v , . ,, '_ an, o_en:» van 0 y metwaterheeft, en de Iippen en ‘t: amfe iy‘t‘- heid had , enydat die daar van braaf af ' , _ gmg cu zacht, en de ballen hangende z . W; de a em en‘: , braakxe, dach , _ ~ . - v. . . entwmtig gryeigeh ygggentgignigsgnedaarna,vier- ‘F’a“rit_1;;= rl amn jzrandende; de benen van een am, 48‘ En dat men. ‘due hone-1 began . “lien we- 12151 t, ' gen me:-voeil: , en in": vboxtgaan wa W‘“‘“° M€1k'fl5bde3;"dat by daar mfie W “hen g V'len fchgrme Wm” "Hem » A - : ..-,3‘.- nren daar aan ; nog vierentwinti ‘* .einre“°t‘.”_‘“§8 Id .0 gens Pfitesm klmnen vermoeidheid en llarh .deze “EM men 0P degrond vieI%.reg;baaflgl:Wyidc:u ’t etPe?:a:evc:“;°!'tS V31“ vemmzaken ’ énV:v>d°."l‘ en in ood b dh ‘d , . 6 men rasin ’t-9 ‘ _ mum’ m):re5iea‘::;ikw<;xm., door te veel kwylen, flaMen moet dc Paai-den genezexgoxiilgge am den ~ HY fi3f"W1¢'fi.»h§nden de eerfte l ‘ deg vmflchoofd ad" “3 Wen ,Vze doen vaiteii grein,; ,d¢ ‘.-¢wed¢m3'a1 _.twaa’If mi t. ma“ “V9” " E“, 9" dag Lgnvende ze weinig'te eten " er; ;_a,,_ J31, ,he,1',a'a1~dé~h-Y een ‘gaeinintlgd ‘F9’? daan gekfiifltlg laten wexken. . ’s‘Winters mdet menie hiy -vervoigde 20 mg twe .0’; «dfie8MV s aan een, Pe («ism , en in een 'heet‘Stal*h'oudenL; . W,-0 1, db hét, 3;Ee‘;‘l.»= 3?! ZYdYvareli‘i.jgenezen ; .dit d?::le‘s:lS»;l1:rriax'1l:r‘:- hggrin t<,if:mVLr'éieE‘- gggeiwil h}‘:ti}":é19",:, 2éh3t’meh meer le ,3 “ ' ._,%.,'a. fmaac g1—]j"~’r~r~'a_~ .....w.,.;.. W mebe- ::r.:::;.:";':e*a'*a~“e=e=é5;i‘°?‘?%e’?n‘%¥a"’cv HY beef: maar 3:‘ ‘ - ’ . . ‘ 9! enwater ev' . * ' Een Mcisje ’ da tie z\7(()):1gé':H‘e,;1ng:l;:.ldé1o;l1l\g:11il}l;:I:;d he 1: ii: nigsaittyilcifckelkerfa fiat get ePnaard den flfoorts 39 3”“ W38, dat lde Meefier voo it " v ’ . l 00 ant hangen; ~dc beenen vrecsde. ,‘tw.erd V k - _1' Vet ervmg an een fprexd, en trilt maar, ’ “ ‘» §.....,.......rD;.°s.,s;:3.n§“s:%::g::.2"; ::n.:t::‘.m,:" W-me=331n‘i!¥§iffa?:; e voigende .1!/Iaansveranderin ° . 3 : m0€V-‘‘Inen‘maar denken 'dat bet‘ aesgelyks. mt gefchiedde gé en op de zelfde vermoeidzy.-‘want een'Paard' datdekoo’xtsh' f ' Maan ook; en Op e "°1€eDde Voile 231 fife" Weigercn ‘is droevi ’- d ' ‘ a ’ee- ti van die ingevin “3 Wk Seen kwaad gevolg k°"l7‘vmgn1Iia|2dI6S%enk’en kan zicigi ’IliC(t)eC'I:pnI’IEeCthta8tiI)dnn E3“ Jonge va :' ' _ D C" 6 oortseneet hetP d ' ' berm, had vie‘ ‘gatlgl g:1:rnv¥;an_een dolle hondge. het . want her kan haar geweid nie?§'ov’Z-§f§2fl§fsfeF ’ PM Werd hem gs even Ms. bn In zynbeen; Tm-. dagen uitflaan. ‘ . . de Wonde geleg , e“>h.ad,e?Vgt:gze,nDl:%;:aIIt1¥~{en op daffgl%io~ge§:*:ic‘£:«ai%zegge,,,amen west "am I . 5' ‘men - ~ an °°“S 1'1 6ft, aahzyneOoren er; Een ]ongman v - — ’ » *1‘ m.°n_ <1_e}1and laav’ le gen ” Pd k uk *, me: vegfcheiden a23i5§r::re;eg:?e:°_'1glolgenfond g;1:10;1I<:1a€l:"1:3I11ad want daar ii: kacnpmgn gene mm, C 00“ dmefgeemg “me d , e~ ong- . _ ‘ . en xnoet een Paatd datvermoeiq. werd echter ’ n e een ‘MP 005, ’5‘"‘eEd°°’1 lfiten . of her 10 t ’ ' . “en men he§1eEf:§§n‘?P :1‘: tV$igneI_1£1e Wye. Eerll Zwakkmgvan krachten: maa$Iéat§:sv:1:de(il-Egsrireetr vcwolgens gm. menheam .‘ enediét. 3.1.1, gzlriilé‘-?eli:Itt van biped overinden is , en he: aé 3: Turpifh min 3; X M ‘Himkle: 2:23: dat als ‘h'etPa‘ ’ H’ ‘ ‘ . . ’. d d kc _ Rad. Comm)‘. 3_ gegrans \;(an ‘zwaa’rte)-op den groai:d'va?lt, gIr1tzsii1‘e?\aa€:3 Ther. androm. q. s. gen oeiatagefitaifvgal tlghfleftozo dikkeen “"=‘“°“d° 00-. Maak’er 3 Slikbrokjes van’ en . . , Liplgen bleak 2 7 yd % °.ge" k"“"‘-’P°“ doemde‘ °““"°““°°“ in , -en drink Ziaar men} er “v°“d5 lighaam door 33:’ h.° 311°“ hang“: 5“ T gantfc‘ de devolgende Julep op vier lepels van 3 e Itte verteerd, en mager wm-dz, De adem ruikt kwaiyk en wordt fie ‘ ~ . - k d d 35 Aq. Rutea. .5 V ;_ §;“5 1‘:_‘;§ff,‘:°):’;f‘;’- ."V*;e§rt zich wel Ililet gglt-nee: Thc,;ac__ he ’ . l » 1"“ V°°T§,‘z,elf‘ met a1 flaat gy § 1.1. t, tR.aat.nagulyk op de beam“ En W t _ Sy,-_ paon C I geien. ’: Paard krygt die ziek:e’~ . 1 . P W35 ~ ' - § . /-3. beef: geldé e a 3 S I re veel M Tinél. Caftor. 5 II. veeihitte ;p’tnk’ 693.: §v‘eoit€raI:i0§aderg(:leden’h0fte 938 en ma 1;’ en ’t k h ’ ° 6 “F”. cid- ' a °' W‘ M‘? "3": xwa1yk°§y'3 Riga: ‘1‘§&§§f%u"“‘°°‘ gem-mhs’ ‘mi 7 Vv vv'v ' .I;ui_' 39¢; . _ . mam ,{ ~ ... , .. ~‘«'-'.»- »~"‘- '"’ "" ' ' .. ., - ' ' - 8:? bbv n~van—de-Genezmge- ea 4 ljegrfirlqed nit «re Neus— loopr, moee merrer err ~ d1?ié=~bflce‘n-‘en een haff Hgniéfirr van St.‘ ]_a'ns- kruid in gojena» V ‘ I , ' f do’en', gepulvaeriféérd vim Laurie‘: ,‘1net zo vee} txfmclzfdx zegt, datlzo het P~aa‘rdvde kooijts heeft,‘ Wyn en Water 2115 Honig en gieten hetxeen Paard' men her in den hals moecaqerlaten ;, en"t'd'o"or def door een boom in ; of menmoet nemen gefloten N€_uSg=lt,€fl dfle dagen lang m ‘t lyf brengen Ca‘s- Eieterfleli-2aa;'d‘, énmengen dat met een‘g1asWy1‘!1 59‘. ‘MSf1’1‘__h$ 9“ W1§Y00k'Vil1I elks ‘z_es ‘eneeiiy; met; err gietenier daa.,r nenos drie slam W_V119Pa:.F“ €.°“.WB"“g -Wed W! #61? Zéé-5¢‘"1Padi€.?W'ride- lgtefi hat g{eu‘xve1g‘(_gy,, _Zcj;§1et:c;1eut|.flaa_1)., qf. Wyn”; _daar_.na her zelve ko;11cylIaten1)etnen‘,,den aqmeid wok ‘ *=V‘*"§¢"- :mo,e; m¢r1;.h¢Fv °n.=;.t<*-11¢ W. “:1. ;**“.e dasen ’t~» afz1.=d.2e1> vm~Wvnr:uid» eerjh'a'1fuur've‘roinlei en, e ‘alshet wederoinxs ge- P1eterfeh,_P1n{ternake1 en Kru1_sfen' 1\/Iufit; " komen,moetn-ienhetmet.\/erfcheidenljneidvanVoe-> ' Agarlaorxcu: beveelt voor een Paafd, ‘datv de der vermaak aan d0en’;‘en'hétCerftewate1f.rnet~.de k‘oorts'heeft , ‘te geven zes oncen Rbzen‘o‘1i'e ;~e‘n ' ' ' ye; van,Lauwr‘Ler—_gey een pond goeden Wyn : 1naarhetmoeting'eenbe« cinder; van ,Ko<_>l_ en de fprnitj . V V _ _ yen’ 20 men ze vindt; ‘ ‘ ; 59,. _,i Qoten pleats w_‘ezen‘, noch,Ho_o1e‘ten,en,, kgnsiélg ; -‘ ~ v 3 _ M . _ 1‘ _ W " l5o”11§:]‘W§lter drmken ;.en 20 h nie€:WiI;—;hec'€ddoi 21-kezz: deg_K9hr‘t;,_en.d; Ggqeggyg yin gen“hoor11 in_'g§et'en; -331-ie‘ ége‘n”_ "Pzlagnnius me;-kt aan, ddtelfs de koorts van pyii. dié me: wolken zyn . "t geeft ‘een hxtte vanizxch. in de ingewanden wordt’ géwngd ‘ aamen been ’t.hoofd.hang;, ’tEPi1§;'h€t beeft; en kn‘:.11'5.f5T1.dt: fvaard, dat daa:-van gekweId"x3vo ' ‘ 'enjé'efi:',‘a1s. zyn zak is vol zwereri. ;. deirqten.’, die‘ .hsmvb'03/Bfli men ’: vryfr‘ met: een otic'é‘Dr'zig’a ‘ _ i_1'1’tT\‘7efh6§me1d-'zyn, 'zyfl Z'a.'cht .;,h,e'e't e.n.fl3P x.-53° goede ‘en Smnac ;: van e}k's fwe'%>'ncen;"; ;Wi‘ttevPe‘-‘ ogen ‘bol‘,j..<_1é 1ip[p.eI'1,hang€.1,1 :1-1S',d'é~[1£'0PT,f5 b"13m5- f>;e1f‘e'£n onee; twe pi1&tei1'Wyn*",*fap \"an»l’£Ift»i11¢I_-' denx~t€-W€i'k¢i1»lD9‘eF mvei‘1?’t;<.1?aarL dekken en‘ ken ;‘ drié"o‘ncen ; '1’ieterfeliie;2'§a'd twe ‘oncen: ea W7“'m4h°“a°i" v Gerfiéumeel §¢V3“'e‘°n-1?3“W3t9¥», een ha-lf ;’ Myrrhevier ofic‘en";5 lage Eike ‘twe/on. a.ls;’c een lege inaag h€€f_t~ ' . l . _ . cen; Kamillen drie oncen, Gen,ti,ane'een half once Heeftv he: eexxvopgefjcdpte afgang, m0€t’1T|¢nh€T~ Men moet het fiampen , ‘rt nlles onde; een men- nienwe Mperbeijen, ge'.ven.,Is-kj1et'.1:e_1'os vvanvaf-, gen,‘ en’er daar naehet lyf medejvryvem ’ ' > gang, 'm9et.3men, het;'c1’¢ .,geflamRt€.'?V9Ft€1§‘£9V€n 5. Anders Reihedie. ‘Gy zultfde koorgsfverdryvén-';‘ egnze met,een;p9nLI Hdgig egj lgirle‘ p‘c>’pd§n:-£8-, de‘ pyn der ingewanden wegue.m¢n~,-en ’b'—v<:_r1m;-" l;ook§=;\’5ZiLter'g¢V<7n»-,¢I} ” e7L'h.9t,d.°.,, d5Ne“§7. ger'd'_Paard'weder~doen aankbmen, 'zo‘gy4tWe‘on- ggtenjing, dnar na1}e;ia3ten;n 9fe‘1§ad¢n‘§fiap.,Ien 9- can van-de. Ma_1‘ge neexnt, een halfpond Wie_rd‘o‘k: vryven met OH? 9“, WYn»'dekken het.WC1..‘9_n 13‘ Iris een h‘aIf once; Peper een halfpond ; Laurie!- t_€n.het rlifl:€!1- ' Men mofifhet aueng-5k‘.3“5 V°9d?1’ greinen, Pieterfelie-zaad, van elks een-once , al- gcven; 1at_en hetzin deflagenvan ’thoofd',tot _dr1e. 155 gefla_,nPt_; men most ‘het,».m¢t,Wynw1a~ten _ne~. ponden, en ‘s énderen daugs in d?e'a'ders‘fe1- Myr-rhe';: liele Baden 'doen ‘ aan,,'€Tl.ih 39 W1fi¥.€.Y—'1flid6'Sf°" een Repel v_o1 Pieterfelie-zaad,. alles onder een»'ge«- 1 r ven,op dag h‘e't m1rider—koude lyde; ‘men 'mdetl1'e:‘ mengd, matigyoedergeven; m€t'h.€tM‘€€1 "an gIa3.11W= E1“ ' Men kan her, in de Wir'1ter,gjcven—natrgemaakt= xeten,ofKoom. Men mo_et_ hetkoud eten geven,en' Koom, en mag z¢.mer.AHave;-_ . ’t?u;ge1;en'r'11“e§ 'édicam‘¢;ntenr’§1at€n =1=_iIld.€nh'<115.‘ Andem. Om de koorts te"genezen', moet men 0 0ntrent.3é‘5bFTt,0Fd€n' h3’153.de'kT1*1€nVrYV9_n-2 nemen‘ een haifpond Geitenmelk ,‘ Styfflelvzo veel met h6t6n.AZY5. 2' en" 315 heFrb‘11F51?_‘d.5 399$ 15:’ genoegjs , vier Eijeren , twe oncen 0116 met her met heeL_wa’:‘e;.wa£Ten. e ' , ‘ ‘,‘ ’_ . in}: van G1askruid‘ond‘ereen gemengd, ‘tgeen men zoga iteimoedheid-k00rE§/h€¢f'7»'$em“3k?s 911 he: moet laten deurzwelgen. he: Pafiaird flaau 15‘ , moetmeu Tlet, drie diigéfl 33“ Andm. Men meet her gantfe lighaam van het; een,.een ‘pi-nt‘,G.éitémelk gBV'€I1-, Vie? m'¢“1‘V9E5J'€" Paard met een pond olie van Rozen, en oude olie xerr, ,of,een ’w'einig Styffél . €31 (1113. V3“ P33313312‘ fineren ; zo»veeI _Azyn en gemene olie , van eIks~ - ,D,“.—‘k‘m me‘1h,e\'h3_1e"'»‘ een halfpond ; Porcelein , Neutenbladen, van c1ks~ -' ‘ ' ‘ ' een pond ; Kruis en Munt, Wynruit; zo veel gee- met..den andérengemen L1. tot,da;,:het Eéagdxgenézen is, , _ _ Z0 de"k°°,“.5 W°Yd§"V9T°°TZ3.3.k.t»d°b“‘me °“°' noeg is; alles onder een geftampt en gemengd. V fleking, deft A1hfl5d€1¢fi'a °§ 44’-V§¢‘°‘i‘1 ‘"3" dc 19%“! gekookt; en tot een Smeerfel gemaakt. f Zi kin‘ »;moet‘men et eat ‘on en,enK en. ‘ v 210316 ment Zgut vryfv‘en , met .Ui§511 en one 5“ A-nderc Drank-: walke men 714 bet adula- Eek , he: de‘ béenenfioven en ‘t wann houden;. ' tgn,gg'pg}1_ m,;__ ,“,ryveP men dc M05‘; van Wyn., waar in men’ __ _ lieeft lateri koken Nakhtfchade. Zo het jaargety Gzntiau een halfpond, Gflerlucw V161’ oncen-,> her velenwil‘-,_moetn1en’Ekruiden.doeneten5 zen Hyfoopfl Vygenu, .-A1fl'em., . van elks twe onc‘cn;- Pieter- "REM' .W:‘}?~'E1‘71- .3891: .sP§ewr€¢!iPwd 3¢fl'h11fnond'.W nru'Ld.een hand a‘ - - rV,°1<}_ 1?¢!3.in‘een Val: nice’: gegoegzaam '“':g;e1- vk,‘f,,‘1_*°‘§i:,‘«‘;f.“t°f,‘a°¥?aede$t_Y»%=.*z;nden .:-naax-dc oqrgg. fkokeui of '1: genoeg zy, zalaam dezw;i1=theidbl'y- ‘ \D’e de'xVdene1z'xn'ge}wmen- lg’ Pm“ gaggle?-'~ I .:§n.n Men moeggr een Pond unmet Koom in_ dndigt met ZW:8e‘£‘¢é}f90;t!$£§§&rJ:E:;hé1;v§gm%m ve. ~ .. . ten - v . V der-1s':e - h ’ ' .‘’g .V An.dar_Mtdd:i. Men h rv . d’ f - ' we ’- 9“ “’° ‘en: W." de koorts met gagpr een dogk g¢k1ena,e$f,te;fZi'e(I'&e1y 312$: g“§:fl_%:x‘:t;5l¥‘é331f 1l,T5T1';alsvZY.dI,9 Qvernteed wordt ifehea Wynxuxt, Melote en;Hyfoop gevcn. ' hebben cfiefze MPCCHEB Paerden " — - ' v 1 M‘ A = V . 01|1V.=V€'I1,der"1i3,Iin"f‘é‘.k "‘E”' ‘ T "M I ' ./Imlerr. 0m dz Verniaeia’/m'd mg ,e .m_ ggjn <;)veiix(I{Ioe:fig:er d “ haven ‘ .men. en de Koort: te gemzen. vingiilgafiogt (S:]}S‘1Zi‘;°n’5 dlaeggeu ;dwant de onder- : Men 1-poet nemen }‘:am-nakeneen once; Lam_ie1__ 3’; Z0 WEI. dat van den m:‘i1§t, #aI:r:1:15dcen4£‘:lIg:?:nlf .,'°_1_,e , L13, Cmomun, Hyfoop’ Wm elks wet on_ drziégkén dte _verfn[I'ende» Worden; 20 We} , als cen,;_ Mgagden-olie; vierfoucen en een ha}f; A1. ' 6M0 Van die’? 33-“ V¢“.°,1&- , ~ .~ < item e.en“ham)_on¢. Men mg‘ m am‘ Wider een .-mvvzczrxr .1205: .ln;a.11<_‘a koorcren; en ;elf.iS!.a’lJ.6.2Ei,6k\ xnengpn , daar een Sxneerfel yan maIgen.; 0fgebmi_ 105 half: (-1 ”5E”.’k *5‘ me“ d°".b“‘~k Ya? I’ l’a;tr;! ‘ken; Mengfel vgn Ageruxt, China worm], Sa1_ afziedzei, oor allzuxverendelfiltftegemglxemeeegn ‘fiferv’ Z°“t' La.u”"‘b°’1.en ,' V3-I1 elkstwe oncen. bladen Ma- uW“eI’N,an Bmgenmufi ' W919“ _ es met een emengd zynde , meet men.“ .t Hem , d. at Dmprggnxgm , dac l05ly\Y.lg‘]ngakt~:; _z1eke §’aard/me e v_r,yven. ; _ O 5 33“ °1‘$‘-‘1Yk° {T1 15 gedaan. ‘ z . ,: .- 1;"‘i‘f”“‘ Z98“: dat ,d9 Pimdefl. die ‘Iaft dragen, tie“? -en bu‘kFE‘7. z““’?’e“- “met me" he.‘ Pflard alxoen gxgu zy van dekoqxgs zyn aangegafi’ 20 def Z 3131513 gar: , uer_en_m gcv.en?Va;k¢gsvg¢_;?Qn. -2;a§§.s§:n_g§& tp: ftenlhelziben. en 1 hoofd hun e,, m. gjazfif, fig“ KW“ CF“ °I1€9'JiI:r.4.Pxcra.' \ 7 envo ,- ' . 5 V.e'n/ Zwnoeilyk met I:'it1:1ken_:d;nn<:r;lc:I:$kErI§Ii1g1esI; P De demendaagre kfiqttsn 1;o1m~gemecx11yk den llyvenl, na em Weimg 1662.6“, ml mm , an “ab dggrdaaefigveis fixeamet grove dingen gemed wot. _eu neder, als of zg een dra11ngin’thoofdkr,egen. M’en Git Ema .°m "ta "°"‘e"°“ ZYTL ‘ ., Men moet hun en ee,1-(‘ten dag niet re eten ge- Wume fig diff lziltilie Paard Warn} houden , en’t 33733.1, flea; hl1‘ri1,dt;n‘da.g daar aan ouder dc Itaart yen 31$ ma‘: Exmctente I‘_’Ie“§‘'e’1 ‘5 1 t‘? em‘ 33‘ Mfg gfin, en . qz;rr1_§1_ hun, npcnceren,.dgn.;ydvm mmzt Rape“ _ PM {farce} get Honxg net-“ge- By: "tF‘reenV‘° gende d 5"? d°°“n3‘.e“; K00) te zuiveren Vmaet C Le’ "3 fink-EL ‘Om butt nxe 16, en_ze tot vocdzel geven MaIuwe,.de.|;gP. cas ' on-rt " . -“me” n-em“ '5-3fZ19dZe1,V9-fi.SJ:&- JCS van Maihkboom, Olyven, Wyngaafd, of ande- hag” 5 °’-‘E: V>7¢nlIS-haail‘ , l11€¢.€4W ‘in '34‘@'«‘. re malfe bladen, en met een Spons vol wate d - ' ‘ ‘ " ‘ " ‘ vulhgheid uit den mond fpbelen, en die in dgddli de‘3a‘;d“"$° koom .k°mt Van 'b°d.°‘V~e” Vqchw-“vi” -gin) :r1eJxgaderdgZYl'1l3 Z6 koud water, driemalen op nieuW§:f:0,e‘1,;:(l3l1)efib5Jege.nt V” due mt due dag?! . 3§'0_P,'.t -‘ta eaten drinken; euzc met 11 . , ’ - ' _ — . - yen gaau, _.vo‘o1 _da;:_zp;genez¢n zm « V “I 3 &_Meu.m.oet fpys gevcn ,. dLe 'bcvocht1'gt.. tn. Vet. . Verfchexglen geven zef't vnnr onder d'e.6g'en D“_t&' 351Yk.Paaxdeb1oem§nr,‘ ‘]Ece1‘17i!c1):?:wr1:]>1c:n ;_de Kgtbollytllm , Benedid: n eren geven ze Tarwe-meel met W .. ~ ‘ ’ v _ ,0n{g, 0 van Mermrtalis ‘.‘¥en5d.»,te etcn '; a_n.dercn xvatrcnée metPe}2eIien §”1“"“?' °P ““"” dag he‘h‘1=*1d» “let aderluten aar; delékenze warm. ‘Anderen gevenze I-Ionig en Wyn 35’ fivergqfiielte ‘°:‘.m"-°-"Q ‘ V- 7 “ v 7 5-1 on er een. ‘Woxdpcen Muil met koort _ A .m- '.3_11i tn. §.€°»Z1H:V6Jl€na:II30et,_Inen cle zelvfdc _taI,IEI,_ geeft ln:1en hem raauwe K001. S aange Geneesmddglen dc‘ ederdendaagffi k9.0Its g.eb.mi'~ , 1er mt an men afne d - ' - .;~ fcheixzen foorten van koorrggg ondzghgfigfsufeggi ‘ten: 3-3%Wkf€. anderendaagfe derdenda ,1‘ . . du,,g_e , _en pe¢_koomen_ fie enkeleiidsggi? lizgrtfdn hebben, dxe moeilyk ~r.e gfifinezen zyn. gaat m vxerentwlnti urenovep z ‘ ’ “,m°e'-',z° matlg late“ Werken‘, ze v1'yvenbte- zaakt door tc veg! mg k ,« h ’ Y W0rdtv.er6c5r- gen t haau op met olie als die van Mel t _ ’ weren on'er'‘d-md .' vv_ ‘ - . ',\oen~ Vfmwerlngen. Van Vélllfifl, ,Wo11d%an,’l1u(i)r£;’. §a't“‘“5’1 vf 13651 kllfleren ,_ zo de bulk "‘.°.‘ 105 is: pmgen en te heeten koft. ‘ 1 cl C?" 3 2”’ rel V?“ K“m1“.9naM31Be,./Itvra mm, Dge door te groten arbeid Vferddrzaakt wordt 05 yQ"g'"ak"}“de Mlddelen 6“ Lynohe‘ D3" I1“ geneeft démr rult; komt zy van hbnger , ,[ ere‘; Egiz mérénattiggigg H‘1’:ke111.kl11et de poejercvagofler. xs er goe voor ; 20 van dorft ene (H - _ 3 _ , n e s een once; a xa dxie kerxi komt het van Hagen ; meegmexf 091?: gnclgcn’ Lorkepzwam een halfonce‘ gemengdmet _ » v — « _ \ . . . _ er enwater m genoegzame memg:e_ De» mg; V v v V v 5 mos: en. . . , . . . , , . . - Me? Zifit grate en vette Paarden inzonderheid I (116 Van Vlaanderen ontrent den herffl; , gedurige -85; V ‘7 REM. ~«‘no‘e't warmvénrdrooig zyn’ , als pie:e{reiie7, Hooi, ‘ met Honigivater vochtig gemaakt, gemalen Zoet- bout, Laurier-beijen, Ciceri-boonen; . . Ehige zéggen ; dat ze Paarden hebben g_e2I6n, die derdendaagfe koortfen haddcn, maar’tis zeld- zaam. Men ken: ze‘ aim den derdendag, wanneer ze weder komt, aan dedroogte van ’t velyen 33" den zwarten afgang. Z'y komtin (16 hflrm den ‘Paarden aver. , die koud van aarbzyn-, en-on ’_t laatit de; Waterzucht krygen. Remedim war Iltrmaéide Paardén. Paarden»die vermoeid: zyn van de reis , of bui- ten adem zyn , of ongemak hebben van te grote ondafling , is Bloemenmeel met Wyn gemengd uitnemend. Z0 men enige zweren vindc , moet ‘men in een halfpintje water een ferupel Saffraan latentrekken, en dit laten deurzwelgen. De te- kenen van vermoeidheidmyn , als he: Paard niet kan , zonder beven , op--de beenen blyven: wan» neer het hoofd en= ooren hangen , de ogen hol en ’t haair overeind (tam. Z0 gy ze prikv lich‘- ten zeihetéhoofd op:-maar zy laten bet. ten eer- tle weder hnngeu. Om ze weder te herflelien, moet gy ze een. zacht=1eger.makeu. Daap na zal her goed-zyn, ze_Wyn~een'weinig h:eet:,- met—O1ie in te geven , 2: te vryven en met veelrheet water te lacen waffens, hun-met de hand over den rug te vryven, fmeren, wel dekkenen geflotenhouden. . Wat hen belangt, die buiten adem-onder .’t. ry- elen zyn. Deze»zu1t gy ditongemak benemen, met ze , zeven ~dagen«aan een~, een haifpint. Wyn on Water te geven. — Zo de zydeuzichuitzetten, moet men ze genen, Wyn geven :- maar hnny inhet linker neus at me ponden water gieten , een half dragma-~Sa raan, waar na men ze menigmalen zal vryven. De al BC rote buikloop verzwakthet1ig- haam-, en de krac ten‘ van ’t Paa-rd, hoewei’t.niet ziek fchynt. Daar by beneemtybloedveriies, veele krachten. Daarom moet men-ze door menigte van voedfel herfiellen ,_ en door verfcheidenheid van voedfel opwekkena . 4 ' ' Kemedien zwormoedé nx lint: Paardén; Men-moet hun vet, of Wyn door denmondlas ten rinnemen ,}-en nit vreze van koud t_e warden wel dekken, ’thoofd en de ruggraad-met¢Vet' en Wyn vryven. Daar leg: nietminder aan eiegen‘, datmen V’: lighaam -der Paarden als‘ Men n vryf, om ze de vermoeidheid re benemen. ’tKomtbeter ze pas hun over ’t-gantfe lighaam in~dien tyd te flryken , ale hun ’t voedfel te verleenen. ’t Is van zeer groot: gevolg-hun.de krachten re-bewaren; ’rgeen.gemak1yk kan gefchieden , zo men ze op -zyn {yd en pleats aan ’c=werk zet; en ze daar.we- der afneemt : -en 20’-er in hun drinken eneten goe- de orde wordt. gehouden;2iende.we1 toe,dat men >22 niet op Sral zet, voor dat ze weder-by, .en op .hunnen adem gekomen zyn , en weer zwééten: Men, moet. ze allengskens- be eren geven ,. zode REM. ‘ryd fiet toelaat tom ze toediinkén am te 'moedI. ‘gen moet men fluiten, en daar na weer te eren'ge- ven. Die gefpannen zyden hebben, of aan de Long te lyden hebben;. of Wei die allengskens ma- ger worden , moet men een dragma Saffraan ge- ven , poejer van Pinxterbloemen , een once Peper; drie oncen; Honig‘, een pond , en een half ; ge- waffen Krenten , drie-pond‘; enige gepelde Aman-- delen , rneng ’t onderlmalkander. Men geeft'e:. twe lepels vol van met. een halfpintje Wyn. Remedie moor bitte def Paardem Zo he: Paard verhit is ter zake van zynen ta‘ groten arheid, moet men he: gefiampt Spek inge- ven, dat in ouden Wiyn gekookt is. Zo ’t Paard een heete koorts hee t, neem anderhalfpond Gei. tenmelk, Tragacantli en Arum, Amandeljen-, van e1ks=zes'oncen ; Hyforop een hand'vo1',:~gcfiotcn Malrove twe oncen. Doet daar vanteen pond in Oiie en Wyn-koken, en geef ’t Paardihet in. Om de koorts zachter te maken , doe een Gerfie'n- drank , Vet varreen Geit , dojers "van Eijeren ne,-- men , doe 1ret- koken met Anys en St.]ans kruidj gy zuit alies , we1"geft‘oten , onder een German- drank men ,en : en ‘t hebbende deurgelekt ; ‘zult gyze hun rie dagen Iang te drinken geven. Koo- len geftooten, Pieterfelieitelen met een haifpintje Wyn ingegeven , ,door he: linker Neusgat; bran; gen ’t'Paard verlichtjng toe; .ArIderen gebruiken Pieterféliezaad , wortelelen, vanwilde Vlier Cipres en'Lii‘éh , van elks evenveei. Dit fiampenze en. doenze in Honigwater; en geven’c,daa‘x na‘c Paard te drinken. " ' ’ ‘ Remedie war dé razernj den Héngjfén. Somtyds warden dc Hengften , zicb in ’c water gezien hebhende , op zich zelven zo verlieft, dat ze,-noch.dri_nken nocheten wiliende, geduri om- zien,_ als pfzywilden toonen, darvhuniet on rak. Daze ziekte wordt gen'ezen,_ door-ze» hunnc beck’- tenis weder in hetzelfde water te laten aicn. Rzrctrfly der Paardem. ’tIs zeker.., batvele Paarderr razend Worden; zo door ’t kwaad onthaai van. hun , die ’er medé omgaan‘, als doonzwartgalli e vochten , die in hen .de overhand h‘el3'ben ,. 0 door flagen aan’t‘ hoofd gekregen. Men kentideze Razerny, als ze fchittcrende ogen h‘ebben',_ en ’t hoofd voorover han t, elkfirak aanl(y_ken', als zy knarfen opvdé tan en, de ooren laten hangen,na de Manen toe", en opfl elk. aanvallen, die by_ hem.komt., Rlmedie mar de razeruy dér 'P'dardc-"at. Gm‘ zc'te genezen , moet men ze vochtig ma: ken, en voeden met verfierkende kruiden; geven ze Zemelernmet Salpeter gekookt, re dnnken , hou- dende Bet ‘Iyf openunet ieliftcren , en'fomwy¥I¢:' inn iarfden hats’; aan de nil , aanlde‘ zyden en de flaart aderlaten. , Zo ze met willen 'e"te’n , moet men ze door een horen doen innemen , en die in flaap geraakt zyn , moet men branden onder dc kuif; tufl'en_huiden.vlees penneninfleken; diemer Lauwerierolie zyn hefmeerd ,‘ gelylgook ‘aan den 1c1luik,.en.de Hagen. ’t Laatfte Middef is ze-te' fay- ” ' ,' ', laden 'rqzerny.dE)‘ Paardeu. _ ‘Do1hsid.1i’:rtPa4nI:n. V .. _ ’t Gebeurtiook menigmaal, an de Paarden dol Worden , om da: ze van andere dolle beefien zyn gebeten , die watervrees hebben. Dir ziet men aan gefpannen adcrs, dat ze kwylen, en met hun .. boofd tegen dé muut ruften. Rcmedie -uoar Paanden, door andore dolled 1 . bu/fer: gebekru . 1 0m ze texgenezen moet men ‘t Sehroeiyzer op de“beet zetcen ; en de roof ‘er zo dra als mooglyk is doenafvallen ; Men moet noch in ‘t begin ader laten , noch ontlaftingen doen. Om de Water- vrees ‘t Paard te benemen , moet men ’t water in den duifter geven‘, of ‘I: met een hoorn ingieten, ene; drie.d1'agn_1_en]o_den-pi!_r, of Thgjac. ‘ b dniier Ramedie‘ war doll: Paardei; Gyzuitrde doiheid deg,-._Paarden heipen, en ‘be- teugelen hunne'fo'ut'en, ‘zo 2y met touwen gebon- 'den worden , om ze door _de Nen5gaten_zwarte Wynyin te gieten , of 20 gy ze in geeft de wortel ’ ‘vah Wilde Komkommers , in_een pint Wyn met Vsalpeter gekookt. Men moet hun ruwtjes ’t lyf '~vryven , maar voor a} he: hoofd met zwart N ies- ‘kruid-, in.:Wyn-azyn , ekookt; hun veel doen werken.,. adezlar.en.aanr en~bil,.,ze geen Gerfl; ge- vén, -to‘! datzegeingtigd. zyn. Enige _doen ze hou- "den-‘in een.donke:eVe.n.I‘tille plaats, ft geenze nog rgwader maakt en ze.,doer flerve_n.- . ?:_Is een..uitne- - '-1'-nend goed Middelfveen-Paard ate lubben. Dit.or‘i- gemak komthun dikmaal over, om dat ze teiang 'in"de'-Zongeftaan hebben , of om da: ze re. veel . 'B’oonen< egetenhebben , of om dattze te veel ~bksed he hen ,» dab zieh in de herfenvliezen zet, or ais‘ de Gal imde ad‘ers,is:ge19oppn, ofwel door 4_‘dé~kiwaden:aarr:van ft wazerwj. J; ' V ‘j; I Teri:/Itidxian-een.i¥uz.1;}i;iiPahrd:. '” .Aisl-een Paard beginrirazendd re Worden ,“hi:eft .h‘et-d,e,Oge,n en Nensgaten iiigevaiten, her (reek: . ,de Qorergo _; .en,.2'oekt elk 't'e, byt’en'.' Menjmoet he: aan bei" e de billen ziderléten‘. ’ He: vveinig te eten geven dien dag en den volgenden; ‘den vol- enden zult een once 8ch'eerling\in ’t Water doen , 5' geenf-het= rinkengal.-. . flnviert tckmerx. _ jfie._ic‘1;“enéxi vai1'é-‘éii‘r‘azend Paaxd-‘zyn rode @- REM. n12N.11(Es: RET. REU. 3;; I _S3n;’II16¢'1' dan geineen gegwollenriders. ' Zy wor Vdqnimager. om dat vzy met eten.. Het Genecs- ~m1ddel_is» tlhoofdr te dekken , og.daczenie¢,zien kunnen , me by hen‘ komt , en d’aders vanden hals _te~openen, en ‘t bloed aftappen ,, to: dag he: Paard zwaki wordt. _Daar na moet men ‘t bloeden Ih1_1te_n,_en : fluiten in een donkere plaats , op dac he: zig daar neder zette. Des avondszu1tgy’t.ge- ven negen ponden water, om’: te doen drinken, .611 .da=.11“IIaz‘t1‘1tg‘y ze noch ee eten, noch te drinken. geven tot’ den derden’ dag'toe ;’daar’ na' zulc gy zc naargewoonte handeien. Rmudim -war alltrlei fiwrmz .-van Ongcmalrkmx, !Mmt‘1‘clI¢ of hunneflaatzen gnacht -wardm. -‘ R EM E DIE algemeen. Zie , ‘PANACEA‘."';' R~EN 0‘NK E L. Zie‘,R A.N.0,'.-NKZE. ,. R E S E D A. IS een "Plfflnfi--', -‘die"'een ,hou|;ig¢ wortel heeft ; dc Ste_nge1_is eenellebooglang; dc Bladen zyn zonder orde,- fmaken als Potfp s ;, dc Bioemen zyn gemeenlyk witr, femtyd gee achtig. De granen zyn~boven oprde*fi'enge1.aIsenekoorn- aair, dat ‘zwarte zaad in kIeinel1ui'ejes', of biaasjes ' veArv.‘at'-;‘ die zich van~‘ze]1f7:o'peuen en ze uitffdrten, _ Plzaxm‘. ‘ Deze*Pla-ntrwordt-by de’muren§en;on. . def it koorn g'evond'ert..’ «-— ~ . 1.313. - V.‘ .3 Eiginfcba en.“ De_O11de‘ri‘g'ebrui1éten2eon'rp}ln te fiillen", _ggende.ze op 'de pynlyke deélen, en die‘gezwo‘lIen ‘zyn‘d‘oor toevioejing-vanrvochten-, welke -dit -kruid ‘t vermogen heefit om te verdryé ven’, beéittende krabhten ; als‘ die—de;‘ Rzkette., en wait v'an.zy__cn’igermaten— de fmaak'heeft. Di: Kruid wdrdt door Plinius i_n-zyne'NatuurI'y- ke_ Hifi:orie', Rifedaygenaaind , om dat hetde pynen bedaafd, a's:dandi:'dalnri1m',f om dat men hetcen_ dien tyde daar toe gebruikbe. V R E T 0 R T‘, of Krnmbalr; doch in de wan: deling met den‘ Latyrifen naam ; ’by1deFranfen ook zjos- bewaren , om- ze , :a:IS<’t4n0digiS te geb'mike,,_ jeWater.,‘, Bee. dezen Deeg, in;“e:er;,' kgleen Zjlveg. , R.E__U. 'Z_ie ~VE “ ’ \Zaa.nWe.r_kv.: 9£_.va.nv Koperu, d_,51¥3—§‘7.3T1, l;»inn'e1‘1‘ve‘r; tind is. Als gy'dal:.Reukwerk vvilngebruikeni, doe dan ‘aw; .Gafl'_olet-_tefl izzzeen _vveinig_v.uurs, of ogpheette ,asv;- dan zal_ ze ziangename Vreuk ge- ven.-p ~‘ ‘L " ‘ ,v -Rénfiweré 4er_Axmm. :HJ',:_,--r ms. . _D,e( _reI;,i_; van dit»R'e_uku’;erk' is niet dangenaém‘, maarvzeer: g,ez0!1!.i-.:l‘T,eém;vierv ponttroed ;, dat dik en g‘1infl:erendis',j:'11s Pek’ ; fi'oot‘h“et nan “poejer. Neem, five. pond Za‘vave1,,en.zo:vee1 I’ek, met een on .Salpeté‘r,‘”én eenlha1fp.ond.O1yvenolie. Doe it onder een fm'elten.- La’at het"daarinakoud’wor= den en befivgar ‘her.’ Om '1: re gebruiken breekt n;en’er enige.br,ok1~:,en’v‘an aan (luk, ‘die men, op gen, Schop doet b_tandén ,, ,die(_g1fio'e’e'nd' is gel maakt ;. _o_f_ 0pVgi_O§Je(nde kolen. ‘ Dir l{'ei.1kwerkis'- gimemendgegen ’,t.-bedéif der‘1ueht.. 7',‘ ' ' ‘i I i Réuluzkrkr Ziakjvlf ’“ *" N"eem‘Iiris van Flmnce een pond en een h‘aIf;Z Rgozenhont ‘zes oncen ; Kalamus een halfpond;_ gee1_Sandelhout vier‘oncen.. Benjoin vyf oncen, Nageieniteen: half once ,, .Kaneel' eenf lonce. ‘ ‘r = _ ‘ ‘V'1'al9n%Poej:r1>:r , R B1‘-R,B E_ R. Is ene Wor€ei' are in Cbimren Perfi; groeipv; waar van daan men ze on; droog brengtw .Zy._~is gmoz, geelachtiggxaau, er‘, van binnent dus gemarmcrd met wit. >Na- dat men deze Wortel uit de aarde gehaaid" heeft, ontneemt ‘men ze de eerfle fchors, en cen- iclein geeiachtig. vlies ,‘ dat’er onder is. Men fteektédoor 8116 flnklgen een ‘gar, want‘ in men een~» teen’ fleck: ,- OlI_J. ze daaitaan opfie héngen en .te ’ d_rage_n. De gnootfte flukken drogenfn-ie'twe1v'an: binnen. ‘ Dit doeqze Hg: bedervenj Deze is de» reden ,.waarom men de middehnatige voor de; grote fiukken moet kiezen , hoefraei ze‘e1-on); uitzien mogcn. De befle Rabaxber is knocftig,‘ matig hard, en zyvaar ; zy is glad van bnicen, en. weinig kruiderigjvan ;'enk., bitter, famémfek. kend. A15 n1_en2_e door midden breekt, nzdet hctl‘ binnenfle :een-.kleur_; van, Néutmuskaatv heblgep ; en ‘ ais men ze in enige voéht te trekken zet, geeftze daar een Safl*'raan.kIeux nan. ' Eifchagpam De Rabarber Wordt-metvvoordeel: gebruikt, om den Buikloopte [to pen; Zy is ook goed voor de Wurmen.. Zy zet! 2_1l;af,, en flop1:_,. Z31. maaks eetInI‘t,,en bevorddrdg de vertering, hex. flellendefde kragl; -.de_r 1'piertjes' vanedq Méagl Men , geeftze in poeije1',in.een lepelvleesuafy;-van vyf; den of twintig grain pot een hélf dragma; maar r—Ne¢Xfi-poreier-Van i71n;'t;tt3i»_{:.'Iniseen'pond; blee al trekkende in gemeen water to: teen dragmn. RE Rozén ;‘ of Muskaat Rozen .vier dragmen ; K21» Men kanvze ook tot een Kaaumiddel gebruiken, . liaimis twe dragmeri Lflloeshoueeen draglne; klei-'. ne droge.R0zen.',;andexhqlfldragma ;:Storax'., Ra..- gedurende, vyfiftiens dagen._tqt,ee'n gemene drank , om dat hare bitterheid draaglyk is.’ Men geeft,.. ear?" ‘me:-’t aalles onderégnrta flooten ,- en 3-12 van tyd . ‘ I 7 - 3,5» “RI-IA; _ ~15” _ ‘ dc K. am“ ..,die WuF»men;hebb~e,,,.-,,n1ich:: gear: zleptofeengdragma; nnet Gonferfvanoranyea m. in ,= ".‘., ' . —- __V .. aftrekfel van een §.r_agma-Rgharber in een pmtwa ter , met een'‘rve1mg»Z0et 003- ’ d lb de Rhabarber; Xfiiizlfieismzlg Eachsi, dat he: onbekwaamzyr gnige kwade uicwerking_van\te:hebben. . 4-! I bloelfern vermengd, of ice an'ders.de1_:gelyk._: h ‘ Men doe; geen V ‘Mei: maakt nog van die beijen.-een Prtrgeerv A am an bet een (troop, welken_enigen noemen_«SirupwDaqne/fgtuti om'er of Styrupunde spma cmmm._ DIE Syroop IS u_1tne: mend» in. de..Waterzucht , m. d_e..l?0.dagr1: l.1°hE~ kwade. geiieldheid, en allegezwollenheden, en in ‘ ‘ ‘ ” ' ‘ V ' lange ziekcemdie hardnekkig zyn. Men geeft 26 Van Extrafl ‘W’ R5‘)$”'b”7_ , . I een‘haIfonc‘e,’tot" ‘efeiix, gietdeen (inc; enancégrlxalltg v ' ' ' ~Af"cl ' t aar oor. eu New ea" g°°d d-eevlgekneus eeRhab:iizi)te’£i' ‘ii: diiccidilcldgln in zd: cfsrite idreis niety, kan men bet ze Warm in Cichoreiwater trekk nazo Ra“ Na drie of viermaal ’ om dmlmderrcn dag ’ hgrha‘ waterdrie ,.of«v1er vmgtzgen brec OP mt. Z6 .16" rmefl moat de voomchtigheid hebben ’ van daz het twaalfp urenr beef‘ 8°.“'°kke_n,’, ze hefifien. doc} denziek-gr; te doen eten.,- een ‘lichte Rota: “'5” ’°°*“ v°”“ ‘"‘““ im“ °"“2’;‘,“~’“z’;;i:§§2.e;n een ‘ne, . ‘zo an hyrc heefciinaen°m¢m,.~.°*¥*“° t¢s*°".= i*°‘tihi°i‘:cEoS:tia12\’;:r::ieP xia zult BY it Ové“ Véfahdfilingé V001 “‘3"k°‘“°“» Wen‘-‘die 53°09 g.e.'- D B?!“ .' . _ ' , " Ik roorzaakt. .: . V. . I 9" e {chat in [een ander ClChqY6’IW’;l.‘CC§di_:llI§? ité’fei(rll{€:r,‘ mII‘17;g1hI:i de,nPaamJ.es ’ of zaadhmsles: Frans Narprun ; zle R’7)!7'1(’/;"“.‘.”"'-aw « ,, R)“. &ie‘—in éenihobfd Hy" een fiaan, die zich desgelyks ' H Ari) 0 N ’li)I C UP1an’t ‘0oil1{oe\2i‘enlmv‘1’eemd o'ntfluiten'eu N01 zaden ZYT1 » die‘ W‘ -“"°‘°“d°‘i-' barhrgeeten. 626,. v ’ ; V _ ‘ ' ~, ‘'7 gibeit “cm in pnze Tamer)’ Zy heeg//dc Zrerigi lenZii:0d1¢:I%o§:Si:1eninHnbners Kunftlwoordcnboelc. v eigenfchappenl’ de»f{habarbervant’et:n:e.nS 2° _ Mn: fchoomer een WY gmte Lyft van.i5, daar 3° V-eel kmcht ma z Want me“ mo: nl ktot een zylfer echter nog mcerfoorxen van,vvelkem kleur, V891 V“ Seven" Men {ch-ryft ze--gemsee yeen half of gedaante van bloemen verfchillen ; H1331’ d°WY1 hmonce in can Téeifginvziigii ’z<:ll\ieY-aI[~ie«: Afzied- de meeite toevallig ZYD) en van zaden vfim cle zelfl dragma, tot twe err r1 _ - _ _ ‘P1 Q; onkorhen, zo za[.;ikze over aan_,;on- ferme}t{eer]’\tonFe R-’:'§?:.'e'ri'.'1'’iri°;ii:in1§i1iirii§§§mi\:i§; ‘ Sir aiigdieokleinhaden ‘daar van'in.aanmerkmg te te eoo',1sul _ . ,_ ‘ _' _ . mizegtze (iin kleinel: flukJe;‘efr",3;‘,{,ei: Illarwtfl Zoe: mi]-igrtl eerfte foort, de 1JdfiniuaMantAg:i:mrParm-j hour in oen a 5 men ‘ ‘ _ -u A 1 1' of ‘de Berg-ri er poor: ‘R H Y N 3,13 Z I ' B 0 0 Rhmm cam” die:‘(:r‘i€:1’:l, hzxzgiigi ii: :12: bladen van Mmznikskalfi, mm it I'my”.'tIE1§er1:ei3dn¢:r.nci}re' welks Schors dat hier gewaagd is, is 0°Yf§‘°nkf1Yk"a“deAl '5!’ Be _ryvmz- .’. ‘ . I‘ I'll I de an ere oorten van - nair die cencsl:Ktg:r‘I"iI}?‘E'JSfJHZ:;n8e11TYl'1cftt ’entighé°u]t3(l,S¢§:-i1 ggripedcfrf toiiiaeddizaty altyddurendde plagten zaynné ac jig en 8' a.__ _ ' . /d , d ’t zajen van za en In e'ma voorzien. De beuen , die .°P‘d°'bI°e§1env°(i§;:e' gaeafxtwodoortggagiagt in de open luc-ht; en alside zyn in v; groejen gir3;l:.e$a:;;ra}:£ 63:?!“ ‘den Plantchzyn opgekomen , mogenze in dedfchndri. at:enzynV0 .‘ ’ lk d e‘antworen;a- an dm:;i:Pd°"‘“g :::;:';::::.:::';,:a: j::x:£§d:nb1wen- mun- zyu, en een kraakbeenige fchors e] .Boomtje Ian dan egrflj lu-acht krygen, om blocmen voorttc PIMFL Dit‘h¢°fl°“J°- dati-°mwy een V er lant Worden aan dekauien - - e ' d B {fen langs brengen , en. dan v p n _ Wmdt ’ gi°m;m'de'Arii?§§Ié€r:irb§bo3de piawlfen van Bloem-tninen onderandere bloejende Planter), de Beken,enm voc x ., V" ' ‘ ’ Zyne _VT““-h‘ is WP in def,’ Harm’ ,. A ' — 1 if Lat’ I’ arunflnrt. Turn. of de E"$‘”/"ii”£‘"aeg‘3:g‘3§§i““vZZi’ jidiii’ br2a(c:li)1i’a'dIig}:=f"‘I‘l'i’dde1'£id'(‘)’1t’,’ melt lileine bloemeg. zyn voor 0 , _ A .~ f h met, a s ' etfvoorgaan e terzucht 1 5m dzut zy water afzettenfl, als $1181?/1:: }‘s)$:or}: ve[:‘;1:rzvoo;:dt0i<:lnde Tuinen van Lmthebbm afgeplukt heeft; IIt1otet£371i£:1r:izgebt:3:irj1e<:1er Elect]: 1-mnyze van P313“: em gevouden , om :¢jerze_lv.er velléfchei. geeft ze van zes o ’ _ - . ’ bl an 1.‘ 2,5, kleln an omen ook doen -drogen, en ze m poeger gcven. Men denhezd De oem zy . 2° daarze’er wel uit zullen zien,~=als zy in bloei zyn.‘ ’ RID. RIE. zo laatvoor den dag,’da: men by ons zelden ryp zaad krygt , of de Planten moeften in de Herffl: al opkomen , on den Winter over blyven. He: groeit om en by Gibraltar in ’t wild. De Dzlplainium plazam‘ fivlio smpbi: agria geheten. Of de Ridderfpoor, met bladen van Platzmus boo- nen, die men stag},-ix‘ agria , of Luiskruid nocmt. Dészelfs znden worden in de Geneeskunfi gebruikt. ’|: Is een grote fraje Plant, die grote fraje bloemen voortbrengt. Deszelfs zaden Worden gezaaid in can lichte zandige grond , op een warme plaats , korc na dat her ryp is geworden ; maar zo hector de voortyd bewaard wordt , misdraagt het dikmaal; 3: bloeit in ’t twede jaar na dat het gezaaid is, en Afierft, na dat het zyne zaden heeft voortgebragc. ‘Di: zaad is zeer ongemeen, en zelden re vinden, dan by Lieihebbers. De andere foorten worden gemeenlyk in de Tui- nen geteeld , om de fchoonheid van de bloemen. » Als zy daar onder malkander Iiaan, makcn ze een fraai gezicht. De zaden Worden in de I-Icrffc ge- zrraid, kort na dat-ze ryp zyn geworden : wantals deze in de voortyd gezaaid worden,groejen ze op Verna zo groot niet , ook willen dan de bloemen niet dubbel Worden. Als dc Planten opkomen, -moeten ze, of verplant Worden, of men moet‘er een gedeelte van uittrekken; zo dat de overge- bleven Planten, acht , of tien duimen van een moeten ftaan. HiCf:dQQf zullen ze plaats hebben , RIE. ms. H-IN. nos. 89} jes~vin dt‘ van bruine zwartachtige kleur. De plant. groeit niet clan in warme plaatzen. ’1.y kan gene; koude velen. Men gelooft, dat de Bladen, daar men de Gamma Elm} mede beldeed vind, van din riet voort komt. Krmmn. De wortel is afvagcnde en openende RI E '1‘ word: ook voor een Fluitje genomen, dat van Riet, Been, of Hour gemaakt is, en vvaat mede men de Vogels Iokt. ' R I N G is een rond van vafle ftof, waar mede men iet byeen houdt. Men heeft zevan Yzer en velerleije foorten aan ‘t Gexjeedfchap, zo wel van Paarden, als Wagens. : , , R I S T U I ] E N. Is woord, dat gebruilrt wordt van een mcnigte van Uijen met een Bies aim een bos Stroo gebonden , ter langte van ontrentj een voet, zmderhalf, of me, om ze daar aante Markt te brengen. R I S I‘ I N G. Is eenwinderigheid die ten mon- de met; enig geluit uitberfi , dat onaangenaam is; Zywordt _door een beweging van de Buik en Maag uitgeperfi. ' ' ' De Risping kan voor een toeval van een bedori ven beweging genomen worden ; als men ze voor ene ziekte aamnerkt, die de koking van denbizik, inzonderheid van ’t ondergedeelte , belet. De Risping is fomwyl enkel , dat is, heeft gene hoe- danigheid, fomwyl is zy ftiukend, zuur, of bran« dend‘, of ruikt na»,de fpys. ' om te groejen, en de takken te fpreiden, welke ze‘ De Risping i_s hem goed, die den Buik volwih-' -gemeenlyk zeer overvloedig’ voorcbrengen ; en hunrie bloemen in grocer bondels zullen voort- brengen. Zy vereiffen niet, dat men ’er meet aan .doct, dan ze uit te wieden. In Suni zullende Plan- tcn bloejen , en hunne zadenzullen ryp Worden ‘_in’t:,begin van Augu/fur : ?ni:1ar' om ’uwe bladeren fgajer te hebbengmoet gyialleenrzulkeuittekenen 'om=_zaad uiti _te' w§innen, die zeer' vele dubbelde en zfraal. bontevoortbrengen; trekkende zulkeuit, of fnydende. alle enkelde' en eenkleurigefiloemen weg. ' ‘RIE K noemt men een gereedfchap van den ,Tuinbouw, dat twe, drie yzeretandenheeft, van ' zeven , of acht duimen lang , waar aau een houten :fleel is van drie, vier duimen in de ronte dik, en :‘vie'r voeten lang; zy dient om de op een gehoopte rmefl: uit den Mefiput te halen‘, en ze van den ~:indere‘ te fcheiden. ~ - n 1 R ITE (Indies) of Baliziar in ’t Frans, is een :'plant,’ the \'erfche1den'takken uicwerptter hoogte fieem Vuurfieenen, kleine Rivierkenen, brgndt tggieégegdhaliilgiyélfif in kolfdgzuiver Water. H331 ‘fret een zo wel , a1s’tander 30‘ Kan‘ °P- W 39” Aglwe fizukken Kriflal uithctwater, dI0°EZeW°13f> pondep ltof, doe daar;in‘twe ogclen .MI:‘1;§;3,: afi: ilegzev dag; “gap geglommen kolen, die ze rondom once” wt Kalk ggbmndeligrgu %l . 1. N D naz gyl ftyneix géleriigiiagen arm eenlioken; fchulmhet clan: wan eenxot ffifilfi ‘cum Run‘ 3“ mm Rabyneu V 011126 en 265 gr :Bqki.fu ROB. ROE. warm en-fchielyk in een mengfelvannrakenbloed verkorting een Hand , en tier: vierliante Roeden gojen; ’tgeen ftaan zal gelyk gezegd 15 op heetc een Rum. De Franfm rneten met Pmhi: , die _ as ;. dan zullen de Kriiialltukken, geruchtmaken, eike 22. voeten van twaalf duimen zyn, endus two en een witten rook opwerpen. Laat ze dus een en twintig duimen langer zyn , dan twe Roeden weinig , op dat de Kriftalftukken rondoln gedekt houtmaat. Zy hcbben ook Taif: , dat halve Roe. ’ blyvende , ‘t Tinéhlur inzwclgen ; daar na zult gy ze naaukeurig fchoonmakcn, want zy zullen gents clonker geworden wezen ; en als dc dikte der ver- xrende kleur, we} gezuiverd is , zult gy fraje Ba- iais Robynen hebben, die als natuurlyk zyn , die ze. zeer gel k aan die van Rots zullen maken. ’t Voornaam e werk beliaat in vaardige oplettcn- heid, en de deugd van ‘t Drakenbloe . Men moet wel toezien , dat de ftoffen wel ge- hroken en gemengd Worden , als men Gefieenten _wil maken , want hoe zy beter gebroken zyn en gemengt,hoe zy beter en helderder zullenwczen, en minder blaasjes hebben. Merk wel dat dc Gefteenten gemaakt moetcn Worden als de iucht helder is ; want dun gelukt he: beit , gelyk ik heb ondervonden. ’ Om Roéjnm en Exmarauden te wera'u55¢-- kn, gelyk men 2“: Milaan dqet. Neem een fchilfer Maftic; zo gy Esmaraudcn wilt maken, zult gy 2e verwen met Spaans groen met Olie gemengdt; gy zu1t’er een weinig Was by dofen , zo ’t nodigis, en 20‘: te dik is ; zu1tgy't met water dun maken. ,Dit gedaan zynde, neem (We flukken Kriflai, maaledie op een rad van die gedaante en fatfoen val’: , als gy hebben wilt, maar draag zorg, dat die , welke g ’er wilt op1eg- en ,'zo dik niet zy , als de on erfte. Gy zult (Q6116 op de andere zeer netjes aan ynlle kanten {eggen ; leg ze daar na op. een yzer plaatie, op ge- glommen kolen, op dat het Krifial wel heet wor- de; vervolgens zult gyze van boven met eenlood p'l‘aatje aanraken , ’t welk gy ann ’t eind van een‘ fltokje hebben zult : maar ’t geen ook zo heet moet zyn‘, op dat he: re beter ioope; en als gy ziet, dat het ftukje Kriltal , genoeg gckleurd is , ‘zult _ ‘t andere-kleine ftukje nemen, dat daar boven _p moetzitten ; ’tgeen ook heet ‘moetzyn. Daar na zult gy ’t op een mod plaatje leggen ; en zult detwe Pcukken te [amen Iymen , zonder aan de luiflcer van de Robyn enige diktc te veroorzaken, welke helder en klaar aan allc kanten zyn zal. Daar na zult gyze in uwen Ring doen, doende op uwe Robyn ‘I rode blaadje, en op uwe Esmeraud het groene. Alexis, R._0.E D11 is by dc Landmeters tien voet , in de, I-Ioutmaat ‘rr. Een Rhynlandfe roede) beef: 11. voet; in Gelderland I4. De verdere verdee- lingvan een voet , ziet op het woord MAAT. Een Roe in ‘t vierkant wil zeggen een vlakte, die ene Roe breed en ene Roe lang , en juift in den haak is. Zes honderd vlerkante Roeden , of mo Roe lang, en 30 Roe breed , is hier een Marga»- de_n zyn ;\ die zes voeten lang zyn ; honderd Pun- ‘/"! Vlerkant, makcn by hen een Aryan: uit. R O E ]— E N is een konfi . waar door men leer: wetcn wat de inhoud van een Va: is, hoedanig’t zyn mag, met opzicht op zekere maat ; of anders, hoeveel van zekere maten in een Vat gaan. ’ R O E, of Pcilliok is een Roedje van hour, of yzer,dat aaneen van de einden kromis, en-xvaag op zekereverdeelingen gemaakt zyn, die dienen, om by verwilfeling (reduftie) de grootte van een Vat, in opziclit van zekere bekende maat, te ww ten. Deze Peilfiok , of Roe wordt ook Din njbn genaamd. Wy zullen in ‘t vervolg dezer regene- nng ze nuneens den enen, dun eens den anderen naam geven-., daar we de wyze zullen opgeverr, hoe men alle Oxhoofden ,_ ‘kort om alie Vaatwerk meet, daar Wynen, Citers, Olie en andere voch'— ten in gevonden Worden. ' ‘- Hoe mm dc wtrdéélingen up een'P:i!/ink Men moet eerft een flaaltje (echatillon) hcbben, bekwaam om ze re rnaken , zo wel voor de lanvgte , of hpogte, of-‘t kruis. Om "t tehebben;doe'_(voor aile dmgen) eenyklein rond vat maken, daar nietmeer, dan enen bodem in is; dat voiinaakt rond is, heb.- bende achtien , of twintig duimen in ‘t kruis , of méér‘: want hoe meer hoe beter‘. Wat dehoogto belangt , die een rol moet zyn ; zy kan , om ei- gentlyk te fpreken, naar believen zyn, gelyk ooi; dc wydte, of ‘t kruis ; want of gy ‘t krnis vanmeerl, of minder _.du_imen maakt, dathindert ons niet met al , als gy’er maar een‘ maat Wyns in doeri kuntg zo groot,'als gy hopen kunt, daar op een"I’,ei1flole te kunnen maken. Dit Vat‘ kan men gemaklylg van bladen van blank yzer, of andereiioifen, nan; welbehagen, maken. ' ' 7 A15 ’t klaar is, zult y’t op eenTafei zetten, die waterpas ftaat, en noc na dc ene, noehna de am dere kant helt , met den bodem on: laag ,- en de opening boven ; doe’er een maat Wyns in van, de plaats, daar gy die Pcilftok van wilt maken, 20 net als gy kunt. Draag zorg, dat gy daar in niet mift ; want meer te hebben, zou u in dwaling hei- pen. Zoek daar na na de diepte van den_Wyn. Dit zult gy met een rechte Roede onder2oeken,, die heci dun is, als ookyhet kruisyan uw Vat. Qeze diepte zal de langte; of hoogre van_.’uwStaa'1zyn;‘ en ’t liruisi,‘ dc Wydteivan uw Staal , die‘ dienen zouden om uwe'Peilfiok te maken. Om ditbeterte verliaan, zai ik een voprbecld geven. _ Daar zy een Vat , of rond lighaai.n,‘d:itro1'rond' is AB. C D. ~ Hierin zy gedaan,een maat Wyns, die hecvatheefttot-aan EF. volgemaakt. De disp- Iandn Honderd Roe ,- of Bunder; hoewel in te, ofafliand, diezoii1'E‘C.__z}ls ;i,n’FD. i's',‘;al,1_mt_ Vlaanderen een Morgen maar de helft is van een fiaalrje wezen, Dcze dieptq zult gylonderzoekcrg Bnnder. Hondert ‘vierkante Reeden hi_ete_n by met een _x;é¢i_i_te_ en dunno igokedeg en AB..z_al‘1_I ‘ X’): x .\' 16 2. 2W1: poo ROE. ~zyn ,. of dienen“-‘voor een maatje van awe 1'~'Ydt°v . of kruis ,» of Diameter. Zo ‘t gebeurt , 33%‘: “W? " Diameter langer, dan de diepte van uwe maat 15» 'verzet u daar niet over _: want’ gykunt uw gezegde Vat zcflgrbot laten maken, dat zyn l§ruis_ méérdel‘ langte, dan zyne diepteheeft ; en die diepte ver- Iieit evenwel den naam van iangte nxet . milaf dc diepte is aityd de iangte, en hetkruts beholldt den ‘imam van wydte.. . ‘ Ais ‘t gezegde gedaan i9,zult gy twe maten heb- ben , te weten E C. voor de langte van uw i’caalt- 'je,. an AB, of EF. voor de wydte. Daarnu zult ~gy een vierkante Roede nemen van hout, of yzf’-1‘, of near uw believen, van vyf, ofzes voetenlang, of.zo veel ais nodig is, die wel men: is, aanwe1- ker eind gy een haak moet maken , die ontrent een half voet Iang is, of mar uw believen, en van zo veel wydte. Deze Roede zy door u verdeeld nan de ene -kant in verfcheiden gelyke déélen , naal‘ devLyn E C, welke de gevonden hoogte is.- Gy zuit dan by de opening aan den omtrek de grootte van .de Linie E C. nemen , of D. H. zo na , als kunt , welke de hoogte is van de maat , door u in ’t Vat A B. C D. gedaan ; en zonder iet te verfchrikken , zuit gy de klaargemaakte Roede in 20 vele déélen , verdeelen , als daar op kunnen fiaan ,beginnende met de punt A, en eindigende met de punt ‘B. V Ik heb ze , ten voorbeelde , in lien gelyke déélen verdeeld -, Vgetekend :’ met A,G,H,l(',L,M,N,O,P,Q,B. Gyzultin een opflag we! merken, dat elk deel, dat zich op die roede bevindt, in de Fi Ir niet overeenkomt ‘met A B. E C; maar {choon V ie op de Roede zo mis- fen'te zyn. EF. moetzolangzyn, als AG, anders zou ’t mis zyn.AIIes zo zynde gemaakt,zal deze Roe, een Peilftok, of [Diapazon] genaamd , u dienen om de langte van alie Vaten te meten, als zymaar niet langer iyn, dun deze Roede. Deze gelyke déélen moeten mg in verfcheiden andere gelyke déélen verdeeld Worden , als in achten , in tienen , in twaal- ven envier entwintigen , in fiafti en ,‘ of meat : Want lme’er mecr zyn , hoe de Roe e nether zy: maar zo men vze in tienen verdeelt , za1- ‘t werken ge- makiyk zyn. ‘ ' . Deandere zyde van deze Roede moet door 11 gemaakt Worden , om de Inaatvan ‘t kruis te we- ten. Gy zuit aan de opening van den omtrek de.wyd- te A B: daarop-zo na nemen, als mooglyk is , ’t geen do Kruislyn van uw kleine Vat’ is ; en beginnendc an ‘t eind B. van uwe roede, zonderden omtrek te veranderen, vergroten, of verkleinen ,, zult gy ze in 20 vele gelyke déélenvverdeelen, als gydoen kunt, Zy ishier by voorbeeld in acht g/elyke dee- len verdeeid, die door de letters B , C , G, , K, L, M, Agverbeeid Worden.’ Elke van deze déélen, moet nog verdeeid worden , ofin achten, of in rwaalven , of in feftigen , gelyk men in de. verdeelingen der Ian ten gewoon is te"lecren: maar ge1y_k’er gezegd’ is, niets is gemaklyker, dan ene verdeeleing in, tienen. Déze Roede, of‘d-at einde, dus gereed gemaakt, za! u dienen, om ’t kruis‘ van alie Vaten tevmeten ,' ais 2y max lang ROE. genoeg is : anders kunt gy 't twer'naal'meten. Echter gaat’er niet vafter, noch is’er niets’gemak- lyker , dan een Roede van genoegzame langte, "t geen door u verflaan nioet worden , zo Wel van .de langte, als wydte. flndere manier wan Roejw , af Peilm. Menigen vergenoegen zicirniet met de voorgaan- do manier van een Peil-ftok te maken en verdcelenz want zy zeggen, dat het moeilyk zy, en~onmoog- lyk te maken, datmen niet—_een misflagbegaat; en dat demisflag op ene enkele maatbegaan, op een grocer vat, een roter misflagveroorzaakt : en wat zoude die niet en , die in een groot getaimaten gemaakt is ; ‘t geen ik gaarne wil toeftaanwaar te wezen.. Om hun dierhalven genoegen te even, die netter en effener zyn, dan anderen , za ik [ee- ren een Peiiitok maken, op een veel grater getal van materr. —~ Gy zuit u voorzien van*’een'Vat vanhout , of andere ftof, rolswyze gemaakt, en volmaaktvrond-, en daar ten minfte veertig maten van dePlaats, of Stad in kunnen gaan , daar gy uwe Diapajén van maken wilt. Gy zu1t- het water as zetten , gelyk in.’t voorgaande Artikel geleer is. Daar na zult gy’er zesendertig maten, of vierentwintig Azo net in gieten , als gy kunt. ’t Getal van zesendertig kan gevonden Worden , door 9 met '4 te’verme- nigvuidigen. ’t Getal van vierentwintigen, door ’c verinenigvuldigen van 6 met 4. Ko1jtom,,watge- tal gy’er op zet, ’t is zulks, dat menhetvinden kan door ’t menigvuldigen van twe getallen met mai- kander , waar van ’t ene ten minfle de vierkante‘ wortei van ’t andcre is. By voorbeeId,.n‘ee'm eens; dat gy'er twe en veertig rnaten in gedaainhebt,’ word: dit getal door"t multipliceren van 7 met _ gevonden ; maar zeven noch zes zyn evenred_ig,- maar onevenredig; dus zou twe en veertig._n‘ietf zeer bekwaam zyn. In tegendeei is negentig be-i kwaam , om dat het gevonden wordt door 9 met to, te rnultipliceren; en negen is een. evenredig getal, hebbende een recht vierkante vvortei, veel,-V ke is drie. Z'o gy ‘er geen i:efi1gmaten1‘n.wi[tdo_en_,; zult gy’er twe en 1‘eventig,1'n doe_n, ’tgeen een ‘ge-_ tai is , dat door ‘tvermenigvuidxgen van 8 met 9 wordt voortgebragt ; Waar van negen een getahs, dgtt een vierkante wortel is, gelyk lk te voren ge- zegd hebbe. _ , Dir gedaan zynde zuitgyde diepte van tWat€r. of de Wyn nemen, met een rechte en zeer gladde Roe. Deze diepté zult gy op een vlakké Tafel aantekenen, of op iet. anders, dat viak is‘,’_tgeen gy in negenen zult deélen, zo gy zesendertig ma- ten in ‘L Vat iiebt gedaan, of zes , zo gy’er maar 7.4 in hebt. De ene van deze verdelingen zalzyn ' een fiaaltje van uwe langte. Daar na zult gy ’t kruis van uw Vat in viercn verdeelen. De vier- kante wortel van vier is twe. Dus zullentwe van deze verdeelingen, Tt flzaaltje van uw lrruis zyn._ , Exemjael. Her grate rolronde Vat zy A,B,C,D. Dit zyt. water- 90!’ wate as‘eiet< endo‘e’e' ‘ ' " “ ' - ' - . . ‘ * . . _- _ 2 , re tg:{XIYé;3}{é IE0: §fanD<§2,L§:t1e;:g§Le 1;‘, 22:21:’! dgagtrrvgi ici1ful2VaIt!> délt‘ Vat; telhebbemgyeerfthet kruis van zes en dertig maten in ‘zyn die inoeten 2,0 net als ‘qgd er. 0 em?“ Z1-‘dc name“ ’ en daar “a V‘’“‘’‘ mogelyk is, in negen gelyske dééleu Worden .ver- lfni en _, en van be: e zult gy een Lyn op een Ta, deeld. 't Ene zal u dienen tot een maat van uwe he l’f 0 IeE:l'ande'r§', 20 net Zmen ah’ gy kum De lengrmwemé bier Zyn Z3] DG of CH om d I e 9; van re Lnue zzrl hetware kruis van uw I_tuk het ene a1s’t andere is Verdeeldaar na dew id? Wezen’ twglk lk van m'l am-‘zalnoemen dc gem‘ A B __W’elke he: kmis is in vier 61 kc deesle 6 ttficejerde Diameter. D16 Diameterlzal verdeeld ‘De tvve znllen zyn of u dienen tot Emgen IL wpr Em ’ gegkwe gegegd hgbbm" "1 negeu " of s Vflnuwe v1er gelyke‘ eeien. « y - , , o -‘ Eruisélyn , cn_'da‘t zonveel re éneer , ale 7. het 'qua- . g _, , , raa van -rs‘ we t v ' ' ' - - . - ‘ 4 ’ '3 We 3619“ EV hm’ 2135 U3 ‘ /lndere mamar am am mass 1: wmdm nan» /mgze en krmr. _ _ zyn A I. Dir: d'us gedaan zynde, zult gy twe mai ten hebben , te weten C H. of D‘ G. "an A 1. De ene_voor de breedte van"uw ftaaltje. - -De vierkante Roede, die zyne haak aan ‘t eind heeft, klaar zynde, gelyk in ?t voorgazmdeArtikel ‘gezegfi isd, worde in zglvele deelen ,en die zo groot zn as eLinie.C . erde . ' . . , ]t¥1nn‘en.. Die zy_dé ga1‘uY1iéneE;,l:i6n:l§ee1§nc’g};efl3::; larzigvzuit geven. .Dezde_ laatlte vermeerdering zal 3113 {gotten vamvaten :16 metem Defegenover; u emaaten tovonen, re gy ll) datvatdoenmoet. ge e e zyde'z verdeel in zorvele deelen .a1's'e): 2p.1fta%1_ kungeyn ,ldiedgo groot gyn 3:1-de Linie - Exempt,’ , . re zy e-za u ienen om en em of’t . ‘ ' ' ' 1 kruis van alle Vaten te meten.- ’ deDI.eir1gi:Jug¥ii$e:dSed§:?d:L1¥;a,-133a??? g.f.‘,’,‘"V;§”’ Maar,.g€1Yk dc tW€.8ef=1.1€I,}., die..dxSor.malkan': zy’verd'ee}d in zeven—gelyke.dee1en dgf inachtefid dergemultipliceert, zesendartig hebben. uitgelifagt; in negen ’ "of naar uvv behagen - Verdeel daar,‘na 43515. viermaa1negen.beid.e.een volmaaktewbr-V zeven donrzichzelve» ’dewvIvve.ondert‘teHen dar Fe} hebben: km“ 55’ deli amand C E» Vefdeelen in iy”in'zeven'2y verdeeld )1 en gy zuit daar uit ivy- '“e1' EEIYK‘? dfelen 2 ‘CH mmflen Z0 3}’. t dlcnfilg gen 49',‘ ’tgeen gynog zultvermenigvuldigen door oordeelt, en t ene voor de rnaat van uwe langte ’t getal van dceien daar-gy de langte van uwvatin. n¢1TleY,l- M331? 315 men dat ddoedt. Zuni ‘gy oak ver- deelen Wilt ',die,'ik-tégenwoordig onderftel door-vu _¢.1e<;1,en-A-B. ,’cgeer;’;.kruis "yam uw Vat is ,v in ne- in ne en vérdeeld ta zyn.: zo. gy 4'9 verménigvui. Eénzgelylge d¢.¢1€{1,, en‘-ervdrié van nemen voor de aigc obr 9; za‘l“daar uitkomen ‘441 , -en gy. zult 51.13“ ‘Z3-I1 ,11,W k1’u15_, 311 dflt 1 0m dill -d1'ie_"d6 Vi6l'- 441 maten in uw Vat doen. Na dat gv deze daar «k3UF€iW91’*¢1 Van B35311 1% _S, en ajlés aalop een en ’t op gezet hebt , zoek _dan met verfland met ‘een zeifde nxtkomen, gelyk hier achter in": brcde zal gladde R'oede'i,‘._die '=recht:.is v,~. dc tiiepte, ( want de '°3‘1a““',r‘3 W°‘d9"= _ V _ Diameter is u_re_eds=bekend) welke nag tot becer kn 21:“ 5‘; I:l0eiZr](;§‘:_Yéd€Iti1g u verdacht [S van begnp zy. de(lxn1e_E C. van de voorgaandeFiguur. eenyw der doe” It , 211 tfgy lntzelfde vat, of Verdee} dezehme, C. in nyegen geiyke deelen; men gndel-1 “I d . Jive en ev.ent1gImaten , welke en; Jom dat g_y hetbt-met,‘ 9 genmit_1p_l_,iceerd, door ne en ' Ditogfv tilvemhleglllagvld dlgen van acht (wapti. 2° gy dle -4.9.’ ¥’“.d"%°°r", g5m."m.P1‘Cee’d * totlaafi E‘; iéttexs EF 3“ ..de_ 1?“ 3 V31 serfnaakt moetjgy’oo‘k '!.‘f.€Z§':’llI}le in 8- geiyke..deel.en ver- CE of D F in “hr ,. ere 521 men en a fiend deeIen_)_ teen,-2:‘1.i d'_1enen tot een _maat~.van uyve diené ‘mm -d -85 Y 9 3? en , 23 Irene u 1angt_e_ ,_,'en t'zevende_deelIv»an_ de .hmevAv B,‘ die F’ ,9 ma“? VaH_}1yVe iangte. Verdeel deKru1slyn vanuwvgrootvat 1s,zalt1t'ot eenmaat 5133'‘ '13 A B 2 ‘8e.e{1 “$3115 15 , mnfgen gelyke der kruifen dienen. Deze twe Maten zynde ge- ¢‘9.E}€!_ly lune“ 11 dm? -d1e}1‘“-T1,V0°1T de “laat vanugv vonden ,zu1t gy ze op een houtten ,’of yzeren roe- JKKUIS-» finndilfi Om d?1t,d“€ <15 vo1.r,naakilewo1'tel 15 de -overdragen ; aan welker.-een eind een haak is , van Regen 9 gelyk gezesd is’-' A1lCS1n0et,naargeé gelyiemen bier voor ge1eerd.‘heeft..in. ’t;:.eer£te,Ar- I1 I.“Verdeeld de Kruislyn van uw Vat naar uwv vvelgevallen; multiphceer ydeze verdeeling door Zlch Z51‘/€11 , Z0,We1, als ft geen daar uit kornt, nog door ‘t getal van de verdee-ling, die gy aan Luv “"8 V3n.de_ R0943 ZY'l',.,g€1Y!< ‘8¢1'¢e1’d iS.‘.0m daar til; 1. , ‘Daarna zal elke van die eeriire ‘deelen, nog 9P_d€Vn00dfV€ndIge.Yerdeeimgen ‘op deze‘ wyze‘ in erfcheiden andere deelenrverde_e1d.vvorden. ' te make” " ‘ ' ’ - 7 ‘ Zie dtlairde r_ecI1te' en degemakIykfiex_b:efchryving - Gy_zul,t met enen opiiag wel daa1Jmerken‘,,d’a't, ontworpen van Peil{‘tok‘i~:en.; of Diapafont te. ma; no gy geen Vat kunt vinden , dat rolrond is ; dat ken, die ’er kan gevonden-wordeni', .ten> minfie zo rs, dat gy geen Vatkunt v‘i1_1_den, _d3.t: opjden 120- my’ toefchynt, en.~welke federd enigen tyd gevon- dern zo wyd is , ixls dén5bi1ik en _eii‘v,ir‘orn'tnet-inseengrootvat tedoen;' We t.°.n .9‘ C €14-“1“:t; z.¢¢r., «F911! ZY‘: Want'noe’t in depiaats van‘ egejuitificqiruislyn t.e.v.e1:deelen in groter ls, hoe t groter verfchzi zai xnakeng. mag, zeven,v¢n;ee12eaHeen‘in'vy£,iofinnogeen minder, A X X 3-2 x 3- gem; . 93; V V . v a 1-mnlkandcrVermenigvuldigd, ~'nemen voor een mac van u_we langte. Ook ml’: 3”?" :?,g§:_yf’w§\§e gy in “W geheugen zultbewa» achtlle gedeelte van de Krmslyn van uw Va; zyn,, 33 “E 531 elven i-chm,-an, Dcsgelyks de of drcnen voor de maat der Knnslynen. Dre twc IE“. 07 0P, 2;; ‘:7’ in de plants van in negeu ver- Maren gcvonden zynde, zulc gy ze Lenten op uwc hug: van tde: ' kan men in zeven; of een min- klaargemaakte Roede , welke zyne Hank aan’t 3:1 getcea1‘«V$;r Ac ac“ -.d;{31' na zult gy 2:; multiplfig einde gecfgb gelykwe in de voorgaande manieren \ ‘ . Vervol ens moe e eer he en. Cue“ met 7 ominjdefdlgjefiguwgroogvat doen , g Zo het, na’: maken der verdeeling ebcurt,d:t men :75 mam r aande leer de diepte van die ma- ‘ex iet overblyft , ’t geen men in de Cy erkunft een om door dc vmllgze diepte moetjulft in zeven gc- gebroken noemt, den 2211 men enige zwarigheden F: tiigggfxnéedeeld ivorden. De ene dezer dee- ontmoeten ; ‘als , zo men, in plaats van de Kru-isa lgnezal een {laalrje van uw lnngte en uwvyfde dcel l n in achten verdeeld te hebben, gem zes gelykc 3,, dc Kmjslyn ,_ voor_ de.ftn&l~der Kruxslyncn eelen vardeeld heeft , welke 1n zxch zelven gen V ‘ _ multgplxceerd, 36 voor den deeler van 2.56 maten ZY’I“'et “T1 at gy, om jxililt te work te gaan , aan gegeven hehben, en 2.56 maten door 36 verdeeld; - .. an die 2 1werkwelver- voor den quotient egevcn hebben , en 4 voor’l;- uwcn Kuxpers Baas,‘ “Hm ‘ V‘ k ‘ , g mat, wk zeggen ’d;g by u een Vat most Egg overfchot , die zyn -3‘ van een gehee1,welkeko¢ , , , ll“ "°1‘““““ 3°“! en r°"'d“S ’ mm‘:':xuu1s V ‘ . .l " :5: Y 1' ’ A’ dad‘ de bodems even eens avn, ED €Y9“,S§:° fienenzai men. (na verkortmg )- op .—; 3- ‘ tgem 96“: F en dat d_e enc bodem open .2?» ~d“,‘?Og:en. wen“: men de diepte vanduwe 2.56 maten xnoeft in'7 dcei om de dlepte def Mate" F9 W '3” ’ -- — . . - gd‘ n, Eer gy lcn en .1 van eon van die deelen verdeelen ‘ one 390’ lczxlatt Zu14;1x?d%e$g:;g:I:?n lans dehelft 9 is voor de gejuftificeerde Diameter van ge maat, in uwrgeheugen gehouden, welke: 2-‘yu aw fink. Deze Diameter gevonden zynde, worde yerlnenigvuldigd door; zich zelven; en ’t geen daar wan komt, nog dqorde langte van uw Vat. Deze 1aat[te- vermenigvuldiging , zal de maten geven, die;uw.Vatkan‘1nhouden. By voorbeeld de ware Ktuislyn zy,gevonden,van 9 ggelyke mazen ce we- zen , welke gy moetfimet 9 vermenigvuldigen, cm 8: maten te hebben. ‘Deze 8: maten —zyn nog gemultipliceerd met ro , ’tg‘een is, dat gy gevon- den hebtlvanl gelyke maten van de langte van ‘t zelfde:-V_ac , am am maten te hebben. Di: doe: u weten , dat he‘: Vat. zoude inhouden 810 mi.- ten...x .« ‘ ,4 :_ Ln w:l~'. Zo‘uwe.»Peilltok gemaakris, om ce on- derzoeken, hoevele kannen elk/Vat i_nhoudc,' dat 819‘; getal der kannen zoude wezen; maar zo zy gemaakt was, om teweten, hoe vele ftoopen elk Vat houdt , dat 8:01: getal‘ dean Itoopen. zoude : zyn‘, en dus van de andexen. [>9 Maten -Eymaakt beideJ1.ri_,t'; .8-3 om den inhond van uw gezegde Vatvtev-:Vl=;‘en'. ban, :9; meteng-: van ene'maat,wellre»17e£ inset is , als een halve maat. Zie daarjhoe iifih jn5¢:.gedragen'.voof de mater: ,,-:2 vac} lahgfc in‘ ‘t geheugen Igehouden. I » ' 4 Maren Q voor do Kruislyn van den Bodem, g Mater: voor de Kzuislyn. van den Deutell. "*9- ; Maten-:-_ voor de gejuftificeerde Mlddellyn, of Ifadoot-'deDiam’etex invicren gedeeld, ‘ wag ’ ,_-994 , J M ..:.ROE.. 36! van: die-»ze1‘f:.ic -.ID,ia,matcr , door ' TE zich_gemu1t1pl1ceetd. 1 ----~—-—-——-.---'-'''‘,‘ ' t t ‘ehee- ~En n'Maten I5"->d°£:‘ tvtve brengen '0 ‘gj _ _ »..8.;§_/I§vf¢§,'r'1:,-.1a1'1;;t.73'4‘va‘n '5-\‘zat., " U‘ Wclkc zyn "L . ‘H u -brengt can Diameter vanlang- ‘95 Mate" £2 te voon:._ _ _ ' i 1": ‘ '.= ;)"7 " \., ~p.~.’ ‘ .1./. . _'-.') ‘.‘;',‘I;v',r-“._}_‘ v '1-7it."}°:€..E,Z!€!1.; “am; t”k111"fii€£’I3"-£195’-lnafén ”“*I'? ‘ii?-#ve1’s*=?8¥.9P'¥e’.zé . .’ é5fi"s~'C¢£5m9I¥h§ht,‘ en 3.‘, of . enrweinigimeer, gian de he1ft.' " —-Willt gy—u'e:ten",“o‘f éeij misfiég hefat begéan, of gy de (__3ebrake11s‘heb;,verloien ,' di’e g'}§g¢vQn— = den-hebt m "t' o‘ndetzo‘ek_en vénjfu Lang", enfuwe »-Mlddeflynr‘? Neem’§dat'g'y vo’oi"' wLan'g nieehébt ~’ge_\(011d.en,, dau;8, /ma£en;,'.en w.o¢:;;d‘e K_1-uislyxi, x‘/an_deuBon{en1§:n 4 , en die van gen Deutel 5. -' Zoxrde gejurtifiéeeraé it'ru‘is‘1yn7‘é11e‘€n véézeng’-3 , : welke door zieh zelf‘vermenig‘vi»iI-cligélj, geven hou- _. c_le zo matezj , ‘dezehze,g¢m1ilgi'p1i:qerd,.doo1j 3, . welke de rlmgce 5is.=;= ‘v’oor ‘Hen ~g"z11‘)tfe‘n“iiiho11'd Vin .1"W V’§§'-€§V,5TA:!:Zu11¢§l .263.-mg t.9n.. T_eu;11iet.meer. i..De mas‘ gggal, °‘f{§t§!}..W9‘.°‘1.499r x's5z”qmce.n _. ..~.,.., ,. 7J4» .. ,. .3. J: ., 5'“ *.‘9.sAz2 3‘. =a°1s1s=s+»»w;=“s ozalvzvn van as 2 ". L Hiei; vefixjofider‘ ii: ,, die. het‘ <=bfi1ik*\iarf den‘ Péilrtdk ,‘of‘i§ia'jh:fiii‘ondernexnefi , xa vaten-— _v « ~ flm _+._ jdndmoda; zy.ghet'r.s_z;ihE.d¢:; Gyfibrkunft-,wexen., Zo_n— ‘ dér behulp van deze , zal l‘l_eze Peilftok vals blyven , otlwel Iziet-xe:1:waar_la;e>i¢!sin:zich hebben; ' .12: laat ‘bun ,die ix; d,e_C_yfi‘_erkunfl;_zyn onderwezen, en die ~!t\'g’eB‘r'2iik=’<§eieVi§VPeflI‘tok'verftaan -', bedenken -hoe ~Is2i11ke*wéik1i1_iden; of,~om beter':'te zeggen, zulke Lhggddelaars .1113. copfcientie than‘ W5’-.rk kunnen oen. . . - 111- Llkvvertlziinietz ; «at hyx,rdia'.d‘¢:Beilflak; ve£‘LRoe- Jen. W51; .o,ef'rTs=.x:1en. u,» <:_.==.x:sr9<.>nCszfEerkund?:se hoeft 'te"wezen ; ’;za1;geg:qeg zyn ,‘ _&a}:_ by de vie: 'vooi:- fnaifie F£eg‘e1s"'ve{fia‘at~," t'e wwferefi ' Opti"ekken3',« \Af. trekken , Vernxenigvuldigen , (‘e11 Vcrdeelen , zon- cler welke hy zyn oogmerk n'iet kan bexeiken , ten. minfie z.o_ ’t.fc,1.=2y!1§-.:_:;e,.»~ - . ' V Exgmpélnfwt dc’ w¢'ra'ee1£ngaw1;r Peiljiole 'M1\7I‘2{:‘s‘f’; gei;:i;$€e‘.in ’t,§f9oj§agzy_de Voorbeelfi, - Gebrokens van de‘C?]Fr‘erk’o'x1{’c’gebruikt hebben, die gemeen zyn , en» niet dewwede verdeelin- gen van 'de' Peilftok; _zu[lcn,'we,hier een angler Voorbeeld ter neder zettén , om te leexfen , hoe men 1 Jaic; :11; cwedezvwrcde :verdce.6_lingemga’n gebmiken: * ..R.O..!'.. ' _ Maar cu-_we‘verder gaan, moet ge uwe gelyke dies-‘ len deg gxgaat‘, van uw Iang , en.;uw,wyd ,; elk_ in gwaalf gelyke deelen verdeelen. Onderftel nu, dat gy , -in .’; onderzloel-sen van. ‘Hang _van,uw Vat, 7‘-gelyke deelen hebc gevonden van uweu‘Maat- vfiok ,"‘ en‘ nag negen deelen van de twede ver'dee- '-ling yande volgende», rzult y dit onthoudeix. Daar "na‘ on‘de1-[tel-,'-dat say’ in ’-1;" oen van hetonderzock 'va"n enex1’d'er‘bo emen gevonden hebt 4.ge1yke deeien‘ op uwe, en-nog zeven deelen van ‘t volge1'1- de ; en -onderzoekende de Ktuislyn ter plaat ze van den Deutel he_l_>‘t gevronden 5 gelykedcelen , en 3 ~dee_ler_1¢vah .7: vs gende. . ' ' ‘ Wat de‘-vier gelykezu1e n'exncn.‘48; (_alzoielke.in "n‘iv"erdeeY :15 Yen‘-7 Szavi '.tIve1lgende,'dezéte‘heb- xbgtg. doe . by '55-~'«* -63 gm :rte_v;he_bhen .n8;;‘ Qwaar van de helft 599'. zalzzynde gejuthficeerde Kruxslyn, 1’WeIk‘e' door zichmzelf.gelnultipliceerd uitmaakc ‘348x ;' welke gy thog mulziplicercn moet met 9 deelen , en: de. 9 twede deelen van de volgende. De 7 gelyke d‘eelen.n;ak‘en'84 deelenvandetwe— ‘de‘ verdeeling; 'en.~de 9:.van de twede verdeieling, :ma1;.enV93».‘ Verm.eu_igv_u1d_ig dan:.§48:»,»door 936, om, nagedane mlXltlfS1§Ca.tle,"te _vmden, 32.3133-, -welke gyrdividerenizult, dooxg171:.§ _(_Om.dC re en hier na tezeggen, en gy»zuIVc vmden m x87.maten en 5-9-7-—van ene m‘aat , die een weinig meet is , -als de helft. ’Dit doet men , dae uwivat inhoudp 387' lnégeyig-:_-g-', of eeri»'weinigV meet dau_de 'h€1ft-‘ ' " ' C ‘V . ‘ ~ «De >reden waatom imen leer: dnvxderen 31.3733 ‘door :72.8 is zddanig; om‘ d'at gy de: gel kematen ‘van’-uwe Kru-islynv-in twaalven, hebt._ve_r eeld ; go- idanig dat gy hebt voor uwen gemftxficeerden [pa- meter-gevond‘e'n 59 twaalfde ,Y»v:ve_1dVe door zlch '-zelve —gen'iultip1iceerd', uw gegevefi hebben 348:, '~weu'cer‘zyn Van hjonderd veer_tIg v1e,§dedeelexg_,‘zo- 7dunig',, fiat’ :9. maal n.rzy_n~ _I44- — D13 144 Vlerda '<1ee1en‘:, z-yn‘nog‘gemult1plu:eerd met 93 ,‘ weI_ke 13w 1_a';ri‘g«is ,' ookfintwaalven gefchtkt, om .;te vm- dexi 32.3-133'-,'«'dierzyn _x713 ; en’ dat , 0111 fiat T44 door ,;:vem,enigvuId:gd,~geeft 172.8. .In tkort, -dewyl: gy gemultiplicecrd hcbt 59 twaalfdeelen, ifnoetg» multipliceeren :2. met :2, cm x44.teheb- benr, 5 ie de deelerlis van 3348:. €Vervolgens, de- wyl ‘gfyrnog-’ge1nultiplicee1fd‘ hebc. 348: door 93 cwaal ta1len_, dat is, door _de zelfde r_naten van u: we Iangre ;~'_ih- t,wa’alven"ve_rdeel'd:;«moet gy~nog verdeclen 1’44'doo‘r-nr; om I7->7-3' t6-h9bb€fi; (19 ware verde61ing=vqn 31.3733; Men. 231 ,ov_ergaan (M dag wy_=t~¢o;;Pn=1£tyk gebrggt hebben:) van ’: gebruils‘-we do‘ D‘emonflt.a§xeL>; ‘ -* ' ’ ‘ ..<:;';;.u;;:; * ‘vJ"-4An}r‘<¢'t(P—<'?’@‘O)I/.‘_. ‘. <_ _.,....«,(.;~..u.nnq '‘ ‘V747: 3.93» IA, 1.‘ J: Jan» Jat..»{;€.-...z742. pg???‘ » ,~. I;()!E. _ §; Diameter van den Bodem in twaalven. I ‘ 63 Diameter van den Deutel in twaalven. f u——--,—— ‘ :18 Sum van de two Diameters. ' _ '59‘ Diametexigejuftificeergi in twialvcm 53‘ , 1-95 V D , ”' 348: ‘D’ meter gcjufiificeerd door zich gemniti- p1iceerd_ on gebragt; tot 144. . " j 93 Langte totftwaalftalleii gemaakt. - @443 i D D D 3:329 . 3" ’7 3 U.itkomif_om teDivideren7mcz x-7:8. De- Ze; erdeeiing gernaakt zynderg koint bet op de hoev'ee1l"iei‘heb,ben., _ . V Het Ituk, dat te meten is,wordt verbeeld door ACFD B E.;_. DB_Linie E F. die is, of verbeeldt deKn1islyn van het niidden. zy gefchat. op 101113’ ‘ten. ,De_ I-.in,ie.A C , die, de. Diameter van enen der Bodernen is‘, wotde gefchat op 8_maten. Doe Iomaten by 8 , ‘zult gy hcbben. I8 maten , waat van de he1ftis._de‘ gejuitificeerde Diameter , die van ne en maten -is. Maar do Diameter van enen der Bo omen is van;8 maten ; dus zuit 'gy, omzc van negen maten te maken, ene maat by de Linie A C , of B D ,. voegen (.om,dat.de ene is-,'als dc anderes) in cjit footy, ,_Vcr_dec1 ene uwer maten netjes in tween: daaitna gee{t’er enevan am A, die tech: na G..gaat , om te hebben —A G-, geiyk aan de? helft van ene uwer maten. " Doe ’t, zelfde van de Rant der C. na L. toe, en van de kant B. na 1. toe , daarnavandekant van D, mm M, toe; trek daar na de Linie G H I. in do Linie L K M. om te hebben de gantfe vierhoek G H 1.M.K L--, gelyk aan de gantfe Figuur. AE BDF C. -He; geheel is 20 emeen voor hun, die een wein-igv_ir_1 de Meetkun e ervaren zyn , Ha; hat geen‘langet uitiegging nodig hcbbe. Zie de Figuur hie: achter. dmiere mauier van de Pei]/ioé te oerdeelén. VI. Daar is eneandereverdeeling voor de maat van de Diameter der Peiiftok, of Roede, die in ’t ebruik veei gemaklyker is , alsdel voorgaande, gewyl die niet meer dan ‘Multiplibltatie vereiit ;_‘ tfe 'weten,.dat de langte van ’t Vat ,‘ geinultipliceeijd zy door dc middeilyn van deze,om _de‘juiit¢ maat te hebben. Deze VerdééI_in‘g‘_is dusdanig.1 Na dat gy de grootte van‘ usve Kruislyn gevonden 'h¢bt_, door de manier, hier voor opgegeven, zuit gy 11 van een Notebome Tafel voorzien , die juifl; glad on via}: is, vvaar op gy een rechte onbepaa1deL_i- nic‘ zult halen , ._die ‘by vootbeeid‘ ‘zy A B. )O'p'he't .. ~_ ' *' “‘Yyyyy"‘ "‘ fiizxit is ’t:duid- ' nos ROE. punt A‘; zult gy de Loodlyn A E. oprechten , zona als gy kunt, welke ook onbepaald, of naar behe- zven zal wezen. : Dit ailes dus -gereed gernaakt zynde. wk gY°P -uwen Peilftok , reeds in gelyke deelen verdeeld, —de langte der maat van uwe Kruislyn zo na nemen , al-s mooglykis. Daar na, zonder d-ePa{fer te ver- ‘andercn,zuIt gy enen der benen op’tpunt A Van de geprepareerde Linie zetten , daarze door de: Loodlyn A E is gefneden, en met de andere zult gy ‘t Punt D. tekenen. Daarna zuit ge met de zelfde opening der Paffer (zonder het onbeweeg- bare been derPaI1‘er van ’t punt A. re lichten) op de; Loodlyn ‘c -punt I3. tekenen ,* op dat‘AE. zy gelyk AD ', te weten gelyk een niaat van de grootte van uwe Diameter. Zet daar na het onbeweeg- bare been van de Paffer op ’t~punt D , en taken me: her andere het punt H , gelyk AD. Daar na ’t op ‘t punt van de zelfde opening overdragen- de , teken h‘et punt B , en gy zult dus zo lang voorogaan _, als g(p kunt. Gy zu1t"door dit middel uwe Linie berei hebben op uwe Tafel, verdeeld in‘ gelyke ‘deelen, komende elk ‘deel overeen met ehet Staai van uwe Diameter. Deze deelen of ge- -lyke verdeelingen zullen doorgetalen aangetekend wordemzettende r. op D., 2. op H.,en zo voorts. Elke van deze gelyke deelen zal zich opdeze wyze in ongelyke verdeelpen. ‘ Zet een der beenen ‘van de Patter op 't pun: E,- en opent’t anderetot het punt D. ms'd'e‘ Paffer dus’ geopend is , ver- plaats dafn een der -beenen op ‘t punt A. (altyd aonder veranderen der opening van gezegde—Pafl‘er) en teken met het andere been ‘L punt F , on1 te hebben AF , gelyk aan ED , en de Linie A F zal de Diameter van een Vat wezen, ’tgeena1Ieen twe maten op de oppervlakte van den enen der Bo- demen hebben zai». Merl; ook wel , dat de Linie A F, devvylze gelyk is aan de Linie E D _, ‘tot een Diagonaal zal zyn , of dienen van de Linien A F an A E , en dus van de andere die voigen. Daar en boven breng her onbeweeglyke been van de Pas- fer op ‘t punt E , en zet bet andereop ’t punt F. Daar na, zonder deze opening to veranderen; zet de onbeweeglyke voet op 't punt A, en teken met de andere ‘t punt G , en de Lini A G , ‘zal de maat van een Vat zyn, dat drie maten in zyne Dia- meter zal hebben. . , ‘ _ ‘ Men opene de Paffer voor de derde reis', en zette de onbevveeglyke voet op ’t punt E , en ‘t andere zette men nit op ’t punt G. De Pa(I'er dus ‘geopend zynde , zet dc onbeweeglyke voet op ‘t punt A, en maak met de andere ’t punt H, en de grootte, of Lime AH , zal demaat zyn van een ‘rond'Vat, dat vier maten van’: Land in zyne Dia- meter inhoudt. ‘zit’: achter de Fig. , Kortom let wel ; dat zo gy wel te werk zyt ge- ‘gaan, dc vierde ongelyke maat juilt zal komen te vailen op de twede gelyke maat, en dat , om dat twemaal twe maakt vier. Z0 ’t anders gebeurt , 'als gy werkt, zult gy daar door gewaarfchuwd we- zen , dat gy kwalyk zyt te werk gegaan , en in ’t ‘opcnen on vcrzetten van uwen Puffer enen miflag ROE. p hebt begaan. Dus znlt gy voor de twedemaai uw werk opnemen. Voorts -de negende ongel kc maat, moet uitkomcn op ‘t punt der derde elyke maat , dewyl driemaal drie negen maken‘ -gmydc feftiende on elyke maat, zalkomen op ‘t ware V“ dc Vierge €°IYk°; CH dat om dat vierrnaalpvlirclfi zyn zeftten ; en dus met andere, zo ‘er meer zyn Wat voorts de andere ongelyke Verdeclingen pelangty, gy zult den onbeweeglyken Voetder P35. er op t punt E. zetten , en den anderen Z0 vel- voortzetten, dat hy op 7t punt H. kome' daar na zult gy met de dezeifde opening (den onbev’1eg1‘yken voet der Paffer op’tpunt A. zettende )‘ ’tpum 1, [e kcnen. Daar na zuit gy den onbeweeglykerr voet V311 dell Pam?‘ 0P ’t zclfde punt E. zetten en ’: andere openen tot het punt 1. Gy zult uwe '13a'fl‘g‘, d“-5 g°°Pe“d 2 01’ ’‘7 Punt A. zetten , en met der; anderen beweegbaren voet zult gy ’t punt K. ma. ken. Op de zeifde wys,‘ of mamer zulc gyxpum L.‘ en t pu_nt M; zoeken ,‘ en ook ’t punt 3» Welke Jmfi 01> t punt der. dexde-gelyke maat za_i vallen , om redenen te‘voren verklaard , ten mmfleo Z0 3}’ 899911 II1|fl_1ag begaat. Gyznltinet de anderegelykc verdeelmgen voortgaan, diezich op uwe Lime bevmden, op de zelfde w s, zo en zo iangen tyd , ais u dunk: goed. on no’ ig re we’- zen , om de Kruislyn van rondc Vaten van"uw Land, of Woonplaats te wetcn. " r ' ‘ - Dit gedaan zynde, za1.de eerfie maat AD.“ ‘on- verdecld blyven. De twede, die DH. is, mun drien verdeeld Worden ; de derde die is H. B. in vyf , en de vierde in zeven ; de vyfde in negen , en dus met twe voortgaande , 20 men nog meet maten had. Als uwe Linie dus op uwe Tafel zal verdééld wezen, zult gy , met behulpman de Pam-;',.' em, V€rdé¢lfng' ncmen , en .ze 20 net -en naaukeurig , ale mooglyk is , overdragen ,' op» denwkant .van"uwe Roede, die tot eenvmaat van. dc Diameters is ge- reed gemaakt. ‘Also gy ze overdraagt, ' onderzbek dan gedurig , of de vierde ongelyke‘ juilt zal ko- men te vallen op de twede gelyke, en denegende ongclyke o de derde gelyke, ‘en zo voorts.» Di: gedung on erzocht hebbende , zai dit u beletten te paffen in ’t verdeelen van uwe Roede. ,‘ Dan: by, , 20?: u in 't hoofd fchiet deze be- reide Roede voor de Kruislynen van ronde Vaten in geiyke deelen te verdeelen , zou dit overtollig en onnut wezen ; ’t zoude zelf beletten de eerfte gelyke deelen van deze Roe , of Peilftok te vet. , eelen in verfcheiden andere geiykedeelen,geiyk men ‘t ook dun in ’t begin van’: twede Artike1.ge~ ‘ lcerd heeft. Gebmifi in Praltyk. K VII. ‘t Maken zo verflaanbaax rnooglyk opge. geven zynde, gaan we daar van ‘t Gebruik, of de Praktyk leeren. Zet de Roe, dus verdeeld, aan ongelyke tnaten aan enen der Bodemen van uw Vat , dat gy zoekt te onderzoeken ; en hou in u. we gedachten, dematen , welke gy bevonden hebc dat op uw Peiifiok geitaan hebben , of Schryf zc op dat gy onderzoekt. . ,_ _ ‘ f ' ROE. op. een..£tu.1;je.papi.e1-. . .Zet daar‘ na dc Peilftok by . den buik op ’tvVat , met zodanigen kuuft, dat zy in ‘t Lood fizaati onthou in nw’geh_eugen de ma- ten , die daar op,-fiaan. Maak daar navan deze twe matén (te wetenyvan de meat des Bodems , en de lmaat van .den Buik) one maat ,. waar van de helft de gejuftificeerde maat zal wezen van ‘t Vat, dat gy te mefen hebt. 'Als gy dit weet , zult gy uwcn Did}-afan, of Roede, te voren voor de maat der iangte, op de langte van ’t te meten Vat, met znlke Konftgereed gemaakt , dat de haak van de Roede enen der Bodcmen van gezegde Vat rake. Zietdaarna-hoe vele Iarige mater‘) dat Vat houde, (de -dikte der Bodemen naair giffing daar zynde af- getrokken) welke gy door uwen, gejuftificeerden Kruislyn zult vermenig»vul'digen ; en 't geen de un- komfi: van dezeenige vermenigvuldiging is‘, zal zyn , of tdénen , hoe vele maten ’t Vat inhoude, . 2- A 1 , D «V ,- Voairéedtld. ‘ I-Iebbende met uwe Roe den Bodem van uw Vat fieineccn ; laat one fltellen, dat gy gevonden hebt , at hy , in 't .kruis , 7. ongelyke maten groot is." I-Iebbende ze daar na op den Born van uw Vat overgebracht , mg 9. ongelyke maten binnens- werks gevonden: doe zeven ongelyke maten by negen , om te hebben -16 ongelyke maten. Trek daar de helft van , sen, gy znlt hebben 8; maten, om uwe gejuftifioeerdemaat te hebben ; de andere Kant van de Roe (die om de langte te nieten toe- bereid is) door zulkevkonfi, ais -de haak, die aan . ene der einden is, zynde daarnagezet op enen der Bodernemtoont u 12 gelyke maten ( dcdikte der twe Bod;:rnEn..by.gifling daar zynde afgetrokken ). Deze n gelyke rnaten Worden‘ door uwe ejuftifi- geerde Kruislyn ‘genmultipiieeerd, die zyn é onge- iylie b maten. pm in gedane mnltipiicatie te hebben £5 in ftgantre jigiiaam van gezegde Vat. Zie daar ‘ o.e men doet. ’ ' ' _ -. 1: Maten , Kruislyn van enen der Bodemen. 9 Maten,HKruislyn,van den Pmik. """:» ,r .2:’::: r' ’ x.-5. *: 16 Maten , ._1‘qm. der two ’KruisIynen._ d8 Maten, fom der twe Kroislynen. n:Mat'cn , ‘langte van het Vat. 96 Produét en inhoud van ‘t gantfe Vat. Maar geiyk in .’.t meten van de Kruisiyn der Va- ten ’t dikmaal gebeuren zal, dat gy bovenen on- der de deelen vinden zuit, ‘t zy gelyke, ’t zy on. e1yke,enig deel, oi portie van zyn volgendc deel ’tgeenrnen gemeenlyk Gebroken noemt) hen ik re rade geworden , om ’er u hie: een Voorbeeld van te geven. _ A . Voorbeeld met Geérakm. De Roe tot de Kruislyn der Vaten gereed ge- maakt zynde, is het de kant,die in ongelyke dcen ROE. e len verdeeld is. Na dat zy is gelcgd aan den Boa dem van een rond Vat, toont zy u voor zyne Dia- meter rg gelyke maten , en 3 van zyn volgende, en ‘door ‘t Bomgat 17 maten , en nag .; van de volgende. Beide by een zynde gevoegd , makcn 32 niaten .§ , waar van de helit is :6 rnaten en 7 . - _ Ti - ' _ Zie daar uwe gejufiificeerde Kruislyn, welkegy In uw geheugen >ZrU1t houden. Deze zelfdo Roe gereed gemaakt voor de iange maten der Vaten (’tis de kant -die in gelyke deelen verdeeld is)'geé Iegd zynde Eeweefl; op zo een wys tegen de ronde Vaten , dat e Kruislyn enender Bodemen raa-kt , 221 u geven 8 gelyke maten; en 4 van de volgendez Verrneerder uwe gejuftificeerde Diameter, dievaa 16 maten en -17-: van een maat door 8 Iange ymari ten en g van ene maat,‘om voor’tgant(‘e lighaam van gezegde ronde Vat te hebben 136 matenen ,, . . -x-6-. Zie daar hoe men ’t bewerkt. i Is Maren Diameter van enen der Badman. r7 Maten—:—- Diameter van den Deutel. 32. Make“ ..:..L foinme der twe Diameter. 8 Mater! -32- langte van ‘t Var. ’ I35 Milté‘-ii ,—:—:-Produét en Inhoud .van ’t Vat. Dit zal ten gebruike genoeg zyn , te meer de‘. wyl ’t fchynt, dat we daar van genoeg in een dér voorgaande Artikeis gefproken hebben; daar dc Lezer zynen ‘rtoevlucht toe kan nemcn. J ' : .Demm:flratx'e. . V = “VIII.” ‘t'Gebruik z nde eléérd , znllen. "E ‘hie: de Demonftratie {ran Iagten voigen. WY gr Voor eertt, zult gy' aanmerken, dat de Roe,of Diapafon door ongelyke deelen verdeeld,verbee}c- verfcheiden Cirkels, die geen eenmiddelpunt heb. hen. gelyk gy‘na.de voIgend,eFiguur‘zeer welzien hunt‘; alvvaar d'_e- KtuisIyn:A'B , gehouden rnoeje worden voor de ware Maatftok. van een maat der: Iaatfe van de Staci, of ’t Land , daai-' gy gezegde iapafon, of ‘Roe gemaakt, of toegefteld hebt. : Dus zal de gantfe Cirkel ACBD, de piaats enen oppervlakte ,“t zy hoge , ’t zy lage van ene niaat beklcden. De Cirkel A F E G , zallde oppervlak‘- van twe maten zyn , te weten een in tie Cirkel A C B D , welkep de grote Cirkel A F E G_ in zinc]: ’vervat en befluit. ‘Daarna een andere maatmgi YYYVYY?-' “ iv? :5 Maten -:7; helft en gejufiificeerde Diameter, ’ 908 » ROE. wydte , tull'en dc Cirkel ACB D vervat , en ‘t eimle van de andere Cirkel A F F:_G; Of 0111 betcr he fpreken in de halvemaanfe hguur A F E GA D B C A. Hier nit volgt , dat de ronde op- pervlakze A F E G A , he: dubbel van den orntrck ACB D A moet zyn , en de oppervlakte 1‘-LH K A- ’! driedubbel van de zelfde oppervlakte ACB DA 3 en de oppervlakte A M I N_ , ‘t dnedubbel. tls gemaklyk te toonen , dat die oppervlakte A M I- N A , ’t vierdubbel van de oppervlakte A CB‘D zy, om dat hare KruisIyn,AI , ‘t dubbel derD1a- meter A B is ; geiyk in ene der_voorgaand_eAm- kels gezegd is , waar in geleerd 1s, deRoe1n ver- fcheiden gelyke déélen te verdéélen. Tans zuilew_e tddnen door dc twede van ’t tvraalfde van EuIzl1- du , dat de ronde oppervlakte A F E G A, ’t duh- bele van de ronde opperviakte AC B D zy ;’z1e daar de twede propofitie van’t twaalfde van Eulrhdu. De evenredigheid van ene Cirkei tot ene andere is zodanig, als de evenredigheld van een vierkant, gemaakt op de Kruislyn van den enen tothet Viet- kant, dat gemaakt is op de Kruislyn-van den an- deren; dat is, gelyk de evenredigheid is,die men heeft van een vierként tot een,ander vierkant,zo- danig is de evenredigheid van de ene Cirkel tot de andere. Maar’c vierkant , dat zyn zal op de xechte A E , welke de Diameter der Cirkel A F LE) G, A zal.(2o door de confrruétie, als de laatfte op een na van de eerlle van Euklides) ’t dubbel van ’r vierkant wezen , dat zal zyn gemaakt op de rechte A B , Weike is de Diameter van ene maat , waar uir volgt door deze twede van ‘t twaalde , dat de oppervlakte, of de Cirkel A F E G, ook het dub- bel van de oppervlakte van de Cirkel ACBD zal wezen , ’t geen men toonen wil. Maar door ’t zelfde bewys zult gy toonen , dat de Cirkel A L H K A , 't driedubbel van de eerlte Cirkel zy, die de ‘oppervlakte van ene maat inhoudt , te weten, ’t driedubbel van den Cirkel A C B D, om dat het vierkant , dat op de rechte linie AH. gemaakt zal Worden, ’t driedubbeld van 't vierkantzalzyn, dat gemaakt zal zyn op de rechte AB , (alty door de conftruétie, en door de laatfte o een na van’: eerfle ) en dus met.de andere , zo anig dat de oppervlakte, of Cirkel A, M, I, N A, 'tvier- rdubbeld van de kleine Clrkel A B C D zal wezen. ' Om deze demonftratie te verfiaan , moet men ’t Artikel VI. Wei verftaan , daar in gctoond word: hoe men moet de Roe in ongelyke deelen ver- deeien. ’ .Daar zal men zien, dat de linie A F , die hier ‘door A E. verbeeld wordt, gelyk is aan de Dia- jgonaai E D ; en'om dazhet vierkant, dat daar op zal gemaakt Worden, d bbel zal zyn (door de op een na de Iefte van ’r eerlle) van ‘t vierkant, dac op A D gernaakt zal Worden, ’tgeen bier door de linie A B. verbeeld is. Voorts het vierkant, dat tgemaakt zal worden op den Diagonaal E F, za1't ’driedubbel wezen van ‘tviexkant gemaakt op AD, aom dat het gelyk zal zyn (door de laatfte op een ‘ta van ’t eerlte met het vierkant op A F en met het viexkant op A .gc1naakt. Maar ik hcbtegenwoor- A ‘ non. ‘dig getoond, dat bet vierkant z ’ , dat gemaakt zal wor en op A E , en he: dubbe gevoegd met het enkel , maakt het driedubbeld. Maar _de Diago. 11331 E F . In de_lj‘1guur van Artikel VI. is hxer door de rechte Lune A H. verbeeld , deze is dc reden, waarom 't vierkant , dat op ‘t rechte AH. zal gemaakt worden , ook driedubbel zal wezen. van ‘t vierkant , dat op de rechte linie A B Vzal Worden gemaakt, en dus- met den anderen. Ho: mm met de zelfde Rae dc Vang Wm mrfcbexden lnngtm fin» mete». ‘ IX. Ik meende hler een einde re maken met het geen 1k over de Roe te zeggen had, wanneer my re bmnen fchoot, dat men met ene Diapafon, of Roe de ronde vaten van verfcheiden en ve1eLan- der: kan meten, als men maar, of door gewoonte (anderfins bevinding) of door gewigt de evenre- digheid kan weten,‘ van de maat der. plaatfe.,daar de Diupafim gemaakt‘ is , tot de maat der Plaatfe, daar zy met 15 roe gel’celd._ Byvoorbeeld. lkpheb een Roe , of Dmpafm die te Lynn is gemaakt. Deze Roe zal my kunnen dienen , of to Vimmg of te Roma»: in Dauphin: , of in een andfere plaats , als ik maar/door’tzeggen van verltandige Luiden, of goede ondervmding de evenredlgheid‘ weten weten kan , die , die ’er tuffen dc maat van Lym en die van Vicmu , of Roman: is. Dus van’ Lyon te Vtmne gekomen -zynde , ‘en. willende roejen ; zult gy zeer naarmg onderzoeken , of drie potten van Vmzm met houden twe potten , of twe potten en een halve, of een ander getal van de maat van Lyon. Zo dit 20 is , zal uwe Diapafan u in die plants 20 we] dienen, als of 2 daar gemaakt vvaé, zo gy maar den Regel van Drxen verltaat. ' Voorbeeld dour, dc méaat zel-ye". 7 ‘ Om heter te verliaan; (tel, dat de zeven potten ‘ van Lyon niet maken dan zes en eenhatve van Vi- emu, dac gy zynde te Vinnu, en hebbende in een Vat met een Roe,gemaakt te Lynmgevonden :61 potten ,1} , terwyl de zeven potten van Lyon _ niet maken dm 6 ; potten , Vimfi maat. Om dit in Vimfz maat te doen veranderen , en , om te Weten , -hoeveel die’ 7.67 potten en‘ een half Lymf: maat , potten van Vimfc rnaat inhouden , reken dit door uwen,Re'gel van Drien',zeggende; 20 zeven potten Lyanfe maat niet nitmaken , dan zes potten en een halve Vianfe maat, wat zullcn _ 267 potten en een half Lymfi maat te Vimm doen ? Multipliceer 2.67 potten en een half, om te beb- bengii’ Divideer (%dbor -1, , om tehebben 2.48 macen 5; van V/"mm. Z0 7 geven 6} , hoeveel zullen geven 7.67.} ? Multlpliceer 2.67. ; door ,6; , waar van ’t Produft .,...._.:..—_—.._. 595 9 4 ._.—_-—:—¢.- ROE. . . I _ V 55,”- - Divideer. -- - 4 e goo: 7‘ zal 'tvkomen op 't : XX ' ‘ otient 1. 8 ....... ‘ Q“ ' 4 at Welke een Vat van 7'i¢nne'inh‘oud£. Exempt! door gewigt. Zo gy u-‘wilt van Wigt bedienen._, als gY'V3n nymna Vimm glng-.,.onderzoek netjes , hoeveel oncen een Maat van: Lya»*(men verliaac £03-dc Wyn.-Klaret) Markgewlgc weegt. Stel by voor- ~beeld, dat een‘maar.~Wyn.hinnen destad Lyon net twe en dertig oncen weegt. Onthoud dat, of zet he: voor zekerheid op -pa ier.- Als_gy'daar na te tfiamze komtt, . doe zo vee , dat.gyvmdb‘Wyn (ten -minfize zo ‘t mooglyk is) van de kleur, kracht, en fmaak van die,weilre’gy in de Stad Lyon hebton- ‘derzocht. Nadat gyfmet het gewigt , wel hebt onderzocht. hoe veel een Maat weegt (men ver- 'flaatv.een Maat van Vimm) en (tel. by voorbeeld, .dar zy weegt vieren dertig oncen.en 7‘, vaneen once. Wilt-rgynu weten, hoe vele Maten van .{z,ym'gy nodig hebt , om een Maatte Vmnwte .?:Ver,deel vier en dertigmneen -6- door -*3’: sacén, 'en“Qy"iiii;r:vind¢n,» op ’,t‘Quo.ii$enMt een fvan iyarr, :;3’\’2i;l,1;/:.,%Ia"I1rHt3‘i1‘€ir‘-lidiiéit varligzyan‘, ene‘Maat teV_I("z;,‘:7’nn: maken zopde. 12 . l . . . '3En',~'di'1s zoiiden de x4-‘van Lyon met meer maken '”dan..‘dertienft'e 'Yi‘mne.‘-."Dl'1s-’t v-‘o‘orgaande-voor .1.'.l,:: - ,_ _. »; '1‘ . .. 1. '. rbeeldnemende zeg. .r.Zo enermaat :..».- van Lyon ,»'1" ....i» !i‘.“>~r"¥3.:":‘- hiet maken, dau ene. inaat te Vienne, war zullen -2.67 zinaten en .;..maken ?'Zo gy zonder dwalen »werkt , zult gy zo veel -dan in ‘I: voorgaande vin- I . ‘ ._xr‘ . .‘ V ,den. re weten-.2 z.48.«.n:.aten ~-;;*.. of we! gezegd; ‘t.:,; .~§‘€:' ~, .20 I4.met maken dan 13., ‘Wat ,zullen maken . .1 ,n. ;67——_, of1.48—--._ :' 2' 13'- ‘ A /I'a"nnm=h'r}g. _ _ I y U Als men dc ene en de andere Maat onderzoekt, wagon , datrgy genen rmsflag be_gaat, hoelgering hy ook wezen mag , want de in,1(nl‘te m1sflag,on- ' trent een.Maat begaan’. zon-u een grote.foutma- ken in een grote memgtevan Matcn; Eindlyk, de eerlle werking door de ondervlndlng der Ma- Ien gemaakt, isigemaklykér en zokerder. ... flm{e_re,jbar't '1/an Rae ‘,‘,die ger¢a_lzly£nj .3: male» i_: , fwzlfie megthtei Rarys e_n.in, M _ p ,md;rfe_ Plaatfinygebruikz. , :«':~ Dezetkoeis ‘een foortvan een vierkam'~e'hout~ ROE. ten ftok, offlzale Roe hebbendeo ' linierr breette ,- en onirent vier vogtgiike l:.mtKf§' of drie duirnen= langte. Men geefaze niei dan dezé langte, om‘-dat ze-overeenkomtdnet een pyp dag hetgrootfle Vat is, daar men vocht-bekwaainl k in doen kan. Op de Plaatfen-, daar dit\'~fu{t Iai. §I3(:'eII‘:I<1Jagkte:1vn‘, most men naar gelang een--Iangc; G€1Y1< dc _Vaten met de vogten , welke daar in Zyfla Vflfle-hghamen zyn, diedrie dlmenfies lang- te , b_reedte en diepte hebben , meet men nood- Wendlg-, om recht te weten , wat’er'in-kan‘—‘ ‘een net“? 1113.8! hebben-, van die drie foorten va'n"n‘it- geflrektheid. Memmoet deze dan op de Roe aan. merken..._ Daarom moat men ’er op aancekenen dc maat, _d1e.elke der welgefchlkte Vaten houden kan , _d1e 1n»een Land ,- of~ verfcheiden Landen in gebrulk zyn. Men kan ze in Vrankryk tot negen foorten brengen , deze zyn '1. De Maid en halve Maud. 1.. De halvegzgmrg en Qgtartink van -Or- ham. I 3. .-De Pyp -enziuflardr, orlaflc-, g'e}ykmen te Anjou zegt. 4. De halve gum, dc flgckrrtau, 811 halve Maid van Champagne. Men kan alle'on- geregelde ftukken , opldeze negen foorten van re- gnlrere Vaten roeijen , merkende aan de evenre. :d1ghe1d en overeenkomft , die-zichu in hunne di- menfies b.evindt.'. Of gelyk in ralronde lighamen dams , zulkef, die’ iang en rond ayn ,».de.b;eedm dé vdiepte ge1ykiis;, is 7t genoegv op de Roe te bekenen d3'v1fi!1gt€ fir; 'd1epte omvamfe.groottezvasreenrvar teB.ordeelen.r.. .1’ .~ ,» ,,:-_-~ - ,, eze t‘sve.~dimenfies?z o"fd6'rvler— ‘ . ’ do B.-’oe., verdeeld in Kgiiinggvoeten ,k:]lx‘Deu~tc1 ;—'zo datzzyn eiude, da'a'r=de vbecldes Konings op flaat, den grond reivkt. ='Daa‘r na‘de_n vinger, op }c‘pun‘tbrcr1gende van de Roede, die a-anngde _bin116:nka1it .ko1nj& ,, van den.fDej;nte1 ',":z1«et men ‘de, tuffomvydte weslke; man h'eeft.van' _ . _ _ V .-,,o;$ ,fie,:zn1fid&a a,\}yz_¢:1,;~a1S- ghoogte-,:c‘n zo men‘-overhoudt, ‘.'v_pAeg;‘.; menze byr dieyvang-den B'odem*,m1n»'d_aarvan ,¢gn §Qh§!§,l1‘_t_€5x'1.‘I‘i3-:‘}§6f1“:."}7D1gEl'l5 de Regei; .die‘bo- .'yl,e>n;g8,g,t_B_VQ£l;i5 ~’. ' .: ..'xo‘: 2 . . 3 2 , I , Men meet znog letten dc‘ gedaante 'en’p1aats de:‘»dii1gen ;,v ofnzy nietlmeed en_plat zyn ,.~of‘er Sealer zyn , dig mgedxruktvzyn ;. of de Bodememdat [1aa,t,[-I-,4;,.geb.rek ‘nietzhebbengr of net dergelykeo, of _‘h'gt; (xuk;n1qt;gcknaagd:-,~1'oE 1k‘V?1Yk gqnaakt zy ; ‘wailfidfl aLl!;¢\d€ze«geva11en; ~mget n_Len:2e'verm1n- _de;¢n;naar;>gelang ‘yank ugeen rmén no anderswre _g15Qo_t;.zoude,;1zindezn'» ook=2'I‘.0‘:N ; V AT» ., a\ »RQE,Qm Srbgpcn te .me¢en.. , ‘ in, . ‘ [Om fie, weteniioe, ’ ‘ jbond’i'sf, ka11,wcgvo;-amen on V f‘zyn’gézw.oren Tin1me;fieden,genoo.dzaagg den Bo- ide ‘ {S 4,e,I$i<:1. teimefiws. €n:§1aa..r va-n;—ce.n.Ver- 'kTa’ring fe‘g‘e\j_en_,,:of one §§tte£}a;ie— van 7; ge,ta1dgr Vaten, of Laiteri," die daar in kuhnen. De twe- enveertig vierkante .-voeten voor een Ton ge- rekend. ' Zy nernen ten Cerf’-to do langte ,v_an—~e,cn-Schip, "van de. V0013 tot: de.;Achter-£_teven ,_ dear-am, van de wyésg , flan ;‘¢1.ke,n ieind tar, wydc: :van:;8;_v.octen ~ vi 5 "e1 e‘t2n.%:}_1ip;,f,da.t eer(I;ge- I, oe..gro0.t het?'zY; ‘ ROE. . van het Acljnccrfieven , tot aan de Voorftcven. 2. In ’t midden der wydte om de overgebragte wydte hebben , en van deze veijfchillende wydten ene gemene, of g6}l1fiifiC(:‘€1'dE‘f;B:hBbbeIl, ~die\dc anderen vergoed. Eindlyk mctenze de‘ hioogwte. Eerft in ‘c midden by de Maften. ;2.. Am elkeder einden, gekomcn van het Zaadhoiif to: ohdér dc Luiken. 3.,Bov.en tufl'en de twc Verdekkemdaar na brengen ze de}1.‘? NVl.'_i_C diepten',_ om dam-van enc gemene re hebbengdze de hoogten vergoed, Daar na vennenigvuldigen 2e‘d'e"1angte door degeniene Wydte ; en ’Lgeeh= da.'1r?.van.1:ornt door ‘de game. 11‘: hooge, en eindfylq. verdeelenze ‘tiaatfle rm- duft. dooi-«ttve en'veertigIvoeten. A’: Gee'n'voo::¢ Quotientkomt , Igeefit? he 'eta.vl:der Vaten wielkh ft Sehip:kan1zden. V x .' ; ~ v .ROEPE_R , of LQK>VOG,EL“,— is een Vogei, weikevmen tot dam Vogeivangit gebruikt, zom andere te ;1"O€'pCl>‘l, ofieé iojxkeng en -in de Net- »:cn‘:m;e doen komen.‘ xi w .: ~: ‘ ‘R OE RE N vvordt grehetengiwanneermenmbt -een Riekjc , of- .K_rou\='ver E een Orawnje- ,' ./ofandere .HIeei~’oer-bak,,' of Pot-Yoert‘; by voorbeéId,op.een met. Sia’; Erreteu ,‘:‘Ciehovei , Aardbyen , exiz. ;dit gefchiedx door-ze ,te roe»:-en, dat is‘, de aar- >d*e..los te maiocn’, die geflagen fchynt, zo ldat.-het Regenwater , of de befprengingen , in den Bonk van 'aarde-‘kunnen -kvomein ; die‘ in! do: an is',rofIon- der _de‘korf): van de aaxde knnne komen, om der "wort‘e'}en'*t'o€ vo‘edfe15te’§é’d’ye'ii.‘ 5?” "0 If 41;O_ERY1N‘K, is een V0 cl, die men an 'een‘Tou,‘ vvat'ver vzin ‘t Net va 'nind‘,om e’an- dere Vogeis. te doen naderen en vallen’ ,‘ als men ‘doze’ op en nédér bevveegt; " ' " ‘- ‘ ' " Q V -7 ,ReO.E,S-'1‘.. ‘ ‘0lI1.x_YZ€3‘7_ag9fV$t331fW€1‘k€!lE;VQQ‘ .J?~,9.<=.—ft tr: ;he.War.e.n; z.u.1€zEY.m.-.e.en aard:enmg1aa;- de Pot doen fmelten , vier ponden Varkens Reu- ‘zel, klein gefncdurim-en'van gym Wuis enifllerm gefcheiden»; \vel_ke ze bedekt , doende daar twe, 'of“drie ‘1epe1s.geth"een warerj-ondexb ‘We’: germici- ten zynde, :zult~_gydt‘O.lCrl11'!‘1 Tartari meal}. Om deze Oli van'Wynfleen temaken, moetmen de Wynfteén ' ‘ft vuixr lapen glocjen en tot Kalk vcrbrandem "*1’;is ‘iy ‘wit "is , laat‘ 2e‘ koud Worden, rm ze .1'JI;e'cn IVaxkensblaas.gedaan ilebliende , ‘ml: 3! ROG. RON. R00. 9~.,:,; gvzé men men: in 't‘\vz1ter, of in b1ae'vochtige Olie , vluchtig Zout daedoor denhai . d \ plants‘ leggen ,;Daar na zult _gy den Biaas ondcr Kromhais is overgekomen , gemengd ojidef vefelll ene Pets zetten , en. deze Ohe zal cr mt loopen, Flegnm , wnar van 1n'c-nnade;-hand Reftificafie wcikc de _eigenfch‘ap hccf: om ‘t Roeft weg tene- Overhaling kcm doen, op‘ fleet‘ zand met Jen K01} men, en glans aan Wapenen té geven. met ‘een Izmge hals, met zynwelgeluterd Kapiteel ‘ . . _, , , , . _ ‘ »~ y , ~ , . 1 V,‘ ‘ gedekt‘; en hebbenfzc—1f'door herhéalde Réétifica-' - j0m Tzer en‘SmnI war free:/fenze beware». 7 tie, een véugtig wit Chriftalyn zout, oftenlminfic ’ . een zeer oordiz d’ ‘ 1‘; “ - Doe Yzer, of Staal 20 heat Worden, dat men ‘t zout vervat‘ is ', d§te'rzlai3'o§1il:onci';a::nm'gficigi zonder branden niet kan handelen; vryfze met gebeuren door de grote gefchiktheid I xveike de wit Maagden-, of Nieu Was ; ffeek ’t daar na we- vluchtige Zonten der'PIant'en h'ebb'en* ’ 0,’n1-Ziéhifl dc; init vuuij ,' om’t Was in te doen drmgen, en de vovchten te ont_b,i,nden", of te‘.vefv1§égen “M‘~en, vryf. ’t_daar 113- met een fiuls I-ywaat afi A . h=1§t1t’er ook een yl1'1,chdge'Olié‘ dit’,,die z~eeraeu~ _ A )1 In ;La:yn,- smig, t Isveen Plant :; w_a;n( d1f1ngende‘is,.da§rf énige dee1”tjesvan'eenviq.z6ut, gamer twe [oorten zynd Zyverfcgiilenechtgrnxet, mede vcreend ayri‘. ‘ ‘ " ‘ ' g" ‘— " an daar in, datmen e ene in e Voorty zaait ‘Eigm elm 71. M 1; ' ‘ ‘ ‘ ' :3 2e kleiner is , dan de andexe , die men in dc’ met geéil'tePé:an'eneéirftirolflfifidg:gfgdedgZl:;%:1i§,: -"me" Z*".‘i"‘ . i V .' Pen. 31S.aan dé Brzlndew ntoefich ' ‘ ’ t t yefcfiryutng. De Rog fchiet verfcheiden 1‘/telen en die vluchtige geeff ,1 zeer,f'52r:§1{§"\]7;lz)am;'Iicnz%‘1)lll1e nit, die ter hoogte van vyf , of zes voeten g_roe-‘ Ziekten,‘ daar ‘C in nodig’ is; kweide vdizhten ta vex. gen. De Bladen zyn lang , fmal , wennge. De duwen, en ze door door de gaatjes'van’tv]e’L5§ en Blofimen ZYIJ We 55231113195 r $11? 33,11 b05195 ‘V3563, huit heen tc dryvenidoor de vochten of de on e. welke aan aairen , of 1](3oornazuren aarlx‘ de topgen voenge dgurwaaffeming , , ’ derfhingeis/g'roeien. . e aairen zyn anger an Me k ~ «k‘ b" - ‘ ' " ' ‘ die van W_eif. en hebben Veal 133831’ h‘“‘i1'e’;- De ten , Iiln ggfffizigitefié, 1el;ik$rrcliol1rnalt’1a?‘\t:3,1i{L:€o1z'1l1ei:: Rogge-gremen zyn lang_en mager. _ V heid, "en Zydwee : wan: zy verdxyvfin dc fn0mg_ &—Plaat:. Men zaam dit Gewas op‘ zandxge Lana heid m-ef magtydier‘ dcvmofi (1, dér vmu-JCS van. dcv en‘ “.3 ‘ i‘ ' V. 5 .‘ H ' ‘V‘ 7 dfiblrvvaaffcming ‘flot'efi‘.‘ {ci1V2' he] : fd “fly ' " »as.ge»x»»«p»«».. ne cum me: is épfbien” fi.iA;;zy;».ve,av;nnuzI ifi:;‘2:;: verhutrenderv, dan de‘We.xt. : t1_\/ieel grof heyev dga-ffomWyI‘bfi3e;h3éfigéfi' ,énA'd1.‘eZ'em"ékx mam. ’cBroo_did_aa§ van gexaakt-,,op1 ’t§1o>11'1e[n;t1: lymig, ftoppende en moeilykteverteren enkwaad als men »t mm” in tyds gem an es’ mi bleed vooriie Maag. Brood. van zuivere‘Roggenmeei uit de Vatengelopen in Ema’, veranda: » ' gemeakt 1.-doodc dc Wurmen,,maakt'den‘ blllklosg _‘ Men “ ' I ' ’:Is echter zoigoed niet’a1sTanvenbro0d.: Zomen d, ' ' Roggenmeel men Tarwenineelrmengt , is. ‘t Brood M lichter , beter van fmaak , en Itrekn zoizeer nien Ra tot laft van de Maag, en fr blyft ianger zacht. ‘ . geefcze. van, geenhalf fcrupel, toteenhalf‘ aema In Wyn, In Vleeenat , of een andere vocht, an mengtae oak met Sxropen‘, of Opiaten; Men tenflafgrfglf ‘ti:igeoru.1k&wel ‘re pas enigen tyd vanla‘ ’t E goed. voor luiden , die Wat traag van afgang gevem Menoggbgxiiteg 0:1: ngfilrils dteev“3l:lc5g(t.t: zyn, of die aan fchele Hoofdzvveer,aan Speenen, one V001. vt uimendige ‘ en men fgleerfler de dug en Hartkloppmgen onderhezigzyn. De Zuurdeeg lenmede we Van de J1-Em 2 D am chart f 65” mm’ Va“ ‘is V“! be‘e“V"°‘?" Avflzweflngen a C13” een lcoude vocht. Men gebruyiktze §ok1£e§v§§5 ¢i%:n%:ntpK:§dg.loggenmeel met Honig , en een Egf;én(_)m Wed?‘ d‘%’F“‘?.‘=*15“§’= Yfrlamde leden “' dojer van een Ei , is verzathfend , ontbindend, bevordert de Verzwexing. Men legtze gemeen- Iyk op do Borilen , voor gefcoide Melk. Rogge- méel is een van die Geneesmidde1en,- welke men voor ontbindende houdt. He: heeft byfia de zelf-‘ de kracht, als die van Gerfi , zyndc verzachtend en ontbindend. - \ Rog, zze K oonn, ‘ R Q N D E N‘, Arrbmiir , betekenf in ma pm. den-berydeiy een Paard rond oni d_oen'ga'an,' ’c 2,. op, een draf, ofigalop}, ’tzy in eengrootgofkiein‘ §ond,j zonder ‘dat fhet dwers over‘ Ioopt, of op zy. 5‘De/i‘i1_'lqz2'e van Ragga’ , qfv/anunder granary, A _‘’f““ E33?‘ 1 ‘L ‘ I ' ; - ,7 K’ . ‘ f «Ir * H§;:1;:1'3J;N;;Sb:[:‘;e:t““SP?” ‘*6 , . I , , e ran van een .Men maaktxontyent {we derde Van‘ een mom. Hoed na _een Cirkel affnyden, die’er met kryd op hals vol granen, die men wil’ , en deflillcertze in 85111331“ 15 a (100! €511 COUFJE‘ 0111 den 1101 Van een’ een Weerflag-oven,~ open voor ‘C vuur, dooreen H0“ '56 men dmJ€H- > vuux-,~d.at naar de kunft opklimt. Want door dit LR 0 0 D- ',B10,€dkl€1-1):; of die Ha ’t‘Bloed middel 23.! men in ‘t Ontfang-glas v-inden, Geefi, W~’:k‘-’- ‘ v ‘- Um gh'eid'voor te bfengen , zonder V ,.,.,,.-. .»'_~I§‘:s"‘_"‘ =' ‘T*- :--"*","" J‘ v zezen‘.gebndlge.te:he?>b§l}. ‘ - 9:...-. A 1200. V. ‘ ‘ ‘ h M,“°".'" "2 tom =«»fre«iR«W<*¢"*v :a$i;:;¥s*é;£:2;;°::‘:°e°:,‘:rs:.Rn: ' Neem.-‘e.enha1fpon‘d‘Emmmbyk: lkoné , tlwtzhfiélg water wordtemge Jaren zonde: bedcrf bewaard. ' ‘1"d Ilvende an‘-39-8 ..- .. 3:: frinfczeegi Efif 11:3 weeeken, i“ 5131,“ 8§“°°rfl§; . 3'‘ ‘?/i‘’'.''‘"1’‘§'’ .1’W";4{ 1-’-.¢4l.'.5¢,."€¥.t¥_¢I'!:s _ ‘| AU ‘ ' ~ * '; ' es_ aar‘ 2:**:.:2s.::.é:::»‘;:*“i§::+;,?::%=;,,;’:,;t:e,. ponaen nmnem op me 1-‘ 6:: AH“ am:uw’e. Loog vm—.t-vum.’ enhebbcn- water ;' doe ’t tot op een derdc verkoken, en vryf de ae wat laten verflaan {gietze in een flfldem "Leda en’g°"e’z°”‘m"t d!*‘Wa¢°r- ' nieuwe Pot, en doedaar in fn1e1ten.een balfpond Arabife Gem, en. u~v«K°s=+i 2%} 1.<1.a9r W“-t d P» , Eérigy ’_t.-gebjrq.1ikt~_,__zu €531 33? 3“: °«'F laten koken, vs‘>1_I}1t’-.F n €‘.‘»““.°‘ -“"9 Duitenknots-ah'1in. , - My }_111_.‘d1,_t,vya’ter uw Mu?‘ ls.-‘ten weaken ;“dat gy’B-ood Wilt makfin a 9“ t *3‘ hebbende nitgeno1nen,,Zl11t:gY her 1ate_n,dr0gen- Vervolgensvzult gy nw rood een Wemlg heath‘ Eeeuw bout vxyven » fiat ‘_ ‘1{aaH“voor [war en Been, ' Neel’-n~ een genoegzame menigte fcheerfél Sthnajr-'_ laken ; en ene n'1e'n4ig‘te='van_' Weed’-as naar gelangz Doe”: kbken t6t"_o.p een weini‘g meer dan een‘ der,-_ de'. Doe"'er ‘dan war Rots-afninby’, om uwe Tint-' tuur helder te maken. Laat het een weinig vet‘-' koken, en giet her door een doek ; "om u'3daar_§ van te bedicnen, znlc gy beginnen me: uw Ivoar met St'erk~'water“ te rviyven; -en vdaaf» na‘m"etn\v _ , ;, I ,. - : y , - ' ' ' ' _"'l'Ioar'W'dterm-rw.‘ < *.,;"“ "‘“ ". . .*‘ .m'.",:/2+! 5-. .Neem twe.pgnden ,, . . ' v ‘Neem een on§erFz'rmmlmle:.:hout klein gerafpt; boom’ émzial-If-’ .:D°e' 533” 95“ €"°.'4€ m."-mEFe- entzes.dx-agmen Vislym aan kleine finkjes,-gefne« . J§rIIfi¢lhM" daf 1<,1"“1'”8¢.h33',*"9 iigsdlofrebloéav ‘9"'tW“?' den. Doe alles in een verglaasdepot , nxet drie. »m,tsta1uin.> Doe.a11es; !_co,lV(enA_.}¢-!1v,1. Pd,i'5 Wat“: halfpintje's::We1water., ren doe bet.-op heete as, ma wdrden; eer g§‘hje't ge _ , v- ".1 V 1 drie dagen hug met een zachte warmte, trekkenfi *‘In"de [51_a31fS; V31n.*’‘d5'1?°Y‘5n‘ ‘,3 33 d3 d I , Als dc ‘VisIym'~wel-'is gefinoifen ,.=zn1t g'y?e;_ twe kiiné gy;viei*" oncén _roo'&e_’ oncen Ker1_n’es~,hy voegan, Ieen once Aluin, en.drie_ enlatenze op de helft Iébkché . . dragmentfidrax..D.ez§:.dnie>Drogexyen mocten-zge-' ‘ 3’ ' - " " " ” ’ ' . 3 W fiotervz’yn.. .Men~mbet d’if-falles:0P:de helfclaten Water ‘ wan MBr:§/iellaant, , veykoken ‘; [en ‘t hebbende war laten verflaan , giet , " — ' ‘ ' . " ' ' de vocht dooreen Lywaat , en bewaar ze‘in:een' I '3t3mP °"“'°“t“d° 5.‘7‘."°“e V“? we ‘?°‘°" Rots’ ‘liottel , die wel geftopt-is... Men moetze achtdav aluin 3 303 492.5"? °.°1°’ k°k°“ 1" é°“fB.°“.°l "°f gen in de Zon 2etten;.ee_r« men ze gebruikt; De gav. Fi°b1':'di° by“ "91 ‘5"m°t—?°°" fi""ke.1v"‘“e - lante dagen- aan een , Gnet ombreekn ‘ n n . I _ n _ N V _ __ , daar na de voéht in eenvergtaasdenot; Doedaar L t I I n V . een‘-halfonce Arabife Gom engefteten Brafielhout Rm; ’ 44, bur,-, 1 al,‘v¢_p*,,,,,;;1,',,,, gm, bv- Doe ’t k°1<.*=M.°t 09 de heifts °f W“ mm» damage» Scbilderwzr-L dan. ene -dcrde. Gxet deyvocht daar na deur een V A 1 Lywaat , en bewafif .16 'i11'€°“813Z°n 30"“ 1 °“‘ Doe Rofewater in een pot, doe daarjm geftote ' ' Konchenille ; zo dat het Rozenwater’er twevin-_ ‘ , gerenbreed op. ftaat.-Doe.,1'n een annder Yat Weeg- ' Iynjee-water , g0‘0i_ d33¥fgt8°b¥a“'gE «‘2g"’:vV‘F 2 dz! - - . ‘o heettot. oe er e ‘m us., )6 e evoc_- Doe tW€ P0Y1d€fl13V°nd°LK“.“‘ "“.fie‘ke Azyn ’ ilengdeur een fioelkggn merfgze onder een,gy zu-It hebbende d3“ 3“ dc Wynazyn over?-ago:-enmheen een fchoon Rood'=hebben,.dat gy in een \velgeflo- and‘? V“ 1 50°‘ d“? .m ‘3°fi’7’mPta"'° 3 klemige an ten Bottel bewaxen zuLt. . I 13gafie1hiou‘t‘;,hebbgnde v‘ V _d CQ\‘-t d.d¢.P°td°.9fl , H A ‘ ' ‘_ V ‘ ‘ Scbone, Rod: Inkt. d J V3.5;/-1‘/:Iv1I‘a‘te‘r'. dmfoexen. "Danna" Z11 .. "J zinken.’daér:n31‘Zfi1t.'3Y.¢rW8t.%}‘%¥L. 1 énigen Ijydelafen rraan. ' Daaina‘zul£ gy._ _ .;, zg<;htJ'i?.-°«(‘;)5Of in: ’t bloedfpuwen : zwakke ma’- XV. Men kan nogMaagdenme1kgebruiken,of gen, 5“ b‘§ik1°°P- kt - Zea Wynfteen-olie, of Oiie van Kéom, offiozenwater, EC’! Afz‘°dz°l* met de Gm” gem” “S nu: ' nut in Graveel-'1 - men moet lett d ‘ ' - r en ; 92° dfogendefchaduwe op as:z,e::;2;:;t;*;::::e:*:;::“’ee ‘ - e , zy. 0"’ Cwlfeff ‘ban Raj?» te make». Gee/iV wan Rofm. Men’ maakt Cont" f R De Geett R f ' - “Men neemt veertig dlagzdgn Vvgdegeffg 1‘?i.?2zf:nWd’isé d°°’ it Wezenttlylznzfiuf n S dlC(l'I1v:f3‘Siuru:!)% en vexfynd W91 d1'°°E ZY“ a’ 1115 zly beginnen te verweliien Glen bleke R093" , of enkelde witte rf1ee‘;elI:Pon- fe d ’ 1 k 9 1 unne Vhle? al1l‘ea§1c§1I;?¢I'I1e{‘J?1§1]a€V:lll ~ V 2',',;g;,,,,,. W” Raf”, bad laten defiilleren dr,a gym op een Damp- . .. . _ . V , . gende wclzorg , dat ;‘_ Neem een once, {raj-E vet‘-e Rafe“ of dr. 31155 W51, en‘ tvuurzachtjes itookt o dat’ ‘ ' ‘ V ' . , dan de wezentl k - ’ P emms .zo gv gene verfe hebt. D ’ °g° Y en seefhge deel . Bette“ en .el; Overheen (ziefizee '£‘of1§‘;§’§.E)e %]‘?f‘’ E)’ ontrent den derde van uwe vogetn’el1:1az zult ‘water; fluit de Boctel toe, en 133; hat mg ‘?"‘g °‘,’kt “P1355” - Zult uitfcheiden met {token _drie uren trekken. Na het trekken zult ‘e; 01 en Heclplenfler af- ha en ’ en hale“ ‘t “OE €911; Iengskens ptwaalf, of vymen dmp an Gan a - over met een Defhlleerketel. Gy znlt dan een zwavel dpgieten. De Bdttel daarlzm W d van larandbare geefl: met Rofenreuk hebben, welke gy flown hebbende, Zn“ gyze We of dfiee er onc- in een vrelgefloten Bottel zult bewaren; Daar na dhelete a? laten t1,‘5]5k?n 9 911 na die laatfte y€d1cth%¥e1F $1613: ndl nfl"ll‘l KO” Overmyft uitperrem De zut EV» er een wemlg Suiker by doen of de Ro- een ' d K e 1 cm“ ’ mengende zed met he: fenfl:rO°_P . om ze den Zieken aangenaam te ma fiverbllnf e (.‘fteLnahet overhalen Vanlden Gee“) 115eer:1c;!r3dr1lt]:{men ze kan voorfchryven voor daaglyk- van halldn. Y Zn“: er een umlemmdekofewater Dit Tinéhlur is goed voor den Buikl ' ' A l . . f- _gang en bloedvloejen, in de witte \/Plopém Druipers. , Ce en en ‘ Eigtfifibap tum den Rqfeugegr/i, " H is gocd voor de Maa V g en hartfterkend. Men , Amie" mm-W.” om‘ Rafi” ‘mg gee t_i_1em van een halfdragma tot tw . . _ . , _ If _ . _e1n.1ndes Neem een halfonc f ‘ i d “W “Mk” fYekfse:l.gf)’fl'l1:?;;m1\§:t;e§ebgJi1ll:dr}:ldnV09:afmkwa. ‘9 ‘ale to e Rofen doe2e' m t .’ . _ '_°PPmg5-‘Tl- MEI! - "1 05 26 met veel voorzichtigheid in de ziekten der een pniteleine ," of verglaasde t . - . ‘ _ Pondmkokend Welwater CPI }b°ekauga1,:tPegt afvczg VVlOllWel1§€bXulk€l1, om datzy de dampen verwekt. ‘toe, ’en laat het een uur gefloten A151 - . , - lett k is gedaan, giec er dan drup voor drup, ontiéfitfigfi d finder: manier am Rafiflgggfl ,9 ,,m,§m_ ragma, Geefi: van Vitriool op ; dek uwe potwe ‘ N . eem zes ponden bleke R0511, of enke1dewit- » te met h . . _ Iélet tr_ekzel zyn vol]e,bel1ag_ hebbendc, m1 mewt tot e cllmne knoppen ,_ ftamp ze in een Mortier eur gieten, en doen er Suiker of Stroo b en Beg. Doe ze in hoge verglaasde occ bowm = P Y , H15 met wat Zout tot een vinger dik, of dant onltrenetn , . . . d i W11 men d1tTmétuur nog famentrekkender heb- tgallilgririr1:1eIdaarG¥el{u1dvi: Idem“ fjlchtmet mm 311 9 oen toeflui- ben , zal men , 1]] de ‘ ‘ plaats van enkel water to: ‘ V * ~ * V . l ten en zetten de flof in een node 1 ~ V ~ .. V l n - , - t d ~ _ Ana“ V paa s, e11:.Z;]i 92.z R00. van twe maanden, te-gifien. Als ‘t gittengedatgn is , zuit gy de vocht over eenDampbz1d doen demi- leren, en fl;oken’er van Rofen-geeft, Welke SY 0? de gewone wys zult overhalen. Eifentie 2 of R0fw701i¢’~ Neem een grote menigte bleke.0f WW3 §“k°1' dc Rofgn ; {lamp ze in een Mortier, doe ze in een Koper vertinde Deftxlleerketel , en er veel ge- meen water op gegoten hebbende , doe ze. over groot vuur deitilleren. Ais de eerite deftillatie over is‘, zult gy met een kleen kattoentje de 011e- druppen’er afnemen, die ‘er op dryven. Daar-_na zult gy’t gedeitilieerde water ‘op den droeffem gre- ten , en rnaken een twede deftiliatie. Dam‘ nu zultegy op de zelfde Wys de _druppen van de Ef- fentie, of Oiie vergaderen ,' die’er op dryven. Gy zult deze Effentie wel bewaren in een wel ge- floten Bottel , zy heeft de zei_fde eigenfchappen, ais de Geefl: van Rofen, maar in eenmeerder trap. Men geeftze van twe‘ tot _zes drnppen , of in een andere beiiwame vocht. ‘ Men kan op de hovenverhaalde wys de Geeft en Effentie vanpverfcheiden andere bloemen halen. Zie DESTILLATIE. nosnsxvmsn. Zie UNGUENTIUM ROSA-CEUM, of SMEEBI. ‘ R O S K A M M E R S! Zie Paurdetmfler en Paardmtiffcrs. ' R O S M AR YN , in 't Latyn ROSMARINUS, betekenende zo ‘veel als Zeedauw, om dat zy voor- maais aan de {trand der Middelandfe Zee in gro- ten overvloed groejende , de dampen , daar uit voortkoniende gewoon zyn daar op Dauwswys te- vallen. Befchryving. Zy hoort tot het foortyan Plan- ten, die de bioem rondom denitengel 1r_1’t r_onde dragen, en een gelipte bloem hebben, die uit een blad beftaat, en waar van de bovenlip, of kam in tween is gefneden, en achterwaars om krult, met gekromde vczeltjes. Maar de onderhp, of baard is ‘in drien verdee1d,zynde hetmiddelfie deelhol, gelyk een lepeiblad; uit de twe , ofdriemaal getande Kelk komt een punt voort , die verzeid gaat ais van vier ongeboren vruchtjes_, Weike naderiiand in 20 vele zaden verkeren, die rond zyn, enin de bloemkelk gefloten Worden. De /amen zie Hubners Knnit-wyoprdenboek. _ Plmm. Men teelt ze in de Tuinen :_maar~in warme Landen komen ze zonder kwekmg op ‘t land voor den dag, a1s'in,Prwmc: en Lzmgunlnk ; In Spanjc en Jmlie , daargroejen ‘ze fierkop Rot- zige gronden aan Zéé. " . Behamleling. Maar niet tegentiaande ze in war- me landen voortkoinen , zyn zy echter {terk ge- noeg om de konde van gemene Winters in de open- lucht te verdxagen, mits datze op een fchrale dro- R00. ge zandige grond geplant zyn ; wear op ze dc kou. de veel betei-., dun op een vetten-grond willen ver- dragen ; alwaar de Pianten met meet krach: in den Zomer zullen groejen , en ze meer aan de onge. makken van de vorft onderhevig zyn, en zo fie;-. ken geurmetzullen hebben, als die van enen dro. gen grond. ’ . De foorten met bonte biaden zyn wattederder, en moeten , of by een warme muur geplant wor- den , of in potten met luchte verfe aarden, en moe- ten ’s Winters onder Ramen worden bewaard, au- ders flerven ze in vriezend weder. Alle deze foorten kunnen door 1 p1am;en_van fiek, of fnoeifeipin 7t voorjaar op een.bed van lich- te. verfe aarden voortgeteeld Worden; en ais zy geworteid zyn, mogenze verplant Worden, en ge-V zet ter plaatfe daar ze blyven groejen. M-aar’t is de rechte tyd dit in’t begin van Augufluste doen, op dat ze nieuwe wortels voor de vorfl: fchieten; want wordenze te laat in de Herffl; gepiant, _le- venze zelden de gantfe Winter over, inzonder- heid zo ’t weder zeer koud is, zo datindien gyze niet vroegtyds plant, zal het befl; wezen ze te la- ten [til ffcaan tot den volgenden Maart ; wan- neer de_Vorfl: over is , wel lettende, dat men ze niet verplante op een tyd , dat de Oofie winden wa- jen ; maar men moet dit uitftellen te doen, tot dat ihet gunftiger weder is. , want 20 zy gepiant wor- den, ais’er koude droge winden zyn, zynde zein Itaat de bladen te verdrogen; en ze te doen fier- ven. Maar zo’e_r eens warme Regens zyn , kort na het verp12nten,.zal dit maken, dat ze xtetitond wortel vatten ;‘ zo dat ze ,geen verdei-‘pppaffen vereiflen, dan te maken , datjze van ’t'ohkruid zuiver gehouden Worden. ' p ' Schoon deze Pianten teder zyn, ais zy”in‘de Ho- vengeplant worden; echter ais ze by ‘f_0é.Va1 op een Muur Wortei hebben gemaakt , znIlen“,z'eVde grootfte koude van den Winter kunnen uitftaan, al, ftonden ze bloot voor koude winden. Dit komt daar van daan, ‘ dat de Planten fteviger en de wor- teis droger zyn. , Eigenfchappm. ' De blocmen en bladen van de fmalbladige Rosmaryn , Worden in de Medicynen gebruikt. , ' De Rosmaryn van Languedal: is beter , dan ,die van Noordlyker landen. Men gebruikt deszéifs bladen in de Geneeskunft om te verdunnen ont- binden ;' en zuiveren. Zy fierken de herfenen. Men kan’er een poejer van maken , die men in Wyn neemt, om de Zinkingen te genezen, en de koude ongematigdheden , de pynen der Mildt en Lever , de Vallendeziekten , de drajingen des hoofds , de fhiiptrekkingen , Lamheid , en de dampen van de lyfmoer. De bloemen ;en biaden van Rosmaryn,met Zout en Brood , alle morgens gegeten , doen de pyn des hoofds overgaan, verI‘terken’t gezieht, en maken een goeden adern. In den Pefltyd is hetgoed het huis met Rosmaryn re berooken, om dat die rook de kwade lucht verdryft. De bloemen tot Conferf gemaakt, verfierken de Maag, en zyn goed vopr e de droefgeefligeu , voor de Vallendeziekte , Ze-‘ . M /Tndere mauier wan Roflblis 2: m k nuwtrelckingen, enLamheid. ’tZaad, metPeper * 4 9”’ en wit?te‘Wyn.gedronken , geneefl; ~de Geluw en Neem anderhalfpond heetWitteb1-cod , dat eetftv opentfdé verftoppingen van de Lever; ’tAfziedfel uit den ovenkomt , doe het in een DeftiIleerke- van deszelfs bloemen met witte Wyn,verfterkt de tel met een half once gefioten Nagelen, gmenen verzwaklié-Zenuwen , zo men ’er h.et_h_éofd,mede Anys, Koriander, van elks een once; giet’er op wé.[t.1 ‘Men maakt van de takjes goede Tandcito-~ een pint goede rode Wyn , en zo veei‘Koejen. kers en Houtskool, om ‘er mede te tekenen. melk, doe’er daar na uw Kapiteel en accipient op, Men gebruikt -dc bloemen van Rosmaryn ~om’er en Iym’t dicht met geftyfzeld papier. Laathet dus Eau de» la Reine de Hongrie van te maken. Zie z4mren itaan, waar na gy’t op een Mariebadmoet D ES T I L L A T I E , of W A T E R. — laten deftilleren , om ’cr alle de vocht van te ha- R O S S O L I8 is een aangename drank die men len, die gy bewaren zult. Men moet op zich zex- gemeenlyk op ‘t eind der Maaltyd neemt. * ven Stroop met ]_3randewyn maken , of Geefl: van , . i - ’ , die beter is, als men ze brandt op de Poe- Jerfuiker In een aarden Schotel, enze gedurig met Eerfi doet men ’t ‘water koken, en’t koud wor— §§'.}o§’}§_“” ’ of LCP 51 mm ’ mt dat dc mm ‘is den tot dat het laau, is. Naderhand zult g aile Men moet dc Ambpe Gris Oak men fmelten met f09It€f1 Van fllikende 510631911 Heme": Clkfi 199“: overgehaalde Brandewyn mengende eerft een Vic 113.31‘ flat het 913050 29 V°01‘'5b1’5n8t- GY moet Z5 rendeelloods Amber met ’zo veel Suiker en’tmetV W31 3fPh1kk°n: 20 dat 53‘ Hie‘ d3“ blade“ ZY“: en maikander wel deurfiampende' doe ’er daariia in 211.1319 ‘Elk in"? bYZ°n'-‘ls’ W59“ ”ekk'?n> in Water 2 een kieine Boeteije, een once ’Brandewyn op doe Selyk hie-1‘ b°Ven 2. mt ‘lat heF koud 15 geworden a ‘t fmelten den tyd van 24 uren ineen Dampbad ‘ op dat het’er den reuk kan mthaien. Naderhand damn: aues Z3] van de koude vjfeder fionen ' zult gy’er de bloemen met een Schuimfpaan uitne- Om :t Mengfel te makeh moet men de étmo 1115“ 2 511 Z9 13933 11itd1'“iPen- D331‘ 113 Zult gY 1 met Brandewyn mengen met de Eifentie van Ami: water van elke foort van bloernen in een Kruik be,’ Z0 veelmen ,,0,deg1c nodig te Wezen 0m,t d_°en- OP _d1'ie Pifitef} V311 dit Water 21115 EY 9°“ daar na by ’t gedeitilleerde water te voegeti ' Wil Pm‘? ; Of dl‘1e_ h?1fP“1tJ€_5 Water d°9n : ’=ge¢n V15‘ men ’t fterker hebben , doet men ‘er meer Brande- en een halfpintje zal uitmaken. Daar op moet g_,e Wyn in_ p doen dire haifp1nt;es— eklarificeerde Stroop,,d1e A,,,;m_ Doe awe sptmoppmt de gewone dime men dfle P911551’! 0 16 2e1fd¢ 3113?“ ’1°e.mt- GY koken; gekookt zynde doe ’er ereétificeerde zult’er daar na in oen de helft , van een ka1- Brmdewyn by 20 veal ;; nodi ogrdeelt even koentje, of dzrar ontrentgedefiiileerde Eflentie van cans als de bmjengewaagdg Ea-egtie of Zoziani-ge Anys, en_zo veei Efl'ent_1e van Kaneelr Zo’t :11 te 3/“dare, nls u gocd Z31 dunken en ’gy_zu1tze zo_ zeer gefuikerd , of max is, doe ’er een kalkpentje dmgg hebhen a1s’Zy nit Tm.“ k’o'mt of halfpintt) lfirandewyp opd, Wat minder-, of }I1E€l‘,~ . _— V ' ‘ naa_r’t.u p e aa t; 0 an ers Suiker zo ’t to - ‘ . fierkAvifidt_ I Egan? ii? maken ; dat awe Egrentiep /Inder ,RQITolis water; #42 men RYIIS nnema. van nnysrqwe ‘ -,o o is niet wit make , men ze - . me: defirandewvn gyze zo11::e’:;:K:*r:L:: ::“v::i*§33:::,£.i:%:::::= Vifldt 83 a d“ ‘£9 ROEOHS Diet ‘mks 853098 met een halfpdnd Gember een dvierendeei Kard I heef‘5- Zult SY ‘er een 1°Pe1a Of "-We Effenfie "311 mom , zo veel Koriander ’en halfzo veel Kalrnuse- bloemen by doen, zogyzehebt, o1n'ereenfmaak 4 Pond Anyszaad een pond Kar een 01$ 3311 33 553751? a Welke Y Wilt : dat Z8 heflft . 111“ Oranjefchiilen eeri pond Liinoenfdfiiilen in gr I een weinig Muskus , mber, met gcftotensuiker dewyn geweeigt op een Aamsketel met izo mglri‘ bereid tot Efientie , ofPoejer. Dit ailes edaan ge1en Bxandewjn; en defimeer Z0 1ang,t profit"- zynde zult gy it deurlek-k_en, en zuit her in eBot- bond ; 20¢; he; daar D3 met,36P0ndPoejerfuiker. W15 (10611; 415 EV W61 “Wen W15 Z“? daaf : hoe kleur het daarnametsandelhout - maar vindt ’t men de ware Roffolis maakt, weike men méér dan niet aangenaam genoeg ‘ doe-9', mam. een (Ely tien jaren, zonder enig bederf, bewaren kan. Kaimus by_ ’~ Ce . ~ Anders. Neem een ond R if 1' d ’ Om Roflblis te malnma die mm F ranchipane Muskuszaad , een halfgond Vegikgllfzgifieii $553! _ Vnnemt. ren , doe’t met 7.8 mengelen Brandewyn op een Om‘ Rilflelir 1: make». ‘ * _ . - Ankers ketel, en deitilleei-‘er 7.8 mengelen rvan Deze Rofloh: IS een mengfe] van vruchten,b1oe- R O T E N is een fpreekwys van de Vlas. e}; men en reuken, met den andere vermengd, in de I-Iennip~tce1t, als ook van de Netel» en Boom-bait zelfde inaat en andere dingen , als boven. Men die men in ’t veld half laat rotten om dat de moet vooral zorge dragen, dat’er niets in deur- draden te gemakkelyker van de ftoppeis zoude fteke , want het is gelykheid van fmaak , die‘er fcheiden. Ditfoort van floifen moet niet Roten de ware hoedanigheid van uitmaakt ; en ’t den dan in ftiile waters, daar de vie , door den flank naam van Franrbxpanttdoet geven. wordt weggejaagt , of fterft , en ziekten aan de A a a a a a 2 Paar- 92.4. ROT. ROU. RUN. RUP. Paarden en andere Huisdieren veroorzaakt , die wa- ter drinken waar in men laat Roten. Zie KEN- N I P , V L A S. R O T Z E N , noemt men in do natuyr grote Bergen, in , of boven water uit {teen beitaande; maar men noemt ook Rotzen , deur kouit nage- bootite‘ Rotzen , of ruwe fteenen Rotswys toege- iteld , en met fchulpen opgefchikt; gelyk men 1_\ot_s,- Rukken noemt , alle ruwe-fiukken {teen , die in flaat zi/n, om een Rots , of Grot in den ’1‘uin toe te {tel en. v Om Rat:/in/Mei: na :2 balotfm. Doe zo veel wit Was en Pek fmelten , met half 20 veel Zwavel ; gooit dit Mengfel zo heet a1s’t - is , in ’t water , dan zult gy Rotsitukken hebben van allerhantle gedaante ; om dat te ebruiken moet gy de itukken , die gy aan een wi t zetten, beet laten worden. ~ R O U S S E L E T is een klein rond Peertfe, hoogrood van kleur, ’t gezegend Peertje in fmaak gelykende; maar muskerend , doch dikfchillig , maar draagbaar; ‘t is in Auguflus r p. U N D is de Schors van jeugdige‘Eik_en Boo- men: die tot het Loojen gebruikt wordt. Maar daar toe gediend hebbende zietze’er ros uit. Dan kan men ze, vers uit de Kuipen gekomen, om te broeiien, in -den Tuinbou gebruiken, waar- in ze ’t befte hefmiddel is : mids dat ze onder Gla- zen behoorlyk door water bevogtigd worde, en van de Zon gaande gehouden. Zy houdt hare hitte wel zes maanden lang. Is daarom dienitig om ’er Potten in te zetten ; die daar in begraven Worden. Men moet‘er de Rund vochtig in houden , en ze met gene aarde overdekken. Dit dooft de hitte, of 2 meet zeer dik op een leggen. A 5 2y wat vergaan is, dicntze omBolgewai1'en enz., in den grond zynde, te dekken voor koude. Zy is ook dienflig op Meloenber en, om’er op te gieten, dan zal’er’t water niet a oopen. ’tMaakt goede oude aarde. RUND. Zic KOE; OS; VEE. R U P S , noemt men een foort van langwerpig ongediert metvele ftompe Sooten, ’tgeen de bla- den van Boomen en Krui en , en Vrugten zeif knaagt. Men heeft'er velerleije foorten van; wel- ke we zullen optellen. Men vindt in ’t Naiaar ontrent dichte Boomen een menigte witte Uilen , die onder de bladeren fchuilende , en elders tegen Muren en Heiningen zelf, digt byeen een grote menigte van Eijeren leg- gen , overtogen met een rosachtig wollig haair, dat zich zo vafl aan de bladeren, enz. zet , dat men ’t ’er naaulyk af kan krygen ; Men heeft deze ver- gadering van allerhande gedaante , en fomwyl wei, at ze na een Muis en Vleclermus gelyken. Deze Eijertjes komen fomwyl nag dat najaar uit , en brengen een menigte van ruige Rypjes voort, die aan de toppen der Boomen by een zittende daar een mig neitje brajen , daar zy als dood den gan- VRUP. fen Winter , de bladen byeen hebbendelgetrok-'v ken. zich in houden; en dus een Pop maken; en wanneet het warm weder wordt , daar .uit ko- men , en de tedere blaadjes zo wel «van wi1de,a1s Vruchtboomen op eten. Men moet, om de fchade van dit ongediertvoot‘ te komen , de Poppen in de Winter alle uit de Boomen halen, en dat zo voorzichtig , als moog-. lyk is ; om dat zy., eitooten zynde , zich laten vallen , en daar na eur den Boom verfpreiden, of op den grond gevallen weder in den Boom klim- men : waai-om men , inzonderheid , a1s’er ieven in is , een Kop met water , of Hoet daar onder moet houden, op dat ze daar in valien, die op het aanraken zich uit het neft los laten. In de Winter gebruikt men daar toeeen Ry - haak, of Snoei-beitel, en men haalt tot de kleinlge blaadjes toe uit de Boomen , en werpt ze in ’t vuur; want zo’er maar in palen, of op den grond een netje bleef, zouden zeweder door dewarmte ontluiken en tegen de Boomen opklauteren. Dit foort van ongedierd ziet men fomwylveei, dan weder zeer weinig, of niet. Dus is ’t ook met Ringrypm, dus enaamd, om dat de Uiltjes van dlt ongedierte are eijertjes . rondom de eenjarige takjes , als een Ring zo‘ vall: leggen, datmen ze'er naaulyk, zonder {nyden van kan krygen ; zynde door een harde itof , als aan een gefoudeerd. Men vindt deze eijertjes ook Wei, naaft malkander onder tegen een droogblad, met rag Vail: aan Ween gehecht. Men vindtze byna aan alle foorten van Fruitboomen , Perfiken Afrika- zen, Kerfen, Morellen, inzonderheid, Appelen, Peren, maar nooit aan Aalbeifen , Kruisbeijen en Pruimen. Deze Ringetjes Worden gelegd van eengraau fnel uiltje, dat , zo dra ‘t gerucht verneemt, zyn werk verlaat, en naderhand fchielyk vvegvliegt , zo Vdat men’: niet ziet , ’tverbergt zich under ‘een bled, en komt niet licht weder te voorfchyn , en voitrekt zyn werk by nacht. _ Deze Ringeijertjes kunnen de hardfte Winters verduren ; maar op den grond,of onder de aarde Fterven ze van de vocht, maar heft is ’t ze in ’t na. jziar van de Boomen te nemen , 20 men ’t,wegens de hoogte , doen kan ; anders moet men wagten tot dat ze uitkomen, en dan , zo dra men merkt, dat ze heginnen fchaden‘ te doen , vernielen. Zy zyn gewoon alle aan eenen tak de tedere yblaadjes te knagen, en tegen den avond byeen te kruipen, tot des morgens ten zes uren , wanneer elk om de kolt te zoeken zyn leger verlaat , en tegen den middag weder byeen 'komt , om te ruilen , wan- neer ze zich aan de mikken , of dikke takken en ftammen neder zetten. Zo dat men befi doet, dat men ze, of ‘s middags, of '5 avonds voor den don- ker, of ‘s morgens voor zeifen , met voorzichtig- heid, alle, zonder een over te flaan, vemielt. Zyn de Boomen te hoog , de mikken te zwak , dan neemt men een Pikkrans aan een lange ilrok, ont- fieekt dien , en houdende ze daar by, verbrand men ze levendig daar ze zitten. Men 7 = RU1’; 1' ;:Men- moe.t'-dc Boomen meet dan eenmaal in-: zien : want zyn,-komen alie niet gelyk uithet-—Ey;~’ en -‘men vindt dikmaal een dag drie , a vier daar a_an_-weer nieuwe legers , van deze_Rovers ;l dog. als de Honigdanw valt~dan'itervenze van zeif, Buiten deze is ’er nog een foort , dat meefl: de Appelbooinen kwelt , en meeit in ‘t midden van‘Mei hare Eijertjes komen van kleine gtyze _witte Uiltjes voort; die wat gefpiklreld zyn; ditzaadkomtkbrt‘ nit, en-deRy jeskruipenbyeen,enlatenveelrag; daar ze van‘ an komen , vvaarom ze Rag-Kypen Worden gelieteni - ‘ j — - _ ' zy zyn gemeenlyk driederhand ruig-zwar_te', are Wat» dun zyn >, en we] de vlugit-e’; gele ,4 die ;, ais met gele Olie Beflreken, loom zyn", en"noo_rt zo veel rag maken; enteen derde foort, dat kleiuet, dunder, maar ruiger en‘zwart is; en die in ’t doo- den, ligt de handen vurig maakt. , Zy duren alle niet lang , maar zyn fomtyds zo overvloedig , dat gantfe Boomgaarden kaal wor- den gegeten... Zy. Worden met der tydeenlang {wit Tonnetje, waar in een popje is.. Hie: uit ko- men gryze Uiltjes met zwarte fpikkels, die hunne eijertjes, zo zy door «den wind niet verdreven Worden , of door den Honingdauw niet flerven, haar zaad in- de moit der Boomen nederzetten; zo dat zy fomwyl enige jaren aan een de Boomen opetendc , ze tot St.]an toe als Itervende doen fla-an.’ ’ . .\ Om dit ongediert te overwinnen;dat1='1ooitIang aan ene tak zit, en van de-ene nade-andere plaats met -zyne netjes verhuiflr; mvoee men',! 20 dra men ‘t rag V6l3Il€&mi2"', .datvaan{tonds‘weg11emen en na- fpeuren‘:-waatze' nag eten , om zedaar te~ daden en Weg‘ te nemen , en dus zult gyze in een reis , of -twe ‘menigmalen weg nemen. V . »» Men heeft nog een zeer groene harde kalekups, ontrent een vinger dik, en lang, die, o'm- dat de ‘kleur met de bladen overeen komt, kwalyk te vin- den is ; men heeft ze altyd maar. twe by een in enen Boom: Zy "warden ten ‘ laatfte ‘two zwarte -Tonnct-_ jes-, die in ’t voorjaar bwe grote graauwe Uilen-, len, met grote rode ogen, voortbrengen. ' Deze eten in enen nacht"een tak van een el, of twe kaal, terwylze bycdagfiil zitten ; men fpeurt ze op deze wysma; men zoekt op den grand na rosachtige dikke ftronten , gelyk die van Zywur- meir ,. en‘ gaat"er=boven kyken , daar men ze ge- meenlyk aan een tak, of ondertegen, eenb1advin- den zal. , Buiten deze heeft men nog de Wolf, zynde een foort van kleine Wurmpjes, die in--een zeer klein geelachtig itrootje , van gedaante , als een zeer klein halfmazmtje , groejen , alle knoppenen hloemen verilinden, en van binnen o ‘eten. Zy kunnen fomtyds heele Boomen’-blaad oos doen ftaan tot St. ]an in de Somer, als-of zy van de blixem ge- zengd waren. _ Zy beitaan dusg. In dekleine reeds genoemde halve maantjesr, huisveiten gele Wurmpjes met zwarte koppen. Zy zyn al in ‘t najaar in de mik- jes tuifen de takjes by vele.B1oemknoppen te van- den. In 1dcze'mik;es_ blynen ge-;com;5deflw1nm. it wanneer ze voottkrtnpen en an die bloemen inkrni; en , latende haar huisje, dat is, haar firootje, of. ‘ alfmaantje vallen. _Zy eten dan die knop en van~ binnen u1t»,‘zo ’t{a1foen guur blyft ; doc , zo’,-1:-I zeer zacht en groe1zamn_weder—wordt, groejen zc da.ar.u1t ‘,-' eer» zy ze nog gefchpnden hebben, en de- Boomen ilaan,geladen__ met vi-,uehten.«;' -, _» . ;Qm. dfit mG.n.deZ6:n1et kan gaan opzoeken-;fibe,~ gtet men de Boomenxmet Koe is}, als he: vriefl:.»- Hieit door val: m ’t voorjaar , e Molt van de Boo-~ men , waar door het.-ongediert medepafi-uit; , en. fii61‘ft,_~__ p ‘ Of men gebruik1:_sTabakswater, waar medemen de-Boomen , by. droog weder, met Eenykoperen .., of blikken Spuit met gaatjes befpnit,‘ dath_et_’er_by ~ nederdruipt ;,of men kan by_regenaChEig;.fli{ we. der lage Boomtjesinct itof van Talaak beftrojen: : Of men kan de Boomen voor den Winter’ met- k1eine- Boendertjes van de Mott zuiveren; Manx -die‘ alles moet voorden Winter gefchie-‘ den; wagtmen tot Februaryr, doet het genenr dienit. ‘ _ , ._ I Behalven dit on edierte -is’er nog-een 'Ryp)'e, dat als een lang un ftrootje aan eenvbladknopjtg hangt , ontrent een half 1it'van~een vinger lang, , dat ook in ’t knopje kruipt, en zyn huisjelaatvain len , zo dra’t ’er is in gekropen. Nog is ’er een zwart gekronkelt Rypje , dat de Boomen plaagt ; mavar op-d__er zelfde Wys met fpuiten overwonnen Words. Deze wordenop de zeifdemani_er.van»kant g\°.h°l-P3“-"‘ V ,', ' . ' . . , 1 5 . ‘ Men gheefiezook in de Fruitbaomen-, vinzo_nder- held. in: de Kerfen ene,~ welke men Trekmade noemt. .’tIs een groenachtige Worm met een bruine roodachtige kop , die zeer rad zynde de bla- deren der bloemen, die daar ontrentzyn, b een trekt, aan den Pteel aibyt,en de zelfde vruc ten, 't’zy Kerfen, Appelen , Peren ‘uiteet , en zo-doet flerven en_ vallen. Als men ze nypt iterven z_e', of haaitémen ze 10:: af ,;-zy Iterven van zelf op.-den grou . t , . I _ ‘ Nog is men na‘een~damp.,edie uit den Noordal weften opkomt , gekweld met een groene Luis; dog die‘ aile jaren aan de Boomenvniet evenveel fchade toebrengt. Deze zyn menigmaal 20 over- vloedig , dat men genenknop kan onderkennen, en zy ztjn in twe-, of drie dagen vol Eijeren ; :0 ’er I-Ionigdouw vale , ‘of ‘t zacht en lieflyk begin: teltegenen ,~ -iterven ze, hoewelze zich_ onderpeen blad weten te bergen ; ’t befie, datmen doen kan, is de Boomen met '1-‘abakswater te fpuiten. Men heeft nog een foortvan On ediei-te,’tgeen zich op de bladen fomtyds veelvu dig zet , en in- zonderheid op de Appelboomtjes zwarts ais een Schallebytefer uitziet,en doet de blades aan Boome- jes kronkelen. Dit wordt bell; met ’t fpuiten met Tabakswater ovetwonnen. Zie,Na'auwa Nedcrlandt fa Horueniur. , Men heeft ook Rupfen,die aanzde Planten zeer nadeelig zyn. Men heeftze die van Witjes gebmeid warden. Zy zyn van geelachtige kleur met zwart — Aaaaaag f gep1- ~..9:6. RUP. RU] . RYE‘. gefpikkéld ,~en zettenigzich g’én1eenlyk“op dc K0015- bl‘ade’n:, :'B1oemkooi,en_Indife Kersu" Dees eet alle .de tedere deelenvan =de bladers op , en laat de ftelen '*a1leen'geheel; zo“dat men in den Herfit gantfe Kooltulnen, zoi-met Savooijen ,; al-s :}ndere_ Winterkoolen van dc zelve vernield ‘ziet , >‘m_zon-‘ derheidzdaar vele Boolnen Iiaan , o_f“d‘aa‘y1-zqnen‘ diChte_' by rote gebouwenivindt.-‘ Men‘ weetl geen anderl midgd'6i’O11l_Z‘€ wag te kiygen,'vdaI11j2e‘.t§-Y€1'V3"gel1 eergy zich uithunne nelten veljfpifeiden. Sehdon menze da‘ar doornletgants mogt wegkrygen», tge-' tal zal"er‘ echter ieeffdoor verminderen. Maar dit werk moet dikmaai byyvyarm_weder herhnald Worden, W'an'neer’de-Witjesfvliegen, ‘die ged_1n‘-‘ig nieuwe Eijéytjesieggen,-welke in we_i-‘nige~dag'en‘ int-‘ broejen.‘ ~ {ll/Ivaari,‘ gelylg daze geme'enlyk_op debut- tenbladen a2en',I;zo'1z’yn zejnog gemakiykerweg te luygen ; dan ‘het-—aiiiier fébrt , daf vry g‘r‘ote_r ‘is, een hard vel heeft , 'datb1'i1in is. D‘e Tuiriluiden noe- men ’t een Emit. Deze is zeer -fchadelyk. En van dit foort Wordt gemeenlyl; in ’t hart ‘van de Plant gelegd , inzondetheid van de ‘K901 ; valsft daa: uitgebrqeid is, eet hetdeur de_,b1aden been, en zyne meft‘tu{1?3n de 'bladen inlatende, geeftzy zeeen‘l;wadegeur;‘ _v "W W‘? * ‘ Dxt ‘Die: houdt ziéh even onder den grond,"en doet een groote fchade ond_er dejonge Planten, aan de ene kant etende door de tedeiewortels , en halende dejonge Planten in hare holen; dit komt de Planten rmee-ft des naehts over.‘ Als gy'dat' rziet moet ge alle 'mo1-gensuxve Bedclenmet Planten‘ over- zien, en daar gy ene_Plantziet afgegetenymoet gy den grand ontrent de 'plaatl'efeen_'dL1im diep omr“_oe- ten ,— en ’g'y‘zult ze'daar vinden. Dit is ’t'enigfl:e middel waar mede men ze verdryven kan. .MiIIsi‘.* Men wil echter , dat de As van Wyngaardranken met water vermengd , dit gedierte doet verdryven , 2115 men daar de-Plantenmede fprengt. ‘ ' ' .-" En, dat men ’t zaad in waterwekende, waarin de As van Vygehomen is g'emengd,"'dlt ongedieit verdryft en wegjaagt, of doet iterven, 20 we] als Pis met de Moer van O_lie gekookt , en daag de Planten ,' als ’t koud is, me befproeid. RUISSEN mfitoor. zie 0011.. R U I ]E N is’ onder '4: Gedierte ’t'verande1-en van‘ Haair en Veren geheten;dat'jaarlyks’tgedier- te, of in zekere tyden van ’t leven overkomt. '-‘RU I] E N wordc ook -geheten hetiaten vallen van Vmchten voor den tyd ; wanneer de Vrucht- boomen in , of na ’tb1oejen kwaad weer gehad hebben, zyn zy aan ’t ruijen zeer onderhezig. R Y F , die ook wel in fonimige plaatfen meeft een BARK genaamd word: , is een T uinmans Kunflwoord. ’tBetekent een gereedfcha van Hour, of Yzer, envan ontrentanderhalve, o twe voeten lang , met tanden , waar aan een lteel ftzlat van vier of meet voeten lang. Hier mede harkt , of ryft men , dat is , maakt de Paden en Bedden ef- fen, of toe. Men heeftze fomwyl, dienietanders, clan van Hour zyn , die ontrent vyf, of zes voeten RYS. sA‘F. lang iyn; en die een men‘s‘~al~leen’trekt met een Haam; of een Seel, die hem om ’t'lyf gin, zo dat; hy alleen-ten-mlnite het vverk van twe doct {om de grove paden alleen te harken.‘ Zie daar van ‘dg; F1guuran’twWoord RAAP. ' ~ ,5; I, t F 1137? s‘H_o zi$«‘:?r’§; g ‘ ’ If ‘§a¢3.,T;E ‘is. een‘ fi.)‘i‘:e,ekx;7‘y‘s fin “[1” °“’ » 3 59811. E€bWl1.£.t W01_’d.t van Erreten by We k_€,_£|1€T1 t.a}vier greinen vooi-- elke once"Mengfel .van‘Amaljeer-blaau, dat gel-rookt-‘ is; en-dezefiof in ’t weifikrgeiteld-zynde ,-’zal.een fl,-aai Violet ult- maken. . . T 1 ‘S AG~A P E N UM, Gbirn ; -deszelfs zuivering. Zie.ZU‘IVER.ING. - W ' 2 3 SJA LIA D'E.— Is in ’t Nederduits een foort van Moes , ‘t geen raau‘ gegeten wordt , met Boom-. olie, ‘edik; ienz. ; en wazirby men-allerhandev toe- kruid doet, /als‘ Dragon‘, Sterk-kers ,» Pimpe1'- nel, Nippe, Pailelein, enz. Onder dezen naam heeft men verfcheiden Aa'rd— en Warmo/eskruiden, zoTam1ne als Wilde die men als Salade eet. Onder - de '1‘ammen' is de Ajnin , Afperfies, Beetwortels, . Ciclioreiwoitelsv, Komkommers, en Andivie, Ko- renfalade, Kxopfalade , Latou , Koolfaladea Sel- ery, 923 .i ‘ SAL; -de‘r’yv,"gro€ne_-Tnrkfe Boone_n~. ;V9ttt;k0FFs 9?”: Onder de--W i1’dc;‘heeft" men’ dc ,Sp1“u‘1_ten_ van Dpve ~Net'e1s-,-'1?aardeb1oeinen‘;ien2; _ J r i ' ‘> Elke‘ ‘van"dez'e Worden‘-pop hufe 1313315 Vi’-Than‘ 3deld.; :~ «— = v — Maar hier zullen we fpreken van KroPW3d°= Latnw, Kore'ni'alade*," of Vettekofl. ;.l_{r'op-falade ,' of ‘Slnit='laton~ is ‘van vele foorten , *a.lsfvanfg‘el‘e; -'groen'eV en roodachtlge 5134??- -’ I Me’n’~1;l’eeftze' m'etgeelacht1ge -bladen d1e_1n Gro- t€3,=r0‘f,iK[‘oofier—kroppen ,“'P1'IT1 _ en~Princefl'e- --“-De‘ Kldofier-krop. is{de‘;grootf_l;e','die zo 11383’-lg niet -init zziad-felriety , maur zy 1571116! val‘! ; maar hmaakt veel lneflag door de fifleggende bladers. _ De -»I’rinee-"krop'~ volgt‘ daar aan invgrootte , is ’ ‘ " ' '» ;Men heeftiertwe Coor- , kroppen; onderi'ch'eid’en—_zyn. I‘ ‘r’ ‘ behaehtig is ;'»,ma}ai“fc is-“ir-1-"def fnia‘a.¢gad9o_rfch1et ; :13 we; zo, dat, «ail deLen‘- w rm is,men zc en aar van ' a hebben. ' knoppe-nk F D6 Roodbflard . die een geelachtige Krop met rode iranten aan de"bevenbl‘aden heeft , fchiet zo haaitig niet deur ; en is -de befle Zomer Salade; maar ze is rzo murw niet-en-ftruikiger, als den-in. ces- ,- of Prince-kropifimaar ‘ook zeer goed tot Stoof {ala,; g'evende“e'ne' dichte vafl: in een geno- ten Kropr / J- ' ‘ = v‘ - Ygling. A I 1 Op fierke vetgernefte grand’ vergaan , of meften vele K-roppfalade -planten licht af. Deze moeten, zo haalt men’er de minfteverandering aan befpeurd, aanftondsuitgetrokken warden, en de grondom. ieroerdi en gezuivérfl... Alszrnen .dit verzuimt, _ eekt zo..een Plant andere aan.‘. Dus.is.’t 20' wel met Jeugdige Planter‘), ials met Zaaditrniken gele~ gen :,want deze fteken malkanderen aan ,- en daar ,.blyven’er vaneen gantfen Akkerefomtyds weinige over. , < . r ‘K . . » ..De Kropfalade in ’t najaar verplant, heeft min- der onderbladen , en is zo fraai op ’t oog niet,als die,g,ezaaid,Wordt ‘en ftaan bly'ft.;. .' . Men moet nooit zaad van Weeuwen winnen, ‘ dat.is -Salade , .die- in ’t najaar gezaaid wordt: want die daar van voortkomen flniten deurgaans 20 we}: niet, enfchieten éér deur. ’egZaad meet gewon. nen Worden, van 't geen vroeg in de Lents word: gezaaid , en uit Kroppen , die in-haar foort he: befte zyn. ’tTweejarige zaadvan deze Salade is heft tot Zoinerkroppen, en ’t driejarige tot Ween. kroppen. A » . / i V ,i , , “De aarde waar in desrzomers Kropfalade , of Weeukroppen ,gezaaid worden , umoet open , nocll bol zyn, om tze op zulke grond eeravergaan en niet wel willen kroppen. De Weeuplantent isdit nag it meeft eigen. Hierom zaait men die ontrem; pa nr, daar de aarde vaiter is , ook op Akkers, daar Winterkervel en Spanagie op {taan;om door derzelver Iof enigermate tegen de. ongemakken van den Winter gedekc re zyn. Hier toe—zaair.nien ze ' ook wel by gefchoten Hciningen, daar ze in den Winter heft bewaard Worden. . On-i.Weenvzen«.te hcjbben zaait men gemeenlyk half September, om dat de Planten in warm: Na. zomers veeltyds te groot Worden , wanneerze zo welniet, aln k1einderPlanten, aan flrenge Winters kunnen wederftaan. Tot Weeuwen is ’tbefl;e zaad van twe jaren oud, of van H’aagle,ofkleine rode Kroppen. ' 'Men verplant-,WeeuWen in ’,t Voorjaar, even in de Vorft op welflterilonzgelegen Rabatten, of on- der Glazen , zonder , of op Warme Paardenmeit ; Om.~’t~laatfte re doen , meet men met Febrnari voor’; vroegite beginnen. Want Krop-{alade kan niet yele dampen velen , en roefi doorgaans dazrr door at‘ ; it ‘geen ook die overkomt, die men on- der ,Glazen:bewaren..w_i1 ; om over re houden. De fie vroege Zomerkroppcn zaait men even nu de Vorft , als rnede ’t zaad van de Princelfe Kroppen te gelyk met de Ajuin- en vroege Wortel-zaden. Daar nu Worden de Prince Kroppen op een aklrer, of bed afzonderlyk , en niet onder Wortelen ge- zaaid; dus doe: men ook in de nazomer. Maar des Zomers zaait men daar Roodbaard op, om dat die minder deurfchiet ; dan zaait men ook de Bel- lebonne , die een krulbladige, niet vafi fluitende Brabandfe Krop is , Montereijen genaamd; die hard van kaau en Andivieachtig is, of als Kool. Cha-uonfe Kropfalade word b een gebonden ge- , lyk Andivie, om geel te wor en , en de bladen zyn harder als die van Kropfalade. . De Latuw, welkeniet fluit, is vanvelerleifoort, Men heeft gemene en gekronkelde, die men Kor- netten noemt. ‘ ' De Latuw kan beter tegéir de konde, als Krop- falade. Hierom gebrnikt-men dit tot vroege Stik- . faladc, onder glazen, op Paardemeit, of op wel ter zon gele en Rahatten. Zy is 20 mals nier,a1s de Kropfalage. Om de Latuw zuiver .te flikken, overitrooit men de bezaaide grond dun met zuiver zand , ‘t geen men met een beflagen (‘chop plat 'flaat , en dus gelyk wordt nedergeplakt , en he: zaad voor de zajinge gek-iemt. De gekronkelke Latuw is harder als de andere van blad , en daarom zq fmaaklyk niet ; maar zy kan beter tegen de koude. Daarom zajen vele Warmoeziers deze voor de eerfie Stikfalade , ails ook de Kornetten , die met vier blaadjes voorko- men, die in groottc van den andere niet veel ver- fchillen. ’ ” ’ Koornfalade noemt men die Salade, die op af- gemaaide Koornlanden , zonder gezaaid ~te.wor- den , voortkomt. Deze is een groene ronde kort- bladige Winterfalade, even ais de Vettekoit, wel- ker bladen meer na de Latnw gelyken. — Vettekoit is een gtoene-.W_interfala, met ianger en roter bladen , ‘als Koornfalade , welke van Zand zaa wordt voortgeteeld. De Vettekoft kan een zeer Ftrenge Vorft uititaan, en deszelfs natunrlyke grond is in Spitsbergen, alwaar de Vettekoit en Le- pelblad de enige eetbare groenten zyn. ‘ S A L I E; in'tLatyn Salvia. Zie Hnbners Kunfl:_- woordenboek de foorten op het woord SALVIA. ’tIs_ een Plant , die in verfcheidenziekten van goed gebruik is. Men onderfcheidtze in twe (‘oer- zen, Wilde en Tamme. De Tamme wordt ook in twe onderfcheiden, de ene is de Grote , de ande- re de Kleine. De- Kleine verfcheelt van de grote daar in , dat debladen kleiner zyn , wit , iterket en , geuriger. , BI]?/niywiug mm de ll/ilde Salie. De ware gelykt na de Malrove, de bladen zyn [anger en dikker, harder ruiger, witter , en van goede genr. Zy werpt een menigte van takken uit de Wortels, die witter zyn, dan die der Malrove. Pluts. Deze Plant waft op de Bergen, op on. bebonde plaatfen, en bloeit in dugujngr. SAL. 92.9 f Eigenfibappm. De Wilde Salie is fcherp , en bit- ter op de Tong. Als men ’er her Afzicdfel van» drinkt , brengt het de Stonden voort; ’t doe: kwaad aan zwangere Vronwen , zet de nageboorte at‘. Zo men zich met het Afziedzel baadt, brengthet ’t Water en Stonden voort. ‘ Befclaryzwing der Tamme Salie. De takken zyn hontig en witachtig groen. De V bladen zyn langwerpig breed , dik , kottoenig , fterk van genr, maar aangenaam,geurig, witachtig van- kleur. De bloemen walfen aan een Pcaart aan de toppen dcr takken. Zy zyn als een keelwaar aan twe hppen zyn. Zy hebben reuk , en zyn blaau, .\vat trekkende na den purpcren. De zadenzyn rond en in een huisje g_efloten. Plaats. Men teelt dit gewas in de Thninen. Exgmfclmppm. De kleine Salie word: meer dan de grate geacht. ‘Men gebruiktze in ‘t inengfel van t water (15 Arqmlmfsde. Men heeft’er ene geeitige Olie in, en lveel Zout. Zy heeft weinigé ' lydende beginfels. Zy is dienfiig voor ’t Hoofd, de Moer, voor Zenuwen, voor de Maag en 0 ' e- nende. Zy is goed tegen alle waterige vochte , als zy door de mond wordt ingenomen , of van buiten opgelegd. Zy is goed voor de vallende ziekte, Doodflaap , Lamheid , en voor devochtige verkond-; heid. De droge bladen van ‘I: kruid gegeten , zyn voor de Vrouwen goed, om zich niet re bezeren. Kort om , zy zyn overal goed, daar men veriter-' king, -warmte, droogte, varmoden heeft. , Zy heeft een zonderling vermogen, om te ver- Pcerken , zenuwen die gekneusd zyn; en daarom maakt men Saliewyn omete drinken. Men fiooft ‘er ook mede voor ’t beven der handen, en unde- re deelen, om honger te maken, en de Maag van kwade vochten te zuiveren. Men moet menig- malen Salie ebrniken -in de Potfpys , en andere. Zy verlichr e .ynen van ’t hééfd , en zuivert de tanden en tandv ees. Zy maal-rt enen goeden adem; metWyn gelrookt. ’t Water daar van gedeitilleerd verheldert het gezicht. ‘ De Conferf van de bloemen van Salie, heeftde ‘ V zelfde irrachten. , In plaats van Thee doe: men Wat Saliebladen in heet water , men laat het een tyd lang treklren, en drink: het met Suiker. _Men» geeft voor , ‘data deze vocht goed is, om ,tever1’cerken de herfenen en de vocht te verdunnen. , Men houdt de Salie van Languedolz, en andere fterkite. heete Landen, voor de belie, als zynde dc Hoe men n’: Salt‘; 2:91;. _ Men teeltze vanfstek en Wortelen voort. ‘T M SALOMONS ZEVGEL. In *: Latyn, pa-’ lygonammv, of Sigillum Sglomonis. - Befalzryuing. ‘it Is een Plant , waar van de liam M twe, of drie voeten hoog groeit, rond, glad zo_n- dertalslien, en een weinig aande toppen rond ' 8 93¢) V SAL. 1 ' breed , met ftelen 2;‘§:§:;::::n:: e:‘s£.n an new: giimmende van boven, 9“ Zé9€11'°¢“ ";_“i"“:l:rc°e':; Hare hloemen zyn lrlokachtng . ang\E_ “pan 5 dc P, an an fiftren gefneden. Zy wa e 8 kanten, c eur IS wx . _ _ . Plum. Deze Plant groert in de H?gc!} . 1'1 45 Boffen, en op andere befchaduwde p aat en; Kmtbtm. De Wortel V515 8‘3fl°°t°“’ en t {fl}; an uicgeperft is,neemt de Sproeten weg, dev e k n blaauwe plekken. k°W3nd° V3“ “am r fl°° teen Yvallen zo in ’t aangezicht,als in andere déé~ len ‘van ‘t lighaam. Men defiilleert ‘er watervan, dat zeer good is om de Juffers een kleur te geven. S A L P E T E R is een Mineraal, dat op voch- age plaatfen voortgebragtword , als in Kelders, Duif-huizen, Stallen, oxide Muren. Men gelooft, dat de lucht vol Salpeterige déélen is, die arm de lighamen groejen , welke gefchxkt zyn omze te grit- fangen, en ze re houden. De kracht is won er- lyk tot vermeerdering van Koorn , gelyk men ge- zegd heeft, als men van .die Plant fprak. ‘cl-ledengiaags Nitrum , of Sal Petra - m3'~‘k3_3°hF' kantige Knfiallen , IS een halve Mynftof, 1€f_“|t een Salpeterige aarde komt, over mange ‘hate fmelti, naaulyks Water uitwaaifemt, vry vafi_!5; 6“ met alle brandbare ftof , als zy gefmolten 15 3111 brand vliegt ; 'zy {melt in 6;. Vwater Bntrh‘; Devsalpeteris van groot gebruik in de Chrmre, Medicynen, ‘en om Gewafl'en te doengroejen. Men maakt’er Kriflal mineraal, SalPo1ychreft,Sterk- water Geelt van Nitrum van, die de befle van alle de fierke Waters is, orn'Metal'en te ontbinden. Laat ons dan de Salpeter laten onder dye-hanclen der Ch_y- mifien en Geneesheeren , om ze tot hnn g_ebru1k re fchikken, en laatze ons tegenwoordlfilniet be- fchouwen , dan van ene kant , die dien ‘g IS om Planten te doen groejen. ‘Wy z_ulle_n alleen aanmerken , dat de Natuur- kenners», cheze gefcbeiden hebben , daar een Zout in gevonden hebben, dat naar Zee-zout,of Berg- zout gelykt. ’t Gebeurt ook, dat, als men Salpeter ze lang in water laat koken , de geeflten daar van vervliegen , en ‘er niet dan gemeen zoutpverblyft , ’tgeen doet geloven, dat de Salpeter met dan een gemeen zout zy , dat met meet geeiten dan_ge-I meen vervuld 15. 00k zullenwe daar na z1en_, dathet Zee-zout zo dienllig is, om Koorn te-doen groejen , 'als de Salpeter, e_n dat’er in den grand weinig onderfcheid tuffen hen is. Dus is alles tot lof van de Salpeter te zeggen, ’tgeen van ’t Zout (e zeggen valt. » — ~ Voo: Plato heeft men Boeken gemaaktgehad, om de deugd van ‘t Zout te pryzen; en die F110- foof fpreekt van een dergelyk werkm ’t Boek Can: -’ui'uium geheten. Wat hem belangt , by noernt t Zout 9:7». iet Godlyks, en fchreumv; met te 2eg- gen, dat her Zout het voorwerp van de Liefde is, die God heeft. sat Dec amicum corpur. Dus fpreekt by in gym: Timur. Plato kon dat gevoelen Wel in de Boeken van Moju gehaald hebben , die hy ze- keglyk wel gelezen heeft gehad , en mar nit by SAL. een grote menigte menigte van zuken ontleend heeft. d|e_ h onder zyne Werken gemengd heeft gehad. Dlt eeft St. Clams»: mm Alexandria doen zeggen, dat Plan: niets anders zei, dan Maf¢:i»'t Grirlu. Stromat. Lib. I. pag. 342.. In de; daad, 'tgeen Plato zegt van Gods liefde voor ’t Zout, kornt ten enemaal uit op ’t geen Mo/e: van de Of- fcrhanden verhaalt, die al1e*Gode zeer aangenaam moeten zyn. Gy zulr met zout zouten, alle de Of- ferhanden en Slachtofferhanden , en gy zult uwe Oiferhanden ’t zout des Verbonds niet onthonden , ’t geen uwe God met u gemaakt heeft. Gy zult in alle uwe Offerhanden ’t zout 0fi'ex-en , Lw. Cap. 11. v. r3. De Heidenen hebben zich ookingebeeld, dat hnnne Goden zich zeer veel aan’t geluk van ’t zout lieten elegenleggen. Azhmm: verhaalt, als een Filofoo , dat men te Tragefa in Trad: een—Zout- myn had , waar in het elk vry {fond , zo veel te halen, als hy nodig had: maar dat, zo dra Lifima- thus daar een belafiing op gezet had , ’t zout ver- dween , en de gantfe Myn ledig was. Deze Vorft zegtqithuuux , vernietigde dc belafting ,: en ter- fiond kwam’er weder Zout in overvloed, gelyk te voren. Daar om , zegt Pliniux , noernt men Sala- rium de wedden en-gelden , die men den Amp- tenaren van ‘t Leger toelag. ’t Is Plmiunvdie-fpreekt. Ergo Hercule ruin: humaninr fine fale mqnit tlagen, aduqu: muflarium alimmtum eff, at tranfurir firml- lafhu ad -valuptate: animi quaque, nam ma jale:Ap- ptllarmtr omnisqur-uin lapn: 0' fumma hilarit4s,la- finrumque requ1'::‘,« rm: ‘Mia magi: -vumlmla vganflat , hmori/ms uiam militiaguc inm-ponimmr , faldriis; ind: diflis. H heeft heel wel erkend , dat men Planten hee t, die veel beter in zout, dan in ander Water groejen,, en dat het zout niet alleen veel-tot /hare voortteling toebrengt, maar om ze fmaaklyker te maken. Pmtliari: medicina .- Raphana , Bus, Ru- ne , Cuniu in falfi: aquix , qua: w alioquj plurimum fmwitati unfarunt. ‘ ‘ Daarom ziet hy de Heefters en_ Vruchtbomen voor niets ongemeens aan, en de uxtnemend grote bo1I‘en, die op ’t eind van ’t Rode Mm groejen van de Indiaanfe Zee, en de Middelandfezee. ‘Nas- cuntux, G‘ in mari frutim , Arboresquc minorzflin naflra : Rubrum min: 0' min; Ofimtif OlMml.':I'l- firm: ell fyluis. Dii:Kapitte1 iseen frajernavoigrng van alle Bomen ; die men gezlen heeft." ‘T, ‘ ‘ « . . Gee/I mu Salpeterl ’ V - ‘ A15 men Salpeter doet in een K1-oes , en men ze op ’t vuurzet , za1’t niet lang Iyden ', of zy zal fmelten. Als men eeit van Salpeter, of Nitrum , die gedroogd is, wil floken, moetmon nog drie- maal zo veel Bolus , of gefioten fteen nemen. Men doet alles in een Kolf , die ge-luteerd is, en legt bet in een Weerflag Oven , die gefloten is. Die Bolus belet de Salpeter het finelten. Zyne deelen door de Bolus heen gaande, verdee- Ien zich , en brengen zich to: bare beginfelen; en daar ryzen in de Kolf op dampen , Hie , in ’t Ontvang-glas weder nedervallende, enevocht ge- ven , die niets anders , dan een zuur zout'is , in‘ ~ een ’dere te fcheiden. Dit ebeurtaan’t een,datniet, ' vuur, dat; altyd even groot is, tot dat het op een , -t._._r..,_....e _V _.......,..,t...-,.___.. ...,,,,,.“,-+.-_/...; SAL.‘ SAL, SAM. SAN. 9;, een vocht ontbonden. Dir noemt men Geefzvan welke door de R4 him van Anrimni * ‘ i ' ' Nitrum , of Sterk Water. worldt, ‘is veel betcrg: want die is witterggxn ~ ver er. Neem een pond Regulm van Antimmia ,‘drie pond goede Salpeter, meng ’t tefamen ; en zet ontrcnt een onee,- of meet van dat mengfel in een aarden pot , die met verglaasd is,en gloejend géworden fipleen vuur van kolen. Deze in-een ogenblik tot dan door middel van e Geeft van alpeter , kan di: tezlgggfiggfijtgngn’Bfofdiiyézi em ‘iincedvm °"‘b°"d°" W°1'de“- tot dat alles eblfliiktis Y Als de telfandou “en, Deze Geeit word: van zes tot vyftien druppen den is bmefi zc am ‘ink en ii? 3“ fi5°fW°‘T‘ in een bekwame vocht in gegeven. Hy is goed in lo Wit’a1s Sneeu veel ikofmndgwztgp e d° _’ "F here koorfen daar verrotting in de vochtenis. ,y def een geduri goers“ en 1%‘:-ze 33’ 6" %" ‘inf mmg‘ den dmflv “eel” dc Vem°PPi“5 ‘Veg ’ 9“ ken. Ditwaflengzult gy herhalen tot dafixgg pgigr 23:2€222;‘e¥x::‘%;:;%e:nP:§*2%::;::::$i*- Zr zegggmpin as ta ' K I d 0%- Dit Middelyis uitnemend, om inwendige ver- zwermgenite openen/, om door ohzichtbare ult- waaffeming alle venyn , en ovettolligheden kwyt te_ Worden-. Het neemt alle de weiachtige en faIpe- mge deelen Weg ; die op de huit befmetting ge- ven; zo gy’t geeft van tien tot twintig grein,n'1et war Scrofonere-water, of witte Wyn. ‘ SALESIFIWORTEL. Zie S CORZO- Efigenfibappen «ma Stark Water. A Dezelvocht, ’t vuur der Salpeter inhoudende, is zeervbekwaam , am in de gaatjes van vaite lig- ,hamen in te dringen; en hare deeltjes van den an- Hoe mm Salpeter '1/ergaart. p S A N D R A K is eengommige Hats, clieznen dntrmomurh Diapbdreticuin van Salpeter éereid; 11001’ iflmlfding Van ‘W5 30171811 daar “if hank, dim - is uic de _‘}mwer- en oxucedereboom. Die uit‘ do Do bereiding van ’i>iaphoreti:uitt Antimanium, grate §‘n2nJér—boon1 druipt is de gemeenfle; en B bb 2. mceft s AM'1~: NT 11 En K E ND is. 4.1/mngmi; A 91: T I " SAP. \ ineett geachte. —Men,breng: uit Jfiica. dc Snidrak - . in A tranen ,, die, doorzichtig. helder , klaar . Wig zyn . ; A Big»: gbamryen Gebrujle. De Sandtak kqmtinft :men fe van gfileiiters. _-Z_y_is verdunnend,€- _ZY 15 Lgoe om te pnthindenjen veriterken. -Zyas de ‘grond van $child_ers_ Vernis. ,M.€t. S3.fld1‘3k1.Ym‘ men he: Papier, join her een witte lrleur te geven . en ’t fl:erker,te_mnk_en, op datgherniet vloeje, en ’t fohrift,’ re frajgr (chyme. Zy is pok goed om ’t ge- ffchrapre re :l3ede!5ken_,‘dat men fomtyds doen ' nu denfele trekkem. IIIOCI. . 1, V _ , . ' . SAP is éfifi dnnnevochubeftaande in deaar_de »_oorfproxrklyk,uir- water, waar in ontbonden .15, .’:,Z_out , enz.'van dieaarde; daar na is zy in de ‘wor-telen ove_a;gegaan;, of door ‘t aantrekken der dvortelen , of door middel van aandryven , gelyk enige Filofofen geloven. Dit water In de wome- len*z‘ynde ; Word: door de kracht der wortelen in Sap veranderd, dat is , in ene vocht die met den aartvan den Boom, of Planrovereenkomt, wel- keze moetrvoeden , doen dik Worden , grocjen , vermenigvuidigen. Want ’t Sap der Gewaffen ver~ fchilt in allen ; in ’z ene is’tl nig,a1s in de vruch: der Neutebooinen, in de an eren is 't_Water g en zoet‘ , als in de Steenvruchten, en nog meer in de Wyngaarden. In anderen is ‘t wit als Melk , 315 in de Vygen en Woifsmelken, enz. De aart van dit Sap heeft [we eigenfchappen; om terfiond na ‘r eiride van de takken door buis-I jes te klimmen, Welke de natuur den boommet voor- dacht tuifen ‘t hour en bafl: gegeven heeft, en van zich ten deele in hour ,>ten deele in bladen en knoppen en vruchten te veranderen. . . De andere eigenfchnp is, verlengen, verdikken en vermenigvul igen van nieuwe; takken , en haar by re zetten de hoedanigheit van hare moeder, dat is opflurpen, ‘t geen, waar van zy nieu Sap maken.‘ ' 't_ Sap der gewaifen , dient de zelve voor't bloed in de Beefceu; ‘t maakt een gedeelte van de Plan- ten uit, en'zet aan de andere deelen by , ‘t geen deizelfdertot déngroei van node hebben. ' A ~’t Sap :der Planten is een zeer ryke bron voor de Geneeskunde. Dierenen Ber ttoffen leveren hun zo veel hulp en Geneesmidde en niet tegen alle de ziekten. daar een Mens voor bloat flaat- De fap- ,, gen, welke her bloed der Planten zyn, aardennaar e aarde, waar uit zy Worden gehaald. Dre fappen vloejen fomtyds van zelf, enftollen tot een Gom ; als de Myrrhe , de Bdellium , de Gom Tammabacg , de starax , de Bmjain, en de natuurlyke iialfem, enz. Somwyl vloeijen de {ap- pen, door mkervin , uit defchorfe der Boomen, om naderhand in e Zon gedroogd te Worden. Dmdanige ZY“‘d.e fapppn, der Scamnmzium, Ala! fuotrina. der Slaaphollen, enz. Men haalt’er ook 53? “it, door fiooten enflaan, en uitperfen , als uit de bladen, b1oemen,vruchten, of zaden. Men haalt ookno fappen uir de Planten , of deszelfs defile“: die 300% zyn, door ’: vuur; ’t,geen dan door ’: bydoen van vochten gefchiedt. , SAP. Men haalt _uit een p1;n;,§nee,¢ gap '_ zomflm ‘ na '2 ftampen, een tyd lung in vocht laat vveeken, ‘»:l‘;‘al‘{i:_‘V 1!! t 54? 105: en dun en minder lymig ‘Men Iran‘: ’er door boren uithalen, dat is door -do {tam van een Boom,meteenAvegaar te boren als in ‘t voorjaar ’t Sufi begint te klimrnen. Ditis '1’; “belle middel om Sap uit Gewaifen te trekken om dat heifer zuiver natuurl kuitvloeit ;' day men’ her door uirperfen ‘er uith ende , als de 41.; x,,(,,;_ lin4;_de Mmnium-,» f Opium , de Acacias, dc itlavpvétflcals . derfilau dW_n'.‘ ggduriig met onreine en \'ane:e1Pmigr1ecIlIt;:el1§ . is ‘i 1e at de h°edan'3' De uitvinding van Sap door b_oren' uit de Boo- te hfalen , is din Oudextr onbekend geweefi: , men hee t he: van e Engel en. , Dit doorboren van de Stnm des Booms , geeft verfcheiden voordeelen-; ‘men verloflz ze van een overvloed van fapflen , die hunne vruchnbaarheid belet. Anderfins et werk ,» waar door men de onnutfle fappen kwalyk verduwd vindt , moet aangezien Worden voor een zweez , dafdienftig is , ene dageveeiftoe gran breriégenom (lie Véruchten an e n er maa er ma en. ’t s e over- vloed van bloed niet , die de gezondheid en fterkte van een Dier_uitmaakt.' Te veel voedfel overlaadt, cn maakrdoodlykc verffioppingen. De deurboring in de Bdomen is zo veel , aIs een ge- zonde lating; door deze ontlafling verlieft de Boom niectls , dain onnutte en overtolligefappen. De volhei van_ appen is een groot kwaad. ‘t Is door het tranen da; een Wyngaartzich verfpreidt, en fich ontlafcdvan o;ervIoeld(;Iar_1 rxivochten, die ze zou en overa en. y onta ZIC ;, om niets te bewaren , dan de welgékookte vcrbevengemaakte en fyne fappen , gelyk men de zelfde in de Drui- ven vindt. ‘ ~ Zie daar, Wat ord_e men in ’t doorboren houden moet. Meln 11111961: zxch met‘ tevvred: houdennrqne: een Boom ic tjes met een-mes Le erven. en moet de Statn aan den Zuidkant o_ok doorboren, deur her hart been to: o een duun na aan den Ndordkant. Men moet e Boom [chum naboven' toe] inboren , om te maken, dat’er do vocht Iran mt oopen. ‘ " ‘ ’tIs goed aan te merken , dat het gat dichtby den ‘girond moet gemaagcaworden, lzo om de (Fun van en Boom niet te e erven a s om geen an- ge Pyp vanbnoden te hebben , ‘om ’t Sap in een Kruik te leiden, die ze ontfangen moet. Een wor- tel aan ‘t eind afgefneden, maakt meet Sap dan een tak , om dat het govende wortel meer op- klimt dan boven na e takken en dierhalven moet ’het‘ daar overvloediger uitiédpen. Hoe de Boomen volmaakter Worden , hoe’er meer vocht uit loopt. _ > V De d om de Boomen re deurboren om ‘er Sap uit te oen lekken,is van ‘t eind van _‘}amiary af, tot middenyin de maand Mu’ toe. De Neuteboom moet niet voor op ‘t eind van Maart geboord wor- den‘. V De Vygeboom geeft’-zyn Sap zelf in ’r rr‘riid- en :~f,{;R§\23t ' /,» ~;;;v" 3 on '1 .s«.t 1 ‘ J.’.:‘.n. .B'o£Ga—_}C1%.:;‘¢1 ; s c HAAVP‘. ...~-amfi-a.,< ' “ SAP.‘ den van de winter, 20 dat de druppen daarui:ge- loopen zelf bevriezem - 'In de Herffl: geven- deBoomen geen Sap, en zelf inv'tvoorjaar niet; clan eentnaandlang. Zq’: vom- jaar al re droog ls, krygt men ’er zeer we1ni:g‘Sap van. Zo ’t4zeet vochtig is, druipt‘er meexuu:_,'_en gedurig naar gelang van ‘t geen-door »de bulsjes van de. {tam opklimt. _ _ De deurboring der Boomen gefchiedt met meet voordeel op 3: bell: van den dag in ‘t Zuiden ; om dat dan de fappen gerneenlyk de grootfle'béwe- ging ;maks:n; De, hitte doe: net Sap opklimmen. ’cIs een Helm dievan de hand tier natuur ge- maakt, en de'Helnien‘ van de kunft zyn"er nietdan namaakfels van. ' De‘ Bdémen , die ovet.vloed‘van‘fappen geven zyn de'Popnlier , de'Eil& , de Platanus , de wilde V3'Ig,r d'e.Wi1geboom,‘ de’ Berkeboom , de Neute-' boom ,4. de Beukeboorn , Ipeboom , 1-Ialdenboom. Men zegt , dat men in 't voorjaar uit de Berke boom 20‘ in een maand , e'en grote menigte‘ van. Sap kan halen, dat het de gewichten van den boom kan evennaren, met zyne takken, bladen en wortels. Door difmiddel heeft men ‘t gehehngevanden om van de“Slaapbollen een zuiverder 0pium;dau ooifte trekken; Menmaet de'gantfé Plant enige men lang in fde Zon laeen £taan,daar'na de‘Bo1len prikkeri, en daar vloopt in weinig*ty'd'een heel dcel Sap nit, die ‘t wareopium is ,dat men niet teduur ' betzilen kanl ‘t Is zeker, dat de Opium van Egyp- I:ex,~'en~=meer vreemde plaatfen ,‘ die uit de Bollen 1oqpt.,,.niet.to: ons komt , en dat zy ze daar tot gebruik bewaxten ; en dat ze. ons.niet dan Mecc- nium geven , dar nieb andere , danxeennulcgeperfl Sapris, _dat ze laten dikawordena om '2 geniaklgelyk te.,vervoer.en.—. De Meconium is zo fterk,niet',als de‘;Opi.um ; maar andexs is zy met veeldingen ver- bafterd, gelyk we reeds hebben aangemerkt. Dani- om maken ‘er de_.Chymiflen een.Uittrek1‘eI van, dafize Laudauum. noemen, ' Zie.LAUDANUM. Men .ziet—.-daar nit‘, hoe veervft deurboren dei- Boornen, .en.’t.deur{teken avan»Plan;en, en ’t fny- dan. van Wyngaardan, nitvoex-r. Dpqr dicmiddel zoude men fchoone fap en kl-‘.ygen,jdie ongecwyfl -feld groot nut zouden. en in de Medicynen, en mqogly1<,zelt',- ten nutte van ’t leven. . ,Men kan niet twyffelen , of ,d-6 Medicynen ha: Jen gmte voordeelen 'van de fappcn, xen. diénfie der‘ gezondheid van de Mensfen.-~ ’tGeenwe van de'Opc'um gezegd;hebben-,, is «feeds een,.overtuig- barenpxoef ;_ maar’b geen men reeds getracht beef: pp‘de~.Slaapb_ollen te doen,kan men ook doenmet - hare kracheen vermaard zyn. Men zal daar. door hebben alles , watwezentlykft en kragtiglt, in de Planten is. Men znL.‘er uit ha1en.Gomxnen , Harg fen , Tlnéturen , Zouten-,Geuren , enz. .en gaan daar door vele ziekten te keer, die de Menslen vernielen. Z0 haalt men de Ajafmtidn uit-, de:;v(9;;e1s. Zig j(amfZ_Am.Exat. ' r, ; p_{._J:.'y ‘ 'tSap van den Haldenboqm is »een-aangename drank, en heeft een uitnemendgebxuik in ziekten saw - ' ,,;.,.§ van«de—~B6rft enLever.‘ Hoe denemedien minder vermengd zyn, hoe ze krachtiger zyn. Men zegt , dabhet Sap van den Berkenboom een algemene Remedie voor alle foorten van ziek. ten 2y.‘ De Berkenboom is bier te landen zq veel als ft Ingnuna Nefriticum , federd L drieduizendf ]a~ ren , 1n_Indi'e' is ; dat is , een rkrachtig Steenbrer lcend middel, dat dc Graveelpynen bedaart. '3: Is in een gewoon gebruik by defrincen ivan 'Dw'n- Jand , alle dag , gedurende de Maand Mei ,; een -. glas van Burkmbums _Sap te‘ drinken ,als een,eigen- aartig middel vo9r.i_, - ‘ , glas van die Tranen brengt dc zinnen van limandiweder —; ‘die’-de Vo‘cht van'Septemb'er »— heefl; weggenomen; zo imand', die‘ een reedlyk Mens is ,‘de reden in de Wyn kan xxetdtinken. IV. Als men zich met‘ deze-venhft'wa{t,geneeft nnen ‘dc _Dquwurn1; Melaatshdfdg, en alle ziekten ‘van d'e~’h;iid.;-. V‘ « " '-- ’*" " s V. 'Eni‘ge, druppc:r”in"’t'~:0o1 gedaan ‘Doofh'eid.“," ' ’ it H :‘I- -2 " .5 Bit, Sapggeneefl ear:_vex_lterkt net gezicht ,» als men ’s avonds en ’smorgensr enige‘-dxfuppen -in"de ~ Ogen ‘dost;-A ‘ V VI. Men’ rnaakt eenuitnemende Balfem , als -men cfitsapeenjaarlang‘ in delon» laat; ‘sword: 'zo*"dik‘ als‘H0nig ,-of A106. ’t~Is een koftelyke Balfem , om te"waflr‘etr, en geneefi alle fc_>o'rten.van Wonden en ZV>_'8l‘€n.‘ - ’ ' ‘“ * VI 1. De Tranen-van 1 de Wyngaart zyn‘,»als‘éen feertvan Gom ,genezende de hittevan de Lever‘, als men zlch maar te voren waft metawatetydaar Salpeter in gefnmlten is. Dit zelfde-Sap, met 0- =11‘e‘gemengd,2is-een openend middel; en doet de -haairen waflerr‘, als men fer. zich dikmaal mede de Manmtju Panic en andere..Planten,.=die~doQx - ‘ ' ‘ vr ft. 4 - . l7 I I I. Ik geloof met veel fchynvvan Waarheicl, dat datv Sap wel ge ift, en me: wat Nagelen en Kaneel, enz. geree geinaakt , een fchoone Wyn zoude wezenydie voor-luiden, die van Water ale walg hebben-, niensonvexfchillig zjonde wezen. A Vygeboomen Sap is_niet_ alleen zoeren mange- naam om.-drinkent -.~ mnar.,’g_i,s zelf zeengoed. voo: den ezondheid. Men kan mak_e,n._§_ dat he: Bie; du.z§ap'niet» kan ‘vgtgrggien. Zie daax up Wat voor 15' b 3 , een-- .__,,,;—4 ~SAP'.lSAT. SAT. SAU. SCA. een wyze : met een maat Gerlt, en een maat van ’ S A T U R N U S. De Chymiften hebben aan dig; were Sap zal men Bier maken . (‘at 29 goed en t Lood den naam van Saturuus gegeven; om dat flerkiis 3.15 of inenvier matenGerfi.'\ had metge- de Sgarrewigchelaars voorgeven , dat dat Metaa], w’;_u;er. Zelfs zal; dat Bier beter als ‘.t1Vl_aartfe den lnvloed van die Planect ontfangt. Men ver- .. 23,“ day; anders zo hoog geacht is. Om dit Sap anderd her Lood op verfclieiden wyzen. Zie wel ite bewaren ,~ dat,men in’ een maand By een L 0 O D , waar van ene is, dlemen dc Butter van rheeft vergadert, “om Bier te makenl. m0€'3_men .5 Satumus noemt. ’ . in glaze Bottels in de ‘Zo11»zetten.' 5113"?‘ mewan ‘““""°‘-"‘°“A‘i‘°‘"§3“°Zi§§§ii§i??“§s§éi’ “P?” hebben “éuéanzuivgeyi-eTI':zr§ve»' in doen, ,’t geen Doe’ Azynpin een roddkopere Pan koken,giet2e gY '3,’ ee'.1Bmgavkk‘en is" louder. aangebmnd cc we. kokend op gefloten Goudglid ; waar op ze zes dui- We1f‘“T“°l"Ee ietl: dat awysap vgeft, en opgeefi, men‘ flaat in een aarden verglaasde ‘pot. Roe: ze Vzenj: 315 ‘aodér uh . do‘; (me giochtin glazen enigen tyd met een houcten Spatel. Laat het na neemhet ‘lie, ‘meg. Kfirken zuf,;.;fl'uiten,, en 'een‘uur t‘yd,deurz'yg‘e‘n.‘ Neem een once witWas, B.°“e!5 ’ We bfiggh op}; ‘Edgy ‘enige muidnage. last he: fmelten in een kleine verglaasde pot, doe “me” erefilggl Bottel ydget ,.za1 hetsap can gang _’er,vier oncenOlyveno1ieby, me_n’g ’t met een hom- irgrogoed blyvéni en. gyr een aahgename Drank ten Spatel',’. en get her dam: na in eenkoperen Vy: Agzebben ;,die zeengezond ;is;_ Dieyrop ’t Land 18- 3°} 1 ‘ e,“'‘“': 9:6” 3,135 V3“ 362%.‘? AZV“ by.~’ kunnen aangenaam , enzel;f met. nut , lid‘ "7" 31165 met een’ §t3‘,n?erEt.9i.d°. ‘hkm va.“ een Venflh .d me beh,mde1ing‘geven,, $meerfe1;’t.welke gynvan de vocht zult fcheiden. ‘bezlg .6! 3?" i.» A. ,, ,_ .,» , l _ s AT Y N, om ’e'r de Vlekkenuit te doen. Zie ' “Z;2:wrzng"dan"Snpper1. - ' V; V‘ VLEK_‘ V ‘ , - ‘ ‘ ‘‘ Alzo: de faPl>en, die geperit Worden‘, met vele I S A U C Y S is‘ een foort van fpys , die fmaak- .ll'l€6l1 Ha: men Butter -van Saturnu: maafii. °“’““’e-"° “E g‘°'3i§l eelfiii viffigfifiggiz ii’ -‘z‘y1ii°°‘§§ igknls ’13“e”i\z'J§l35§»:§°1m°X§§§"$§'§1Sv‘3‘§§i;Sv‘§§ 3?; - ze- ezmver wot , _ , 1- . ' ' l . l ;‘ , gexrglaklyker bewaard..:. Men zuiverp ze 01? Fave V312] PM? Jffidimlfg ZY1%5§§;‘l'1h:e‘l}§t§§ giirlfzlz zenn; eerfl: met zeelens ol1:),(§eig-!:l0kec1I1§é;€e1:i/izgt”-‘Vt $1513: 9“. at 51532? 9111 9 Z9 Z __N . ,v . 3. en . 1 . ' * i 1 ' ; - 1 ‘ggroiczignfé Tgm_t\gv_e;1l)e,, fidoor zejeen dag, I Haepmen dc Sancyvspde Bologne maalt, 05 “”°’df¢-2°‘! ttegmel-1’?mz9‘§aama’vanhaar ‘ Neem Varkensvleesvet en mager’, hak hetheel b€Z1fik"-3‘~°i%‘ee'*' 1' r- " ~ b ’c ewitvan f ondeen nd VOITLZC 131183“ ‘Yd gt-ea‘ be-“V-fire“ ’ glqt mm 26 m lélgfilrg’ 2:1 ‘arijgr gncefi hegle Pepg ,Pn‘let eenpgint een .BoLt61 van SW5 51355 ‘1‘e—m"n‘°‘ fig“ ml! 326 witte ’Wyn , eerl Pond‘ van ‘t bloed van ’t beeft. yol_u1aakt ; en 1,1181!-.d0€¥i .43“. vwtwier Ymgercn 1“; Daar na moetygl’ ’t alles wel, een kwartieruurs laugs 059 V3" mete Amandelen ’ °f mm-g rndie Q X‘ ' - ncden en vu1len’er de darmen made‘ - ~ da d 1 etervan dew Ce“ 1‘ ’ ’ -Vm2D1.‘° r°i=’»5»591H ‘°;*b.°1‘°.t¢”»* t 9 3 P-—‘=d' wellre gydnet een Server zult omwinden , op dat, dc Iucht daar gee“ g1fi,mgm brenge en 46 M1 ewe‘ 3115 ES’ ‘t vlees aatzet, de. darmenniet berften.» G7 is!‘ P 1“ 29E‘ “‘°”"' :1: ::;d°e°J:‘;s:m‘::; szziadizazsssg S A T U R N U.S ‘S de Verne def Planeteu’ zy drgaglsi Gy zliglt ze in deylucht , of rook te droo- heeft-Ontrem d°*.“€ Jarqnwcrk’ om de Z0“ “and gen hangen. Sny’er, als ’zy droog zyn,zo‘tugoed fe"‘*°°P5‘1~_e ZYV 15 V3“? V¥f?Ma.neu‘ en legnv Rylg dunkt-, "t vel,' waar door 24:‘ van den‘ anderen'ge- T°“d°m '7"°h' Vmzeld‘ ‘-De"Ec~h -rm‘ Van die Ma‘ fcheidenzyni , af ;” want daar ‘kunnen Wurmenin vm’-no 3“ V-°°“l Va“ dg e-mite", lcnen‘ Om deleng" komen. Vryf ze inet Wat 0iYVenolie’, ~na dafg§"’ér ‘en de‘ Plaatfep Van de Ag-‘dc te wetcn-' ‘ V‘ ’t flof dat’er op is gekomen , zult; af edaan beb- De S‘a”°w‘g°he1am7-S Wmen door dm treken 17 ben , en doeze in een aarde verglaas e poI:;'~wel- haaribetekenen. .Zy’zeggeI_1,,dfit Z}'k0ui!»dI'00g. kc E met een dekw Z111: dekken. Dus zult gyzé afitdfichtig i5-V-Z19 dam" emge V".°’z€:'5gm5en die goe houden, zo lang als wilt. dienen kunnen 0m d5 W39“ te V°°’z‘e“' C A- MM 0 N IE is een Plant , van welker met 2}. ill 8 9 C1 05 * ‘maakt 3’-‘me wortel lymerige takken, die ruig zyn,-komen. De. veranderingen in delueht‘, veroorzalren Regent, Wértel en Bloemen van de scammonie zyn wig, Bagel , Winden , Vgedurende verfcheiden dagen ‘Z9 Wafim de LW,m,_, . , . x VOOY 611 1131‘ $523553 AfP955e"- _. " - ‘ ‘Men noemt ook Scanxmonie her harsaehtige fap, ‘ 1‘; D 1 0,53 me‘ 3‘: d°°‘m°mSm?1°n R935‘ dal: door infnyding van de wortel dier Plant ge- nen , Donderen 2 611 maakt °nwed"‘ Ihaakt werdt. 'tIs een hevig Purgeermiddel,als{t in c{, ‘8; of 13 met Q, Inaakt Hagcl, ‘me: de‘fappen van Pariplam en Wolfsinelk ,' of Blixeln, gedurende énige dagen voor en na, voor me: andere Sehérpe Plant:-_n -, die melkachtig '21‘ in de vochtige teken‘e‘n",»' door ’t_verKt1jag<-:n van zyn, gemengd"is. Hier-oin 15 ’t van _de‘u_1terite hufine fcheiding, ’t geen daireen grote verandering noodzakeiykheid het te luezen, dat zuiver 1‘s‘~;‘zo- inonzC'1ucht[’£reek v'vfo1‘dt' ' oorzaakt “ ' - '> danlg"»‘, al's";'i.ii}: de Wortel loop: , ofwel bereid. ' VU ‘:7 .'l' ' “,li..J«_« ..‘.‘ l-Kg” sea. son; Kym‘ '1/an Scmrgmonie. De zuiverc sfcammmiz is asachtig grys , glini'te- rende, en harsachtig. Zywordt een witachtig poe- je: , als menze tuifen de vingers vryft. ’t 15. de ware Scammonie van Aleppo,die by de Drogiiten vry zeldzaam is, alzo zy byna niet verkoopen, dan de Smyrnfe Scammonie, die z‘wart/ en gemengd is met andere ftolfen, en die gevolglyk bereidingno- dig hebben. ‘De goede Scammonie moet oprechte Aleppofe, lichte, tedere, vryfbare hariige, bitter, en van een walglyke onaangename reuk wezen. Men moet de zware, harde, zwarte verwerperh Bereiding wan ale Smmmmfe. ' M De Scammonie wordt bereid met de Zwave1- damp, of met het Lin1oen- , Kwee-fap, of dat van Zoethout. Maar de befte bereiding van die Dro- gery , word: op de volgende wys gemaakt. - Maak Tinétuur van een halfonce goede geflzoten Zoerhont; doende her we uren lang in acht , of negen oncen warm water trekken. Dir aftrekfel hebbende laten afloopen, meng’er onder vier on- can goede Scammonie, in een annetje, of ander aarden potje ; en ’t op ’r Zanci) gezet hebbende, zult gy de vocht laten uitdampen over klein vuur, tot dat de Scammonie zyne vaftheid zalweder beb- bengekregen. Dit noemt men gezoethoutte Dia- gridium. Men moet ze in een welgefloten Bottel bewaren; om dat het Extraft van-Zoethout zeer aan vocht na zich te halen onderhevig is. ' . De Diagridium purgeert zacht zonder'i‘nydin- gen, de Melancholyke vocht. Men geefthct van twaalf grein tot een fcrupel. . S C H JEN A N T H U M , Kemelxlmi. Zie Hubnm Kulaitvvoordenboek. [De yvortel is kleinr, hard; droog, knopig, met lange wizte vezels. De gantfe Plant, in ’t byzon- der zyne Bloern , is zeer geurig, fcherp deurdrin- fiends van fmaak en geurig. Men meet in de Me- icynen de bloemen fiellen voor’c overige van de plant. Men moetze verkiezen, die nieu,zuiver, genrig, licht, fraai van kleur, van fcherpe genti- ge finaak zyn. . A _Zy.is verdunnend , deurdringend , afvegende, wederftaat dekwade vochten , is Wondheé-lend, neeint dc verPcoppingen weg , doet wateren , en brengit-y de tonden voort ; men gebruikt zeinwen- dig en uitwendig. ‘ Gelyk die Bloem fomwyl zeer zeldzaam is ; zo kan men in de plaats de witte ffuncus nemen , die de befte geur heefit, en die , welke meeii; in de Bloem mikt. ' S C H A A P. Is een woldragend viervoetig Dier, ‘t Wyfie van eenen Ram, en de Moedereens, Lams,_ bekend by de gehele wereld. Een Schaap. leefr ontrent tien jaar, en werpt t’e1kensnietmeer' clan een jong, of Lam. Men kan ze in twe foot- ten verdeelen ; voor eerit die in Vnmleryle en an- dere,1Landen gemeen zyn , ten tweden , die uit Bnrbizrye oorfpronkelyk , in‘Engcland gefokt, en SCH.” 93,. . van daar 'elders’worden overgebraeht. Wy begin. nen van de gemeene Schapen. ‘Zie achter de Bi. guur van Ram en Schaap. : . " sonderalle voordeelen-, die men op'E Land van de Beefien kan trel-(ken , zal-men garen toeflaan, _dat’er geen grocer is, danidat van de woldragende dieren ; want, a1’ is het waari, dat zy veel oppas- fens vzm node hebben —, echtet maken ze weer die onkofien jaarlyks ‘wel rykelyk goed ; alzo men . kan zeggen, dat de rykdom van een Landman in hunne aankweking meeft beflaat, datybygevolgie— mant moet aanzetten, om’er wel voor te zorgen. Voor eerfl: dan zult gy weten, dat dekoude do. de1yk- is voor datvDier , en zy vreezen voorlde Sneeu en grillige koelte; dog ’t is/ge.u'1al . omigapce b1yven,t0t .5 231‘ op de wade neer hy ze voor de twedexer d re plants da_n daar ze’smor- biffgggeglviegfi :’Il:f.'\:V<=?ike veranderlflg ha“ fmak°' fyker doet euen. ..‘/Iaabmrfinugerl 0! 49” AW‘ 4" Scbapgm , \ Tekenm van :01 goat! Selma}- 'A1zd het voordeel dac men van een Kudde trekt , niet aihangt da_n van de goede Schapen, die but uitmaken : zo 15 he: nodig te weten, door watte: kens men ze- zai kennen , he: zy om ze te kopen , of omze aan te houden in zyne Kudde. _ E” ‘§"?°1*:”“" ’ ' if '1‘ g°"£é';‘i “2‘L’°;‘e;n‘“S§§rZi2 groot Lg aam. 66 W3 .1 , Ogen hebben; de _Staart en Beenen moeten ang wezen ; zyn 'Rng Lhk en vol van W01 , die (om ‘* €‘°‘° ms; ?fn§°“?;’n‘°;‘i?§‘r%é‘fé§X‘“w°i$“ii“i“§o??”g§§§°.‘~$2 enz , , » » . . * ._op welken tydzy haar Ilqofddlgxfiegnhfingfélsyte dew Wezen. ‘Em schaap Wm me menbls goed olrdgé op enen hoop vergaren, zonals men in cen hast houden’ en’e1-.Vo'()fd€_élV3.l'l te he enh, énaa vet‘ ]‘°“' AD“ kmm but over ’ eo 1aat.fentebren- dude: is dan vler _1aar,moeta1s onvruc t aar weer fienen zoigigféagtfi 331;: deP{}c’haduwe. wm.Pen,w0.rden_ gen, afil'Z3g ' .‘ ' H t da en inachtne. V001’ 31 111°“ me“ "Fae" on‘ 5d gWei’r de van men, dac menze des -oc,ht,ens_na e d 236 M _ F _ _ . _ ‘ “{- W~b;="gea::;:.:::‘:$%:§::?eeisc%aa¥- .9’:*a$::::;::“t;;::;.**;:’:§:,;32,2‘:;:*a.;,., « fig} detx15(§;'.Pgo°e“’1ge Weiden w;;e_z‘onderfcheidekn gbsoofite if , tot vier jaren toe , de “ rootte dag‘: . 3 _ , . . . A -, van de kwade.» 0"‘ dfia.r.door zorgelyke °”5°m van te weten 3 ‘Fm ml‘ie;1o1Eilt‘IfcIa-‘ra:I1tteYve}rx‘:11i1rf::1r:;1g. ' ken Wm to komem 'd deu en niets; als ook dc Tmden egaa in E Yaar bereikt hebben, fchy. Alle mo,eragige .V‘Zt€e1“3cl’1P ge am hem of dat Maanl.-1 ai: z'1ealr1£!:a1eI;1 get nlleer éfl_.en_ en gelyk ta zyn. ,."a1het gras ‘ aar \ _ _ d,-cl nen af _ , , , . I n .t. sddor enigzdnweer getroffen 15. Van Wu‘ °° aI_%oie:l e1t:)r1eYl],n_tdoec menhzigfvyan’ alie ,de Rammen, 3 SCH. 937 en'duId'er genen in wat tyd he: zy , behaiven in Septamhr ;wannecr1ncn'cr 20 Veal zal koopen , a1s'c nodig is, van gedaante en koleur, als we hie: bo- ven gezegd hebben, dac vereiit Worden ,,zo men goede Rammcn wil hcbben. 1 , Dezcn Regel opvoigende, 221 men fchonescha: pen, en een uitgeleze kuddc krygen , alzo deLam- meren, die op ien tyd geboren warden, nict dan mooi weer te wachten hebben, en wonderlyk wei aangroegen. ' 0»: dc Sclmpea éimten em lmlfjaar ’1e‘lve1pm Lnmmzrm, at bar‘: ffongerz te belaoudtnfii N eem zes en dertig grain van toebereidspiesgias in flof , en geef het altemaai , inreen glas water; aan ‘t Schaap te drinken. ' ,; De Meets, die in den Winter ter rechte tyd ge- jongd hebben, zullen overvloedige Meik krygen, als men but van de geftampte Knolien, Beetwor- , teien ,, of witte Peen gecft , gciyk onder den Arc, V E E’ 2:11 gezegt worden. ' _ ' ‘ , Om de vroegtydige Lammeren vet te makcn, en ze voor dubbeld geld te verkoopen , zo iaat Er- v weten met Meik koken , en ‘er het Lam van ezen , terwyl zyne Moer op ‘t Veld is, met het zyn be]; open te breken , cn van die Erwcten en Meik in re geven : wanneer ’t dezelve gekaaud en 39 heeft , doop he: dan het uiterfte van zyn m'ui1 in deze Mclk en Ervveten, die gy in cen aarde Scho- tc , of houten Nap zult hebben gegoten , waar door het zal gcwennen van zelfs te eten. Zo‘drw. dc Moers van de Weide komen, moet gy die koit weg doen; zy zoudenze in weinig tyds opfnap- pen. Op deze wyze kunt gy ider Lam voor min- der dan vyfvftuiv_ers,vet,1naken , en her voor dub- beld geid verkoopen; men heeftfcr deproefevan 8€nom¢“m v . r — ‘ > Gyzult de llammen iterk en moedig maken, zo. dar ze vvopr cen dubbeld tal van Schapenkunnen goed ‘wezen , als gy hen daaglyks geefc ecn half- pond ;Haver-brood, en Kennipzaad. Om jonge Rammen re winnen , houd uwen Ram , in ’t af- gaz_m._der Mane , t’huis opgeiioten ,‘en,laat henmiet onderde Schapen wciden,dan in ‘t eerfle kwartiéx van de waifendc Maan, drie dagen na de Nieinvé: Om Wyfjes nan re fohken , laat hem niet by dc kudde, dan in ’t*Iaatite kwartier van de afnemen’- dc Maan. De Schapen zullen ‘er ook vol van wor- den, en’t zaad gewiifer by zig houden, dan ofze dagelyksden ;Ram.by zig hebben. , , - is Om vroegfydige Lsnmneren te krygen, die ecu derde, of de helft duurder verkogc-Worden , dan dc fpadelingcn , meet men de Schapen doen hit~ zig Worden , door middei van dat Brood , want wy boven gezegd hebben, dat he: de Rammcn ver- hit doc: worden , en ze clan laten befpringen op den behoorlyken tyd. ‘ v ' . , , _; Va. dc Sglmpe 1}’Ie/&._ , De Sichapen geven niet aileen winften voordeé-"I met hare Lammeren , maar 00}; met hare Meik, c c c c c die SCH. . d b 3, gbfuik en van eengrote maand van September keur heeft, van beide de}aax- :::;;:.:::*:;.":t:'.,,:aks.e,.,ee;1,Wm.» gem. Man De overvloed van deze Melk is grater, 0fk1F‘P‘ 031,916“ de —53“‘fe kudde F13‘ 133‘ V“ W0¥d€I1 . 9.11 de, ma;;m3te—, dacrde Schapen veel-, of wemlg ofze daarom te flechter is , om aangehouden re 9 re eten vifiden. Men mam; ze twemaal daags, worden ? Om twe redenen doed men zulks niet: d:,zo dra de Lammeren Voor eerfi , om dat een Schaap zo veel vet, niet _ §§;;2§‘,§d§y?f,§3?'§$ dial:/[elk door de koude van nodig heeft om vruchtbaar te Worden; dewyl het en Herfit begint op te $089"- Va» ’t Sclmpen Vleex. ..Wy hebben niets nodig te zeggen Ontfefll W3 in tegendeel goed is , datze wat mager zyn , om beter te ontfangen. Ten twede . dewyi zuik ene Kudde des Winters./, van wegens :11 die vetugheid , in gevaar is om ziek te Worden: alzo haar die vettigheid niet over- Schapen— 3 Of H3mel'V1‘e€S » Om ZYD iekkfiheid ‘C komt, dan door een voedzel, dat met hare natuur xoemen, dewyl zulks al te .weI bekend is; €I1hie1" om kan n1env’er nooit te veel van aanfokken , EH20 men voor den aftrek en vertier , mats te vrezen - heeft; daar men in tegendeel kan verzekerd zyn; dat men ’er nooit genoeg kan befchikken V00! die z‘e plegen teikopen. Emdeiyk om dit Artykel Van itrydr-,met haar den Daau te laten nuttigen enveel te laten drinken : Weik kwade voedzel niet ver- beterd wordt , dan door de hitte van ’t jaargety, die’er dc kwade gevolgen van beiet, die men an- ders te vreezen heeft, voor al ontrent de Schapen, als men ze den Winter zo vet zou laten overbren- de nitnementheid des Schapen-vlees te eindigen, gen, Waarom men voor de maand Mann ,3 altoos zal ik maar zeggen , dat het zo ‘goed ‘als gereed geld is. I Van ‘t Vet. De Hameis word’ niet allcen hoog geacht we- gens hun Vlees en ol ,.maar ook we ens hun Vet , Waarvan men groot_geld maakt, a s hetge- fmolten is. ‘ . ‘ K 0»: lfcbapert err Hamei: we teflrakérz. Alle Schapen en~Hamels‘, die men wil~ vet ma- ken , moeten in een byzondere Sta! oggefloten Worden, en een byzonderen Herder heb en , die hen ter weide zal brengen met bet krieken van den dag, eer de Daau van ‘t V‘eld is, welke vochtiden Hameien , die'er van nuttigen , znlk een lrracht meédeeld , dat ze in korten tyd vet vvorden. Hrerom zai men deze waarfchouwing we} in acht nemen. Ten twede, zal men zorgdragen , _dat de Her- der, zo dra het Koren van het Veid rs’, zyne Ha- mels daar op brengen, om de overgeblevenKoren- airen te iezen. ' ‘ ‘ ‘ ‘ Oak zal de Herder maken,‘ dat een Kudde veel drinkt,waar toe hy haarnu en dan watzalgeven, dat hen doritig maakt. . . Deze Schapen moeten op ‘t Veld blyven van ’s ochtens vroeg , tot acht uren ’s morgens , wan- neer de warmte begin: door to fiekenr: Dan die- nen ze op Stal gezet te Worden ,' dewyi de a! te grote hette van de Zon haar fchadeiykr I5’ om vet we Worden. - w ' ' r ‘ “ , Dus 2241 de Kudde ingefloten biyven tot drie nren na den middag, wanneer men haar‘ weder te velde brengt tot ‘s avonds toe. ‘ Deze zorgen ontrent de Hamels en Schapen, moeten doorgaans beginners met Meimaaml , en eindigen met het Iaatite van Eulius. Dit raakt dc Kudden, die men vroegtyds wil verkoopen; maar ontrent zulke , die men later‘ zoekt te vertieren , 2:11 men waarnemen, ’tgene te' voren gezegd is," dat men met her begin van 3u_Iiug ,- to: op den zig van die Hamelen en Seharpen moet ontdoen. Van de IV0lle, ‘ I De Wol is van zo groot een nuttigheid , daz men ze niet kan miffen. Een Huismoeder gebruikt ze , bet zy tot Kouifen , ’tzy om ’er zekere Stoffen van te laten maken , die men firnttaaj ,n'oer‘nt_, waar van ze een grate menigte kan ,v"ertIe_renb. Of 20 2e tot enige zaak van grotergewicht en’p_roiy't word: geroepen , kan zy ze verkopenaande’ Koop- lieden, die ze haar genoeg komen afeifchen. 'Mo’eI: men derhalve zulken niet gelukkig noemen , aan welke de hemel Land en Weiden genoeg heeft ge- geven, om een gtoot getal Schapen te vpeden. Van de»'S:b:ert_y:1-der S_:ba;:rn.,‘< * De Wol is de kleinfle winft niet, dien men van de Schapen en Hamelen trekt ; ja men kanzebaax geld noemen. De bekwaamfte tyd om ze te {che- ren, isjhet einde van Maimaamhwanneerdelucbt gematigd is , en nooit in den,Zomer‘,. noi:_h;: an '_t koud is ; niet om ‘dab men in de»warmte.voo_r,iets heeft te"vrezen ; maar om dar, aIs' menlanger met Schapen te fcheren wacht, zy niet tgirs genoeg hebben", om voor den Winter nieuwe ol te kry- gen ; en in tegendeel , zo menze vroeger fcheert, Ioopenze gevaar van door koudc te fterven, alzo ze haar gezworen vyand is. Maar datmen de Lam- meren later fcheert ,gef'chied a1Iee11,pmda_t mien’: ‘wegens hun tedere jeugd niet eerder mag doen; 0ok"is hunne Wol nognietinftaat, o1n'indienty_d gefchoren te worden ; waa‘romx_nenzuIltsnie't;eer- der doet, dan in half Suit". 1 . Eer men de Wol affcheert , zal men zorgf dra- gen, om de Schapen langs enige Beek,.of Rivicr te dryven, en ze daar Wei te waffen , ymaarénooit in een Moeras ,Vwaar van het water nietzniver genoe is‘. V an _ ‘ ,7A« De échapen we] gevvaifen zyxnfdeg, vzal men ’s a- vonds voor datmen zefcheert, iorg dragen, aisz_e V ' mt SCH. sag, uithetveid kon1en,van voothaar een fchoon en vets men vercnigd . behalven het Kwik in I Strobedde glereed te hebben,nit vreze, dat ze an- tie. Hier mede fmeert men de fcinurfgcg ders hare oi ingden Mxffweder bederven , ais alle avonden, drle dagen achter een. Men meet m6nZ€-m-‘d3K°°_1DPfl“1F- ’ . ' ze naderhand weer in de zelve Rivier , of Ware . ,Den‘_vo!genden mO1‘g6.T1., ,aIs hare Wolle droog- dompelen, daar men ze in heeft gewaifen. 7 . rs, begmt men ze te fcheren van achturen tot dne Komt haar dat ongemak over in den Winter uren na den mrddag, wanneer ze weder na’t Veld of ale ’t koud is , dan zal men ze 'niet waifen, maa; gaan; doch als-we zeggen, dnt men ten achturen zlch vergenoegen met deze Zalve , en haar met haar begmt re »fcheren,zo verfiaanvve, datze reets I:oog , naderhand met fchoon Water waifen en op. het Veld geweeitzyn : en byaidienrmen op den voorts heel warm houden , en voor al afgezonderd tyd, dat zy. voor devtwvedemaal dxenen op de,Wer- van de andere Schapen , die‘er‘anders door beflnec de te gaz3:,»l«n1etrk1aar'1s met fcheren, zal men dat zouden warden. ' — - ' vzetlr uit el en tot den anderen dag. I ' Indian men de wortel van d't ' d ' " " -. ‘Na dat de Schapen gefchoren zyn , zoekt men kan genezen ,zou’t ’er wel hadflkxzgg giggntzfiang cmge ongemakken voor te komen, dleze dan on- want onder het genezen , verergerd de kwaal ik: 939 ? epox- hapen’ derhevig zyn, met haarrde droge hand over '1: vel wiis, byaldien men ze in den beginne nietgeacht I ten met een vocht gemaakt van *Wyn en Neuten- . . V ‘ olie. ' :Ge_beurt-het, dat ze onder_’t fcheren enige V ,0‘rrr te éelettm , drzt de Scbapenfilmifiig _ ten-Reuzel,‘ of; Was onder. ‘Deze Zalf geneefi: ze war ” ‘ 7 van de Schurft, en maakt, dat dc Wol zachter en Neem droefem van Olie , en iaatze we! zuive- ~ .< ~, v ' _ Hef van goeden W k 1; - _ Var": de Z I E KTEN der Sclmpefi. men onder een. \y?i?a§f1eg1? gty?}r,1x|11,u$eenE:Sc}I])e:1‘:;)g1 Dexschapen hebben hare Ziekten zo wel , als ze twe ,~ of drie dagen zweten ' daar op- wan; as ' fz , r 7 a men ze niet helpt. " Zyswordenaiek , of door de §2zoiim°w:?e§yI—g1ie§xndigfméxiwbt ’ maak dam kwade Iuchtenltongezondweer,=of ’doorrde flech- mag: meet van hem. W01 kxygeu en de Luizen kwyt worden. Doe bet zeifde ontrent alle vier- ' Uit_/I:kmd:'MIDDELE1\T re en de ‘ zi‘*"’' 4” s‘l”‘P'”- g ze?1‘:)1kl'featl {‘1czi:1erz§§e':ng]u(i».€ti3:§§}Z%T§'e’ 31%;: liookt ,fen’ vqoreen drankje in e even , ' ' d lfitigheid kunt e d . ' - Uévondéni om: verfchcide Ziektgngdcr SCh:1sp§1?etC dfoefem 3001' , egflylgat ‘1il7:i5l§1’e:I?z1e'aI; biztgltgfe 31;; Te 'etl“¢‘iz’-at Ziékken vanailerrei flag van V}: E is warm Worden ; meng het {amen ineen kiein Vaat- een a gemeen’ middel , waar van onder ’: Wooxd je, en fmeerder de Schapen mec’; Iant ze twe da- mn ‘t Gclvmik der Ga_n:emiiddi:1m' ,4 L 11 , ,ee- en naderhand met t v ‘ ',‘A » ;; is eenuitftekend middel, dat rcx§?1§k :1’1,;:ge‘;,"e:’5‘. baa: ’met Pillen van -Cipig e‘§a$§;e,_"dX§§§§Iff§ Hear’ Marfchalk -um; ‘Ball —"1«'oml ,‘ b ‘kt h . Lood ‘t n-B t . S ' ' ‘ ‘ ' Iukkig voor zyne Paardeii. ': g8 m1 e’ ct ge flyk ,Wofeaar_d?e fr daar0?$1‘g1§z2?f§ of verwaarloosd heeft. kwetfuren krygen , zo mengt menier Wat gefinoI- langer weeriaangroeit. Zie hier na SCHURFT. T8115 rmderhfifld Water , W831“ in Vygbonen en buiten doet, zo fmeert z’er altemaai mee, en laat andere dieren , daar ze aan kunnen flerven , ale 7 ze geen fchurft, te behandeling envoppafling. voetigc dieren, als ze fchurft hebben. xD¢;iBrxik‘van"een Hamel in Water en‘ Wyn g¢_. fmeert. Maar komt het haar over door uwe na- genezen. ‘ " bonen met I-Ief van witten Wyn ‘in geweekt zyn, €¢.fPY.°keT1 i5,,€n breder inyhetFranfe Boek en dus gefmeerd, en op den derden wait ze met- bare zi‘ekten' ‘van Menfen en Beeften helpt. De firykenze met ZWaVe1,geftotewort‘elvan Galigam. Enigen warren het fchurft, na dat zy’t hebben kaal de Regens vaI1en,waar door ze verkouwen-, of als val e‘nO1Y' ‘ ze te iterk geplaagdworden van de viiegen. haar geheel uitdroogt, en gevaarlyk ziek maakt. , deschurft hebben ,i by een, Water, of Rivier te ze een ader te laten tuifen de twe klaauwen van Neem “Ff ‘.’“T1ZW?1V°1» W51“-"1 Van Gdligém ,van hehben , en nog twe dagen daar na', van haar te C c c c c c 2 i Enf. Enige houden het daar voor , dat het nat van‘ Wyn en Water, waar in een maag_ van een Ram ekookt is ., veal dienfl: doet aan een Schaap , dat e koorts heeft, a1s't 'er van drink_t : wyberoepcn. ons op deze menfen , en 't kan hcht eens gepro-A beerd worden. - ~ Van de Ieienen, 4.4! we Scbaap dc Kaom beeft, Dat een Schaap de koorts heef_t, ziet men daar nan, dat he: dikwiis de koelte zoekt, en niet dun de topjes van ’t gras piukt , met grote onverfchil~ ~ xigheid ; of als het heel ongemakkelyk gaat , en n_eer gaat vallen op het Veld onder ’t weiden ; en.» achter aan heel traag nu huis keert. ‘ Wu J: LUIZEN. Schoon dc Luizen geen gevaarlyke kwaal zyn voor de Schapen , zo is ‘t ecliter een ongedierte; dat haar fchrikkelyk l_x\ve1t, opdroogt en belet te groejen. Men gebnnkt daar tegcn _de Zalf tegens ’t Schurft, en Lopg~wazer ; naderhand wait men ze in fehoon water. ' ‘van den 1:01:31. Doorgaans Worden de Schanen in ‘t Voarjaar‘ door den Hoeit gepiaagt. Z0 dra men zulks merkt,‘ meet men witten Wyn met ‘zoete Amandelen Olie koken, en haar-dat ingeven; en ze"Hoetblad Ia~ ten eten. ’tIs ook raadzzfaiin , dat men haar de Neusgaten met hetzelve nat befmere ; welke mid- len een goede uitwerking zullen hebben. .71» d: dpzn/u.LINs. >- f'De Schapennzweilen op, als ze fehadel ke kruir dien , of ras hebben gegeten , of dam: oor een vergiftig ier is befrnet geworden. 42y zouden’er van berften, zo’ men haar niet fchieiyk hielp. De- ze opzwelling is lichtelyk hier aan te kennen, dat ze een kwylenden bek hebben , Welke kwade vocht een leiyken reuk van zig geeft, zo daz hetschaap nit zynen hals (tinkt. ; Om ze van die Kwaal te genezen, laat men hen- eerit ader onder de flaart, dicht by de billen, en bier na geef hen Mannepis te drinken. van is MO£3ELTKE_ AASSEMHALINCL. Zulks komt niet dan van een at te groten over- _ vioed van bloed; en wanneer de Schapen tot dat ongemak vexvallen , fnydt men haar uiterite van’: gorfaf , welke werking een gelukkigen. uitflach (:0 1:. van 1:‘: szrorrzzucnaln.‘ . Ik zal alleen van de fnotlerige Schapenzeggen, dat her zekerfie middetis, zo dm men zulks merkt ,. dat men haar ten eerfie aan de Honden voorwe'r- pe , mt vr_eze,, dat ze dc andere mochten befme't- ten. Dan: 25 geen Geneesxniddehegen dis kwaad, ‘sen. en nict den een vergif , dat in korte t d een heic Kudde km bedervnn ,' 29 men ’er zié nie: van ontdoet. ~ . ' Daar zyn’er , die een fnotterig Schaap cc;-(ton: van de andexe afzondexen , en he: dug behgn'de]en_ Zy knenzen Look en wilde Saly , waar van ze een dmnkje 1na_ken met iterken Azyn, dat zy hem 1“ KEV‘-‘n.€n"t In de Weide gojen : maar indien’t Schaap ook bmnen drie da en niet gezondwordt, is ‘t een teken , dat het de notterighcid heeft. 'ge~ zet, en dat'er niets meer te doen vait. V - "_~. A l_E, da: de S-chapen denreit niet Ifiuqrderxetwe van’de:es¢£,Pe§';n2‘§e§§§e§§nf‘§§,; kérygen , zo neemt -men Wierook,- of welriekende den zelven aart, Tnaar d€>Landeryen daaf de bigfie kruiden , waar mede men hare Stallen e_n. hare Eet- Weiden Waren ,1netr verbed om‘-‘deze’ dieren fie do. hakken berookt ;. en men geeft haar benevens en den, of ‘er binnen zeven jaren een van te hebben gndler 1h_ez gewone voedfel, gemene Gierft en wil- -De zorg over’ de twe Schapen en enen Ram wenj 6 0 61- .. _ aan en’ VEdehna " ' ‘ »> ~ Maar indien de Schapen by ongeluli door deze inwoorfier dier I:}axg1§ge‘:;v’:rli ’ d?§nd§?eX3§;"§§}'§§§;'f Ziekte .wordenv'aangctafl: ,- moetanens ze terftonel ting ontfloeg , geplyki de Knning van Vrankryklde ‘van ,de andere afzonderen , en bezoeken, ‘of de .0,1;13afl'e.:s‘der-Hengften 1'nd_egedroogdeMoera.fi‘en volgende middei-en willen helpen , want wy:kun— vanjrléoum-,’ in ‘t Jaar r675. daar van heefe en:~- ‘ en. , ’ nen ‘er nielt vloor initaan. . _ nag _ V Men za atoos voortgaan met hagr den voor- . Behaiven dit, d‘ d d s 7 5¢h1'€"3N Drank ‘-5 EEVEIT. Waar by men Watenen .kud.de van 5o. gexnileng s:ha%?§f3i$?3ia’$§e§§:i :Wyn za1_doen‘, Vdaar eerft Zwavel en low: in ge- den aart en de vruchtbaarheid des.~.'1?ee1de;s had. fmolten is , driemaal zo ve_el , Oalsymen haar dage- den , op een derde na. V .‘Jy.ks«’2_a1‘ll1g€\’ElJ‘- E“ Z0 dlt m‘Ydd€1-helgteg is ‘seen Door _dit middel kvx‘ramen’er, van ’t eerfie iaar,. gem“-ie‘ 1 ' ' - . ~ - '3 1 ‘ » 99“, memgte Spaanfe BaQ;e.rtafchapen'a6,wierkam- .1‘»~ » ' Vanda ~Et1ge{/‘e Sc/Myer.» 1 men hunne vruchtbaarheid aan de gemene Scha- ,. d1d\,1 ".0 -. Deheie Wereld weer, dat dc xykdonz van'tKo- Effizinfaaiezyinni §§1'2°?o3‘f:§§§ 2'é;];3:”5§1§'§.‘},§’§.; * ' , . C e c c e c 3, van. fh-ekl‘1eidvan'dit;Engelfe Koningryk, alzo ‘t klein ' E‘; dat ’de'Kohing van 'Kafii1ié" een.‘ . .94, SCH. ' . SCH- , v,m:t1a-m3,_,h¢¢1~1;1ein-; de Bafteiden, midde1ma- bradenze op met Mee1,_ ,d.-tar naze met goede But-. , fig; en het_Spaanfe‘R3S, heel fchoon. _ , '36! late?! fflegken. daar na op een Roofle-rle gen, f ' n1: 1: van deze Engelf: Spdanfek 3311’ ml er_ eze_=.§aus ever ;doen‘.‘, .I_\I‘eem zyn, ,,,;1)’;I,f.f.‘,1‘ff‘:§:.‘,‘z;I.).*.':,;.'«.§'n\ Vlnimtje Schapen, op-ver- Slllkefm 5311 Wemlg ’Z0l1t.~ drie, of wet Nagelen,-_ _ fcheide-_p'1aa;{'en.,‘die heel we] aankomen,en five-1 Kaneel. Wat Citffleli. ’t.geen men té ;fa.men deer; - d 1 aanbrengen, dande koken: > Als deze fanstgekookt is , doe: men'er 1%-3:2’-é?ni‘z?1i1¢3 I333:-;‘;?e?W$f>ord V E.E. wat wxtte Peper en pxtroenfap by, dam na diff men . _. ze op.’ . \ AAP. Zie MESTEN. SCHAPEN P0.0TE N. .’tIsiniet 3 CH . . I A . . . . . . ,_ . ; 1 . .~. w, . «x '- . ' ‘ls, zacht mnetlyk r_Schaapspnpt_en‘_g_ereed te maken. Men S CH‘A'A‘PS”-"L EAE gnischgzepmemaakt na gaze’ gekookt im ‘Ben Potmet Water * Z°u'5'7 Leer van de Vach‘. ‘(an e I P g twp Peper,wat Nagelen, 'I‘hym..:: zo dra ze we]! ge, dat net een tydlanglnrde K311? $815590: 9‘? kookt zyn , eet men ze met Wynazyn , toege- . der bereidfel nontfangen h€€ft'i‘°fl Waafvan me“ maakt met Zout en weinig~Peper . en OP3eI'chikt Vrouwe Handfchoenen ,: Waiflsa ¢“Z- . met Pieterfeli. . Men doet’er geftoofd van maken, S C H A P E - L ‘E E_'R 2 B A 5 ‘(NE 1 g"°i3eS waar van de toebereiding deze_.is. Neem S;:haaps- gereed gemaakt ,_en die men genfiutk inn zelieerfi ppm-¢$’ ineen .139.‘ gekpoktfl‘ 3.,‘ 1-urge aanvmkjesvg .1:30¢k5l1 med?! tegbekleden , 0m: _e 15”’ ‘E , fnerk zein een Pan me_t_Bpterjop_;: c19e‘ebrwat\Ierj- gu1den.,GOU;D.::«» _-: , ,.'.\ = ’ « - juis en‘ ZoVut‘b‘y,,‘ vvat’SjaPottex1;'jwe1ke‘gy’eruit -_S OH AA P.3. -..B O U T. 't'.IS 44613‘. Van- 3°“ zulthalen nls zy 'ganr ‘zyn , en andere fpeceryen; Schaap. Men qoet een Schaaps-boutyof Dyers en als u mefchymf’ dame gekgokt zyn , doe.“ brad?“ 3331 "(SPIN 5“ men 3139-1“ Z3 001‘ 0}’ emge dojer van Eijeren‘, in Vexjv.iis' geklult, by ; neem andere wyzen gereed. - V zeldan af, en dgs Z; op, _ 5 1 ' ‘ I ,.And:r:., Menvneemt warme—Sp_haapspootjes;,die men in nat dgetykoken, met vvat Bietexfeli en Sja7 lotten, , dragenc1e,go,x7g _dat zenietal te zeer gekookt zyn .; nemende’er daax na deyfehinken uit,,, neemt _men_ni_etJmeexvda_n»’t vel ,’ ’_tgeen men op de T afel uitfprei/dt; aarnfgebruikt, men een zekerVu1I'el, van Zwezerikken gehakt, ’tvlees van eenKapoen, Katnperxlnuoeljen; meal: mazfld: net fmaaklyk, en men ebraden : een minis .<=k°°*<* MW‘ 5 F“ “C” §’,ff5§’§n §§n“§i§§:§x‘i!§oZ§i" 23 ‘§§{“h‘Z‘f’$§8l5; Champignon, en “lsze daar na heet op. . ~_ I ’ . , . 31’ V3“, ~ «. t .. vuur met fmeltran kan, ,daa1; na fizrooxtmener kruxm V v n V _ ~ ’ va_n_Wittebroo over, zna (lat men ’erreen weinig 1345". f7‘b”P‘t" -£0”? ' > Vet sover heeft :geda_’an .; en Itekende het dan Neem een'schapen.boug, gaze: met: een {to}: em in dselila Oven , .Iaa‘§ men ‘I; daar road in wordlen. ’t vlees kort te maken,fny vhet e1nd van tbeentje, Pe e 3.13,C[t0?IZ’_]€S tusxfier naar onzegéeriislgerataot, doorrpekze gmf; gomze’ Peperzmm negm dam ff‘: “tie” er a five arfipeft i{'1'enI11 emoe1'e ovepi P“; g*'Z§*’a:',**s:“';‘:::“g*;:; t.:m;:,:,,,;e:: 1» " ken‘-—enasgyznto9re_e_e ,3} ,‘ _ t ‘A 25'“ ‘d‘°e‘..,er [W3-'—n.’u£en Wemlg v»EmZ“s ’ Cmom’ S '}§aEH§'PeE1NmeInI§:%s%oe11x3:at igeelenvtfiloelxggt Nagelen’ ml Dmge’damzynde" en ‘t koken‘ zyni {kc k’ PI’\/I g eth ta" emeen! k ekookt” ‘Us If de gedaan,»neemze'af,enalvorenszeqptedxffen, » u 1e.d en»; e gkth t ykgt t h 5 wot u’; giet'ex* over d‘Effent1e van Look,en eet ze heet. nemen eh en maa fe 0})’ &o_ u t]: k,Hom Kal_f's-bout. Alles wat men gioet , om een Kalfs- met Kno en die gten . 0 ft0t_ 3 51 v e‘§5ESf_ 033‘ bout gereed te maken, is ze 1n de pot rte kpixan ‘te €7eerr:}3i,S doen 6 2131’ Bell 311916 OVCI van Ueren 611 zetten, en ze te etenas zy gaar 15, ‘o me y_1- _ - > A h_ 1 My“, of met nat ‘met-wxtte Pepeegereecfgemaakt , V gingers. 3/[en gnaiaktéafogz e§§nS§1:Ja:a:rals‘: ‘en metvklemgefneden;1’1eter{eI1.' ~I ge ra en a n 1?‘: h f? I, d ti‘ d SCH P It-T O N‘G.: Hoe men ze klaar maa_.kt. tm-wen.;e.tot Kate CEJES eedtlge ne en , edenen e ‘ Nicts 1520 1ekker,dan de Tong vaneen Schaap vaan ,bopdde elneafega de:at=11;2ne<':I:5eZft:v};z:rt.e:tfa:lzItg 13:; DP d§?o§3°e{;e§B:gSel§:ne:e gigogggidrafffiafii? ?\7ee§j(t:1iga gguteen vvitte Peper befprengt van y ' 1 , ' ' , ken Verjuis, Vleesnat,_ Champigncms, _Zout , Pe- S CH Afl’ EENE-n5S'£hA2 %nRfi'£;rt 12 Logggairlgfi‘ per, gergofi; Meel, Muskaat.-noot enC1t1-oen, en gevaar r0 ‘E1 t vcet am dg Pomfif 5611 ‘men een daarna dxt Ragou netyes opd1I’c.- - ~ - | _ ‘geven 11381’ 6 , e , , M : 20 V S ’ - t x . t ' ’ ' ' zorg draagt, datmen er tgrootfie gedeeltevant Srbqdpq-bq_t¢t, ala danbe, H [Neem een Schaaps-bout, lardeetzenfynfles .133? ze enen halven dagfiaan inVer__1u1s en ygrttte Wyn; zoutze daar na met Zout,‘ Peger, Launer,_Nage; len. Doe ze daar na aan ‘t Spit braden , droep zc met de Saus ,' want in zy is gebraden. En 2ynd_<_3 ge- -braden, maak een {auze me‘: he: geen daar tut 1s 4 V rs _t V, . 2’, .' ’,_'' ~ - vet afneemt: en als h_et' dusrvan vet ontblqoc is, » “WP!” mg’ me. mm fmv iv ‘ zet men ‘mm: d‘? Pm: oPf’t vuur om’: te doen koken. Als men Schapen-tong met zoete lfausvwil eten, O_m’tgekook_t te eten, of op den Roofter,na dat meet men ze nietlaten braden op dekoofter, maar men ze eerfl: met krulm V9-n'Bl‘00d en m€t'}§f>el;: SCH’. heeft befirooid ; en eer men ’t opgedifl heeft,‘dbet dienftig is om‘Vis’ in de Rivieren enmnnenwaters men ’er een fcheut Wynazyn , en Look met een te vangen. ‘ ~ weinig witte. Pepe: over. _ Anders miwier om de [inert mm em Scbaap ‘ H“ mm '9" S’1”"‘l ”m‘’'‘’' I: am. ~ ‘ . ~ . , , ’ ’ , Als 1k de manner op dezeplaats voorflelom een Neetn een flaart vaneen Schaap , doe ze wel Siéhakel 1.-*5 mikfin ; : kan ik niet voorgeven iets koken, beneem’er ’t vel aan, fleekze in een hel- “WW5 V00’ den dag 39201160 brengeli. /EIkvifl'e; ’ dere deeggemaaktvanMeeI,Eijeren,Zout,Peper, Wee‘ 29 I3 make!“ 111331’ Edema hebbeflde h0e' Vleesnat. Snerk ze op in een Pan met goede Boa me" 3119 NW5“ m°e'5 make”: die men Vin doen ter; als zy genoeg is gekookt, gebruik he: met wit- beef‘ 3 heb 11‘ 5515555» da“,ik dit Diet 11105‘ °".e.1‘,' te Peper, Pieterfeli, ‘en Verjuis. ‘ flaan,_om dat men ze op verfcheidenplaatfen moet ‘ s c H A P E N - s c H 0 U D E R__ schapen. gebrulken, daa_r men ze nodig heeft, omte vi1I'en.~‘ . fcbouder eet men gebraden , dragende zorg , dat _1k Z31_d3n 258591! 1 dat 56 Schakel ,- emeenlyk men ’er'Pieter{eli met de Lardeerpriem in flcke,~ “"5 mlulflfe maféen befifiat , 20 V909 dfi Laddefs en dat men ‘er op ’t eind van ’t koken in doeWit- 315 "°°1’ de meme “‘3Z€n- Me,“ 11591113 dc 135%” tebrood en‘ Zout. van een Schakel zo groot als men wil, de hoogte Men maakc no em Sghapenfchouder up we 13 deurgaans van vier voeten: maar men kan ze andere wys geree , die veel meet naar de fmaak h9g9? » Of 111111 11°98 ’m3k,€fl v 1.13,?“ $133 533 Wat?! van.1ekkerbekken.is‘, en.’t geenwe daar van 2111- die}? 15, that men 1n.vifl"en wiL.‘ , _ V ‘ ~ lenv zeggen , 'zaI ‘elk daax ‘van oveituigen. Men , 03129 t?.fl13k¢nsmQ€t men met, de Laddersvbfi neem Schapenfchouder half gebraden, en men Emlleflr die V311 80951 -Vierdraads tqli moeten_2yn- doeI:’er het bultenfie af tot aan deknok ’.tgeen men Z0 3}’ Z9 V311 ffihuiflffi lfiazefl Wilt hébben § 11206,: kookt; daarna fnex-kt men’top met fynekruiden, 82 he‘ 19 Amkfil V311 d6 Netten nazien. Maar Zout , Peper , Muskaat , Champignons, en Nat, W1“ 35? Z5 V311 Ylefliaflte 11132911 a 111095 EY bet 1! cm alles met een te koken. Dit gedaan zynde, 35' Netten 53315”: V001“ "ZY men 26 V311 Lad‘ -flseektu men ’t geheelziu ’: ve1~,.': gee-n tnenrenilfge- 91818 V.mx,d.e,§ne a of dis andeve foprt wil hebben ,1 daan‘ heeft, ‘en geeft‘ dit vel klem: voor"t vuur met ‘Pen 51°“ “Md-hetwflnt Wm fchuine-mazen h€b.1i€n§ wat kruixn van.Brood en Zout; men doet'hetnet'- '3“ ‘W§¥n,3,‘*’, .19 .1338 511 WYds3IS d€.Lfidd€.r-,0? dat. jes toemaken en opdilfen. —‘ = 2- : v ' zeene zakhebben. , De maas gilaar. van mqe; can g,:p4,e4fim,f;‘,, dlilmyyd zyn , en her gaam van drie flrex1gen7ve- s c H A c H 1' s, hoofdontdekkin M A Stamp 20 ve1eHof-fla‘kken,a’Isu behaagt in em mar. zen , en de mazen van de Ladder moeten negen more mortier. Doe daar op it eind-een geneeg- dulmefl Wyd. ZYYL. A15 it Want aftis, doetmen een zame. menlgte van Varke-nsreuzel by ; ftamp en‘ fteike dfafid d°01' fine 433 1331536 mazen. b0V8n 6!! meng het'met—den.ande:en; ronficrieen foo1-t‘-“van 91,1,d.°1'- P3?“'11.'s1 hF91,"F~m€11 Verfcheidcnfhdiken Vim fmeerfel-van te maken ,r welkeigy op 't.dee1~' znit ¢}§T1¢ Fllffiefl king. » €11 68" duimvdik £3116 flan '6 leggen. Men meet hen ze,lfdevmiddeI='s mdrgéns 9."1‘.1 F1°‘}‘:b"P,.1'd °m_ze-".3-“F¢k.eP 33“ 5.?“ T011; da‘ en‘ savonds herhalen;tot:ene volmanktegenezingi gfiflagpn 1s 9p de dxvkte van een: ing; ft geen men ' ‘ ’ » . , ‘_.’ H "I » ’ moet_ binden met beide de ein en aa'n'tweB"oo-. _ J,,d,,«_n M,dd¢[_ _ . ; Egtfiexigr vlcéetciindbovtin deli grond,en maken de _Nie_ts 18 hater, voor de Parafimggis dan bet,-bale; Ladder e§rL“§waa?1“iu;“rZ§Sbt§3'é“i§‘m”3¥‘,;,ei“駑§ plgdet deel‘ met een Smeerfel te efmeren,,;.waar T'ouvaa'n ’t.begin.,van_‘t Tou._vaQEé lfiaken A did“ van Z16 hxer ‘t Mengfel. Gy zult twe ponden verfe by "'t"e“ed-fl:e ‘fluk Kutk Iéidende daaax-' A k" ' Maid“? BOW)’ flemcn .« een pont fap. van Hadick. van ‘t Wantraltyd tufl:en‘de meLgdde;;a §;,,§'3," Gy zult het meen ko_peren Pan over ‘t vuurzetten; allesv van dtie tothbdtie duin1en‘aan’:'Tou van zen. en .20 dra de Boter '15 gefmolten ,~.zult gy’er een der de kutken te ddeni nadar b eenrk ' - ’f . volle fchotel van Aardwurmen by doen , met an- den anderen afgaan dra endeglt omemdo ‘hm derhalfi dozyn grote rode-Slakken,-diegyte voren Want-ivorde gefronhi zé)ig'veel"nod1 zorg .G at «lat we! gewaffen hebl: .in witte’ Wyn. Gy.zu1t alles hebben een ander Ton van de elfg “gig: Y zu t doen koken ztotdat hetfap gans is vérkqmkt-, ftgeen waar nan d.‘e‘Kurk vaftrié vvaatzaah ge Qnffe’ al}S{ dat gy zult weten; als hettsmeerfeltgfunai, g::oen:eis; van ‘t Want en de Ladder’ inoet 0‘ de zelfgie ans Dan most men. ’t latendenrzygen zonderfierk uit vafl Wbraen‘.gem:iakt' afs 'bp de.a.,§m Ram ,wy»3 16 I>.€Y_['fi!1,§n’tvootgeb1;uiktebewaren£'Als:menr’t Net; en a15'»t'er 'aan vattzalgemaakt zyn 1323,12,: gebru1kt_, doet men er zo veel vanzfinelten , als ’t Lood daarxaandoen. . ' ’ ’ men nodxg heeft ,. en men fmeert’en het deel me- De Vifi'en=, gebruiken V601‘ hunne"Netten twe’ dc: orten van Looden, m de twe eerfte Figuren ver- 7 V n, genezing. woxden. . :~ : .::‘:: .¢~. “Z . S CH-A K E I: is.een:1'aort xrvan twe . oftdriefiuilnen Ian " y ' . 3 f’ Y ger ik. Die fc’I1ene_n hebben tWe'a%I’ en gen V‘m V371 *N'€3.~=~=f gem: ken KL ,.. aan elk emd , om ’t'£an '; .2-v maken , 94? ‘V -A 4-» . imam». -.7‘.-............ ...a_.»naacL-v.3‘-"-"'- - ~ ix'|'e_n '!an§_-e_n ,éé naaan , dan’ de twe _at'1d‘e'r 944 . ' SCH. . majaen , dat men tuffen de hakcn H. I. doct dcul’ komen,; daar na that men ze met een hamer rond. om aan '0: Ton vatt re maken; naar (1811 me“ me” 2 ofimin Kurk,.aan ’t Net vafi heeft gemaakt. ‘ De andere-foot: van Loden doefunen 00}: van drip tot drie duimen daar aan vaft maken. Dlfi ZY“ n;ie,Landers clan lange-platte fh.!kkE_11L00_d.,d‘e 3°“ Ryksdaalder dik ,' ‘en"twe',' of dne dnxmcn lang 'zyn./' M‘en~I 1: her Tpu’ ‘5Io’or_ de fpatxe 2: 0. Op 'tLocrd' eteke d ; daar na flaatnxen met eeu ha- mer ofi ' en kanc PQ‘; 9p”: Ton; doende het na den kanti-R,S.~ dra ‘t_t')t'_da_t bhetrLo,od mnd pm ’~'t'I"oi1-is-gemaakt.’ '_‘;f’V V, I ‘ ~wat=‘my bé_langt- jch;e_b'm}'_ :t1tyd_ van’ een an-' dete1nani¢r- van" Iiood’ ‘ ed_1end;""De derde I~‘.i-_ ' “hr-aierbeelf de"géd§\an ‘yan ‘Load ;“w'aar made 1k'a‘I!‘e_, ‘vnyne/Vianetter;-jlqodde; ,Ik" maakte 'eenj Vdrni _van fteeh “ -waar'i'n*'e’en< h_"qr1te_ ‘i; yan drie duh, iri'ng‘er dik ,[en in’: mviqlden van Hie-hbfte-zette‘ik‘é,en‘It k'.*Yze_‘r,, fe1:_d'1,kt€vYan ‘t To_u dal;‘er deur m-o'e'[t -da2i:‘ixa"d Utxn egogen h’ebb'e_‘nd*€,‘ deed?’ ' ’"’ " ‘i'n'x’t{;§‘ rms:’_t1{dud was, ‘deed ik",v:"yzert5e"aaar‘ ' aah‘ ’t;dve_l'I;_ daa;'— ae 1G, uiemaamv, am "1: Tou‘ir‘1' n'§bé’1t‘komen."" ‘ “Zo gy Lo‘oii?’gebruikI_;‘,ro1S _‘die'n1aakt; Istintge wel oeifdeelen, dac het aa’n'h‘e'f ‘ u xndet zyn Jgeregen 'eer men daar de Ladders én-‘t Want; an vaft ‘maakt:-: Dxaag ioxg van.’gé_:, .>drie’d‘j' [ van éen fe h'o'f1den‘.';*D,xt' -"is‘_naarf qged hte‘ de-befieiuitvi img'o'm~Ne’;;en ‘M’: 19 de_n‘,'_ on: Hat ‘er niets ver1d.r'en»gaat”; E1; dok het§3r"§!3 eer‘ e‘- ' fiidoxpén, fwvelké _ki§e'V%is= Oil fern gebruikféng, “ . b , _ " De 4. Fi ‘uur~verbee1dt’de,,Vgrm; Hie nit‘ twe fiukken be aat ,- waar‘vari_ ’I';’I‘: .de" halve hplten '~ heduiden -‘,9 'di,e_, ‘t bnivzenife ya'n-=sfLag3i?;1;gepaIen ;' _'V V.’ ’l: hblletjév, fliehfflg ’oj1'1"_t{yz<‘:rtje' in"X.’ daat in te ‘vatten ;'ap_ dat het”z'y5né plaats en nxidsfé hpu-f rde ,-'~ en. cen > eindje zoude, 'l1'ebben>r$n‘1.t‘e lgtmnen; uitgeflagen wbrden‘ 2‘ en dab he: gar: G: van Load’ A kn I ‘ I’ I ‘ - .. : \ m‘aS?C H A, L I E N _, 21:: ‘L E‘I J E N.‘ Is can zach-f; fie bruinblaauwe-fliéen’? ‘die aan‘ dv,1ngie;bl'aden"_vm H gen"-[c_1:;e'ig1:“, enfiaan nnrp fraaije huizen n1_e'd‘gjd,é:kt.. h i e~ScrIA13mr_.noUf1j: A _ H _ b ~~s c; A 11‘ I; E Ii -Zze :s.‘c{H~A' 3; Im- ‘, e .s CH An L 1:1; ,z:e._A L G é.'e'1f),E.;~:. ‘ HEA RI-:EI ; zie/derzelvcrfobrrenzbyfiube net»-in zyn Kunftwoordenboeku ‘‘ , ' ; .- ~ ’Bef¢(;_ryuir_zg. «Daze: ‘Plant-’ ‘heeftzyne-bladen als de.,1VIa1.ro,ve ; fchoonze‘ mg zeufiscr zyn . I16 fiami is vierkant,‘ een arm lang,— random Welkemenyeen’ ggdaante van Aauwen heck , die na de aarde toe hgngen, en_in zich een zwarc en’ langzaad vervat-' ten, vD‘e hloemena zyn epurpemchtigr, en komen‘ Inn ‘ dc ,{te_ng_elx by de_b1aden,uit_, even .verflva,n;. ma kander. ;;Zy¢~1‘1;~en .d¢ Aauwen;,- ;waar van. we; _‘qben-g,c£p1:o1;en.; 5.1. ‘. V. : t Li .. .,._y 7 : A ecu. _ Plum. Men zaaifze in de Haven. Z bloei-‘ jen i_u juli en .dugm_/119:. — . « ‘ Egcnjcha pm. Zy ontb_indt ,. maakt fyn , haalt na z1_cl_1. e Wyn waar 1n de Scarlei gekookt is, ~_¢erhu:,c.en verkoude maag , veneer: he: flyin, ’ en 15 (Ten onvruchtbnrcn Vrouwten , en die den Witter: vlofrd hebben , dxenfilg :' maax te veel‘.daa'.r van ge- bnukt maal§t;pyn‘- ‘m ‘t hoofd; Men kookt , of trek ze oo_k m de Brouweryen , in verfcheiden ['00:- ten van Bxeren , waar in ze voor Hoppe dienen; maar_ deze Bieren‘veroprzaken dronkenfchap , en pyn mft hoofd. De poejer daai van den): dc Neus genoxnen , doet mezen enzuivexzt he: hoofd. : - -S;C HA R1\'EiN zyn eee'n {ooit van Platvis uit devzéé, die';voor'een van de-'.hefie'gehouden wor- den ; enldie inen.aan'Zéé vwel vifbmet boffen Po- rén,aan';een_rTou .'ge'regen' ' ‘ .7 s: S CHATTER is’ef" n ,—die dob: de 0- yverheid aangefteld is, ‘din 'de‘prys:.op zekeze goe- deren te Ite11en.; ‘.omv Vriendenien .Eg-fgenamen in dewaarde- daar .van"tg:'Sche.id'sman':te‘ di.en‘en.' : S’ C H E EJL ZJ EN gzishaeii kvivade efieldheid .van;’t Oog ; datnieex as de en‘e kant? is ge aaid , dan ?taa.nder.,~Dit:' wordz veroofzaakt door dien een der Muskulen; of ;korter,¥of ftyvérz de dan die .van gle undere—zyde.iva1:z'tV00gs;‘€t‘ og: bele: word! zich go nzer.te drajcn; alsrit thehoortw ; .« . ;Ki11deren zyn ’c‘fcheelwofden93dobt‘ een: misl bxuik den Minnen <<‘mderwo'rpe'n -, :a1s zy ids: Kinde- lten alcydzo zetten, oftleggen , dat ze altydenen \' weg been moeten zien ,: china» iets ce zien ,'dac haareaangenaam isf.* inionderheid licht; Om dat a gebrek te‘»verb.eteren%, doetmen de kinderen, of it geen, daat 2e; gaame na zien ‘na de yandere kant toe plaatzen; of. men doct ze een Maskes voor, ‘mu: van de ;gnten-srecht.-. dp hecgezich: komen . e'u;op;ene;wyss g_efteld:.zyn,, 'dat de'Kinderen zioh geweld moeten;aandden om hnn gezichtzctie zet- t_:n':. dat zy’er, door ziflmkuxxnen. . . V S..C HE E R M E S is een zeer-bekend gamed- fchap , beftaande .uit eenfneda van fyn flaal ~, en ee_n Kas, ofs_}§;cht_,vanHYv_oor , of Schildpad , of c e erme: dienfigbmeenlyx Join te ‘ ..9: 4 ‘r w=.'.' en‘ moat‘ ten‘ r. 1 makenzvan-"Pei*enBé'émen'h'b1:it2, _dat 0n’tren't_:.der-' dalVedlJifl_I:,dili?€n’We'l’ ‘giant is Men zaltv van Neu- ten-o1i'e.::latp;i1’dm'qrdringen ; nfdie helibende ia- ggn;;¢mgem;;za1.'n1enm:»1qtena myken .m‘ec-Swag 01,. vénu3}ie:,- dazaa"na:'2ai unéh mime: dc Ivinge;.,‘ouder_ her gebmilé-van dez§n@lié:,:=waé xisnvan 1-'1‘-in over. ftrojen ; ‘die men seen’ ,’\neir.ii4g in ft hout.zaI Iacext ttekken ;‘ ,exi- men /za1?er.~de:Suh'eerme(fen op —-wct- ten. Elken reis ,1 ~da': men ’m‘Scheermes ‘er -aver‘ laat gaan , m¢et_ men ’:er'weex,»enige‘ drupp,en“O1ie pp *do¢_:n;; ..en de groom: wan: een: korn Tin-as ; w.e1ke.uyetr ever he: vgez§derma_d;he‘en ‘zali vryyens,‘ gelyk de cerI’z.e reis. Men maakt de»'I'§na_s in me: zerjg :'ee_m »aVimved:ona‘emmei tie do\‘:nI.;1it~'. geen men M3,, 343. SCHAKEL. flmt 50, ‘ 33;, A ‘M /~:7~ .955’ ’ A . \ S CI-IILIDVINKI .‘ _ as; men daai na In“ee'n ledig Vat geroerd iyndc doet. Men liar namelyk dit water ecrit {til ftaan tot‘ dat- de grove as is na'den gtondgezonken. Daar na gist: men ’I:' water ,“bez<‘>nke'n z'ynd‘¢‘. ,‘ 'af ,‘ en_ ha-a1_t ‘er de’vTin"-as uitv,‘ weike' men" dbet drdgen , om ze“ ten-' gebruike ta’ bewaren.‘ Men n‘1oet”’t ’geen;in ‘t eetfte varoverblyftj wegwerpem, ‘om »dat het hie: dan zand is; ’tgee‘n“nergen5 we dienfiig is. S C H E I D E N is een Kunitwoord der Chymie. ’tIs' eén fcheiding Van 't"¢ne Metaal’ .vai1 ft ander, waar mede dat:in:’t'binnenfte vermengdis. ’t Schei- den ‘van Go’1rdIen1'Zilrve'rv -word; géidagifn-'do6i‘Sterk.-~ wame‘r»,‘.dac:-zi1v‘e;.’ aoétwrnielten en ‘—viz'n*-’é’Gb'ud f6héiden,dat nay den gfrondnzinktgiond‘€r¢nigzin5‘_ : e vandat Scheivv'ater”te“2'5m aangeda_§n.v , I ‘ ‘S-C H El D I N G3 1‘ran‘Z‘i,ekte,’is-‘ene Veranda-f ting , die in een ziekte voorvalltg: *Dé—volkomen Tcheiding. is die ,"»'waa'r' in ‘de ontI‘:X_ftin‘g‘ieh iyn ovér-‘ vloedig, opzfzynen tyd',~ in :b§hporIy?ke’ lftoffer ,« en- die devoorzaak van de ’zi:ktej;we’gne'r‘1Ten _ ’ d'éT ziéke‘ verdxagpn «I-:Aa‘n._“ Dit fopr§')z:a{n‘fcheid gffia 'e"m_eenIyk den. xqyfdey, den —‘zev(endénj,=. déni’n'e‘g”e gen, denleifden»; den een_¢’n Ewinltigfién ,_ enroy tyds"dén »een'_en vecrtigflen. dag “def 'iiekt‘e“vbbr. Deze dagen, noemc men:Die.'r Cririci, of Schéida-‘ . gang Onvdlmaaktey {cheiding ;' :of,:‘e— vrdege fcl1e’i-9’ ding is die‘; we1ke'k_omt4o ; ~buite'ngewo'ne' dagengl &I's!zyn‘d’e?dexde,; ad; viegr ewe ’zesde‘;{de:'a”cht§te=,= den "' 4e:;I:i1:ydv:in:de'1zeIfde_:orde Dit 'féoft—Vfl ._ ‘ng.:~maakmrr§1e:-ziekcé linger?-‘enigevaarlykey _ om daruhixupe I‘o_titi:§.ItingeI)i'n'(}c:h vow/ervI'qedig2ge:; hiieg‘ zyti , uidcii rgenbcg gekbdktz ;'IMé1i-rno'etVz0i vfiel moo lyk.«den 'Zieke’nj2fchikl{g2n 6in]’aéin’de'ver-' fcheidbn - acmienvan fcheidingen_wedexf[tand’t¢bi¢- den’;,:rdier»'_heni Iovver-zkunnen vkornen "*" " ’ PIafdft61_'l{it$g<}n,? door Zwqeo ,=”6fP;IZ1ig_é_i:r-—‘e’n Br 1;1iddré'leHUU—'I'_en.21dd”dEr;fChBifli5[JgbJ mo'e‘ " “ ’ E ai1‘i'1_da'<2Hf.vé \; 3, _ I ' génfi" ej-.ra.nwy2ing’e\ onderivefsnen: M‘ ‘j_ as" HAE‘.I/l(rUiN'S 1*; ».z1e.,ca=_1e¥MI-E "c-”Ié ene , wank "dodr"men~ ‘vireét .vei3f'che'ider}’ ftbf,- . fen-van‘-¢en2te«fci=1eidén», '-die i'n?een Méng—{'eI'vobrl‘ ko‘g1rl_en.‘;- Men Jveritaat dboi; d‘e> Gemengden ‘die dirjiyefi , yiiénatuuilylcigflaejeh-git: jiréteii»'Mi_1iera1en , Blgnrgewsfieygniére »i—'1Of;'k§éi‘"-lieti"na8.11'1§viii "‘ fieralénfieif Mynflo‘ ei?§,‘—\'rerf't43I:=16xii¢§n‘iI'c:e’r1i:n ,’enz. Ondg:’;"d1exi r\_r’aln~- Gewa'il’e1'1',‘»' Planteii z,“ ‘Goxnmen; Haxjfen ‘,1 Vtuchfen ,;1{§11npern't$ve‘ljes‘, laden , ‘Sap-‘ pén;.~”Bl'o'emeh , ‘Mosten , fen-andere foorten vari zatken ‘,‘ ,die daar van komen ;’ onder dien van Dieren ,‘ de Beeiteh Ten '1: geen daar toe behoort, als hunne deeIen,.e11'i1unnpn afgang. - _ . 'zDe,Chimi[?c€n ‘gE1‘ien}voQ‘i", «dafzé daar van lmn? nen halefnvyf foortén iv , ~"ftoiFéu,‘,-~‘‘ i i 94; =3: ~Men moefde qeeflr, dfMércu‘rius 'o'nder—'t ge- tal der grondbégmfelen deb Chymie niét _ftél- len ;_ giqwyl men‘ tégenwoordigwegz ,'dat he: in de ". Plantén nie}: 2y’ ‘dangéensiflférnacéwétergeinengd; in de1‘Mynii6fFen ‘,’ cif‘M<_:t:flen «éefi Zdut _in=xva:e:*-; ontbonden; 1 Met_1V"mdee* d:i'n'niet Férkennen , tdanx die vier taftbaré grohdbé nfels, "ttlout, de--Zwag :, vel, he: Water; deAa‘r 'e;~‘ ‘ j" ‘ " = ‘ 4 ’t Zout is‘zwa'ax-»,’ verhef: zich_; 3:‘ laatfterderf gemengde Iighamén‘ ; "t Is infnydend "en deurdrin-_ gend ;' ‘t gceft beitendigheid" asin Ida‘ lighamen ;: ’l:’;‘bewaa1‘:-'vodr vefrqttitzgfién mink: bekwaanfiome verfchéid ' i-'1‘11a1;'eY1'Vot5i't.~te’bi'¢ngcn-; naargdata ' " _"dé1i“W§i2eninébdeanderébeginfelé,i V M de» ZW'avé(1;; 'gemeng‘dfis;'- ‘Dad: v'erfche_iden'-foorteh vim Zouteh.‘ ‘ 1‘ "I’)Vp‘ z_mve1 bind): delandere beginfelen. Zy vex:--. z‘o‘:;t —de‘Z9'iiten dooi-—ba,re»' punten te bedekken ;’en= d9Q§_'_d¢ W5‘-iJ'€S9Van‘;’t'1i'g‘haan;; te"flv.ii-ten"=belet,7,y2 de betI_é‘t’v'ii) IJ@i‘:ii~V'fiii ‘ > T . &aqr~sc~*m;sT1:‘:,L:EREN*> W_ég.‘~ }Zie_1 31;: dérd, dzia-r-’z{1lt};' " 7 ‘de -V>2‘atwarkén‘i en :G‘ere"e'dfchappe.n‘ .: vindcn, we lie de Chymiften inver{c[1eidenma11ie¢ . ren in”gebruikh_e‘bb'en3‘ op’: 7de ew"afl"en'te deftil. ejnzxny _ _ , f*Ba.fl: jgiémi er: 2': “B"o'bnén?, éiizfa‘éz‘n’-£ie—?P12nten~ingrpejemfg Men iegt /tick 'En:éten1’en Bednenfpellen , :11: wasv’t ; Peuluwjgfi”; ookiiwel doppen ;»dus noe'mt=men-"dc, ,Etretén‘;dié \‘1it"de Péulen ,-of bzfien!"gedoptAwo1:'-3 den, gedopte Erreten. _ _ _, ; - - . . «L '~‘iS-‘G H E1IL?=K'EN S”K‘R~‘U I-fD ,i‘1 S~CHLEL~ KR UI:‘n’~ s:,in1éenae Gouwe ;. Gon\x?or.te1/ ;aCf1eZ;‘ lid6n'ia:, ‘ Chelidmiiam in-"t Latynr: m’aar=dit4laat-e' fl:e'woQ’1'd~-1s*‘a:in t'wd?k‘ruid‘en- ‘gemeen , i die‘ gefieelz in foot: vaniden an'q1'en'=; veffchiilen, 2113 de Cheli-= donium Mzijus, welke eze-‘is, en —de Chelidoniuxn. Min'us_', 'we1ke‘het- Speénkruid uitmziakt. s; Befibry-w'ngl 1;a1zVfigt:VSc£1eI.E,e:_g;l:_rz4id. , ’ De Keik d'er'bib'em be[‘t'a'at /uite twébiadcn-,‘=die. haaft afvallen.,_d§ bloem ‘heefft vier bi:u:.1en‘,’d’ie; uitgefpan'nen”zynr ine d¢ gedaainte van een kruis. Het Eijeruefl: in de grbnd dér bloem wordtvan ver- fcheidcn vezeltjes omiiingd; De bloemen vallen“ haaft af, en wok-‘den van verfcheiden‘, aan tween opengaandeipeultjes gevoigd’, wanrin verfcbeiden. kleine‘r‘onde zadeh leggfeif ‘ea- (16 gantfe Plantis varreen geelheet fap vb!-."5 ..-‘ D d d d d d De -..~.-.-id .:-‘.9-;j},._.,,-,,.,..;«A -, ,5 . ;g,.;'.'..,..¢.. -.~gr:..-_ ..ar;¢a..;;w‘_%dn.ax~.~..~sm-: ‘.'-*—5‘,l"-'*ru>‘-...r'.oO"u».:v%'»".i:.*s|¢'-ta»-‘ ‘ ' ‘_ ' .‘ 945 1 A SCH, .D’e-fo'p_.1'te'n, aie Hnbnere Kuntt-Wouordenboek. Avlam, Z,y watt in befchaduwde glaasffin OP :en,indefqb,€11,F§?¥!V3;fl Gebeuwen; 1_o9mI1AP11g- -Eix¢rI{‘b¢PP;n--1.3%? V§1¥1:T'-=_5§1.3¢11 1 I > .14 U: . , ,.s;;CH E.P:,E L, '. een Maa;vaa.verfcheI.de:nfo0r:; ten van dingen, als zyn Granen, Meel, Erreten,‘ Boom: .* Z9u~;;,.Kele,n.1 K:-1:11;» syni; " " :- )-Men.-veedcelbze ad¢)K;%“?311S”fé!1 she-._.m 91.1917, Spinten : en deze wen er in halve {4,en—td;e,§ne5je-Q in rincen ‘; zoadat ‘er-twe-en—d¢rug_ ;1r;:e:s=.r>. S.ch,e1=e1 gaan. -~D_o_ch.. ge-kxk-dcztz Maas inlet-Oflelei--¢“?“ -grout is ; e.nTe-1' mE€‘.I .. of mmd_e.r 313:; m een. Lat? gaan-. zo -is’e.r -oo,.k.enc vexdeellng.-die ande .n's.11 menAgI,e_eft,_en byna‘naa_r de piaatfey; verfc Z16: .S.’CIH':E71’ s.E upcmt --1‘-.3; in -manna -.\2fin;d€i5' Tninbpu mike. B’koeme.m,, Waer nsiéat deebealnfeji: len der vruc,-men I?ca-an, sit? D?S1.$.K113n§t9t’M§1°€P;§“i ennomkommers, en-z- grown. ms danzvtzvn gazes Ook noemtmen met dien naam dc vxjuchten van Komkommexs, ‘-115 ,2 nos cerfl S€ZF11Z_Yn- , S C H EU 11 B U K ,, Blflflléflhlllt, 1seenZ1ek- ze, die den naburen der Noor zee Z en hun, die lange Zeetochten doen-, zeerl meinignlalen Over- koint, en van verkheidelz -algéexe -Zlelfifn-00* aaa-k.is._ - '_i-* ,— Men vmdt ze by de'Bmten_,- jl\Tp_ériand¢r.f,, Swa- ’ Am, Damn, Nporwegm., Dmtfar: d1ea:1nVt_Noor- den ‘wonen, en by de Noor-,dze volken ; en 1112011- derheid by zulke , die dicht aan Zee wonen ; en piaatzen die van Zeewater onderioopen ,, en Me- mn. Die in plaatzen wonen met fteenen viperen , en weinig werken, taken des Wmtersxaan die zxek-V. SCH’: t_e : maar vooral lpiden . die,oud.vIees eten“, be-- fchuit, en (tinkend Water gebruiken , of Wal;€l‘Vo., 85159“ scdmogde : Of gezouten,Vis , OII'evlees,- Speig dat; gezqufcen is , of -me-lige kofi, die nietge-. gift is , ‘Bonner; , Erreten , Kaas , die: gezouten, fcherp, en pud is, veel gebruiken; die nan Me-.- lancholie _, ~do1b€i.d, I-I_ypo.ch,ondri , Moerziekten onderhevig-zyn -; @311 .dLe-de Kina , Kina veel ge- brmken. ‘ , Die deze ziekte hebben, zyn onderhevig aan verfcheidcn en menigvu!dige..toeva1Ien, die met der tyd meet ennmeer vergrotenenivexrneexderen.» 4 -Qngewone lujheid, traagheid, luff-Tom tezitlgen» en ,te leggen, vermoeidheid zonder reden , zwaa:-, moedigbeiddfivn der Muskulen , als van ene alte grote vexmoei heid, voolal in beenen, en leden; looiheid in ’t~op,en oiklimmen; ’s morgens na. ‘t ontwaken zynr aile leden -, als vermoeid. Zo de zjekgey verzwanrd-, word: de; ademhalingop de min- fte, bexvegingnnoeilyk.‘ *’tVérmeerde):€n. van 51¢, gt; di1.;t_e- der beenen ,. die weleens weder over gaat; en , de onbeweeglykbflid. nit zwaarledigheid , gele, rode; b1‘aanwe,bruinVe-, vlek-ken ,; geelachtige bleekheicf van a,angezicht’,gboile; ftinkende mend eubol ‘(and-_ vlees dat Zeer dost, hrandig, jeukexi is, en op‘: minite —aanxaken bloedtlekt; tanden, ‘enaaktzyn dog: he: omknlllen van Tetandvlecjes ; vergfch-il-len-. d¢.«exwand:knde pyneiwzz alle ,ui.t:en iiiwendige deelen V311 51: ‘Lighaam ; en sins Plei1ris_, :Maag—»D=1m,‘s Giaveel-~ ,Lev.e:—. en Miid-py_n,er.n..s~ -vetfoheiden bIqedingen.:.)%cxvoIgens word: he: xandvlees Rim kengle ,_ nls» vc;-rot,v]ees ,, ¢,mtfleejxne.t:¢én:groene»koriibei delay. /,De_‘ gynenl z.y;n,3‘l<.n_a1g1‘uikt,_ mnhectou- vcrk’ te verfterken.‘ ‘ ‘ ' ' ‘ . ‘ .’ _:_S..C ET E N, is een 'I"ninmans woor_d,~vvaar made re kennen wordt~geg'e've11,‘~d'afde gewaifen §l’05J.e1',15’ Wm“ d“? 7 Zfigflheti in ‘t voorjaar, e Boomen fchieten nit; ook zegt men ’t van de ‘Bloem-knoppeu , van de Kropila , Spanafie , enz. dat ze deurfchieten; desgelyks van de Boomen én planten, datze worfelen fchieten} S C H I E T E N (in 't zaad) is een fpreekwys van den'Tuinbou, wgiar mede men wil te kenneu geven,dat de Plant reeds zo ver in zyne groei ge- vorderdis , datdeze zich fehikt‘, om bloem -en zaad te maken. Zonder dic vermogen der Plant, zonde ’t gantfe foot; verloi-en raiien. ’tIs een on- gelooflyke zaak, alle de vefchillen, die menincle zadenvindc, zo van kieur, grootte, gedaante en cieraadjen te mogcn zien. Met her vergmotglas 3&7 ' z‘iet‘-men‘-&é'ar_ vvonifeeeii '€«i*fanéc!1‘i1¥sa1§en ene rtamj-‘,~ die; 'nd~',0Ij1t° Hoog’-‘ ,{éhi‘ec*'; iiari walks to ' men gemeenlyk de=za‘dcn heeftfi De Tuinierheeflz _ti1kn=ia{aI he: «ongendegen -van de"PIanteri ‘re vroeg -1n*~’t- fiend ce; déien‘ £ch1’ecen¥’;Ib‘3r 5v"dbfheéId«, ;'Kr‘bp- fla , Clchorei, enz. Dit geheurt no eei,-' ziisde gidhd metgoed ie, of de plant in grote itte, gene vocht genoeg. -krygn. .Dust£ci$ie:en zé in‘.-'t zaa“d uit ar- moede. Men hegft ook't ongenoegen van zekerc -Plamen tezien; ‘die-“niéfi in 't zaad [bhietén ,‘ ge- -iyk men gaarnehad ,‘»g‘§;Iyk dc‘ Angeliefen ,' enz. ~m -koude en voelxeige-‘gmnd_e_n;; He‘ Bafilivtizifiv de Macedonife Pieterfelie15die3ofniét5ih"t’zaad’i’chie- ten, of zo laat-, .da1: hepzaad niet; _ryp wordt. C H I L varrde vrneirten, is hetbuitenfle van *1»? Z€1VB« _—;-DC, ene..heeft 2,6. zacnter ,,_de andere ru- Aweg; de ene glad‘, en>Kaa‘.l, als Kéffcn, Pruimen, Violette P‘et‘fiken,'enz., And‘e'"re' hebbenze woilig V-SCIYIK Vdel an'dere_ Perfiken- en de K\vegeren. -De en‘? ,ZY’?Z¥°1"F3$f 1n\’s_--tanréken . geIy1<..rypeJ:<:xfi- ken, de .ajnder‘e zyn ng:d‘é‘r',gelyk de 1feriiken,,:l,ife ;n°U.Hfi€t, .}fp.§Yfi; 'enz. , T, .. -, L;L1_?.—N;,~ is‘ a; sch; e'1nfcl‘e‘y1fu‘c'htiéh ‘ne_’men }7a‘z1a1-m""t by‘z_ojn‘ erfggeg _ 'é1'1.i:l'e‘Akk'e‘. luiden’ d1tVVo6r’d'van”de'H'ennip , die ze van le Itop'pel_s afnemen. ‘-Men ,heeft; ttwederhande’ Wye, waar op inenflde Hennip zyne ftoppels ontneemt} '_ten‘e_ g‘e‘fc1§ié‘df"doo;-5116:’-l;;rf.*ken' van de floppels met‘ Zejlgeij, gs; _d‘{_eh_ap“§ fdit uqenjtmen Brakenr, .61? ’t.e§e,1.i,;n=; ‘this geteedmaaktqéuing; It andfére g'§fgh1€dt‘d0:g éf‘1;’j‘e1§_ei1 fvan‘ giejflEo‘;)12"’I,§ a‘an1a;x‘;- eeveindén-:'i.x1;~ 3a'f,d¢Hjéf1fiip",affé e'n‘.‘, . . ‘ts CH TL D._ 1: t’o;>.;m2 one apmruuiar ‘tefcbildarnp. _ I_ _. ,, , ' 5,. De Mufirz ‘ .oo'g ; Adi: 'o'nd’e'ri‘teId zyncIe,"zu"Ic gy’er verfcileiyiien la‘g'en van kokende Oiie bp.‘leg- gen ;, zo dag het’e; een ‘vette korif over hden zoude leggf-‘.11; ‘dear r-la. ,0Injhet"te doen dmogen ,- Vrnaak ‘er jczverhw, en een. fmeetfeligalz K-rycii, ,of gcvlrexlién 0- er , e‘Wz’1"t_ is-,;‘o e’ne‘afi ere aar ac ri‘e', sf ofizdrogengé 1eux‘.‘ATs deze eiroog isd, zuitgop e ‘ u'ur te enen ’t een wi r’ en. aar na’er léieuren op leggen , vggar o%1}:*ler men Vemis moet oen,- om niec genoo zaakt te z_ n — om he: daar over te leggen als ’t werk,af-is..]},, ‘L . C ' _ Men‘ Jean de, Mum‘ pp enej andege vuzys ereed 1n?1k€U - op daéze clrqog zyj,'_enfde'=.vo§:ht.' e very wenjdoor ?t_‘f<_: iideren niet doe afizaiien.‘ _ v Leg ’t ecrfie befmeerfel op ‘de Muur ,' met een beflagen Kalk, of Cement en Zand. Dek dat eer- fl:e fineerfel met een twede mengfel van evenveel Kali: en Harnerflag en Cement, die wel gezifc is. M__en moat alies flampen enmengen me: wit van fiuevgen en—Lynolie.}') J d t , anneergy eens, egonnen, 1e ‘t om‘ ezev eifler te leggen _,.:mqet xrfieiifiianij ’njet’af‘fcheiden , voof dat_hecaf1e, en glad gepieiiierdi anders zoude he: Plfilfifif fcheugzen, elarpwe arbgid vergeefs zyn. . An tr: P 2;‘ er. aakt dit léifier van Kalk en Tras , en geklopte gebakken (‘teen . of gefiootten Marmor. Maak he: giadmet de Trofl"eI, enlaarer Lynolie met een kwaff oven‘ been fmeren; beIh'yk- ’ D d d d 2 daar - voor dat gy 1-an _. damn dc Mum». me:-een mengfei van Pik.Mait_ik ' en grof Vernis : en on ‘t uit te fmeren en beret geiyk te maken ;_ gebruik een heetten Troifel, en '; ‘fchilderen gaat , ‘maak er een iniiruirfel op van -Klryt , of Oirer gelyk boven nan- .getekendis._.- . - ~ '1. on." »{e£b1i:éa;'$?5aiu :2 jcbrtdefa}. v Leg eerft op uw houteen Lym ; vyaar onder Xryt is gedaan ; leg'er,daar na een Olleverw op. D331‘ n_a_moe: _gy uwe._'1‘ekenmg'ex met Kxyt op .maken_ , en dan fchiljderen. _ ' :0»: hp ;tej'clJ:z'I\deyr:r'1.Y ’ ‘‘ Men lnoet dock nernen, dac‘ zee_r eifen is 5 en , na dat he: op een Raam we! is ge pannen , moet gy‘er op Ieggendeen Lym onferilde d111)nne draadjes te dekken . an e gaatjes to W en. aar na moet gy ‘er ovenitryken seen dryfiieen om daar de'knoo- pen mede af re ftryken.‘ A13 he: droog is ‘,‘ meet men ‘er een effe kleur op leggen,die aande ande- re k1em vende uwe Schildery met Lywaat , of metteen fions, en daar na zult gyze met gemeen water waffen , dat heider en zuivet is. _ ‘ Andm. Neem twe pinten oude Loog meteen halfpintje witte Wyn , doe’er ‘een vietendeel ge- rafpte Genuafe Zeepby, laat bet ontrent een half kwartier kol-ten. Laat daarna die Loog'do'ox een Lywaat loopen ; en als die koud is ,‘ was ’er uwe Schildery mede met een Boitel , of een Spons. Laat ze daar na drogen , om hetnog eens op de zelf- de wys te herhalen , en doe ’t zo menigmaal als gy ‘t nodig oordeelt, omze welfragite doeu fchy- nen; fti'yk’er daar na zachtjes Olie op met een Lywaat, of Kottoen , en ze daar na hebbende ia- ten drogen, vryfze af met een heetten doek, Anders. Neetn de Schildery uit derzelverLyft, dekze met een fchoonysetvet, of Handdoek, hon ze gedurig nat met helder_ water, den tyd van vyf- tien dagen tang, of to: dat a1 ’t vuil van de SchiI- ‘ dery aan ’t Lywaat blyft hangen; vryf daar niuwe Schildery met Lyn-oiie, die Iangen tyd‘ in dehfogi ' e t 'sCE!- sea. 9).,“ beefpgeflaan. Men ,Iegt’er deze Oiie met~een wel gevrcven Orpirnent"o met bru‘n SPOHS DP, 0f’Il'I€I {Jet eind Ivjinfde vinger. de eerite Iaag ; hogende ant na metlzu%?;:‘g: M_en vindtze, die een R_emet-appel gebtuiken, piment met Lymwater gevreven en gemen dmet die, in tween>word.tj_gefneden ,' :maar Vdewyl. de een drup dojer van Ei. Bruineer dear naxgwerk. V1"-lcht V01 20*“ is »-V1'¢¢‘-C _le de kieliren op. Dit ‘t geen daar ua veeltfchooner , en glimmender zai £55511“ .001!’ 315 men S°h}]de"Y5I.I met 31 te fterke Wezen , dan of ‘t gevemift waar. Men doet wei~ L66gen_fchoonmeakt. Hieromis ’t dat men zich nig dojers van Ei by de Vei-wen om 1;.-3 gemamy. vergenoegen moet metiaau water alleen te wzrffen , ker te bmineren. Zo men ‘er ve’el by deed zoude zo men zyne Schilderyen Ian ygoed wil houden, het aan fchilfers gaan , 2115 men bruineerd. Z0"- of 29 flat maker! Op. de Wys ,, 'e ‘ik in de laatfte men de Lyften met Olie wiide opheideren , moet plaats aan de l1and‘koni te geven. . ' gen de Veertga Vervg bruineren _met bruin groen, . as Lyflje«"dersc1az1derye». en/211% «mam. ‘ viiZ“é$3§‘gu§‘i§2‘LkZX1f§W ‘°"““."’"" “"““"3 “’ " Z0=uw'Ly1'tje émuflillu;-a'van gebruineerdzilver is , ‘ 'zu1t gy'er op legg'enLymwatei"met een zachten 3014181, Of een groot Penceel, ‘t geen gydikmaal Gy zult beginnen met een wit op uwe Lyit te doen moet,zo gy ’t noodigyoordeelt. Daar nazzuit leggen. Daar na zult» gygeel van Berrivryven met ' gym een Vemis overheen leggen, om ’t te bewa- een kleine drup doje: van Ei,endaar nametLym' I ren-,-‘en de‘ Lyit meet iuitteij-by5te zetten. Z0 gy gy zu1t’ex die kleur op leggen. Als dit’er op ge: ze neg koflzlyker wilt mékenryinoet gy,¥aivorens droogd zal. zyn , zultgy uwe tekening trekken ’r;Vernis daar,op te>1eggen,op de.Lym fchilderen , met een rweing mod kryt met watergevreven en of met OIie- . of. Waterverw de figuxten van Vov eeh weinig dojer. van*Ei dragende zorg dat ’ ‘er - eisp, of andere dieren,‘ Bloemen of Vruchten, of een weinig Lym under cfoet. Voor de Schzifigwe ‘laden , en a’m1_e;e ‘dingen ,‘_‘die men goed vindt. zuit gy’er wat Omberfe aznde onder doen of wet '“ I73f=.l1‘\ ‘I13? Z\11't.'EY.Z€“I10g overlynien, zo deze Figu- Roedwater, en voor het hoogfefzult gy bkex en 2 L Wageryenve zyn-,;Dit Iaatfre moet ook Kryt té {amen gemengd gebmiken»; of Wat orpi» .V,$ ,) J}§fi,gegeven,_ _ 1;,’ ,,, W ment _met~Kryt , met een , of we druppen doje; .. M M ~ I ;:i;;?:,; S,i::‘::;;;f:*':::z),‘::;:,*::::§;::c::n°2;;:f*~i ,_ . Wawkh »;_ . I V ' , _. vetand‘. Zo gy wilt vem1fl'en,« zuit gy’et tevoren~ In-efi TafFfé1«g,ém::t;(;;d?]§oe_,gf,~n?§t gem: 1l:§‘l'{5eau;‘ een-i’cVr~eekf\;2]1_iidLYm over gevenflz daar gy uwe Fi. y ’t é'te{i_-—w€Ss“en +’:l0é’er-”ander Water ir'1'§~'.doe’t.nog fire‘! gig.” ’ en ‘Hm mkuncf’ Zoflder A : koken;Etotad'at’een Weinig W'a,.€ey1 : ' ~gy'0 - ipe I e _ 5 V519! €11- Et .;°f°“9 ha V I , Ly/iymzt W/'it~op tepfiéxflm. I , I r _ ,e‘’3n‘‘'m§d0!3‘’5UYW?=1510-L50P€H :5 - G"$"»2n1‘t‘ei' eerfl; een 'grond' met fraai Wit op re'gf , eétrtwé-‘dé rieié fiogeeens deuiizygrene,‘ gen 'trgeen gyt met:de Biezen wel iultfpoiyflen dan zal’t klafit zyne. en g zult hetkiinnen gebrui- Leg niaar over nog een‘ gtond van ftaai iwatt ‘ ken : Eelyk haven gfize’ ’is-.'—' 1‘ ’cgeen Qvrvan Zwartzel maken zult rvryfhetmet 5,‘ i —, ,~ ': - t . — *, « -~ eni E ,d.fUPPE,n van dojer van Eijeren en wat‘ L 0'” ‘M Lwwwf-7‘ ””’., W , omgte houden. Men moethetbepxoeven eermem ma eI1."" ‘ ' ‘ ’ ‘ qplegtf, om te zien , Qfft Wei g1imt.~ Als uwe Gy moet ume_';1;r&\.eerib;xng;»i31g2§n V,-yven {en .gro_nd van zwart we} drdog isunoet gyze rneteen dasir Wit OP leegen V, ais of gy,’t van gebmineerd Wol41¢£and:11oly&en; daar’na-igebruik een-Liniaal gout! wi'ldemiakenuI' 'iDaar mi z1"1it,§y't bLad_'vafi."u. oIn’er Itrepen vopste haien,‘ met een Mes daar de K we;L,y{t iflggen metsde fvolgende kleun.Neen1 In. punt af is, of met een klein tuigje, dat aan de punt digo »én:een1weinig.Qrpinien1;.niet:watei-.gevre—’ fcharp is, als ‘een klein Mesje , en van de dikte, vim,» __(1m;‘i};e;m_1 de11.b;xu,1ngnje1§en u-ekke_ Doe-5, weike gy.wi1t. aan uwe ftrepen geven, ontdekl.~:en- een Iweinng d0Jer,van~een‘ .ei by. Men neemt ge- .de: ’t~-zwarttot op,’.t wit. meenl’yk’-otntrentueen Moffelfcliwlp voi op een bakjei GY k11nt.'E1‘ 0-0k fllleflei B€61d6Ii'0p halen , die verw.-i ;Om‘~te:doen'hou‘de‘n,. doer,gy'.’ex-4L mm“-i gy wilt door een, of meer punten. Men moet op geian ‘aan. fly-‘;z.u1t,~he,t a/l’leen‘Ieggen op efries,’ dt: Bladen vde hoogfels arceren. Zozgy moeite ‘~ en zu t de gefneden Lyfi; bewxnren, om-ze met ge- hebt met den dag. te zoeken , zult gy een klein bruineerd goud‘ te beleggen; Daar na zult gy ’ei- tuigje nemen’, gelyk een Rafp, of wet meet mw, enige beeiden op‘ makemmgmen dooxgetrokke te- naar goedvinden ; yyaar mede gy uwefiguren zult .- kening,ofopve11eand€!e.Wy.s. Gyzultuwe Biaden,of vylen, tot dat’er geen zwart meer op is. Dit'er ,. andene Figuten.tr_ekken met Jmiiga met Lymwatex af zynde gedaan, en uw werk wel wit en glad zyu. gevreven, eneen drup éojer van een Ei , gy zultp de , znlt, gy it met een Tand bruineren ,. dam’ na he; fch3dnwe;n.,__daa;'11a‘ in ‘t fchaduwen_,;a_qm. zult gy’er' ftreken opmhalen , en uwe Scbaduwen, V mal-ten, en daar na met green hédgen, d,oen.d_e‘,ex _arceren. 1 '_ ’ ‘ V E’ « ’ 0m»:- 0m up te fibikken met gee]. pp.‘ SCH. . 0»: new Ly}! me: zwart of I: jEln'kken- Men moet'er eertt een goede gtond v%n kgflizlg de Lyra op leggen, daar na daarlop vy én daar lagen fchoon zwart metwatenwe S°‘”°" v an over ,heen Ieggen en gelylnd y 851Yk"’° tfi "°‘ , van ‘t Wit gezegd heblgfin - 9? da‘ hag‘ fmwelé dear na znlt gy ’t meg Biezenl vr.yvenf._ We Sv;V§1;t is gevemlfli . ZR“ 8}’ 31’ 95“ 33% 2 °, . ddewan wit aan geven, gevrevenmet een wemxgb )_ . een El. vGy zuit het laten drogen en rulneren met eenlwoivetand.‘ Dit gefchied zynde 1 Zulf gy‘er ‘t wit met een punt van een Mes tot op t zwart afnemen , en halen’er zulke Figuren op als --gy wilt. 0m‘te maken,dat nwe Beelden te beter na yyoox gelyken ; zult y’er in ’tvryven een wei- nig'0ker , of bleke Ma ikot by doen. 0_m cer1=Ly/i met Mezalcn lop): filfikkeng. Leg ‘er ‘t wit zeven, of acht malenop. .De5]aat- fie g,-and dmog zynde , polyfl: het wenk met dc bias. Leg‘er daar na een laag», of twp op met zwart om te zwarten , g€V._1'eV€l1 K185 W335!’ a me‘ cnige di-"upper: dojer van_E_x, een wclmg Safraan, doende daar by een welnlg LY“ °“‘ d.-5 “em ‘e houden. Men moet'er met te veel dole! _V311, 6.611 Ei by doen ; om dar bet. zwart zich nictghmmend zoude iaten polyften , en aan fchubben Zouflegfialn zitten. Als gy ’c zwart met. een Wolvetand znt hebben gepolyfi ; over Iangs en dryers; Zultgy 5' zodanig werk op fponcen als gy Wilt. Daar na znlt gy een weinig wit met het zelfde zwarg: mengen, om graau te makena T 86511 SY 8°b““k°“ 2"") _ on-ye: me: een Penceel de trekken van uw werk op te halen , en te. make“ da'5 de_ 0”eV91"‘{ °P '‘ zwart niet vervioeje , daarna zult -gy UW€F1g“‘en met Oiieverw van Loodwit, haienr,» en fchaduwen met zwart en wit zo zacht en fraai , ais mooglyk is. 20 gy wilt , datde ‘fehaduwen op 1131211111 33311 , moet gy Wat blaau onder uw zwart doen. ’t ZWa_rt en Wit voorfchadvwen moet_ met_ drogende_0lle gevreven Worden , om dat die Olie met mdnngt, en Verriis volinaakt geiykt. Zo-‘twerk niet genoegv fchynt .te giimmen , ieg’er alleen-een giond van drogentie‘ Vernis op’: werk, bedienende u daarom van de punt van een fyn Penceel , -’t,geen ‘I1 ook dienen kan om’er -geilagengoud op~te-ieggen; zo gy ': op enige p1aatzen_ vvilt leggen. Men moet het om te brumeren wemxg gommen. ‘Z0 gygoud over ’: wit wilt leggen, moet he: droogbeginnen te Worden. Maar ‘t moet niet te veel nagtewei nig zyn , want 't goud zoude niet houden. ‘t Is eveneens’er mede gelegen ,— als men 3!: op Vetnis legt. ’ ' Om g¢_/lager; goxd op -een zwamn grondrte \ Ieggen. A153: hout gezwart is,ais boven is geieerd, zult , gy‘er geflagen good, -of ziiver op"1eggen',' en ho- gen en fchaduwen’t even, als door ons is gezegd. SCH. i Men met 't goud en zilver vxyvidik Ieggen , on’ bruinexen ‘t naderhand met ene Wolvetand. Blaemen op cm -uzld-van ibruinéerdgaud, am me: oh‘: :2 fl‘ ilderm. . Verguld uwe Lyfl: met gebruineeid goud, of met olie, dam: na met fraje O1ieverwen,of Waterver- wen , fchiider de Bloemen op de Fries. Om goud nan‘ Nader) up gelmkkms en 'uer- - i ‘ glaasde Patter: it lrggm. " A ‘ "Leg meteen Penceel op een welvergiaasde aar- den Potvgoudkleur , ‘die Wei gevreven is , en,v_ry vet. De grond word: elegd-, vgeiyk weboven ge-' leerd hebben, als we e maniexop gaven ,; om ‘V: goud met. oiie op ene._ zwaxte grondte leggen. Men moet rote zorg dragen, datmen, de Figngen nahaald, .fc_ aduwt met zwart ,en~a.r_ceert, zq vaat;-_ dig en net, alsmooglyk is. - : —_ 1, ' ‘ . . - . .Sch:'ld:_rgn em pl4‘d_z/o1>_gIa:, ~ » ‘ Doe een fluk glas heet vvoa-den‘, Hat, de groom‘ van uwe Plaat heeft, en na dazge daax am am: kant {choone Veneedfe Tegebinthyn ,‘ geiykjes op zui: hebben gelegd, leg’er mve Plaat aan den drukkant. op , na ,dat gy‘z‘e gekookt hebtpden tyd”van‘een' vierendeel uu_rs in Brandewyn. .._=AIs nw gias koud zai zyn geworden, zhit gy ’€ eind van uwe vinger nat ‘maken, en vryven daar mede zachtjes van ach- teren op uwe-‘gekleefde plaa; ,vom’er Tfapier at? te nernen,zo: at‘er.de trekkenvan den mk meat op over blyven.. Daar na zuit gy op een Marie-_ blad een deel ~'1‘erebinthyn_. m_et_:_Bxand_ewyn ,»een., kvva_rtier uux op ’t;vnux do_enrIgok,e,n;,en ,legg_en_v-a,n._ dit mengfel een grond ovfit dig druk_zeii:x,een‘ d _r. de kleur op is,..welke men gebruikt. me;G.omme3_1 j 0,}. op ‘Gla: zejcbglamg, ; Gebijuik zwart met Gomwater gevi-even en met gemeen Zout gezouten. _V ‘ .«_,_V 3.1..’-. . ’ ="'PVatEr‘mrILI5‘ 'fuoar§’Gla.\",‘: ~ Vryfgop een Porfyvxfleen,-‘of in een koperen Bek-, ke , met" een. ftaienvMo‘lefteen-szo veel Rots, als Keiiieexxtjes, om ‘een fxaai roodte maken; doe'er I-Iamerflag van mod Ko,pe'r_by; V0eg’er nog by‘ Borax, gemeen Zout ,_Arab|fe Gom , en zo vee! klaar water, als nodig-is, om alles metden andere Wat helder te yryven. Uwe 'Watervexw;klaar.zy,n- dc ,'zult gy’er. gla’d-van-leggen«op»de Schxidery. welke gy zult hebben vaftgemaakt. 5 » '0r'n£t:, Sc/Iizduiwoiit 0; C141. V I 7 Na ’{‘ieggen -van uwe Waterverw zuit zy ‘t tot des anderen daags laten droogen ; -daaxna zult gy Schaduwen en Hoogen even als op groen 'papieI.*, geb‘rui-kende een Pen van een Kaikoenfe I-1aan,d_ie‘~ niet-isigefpiecen, - . ~ ~ ~ 0;»- te leggen. ‘ . SCH. .~ 0»: H-mryen en Lyfélem-en up tn: G/ax gg leggen. Na dat gy uwe Waterverw hebt gefchaduwd, zult gy’er verfcheiden kleuren op Ieggen , welke gy zult gebruiken. » . Voor Rood , zuit gy Lak gebruiken , gevreyen met zout Gomwater; en om te fchaduwen zult gy’er verfcheiden lagen op Ieggen. Voor Violet zult gy‘er Lak op leggen en een wei- nig Indigo , gevreven met zout Gomwater ; men maakt i'chaduwen"met ’er vexfcheiden lagen van op Voor Geel gebruikt men Gom Gutte, gevreven met zout Gomwater. - ' Voor Groen, neem Indigo met Gomme Guttc, met malkander met zout Gomwater gevreven. Voor Wit moet men met de Pen de wittc fire- ken Iterk te rug dryven. Om tefilailderm of GIN zamltr kaken. Men moet de kleuren met water ‘vryven , mm: in gemeen zout IS gefmolten en Aralzife Gom. Zo ' de kleuren zichv niet vaft genoeg op ‘t Gias zetten, meet men nog meer zout in ’t water docn , waar mede men ’t vryft. '- S C H I L D E R S. Zo ze 'tvo1gende niet ge- trou waarnemen, wel ver van daar, datze hunne goederen zulien vermeerderen , Iopen ze gevaar van ’s hemeis gunft te veriiezen , en kwyt te ra- ken ’tgeen ze hebben. Zie Pf. 12.6. Verplicbtingen der Scbildererl. I. Zy moeten hunne flukken boven de waarde niet verkoopen, en ‘er een prys boven hunne be- kwaamheden, en met naar hunne waarde op- . zetten. 2.. Zy moeten zich niet meet doen betaien dan ze verdieuen , nochte een bovengemene prys eifl'en , om de wereld te doen verbaasd ftaan, en dan tot een afflag te doen komen,die nog de waarde van’: werk te boven gaat. _3. Zy moeten zich van de zotheid en drift der Liefhebberen niet bedienen, noch van hunne nood- zaadlykheid, noch dienft , en daarom de Schilde- ryen boven de wafirde zoeken nan te fmercn, die ‘er imand voor geven zoude , die niet 204: was , of‘: niet van doen had. De waarde van een ituk komt van den grond der Schilderkunfi, denatuurlykheid der verbeelding de fynheid en zuiverheid van ’t Penfeei, de vmoeite van den Sehilder, de zeldzaam- heid van ’t Sruk : maar niec van ’t uiteriyke , zo datze ze moeten wedergeven ’tgeen de 1iethebbe- ry, noodzaaklykheid en nutheid der koperen hen heeft doen geven. 4. Zy moeten, om groot geld te winnen, deIief- hebbers van hunne vrienden , die den naam heb- ben van kenners te zyn , niet gebruiken , om de Ihikken boven de waaxde te fchacten , en meer dan een uitnemend Schiider, zonde1'Eigenbe1z1ng,zou- de hebben gcdaan. Zy moeten anders zoveel ver- goedingc doen , als ‘er boven de waardc betaaid is. Z s¢H-_ . his _5.~ y mocten geroepen zynde,‘ om te fchattetfi met 110591‘ , dan de prys, waarderen,en zy’erzel' ve voor zouden willen geven. Zymoecen niemmd ten nadééle van _enen anderen begunfiigen , en hunn_en naaften met anders handelen , ais wy zei- Vgtgidln dergelyk gcval , zouden willen zyn gehan~ 6. Zy rnoeten ’t eerfte ontwerp der Schiidery, ~ vgraar toe men vvas overeen gekomen , niet vemn. 3911. al was t {choon , datze beter mval, daar '°m1'Cnt, kregen, zonder toeitemminge van hen, die ‘t doen maken. _7. Zy moecen ui: gierigheid , zonder toeflem- mmge van hun, waar voorze arbeiden, geen min- der werk doen , als men overeen was gekomen, om meerder voordeei re doen. ' _8. Zy moeten, zonder de toeftemminge van hun, difi’ hen gebruiken , het werk niet vcrmeerderen en er mcer ann maken, dan men was overeen ge- komen, om meer geld te eiifen. 9- ZS’ moeten _K0,pyen‘voor oorfpronklyk niet verkoopen ; dit 1s_een met min firafbaar bedrog, dan dat van hen , die valfe maten en gewichten gaan verkoopen. Zy moeten vergoeding doen van ’t geen ze boven dc waarde van Kopy hebben ontfangen. IO. Zy moeten hun gefchilder niet verkoopen, voor dat van beruchte Schilders. Zo zy nit dien hoofde, daar meet voor gemaakt hebben, dan ze anders zouden hebben gedaan, moeten ze verges- dmg doen; Want zulk bedrog is zonde. U- ZY m°°jtET1s gene oude fchoongemaakte en gewaifen Schxideryen verkédpen ; die men met waifen bedorven heefc, dit is zonde : want hoe- wei een oud ftuk wel gewaffen en fchoongemaakt van een andere prys als ce voren zy; als ': even. We! “*5 15 gewaffefl ; is ‘t ongetwyfl-‘eld meerder waard , S. Thom. — - , 12. Zy moeten gene naaktheden ,' of dartele, aanfiootlyke beelden fchiideren ;* dit is grote zon- de. k. Om dat ze ‘dam in niet wel kunnen geluk- ken , zonder ’c natuurlyk te zien, 7., 0m daf zc een ergernis zyn, nict een reis, of we : maar am veien, en 20 lang ’t werk duurde, datis,vele ecu- wen , 20 de knnft van een bekwaam man is. Zy moeten hun werk aan een kant heipen, of zy zuI— len’er éekenfchap van gevenusap. r5. 1/. 5. Art.‘ I9. ‘U. . ‘3~ ZY lmefen, om fchandlyke, of aanftootiykc Schilderyen te maken , gene naakte mans , ofvmu. giegnmgeifiguikleg ;Cdi§‘_ djetsgevaar ioogen valr: zon- . u.r.on. mra.inP. .. . Ham. in Avgiattla. I f3 9 C ryfifl schildarym te vergulden, zie Sdvildgrkunji, Va-‘ I guide». Schooninaken , zie Scbilderkunfl. Lu1fler’er aan te geven , zie Schildtrkunfl. Verms op Schilderyen , zie Scbifdtrkunfl , Vamix.‘ _Om te beletten, d:1:’er gene Vliegen op komeu. Zle V L I EVG. S CHILD P A D is een waterdier , dat een ~ fchuip heeft, langzaznn loopt, fchoon ’t viér poo- ten heeft. Zy Iyk: vry we! na een Hagcdis, is E e e e e e met ' , , .,.._..-_......—.._—_..........,. W.-.” ¢v-—-~»t-*~:- -—«-——~— ,.,,._..._ . 9“; . SCH. met een fchoone doorfchynende Schelp van velar- leije kleuren gedekt.‘ Men heeft ze van tweder- hande foort , die in ’t water en op ‘t land leven. Men hecftze veelin Amen-ika,alwaai-men ze vmdt van vier vyf voeten lang. Z zyn zo {terk , dame een Mens dat op de fchelp aat, _zonder ongemak kunnen torfen. p _ Wyfies Schildpadden leggen ‘een memgte van eijeren , in de aarde , waar in zy_ze met bladen van Boomen en Zand dekken. D16 Eueren zyn zo groot; als die van Hoenderen ,. maar zon- der haan. De Zon doet ze uitbroejen in veer- tig dagen. De Schildpadden , die uit de ene- ren komen, zyn fterk genoeg, om ‘t Zan_d cleur te boren, en in ‘t water te gaan , daar ze in leven, want zy leven in Zee en Rivieren. Om ze gemak- lyker te vangen , gooit men ze met een Vork op den rug , of met een ander. inftrument. Men gebruik de Schelpen det Schildpadden om Katnmen , Tabaksdoozen , en andere fraaiheden te maken. . _ . Zy zyn een goed eten ; men fchryftze_1nBorll- kwalen voor , en in de Tering. ’t Sch1ldpadde- bloed is goed voor Schurft en Melaatshetd, 20 men ’t ’er op legt; en ‘t gedroogde wordt goed voor de Vallende-ziekte gehonden. Men geeft het van twaalf grein tot een dragma toe. Gefloofde Scbildpad. Neem Zout , Peper, Uije met Nagelen bello- ken , een bosje fyne kruiden , Pteterfeli , Look, een blad Laurier, Wat Bafilikum, een fink Boter; doe alles in een kopere Ketel met water , en als die enigen tyd is gekookt, l'ny'er ’t hoofd, pédten, fiaart, van uwe Schildpad af , en doe’tlyf met ue Schelp in de ketel, laat ze zo lang koken , tot de Schelp zich gemaklyk van ’t vlees fcheidt ; fny t vlees aan fhxkken, dragende zorg, dat gy de gal- blaas niet breke , en gooi deze weg. Doe daatna Boter in een Kalferol fmelten ; doe daar uwe Sclnld- pad in, met de kruideryen, die men gewoonxs ll) een geftoofd Hoen te doen ,‘t geen gemeenlyk met Champignons, Moulferons, Aardappelen , Aam- fokken, Zout en Pepe: gef_ch1edt. . Men moethet alles met malkander zachtjes laten ltoven , en t men en met goed Visnat. _Als de Schxldpad ge- fioo cl is, znlt gy_de Saus b_mden met dojer van E1 gemengd met Verjuisp, en dtfl‘en t beet op. S C H I LDV I N K 1S een kleme zmgende Vo- gel, welker gxootte en uicerlyke geftalte niet veel van een I-Iuismus verfchil: , uitgenomen , dat ze Wat Ianger van belt is, ’tMannet]e1s‘veeIfrajer, dan t Wyt]e,hebbende een donkerbrume kop met blazin- we veders , welke in den voo-rtyd , als de andere ve- —ders afvallen-, gans blaau zyn , en aan den bek maar een klein bruin vlekje behouden.. Deze blaauwe kleur neem: achter aan de kop en ‘t bovenfle van den hals allengskens af , en ‘met der tyd krygs ze een aangename hallbruine kleur tot aan de ftaart. De flaart is zwartachtig bruin. Van de zelveheb- hen» de Einden twe,_ fomtyds drie, totvier en zes SCH. vederen toe een witte ftreep, gclyk aan de nmex. vinken ook te zien ls. Van de keel ‘at’, tot onde: de bUl_k toe is ’t Mannetje road on word: in den voortyd fchoner, als in de andere tyden van ’tjaar. Aan’t eind van den buik komen weder witachtigc vedexs, die aan den ftaart in groene Worden veran- derd. Op de- vleugels , welke zwart bruinachtig zyn , is een witte Ilreep te zien , even gelyk dc Diftelvink een gele heeft over de vlcugels, echter met dat onderfcheid , dat de gele Ilreep , op de ‘vleugels der Diltelvink , aande lange veders is, maar die van de Schildvinken aan de kleine over de lange wat overleggende. De bek van deze Vogel is by enigen gants wit ‘, by etlyken donker- bruin. ’tMag dog wezen hoe ’t wil , ‘t fchoonftc blaau ziet men by de Mannetjes, zo draze aan den zang gexaken. ‘ ‘twyfje is aan ‘t gantfe onderlyf donker wit , als of ‘t beflykt geworden Waar. Voor ‘t ovexi- ge heeft het naaulyks iet, dathet in vederenmerk- lyk van de andere doet verfchillen , die» aan de‘ Mannetjes zyn. Zy zyn gants graau , men vindt ‘er noch blaau,noch fchoon wit aan, maax op het gat is wat groenachtigs te zien. Deze Vogel onderhoudt zich,2o ivel op ’t Veld met allerhande gezaai en Wurmpjes , als op de Boo- men met allerlei ongediert, welke zyn Vliegen en Muggen die vooi-by de Boomen Vliegen. In de Vogelkooi moet men ze Sefamumzaad. en Raapzaad geven , maar geen Kennipzaad deut- gazms , fchoon zy ze liever eten. Zy zyn ‘er niet lange jaren mede te houden , maar wel, als men ze wat gehakte Hoenclereijeren , of‘er kleingefneden Appelen onder geeft ; doch met Kennipzaad hdudt men ze niet lang, maar z komen dra om. ’t N elt dezet vogelen W01‘ op hoge Bomen gelegd. maar meell in de onderlte telgen, en van alle kanten. tufl'en de dunne aan tween gefchoten takjes zo val‘: in, dat ze door genen ftormwind Iigt zyn te bewegen. Van buiten word: het van graauwe Boom-molt ge- maakt ,' van binnen gevoerd met W01 , Veders , en allerlei Haair ; en brengt daa: in vier , of vyf jongen voort. Zy houden haar verblyf midden in de diepfte en langfte Bolfen, die vele mylen lang zyn ; maar zy broejen ook wel in de Hoven , die vele my-len van de Bofl'en af leggen. Buiten den Broeityd houden ze zich‘ meeft in de Bolfen op. Zy Vliegen jaarlyks in de Herflt zo wel in kleine Vluchten van twintig, dertig, veertigen, als dik~ malen in groter , by cluizenden : maarmeefi on- ttent St.Michiel. Doch wy moeten daar by aan- tekenen , dat een zo grote hoop , als zy ene Vo- gelkooi , of ene andere plaats aantreft , daar hy is gezind op te vallen , niet in eens met malkan- der daar op nederflrykt , gelyk andere Vogels doen, die aan hoopen vliegen: maat als eenvlugt Vinken over een Vogelkooi vliegt , en de zelve, de Lokvinken in de lucht hoort , (‘tr-yken ze , maar weinige t‘effens, by tienen, twinrigen, vyf- tigen op zyn hoogfle op de Boomen neer, vliegen- de de overige voort , als of ze de Lokvogel niet hoorden, en laten zig van haren togtniet ophouden; Wei- SCH. Weinigen , {choon etlyke , blyven hier te lan- ' dc. Deze vallen in de Winter metde Muffen op de Miftbergen , en xdaar zc maar kleine koorntjes vin- den, gaan degevroren Koe- en Paardemell: bezoe- ken’, tot clat de Sneeu weg zynde, zy weder plaats op ’t veld vinden, of near gefchapenheid des oorts ’t.uitgeva1len houtzaad, hun-kan dienen. Zy wor- den van St. Barthnlmuu: tot het eind van Oflolur toe op Vinltenbanen, en gevoegzame, buiten dien tyd , met Lymftangen en Vogelnettenz maar in- zonderheid in April‘, met de Naald gevangen. ’t Vlees fmaa.kt.in ‘t begin wat bitter , .maar’tis zeerlgezond , en als .zy wat murw gebraden wor- den , zyn ze Borftzieke luiden zeer gezond. Men doet ze in Pafieijen , of eetze metflppelen, met Ui- jen , en gelyk andere kleine Vogels. Econ. Lax. Deze Vogel is ’t blindworden onderhevig; als men ziet , dat deogen tranen, de veders opryzen an 1301 worden ; ziet men zap uit de -bladen den Bete‘ te kt-ygen , men mengt het -met Water en Suiker; men get-ft ze vier , of vyf dagen van vdit Water te drinken, gevende ze het om den twedcn dag. ‘Men kan ze nog een klein houtje van een Vygeboofii geven , om ’t deur te fteken , en daar de:.Oogen mede af te vryven. Men geeft ze daar na ook twe, of drie dagen Meloenenzaad re eten. hviizlzm , ?P'infonm in ‘t Frans , door de Boe- xen genoemd: De Boeren, die in de Winter in een gedeelte van ‘den nacht een vermaakje op Feelt en Zonclagen zoeken , met Vogelen in ge- hakte Bofl‘en te vangen ; gaan met hun drien , o vieren in eengezelfchap, elkmeteen kaars en een fierke plak heen. Zy zoeken plaatzen , daar ’t luw is , daar de.Vogels zich onder de blaclers verfchuilen. Zy halen‘daar,met‘hun~vermaa‘k voordeel door’t 5-root getal van.Vogels, -welkeze daar vangen. I_-Ieeft‘ men luff in diei]agt, men Ila zyne oogen op het Eiguur dat hier achter by is gevoegd. AB. verbeeldt de :Plak van e_en lang {tuk houts gemaakt; welke aavndenvkant .A. -vie: vingeren breed is , en vinden fllnpcnde met den kop onder dc vleugclsy , die nog minder , alseenfteen waggelen , al~zyt’gy’ei' met het‘ licht-dicbt by,’ en fchoon he alwakkef zyn en’: ligt zien ,. -bewegen 'zy zich niet, zo Iang takje niet beweegt, daar ze op zitten te roeften. ' Om em great gem] Heine I/age]: in den tug: ‘ mu 7/uur an Vogellym tr -Lmngm. ‘ Zie daarnog een foort van Gevink , dat gem‘al<-lye ker is, voordeeliger en min moeilyl-1,als h'etvoor- gaande ; men heeft geen Plak van doen , en hoeft den arm niet moedete flaan. . 2 . Men moet ook een Kaars hebben, en ze op do bovenbefchreven wyze gebxuiken : maar neem voor de Plak een Stok FG , in de Figuur hie: achter verbeeld, die eenduim dik is en vier voc- ten lang , wel recht‘englad_ , hebbende eenlgat zo groot, als een Naald dik is , aan ft dunneeind F. Maak by voorraad vier , of vyfdozyn kleine Lyrnftangetjes van vyf, zéslcluimen lang aan’: d_ik‘- ke emd vaft , en windze in een ftuk Parkement, op datze niet vuil Worden. Als’t weldonker en koud is_, ga mfet uwe on‘t7(tok?n Knars , onclier detakken zien , 0 ‘er gene oges z , en as ’er ziet ' neem een ‘lymhoutje’, maaiznhet vafl aagny’t gat F: van uwe Stok, leg het daar na zachtjes onder den bnik van de Vogel , ..die been zal willen Vliegen; zo dra zy, voelt geraakt te.zyn ; en zyne vleugels uitltrekkende , zal zy ze op het Lymhoutje flaan, ‘tgeen hy‘er uit zal halen en daar mede op den‘ grond vallen; daar gy_ze terftond zult dooden, op dat het gefchreeu dc andere met verfchrikke. Op deze wys gaat men wis : maar op die audere wys , die de gemeenfte is ,‘ gaat men 20 wis nict, en mifl; dikmaal.‘ ~ ‘ ’ " xludere Iziiigken mt? een Ta} , of belymde Rarikf Velen gaan op ene andere vvyspp’:Gevink', pin: een half Voet lang. Zy moet fterk en dik zyn aan’t fmru, nit, en -gebruiken een Tak en Toots -van ei.nd:B. om ze in de hand te kunnen houden, en Itroo, welke hier aehter verbeeld worden. ' ‘er flag mede te hebben.-‘ De twede ‘Figuur ver- beeldt , lioe men de Kaars in de linkerhand, tull'en de derde -en vierde vinger, moet houden; Men gaat elk in ‘them vyf en twintig {chreden van een , om rnalkander geen nadeel te doen ; en hebbende de Kaars op. gedagte v_vys.in de hand, en de Plak on- der den arm, zult gy den duim van de rechterhand in delangte in"t hol van de hand E. leggen, ligten- de vingexs om hoog , om door ‘t licht in ’t zien niet verbylterd teworden , ‘en de Vogels gonna};- lyker te zien, die zich op den grand der taltkcn, onderide bladen, verfchuilen. Op deze wys zul- len u de Vogels zo dra niet gewanr Worden. Zo dra gy‘er eenziet, moet gy dc rechte hand op de Plak hebben, en flaan‘er met :11 uwe mtlgt op mu 2:: dood tt‘ flzmn. Want zo gy niet fors llaat, zal een klein takje, uwe (lag ophouden, en gy zult niets dood flaan , en ze in tegendeel bang maken , die in": zelfde houtzyn. , ’tls wat wonders alle die kleine beefljes daar te . De—Tak kan gemaakt Worden, van een Tak van‘ een Olmboom , -en geheel van_ een flu}: zyn , en deze hebben omhoog ‘vex-I‘cheide1i klene telgjes, alle gedekt met lym; of men kan een Stok nemen I. H. zes, of zeven voeten lang, ligt enregt, en daar aan ’t eind I. twe, of drie kleine takken van Olmboomen val’: maken , welke velekleine dunne rechte takjes hebben , die overalzyn belymd. Men moet zorge dragen, dat de takjes zo vaflzyn , date do dunne takjes malkanderen niet raken, en datze‘ zo weinig vetdeeld zyn , dat ze met malkander een foort van Wajer uit maken. ' Tot deze Jagt» is men met zyn drien van doen ; de een draagt het Vuur met de To’orts van firoé R Q P , de ander flaathet hout. De fterkfte en behencligfte draagt den belymden tak ; men meet in ’t Bos niet gaan , maar men moet het langs dc wegen houden, om dat de bladen zich aan’t Lym kunnen -vaft zetten. Men kan langs de grote lieg- gen en ftruiken gaan wandelcn. Die ‘t.Vuur draagt E e e e e e 2. meet 9326:’ ~ - ~sc:H.- moet het gedurig zo hoog houden als hy km , en die de Lymftan draag: , moet gedurig in bewe— ging‘ zyn , ‘om e Vogels te vangen , die rondogn, he: Vuur komen vliegen :;want 20 haaft hy , die Sgok dr.aag:,og de heggen_flaat,komen ‘er de Vo- gels ult ; en ztende het Iicht , meenenze dat het dag zy, en vliegenkgr na toe,\gvaarom’t getnaklyk is ze t'e]vangen, als_'er de Lymer man: hand1grne- de om wee: tegixan, naar mate, dat men Vogels vangt, . meet men ze;vaa1-digomhals bxengen , op dat_ hun efchgeeu' deanderen niet vervzu-‘e , om an: dan e Vogels een anderen weg heen 'zuI1en vliegeh. ’ ' .. ' , = S C H O E N E N -van grmn duw en die nit: In- . a‘£r'zJm.. Albm Ieert, dat men om goede Schoenen, en met voordeel te hebben, (en wil we! zeggemdie nooit bederven) dezelve van Ezels leer moe_t heb- hen , en dat wel van den rug daar h den laft op draagt : want zy zullen door den ty niet beder- ven , nog door den wegv verflyten die men over kai- jen en doornen doec. Maar zy Worden na1angge- bruik 20 hard, dac men ze niet langer kan gebrui- ken, (zo by fchryft. " Men maakt in ’t Sticht van Gal, gemeen Koeje- leer met. zekere Olie bereid, dat van langen duut is. Maat dat ('00:: van Schoenen kan tegen water , noch‘ flyk. - I V‘ VSCHOENMAKERS; hunne Plichten. lo de Schoenmakers in hun ftuk niec tron zyn, wel vex van hunnegoederen te vernieerderen , zu1- len ze gevaar loopen , van ze te verliezen: zy vefliezen des Heeren zegen. En 20 de Heere ’t huis niet fticht, vergeefs werken de arbeiders,dic ’t'bouwen. Zydragen ‘dan zorgc. “ ‘I. Dat ze in ’t Gilde‘zyn gekoren en beédigd, gelyk de Wet Art. 1. zegt. ' - II. Dat ze beédigde ‘van ‘t Gilde zynde, de no~ cgge onderzoekcu doen , volgens de Wett_en. III. Sat ze , als beédigden naar waarheid aan- brenginge doen van de fouten, mifllagen , en~onder- nexuingenv tegeu hun handwerk , en of de beédig- den hunnen pligt wel waarnemen. Art. . - IV. Dat als beédigden van het Koninklyk on- derzoek, hun die ze voor Meefiers laten deut- gaan, voo: hunne moeite,dagge1d,verzuim, niet meet afnemen; dan een Ryksdaalder voor elkder boven gezegde beédigden , en zeftig ftuivers voor de hezigheid der. kamer en ’t Meeitcrftuk ; a1zo’t hun‘ verboden is meet te ncmen, a1 wierd hethun zelf aangeboden; oprverbeurte van hun ampt. Zy zyn _ve1-plicht _te veg-goeden , ft geen te veel ge- _notenv is, of hebbcn doen verteren. S. Tb.zz. 5.67.. An. 1. .in carp. Ordomvan Francois I. die tothe: Hoofdftuk der.Kleermakers hooren , Art. 2.0. _ V. Dat de gezworen hun die zoeken Meeftex te _worden niet meer afnemen, als de Ordonnantie zegt; of het Mee(terfc11ap.voo; geld», gunfi,‘vriend- fchap verkoopen_ aan hun ,. dieniet in fiaat zyn. Dit is zonde , en zich tot verantwoording van ’t _kw-aad _verp_licht_en., da: daar van komt. Zy zyn ‘SCH. vergoeding vezfchuld. Ordon. vain Gaul IX. 1573. _VI- Dali ZY, dxe tot den ontfangen uitgaaf van ’t. gxlde en deszelfs onkoften verplicht zyn ,'-zich als eeflykc linden gedragen, en daar een getrouwe re- kenfchap van geven. Ordon. van Lad. XIII. 161-4“ V I I. Dat ze hunne , door dc Ordonnantie , gefiel. de Leerjareu uitdienen, eer ze Meefter willen wox< den , 671 hull Proef 630811 . uitgenomen dc Zoons der Bagen, die tot geen Proef verplicht zyn. Art. . en . ~ VIII. Datde meeflers voor ’t oed keuren der Proef , goedonderzoek na hun even en zeden doen flan den Meefler , die ze gediend hebben. Art.'5. en 8. . , -~ ‘ IX. Dat ze :1-ou, werk maken , en geen kwade, verrottc , of ‘verbrande waar koopen , en ’t voo: ‘ 2°94 V9Yk°°Pe11: .0f.voor meer , dan ‘t waard is; dat 1s zonde; en her verplich: tot vcrgoeding, St. Them. 2. 1.. g. n. An. I.’ in Corp- X. Dat zc drie zolen aan de Schoenen nemen,' gelyk ze vexpligt zyn; ten zy men anders belatte; of dat ze de mxddelfte zool van gene itukken , of gebruikt leder nemen. Dit is zonde, en verplicht tot herflelling vanft geen ze meet gendhzen hab- yeu , dan de fchoenen waard zyn , St.II.mm. an ll I'll. PXI. Datze voor Schoenen, Pantofi'e1s,Muilen, Laarfen , gene leders van Kalven voor de eexfte zoleu nemen: maax voot dc made welhereide Kalfhuiden. —Maar ,voor dc eerlte zool goed ge- Iomd Offeleer, dat Rex}; is, of men moeft he: an- ders willen. Axt._2.6. . V , XII. Dat ze zich nier. meet voor hunne Schoe- nen laten geven , dan ze waard zyn. St. Thoma 1074- 1- 11- lift; 1.» m Corp. Art. 3. -in Corp. XIII. Datze 1_n_ weetwil der Wetten gene Schoei nen van de Kamerheeren Iaten koupen. Art. 2. . XIV. "Dan ze Leexlingen ,. of Gezellen zyn‘ e, hunnen tyd naar behobren befteden :_anders doen ‘zy zonden, en zyn verplicht‘ vooi ‘veriuimdentyd vergoeding te doen,naar. ge1ang,van de kofie aan hun gedaan , en hun loon. Tu. Na» Fmudanmg St. Thnm. fupra, Art. 4. in Corp. . . XV. Dar ze , Gezellen zyude, hun Meefiers dingen niet verzuimen‘, omden tyd met drinken en klinken deur te brengen : want behalven de zonde van overdaad, moetenze hunne Meelters ’t ongc. lyk vergoeden, datze hun doen,met hunwexk te later: ftaan, Art. 24. XVI. Dat ze , Gezellen zynde zich, tegen dc wetten van.hun Gild aan ,. nietindringen om op hun- ne vemekken heimelyk werk te maken, en hunne Schoenen bier en daar niet Ioopen verkoopen, en Leerlingen aannemen , alzo dit Vduidlyk is ve1:bo- den.>A1_'t. 7.3. - S C H O E N SM E E R is een mengfelvan Vet en Was_, daar de Schoenmakers fomwyl Wat Sal- peter onder doeu, emfer. de Laarfen en Schoenen mede tenfmeren, en te maken, ‘datze gee-n waver ‘ trekhen. _ A S CH O F F E L , is een woord van- den Tuin. bou. ’tIs een gerecdfclaap, dat fnydt, is ontren: . CC!) SCHILDVINK . T1: .B.uMn- X1744. Or . SCH. een voet lang , en vier duimen brcedz, was} an een Reel van gemeene langte is :~ maar niet heel dlk. ’t Diem om te fcholfelen ;_ dat xs ,om de op- ervlaktc van de paden der Tmn en ‘t klelne on- Kruid los cc maken , om ‘c men den -Ryf te kunnen weg halen. _ , , Men heeft’er nog d1e ten zelvemgebrulke dle- nen, en die men-Rolfels noemt. Maar deze.Wy1 ze zo lung niet zyn , en methet fcl_m-pe achtcr- waard, zo gebruxkt menyze met na zlch te halen; gelyk men met dc anderen van zlch Root. S OH 0- OILM E E S T E RS» .D_e School- meelters ,zullen hun goe¢_l bewaren. ,. ja Vermeer- deren, zo ze getrou zyn In het volgende te dotin- want max ‘t ze gen van Paulufs 1 In». IV. wr: 3. is. de Godzalig eid tot alle dmgeu nut, h€bb¢n' cleibelofte van die" en '0 toekomend leven. _ I. Als zy, welken ‘t opzlcht over cle Scholen 1s aanvertrouwd, en welke de olndenwyzlng deyleugd belangz , zulke lulden kiezen , die V001‘ dlt fink bekwaam zyn, van een voorbeelclig leven en goe- dé: zeden, om kinderen de’ begmfelen van een Chrilllyk leven te gelyk me: (he van wetenfchapg -pen in te boezemen; en de jonge lulden van de ver- xnaken der onkuisheid, af te keeten. Men moetze nelfenen in den arbeid; en 2:: alfvxoeg not den ar- beid , zd wel van geelt , als lighaam _gewennen. op .dat.ze over grate’ gelegenheden n1et'verwon- ;derd~flaan, . en toonen , war ze vermogen , of in ;de b‘eclieningen des Oorlogs ; of vredes. Emdc- Jyk , als ze hunne geeften rnlt wnllen gunnen en hun vermaak uemen, moeten ze 'ongebondenhe1d Ivlieden ,--én om zedigheid den_ken.~.bDiLza'l gemaklyk zyn , zo denude luidengich me: te waardxg kennen, ;om zich onderft fpel der.jeugdl'0mWylt61afEn Vin- ,d¢-_n_ ' , cod": I_’Ia_¢nlg/.Iil),.!3{'1‘it..3yL Idem Canfimmt. Codex Tuflin. l1b._ to. _'_I‘1t_. 52.x ' " _ -- 1I.~;:~Zy: moefen van axmand geld nod) gaven—e1fl'en om hen vryheid te geven-, om School ‘re houden - Jen kinderen te onderwy'zen2;‘ welver van daar moc- vten ze luidemvan .ve.r.dienfien eeilykloon geven, xomrhen-met die bediening tebelaflen. ' Men be- xooftthen vanpalle Rec':h:en.en Voorrechten -; -dxe iet van hen zullen; eIll‘en., .$tat.yArp. 31. ‘V 3 _ ;, II I. Dat ze in een School geen twe Meefiers -zetten, waar van ide--een voor-deander na’de-mid- ‘ .dag leert. . Deze verfcheidenheit van Meefters, is .zeer fchadelyk aim de jeugd, alzo de.verfchelden- ‘aheidvan geefien, .man-ieren,aart, niet anders clan verwaning in de jengdvkarrte weeg brengenfix Is .ev'en'.,aals‘of men aan eenrkind. twemammen gaf. Elke. Meik heeft‘ zyne .verfche”1de.hoedanigheden , elk wezen heeftzyne byzondere trekken;zcxheeft ook elke geelt: iet verfchillendeg Dit~.is oak ver- .boden' door dewetten. sm. Art- x.. Append,-. lV.. Zy moeten ook niec dulclen, dat een Mee- .Ep , ’ - XII. Zy meeten zozveel, als inshunnrennogen ~ fter vele Scholenzheefn, Star» Art. 62:’. V. De‘ Meefteremoeten-azm ‘t School nlet ge- nken uit-idelheid, gierigheic, eerzucht,._ om ken- nis te maken,?en~dle naderhand telgebruxken,-om an Ampten xe gexaken, en n1et..dom'.G0ddeIyke be- ,oeP_ . . , . . '/ VI. Z9 moeten zich in hunne Bedieningen voor luidenoaanzien,2-die meet dan andere Leken ge- brnikbworden, om zich volmaakte Voorfchriften van de liefda re doen zyn, welke men den naaften fchuldig is ; .en ‘cm in alles voorbeelden te wezen; zynde. verplicht om efus Chrittuav in die klcine zielen.;..dooszyn bloc -gekocht; enwelke hymeer-, dan zyn ~'leven bemindheeft , re zien. ‘t is een (‘chat van onnozelheid; welke God hun opzich: toe heeft\ vertrouwd , emwaar voor 2e 20 veel meet moeten waken , als de kinder-en nog geen lich: hebben noch verfland, om daar de waarde van te kennen, en degevaren te ontgaan , welkezyheb- hen van ze ellnogenblik cc verliezen. Wy:h. I. v. 134 Matxh. XVI. 1. Aug. da.Tennpar:, Strmqn. :63.’ ’ VII. De Meefiers moeten naaukeurig wezen in hunnen plicht waar te nemen ; zynde nietalleen vera plicht om te leeren lezen en fchryven, enz. maat ook, om de Scholieren van ’c nodigeter zaligheid te onderwyzen, hen te leeren hun /\vond- en Mor- I gen-gebedb, voor en na da les ; -zete doen teKerk gaan. Rmi. u. 9. Wyxb. x.’-4. ; r V II I»;-Worden ‘er vele;Meelle'rs“; of Meelh'es~ fen in eerrSchool‘gevonden“, met den andere in I moeten ze altyd met .. een gezelfchap verbonden , zekere onderwerping en onderdanigheid aan mal- kander te werk gaan. Zy moeten voor malkandet liefde enbehulpzaamheid hebben ; en , als 't m» dig is , . malkander raad re geven, dit doen met ' voorzichcigheid-enzgeeft van. liefde , en niec van heerszuchl: en 'nyd.' Dam. n.. 13. I 304». 4. 514:. Art. 1. 15" 7.0..7.4s' 3r.- IX. Zy:moetcn op hunne eigenheillgrnakingbe- dacht_ zyn ;- en niet de ere van menfen in.hunnc bediening,unoch¥arbeid zoeken ,' en zich Gode am- genaam tmcht;en:ter.maken,als luiden vry van fou- ten , en vervuld met alle dengden. .v1‘b:/.11. Marc. XIII. 1 IInff.\IVL Cont. Burl;-16:4‘. ' —aanftellen',>die van hundoen getuigerrkunnen we- zen.:Dit is een agrootfiuks van de opvoedinge dot « .-Jeugd. ' Orrze Oudvaders zyn daar in.zo nnaukew rig geweefl, .datze.‘zich in de geheimfie handelinl Fen niet alleen lieten ; en" de lucht van de l;Iniver- xteit van .1».-ry:, heefc dit niet overgeflagen ; dewyl -ze In velexleije gevallen delkegemen ‘claar mede 'belafl: , en ‘li1.de. andere’ zekere welke ze daaratoe benoemt.. S'14r-ueillaut. Reg. 8. —Bnud.. tap. 7o; Cap. 8.'Lib. 3. Camftutualin. Climnu . ,Xl.. Zvmoegen hunne Kofigangers-alleen doen flapen, en glit gebieden omrentrdie, welke byhen women. In 2. parte; Ail. Conail: Medial . ix» Memo- rinlc Patrum Matrumgru Familiu, at J: Cururiwe - 0' Cuflndxm. St.e.4n:.‘-Francois ‘,' do saIn..Lib.‘.l.I. . I. I . ’ is, allen omgang cler Koflgangeren met vreemden beletten, welker leven in gedxag-ergerlyk en ver- Idacht is. Star. Art. 9.--A ‘ " -, XIII. Zy: moeten van tyd tat‘tyd~ de kamers .hunnex Koflgangeren beaoek.en.,-oxnixe zlen, otzq E e e e e e 3_ . X.‘ Zy moeten een geduxige-oplettcnheid op dc ' kinderen hehben , hun aanbetrouwd , en lulden » luiclen aanflelv, .. gene. » 3 ’ SCH. .— SCH‘ . . ‘ ' 93' . hebbcn’ dic 13:]; zyn , om ze te behollden , en me: te. maken, > ene kwade Boeken, WaP°“m’ cnz'A‘t zo 'datze‘na andereschoien gaan. gen Scholier nietmag hebben‘ snmd‘ r .hei;Ben,= XXV. Zy moeten in ’t kafiyden dc maat hou- : V XIV. Z)’ m°ete“ immd am-’ de eur5e1e;¢en,- den; ‘t niet doen uit haaftigheid, toorn , en met die et-rou en van gnede zedenls; 91“ “it aan. en bittere woorden : zorg dragen, dat de d('indf:rCl)-H! ‘dat igie Kofiganse“ z°“de' Vedofmet §‘{.,gv.n'em gene fouten vervallen ; of ze daar over kaftyden. alien omgang met Wide“ V3“ b‘.m°§,',,; Art. n. Dit is een van de'cerfte'plichten van de Meefterq, gggerlyk en ongcbondeleven zynyi Schéol tel, gé— z‘_clf volgens de Heidenen , Pmi.VII. -u. xo. Aug. XV» VZY mdemn 356 dent Ya; ’s avonds de S1e'u- dc Verb. Dam, 5331- ' fielder ure docn flmten, 6" mc Ap end. . XX.V I. Zy m_oete_n in -hnnne Scho1en§een§.1'°' tels doen brengen. Stat. Art. ‘I2; _1}1’de Kouegies ter getal van‘SchoA11e.re-n_‘nemen , dan ze kunnen X VI. Zy moetengeefl V1'°““ em . ' dndenvyzen, , of 2y zondigen, en-zyn VBXHHEWOOX? 503“ die”.eZ"' ,f,’:§;¢’:§“’e?;'e aonderverlof ding ‘voor ’t,v'erli‘es van V tyd fchuldig ’t geen ze va§}\l(uIr1I:h0g’den ’ ‘£56 33, Foe gefieid zyn. pancI!~ do}e{nXVI-L Z}, moeten de Sch%1iei-en doléré by een “ 2.8. Art. . Stat. . =— 3 ‘ ' ’ _ ' vra en naar hunne‘ e-kwaam e en, en B“)r{dVi’/gfil-!6ZY "‘°°'3°“ de 0“de"5 hevfegen min" :13: ’o;ig1ln\cIerge:Scholen en Boeken zenden , z_onder ne kinderen ecrlyk , zedig . «€11 “@1395 ‘£012; vet: iét 3-nae“ in ovemieging ,pe' nemen, dan hunne en zorg dflge“ ’ dat 26 (met W:f.8»x'; ’ . ’ ver!n0g5ns.'S!.¢’- Am "3.':‘4“?5' ‘ . “‘ ’ wyfd gaan. Prov.‘ 1.1:. 8'. $11 5- ;,t Emaklyk ; ’XxV]1.1_.Zy moeten oppaffen van op.gef_teL XIX. Zy moeten‘ op »P.1aat2eD7- an ég Memes den tydrin. ‘ti Séhoollte AWezenv,- en ze voor haareyd efchieden kan, zen T133‘ Wengjongens Ia fchei- niet laten yicgaan , 8!! W5‘ ZOYE3 dragen » d3.‘ .d° 5 de Scholen heeft,;.d6 ene. V-3“‘1d"’ an. 3.” " gcholiex-cn.hu11nen tyd, gedurendahct-Scho‘oi,wel Sin en'd.e»Meisjes aanfle/Mée‘Sfi1’E‘S,>°_n de.]'°“' béfieden ,.op1'e;tegd..z‘yn, enznietdulden , :dac ze gens. aan: den Meeker Ver.t:1'0%wsi11_,':en beietten, fpelen, o’f Prawn, jo'f;ge'1-aas’ mam, P6'r¢d.rXi. x8. (139 ]°“g°“5 met Melsjesmgt ‘ Fe enfldrh en om St.‘A4I!~ I. Calif: 9- S“ ‘T/‘”””"‘ 7." 7'.f r;t?'z.' ’ V en.aI1cnodl8¢.E.0Ig°‘ 3% ’ .., . _,;i , . ~. .:. « d§§§;0E¥,§L°.§ZAKe:n.-inachting £6; d,°¢¥1 “°“.‘1,§’e‘,; .m Lzy zmoefen .nietgd1rlden an ze ~ze1f_. Hui»- cndaar .met malkandei JnerPI§;§‘]i‘5n5§;i’,S;r‘xI::.zeL fen’: scnool hunnenxyd nuttelooszfpilleflfy?’;da: .-en wandelen., '0mA,-zevte .noo B :=,mi.mm . die 20 zep déze in [Pdem aang3'an,u enivermaken, ' uiten digheidjnvte,b1YVeYl."W11de 3‘-~ ‘ A ’ _» . _ ,, » d ‘I rlof enuitfpanning, deurhxengeri, veel vcrfkmd, in de qtpvoed!“§'§5;r]§u§go?1°I;g§: Aa:4gge.n1Y.?g97‘Ir.fe'¢U-~9- 5"“. A": 118' lfk ‘a dat men de minfl:e out n_Le. .. want iexyk de ‘XX*XI.'Zy moreten-ze‘, zo vec moog_ , win. welkeze in"de Kerk begmgen '- g ' _ . . - _L’ y f/:1e:itaaI te fpreken: Schrift zegc, Godis h°°5 °‘”‘°‘ mg: Hy is 1;? ggilgezrel §1:deI:f:lr§'lé:?€IIli <(a‘,1ri‘ze"hun%§em%ik1y1<-6?; den Heme; fin my‘ opaarde. Jérezé V.Y§-41;-17:33’ _' ’ geméen :em‘aken.. I Cnif:fl.I_x’ q'.«-cap.-:9. 5ta:._Arc. . V. . . Re .rSt.BenM...CaPi 4 ".”." I ' V‘ I V. . A t. 1 . Append... . "- - V nnderwerping 3“ gehaorzaamheld 1n m en ’t)ve- gen .dat'e'r gene Vfld-CTHYRE‘ B°ek°n"w°',d".“'g°' .Ake--de miderdanenraan:de~Oppermagtenb en de Ilezea. En beef:/men in schryvers’We]ke.men ge_ figheden fchuidig zyn, moetende, nlets ov hm meenlyk guide Snholen leeit, enig biad,dac!guifl'e Koningen kennen , Wat hccydlyk belangtben Goren km kwdtzen; moeten 26,61, dat_mch0u§ep9-‘m van de, andere magt , dfm die .\rgnVzGod.1u.id dom:°vemaam.‘Cm‘_ 1-,;d,5:fl. 15.-.d: :nnd;L15f. .26 mg. meer.r.verPl‘lChF ‘me Prem(,m;aE_15» "“k V111". ‘C. Tara». .1681. ’cap;.. .3. .B_urd. I583; . . .' an _smat$ damam a'nderen.~vExvd.:V_-7- - I’ ‘ ‘ ~ XX~X111_ Z'o,ze,'omjongel111del1te oeffenen vufl. 15', x6’.-.en.XvX_1V~"“' ‘ . ' 1‘ I V - ucht -enige Redenvoering ,. of. iet dergelyks .d_o8Ii~0P‘ ” XXH. .Zy,moeoen"hunieefzaamhad’ een}, 1 = en moetenae zorg dr‘agen,dat’e1j.mets aan- , de.,eez5ied.1éeren.,;die ze hunneMeefl:ers fc’ u - zeggl 12- of O] 1k “is mzy, of tegen dc goede ze. €19 Z n - en=a1s zyze kafivflfin , Of=bekYV°‘1 °Y°' {mot Y ‘E, gnslyke eerlykheid; .niets dac het hart 15 fycznm moetenze.;b,y.zich,zelven_.gaan,_-en zxch den den bl; e rpmicen km bédeww, Tgeen men eeflvederen - niet antwoorden.met[tou.uhe1d,mot- mg. ielmogec bewaten en met heme1sWam.,b¢_ vex of hen.» arevigem diehen 1)BkyMen.'Pred.,XI£. fl UEIE. om ,'t:,te.d,oen .g,oeje,,. en_fi_»e1-k':;e15i7o1'den 3,61’ stat. Avrt-I 3-« ‘ ' " ' "::':"‘y; M hd’M”'it} dz :§em:re1]e2?l'I,es ‘,':dat‘iT1‘d€l1 '1°°P ads? ‘e‘7;e“5 f?hade“ 7 .xx11I. ‘Z .xur;ecen,g6fi“‘°““‘“1e"g ffmy ei :ka€1.”St.Aug- 1. c.;z,:4...7_ sm. Art. 35. . .‘¢1e ,p1aa_tzen .daar .d1£‘ ‘gIY51Yxe§er:V01g:fl:angé‘i5en X,XXIV_ Zy :m0eECn> ze tracgaten h§I.pd1_n-hu1!- ;‘tc1d4,.._z_e;ge dtageu.-»s alum?“ — 3 ' dat‘ men in-T mi, arbeid we teibxéngen , en unne I11 18 aan- nuttige zaken voorleze 5 5“ make“: ' _ te maken ,‘ alzo ’c zekeris, dat me“ flied A , - -' ’ a d~doe Sprmlz. XIII. 11- 25- Senaam )«,omen en_ gaan. I: Gabe _V p a . ' ’ ‘ Ike de kinderen heb— - - . . , — g°”°?g. de m°m¢begrY1I:t,v:e d ' n en-dat men :"‘3i‘x’?‘x‘f-‘5im;.:3 :::‘;2..“:;.£:.2*:.:::,a.:‘: vioeken ,'en‘den naam_ des.DLn.ve 9-.xn;_ en d’ dug -_Wm.den..-Ugo- ;f1en'11gn1nia‘ar;;VEl:VVPfl me be- ;'Ii.- ; efChilhebben' zof-malkan eren 2 65- W . .1.‘ . f{§a)d):l?e1i:ysn?ge§:nmzulkefout1:n:n1€U¢f9€§5€5 fiuren. Wy:/2. VI. 15 XXXVI _1,’; .'J Iv“ - een Blaasbaik dient, van een Wip, die men in de SCI-I. ’ SCH. XXXV. Zy moeten voor gemeenzaamheid zojr- en de diépte dcrschoorlteen van zo duimen. .Deze. ge dragen , die aanftoot en ergernifle 2_oude kun- grootte geeft men deurgaans aan dc $choorftee- nen ‘geven, en voor de onbetameiykevnendfchap- nen. Zo_1nen groper , of kieiner vindt , z_a1 ‘men . pen, die de een den anderenzoudenkunnen doen, vermecrderen, of verminderen naar geiang der1i— en in ‘t byzonder degroten aan dc kIeine1'1;. St. Hm; nien weike we gaan be aicn. ' ~ , « jp-vim, S. Hilantott. _ ‘ . i ‘ rv ‘ Neem‘ een,.Biank , I B; b. a. van vier voeten XXXVI. Z_y moeten. geen meer genegenheid iang en to duimen breed,waar van d'eI(anten1net'«. voor den enen, ais den anderen fooixen; en hurI- een Winkelhaak’ na'ar«malkander‘ 2 n gefchreven, ne zorg 20 we] over den enen ais anderen 1a't'en of den vierkanten X ’ . I ftreep van ‘t mi ‘de M. aan‘ de gaan. jar. xx. St.T/2 2.2.. q. 63. Art. 7. m Carp. kant~ B. b. maken. Teken de iangte M. C..van XXXVII. Als zy kai‘ryden,moe§en ze ‘t_uit een elf duimen , en_ van C._ teken aan de zelfde kam: geeft van liefde doen, als ze op God.zien,.en eni- e langte C.‘G.‘ van vier.-, of vyf duimen. gen tyd I-an verdragen , geendrift té.6nen,. ‘noch an de ftreep G. A , waar oprge zuit nemen G H. {chielykhei , noch bitterheidmoch aI~keer;ren' wel ook van vier,j of vyfydaimen' van ’t punt H. V Haai zorgeadragen , _dat men ze niet aan.verdrie_t help: ‘ ‘ n_c_|_ch aikeer doet krygen. Ep/r.VI. x. Cnlaf.I1L :1. ' _«XX:X VIII. Zy moeten met'de Scholieren gene te grocen‘ gemeenzaamheid heb_ben, ze nietomar- haak by een komen, ais op. men , kuflén , of onbehootlyk vriendfchap beWy- een middeipunt, en van de wydte P H. , of P C. zen ~, die ~ onltichtiyk waren ; Of ‘er niet te itreng _moet gy een boogtrekken H C. G}: zukhetzglf. made handelen ; en’er afkeer vanrhebben. S. Amb. de aan "de andere kant M. b. doen , om de Iinie ca ‘.‘x8t Lib. 1. ofic. ' . . c. h. a. re befchryven. ' — ' C H O 0 NM A K E N. Om Pek, ofWagen- Ene duim van de kant der Plank C. c. zult gy; fmeer va11.de,-handen; of andere deelen van ‘t lig- een rechthdekige figuurtrekken, waar van.de1ang~ haam re krygen ; moet men’er een drup"of 20. 0- re is een voe:,‘de breedte ache duimen. Drie dui~ lyven-Olie 0p doen , CD daal‘ W6‘ mt‘d_e_\’IYV€n. men van deze rechthoekige Figuur, zuic gy ene~. hcrhalende dat zo menigmalen, als nodlgls. Daar andere Z. trekken , die Iang is drie duimc-n , en na moe; men‘ze vryven met Zeep , of met droge breed twe yduimen en een halve; ’ Zeme1en,en daar na fpoelt men ze verfcheiden rei- -Dezpep :‘we_ ;ecm_hoe};ige F1’ guren , moeten op,’t zen met helder water af. Zier Wage/mur. rhidde M’. van C c. komen ; gy zult-de Plank af- - Schoonmaken van Schilderyen . zie‘ schildzryen. zagen volgens de Fchreef A H C M. c. h. a. Di:-» I-‘Schoonmakén van Ziiverwerk, zie ZxI'w_rwarle. zal uw Model» zynrom de rondte te geven aan de- - s:c H O-O R S T E E N- D9 Heel" GM!" been Schoorfteen tot dc fioegte van de Plaat. een Verhandeling van de Schoorlieenen gegeven , De groce rechxhoek X, zal welke van een zeer groot gemak zyn. Hy doe: aan *: As.gac ons zien , dat men door zyn nieu maakzel van» 1; Schoorfieenen,I'cI_1ieiyk vuur kan maken ; ’I:gedu-‘ . ’tK]eine langwerpig vierkant Z.’ zal "(Model rig doen branden, wat voor hout men ‘er ook fio- van ’t Wind-gar‘ van ene nieuwe uicvinding maken‘; ker; een grate Kamer mer_ wei Men zal- op. deze piaacs" den ’Haarr{openen.V' ‘ ' dienen voor Model , ’tgeen men in den Haazt tor een be- wame diepte maken zal, 29 men ‘t wil maken. , _ nten war1n_ openingzzai deurtocht voordeiuchngeven, die-ko-, '00!‘ Zwde mogen Welefl, men zai van de fh'aat., of doorleen andere Pyp ;~ zonder zich- te branden ; gedurignieuweIucht.ade- die onder» 'uwe Kamer verborgen iegt: Deze zal men, en 20 warm, als men wil; nooit took in ’t men met een Raam van Iywaat, of koper voor- Vertrek gewaar Worden, noch ooit v‘ochthebbe_n , zien, doen daar met een klein luik, dat wel fluit, an alien den brand biuifen , die in de Pyp der een hengfei aan , dat na den kantivan ‘t vu‘in1o- Schoorfteen mogt komen. pen gaat! Men zal de kantenivan de Raam en van Alle deze voordeeien komen van deifchikking he: Luik‘,'met een opgaande fchuinte in-een af-- van den haart ,. vleugels ,. en van de Pyp , en gaande fchuinte maken‘, ais die van een Sp’i_egel.~‘ een yzere , ofnkopere P-laar, op ene Wyze gezet, Aan de andere kant van ’t hengfekzal men een’ ’ datze van achtexen een open pjaats Iaac, waar door kleinevknop.geven,~o1n dit kleineLuikje op,teiich- ' dc buitenlucht die in de Kamer moet komen on-' ten met.~de Tang. Men kan’er van onderen een der ’c._warmen been gaat; van een Valdeur die fot grendel aan doen , die aandie knop .,vafl is. Aan beide.de kanten van ‘t Luik ; zal ‘er -van onderen ' g een kleine {keel van eenrond zyn, waar van’: mid- - Vande den ’t hengfeI'zal~raken , op dat de lucht’er niet v kan uitgaansdan van voren en na bet vnur ,- als ~ men ‘t-Lixik zal opiichten :\~jen op dat men he: » Model wm den Hzmrt en de I]-‘fingm ~, om opendhoude, zo hoog ais,-onsgoeddunkt; ommeer - dc /Jitte t: wrmeerderm. of min lucht re geven , zai men’er van onderetwe kleine Veren aan vait maken, die elke ruften zul- ien op een van de deelenvan ‘I rond , en die gc--V noeg zulien drukken om ’t Luik op re hduden. ' “ Tn-[541 pyp dextschoorfleen doet, en van een zonderlin maakfel is ; welke men aan ‘t boveneind Pyp van enige Schoorfleenen geven moet. Men onderftelt, vdat de grootte , tuffcn de ein- den dcr Wangen genomen , van vie: voeten zy, 9r9“' Q69 . SCH. . oefiel wan ‘d: ~Sc/lzaor/iém-mantel , en '9 Ju- gia van de Scboar;/fem-_p_;5o. _ Maak .}~dat he: onderfte van de SchoorIlcen-man- tel en zyne wydte evenwydig met den Horizontzy , of vqacerpasl, even al wilde men ze (Want zykan wprden overwulft.) .in de winkelhaak op den grand der. Schoorfleen zetten ,- waar van ze niet bov.en tvi-en, of twaalf duimen zal af zyn, _op dat de 1’ p deraschoorfteen op die,plaats Diet hebbe. dan.-. ie . te. ‘ , , Zo de-.Pgp kwalylms gelegd, zult gyaan de‘kan- z_en .maken—. mngetjes naa: gelang van het_xon_d,, . vanhet opperlle derpofien tot aan de planke vloer. ' Hoe men den lodem Jeri Scbvaiarfleen mniakt, V om de warm: Imjht in de Kamer re ‘ later: komm. ' ' Men kan ene enkele koperen, of yzeren Plaat, van. verfcheide bladen aa_n eenvnemen , die ontrent vier voeten lang , en ontrent drie voecenen een half hoog is. Zy zal voorzien zyn‘ van verfchbiden Banden , of Meffingen van yzer , die ontrent Vyt dui1nen_.breed zyn, en ontren: tien duimen mindee hoogte‘heb.ben.,, dan de langte van de Plaat. _Zy zullen op deze vs/,yze aan de Plaat warden vaft ge- maakt, dat de 'ene_,kOmt yan boven van de P1aat_.,_ en eindigttot ontrent tien duimen van omlaag, dc twedelaat die, ruimtelom hoog.; _de_derde zy ge- zpc, als,de eerfte 5-de vierde gls'_de _t_wede ; ‘d’e.vyf-‘ dc. als ,de eerfte ,- gelyk men in een afbeelding achter_ziet_. b ‘ I _ ‘ ; ,_.’t Zoude goed wezen, _z<_) men’: doen konde,de Muur zo hol te maken, , als nodig is , op dat de Plaatniet te veel voor uitrfchiete. Hoe ’t zy,'men move:-de ,Munr een dnim ‘diep uithol1en',zo datheg xnepde Meflingen ove;_eenl_:o‘m't_, ,vullen de zelve; met heiliigen Kalli,’ en daa: deMefl'1ngen doenin- komen, ‘die zi1;h:z_g:eg‘we1 verzegeld zullen bevin- den ,. en. tnflfen dc; Mnur,en_.de Plan; _ene‘rulmtc van ivicr d_ui1n_e_n d_iep_ nullen laten. .’t Zoude mooglyk ;gemaklvkex »zyn_.»,_ een yzerge Kas van gcflagen y'z_er,'n_aar de,geg§v_e_n_.Ina_a_t te laten. makcn , om ze ,in den bode1n,‘_dc_:r-_Haa:_t.‘in te laten‘ Men ‘ km .29 Lvfelevzulkle hnisjes 1na'k_en‘, al_s men wil: maar men.l{anjer gene maken, die minder als tien, of twaalf dnimen,wvdwzy_i1__tu(1‘en de=Meflingen. Ook zoud he: dan nodig ‘zyn, dar de twede holtev grotez dan de eerI',te;zy~,‘ en .de dexde grater dan‘ ode twede, en dus_.1ne_t_de andexen. ‘ Daze Kas meet ‘noel; mag , hebben buiten (we opcningen, _ le ene; om? laag in D. en ene an- dere aan .d.e.:e;;en0*'e§s.eft.e.1de. zydeoxnhooein #- Als men" de'§cboo_'rI’;ee1; 1,naaktEzal:1ne11”een..Pyp leggen, Will}! van. d.c\0'1>ening.o.p <16 firaat, of cm Plants zal lmynen ,_‘en;}iel_>b_en z,al~ene vo'et,vi£1r.- kant. Deze _1?yp zal de koudeluch;-totin D. bren- en ., waarjvandelan ze , .eer.‘2e in _de Kas komt, oor een byzondere Pyp in Z1.‘ zal geleidworden, dnt dc Luchtpyp is ,waar van te vorende belfcbry-_ ring, is gegeven. Van D. zalze komenindeKas, SCH. '- d“1"1Y 313fl35WYs alle cle Keffen zal deur loopen ' , die dooLdic.MeHingen gemaakt Worden Z), “I daarin wa-rm eworde - . nu a:e‘ge.ml:,::::;3:;::=::,:?'§ ‘E; 6; van de,Schoorfteen-mantel.~ Zo dat men dn 13:: van de Kamer venneerderen Ioflvexmindereen let naar de mate dat men ditgat’ opener: of flu? ' zal, «la: nict, dan twe duimenwydte Eel bebbeenn‘ Z° ‘"59 ‘"15 bYZ°"d°Y€ plaats van de-Kamer wll: de warm maken , gelyk een zieken-op he: bed kan men ’er ene Pyp.van blank yzer aanvvafl ma: ken ,, die zelf..de verwarmdellncht in een andere Kamer. konde.bi'engen. Men zoude mogel 1; we; een ledexe, of hordpapiere .Pyp ;1;u,,mm‘ ,na{en ' ,. Eirfdlyk zo‘de wannteniet groot is kan men.de holen van die Kas.onde‘r .den haart dent en onde: de Schoorfteenmantellaten gaan. Als ’men een. maal het maakfeI.begrepen"'heeft , dat wy hebhen befchreven, is ‘t niet meet moeilyk , he: in alle plaatfen van _den haart te doendienen , daar men. zalgelooven , dat zy.veel moetioebrengen om, de him: te vermeexderen. Z0‘: zelf niet mod lyk zal zyn ,‘ om holten opden bodem derschoor een Ee makenv, zoude men re vrede zyn , ze in de Pollen te maixen , .ondex den Haaxten de Schoo1Iteen- mante . ' ‘Hoe men’: éovengedeelzt van de Vsfckoorjieon . mankt. om @eu.Raak ta belrtteu; aWy _moeten eetlt aemnerken, dat.de School’- MEJ1 m€tvtufl'en hooger gebouwen in flaat. Men moet de Schoortteenen. ook naafi: malkander zet- ‘ten., e1yk_men tans in de;gewoonte heeft. :1]: onder el mar , dat cle langte ~der Byp,van-.binnen zy--van" dertig duimen , ,en. de breedte tien , maak rondom en van.binnen een rond van twe duimen , welke fig van onderen.zult,fchuin doen na boven gaan._ e _openmg’zal niet meet dam zeven-en twmng- dmmen Ien_gte‘hebben, en zes breedze hebben. , _Verdeel d1e langte »in.drjen., door we onderfchexdmgen van vxcr ;duimen e1k,waarvan.'1: onderfte 1n_ dehoek neer komen,in de Py . Dc dne openmgen .zu1len .Vyder zes .duimen'.v1erkant hehben. V / A Gy’z'ul: makenr drie agezaagdevvierkantelholle, Piram‘isd_en. ‘ De-avaet-van elke zal van binnen van elf of zwaalf duimen-V vierkant zyn. .De hoogte van ,_twaa1f, oflvyftien duimen ,. en de:opening—van bo. ven van ‘vy'f,- of zesduimen vierkam. .Gy zult de- ze bovenfie opening door een kleinetong-vvantwe, of dxie duimen hoog verdeelen,welke gy allerwe- _ gen heen zult zetten. Gy zult die driePiramiden zetten ‘en va(t.maken.de ene by de andere, bene- den dedxie openingen, welke.gy omhoog .aan de Pyp van_de Schoorlleen zulc hebbenltoegefleld. Z0 de opening der Schoorfleen kleiner is, al: . Inen.onder[’teld heeft , zal.men de.op.eningen der Pirzuniden verminderen ,'en 7.0 zy grater is , zal men ze vermeerderen, of wel in de plaats , van drie zal‘men’er vier in maken. ' , Men kandie Piramiden van blank yzer, of van ' plei- .1.‘,,‘ 25;,-#4“ I V» »P‘{7-~.9.5’.9- 7W1/H s'<:iroo1'as:j'1‘;I:'.J?-114'? a r . 4 H, a W . 4. 1 —. .1, 4, ... _ x.. W; In... J. .v...._. . » . .1 . V. . . . » 4 pieifter, of van potaarde maken , geiyk andere potten. ~ ' Op die Piramiden kan men Capiteelen maken, die ze bedekkcn zulien , en‘ die gemaakt zullen worden op zo een wys, datze hoger ftaan, ’t zou- de goed zyn, dat men kon een driehoekige Figuur doen hangende ftaan bovcn de openingen, derPi- ramiden , waar van ene der hoeken na de 0 per- opening der Piramide zoude ftaan. Dan zoucfe de Rook op de zyden uitkomen. ‘t Zoude veel ge- makiyker wezen alie deze itukken van biankyzer, of blik te maken. Van de Klap. Deze is een yzere plaat, die men op ene plaats van de Schoorfteen-pyp zet. Zy moet net de langte en breedte van die plaats hebben daarmen ze in de Schooniteen zetten Wil , om ze net to fluiten. Men meet in’; niidden Van deze Kiep twe Spiilen hebben, die men in de'Muur moet inlaten, door middel van deze doet men de Kiap ftaan zo men wil , als men maar aan een Yzerdraad crekt , dat aan een van de einden is vat‘: gemaakt,terwy1 men that van de andere zyde ongemoeid Iaat. Deze Kiep gefloten zynde bewaart 'de warmte in de Kamer , als het vuur gedekt enfer geen rook aan is. Zy belet nog dat de rook der naburige Schoorfleen ‘er niet in km vailen , gelyk menig- xnaal gebeurt , ais’er geen vuur aan den haard is. Zy is daar by dienftig om den brand te bluffen, die in de Schooriteen was gekomen. Men had niet anders te doen dan ’t Brandhout weg te nemen, en de Klap te fluiten. Van ’t Brzmdéaut. '1: Hout, dat cud is, ‘heeft minder warmte, dan ‘t nieuwe. De Takkeboffen verteren eer dan an- der hout. ’tGroene houe brand moeilyker dan ‘t droge,ten minfte 20 ’t niet wel gevat is. ’t Wordt zwart in ’t vuur, maakt veel rook, en gaat moei- lyk aan brand. ’t Witte hout,ais PopuIier,Berke- boom en Lindeboom , is ’t flechfie hour om te branden. Men moet onderfcheid rnaken in ’t Eikenhout. ’c Jonge brand en warm: wel. ’t Oude wordtzwart in ’t vuur. ’tM:1akc een Adoove kooi die aan {chil- fers gaat en gene warmte geefr; , en dan uitgaat. Dus moet men , als men Eikenhoutneemt, kiezen ongekloofd hout van drie , of vier duimen in ’t kruis, en‘het* rote gekioofde houtnietnemen. ’t Afgefchii e hon: , ‘tgeen Eikenhout is , daar men dc Schors van heeft genomen, om te Tanen, brandt zeet wel, maar geeft weinig hitte. Het Ahornhout brand zeer wel, maakteen goed vuur en veel doove kolen, die iang duren. ’tBe[te hour van alien is dat der nieuwe Beuken- hour dit geeft goede en heldere viam en weinig rook als ’t wel gelegd wordt; geefr veel warmte en veel doovekolen. S C H O R H E I D is ene moeilykheid van {pre- SCH. SCO. 951 ken, die door zweilingen van de deelen der keei veroorzaakt wordt. ~ Remedie v war He Stlzarbeid. Neem Polei , doe ze in water koken , en , des avonds voor’t na. bed gaan , neem een lepel van dat water een weinig beet met war Suiker. Gy zult deze remedie geen drie vier reizen gebruikt hebben , of gy zult uwe item 20 helder, als be vo- ren, hebbeu. , ‘ , Anders. Geef drie dagen nan een, een vieren- deel-ioods Kreeftsoogen. 1 Amlm. Oak is ’er de Baifem van Zwavelgoed voor. - Anders. Het afziedzel van Ereuthetanon , of Meékrap met Rafynen is ’t befte van alie remedien. Andm. Neem een grout glas water met Ewe lepeis Verjuis, en een halve lepel Suiker. O R S 0 N E R E. Befahryving. Zy heefc een bioem , die uit een vergadering van menige half- biadige bloemtjes beflaat, die elke opzyn vruchtje ruiten, die vervat Worden in ene gemene keik. Die vruchtjes Worden naderhand lange zaden , die met een dons voorzien zyn. Zie de foorten in Hubners Kunftwoordenboek. Kraclmn. Zie Hubners Kunflwoordenboek.‘ Bel/amieling. ‘ Deze Pianten k'unnen door zaad in ’t"vooxjaa::’ voortgeteeldr Worden op een plek lichte verfe aar- de. De befle manier van ze te zajen is gxuppen te trekken Iangs een iyn ontrent enen voet van den andere, waar in gy de zaden zultftrojen, dek- 'kende ze iichtjes een halveu duim met de zelfdc lichte aarde. En als de Planteni zyn opgekomen, kunnen ze gedund warden daar ze te dichtflaan op de_ Ryen, iatendeze op zyn minftezes duimen van een ; en ter zeiver tyd zuit gy’er aI’t onkruid nit- halen. Dit wordt zo menigmaien herhaald, als 't nodig is. Want zo her. onkruid onder de Planten mag groeijen , zal zy klein blyven en den groei beletten. ' ' Menig zaait dit zaad in ’t Wilde op eenzbed, en verpiant he: naderhand zo als by wii , dat ze groejen: maar dit is 20 goedniet,ais de voorgaa11~ de manier. Om dat de wortels gemeeniykrecht na omiaag fchieten , welke in ‘t verplanten dik- maal gebroken raken , en zo ftaaije worteis niet maken ; als wanneer ze geiatenworden ter plaatze daarzevblyven moeten. > ‘ = Deze wortels kan men opnemen, als de bladen beginnen te -verweiken , dan hebben ze gedaan met groejen; fchoon men ze daar 00k in laten kan tot delente, en zy opgenomen kunnenworden, ais men ze gebruiken wil. Maar die in Maart -in de grond blyven, fchieten in den bioem, wanneerze zo goed niet; zyn, maar fiokkig en fterk. V ‘Will: gy zaden\van‘deze Pianten h'ebben’,' moet gy een deel van de befle laten biyven op depiaa:- zen, ‘dear ze zynzgezaaid, en als de ficngels dc F f f f f f hoogte 962 hoogce _hebben ,moet-m_en’er een itokjeby zetten , om te maken , datze met breken. In ]un1 bioe- jen ze en in ‘t begin van Auguitus zynde zaden ryp. wanneer ze geoogft, en tothet vooriaar bewaard kunnen Worden. Bersiding. Zie S A L S I F I E. ‘ _ S C H 0 U D E R van een Schaap. Z1: S C H A A P. _ . S CH O U W is een foort van kleln vaartuig, dat plat van bodem en van voren zeer ondiep 15. Men heeft ze van drie Planken , die men dneplanks schouwen noemt ; en die meet dan eens zo wyd zyn, en welke men brede Schonwennoemt: maar men noemt ook allerlel Vaartulg , ’t zy lang , of kort van die gedaante, Schouwen. SCIIRIFT. Zie LET'I _ER. 5 CHRIK KEL]AAR.Z1e Hubnm KunIt- woordenboek op jnlimus armu: Bi_Jéxta'li:. S C H R Y V E N.. Om ms. te leeren Schryven. Manier »-der Pater: 3e_/_‘uiTtm amtrent bitmw aankamelmgen. 1. A15 zy in ’t Novitiaat komen . geven Z6 111111 een handvol gefneden Voorfchnften, due bov_en een Pcuiver , of vyf niet koften; men heeft er twintig, die van vyf zyn.genoeg,. Men heefteen quartier uur op een dag voor ’t fchryven- . II. In die Voorfchriften heeft men Rond , It_a- liaans , elk neemt zyn fchrift , daar hybehagenm lneeft, of daar hy bekwaam toe 1s. Men raadt zlch aan ‘t Italiaans te houden , als tans ’t meeit ge- achtte. ' III. Men laat op enen da niet meer dan vyf, of zes regels‘fchryven,. om at alles, watmen op zyn gemak , en zondet gehaait te Worden , doet, met vermaak gefchiedt ; en al wat men metbve_r- maak doet , leert men gemaklyk, en onthoudt me_n langer. Getuigen daar van zyn de kinderen die Zingen leeren door Knechts, of Meiden te hoo- ren zingen , zonder dat men’t hun leert , fchoon men ze ’t Vader-ons kwalyk met flaan leert. IV. De nieuwelingen dander Patets Jefuiten beginnen met de Vocalen van ’t AB , met grote letters , en rdaar na met kleme , om dat’er meer vocalen in ’t ma-ken van \voorde_n komen,dan alle andete letters, en dat buiten dien de mee-fie let- ters gelykheid hebben naar de Vocalen. V. By voorbeeld een a in rond fehrift ,2 n , a_s’t rooggs‘ "zutg ‘t oven'met' van Zwavel , met Vet , of Oly\7cn.oI[e ggmengd. Room van Koejen mem I. 3 V ». Y . i L V ' ‘ ‘ ‘ FffI'ff~'z‘' II.‘ Neem’ « L A ;',,__ _ ,n.-..4..,-:«.-~$-—- ‘ 964. SCH. II; Neem twe“ deelen Veneedfe Terebintyn, ‘t gene gy. vyf, of zesmalen zult wafl'en in vers ge- meen water , of in Rozenwater, als ’t Wei gewaffen is , ftr k’er dan Wat gezouten Bate: over, een c_l0- jer van. een Ei , en ’t' fap van een zure OIHTIJE5 maak—‘er eensmeerfel van ;, waar mede gy ‘t Schllrfte deel zult befmeren , terwyl gy ’t voor ’t vuur l1ou_dt. S C H U R F T K R U I D. In ‘t Latyn Smbmfa. De foorten; zie Hubners Kunftwoordenboek. V lisfcbryving. ’tIs ene Plant,waar_ van debladen lang, breed , gekerfd en met haalr gedekt zyn: nit het midden van de bladen komt_ ene flengel, die tot de hoogte van twe , of drxe voeten ge- groeid, rond is en van vezels en bladen voorz1en die kleinder, dan omlaag zyn.‘ De bloemen was- ’ ien op den top aan xonde boll‘en,uit ongelyke bla- den bellaande , die purperachtig , of bleek blaau zyn. De zaden zyn langwerpig, en van een kroon omringd. Men-vindt’er groene knoppen aan , die uit huisjes beftaan-,waar van elk zaden in zich vervat. Plants. Deze Piant groeit op ’t veld in de Wei- jen , het Koorn, enx onbeboude plaatzen. Zy bloeit, in ]uni en ]uli. Eigenfcbappm. Zy verwarmt verdroogt, zuivertt, ontlafl de Borfl: van fluimen , ‘tzy datmen dit kruid droog, of geflooten in Wyn-, of Vleesnatneemt, of dat men ’er het fap-van neemt met Honig. Zo men ’t afziedfel van zyn kruid neemt, voert het ’t zelfde uit , en geneeit de Sclmrft. Men ge- brui/_kt het voor de zwakheden van de Maag , en de kwalen van de Borflz. Men legt ze‘ als Pleiflsex op een Pei’:-kool , op de Bloedzweer en dergelyke ongemakken ; ’t. is iet zekers, dat ze in drie uren tyds geneefl. ’t Sap is uituemend, Wanneer men daar het gewicht van vier oncen van geeft aan de Zieken , met een dragma Theriak. Den eerften dag doethet overvloedigzweten , men meet met die zeifde menigte verfcheiden dagen aan een aanhou- den. Dirt Middel is‘ uitnemend voor hun, die van Slangen en andere venynige dieren zyn geflzoken; en ‘t kruid gekneusd op de beten gelegd, geneefl. ’t Sap der Scabiofa met de Bemafie en de Kamfer, neenm de rode vlekken van ‘t aangezicht weg. ‘t-Afziedzel van de worrelis good voor de knobbels der Napelfe ziekte, waar voormen het moet drin- ken tot dat het is vertrokken. Men maakt‘er Poe- jer van , waar van men een vietendeelloods in Gei- ten-wei geeft. Dit is uitnemend voor Schurftach- tige Dauwnrmachtigen en Pokkigen. De Scabiofe is ‘ook zeer goed voor den I-Ioeil, en de niekte der Borll- Men haa1t’er ten dien einde fap uit; men fiootze tot poejer.‘ Van de Bloem maakt men on}; Konferfi. De biaden',' of deszelfs wortel op de S'churFt,. of Dauwnrm gelegd, of met Olic toteen Smeerfel gemaakt, doen’er veel oed aan. 'Voor al ’t :1fziedfé1' van Schurftkruid,. en t-yd van veer- tigdagen lang gedronken , geneeft de Schurft ge- heel‘ ,: gelyk ik menigmalen. heb ondervonden-. Eindlyk die Plant is zweetachtig en Venyn uitdry- vendx, ,Meng.gebruikt zei voornamely}; in Zweren , ih'Z‘YdW€0. H1 ‘Worggezwel-, Heeft, Pypg_ezWeI- Ken der Borflen, en van de.Billen ,, en in de Pelt. SCH. Zy zuivert ook de Long. Zy words Schurftkruid genaamd om dat ze de Schurft genceft,de Jeukte, de Wolf-dauwnrm. ’ Hoe men ze teelt. Zy wil veel zons hebben , een Warmoesl‘and'§ men befproeitze als ‘t nodig is. De bloem duurt drie jaren , dan moetmen zajen om ze te hebben. Alhoewel ’t Schurftkruicl gants van de zelfde ge- daante zy en van den zelfden aart ; men vindt ech- ter, dat’er menige foort van een en ’t zelfde zaad voortkomt. De helderfle bloem, die na den rode trekt is de belie. Men moet zich met die nietop- houden , die in de Zomer bloeijen, om dat, hoe- welze in ’t voorjaar uitfpruiten , echter it geen ze zo laat uitwerpen zo dienflig niet kan wezen , als ‘c gee'n voor den I-Ierfft is verplant,en voor den Winter niet heeft gedragen, om datze de bloemwel haafi: in groter ovcrvloet en fchoonder geeft. Ditzaad komt aan knoppen van de grootte van eenlid van een vinger voors, ’tgeen men zal vergaderen, als men ziet, dat het den top der knop begint te ver- laten , die men moet van een fcheuren ,. als men zajen wil. Men zaaitze heel wel op ’t midden van Bedden daar men een , of tweryen Uijen in bloem rond- om heeft gezet ; om dat als deze over zyn , zy’t gantze bed bezetten , en nien eens verhinderen dat men ’er de Uijcn uithaalt, en in tegendeel ontfangt zy dienfl van dat roeren. / ‘ Sv CH U T T I N G , Heining, Hegge, E/Ialiui in ’t Frans, is een Kunflzwoord van den Tuinbou; waar mede men iet wil betekenen waar tegen men. aan Lattcn , Vruchtboomen vafibindt. Men zet. hier tegen en bindt ‘er de Vrugtboomen aan ; en weetze door den kuntligen fnoei te dwingen, om daar plat langs heen ee groejen. Schoon hun deze gedaante niet natuurlykis. Men geefz de Boomen daar aan. gemeenlyk de gedaante van een Wajer; of Paauwe ftaart. De Efpaljemzyn een fraai cle- raat , in een Tuin dat wel geeft ; zo ze een goe- den Snoejen hebben. Manx fteenvruchten krygen in koele landen daar aan de belle rypheid.. De Boomen die men aan Schuttingen zet~,..en. maar enigen groei hebben: moeten ten minlle twaalf voet wyd van een flaan, en omze in ’t»gc- heel' ‘boven en onder vol te krygen , meet men lage en hele en halve flamme zetten ,en de laaufle boven de laagllammen met hunne takken heen lei- den, om de gantfe Muur , of Schutting zuipig te heleggen. ‘ , ; V ' - Als men Boomen plant meet men. zorge dtagen ,, dat men de takken wel fpreidt,en’_eryd‘e aarde well tuflen in fchudt, op. datfergeen Iedig zy. Daar nz moet men yde aarde we] met de voet. toetreden, en men» zal wel-doen-,. datmen om de flam, een. weinig’er af; melt leg:-, op dat de regen; de vet. tigheid daar van ontbindende , aande onderfie aar- de-de zelve mededeele tot den groei-. Men plant heft in Oétober , November , en December aam Hei‘ningen.. Heining»; scr-1’. sco. Heiningboomtjes, vvelker takken met tegroten kracht groejen , en dus het voedfel der anderen zouden benemen , Worden eenmaal de top uitge- nepen , om ze in hare {lerke groei te (‘tuiten , an ze te dwingen Wat meer op zyderuit te flaan, om ’t onderfte van de Schutting te beterte bekleedcn. Doch als de Heiningboomen eenparig krachtig ge- was maken , en genoegzame zyde—takken uitwer- pen , fnoeit men ze niet anders , als dat men de takjes der Pereboomen, die recht voor de hoofd_, of lniddeltakken uitgroejen , en niet glad _kunnen Worden aangebonden, inkort,’ latende alleandere takken in vryheid groejen , mits men z‘e t’elkens aanbi11de,_o1n aldusdeBoomen aan ’t dragen , entot een goede geftalte, te krygen. Z0 de middeltak genoegzame zytakken uitwerpt, on evenwel fterk opwaard groet, maakt men ze boven de Schutting tot een kroontje , tot dat het hout vruchtbaar is; Wanneer men ’t wegneemt, en den Boom , als ands- ren fnoeit. Aamw: op Lufl/:0-U. S C H Y F is een woord , dat verfcheiden din- gen betekent , onder anderen een fink Kalfsvlees van den bil dat plat word gefneden; en tevens be- . tekent het de ftukjes van Appelen , Peren , Knol- len , Wortelen , enz. die van die vrugten gefne— den worden als men ze dwers fnydt. ‘ S C O,R D I U M. Zie de foorten in Hubnm Kunllvvoordenboek. _ j;efchry1/ing.'. Zy behoort tot de Planten die vier zaden dragen. De bloem gelykl: na die van de la- ge Eike, die nit de vlengels der bladen voortko- men, de kelkis pypachtig, en de gantfePlantge- riekt na Look. * _ _ Plants. Zy groelt o bloeit in ]_uni en ]uli. , T. Eigenfcbappan. ,De Scordium is heet ; Pisdry- vend. Di: kruid ter zwaarte van twe dragmen met Meéingenomen, is goed‘ voor ‘t knagen van de Maageni de Rode loop, en hun die niet danmoei-' lyk kunnen wateren. Zy d'oet fluimen, en al1egro- ve fiolfen henen gaan , die de Borft bezwaren; etrokken met water,of W azynis zygoet voor 'e"t Voeteuvei hebben. _ etfapvan’tkruid, tot drank gebfnikt, is tot’ al’t voorgaande goed: maar \_Zoor.al‘4wede1'I‘1a,iat het‘in‘het_“Kop‘ *‘vuur de Vex. 1E°t”;"‘$'; {f V‘: ., ; S C Q R B1 0 E N .15 een kleln aardlgeeftje met eenilange knoblielachtige Itaart‘,‘. '2ian'Well;s einde e,en.2mg'e.l is ,_ aar in een klein gaatje ‘is , vvaars" door "tfzyifl Venyn ui_tf‘cl1i,et. ' ' ;7Men heef_t’er' achl: £oorten.va‘n,‘;' ,n;en~m1oetde grootfle; ‘dat”is die 26s‘, of zeven i$11'o‘op‘en'aan dc’. It arc hebben ,,levend_ig,, kragtigzyn slverkiezeni en. men ;InO.€.t 2e nemen _in"‘de' Maand ‘fingqflus ; v(a‘n't dan -hebbenjie ‘gene ‘overvloedige vruchten Q'- dieze andérs in hunne bedekte verblyi‘p1aatzen{ p broekachtige ‘plaatzen. Zy pt. 7 SCQ. . ~ 95*; nen , geneelf hen , die van Slangen gebeten zyn. De Scorploenen geftampt en op eWond gelegd; genezenvolmaakt.’ '9 ' " = ' ; Gebeimen Lker/zedien tegm Siarpionen Pédriea , Rotten -ziarrdm Tuin,‘ Wezel: en ander: 52:;/fen, dxe érztizlen er; 7/rmlrten bedermn. Dinfimu zegt in zyne Boeken van den Landbou, dat, zo men een Ramenas op een Scorpioen legt, de zelve daar vanviterftyen dat hy, die dehanden m_et het fap van Ramenas gevreven heeft , Scor- ploenen en andere venynigedieren,zondergevaar kan h-and‘eIen._ Hy voegt’er’by',' dat detsandarak met Boter, of Geieevet gemengd, als=Perfuizn ge- brmkt , dezelve wegjaagt. Brandt menfer ene, men dryft alle andere Weg. Ik zal niec overflaan, ’t_geen Talemien , een Grieks Schryver zegt, dat by die het kruid Sidijrites, of Scorpiotes in zyne han- den heeft ,' ze_‘hind'e1e-n.kan zonder gevaar. Putt- mzd: zegt na Zoroafter‘, dat zo men aan.d'e pooten der Ruftbedden bindt Hazenoot, ‘dc Scorpioen’er— niet tegen op kunnen klauteren. Wat hetGenees-« middel van hen belangt , die van een Scorpioen gebeten zyn ;- ik zal hier zeggen , zo iemant de Scor- pioen , waar van hy gebeten is , in Olie doet ko- ken-, of een andere-, en d'e‘pla.ats daar ‘mede be- fmeert; zal hyv daar by v'eel'verlichting vinr:len.- ftlelfde zal‘hem gebeuren 20- 11v’ de Scorpioen doodt, en over de plaa-ts vryft daar hyileelrt; maar de (leek zal zeer gevaarlyk wezen, als by-dien dag- Bafilikum heeft gegeten. ' Flormtin zegt, dat het fap van een Vygeboom, vers op de fteek gelegd, goed is. Plinim verze- kert , dat de as van Scorpioen ‘-met Wyn gedron- ken, en de poejer van gebradewurmen goed is voor Menfen-, Dieren en‘ Vogelen_’,.die. van dolle- honden zyn—gel)'eten.‘ 1 ’t-’.Gebrande haair vaniden zelfden hond , met drank ingenomen, voert het zelf- de uit ; zo dat, gelyk men zegt, ’t vergif een te- gengif by zich. heeft.‘ - - - Voor de koude , Welkev de Scorpioenen-(leek ver- oorzaakt, moet men_,zo dra het mooglykis , The- fiak,in5Wyn~—1aten‘ finelten‘ ,' “en.ze. den’ Zieken la.- tendrinlgeg.‘ “ — . _ ., .,,m J» x A ‘t;_ '5: tie» ‘.3 dat ‘Sia‘v1vfo’en‘er':- rziet ii; ’ “ ’ 2 '1:ui.r komen. ‘ .- Men,' geeft voor; dat een Neut aan dezolder van; een ‘Ranger g_el;'1an‘gen;ft inkomcn der Seorpioenen. bjele " ' ’ ls; ' ’bezvi{aard van de 1;'rac?I‘1t daar van: zi "rvVindi_ng‘tev verzelrieren. ' — 7 " nnersgeven voear-,: dat menfdel _ p U U -de _vlu'cht doen nemétr;- zo men ze omrin de taklgen van He-liotropum ,— ofTour-- Krygen. Men moet de.Askleurlgen , of Witten nl=,'l'oli" Datae van. deszelfs-bladen bedekt daar van~ voor de belle houden. » ' fterven; ,Z’o imand Scorpioenkruid ‘by zig draagt, ’ Men maakt"er ene uitnemende 0_li_e van’, waari“ van’. men ult-vven dig. gebr.uik_1naakt,_om’er de Steen " der Blaas door te .o‘ntbinclen' en afte zetten. Zy dryf:'de.Stonden, zo .we1'als de As der Scorpioe-' zal hy.'da ~iet gebeten" Worden. Maar de onde‘rv"_in'_d_ g _ mf'dez'e’zo'X2Cfel'-‘Ele—=beIle Leermeeo fler, als~in anderen, die van’deSchryve:s-Worden- geleerd. Efffff 3,. SE-~ 5366 SEE. SEC. S E B E S TE N. Zie iiubrun Kunftwoordem boek. . - s E c R E T E N. “Geheimen. Verfcheiden. .GeI7eim om zicb door .»a‘¢uurJy&:‘midd:Iert ’ km": 1:: an en. Niet is ‘er meet in flaat, om onze gematigheid te vcranderen, dan wanneer men zyne Levensvvys 11'). eens verandert , als ook van lucht eten, drmken en andere dingen, die dc Geneesmeeflers met na- tuuriyk noemen. Deze hehben groot vernrogen op ons ;- en vymvoomaamlyk de oorzaken, waar aan we ‘:11 ’t geiuk ,.»of.ongeluk van onze gezondheid, naar de mani-er waar op we ze gebruiken,_fchuld1g zyn. ’t.Isi een onvvrikbare regel in de Geneeskunii, door, Hippakraat eerft aangetekend , dat de fch1e- iyke veranderingen .ongennakken veroorzaken, 20 we nieriterk genweg Lyn, ormze te wederftaan. in men’ by voorbeeld 1861} .,al t‘ef'heett_e en droge gematigheid van een man, die te driftig is, wrlverg anderen , most men daarw in metzo v':ei1angzaanr- heid en voorzichtigheid gte werk gaan , dat men zelve de werking ;v<1n?t middel niet gewaarwordt, anders zoude men_in ene tegenftrydige geficltenis geraken, die hem ziek zouden maken. Mans die in de bloei van hnnne jarenzyn , ge- rnieteu ene volmaaktegezondheid,.€n zyn van een hete‘ en vochtige gefleltenis , hebben meer zaad enkxacht om ’t‘voort re brengen, dan zy die heet _ en’ droog van aart zynf: maar deze zyn midlerwyl driftiger. 20 de laatfie 20 veelkrachtniethebben. zyn zy te minfte werkzamer , kittelender en vollcr van gee~ fien. Dit verhit hen ‘en maakt hen driftiger, daar de eartie bolder zyn. ;- - ‘ _ . ~:Waar can drigtig man ook, leven mag, hy is ge-, durig met -zynen aartgekweld.-, DC deugd en Gods-_ dienfl hebben werks genoeg, :om de opwellingen der driften rte wederhouden, en den aart te over- winnen, die hen altyd van voorwerpen voorziet, waar mede de inbeelding verhit is. ‘In’: verdriet, dathy heeft , zoek; hy overa1‘1nid- ‘ delemom zyne dxiften teiemmen. Die, \_ve1ke de natuur aanbiedt, om zyn vuur te doov_e_n,vzouden hem zonder andere bedenkingen’t befte behagen. Ond'ertufIen._z_yn aL1_e anderexmiddelen, zo uitwen. dige, als inwendige hem enigermate onnut,ofge. vaarlyk. Hunne koude dooft byna ons natuurlyk vnur. '_’t Een en 't ander .vernielt.ons geheugen by na., en brengt, nadeeitoe ,a:§n‘on_s oordeel. Dat. heeft veifcheiden Genveesmsiefters doen: ;egge;..‘,. dat men met alle Eeweld zich niet m/oet, tegeijdat’; vnur ze.tvten,, Dit. eed d'e‘ G_odfpraak.van ‘den per. fifen Apol zeggen , als Diogenesfhem,f.voor;zyne.: Zoon raad vroeg, Dat mén zicb -z4J;l1‘ufaEh‘t:"r1,moefl win :1: heuigluid van the drift :2 wederkaudan , :9 mm '; lawn dcr mgnfm -wild: b:war,m. En’waa‘r]yk zo men hardnekkig Qnze drift re keepgaac; be- derft men ter ze1ve:,tyd onzergematigdheid; en men mask; daar doo,r,,ziekten , we1ke_we"ze1den genezen. ’ ’ ‘ “ " ' SEC. ._Zo midierwyl onze drift zo flerk is , datze ons enrge moeilykheid maakt , en dat zy ons zelf an- deredoet vrezen , die niet minder zyn kunnen Wy ‘middelen ebruiken , welke de Gendesheeren ons over dat uk voorflellen , maar met zo veal gemattgdheid , Vdat we niet doen , daar we nader. hand bexou van zouden kunnen hebben. ‘ f De zndervindrngmleegt ons, dat een koelelucht,‘ driften te tenimeri eielrivgiciinihmxlrdijeldil gym om . . , I 9“ C 3, t~ rmant te verbmden : naaktheid in Schilderylzrnmcaen Beelden te myden , nooit,Boe'k.en .te'1eezen , die van die drift ‘fpreken’ , nooit na beeiten te zien, git: nrai1c1l<::1lnder lrefge betoonen ; ook vermogen. he m1 e en, o_m eze d_r1ft te beteugelen, Want det groot geherm om hrer te overwmnen , -en e overwinnrng te behalen , 1S alie gelegenheden It: ont_gaan_, en de ogen voor alle voorwerpen re flnrten , die in ftaat zyn om op onzen gceft den mrgiftgn mdruk te rnaken , naar ‘t voorbeeld van 2:, gag:rsiazeseaésstzsiziztsssnhadrew _M_aar .dit is aI]e_s fomwyi niet genoeg voor een driftig man, en die anders van zo een aartrs, dat Iii: %ted1'€Ven3\V01'dt_dtc(I)t1h€t geen dhy mg: wil. Men H e een an er m1 e van noo en ie meer in- druk op hem maakt; en die deze drift, daar zyne zrerllzteelding van gekwecft is ‘, door geweld uit- re . j 'y . 1k 211] my hie: niet ophouden, met alle de mid- delen in ’t brede nit re halen, die Geneesmeefters gebruiken, om deze drift te beflryden. I‘k zal die alleen voorftellen , die de meefle krachthebben om de zeive te veranderenn Maar eerik ze voor- fiiell, fchgnt het«1ny.toe , dat men xzlsrzletein moet, flat: 2: e men en.van geen ene gemang ‘er zyn- cm at ’er middelen zyn,, die ’t bloed , de geéiten ‘eri krachl: vand voortgrengen , 11'] dgn enen verminderen, en 11] an an eren Vermeer eren. ' ‘ ’t Gezeide zoude ik niet wel kunnen gelooven,‘ zo de ondervinding, ivaar door we ’t weten , ons daar van genezekcrherdgaf. De Sia by vqmbeeld en de_C1chorer ,‘fte1Ien zrch in am: menfen byna tegen de _kr_aeh_t _van voorteelen. _‘1\/iaar‘, ik wee; zeker , dat in enigen , vo'o’r'al zo Wy ze"s avonds eten , ze_/zoJover\'71oed1gvoortbrengt ,J dat hun ’s nachts, ’tgeen met goed IS , overkomt. De zeIf- de ondervinding leert on_s nog , dat de Pepe: en’ Gember die kracht veri-mnderen,“door‘t vertererr vanvrde ‘ge‘ei4'ten., flvirdlerwyl zyn er anderen , die iseiimeer Ixzfi dear do?‘ “V3611s.31?'Z5’Z<=sebruiek: e en.._.‘ ;: _ ‘ ' 1/ De reden van to Verfchiilende uitwerkingen han. g_en“ni§t af, Sansviind de gerfchillen van lde ge‘;-nu. tig e en. e a a e ‘re ons gemeen yk koud maakt in die drift,’ vo]g,ens ’t zeggen van degantfe oudheid , maakt enigen veeldriftiger, door ’tma— 5:523'd::2e?r:F:3:;::‘:i,’V:':h':‘r‘“F'“"‘*6 dw-e ,’De _Peper vin"teg.endee1 de overvloedi evochten vcrterendc , veriiit enverdroogt hen ie natuur- ‘ ""’iker SEC- Iyker wyze koel en vochtig maakt, en hen dus een gclyke gemangheid vemorzakende, vermeerdert ze hulme drift‘. - Door’ de zelfde ondervinding leeren-we ook, dat’er zyn heete en koele Geneesmiddelemdatde ene en de anderen ons vuurverfpillen , of dooven, en zich tegen onze‘ begeerlykheid aankanten; wy nemenze ook door de mond, en wendenze uiter- lyk aan, om die driftivan alle kanten te dooven. Ik zal hier niets zeggen , van de verkoelende Riemen , van de Lappen Load in de Ienden ge- legd, van de witte Rozen, daar men zyn Badma- de bezaait, van de Mandragora , de rode Aalbes- zen, van de zure Citroen , en van aile de andere" Geneesmiddelen, die ons verkoelen, en vee1ver- drogen. 'Ik zal alleen iet van hun zeggen , die meer kragt hebben, om ons vuur te blufl'en~. Schoon we de Scheerling van Athenen.,nietheb- hen, die donker green is en onverdraaglyk ftinkt, de onze geeft ook door deszelfs koude vcelronge: mak , als \vy’er van eten; getuige daainvan-is Fran: Trapellinus, Leertaeefter van Pamparmcius, die daar van in een Natigegeten hebbende , daar van ter- fiond ontroering hadz; getuige daar van zy de Rid- der Na/arinu: Baflarm: , .die'er ook van voor Rie- terfeli gegeten hebbende’er van buiten zinnen raakte. ' ' r Wywveten echterop it verhaal van Scaliger, en '£‘ngui!ar , dat de Piemontezen het hart daar van {ny- den, als zy in ’t voorjaar eerithegint te fchieten, en» dat zy zelonder de Sla doen, datenige armen van Italic ze nog gebruiken met Brood, als Afper- fies. fiulius scaligerrzegt zelf , dat l1y’er van ge- geten heeft 2115 de Suikerywortel, zonder daar van enig ongemak gewaar.te woi-den.. Eu I-I. . Sereni- munverzekert ons, dacxde Prieiters van Athenen, door ‘t gebruik datze van. descheerling maakten’, ophielden de bewegingen gewaar re. Worden. 7 Volgens de gedachten dezer Schryveren, zoude men noit aan V-rronwen geraden hebben, daa.r’t af- ziedzel varrte drinken, om. haar. ce belettenin die drift Le vervallen , zo men niet was overtuigd ge- worden, dathet: geen kwaa'd”zou‘de'doen. Uit ditaiies kan men afnemen.,,of datfer ver- fcheiden foorten van Scheerling zyn,of dat de k1'a<:h< ten denlniden ,i die ze gebruikenmeer ,‘ of min de krncht van die Plant wederf’caan..,—.of dat eind- « lyk , .’t geen? ik liefit gelooven zoudé, de een’ei: weinig , de ander ’er veel van neemt: Want Gn- hm zegt ons, dag ze met matigheidigebrnikt, . ons in deze drift» zeer ‘koel maakt ; in A regen- deel, 263 men ’ervva.t~veei.vanneemt, maalctzeons dof, en eindlyk brengtzy. imand om hals, zo.-men. ’er>wat~'veei van. net. , Men moet gevolglyk zo bang voor ‘t gebruik den Scheerling niet wezen, alsenige hedendaagfe Ge‘- neeskundigen wel zyn; die.zelf.niet willen , dat men ze uitwendig in kleine menigte gebruikt, De Hiitorie van Sokrutehdie fturf, na dathy een meng-; fel van Scheerlinghad gebruikt ,moet,ons niet doen, vrezen ,_ ’t onze metmate .te gebxuiken’ { voor al. uitwead:g;. ' ’ SEC; .967. Van aiie de heette middien , die de kracht der voortteling vern-ietlgen, zyn ’er gene, die men oor~ deelt krachtiger te wezen dan de Kamfer Kuig. boom en de'Wynruit; Die middelen makeri. Mans Sn Vrouwen ku_xs ,, e_n verdryven alle de»verbeel'- mgen walke. die drift aanbuune geefi kan veg. toonen. , . De raauwe Kamfer, die men uit Porfir, Gbim, gf ’t Eiland Burma brengt, is een {con van Gum/, t 1e emge Geneesmeefiers gelooven imud en droog e wezen , om dat ze , met een koud middel gemengd zynde, met veel meerrkracht verkouwen zaI., Maar anderen houden ’t tegendeei itaande, enfgelooven ‘dat.de.Kamfer hee: is , en droog in den r.-we-den graadA.;.om datze Tong~.en Maag verhit,een‘dem-. drmgende teuk heeft , en zeif in ’t; water brand. Ik hebain der daat geen betet Middel gevonden in’ de “i'P”m“ge“ 1 Welke de. Studie veroorzaakt: n in den mond een flukje Kamfer»-te nemen, groom aIs~ de..knop van een fpeldi Zo drzrze in vocht van den mond begin: to fmelten-.~,~zend Ze deur't.gantfche.liehaamvgeeften , die ons verheu- ’gen, .en erndiyk in onze Maag vallen. , Zy verhit onsx, en ontftelt onsrzelfadoer hareawarmte , zo men '- ’er veel van neemt. . \ Emge Geneesrneeitersgeloovera , dat dc man- nen zdie ze dikmaal» gebr-uiken ten meerendeele on» ' 'V1’“Ch¢b33-PZYIL Om dflF‘hun geleerd is, dat ze de magtlheeft-,2 om ouze warmte-te vernietigen. ‘In der daad’, de droogte is al te gtoot om onze voch~ ten niet te verdrogerr, zyne ftof al te-fyn,‘ om de geeftige dee1en..va.n. onze drift*niet=.se doen nit- waaffeinen. Maar deze gedagte, hoe fchoon van fehyn ze mogt wezen , en-de pmef die’er Smliger ” van in een Jagthond n-am,» belet ons niet.by4onze gedachtenyte blyven, te yvetenfdat we nietgelooa vcn ,dat zylt mun: kan-uitbluflfen ,.en nooit-dckrach: van ’t voorbrengfel belettem _ , W‘santvge1yk; her ftrydige gevoelenf n-iet .-we} door de ondervinding is geflaafd ~, en de Hiitorié van f‘7’uliu: Scaliger de enigfte,zo-hebhenwe 1-edeu. om te gelooven, datze geen. vy_and.van.de voort, telinge van. menfcn zy., Di: —zoude—ik door Tacky,- nim kunnen~'newyzen,,v -die ons verzekert , dat zye; die tez Am/lerdtm en.Vmetien- de Kamfer ‘zuiveren ,7, zeer.-vruchtbaar en Vrouwachtigvzynvf, ‘ ' Geliieirrieh om vffifielen , _Pér-an ; Frkimen‘, Ker- - film en «emigre wruclrtena Iaxlyuigz makende ta-doe» zyn‘, zomler-dat ze wagen. Gm eeri_’c- ha eenfipcxtlieker ,. neem data: Bnikl zuiverende ’midde1en,..die' goedenfris zyn. . Stout: ze grofjes , ,..weekt.ze..een gantfen dag, in" ware: en andere vqcht-die goed is. Zie daat deenkel: den.,we1ke de Ouden om Biiilrtezuiveren geBi'ni1<3 ten , ende vruchten. Medi<:inaa1't,c‘mal:en. vDe"' Elleborus-,. de.Ko1okwint,' Seammonié , en. aue» Wolismelkeng 2y ontloflen flyin.. De Wilde" Kom-—~ kommer zet ‘flymjen taje vochtetihf. De Tiirbitii ontlait flym en water ; dus doetook de girote Ka-' tagutia, .9fI’a1nia Ch:iiti.T De Thimiléa zet Wm»; text» 968 rer, {lym en gal af. Zie daar de Drogen die dc Ouden gebruikten om Boomen en Wyngaarden af- gang tedoen maken. Zo men zlch met heden- daagfoniet xvii-bedienen van dePolypod1um,—Kar- Camus , °ha'flai’d Saffraan ,' Senne , Hermodaktylen , —I..otkenzwam*,' Rabarbcr, Mansoor, Mlmbalanell en andere, die 20 iterk niet zyn. _ ‘ ' Zie daar dan hoe gy te xverlt moet gaan, als gy Vruchten wilt hebben, die,Bu1kzu1veren, of wel- ke enige andere kracht hebben , welke we noe- men zullen. Men moet een‘ boom. kiezen van een foort, die men 'wiI; maar .hy dragc goede en aan- . genanie Vruchten, ‘die kleinen niet zeei hoogbo- ven de aarde ftaat; Hy hebbeiniet boven de twe, of drie jaren , (ta ingoede en vruchtba-re grond , die noch Menfen , -‘noch Beeflen benadeelen kan. ‘ In ’t begin van de Lente , "als alle de Bomen begin- nen te knoppen , en te groejen, of wat vroeger, 20 ’t de tydnvanfltjaar ende natuur't toelaat, mqst gydien Boom‘ openen en klooven om‘ laag am e fiam, wat boven de Wortel: maar m_en moetzorg dragen , ‘dat men den bait niet heledige , noch ‘ontfchllle , maar de zelve zachtjes handele‘ , daar ‘na kieine brokjes Been’, —of Hon: in de fcheur ge- daan hebbende, zult gy ze in de langte doen ope- nen anderhalve palm , wat meer of minder , naar dat de Boom groot is , en men moet ‘I: hart ter- (lond wegnemen nit de opening,\vel1 ‘ 1 . . ten hebben, welke 1o51yV,gmkende zyn , bebbende W E611 . en raad van Dmlzamh: volgende , zajm - ierhande d wat van die drogeryen geftampt, ze laten Weeken voet des B0225 vdile:1f§:nC§é1:1ae}:es:;ie lljnltaptenlilan den ’ ac lg wi en mg. in een goede meni t v hug , om,“ med: :6‘ yegatfé egizfig gziégelgl '-gag fifigéof zy pllanten daar deplanten zelve en zetten zegd is. e ’ ' e Worte s zo, diep tuffen derzelv , _ _ ‘ moo I k ~ _ , erwortels, als I V. Gy kunt mtdxen Boom een fchone ,groei- ten,gbsefpi-incitgfzgndctdfignogtfigafir 1:311 re bem- . g e wamer tyd, zame tak kiezen welk . 53:; hart en 1fietrvemVe<:’II1;r11 Cffiefgiggrggnmgfigfifgg Jerri nfilakgn dclnor dat middel, dat de afgangmakende ie groot genoe is mm d ~ *"3_ t. erpanten ‘als na'de~ " ' ~- Du: gfgdaan zyndi moet l;ne(:;ig_‘%t§1::;‘e‘ii§‘:‘J§l?(?"e‘: gelflld wordt, om 2:; tot een voed‘i‘”:c(ilt'eed<)d<3erf $313315 lryten ltn tdgen daar na 26 fluke“ , mebmden gen bat] galartgaé :3? de kracht, welke de woytels heb: a en 0 ‘ at e vruchten rypz ,1 die f ' ,1_' en ente zuigen om denB ' ‘ makende zunende Z n ‘ d V A 235” E3173‘ deszelfs deelen te voeden Ii 901“ e‘? andere takkcn enigzyilns, 3?: kilictiititéitiiiveréliléiiil der B.°°m ’ W“ de Vmcht We °Pk,ii!I:t£eII]2§:El§lFI11]:em den .mmmmmmmmmmmm%dwmmmmmmmmmmy? kan zeggen , dat zo een Ap’pelboom dgs van. een B00_ms gelyk een kroon omrin’gen: want de £12,533 o}3lette12_d Werkrlnan,die handigdoetstgeenwe een giilélleltolgygen va_n dye .deurwaafl'eming de; Plan? m5 > ° ‘W3 59 66rd hebben ' zal men aa en We met °"‘”1 Sf-‘H1661! noch B ’ ' Boom viet takken hebben did alle ‘ n men “den acme" ' Want “' ‘ ) ‘ tegcndc . . b zondere ~ ’ Y Zlen verfchexden vru h- kracht van Buikzniveren liebben vm Y ~ ten’ dle ‘wk '3” 331"‘ V3 1 C ,naardeverfche1— 1, d‘ . U Pallten hebben Welke Y 16 Boomen groelen. ’ ‘ 1 V‘ d , Zic daarwatd . , gfizolrfiéeiiiégialfirgariilaigékvlgfir.\-an édeenzgmzeleéa hvan beknramer om Pisfigezdrgirgg ’diaad zifdwyne“ 21°“. zoude zyn, om dat het geénit isg nodligoii Eniid ze in den zelfden grond groejen D3631” {moon andere foortenvan verbloeming vvelke ikgenoentmfl gelfilven’ dat am cnige Planten‘ of “,0,f§1‘f;'t‘”° heb. Men zoucle no '—t ’ ' "3 C rY"°“ 2}’ dic 12 d ’ . oe hebbem Tgem%nd§fl:§ar;1;1)g:f:u3§‘$22502? krzlzéc vs}? Watelfimkcn hgbbeeustam flaan ,.en dc meiyk dat nod, “Gem V , 2 ' en eeft’er ook di d 7 - ’ I loslyviémakende takken 6:13;] ndoiclkggfigllatevnorgan welke ze om te Medieineienefgliilitliefierofiogmen . . . _ gvfimn , en alle andere takken van den Boo? €Zei:11‘(Ev\:l€l£]fli]’b%xe We mmem dc afga"g‘;mkF;““:\?’27, we . . . 1e en. ‘ V. Emgen verPlafl’{t‘n op zyn tyd dek1eineBoo- B01;/I1i:znb1r]<:1:$aerdic(e1ie?1net geweld een -Mk V3" Ce” 1 . 25 gekoren hebben, zo datdie » Gggggg ‘wk '\ sEc' W SEC. taxniet van den Boom medeneemt . en mi 2”" “°§'=,"» °i5 Yochtxz Weder, dat dc oorzaak der ver- goede vruehten in’ovegvloedbeladenwordt. Daafi 30 txfiige ls, meet men ze zonder let to wax ten,in nalteken ze dien tak in em Pot die wel gem‘? e Ion eggen , of op horden by ': vn _ Z5 is; en {token vry diep m dezelve Pot planten, 13 Z°1‘_°“1 9” tederzymmoe: men zebrgeheelopleg. bnikzuiyerend zyn, en als ’t heel heet ls befproe- gen . zo ze_groot en hard zyn,moe: men ze rpou. jenze.dien talk me: ‘t aftrekfel der zelfde planten des \vei;_i_, en zuiveren van hare kornen van binnen , gn “ands an ’5morgens ; herhalendc dat f01lltydS’tOE fie er den ball; afnemen , cn_ze allengskens doen dat de vruchten ‘tot _ryph_eld ZYD gekomefly ‘I5 .3085“; dim! naZ¢lnP0tten flu1ten;ofzogy’t goed een Celefiyner Munmk , dze_my veraekerdo, dathy \1l1d§ » 26 Op de gewone wyze 1;;,nfyten_ De nooit andere planten gebmikte om tte doen, dan manier om ze te gebruiken , en ze geheel te eten, die in den-'I'uin van ’tl{1oo{_te_1-opkwamen; tc vve- as op de gevvonewys; of Wei ze te koken, gelyk ten’ dgspm-ge, Palma Clmlh, Wolfsmelk, Vio- men de Pruunen op den tyd doet, dat men Vis em; letteh van Mars, Malva en dergelyke. Door mid- en vafiedag houclt._ De tyd van_ze te eten is ‘s morn .13] van dezen , en op gezegde wyze had hy Ke_r~ gens, ofeen wemig voor ’t mxddagmaal, en zeli‘ fen , Pruimen , Afnkozen , dle zagtlyk den bulk een yvemlg voor dat men gaat flapcn. Wegens de ontlaftten. Hy zeide zelf, dat hy de gunft va_n ver- menxgte; men zal maat houden naar de krachten feheiden grooten hadverworven,vvelkehyd1e(ve- der menfen , gevend_e acht op ouderdom, kunne, neesmiddelen liad gegeven. Als ik van Appelen gemfitlgheld; en oflemandlicht tot afgang_tebren- {preek , verlta ik ‘t met de Latynen van alle Vruchg gen 1s;en naar _de_kracht der Drogery, waar mede dc’ ten, die een zachte lo{l'e bail: hebben. Als_dan de ‘B00111 bcfproeid IS, groot, of klem is. Hier toe Boomen , welke ze dragen; die heel klem zyn, meet men met een‘ verllandig Geneesmeelier raad de bloemen zyn afgevallen, en de vrucht nog met plegen: Men Inoet ook de kernenen Neuten der is gemaakt, begin ik,ze1de de Mnnmk, devn_1ch- Medlcmerende vruebten zo veel meer bewaren, ten,die nog teder zyn,hee1 zachtjes tebefproejen, als zy een zondei-l1n_gc kracht hebben tegen de 2115 of ik ze met enige vochten zoogen w1lcle,daar Wnrmen van den bulk , en om de verftoppingen purgeermiddelen , die ik tot myn oogmerk geko- def Mlld te openen. Zo men ‘er van plant , 2ul- ren , .en geweekti heb , ‘en venvolg dam» Ienr. -len de Bpomen d1e’er van komen , ook enige ge dagen meden kies altyd die ‘t belle groegen, kracht hebben , ’t geen _zeer bezwaard in den op- ‘ en gehonden zyn ; en hebben ze dorlt in de hitte, flag, of detakken te vmden zal zyn, die men van ik befproeize met de zelfde vocl_1t ,- op bekwame den Boom neemt , om ze elders te planten , zelfs tyden, tot dat de aarde vochtig is. met, 20 men elders den genees-krachtigen Boom , . p * _ plaats geeft; want zyn~ natuurlyk voedzel kwyt Hoe men a’: Vrucbten rmet nag’/fen, wegflur zynde_ , en ’t fap, waar uit by zyne kracht hag}. ten, laewnrm engehruifien ,d:egemnak2 zyn, de , 18 hy Wat veranderd , meat 20 gyv wilt, am te Medicineien , en andere dingo», die dat h)’ ZYHC kfaéht Wedef krygt, moe: gy ze vee- mm ,-n ‘fie hm/g. mu, w4,',‘,.,,,m,,,_ ‘ ‘ den en bel'proe]en' met geneeskrachtige kruiden. . ‘— 2 ’ gelykwe gezegd hebben ; en men moet‘ dat niet I1; wil hen, die oplettend in diekun(tzyn,waa_r- alleen_ aan Boomen doen , die men wedex plant; fchuxven, dat, hoe de vruchten der Boomen , die’ maat in die noch van lucht noch plaats veranderd men kracht van Gcneesmiddelen wilgeven,'klein- zyn ; en ecliter meet men alle jaren , of op zyn der zyn, en tederder,hoe men minder flofvan noden mini’: alle twe Jaren de Geneesmiddelen herhalen, heeft ,' om zcte befproejen , en dit minder doen ’tzy ze enkeld, of gemengden zy, bewarende, of moet, enter minderwerk van maken, en in tegen- anderen, en ze plaatfende; gelyk we de eerlte reis deel , zo zy grof en hard zyn.j Onder den eerlten gezegd heb_ben. ' ' rang ltelt men Kerfen , Moerbeijen , Pruimen,Per- _Zo gy Wilt maken , dat alle uwe vruchten kracht fikken , Avant~pexlikken , ~Afrikozen , Olyven; van Medicynen hebben , rnoet gy eerft met een Druiven; in den ~tweden rang Ap elen , Peren, Apothcker affpreken , om enigc enkelde Genees- Kween , Amandelcn, Noten , en ‘ ergelyke Boo-t middelen te hebben, die Buik zuiveren, van’: ge- men : maar de ene en de anderen ‘van die vruch tal van zulke, die niet geweldig zyn , als de Ra- ten, zullen hunne kracht niet doen zien, voor dat barber, Lorkenzwam. Senna,‘ Veelvoet , Epithi- ze ryp zyn geworden. Als zy dan ryp geworden mus_, ’t zaad van Karthamus , Mnobalanen , Ta- zyn , moet men ze pluklren bvfraai weder, on- mannden en dergelyke. Natdat gy ene , of two trent de Nieuwe Maan ;~ maar men moet hebben van die enkelden hebtgekozen, die u tot uw cog- een frajen dag , als de Zon vry hoog is ; en ze merk die-nlhg zyn , moet gy op den raad van een zachtjes handelen , zo dat men ze kwetft noch verllandig Geneesmeefler, de geheelfte {lukken kneuft , op wat wys ’t ook zyn mag. Daar na daar van nemen , en flampenze grofjes. Daar na meet men ze op een bekwame plaats (luiten , om moet gy ze enigen tyd weken met watKaneel en zaad ze tot nooddruft te gebruiken , gel k in ‘I: van Anys , in Wei, of Oxymel , of in German- geheim der Tuinen is gcleerd. Zo men aar geen drank , of in Wyn en Water , of in enige aange- acht op flaat , en ’t faifoen aan Zuidewinden on name vocht, naar de gematigheid en den tyd. Di: rcgen ondenworpcn is , zo datze in flaat zyn om gedaan zynde , zal men’er de vocht afgieten en _ te bedervcn , of men ze geplukt beef: in zachtjes nitperfen, en ze in em Vat gedaan heb- . bende, "’ dc fubftantie niet, maar wel de kracht der Genees— dat-hy ‘t meant zen behooren. . snc. a ‘sec.’ ,_7,,.. bendc, 2: met dc vruchten o ‘ ‘ ‘ ‘ ' « . - .. V ' ' ‘ warm laten maken, emze enig1¢)and\?v:fnieged‘n“t,;Eclln1:5 W meg,’ ftgméazdcy’-‘4”d£"J’”! 4515433555 W“ d1‘iY1k€fl,5€1Yk'€1‘ Kolumella van fpreekt. Maar M ,é"g"'y'€ i-U"“k"‘n ’ b5Wb;~Jv"' I”{7"".3° mo? op vele plaatfen zetten Pruimen , Per- mg m /"M'”‘ H V‘ ” 1 en, eren V en, ‘ ' . . . ¥Igez«§‘¥f3»§§a‘:;£i"afi‘:£:: jefaaseziizi$:::;;‘::;‘l:*g:4 ven, om ze te beter te bewa' . . ' C e ‘C "3 "i Z““’‘‘' ten wel doorweekt zullen 'zyn datA'1[Y-‘:ellff‘eIlrucd:1 :1?d::i¥fn’l1d9§tWeeken' ms gy ze heb: Gen dmgen’ inebnbze voézalzien, zult gy een geneeskrachtige’fpys megfize enc §§a§§§?;;e§:r§f§mg-E’ enlm 161:“ We! ge. ae en . ie zonder n af an a ; 2”‘ W23 3 ,55 Wat '91 even eens met deRaz5l*)r}1,en vin :I‘I11aI§;Ilf!f1Il]leng(.?l,(')z::.: vG‘:2?2re:sen'dldglkomt de hast en hoedamghdd der Maar men moet dc kornen, die’er in zyn uitne- de zadem‘ 6 en hebben ’ 5" Walk" Amekfel 5V men; zo’t gebenrt, datdieVrucfiten, duebereid zog denPlgeWeek£ hem. rzeude 2:“ gcrchieden enige kwade gem" hebben. Gy zult ze rnetsuikelt die lgro ante? met her Water befprengt ’ daaf dekken, of met gemalen Zoethout, of Kaneel of ten no geryen m-hebben gem-eekt ; 312° dc -Plan‘ met, gekonfytce Anys , mm de {mask OP dag dc Z0 meglong zyn, en tederen met doen dan groejen. kwflde gem door ,t tegendeel gemZen,Worde em ze an zacl-itlyk lgefprengt; doetmen, gclyk Men heeft em gemaklyke, en gezonde man-ier bekwa n zouge do¢n_, die haar kind zdogt op zynen om Kween en andere g'rote‘vrucliten in den Oved middclmtillty dz end1muedagen'herhaak' Dbor ‘fit te koken, en ze onder ’t koken tot Buikzuiveren van 7%: en‘ mp}-amengeimaklyk de].“"°htk1'Y85’_1 bekwaam te maken, en de ingewanden ce verfter- ve Z“ ZE)n‘I0S1‘y'v!gFemaken’ enfllghaamdte mi. ken. Ne 61 n Water ’ of Wyn , mm in Kammoni enren.b de httten groot zyn , ‘ ml: 3}’ fo'mWYl is getrokken,.de fchors van Wolfsmelk Turbith at‘ ‘old!’ lekwame tyd de mama“ berpmejen meme: of andere Geneesmiddelen , waarin gyddar nndm: 2; - e ’ gelyk We te V«°re,n hebben $9268“- ge Pruimeu van Damns zult~ doen Vygen RaZY_ nlgend Ontgravzenyde planten ,_ als ze nog klein‘ nen, en gy zult ze ‘er in laten vveelcen tot dat 2€'cr :3’?! a .031 Ckkpnze ‘tot aanv deY“kle_1n‘{te Wortelstoe; 1391 van zyn Deze ‘vmchten ’ dus gereed gemaakt ‘ I "}g°.’,‘f e.‘3"°' 19?: vydat men ze niette hard hande; . zullen zachtlyk den Buik ontlafien wantzynemen e"“° mt »d.e"“gr°’3d 'h.‘fle.- D“ gedaan Zyndes‘ r neemt men deloslyvigmakende middelen ,‘ die men mmme :$nmneW%Wwmm= Men heeft'er , die do vr _ . , .1 _ .29 €111’ 5 W036‘! been a-difi ‘van we gefproken hebben, zed] d!;f>Ig§n« ’ofW :11; 0nFd¢]dFh?}l:Il:, gelykwe te vow) van de Boomm zyn, enze niet doen wceken; -maar zy ver’kiezen' fiezeg 9 E en‘ Hebbendg 43”“? de ‘”"?“el5“We" o den raad van den Geneesineeller dc dro er en’ ’d9r met a“den'g9de1.‘t ’. .1333‘ “,1?” 2° 81'°€l€D ad 91’! dfe mm mdig en dienmgzyn myzy kneézevl Z; _e‘krael1tvan de Gcneesmiddelen=o‘pflurpenwggeen nietv m331'.d°€n 26 in een fchoon doekje en laten l}’('X’o‘<(l"r> z»eL.‘er. Wee? b,eP.‘'°.efd “3 ZYWBSEWEGR-‘ " ze met de wuchten in eneyot kokm is Water n‘ eren.vergenoegenziclametinvgputjcyjtgéen of WY“; »doen’er daar na wat Suiker 1; en d e ’ me'n1-n'tverp]antm»maakt:"dege2dcHteD*°ge*5’°" ze dus de 1ekke,-bekken Em] of nemeyn’ ,t 1. C’ i‘ $50163; Hei>})ende;daar na de aarde welgemen at; law ; ‘en Wat dc Vmchten bcian ~t welk 31% 1- liefproeida 20 t nodig isgzetten z‘e‘ hunne ‘Planter; . be" doen koken, Zy men 26 doogr seen 26:15“: in de aarde en latenze daar. . _ : 7 zen, en zetten ze in een Pot - } V ‘ ' ‘ , ~‘ _ ’ ‘ Men heeft’er, die, na1ange:,ett;,§§1;:,‘J,l,1f§}',::1g5 . G'55'.”‘ ‘ ””‘ "“’”“*1}'3‘?‘lI74afe_r:‘en I_7b’ntemen',‘ p re mar Man an’ an Beeflen geer dxeufiég’.-;_'y;_£ gezegde wys te hebben geweckt, ze ook doen dro-. A v ‘,9 :}_,,u,,;,,n-.0! 5511.; en ale 2 idaarna dr ' ~ . i ‘P1343 ms:daaf' me ellézf‘ in een Docs‘ vgeg, amt-5,12% f§“.,;e§;§e“fiY 2° "1. ‘E25911: 110:’ ‘Regeufkalikeu "zy;f‘ * " van doen hebben; en.cer zyze eten ’fcl1rSazy Ze ' 01nFont'einen to makexf dieldeerl k vanl; ' zy Ze; en doen,“ Sum“ bl’: en 20 de’hltte’ ppm Watehdan HWIUIIYRB Wellenz n Svvdlke mt?! is, doen zyze ,i;n.Roz¢Wam. weaken . mu, $03‘ maal van Be;g- , of andcre-ftolfgn ldezet mend‘? Winter in: Wyn, dnenfgr suike, op gm: dennz. e zein hunnen weg bejegenen gel kmen ,S Xe ken innemen. ’t Belle is den naam’ van een '16’ den vzict ’ dam“ CD536 Vunsizzedesn di h't b’ E :6: Q3-“dig G¢“€6S1n€€ff€r‘in re. nemen ik verfi\ S1‘? heeff men nieté finders te doen‘ idanvccl Y zyn’ Van 81 Watik te voren tot hier toe heb efcfh it téV“’°1$é11. en te ‘over-wegen ~’ho‘é lieidtliatudlllitnla ven ; Want -Vhy _za.1.de goede. 131-ooger efig uitkll:e' fl:'£1at,‘da‘a: men‘ een Fontein 1’ Wel’ of an bulst pen‘, die den zieken dienmg zyn en ‘ymor d P’ wil heliben : want bet is zeker dat,d.e "egey R‘ zondheid. Hy zal de menigte en ’de hoeveelggeé Bfonnen van ‘t Regenwater vo’(Jrtkomt3I!l1atmdlz:lI:yl?1: W ’ " . . . ’ " 9 “W 09 mi ;?;'=;:a,Pl::;’;:e:¥,;:*;:°::.:,,z d“: SW‘- . d ‘ Iv ‘ ' gal’ uitdfodgfinld Z6 ‘uw Hnis. aa:?adErI1"voxe‘etn “d Omleggen,’ alzq bet‘ zelve dime” kanvoo: Z0 de M d es te verhezen: . , i a . ' r e zandig, ofi zwart IS ' of dar tfcheuren van de aarde, en als het gras verrotte Leem me; f M - - ~ g Zyvm zal het zout deszelfs zich in 3:-Water begeven en ’ ' ’ ’ 0 mm: kemes zy"met zand "' 231 maken dus ’t.water beter; ’ ’ . oefr 1,: ‘Egg’ 2°?’ 3°“ Va“ ZY“ 9 2°, 2}’ ‘(fin dary, Zo’t Veld daar men’tWaterPerk maakt.Voo'r’t ken (lint rrr1,eri)’td’atZe'v?in‘flyk zy’ “It mem>den' gantfe jaarniet genoeg4i,s,en’t beginrop te.droo- ’ ._ _ '3’ Y1.“ e’1‘Z‘*I . - gen , H106! men ’er nag een ftuk Lands by ncmen, 991791"! Om gout}-dc: Lem-m re: mien, , en even eens te werk gaan , gelyk we gezegd heb- — Vrjrf in een marmoren Mortier, datvry heet is; , -livkn: doe een Kraan aan (de Water-plaats twaalf enaen gezuiverde Kwik-,.,me:. twc dagmen Gesgeea vylfet ' _ten in de geefl; van Vitriool . daar .974 T SEC. ‘ SEC- er op, en lam: rnutsje overgehaalde Brandewyn ,' fluvit dc Fiodl Laat het fmel- dxchtjes toe, met Spaans was ; en een Pergamene gy'ltldenl:ydryan gaarfiaveir heeni. fien tmoet die Fiool welhheetin - 3 en ttekken; defti eer et a_ar en_ oe van en aar zetten, om ‘er zic van te ,:1h\t7}"g§alallI,1e:1u1del laatfte reis tot dat hec droog19- bedleneq‘ D” 01’ een pm‘ Wyn! ee“ halflmnd gcwaar her in een Bowel‘ . ' _ Poejerfulker , en van de_ ene tot de andere kan, Men geeft het van zes grein aan Jonge lulden, zult gy daar zo veel op gxeten, dat de Sulker we! got tien voor de fterke in de ene , of de andere gefmolten zy. Daar na zult gy 0 dxe Wyn vier, vochn of.vyf drnppen van dre Effentre oen , en greten E538” ‘/m”,,,_ 1);“ goud van Wyn geneeit de dne,ofv1ermaaI zo veel Wyn als eenkan xn de an- pgfi are Pokken , de Melaatsheid, Watetzucht, dere ; daar na znlt gy p1:oeve_n , c_)f’cr effentxe ge- cn aé fchrikkelykfte ziektens. Zo men ’t met een noeg zy. ’t Is met nodxg, zrch van eenyekzak te Smeerfel mengt , geneefl: het de Chankers en de bedxenen; als de Surker wel gefmolten Is ,_is de Verzweringen gans dra. Wyn zo klaar , als _ of men daar mets had 1:: ge- daan. Gebeim an: den Balfem nan Gouzl te makes. A e twe dr men Sto oud in zes onzen Maftik~ oliiemden tyd VE1 twe ma?-tgnden lang in warm: I'aar~ Men moet de Gomme Adragant eerft 1atenwee- demefi trekken, giet'er de Olie af , en laat het ken , daar na de Su1ker_\vel ftooten , en zedoor Stofgoud nog twaalf dagen op,geeft vanWyn trek— ‘een fyne Temes laten zrften. Daar na ook de Na- ken; deftileer zachtjes , en de Balfem zal op den gelen ftooten , e_n nemen ‘er op een pond Sulker, ~ bodem van uwe Kolf blyven zitten. . feflxg, of feventrg, als rnenze flerk W11 hebben. Gcbruik. Zo gy een Chanker , of verzwermg Om den deeg te maken , moet men de_1\_Iage1en met gedachte Balfem {mam , is .t can goed mid- met de Smker mengen , nemen een wemrg Gom del voor de Ituiptrekkingen , zwakheid van leden die wel geweekt rs, en fmelten ze met Surker en en beroerte. Nagelen , met den andere wel gemengd. A15 de _ , _ Deeg zo ftevig begin: tezyn, dat men 2e kan han- Gebeim om Gaud bwven van nerguld Zxlvera delen ; moet men ze met de‘ hand kneden , tot Hay: , mz. te lmlen. datze fievig genoeg (‘taat,om ze te kunnen rollen, _ en daar Nagelen van ma]-zen. Dit gefchiedt met Neem twe oncen geefl Va!) Tuthlil 9“ 59” 0”‘ de vingeren tot de grootte en langte van een Na- “ 853“ V3“ 33320115 7 meng he‘ met Flalkandffl ' el, of meer, zo men wil. Men maakt op ‘t eind in een verlooide aarden pot. Zet het 1n zodamg een kruis,met een mes_ Men meet zmge dr eh’ een Vat , 315 '1 behflagta "5 2}’ V41“ GEd1'€‘_7€flv °f dafmen ’de ene op de andere niet legt, doen ezc Graveerwerk , Iaat het daar den tyd van vrer uren dm em ‘ V , ~ : in koude. Uw water zal de kleur van Goud kry-V De Decg van Kaneeg km even eens gemmkt gen , en uw Vaatwerk zal zwart worden. Om ‘I: Wm-den , 315 die van de Nagel ; en gm 2.; re ma. te herfiellen moet gy ’t zetten op de fotnurs ken , moet men den Deeg Z0 dun en mejm van de Goudfmeden. Neem ’t' vergulde houd, 315 men km op papier mllen, Daarna zet men 2: doe het in eenKete1 met deszelfs Kapiteel en Ont- op een klein houtje , om na een’Kaneelfl;ok to fangglas , -over alvwel dieht met een Varlgensblaas doe“ gelyken, enmen doetze even, als de Nagg. toegemaakt,die inEi\v1t1sgedoopt. Defillleer het len dmgem Men heefc een once Kan_ee1van‘.;1¢¢n tot de dikte ener Golnme , en gy zult uw goud V00, een pond suikex, en bewegenze een weinjg hcbben. op '15 papier om ‘t ’er aan vaft te doen k1even.:‘ vylfel van Goud. Giet‘er kou,d Wat -het daar op ftaan. Was 't twemaal- .g- Gebeim am Kruidmrgelen to make». Gtblim om fl”trk!' H094!” ftfl€lP€#- Gelzeim om Elixir mm Parana}: te unity.’ Neem een once an een half fyne Suiker,zovee1 Neem dc geefi vanwynfteen,VitriooI,Nitrum, Olie Van 206% Amaflddens 10nd“ ‘"1"’ Eemaak“ Rotsaluin , van-elks even veel. Ontbonden in de doe daar zo veel Bolus in , als nodig is, om een geefien van gczuiverde Mer'km»ius_ Defiflleer 31. kltlmie 333 52955 Smeerfel ‘5 5°V3“- les tot een olie ; gy zult alles deitilleren blyven, Gabruile. it middel zal de Zieken nuchteren an Ovel-hale“ , to: da: uwe ftof in een wicte fiof innernen, na dathy den dag te voren een Klifieer vexanderd zy , die van aan ename reuk is. Zy is 1183“ g€“°m€T1- Mm T1109‘ daze Rem?-die ‘me d3‘ zonder byten. Zy overtre t de Olie van alle Me- gen aan een herhalen. talen. Eigm/clm/ape». De Elixir geneeft de Melaatso ~ G‘b‘;"’ °"‘ “" £""‘1‘ H"PF”k"‘\‘ “4"“£"”" heid, Chankers,_Kropgezwellen , en Hoofdzeer, Neem drie oncen Nagelén , Muskaten , lange ?°Sd§°‘§ Rn? E915 Elslglecg EEIMSQEYVER Pepe: , Kardemom , of Grana paradifi , van elks S C R YV E . ' evenveel, (‘ramp h_et alles in een Vyzel , en doe her _ . . _R- _ in een Fiool ,en gret daar over wat minder als €911 Dewyl dees gedung _z1t dc Maag , Lever yd 11¢ _ ge rukt . die hun voorzegt. SED. SEE. gcdrukt warden in hun doen-maakt dlt datze voor in is niet vervxie e - d * ’ de zwakheden van de Maag’bl_oot ftaan, en voor vier éoede uren 1a§en,vL§eyeiI?r%gaa§r1v‘m ,1‘-net Edik. Men roert hunneigedreven werk maken ;1maar' zy is van: de 1,e‘y:n’ge1Cfiz‘%yné»Kflk onm._f”en_“.j1‘men ze hog (tern ,t-_ot no_g toe verhandelden , on by de Boukundrgen 12¢;-hebben, wntwit van Ei~, maar niet voor datmcn .geb‘ru1kte, gants onderfcheiden. dc Semen{;ggb:uiken'Wi1 Als zy z‘o dik als geniene S E N E B L A D E R E N , in ’t Latyn 'fiI-in O Sement1s_, datzeaan die mlalrrdgeiiyelzgigavgaepgiélgi Scgilfi-h’y_v’.ng" T15 een Plant’ Walker blademn ma ‘klgven Wu’, 1s‘?y'goe ‘em: een tvvemaalzo vecl die van Zoethout gelyken. De {tam is een elIe- :.“ar'd§-' bgg%‘:,I~1pt§ejy'eT;1f;{leE Egnfngren gemengt,in ee-n boog hoog. De takjes zyn dun, en buigzaarnf De ‘yggrgeglzepel overkolengefirrolten , do’et’er een wei- bloem is geel , als die v~anKoo1. De aart;e]su'zo)$ » SEN. . 1 - SEP... .97; V krom en niet zccrvdik. ’tZaat gelykt wcl near een Becflcn ,' die’cr wonderbaarlyk vet van Worden. D,uiVeu.kom_ _Dz1ar is nog een foort van Lombaurfe Linun, Plaarr. Deze Plant groeit in Toskanen : maar die deFranfen Arbre du luifln noemen. Hy is klein, men krygt de befl:e uit Egypte. _Pmra dalla Valle en heeft blaren als Surkel. Zyn houtis zeer broos: verzekert in zy-ne reizen, datzhy in Perfie Boome_n de biaren wit en aIs_ troffeu aan, elkanderen, zo als hebbe gezien, die Senneblnden dragen. Zy bloelt devruch: die in kleme roodachtige Peulen komt, in 't~midden van de Zomer. _ zeer' geiykende naar de plzltte Erweten , of Kice Eigenfihappcn. De Senne opcnt, maaktloslyvig kersl, dog grater.‘ Van binnen is een groenach- en dunt. Zy zet Gal en Slym af‘, Is dc zachtfie tig pit , zoec om te eten , on wild: Pinupernnatge-, van alle Geneesmiddelen, reini it do herfenen, Le- heten, maar her doe: iemant bmken. Deze Boom; ver, Mild , Long; verfterk: e Maag en ans de plant waft in do Boffcn. De blocmen komen in zinnen: men kan 2c in allerlei ouderdom geven Mn‘ , en de Neutjes zyn in so/attmbrr ryp. Do‘ me: veiligheid , en byna. in allerhande kwaien. vrucht heeftefchier dezblve vkracht‘, ais de‘ 1_>i;;1i' Om ze meet kracht by te zetten voegt men fer ‘by pmmt. . » - ‘ ‘ : 4 : Rabarber, Kaflia , waar in men een. aftrekzel van 5 S E P T E.M B ER is‘de negende maand van '1‘: eenhalf once doet, by me glazen Wei van Scha- Jaar dat met January begint. De Zon komt ma pen. Men meet her fmorgens geveu een uur na teken van den evenaar, den 2.7. der maand. ‘ Dan malkander, en herhaien date in Iange zxekten, die begin: de Herffi. . ‘ van veritoppingen aihangen, welke de vogten ge- ven. Men gebruikt de bladen. _ Men geeft ze niet alleeu getrokken , maar in _ _ < r. 1 y. _ .; ze-lfftandigheidz Win: zy zuiverrzeer welden buik, Z0 111 131° 111113115 1715 810111311108 15251118 111.§f1:1€€.f€ zo gy’er eentlragma van'gebruikt; met een half 5911158911: _111‘??1?1}1.€11 2}? T1108 :‘§5V€11,- , 2 ‘v : dragma‘ Cremortartari , en een weinig Cicroen- M?“ 13681111“; 1 . 1 1158111 V311 C192‘? 1111.1?11:11‘-1 4° 1'93 (chore; om daar van een poejer te maken, en zein 15 23.1611 S 91,1 1118917111.: 1113 WY110.°g& 113111 111 V€§11€:\’i eens‘in te nemen , ‘of zo'de dragma met een \vei- 111081-1110.1‘-.1 111511. Z018 dflgefl.» 51111 Pets 6.1.1 K111P13.l1 Bezfiglaeideenr Landmam in die ‘ , Siroop is gemengd, om ze in gedaante vanPil1en 8_‘€1’€€d ZY11-, A télgoeéeyneen gemaklykert Middel zoekt, dat ook 1/”“"1"’1f"” '4‘ ”‘‘Z'4‘I1 7"" 5‘’P‘‘”'5‘'' 15.‘ r ‘ voor Afmen licht om doen is ; neem in’de Wyn- . 59‘ 3 913- , ' .. 0Ug1?;Vier pinrenfizoete witte Wyn , Paryffemaat. Tor: den achr1'ken van deze maand zal men nog eer zegegeft heeft ;‘ doe ze"il,1 een B01161 met Boner inzouten en te Mark:-‘zenden. 7 ‘ atdeKaas drie oncen ‘goede Sennebladen ,‘ en twe dragmen ' belangt, die zai gedurig wel droger-J.’ ‘ ‘ * '- fchors'Van Citroen, bewfiarze ten gebruike, flop- Alle de—Eijeren die men-van de I-Ioenders totouze pende de Bottel toe, in dat de Wyngewerkt heeft. Lieve Vrouwe van September zalrkrygen , zullerr Dit Geneesmiddel gednrig in gereedheid ge11ou- voorde Winter Worden bewaard. ’t-"Vette vee den, ontlait den buik;—zo g7"tge’ef.t, "s.morgenS, moel: te Mark: zyn gezonden ,.’en' alie‘ derlfalven van een half tot een heel glas toe ;. ‘t is dienilig, verkocht zyn. 1-‘Menlheeft noginrdiermaand jonge z0'g‘y."t .h¢,rh3.a1t§ Om‘ een 1ange‘ziekte'tegenezen. Duiven to verkoopenyzo ‘we! ; als Was onHon'ig.' ’ Menvmoet erkennen, ’d'g1tWe.ons van de Senne in De vruéhéen- van die ]aargety’beginnen min es de. Medicynen niet onthouden kunnen; dal: he: mean on zeldznmer re Worden, dan die‘van' er} Heefiertje, dat men in Vrankryk heeft, ‘en ’cr gehe- Zomer, en zyn gevolglyk aangena-met ; ’tIs dams- ten word: s‘mnaColurbaa,na deze Plant in eigenfchap om goed ze teverkoopen. Men geeft nogPere'ri niet gelykt. Door de Godlyke voorzienignigheid en Pruimen , die men in die maand in den Oven is ditMi'dde1.V€ffPt61d door de1ganrfewcr¢id;voor droogt. I Ditlraad iii te doen, kunnende men daar vveiriig kofizen re krygen, en aan de Annen te ge;- van niet genoeg hebben,» _aIs«.,hec Valle Wordt, ze gen.» - p p M ’ V om te verkoopen , ale eten.“ Om te verk-oopen, ‘S E N YB O M , of Larnlmarfz Linzm , in ‘t vooral als men’ zorg heef: gedragen , dat men 29 Latyn, Calum , 1s een redelyke grote Boom, drav droogt, gelyk ik re ‘zynci plaatze geiegt heb.—Dic gende erre Peulvrucht , die naar Linzen gelykt. kofl niets, en geeft veel voordee}. ' — De blaren zien’er als Grieks Venkeluit. Deeerfie Op ’t eind van de maand zal dc V”ader‘de.~_:_Huis- drie jaren heeft hyi niet dan one enkelcfiam, maar gezins zyne Schapen zoeken‘ te verkoopen,"die lay in ‘t ‘vierde krygt‘ y takken, en word: een Boom. in de Mei heeft gekocht, en ‘t: jonge-veer} flat hy Zyrrzaad rypt in’ de rnaand Augufius. federd dien tyd gemefi heef[_. _ . r , g ':; Hy’ wait in grote rnenigte in de Valei van ;1na- De Speenvarkjes Worden op dien dag verkogt; nia , an op de Bergenvan Gualzta , 'gelyk Durant: en 20 de Moeder.des‘Huisge2ins‘€ze heeft, kanzy verhaalt, en bloeit in Msi. Men zaail: hem in vet- ze te Markt zenden. , te aarde,na dat men her zaad eerfi: in waterheeft 1. . ‘ ‘ V‘ L ' laten weeken, om aanfionts uit to fpruiten. ' W“ 73”‘ ’””’_1” ‘J1’ ”3‘?‘”‘1 "‘ '1‘. 'M°"’ ‘*9 He’: zaad gedronken zynde,veroorzaaktbrakim W1” 7'10?‘ d‘’‘’”' p ' ‘ gen, ‘ruaakt de vochten gaande, en pynigt bet lig- Zo de Plnnren groot , en ‘t Land 'fle‘1'15.Vg§me'{f _h.1am. Her heeft de zeifde urtwerking niet in de is , kan men nog Andivie tot den :0. verplztnterf, . H11 1111 11 h 2 dan . ~ 7. .." SE11. LSER. SES. l-andivic. top troswys ; in ‘t begin is zy groen, daar na wordt de- ze geel en rood. De wortel is groot, rond, wit, en gevlochten, en gedekt met een los vel. l Plants. Deze Plant groeit in fcliaduweby heg- ‘Zy bloeit in Juli. De Vrucht is in Angus- 980 dan word: ze gemeenlyk nog Kw Men zaait op krachtig land, in ‘t begin van ze mnand, nog Herffl-fpenafie, Kervel Radys; Winterfpenafie , ontrent de helft der maand, met Kervel, Wortelen , Bloem- cn Gelling-kool,V_Veeu- gen. kroppen en Radys, dog op de twe laatfte 15 een tus ry). _ _ goed “ma, van doe“, M, Exgenfcbappm. Zy IS bitter, fcherp, heet, trek- , De hooge heelftamde Ypen, die maar eens’sjzmrs «kend,' en..van kracht als de Kalfsvoet. De reuk gefchoren wordcn , fcheert men in deze maand. van ‘t kruid, of Wortel is goed voor kwade ogen_. Men zoude data: made kunnen wagten , als met de De Wortel_met Wyn genomen , is goet om venyn Lindeboomen rot in Oftober, indien de jeugdigfle van ’t hart te dryven. Zy zuivert de inwanden, fcheuten dan zo'wel te fnyden waren. Maar ’t maakt grove _vochten _fyn en geeft ze deurtocht, Iron: is harder , en de Schaar kan ze zo glad niet al man]-it ze met loslyvlg. ' fnyden : waarom men ‘t vervroegd. S E R R A T U L A. Zie. Eike (Inga) Men fcheert 00k in ’t begin der maand Ypen en S E S E L I. Dees naam word: _aan clrie plan-‘ Elzen fcheringen die van onderen getaktzyn, voor ten gegeven. De een word: Marfetllife Sefelige- de twedemaal. ' . heten, de andere Etltiopife, en de derde Moreefle. Trornarciifen , Ranunkelen , Anemonen en Hya- Wy zullen ze alle dne befchryven. , cinthen Worden ook gelegd , om ze des Winters met glazen te dekken. De Graskanten worden voor de derde en laatite . ‘ maal gemaaid. Deze is‘een Plant, die na Venkel gelykt, maar D5 T“1’91'0Z€fl 3 die 0P M33 hebben gebroeid. is wat dikker en korter,‘ met clrie viertakkenvan Worden in ’t laatfi dezer maand uit de aarde gcn0- bovén, daar een tros van bloemen en lange zaden men. Men fnydt haar lot af , fpoeltze fchoon at‘, am komt, gelyk aan‘ de Dillent en legt ze digt voor de glazen in warme Stook- Plazm. De ware Marfeilife Sefeli groeit overall kaffcn, of op andere warme plaatzen te drogenop in overvloed , voor :11 tmfen Mafcilje en Aix , en Plankflm ontrent Montpelier. Zy bloeit twemalen , in ’t voor- Bofclzry-ving mm :1: Sqfeli '1/an .Mmfei1je. Men heeft in ’t begin dezer maand nog Aalbes- jaar, en de herffi. V ; fen, Pruimen , Perfiken ,’ Vygen , Franfe Madam Eigenf:/aappm. ’t—Z=iad en de.Wortel hebben dc ‘.11 K3m3€1P9|'3D. Saffffifinpefen , GezegendePeren, kracht van Warm te maken ; als men ze in drank Bergamotten, Rouf1"elet,Robine,Kafl'o1et,Zomer gcbruikt ; zy zyn goed in ’t moeilyk water maken; B011 Chfetim Musk‘? . 416 gemene B011 Chretien; en als men niet kan adem halen zonder’t hoofd op de 3H1V€atS.1’6ndarpeer, VerteLong|J6, dc Beur- te rechten. ’tZaad tot drank met Wyn genomen re Dojenne. Waterzoete Druiven , Berberiffen, bevordert de koking. Okker- en Hazenoten, Appelen van vele foorten, _ b V ‘ _ de Koninklyke Pipping , Dantzikker Kantappel , Bcjfcbryvmg van de Moor]? Sefélt. Bloemzpet, Bloezuzuunzoete Naantje van Bevet- , , . , - ning , Brandzoet , Heer—appe1 , zoete Banket-ap- . 139251539“ P1an_tr die 1>13(1e1’¢“ 1139.11 315 119 K1Yf- pex, zoete V,ieDd.appe1 , Kalviue, Rozymappeg, of ze moeften klemder Wezen,.wat langer en byna . gale en rode Franfe zoet, zomer Permain,Zeeul'e 10nd» me} fneedjes rondoxn Zaags ,s_. tgrootfic Griet, Zomerprefent, rode Pipping, Braa1nboos— g‘3‘1e°1§e 15 V311 ‘We 1°11 ‘We’ °f “C V311‘ De appeh W3terzoet’Witte Henegou,Lanm.enzo¢t, Plant IS hoog_ , hebbende de Pcam‘ twe ellebogen 131-genzoet’ Gmauwezoet hnog , voorzten van takken_ met inollen gelyk de Men heeft nu nog de meeftc Aardvruchten van D111“ ‘Z3111 15 z"‘,’a1'F en 1111‘ 315 1: K°°"’' .35 mamden gunyi 5,,“ en A,“/;“,_ De Mela‘, Plaat:_. _Zy groext in Provence en Lnnguedok. nen verliezen de geur doortde koude, en men wil Z5’ 1210511 111 de 11‘?1111- , .i. S f r 242 niet meet; deRQoml'eBoonenzyn ook fchraal, _ E1$”‘f""/’P"1- tzaad ‘"111 de .Et1“°1’1§ 6 fl‘ niet fmaaklyk en weinig. Dog jonge Spanafle, 15,15“ $°e‘1.V°°1' dc ‘.7“11°”de'z1e.kte' h Ian: C Kervel, Radys en Cikory-vvortels zyn veelvuldig. Y191'V°"-118° 11161911 13 d1'1“ke“_gegeVe11d’ e pglben A‘nMc1:n heeft in de open lucht Tuberozen , 00k 1516 Vg1‘ét:1}:1';%:1t1 dc‘ J°11ge11 ’ dc 111“ en he en 'eier.enen ‘ . . I. ‘ Z , - ., _ in RP E NV'i‘oieIEIteK ,_ 53$: iI?’tL Men _B=f=hm/in: W» 41¢ Mm-’=lT¢ .3¢fi"- 115 ‘?."e.1.’1_%“'» heegtser we {omen um i die van bladen, alsdeScheerl1ng,,y00rzle1115. be.- ‘ halven , dat ze watbreeder. en dikker gyn. D_e Wvws ’* en “":2;:,M;;‘€;‘£*§:§;::2; , zy ma t e oem onne c s z 2 geeft een rechte fiam, (we ellebogen hoog, zaden bgeladen , die rnilten en vleefiig zyn. _ _ zo t ik als een fiok , glad en gevlekt, als hetvel Plarm. Die Plant groeit in woefte en vochtige van een Slang. Schoon de meelté vlakken rood plaatfen , aan de kanten en op den Berg Ida. Zy, zyn, de bladen zyn de ene van de andere gedekt , bloeit in de herfft. als in de Scheeden. Delfelfs vrucht komt. op den Eigenjcbnppen, ’tZaad zo wel, als vanMar1‘eiI!e , T 1 \ se- , I SJAWSIK ’ «. VSIN} gclronkcn met W v It .1;.::. ‘ ' ' , _ , doiztze kokemhet §l<1:I’et\cifer fifvdilfglieniiilgtyiiiiiiiage éfilifgtnniliddkollincn er wedel afldcrcn m mats Wort’ bnik,,dbetwateren;iszeérgoed voo1'deDruppelen echtet zwzelrt (IJ11i)tln1Z)i*eia1l,:e\eI 11111611‘ {we r’ Z1'.Z1°11‘5’ gt? 221:1-E I-\sIi'1tc%1tI St? er/if 6 s§1ndendvo3nl1l1§1fi§n;zet groéii.’ , ' I1 ‘W? emu) r‘n¥’dt’IS: altyd ‘flee . .' ‘ l _ te , geneeib dc kodde.?ier.k1o(:)2: ;eis 20:11 Eiiletice SylI';[(-24¢”. Die Roam g1'oemui iEgyPvfe1’— Rhodtm ademhalin ‘t-Be d cl 1 ' w L’ -' ' ., .-.» Zy is vooxgallce i.iu%ni1i:§7ifi3a1:ri egg1¢())e1¢iI.e.lid'ZecilirLi1u;i:i Sikiligrinfibqflnzi Men zggn dét dc much: Wlmdc ze viervoetige dieren doet drinker: brengen ze de datze r(1)i-e1ts\l7;<§)eedtzc1I,J’l$It1a12:i‘t‘:lnab1*1inl¢i ti/[opendemmmr jongen em k] k I 3 _ a e aag _oet; en _ s LAgL oarzreri "mum in 1: Fnms, en Pfigaffidrilgaiaipiiiifiizgf,'§§f,f§u1(}’if§%1‘°1I%e1Y§=» in“: at rm 1‘ '- 1, r ’ - - 4 . 1s-_ n’: c- B:j'¢brg1/1-uing:W't”I?ee1i) P355 gf: ‘lai;{1ux m / Eomen. , ‘ a , gm; 0”‘["d’”£”'* Z7”? mg ' dc SIR O O P is een mengfel waar aan men een Neem Snecuwater en vryf daar de deelenqllxiie . weinig Xyfs gem , en met Waters gemukt wmdh en is ‘ex een onhleding , maak 555.“ P“? Van Ge ’ uit fappen, of aftrekzels van bloemen. ,Menheefc en wit van Eijeren; en leg ‘t '61‘ 0 ze van vclerleijc foortenienigen diencn niet,,dan 11- . i d S1 kk n, fiagnpzc, *7‘? 155 28 gr op‘ de finaak de anderen Worden gebruikt omdc Vzflkfeelgtigexg di: zglfdg kr_:lChPV°°‘% ‘W f°°" van 0"‘ ggondhcid te bewaren, of cm ze re herftellen. ‘gemak. . - ~ ]<'gu‘fl¢> Alzinéingen, ‘ Sirapm gaed om te. drinker: en lrewarm. ‘ “ _y I , ‘ ' H simp ids-ugh“ Aal}aefl¢n.' Ne.€m’Le1iJ'<§n'°”° :“Q11¢.Y“F“V9fl:e§;1‘v?r‘§sK§v5e Men moet rode Aalbeffen nemen.,;ze opueen ‘ms ’Ka&oreunq’vaq ems CE; mtlfrfrr, égI15.aIde~Bran. Temes in een aardenpot kneuzen naar gelangvan 03°C“ ; Razyggaglggloficlgoé é1lésgihieeulbekwa_ »de menigte,d§e gz maken Wllt ; dam in z_lIx‘1tgy<éc: dewyn ‘We 1 . , ‘ r: ' K or in de Kel er rengen en ze op een on me P0’; - doe 25 ROM“ 0"" Hem "§,“,‘};ef§E,a°;°g’; Xlilzmk zetten , zo , dat ze’geen aarde raakt. bus smecrm.’ bewaar h‘et"9m dam Vail e dragen ‘ da: zult gyze drie,of vier dagen Iaten ftaan,waarna £5 gfibrmken 9. da“ M’ "R gy Zodgizmking’ en gy ze zachtjes in een andere aarde ppt, op eenTemes gy‘€1‘ 9115 Plea?’ Va“ ““aakt’9P ~ -. u I ' zultvafgieten. Dzzar na 2111: gy’t in e_cnLek;ak1n- dikmual dear van VC‘?¥3'?d°.r°:“"-' :’g‘[«‘rans9 en ‘ten afloopen , tot. data he: helder 1S ;. dam: ‘na 51 R 1 N ’ ' L’! '7" .of “"3 ’ ’t Is«”een nemen vier Ponden Suiker , "Wake SS’ 1“ 3511 15°‘ Lilac .571 L.‘1"‘1fl““‘“v‘“ FNCF1§r\ glfisffinde-(50,. peren -Konfitumpan 'zuIt.do.en ; 611 d0€'l‘»‘31' Water ifieefterggwas " mm v:m—metr1- fivggfgg ’we1keiéc'H- :in om ‘us ca laten fmelcen; en Iatenze koken_ tot ‘tenheeft; de ‘geméne en de Per‘: ea-at dc mme.d;aadfpinnen toe , dat is tot een fierlce kokmg, W‘ 91°‘ ‘7°"f°?“u.e“ ’ dz.“ dam mi . . .. dragende wel zorg, dame me‘ bfande; 3“ “L5 W kleinfi en fraatft 15. ‘ V - in die flaat; is , zulr gy,‘er twe3p1é1t}e1n;he‘lder Aal- ~ - ‘ i 4 . ' -. - ‘ -b fl‘ mat in doen ho.ude’er e c u1m paan on- ? 3¢1}'?b'J”f(f.§'_’f":’j5j'f’”‘”‘*Pf’? . rd:,f¥,m,te ma];en’g1at,de Suiker zichnie: aquam- ‘ zy gféeitdbt een }58.kjWm€ h°_°§‘°: DE {$033 ,te. . Gyizult zeaeen weinig 13"" ‘Wen. vD1‘e.-ge- - ‘ 5.’ “oen. De bI=.1d,¢n .13!‘-‘ed: Pmmg’ a r d 2 nde zwlt hetop een goedvuurzet-ten. ‘SEW H . ', bl. n nv main v33-31 Y u gy . . gen ma kander .9",°1'=~ D?‘ . €31.15 .fyiaa,t?;k1e-m~’ ‘en brengent a‘an dekook. ’ Draag z0_rg, d3‘8Y “'5 nan tfdiT6I! » bmuachfig 1 °» 1 ‘t’ er Wm em; nie: te lang doe koken,,en cwel fchu1me,tot dat plat , in een Platte Vr“.°.ht. ’ 3 5 een Y2 i he: kookt. Om te weten ofhet genoeg g_ekookn}sA, iek in tween geI'Ch€id5“-' ’ . - . ' tmenwato een le c1nemen,en drxe,of me! P , moe P P . ‘Plum. ‘Men tee1I;_denPB09m,}fi t‘¥“_3e“,- d dmppen na malkander 1n water ‘later: .-vallen--;.Als ‘ Eigmfcbafiegi. ,’.¥.[!?3‘,1"a‘?If‘%§35g?‘§€ir?}‘k§{1 i’ ,deze op den grand van :’t glas, door‘: watei been cn men n§:;§1t_1I:18§' inVpo_ej§1.’_; .A a. it} - Egan;-inke_nf,‘ zonder vecl te, fmelgen, iulaggaer mwekined=neewW<'"£-'~, 4 W%=‘°°P“*:n“§:::;§*:,:‘::*‘:;'z:2°::s::n;‘ men 2:3“ ’ V * witte enbla.auwe- ‘ De eerfte 1s ze V 231111.: en,“ 8}’ _ K nndcre zo g_emeen-, ‘en ceelt zo v9cc>tt],{k:nInen,e; Siroop mm erfeni . °m ze mm te hebben’ moat ultra ‘ -Y’ lk ’ V " K f ordt even ecns gemaakt uithzrieni,-'1: g€€l'l‘€~1'— aan den voen uitfpruit. §W€ De Sxroop Van er en w. » Mk goed i.SJY:anE€I;1;:§fi:;; uitgenomen, dat xnen ze mec lazit fiazin werken. die zeer w:_:1;1»n=de‘1‘umen»_toont,1ri( cfmbo ‘Hen Mei; en wanx1ee;_de P>er{1l$ii3- 51} ,9.‘ 5; mam Yer; J . _ 9“ a“de1'°B°°m°“ mhmme-n ofuzyn-' ‘y E’ t we! I e Afrikozennemen tot zes onder de anderenhunnekleur, tgeen eenmengfel 1‘/«gen 5109 Vgtpkken {nyden dam mmoet . . "' . nvenzeaan u I . vgm verfcheiden fchoone4k‘1euren xnaaiki, die tge §n'3eY:]_e€r Erie’ of vier Pimcn Water 5,‘ doen’ .t,meF 2”“ ‘}‘F".eme“d ff‘”"“f§’§gk -en‘ AflegzeIvoo1'tgc- den andere we7l doen koken, tot datze byna gaar De Sm" w°r~ t "1; « v - b umi‘. - men zyn. ;-ize half ‘Karen koud Worden en deur een To- kweekt’; rc‘ Gong me; miectfr m/ge I Tuixylvlguizen mee doen. ‘Dit gedazin zyude zuir-£?‘er f¥'.W31v:er kaxye; ondertufl'en;Wande reven en A dz: van ne,men,_tg.een gy,~d.Od1_ eén Lekmk zukhten Ioopen, en ’c in een Confytuurpandoen, Ifnetvviér , d Suiker gefm'o1ten in dat water ’tgeen gy pnder t wandclen. latendkoixgn got dat her Strloop ilSf0Cf')6cY11eeé,I: ' S’ '12. dru 0 en oemvaneengasva. ,r Kwekmg W” Barfly .. mug . .‘ kokien EH06! menmet fchuunen wel oppeffen ; en zy word: niet dan van anegzels vourtgctecld. 315 hep‘-gedaaii is’ en ir'3devdikte-vaniStfoop.' )Daa'1n'a‘zél-”1n'en'Hc~ pot van ‘t vum riemenv, en his desiroop Eynaikoixd‘ is , ‘kan men ‘er twedfuppen‘ Qlie van Kan‘eeI‘geo d'eItille’e‘rd‘»bydoen, en 20 veelflolie van’Nage1en, met qntrentveén once fyne Suiker i‘n;p'oeje * 1' _' 5 KY" 1"" .‘ .l : ._ ';‘ -Eggeyfifiappsniwfi Je'Sig-b»p“mi:>K¢_zxaén., — ;€Dc'Simcrp: {V311 Kween '.' herite1t:d;:»'&!wa1ilieden- vmnzdei Ma_ag:;:1doet ,»heI:.brakeu‘ dphourB’en;,~“helpi*' de koking der=voch!en., geeftv-eerlufl , verteenc de kwade.vmchu2n',.x'en.fle1tze,in fiaat om te, Worden uitgedr.e.ven. -; Zy: flaerkt d'e: ingewanden_,Wor'dt:ge- iukkiguin Esui-lcloop,‘ in perfingyen-,:;lle:1bi:;1fg;mg gebruikc _,~.i die=Lvzin«“fCheIpe vochtqn Jxzeqxtgkonm, nfzddo: de»_zvvra~khci.‘d Ider usleelen. _Meni geem ze- tnmeen‘ once. g-Men kanze alleenzin,-éenflepelzne. men;;_.of. z_e1met.»:dr:1nken, ef»Gerfic-ndxa1Iken—, worm gedurggdu dranlgmengen. » . ‘ ,_Sirqopvvan-.Vm#Ibq4zir dat uitnemeqadgh. , I Neem e6n.ha.‘lfpond,1 of mecnblzxden. van Wrou- wenhaair, \da1’ van zyne’ takken Wekgezuiverd is; een zpond .K:rfl"ona'de .,. of sfyne ‘Suikerv ‘;: Itampzlles: in een Monier.-van M:wmor.,;‘een= kwzxtierunr. Doe 934 SIR“. Doe die Conferf in ecu aardcn pot , oxn'er u op de wolgende W ze van te bedienen; Neem een Mursje en een‘ alf emecn water 0111 re drmken. vier oneen van die eonferf, angierhalfpond Kafl'0.- nade, réf fyne.Suiker,, eenwic van een E1,,flahet famen ; doe het zachtjes motfeen Stroop koken , welke gy zult laten deurzygcn, en bcwarentot d3-t gy ze nodig hebt. ’ ‘ ~ ‘ Siroap war beg in ydqodxwnlaod zyn} K " * Neem -zoveel Rozenv’vater;a1s‘Eaiz dc Ia Reine an Sixiker Kandi‘ ‘,' die gy 'a1lengskens’ovei' "’: v'uur iult lziten fmelten. ‘Hiervvordt een Sttdop van gemaakt, die,metKance1water gemengd , aanhun ~tvonderen_ dost’, ;die'in"doo‘dsnood1eggen. ~ ..3‘i:-by‘, em ;C:'}7él>'ar'l;i ‘ ‘ Gy moet om die Syroop te‘n‘1a-ken flnemenv ge- hele Ger&»,"-vvortel van’Eppc, .Venkel, Afpexfles, raauwe witgte Wynfteen ;_ vvan :e,I},{S;tW’£: .pnc_e_nA; bladen, van Cichorei‘, Paardebloemen , -Endivige, of Haze 1.«atouvv=m~ ?t.=f.W€.d€:f0 9rt;»g<;r.mn.e emit.- «ge-Sla,-jiiezende die-, we-1-kc f)‘.eJ:_;el§__even als door; [nan hcbben Levevkruid. se Dnivekv¢W.el«, H0???» .. an.e1k ‘eenshnnd val-L; '-.Vrouvvcha=&i.r -van Ment- pelliee. .P.0!¥=xil2‘1ec‘elnn:ti‘tltefnonf)(E‘ d I Of [W8 . _,einnzgzasafi:e::a:2:2::::;,*::¥.";:::?; ‘si:‘leig::":sfsegswss::§°°:§1a*d=’ mgetrokken, ‘t ltoofdvmoet te noog nog laag leg- des llghaams, die geen flapen toelaat. g e ‘ems 89“ 5 Want re h°°8 leggende, IS men aan herfen- De Slaaploosheid kan ontfiaan of nit ref h fiekte en benaaude borlt onderhevig; en men legt vochten en de bewegingen di’e daar iritcfrg zo gemaklyk met. Eu lcgtmen te laag, hcefc men Vat” V°0fk0mt; en de kdortzetr die daa:-1 ' moetlyke dtoomen, en men llaapt ongerult. Men V° gem mt moet mond, noch oogen open hebben , ’t Gezicht D00! ongeregeld te levetr ’c gebmik van kofi , . 'wordc’er-km: en zwak van ;- en de mond droo die kwalyk verteerd Wordt en belem, dc dew , _ en om dat ze met"d'e gezondbeid ftrydt.‘ Wat é Waaffelning die daaznuitwolgt. 'Atmen aangaat , die moetrmen ktuisling houden, Door hoop. op,-goed, en vtees voorkwazid door i 3 dmefheid en"ha’Ee°’v' 9f dc 6715?, of andere drift; Om /Imp te alerweflen. fi":isp“em:1i3§d’ °f maskauen : “Y 3133? Neem gelnene Rozen met een wit van Eigefla- kwaads, en in Zgude Ini] (:1. i5H°e‘\? t"°°1'§53‘ 1'61 . ~ ~ - zy me goe , Iiiiiig 3 M“:- _ dragma, ais men na bed gaat. >sLA, SLA. V V —Midde!en war _/laaplaoslmd. 1:186‘?-’ dlgzfltdg-a{';1a§fI0:)<;3':3r;§1:x‘rii:r;¢)eIn: zfisvggloffiir Om de eerite foort van Siaapioosheid te helpen . den die by hen zyn. . most men van tyd tot tyd bloed iaten, kleme af- Men moet ten dlen einde ‘t Iaten op den Ar gang makende afziedfels rnnemen ,. die met 55"‘ 611 dc V09‘ g€bW_1kefl. fin dat zo menigmalen her‘- ne , Tamarinden , of Caflie , en Siroop vz1nPe1f- h_a1en, als men t nodlg oordeelt. Menigmalen iikbloemen gemaakr worden , of de algemene 51- lxchte‘ en aachte Purgeerimddelen gebruiken , ais mop; fomtyds eens baden, of wa_flingen_ van a1le1'- zyn Iainarrnden, Kaflie, Srroop van Appelen ge. hande foorten van kruiden gebrulken, d1ebe\{0Ch- mengd, die van Rofen , of Perfiirbioemen, Katho- tigen,ve1-zagten, en in een goede gemaflglneld dc l1c1_1m duplex , Cremor ,‘Tartari , Sal Polychreit, ingewanden brengen. Men kan o_ok In t gebrlllk Krrfial Mrneraie.‘ Men moet zorge dragen , dat van die middelen nemen Poftelem , Sfllade _{ Of men den Bulk ruun houd , en gene Peulvruchten Nachtfchaje; doende daar twe , 05 ‘me Efelnen geb1_'uikt,noch fpys die kwaiyk wil verteren; zich Saffraan, de Siroop van Slaabbollen, of Plompen matrgen van Wyn, en voor al de oefening..Men by ; of de Melken van de koude zaden gelflaakfs kan_ daar by onder het Hoofdpeulen leggen een of Amandelmelk ; of men kan deze KOCRJCS ge- hand vol Dillen. b1'“ik°"- , . Middel te an an Iwxbeid. Kath?’ mar flaaplomlmdl ’tAder1aten moet fnenfltenp eerfte doen , maar Neem’t zaad van de Hayofayumu: ,Salade,Slaap- het moet niet overvloedig wezen, of daarmoeften bollen, zo veel van't een ais ander ; itamp zewei tekenen van al te veel b1o_ed zyn. _ ondereen met een weinig fap van Salade en maak ’tBaden in laau vvacer is ook goed , of in des- ’er Koekjes van; waar van men zal nemen een zelfs plaats een afziedfel van Wyngaardbiaden, Salade , Nachtfchaje , Plmnpenbioemen , in een Z0 men geneKoekjes kan gebruiken , zalmen’e1' kete_l, om daar ’s morgens en ’s avonds met de voc- een gias Wyn voor drinken , waar in men zal heb- ten 11] re zitten. , _ hen , twe dagen aan een , Boom-moft doen trek- Elken avond zult gy een glas afziedfei van ken. Men kan onder ’t I-Ioofdpeulen van ’t Bed de Siabladen , en van ’t zaad van‘ wztte Slaa bol- A1fl‘em doen ; of de flagcn van ‘t hoofd metBran- len, en van debloe1nenvanP1ompen nemen, oen- dewyn fmereu, waar in vier, of vyf greinen Kam- de daar een once wit Papaxrerzaad by. — fe, Zyn gedam-,_ GyzuItdeRozen-o11e met her Rozenwater men- De twede foort van Siaapioosheid moet op de gen, om ’t op ‘I: voorhoofd te ieggen,zonder Wyn- zeifde wys gehandeld Worden,ne1nende, dat meet azyn, of gy zult de Nachtfchaje, de Salado, en de is , een manier, van met de andere firydig, aan.- bloemen van Nenufar te {amen ftampen , om ze Wat de derde belangt , men 2211 de derde befl: om ’t zelve deel te leggen. door redenkavelen verliezen. Gy kunt ook een _Srneeri:ei op de flagen van ’t Men heeft Slaaploosheid, die door de gemeen- hoofd maken , mel:__v1_er gremen lmudanum ; Wel- [chap ontftaat , welke de Maag met de Herfenen ke gy met een wermg Vrolen ohe zult mengen, heeft. Men heeft niet dan een Braakmidtiel no- op ze op den tyd van flapen aan ’t hoofd te dig ; door Buikloop, wanneer middelen, daar toe fmeren. _ I ‘ dienitig, de flaap moeten bevorderen. Door’t al ' De ontiteking van de herzenen en desze1fsvl1e- te veel fpiilen der krachten van jong getrouden . zen! tgeen Phfenefie §€T_133md WOW?’ 611 33“ ge- wanneer men zich een tyd iang van byflapen moet durig raaskallen bekend is , aan waken en hevige fpeenen, en zich door vochtige, veel eer dandro- koorts, ’t geen gy met genezen kunt, dan door ’t ge, fpyzen voeden. . Laten op den Arm , de Voet en he: Voorhoofd, Zekere iuiden hebbenzo een ongeruiteflaapvan die gedaan zullen Worden, ‘zolgens de aanwy-g fchrikken en opfpringen, dat ze niet weten waar ze zingen. _ _ ; zyn , of war ze doen. Hrer doet de ievenswyze Gy zuit memgmalen geven Darrnfpoelmgen met veel toe , ’t al te graag eten en drinken, geiyk zuivere Melk en verkoelende krulden ; gy zult ze ook ‘t gebruik van Kool , Knojlen , Uijen, Peui- ook van Water en fizyn gev_en. . I vruchten en dergelyke; desgelyks droefheid,hart- Gy zult _den Zreken dwmgen memgmalen te zeer , al te veel fluderen. drinken , die in dic raaskallen enc zaak , 20 110- Men zai ze genezen door poejer van MeIi(I'e, dig, vergeet. . voor en In den eten te nemen tot een half drag- Gy zult een Voorhoofdband met acht wittc ma,met Wat Confituren ,of een flok zuivere Wyn; Slaa bollen en ’t zaad op _’t hoofd Ieggen, ’tgeen of men moet Meiiffe-water gebruiken tot vier on- gy ooten zult , met drle vingergrepen van de cen,'met een half dragme Latu-zaad , dat we! ge- Piompenbloemen, en een welmg Rozen-, ofLatu~ kneusd is , of men zai fineren , op ‘t dekkleed water; of gy zult op ‘t voorhoofd de Olle van van ': Bed, eeritgepiukte Pafielingen. witte Slaapboiien fmeren , of van Mandragora; is Men heeft’er die ai flapende opitaan , die uic de Slapeloosherd zo ongemeen , dar’er de krach~ her Venfter , of in Putten fpringen ; of in de Ri- ten van den Zieken door henen gmg , kunt gy vieren baden», of op de daken werken, of klim- uwcn toevlucht nemen tot de Landanum, waar > van 99° SLA. ‘ V pp’ van gy wcinig‘2uIt gebruiken en tra swvs, ‘van h t t ' .' drie tot zes greinen , uit vreze , datzj door een vzfn dlgneifgngifulgngrxitkogi blgft 3;mhc.mdcl.) ’ dic gift, met naar geiang, de zieke met in een dood- aanhouden na een ged’uri eyk 00 yk- ’,2°.t MY” flaap Valle. Gy kunt niet denken op ’t Buikzui« der gevaar g com’ 15 cmetzou‘ veren, terwyl de vochten in bewe ii , f ’t A1 ' . moefl wezen door ‘t raaskallen , d§t ]ng1eznyneen0Pa- plexiehetenkgiig ’zji1tghHgfduun ’ re-I 1'35-Ten‘-’fie 1106311! . en gefchiedt door de overeen- Men, zai wetgn of :1, 0 'Lamheld' komfl: van de onderdeelen met her hoofd, of door zo braken of Wni en‘ 3: mt‘ de Maag voommmt; een Galfheerfende in de Maag. Want in zo_een ge- bet uit de’ Moer vg at is voorgegaan’. °f ‘ht val doecgywel met builczuiveren , door middelen, ontrent het heili §°"k°m' ’< 2° "1911 emge PYH dierde Gal in den eerfiengraad afzetten, alzo de ‘gewaar ewordeng., Em ’ e.“ f°h‘““°1e'd‘3eI9!1 is ondervinding leer: , dat een afgang daar OP vol met enegmoeilykheid v):1(:1rk‘E1Pe‘ Kan de‘L0ngen"Z-Q gegdf A*“1fi’rI:\1/=I1sIk]z1)lI]c5r1Eg<}:1z]:Eet’c. Zie. slapm. men itekingen geleden 11cer:gicne£e’§31:iiiel1§’1h:3i§’ : .1 N - _ . - ep kwaam zyn , om flaap re verwekz1rS;er;)?ul11\{Ifee‘:rl1el€¢‘:¥ §§§:l11§§n";°§‘e3 de §*°k°“ door Geneesmiddelen zen— en Popeljoen-zalf, van elks een once dunne In een Siiaa ’zi§l?r 16 deem] goat extraét van Opium, een dragma Olie van naad uit in een A o 15 ' ‘tie; rllxwet men voorrchryven’ als de Hyoscyamus door perifen gehaaldv, twe 'drag- nooit daft £1 1):: e oudens dat men zelden’ 0: men ; fchud en [la het onder maikander , tot dat pen zettenv en n 5108?‘ Men mag: V°eI°—erK°P‘- her we! gebonden is , en bewaar het Smeerfel -V Wierook of Mme Fmge Vocht Wat 9°61” Va" lQ‘¥i't‘oP ‘t voorhoofd envde flagen van ’thoofd tn; rad,en het,hoofd 5:11: 52333239 Msm vuildfer die eggen. ’t:Bedaart de re role dr'ft d [1 ‘ - mu” °P en arms maakt flaap, en bezadigt ggrotc pyrien. er gee en’ éggeefe z;V°a1f1te,L }:,VZ§a:d§e§::]g:“’.te E’°”d°" 5 9;. , ‘ dmadj d h‘ , me een roo » «vndergewm om tefla1>w- mes: .;i— ;:ae:°‘;L:"%.z‘o::;e::;:.*‘3::;fi°% ‘s :2 S121 in een kommetje een ftuiver Rozen‘-olie, met ffielteggsgeififiaflgrirltvan H?PPe’* of Ben Nachtegaal een weinig goede Wyn-azyn ; doop daar na in dit de gal ener Kraa a eniga , of c gantfe hoofd me: mengfel een klein wit Lywaat , en maakt ‘er een De Slaa ziekteuv<:<1J'ge ‘ta Wyvem Windfel voor ’c hoofd van. 2:11 door baden ’enl:§é§12fe;{‘y§1§'%‘3§’§§’§k°‘“" d- I p . e gene. /lnder, dat dekrgazm: niei fr!’/I. ::?(){:?a;:iser?o§‘Veen flapen , of liever ene flaperig- , re tu en een Cam: en Lttlmrgia in is, die rvalt, 20 dat gt een Apo. -V Stamp me: maikand d‘ bl _ - - . . . pen, twe kleine Slaapbcifienr:eeenO5i§§2r;:¢?e§¥‘)rng- :::,n.2,:§e:;Eé§;;]£l%3;gmigffsgtfii(vgrukki , ' : ng. vincie-rozen, een weinig Sia ; doe ’er een fcheutje Daze d . W “M n b ‘d . E . Wor tr door vee1h_erd van m—ny.t VOYM ,tS’ho(<)>;=dtéubicr:1d‘t;)7e war dikke doeken, zaaékt Y, ook door zwartgallrge wfoght, SLAAPZIEKTE. Men heeft deze van E ontrvin ‘. 51°“ "°‘“‘» ‘5”‘”m§*‘-zicht root? velerleifoort; men noemt ze by de Geneeskundigen \vr<])1?ci’; 1:3: §’i]a,auk:1I1n§ grit Ea? zwangamge Vocm’ Coma Cara: Letha - - 9 3'3 F1§~ Om‘ gveder irfeen W;d:“CT;‘;?’£eé‘g1hg1eudt’er een goéiie LY“; Va" ’ om de [oortexi]al_fi' gggnfagverken als aan boomtjes (taan. De laaft-i ‘ _ D Mandjes moeteneen . ’ 1 kb een om ze te om: iixicgélikigdexe gain, enzo wel In den grond ten bigdi nrietré zgeII{1:::‘m%$§tS’2uK(e bélangt, die EOE dat’er niet van te zien is als de rand Ofn gem? 57 iken Man men tmcht aan de kgnten my bag" ’ Men 1egt_in.die Mandjes de Boomen. die aanl atwe km dc hjge takken te latcn , en ver- vEg1g-Ifieiningen zvn gefchikt, even eens,als olfnitexg ;_zc» an z I) de 'ga€:inA’A van doonmddel wmeen Tredlmm W “”"h:i;‘,:fi. ;u‘*;:‘;::‘:'1:‘;;,::dzvazzaxgzsaataems %M5,»,,,4u,;,,",a;;>,'.u:’m:.,4*;,fig, m:£::"s.;;:e:";§?é:;::::::£;:;::::°*’::“:,; 'V=m..€9.“n' ' -fl dex-'ieon-aT1tW°°TY, , J. - ..I ' ' , ‘. ’. ‘ , .' . . 5 m 3 imglm g§§:§:{f:é§e§§1$§ze§hs :‘1?flink’«ar SlaaI;I)- maar ook fietécxrlttvgznzgéirf 1 1§>e1TgbV;’I°Ide‘;I §_II?o%":;’I:’-8‘; sgeeo‘; , I 9”’ """”- I I g;$IIIl{1tet :rf?I;Ic:gIfIel vlz;::t3I(Sz¢I:jrel:‘IfI;1I1IcIiIe,n1n Wllte WY“ 11"" 6“ -' "h b1‘etin'e ze te vee II I 2 .’ simand S!" b h d ' k h ‘ ’ ' - ‘ '1 °‘ *%t*°P-:1“i=:;*::,';:::*;:2;:2:"bf:;g;: V3,, a:::::;3 de tnzzeirianaafiesiéfiaa miss: am‘: o}z§:I7cEv1;1§ Nah “M 3,0; ,gnI1 I ,, .«- rt-Che-ye - I. I: 9 I‘ '- eefth d ]{ '..,,h‘_ “III; ,gI _' I I »-II‘ Imgevoge evangen def]: vslagalsizfzffn d‘cre;?<))It?e1dSfl§avc{:x‘;i :ra"1:eY1:den be- krLripe1§§l'I,dxér’:, ‘fignfgé g§If;‘§fén‘§i1I(‘.‘g,f,‘§,f§,'鑧'}§ ke de gyebgteoglrzitgcs 1¥1t.?teIg<‘a: lélaecleexrli tdlt-ill‘) Va\Is'Pa"ys5 Kwamfls"enz': . ' ' ” ta en-I__ , v—— ‘ ~ »,:ver- eenvagrmtangum ._ ~ .I’ J, _ Velenlh bb ‘ d‘, ' d‘m .I ~- - i.1~ ‘- héd¢niW9,prz‘ °!“§§§‘i§“‘ b1°:;;:,:*:2§:‘;m,,. hehben‘ga‘ar§3ve:.iZ‘;£agd§;gt:§:§Priupag-egzfidig Q m.='e<.w51€~=Iw » ‘: mse ‘H ;..-.’.-—~.' - t re I .' .u . ' 3:::*::k§sn ~ve°rnea*““m;<:,;2 :‘::;*‘z;*:‘=s:,:‘::na zy :53; -,;;:°d§§fifl’°*;I°n*;°9m' was Em $1ee.Pn.et gm de Bnik-flagadentlie dE’¢F?k1§[I;'voor¢:nGde'cierde fchieit me; zogmot eehgéweldvyeg, datzefchimt V I I P . I “E : I, J,‘ . I I W0rI<2{1€n','£i0ewcl menzeg_emeen1ykyan overhoekfe “"‘ d° Mm’ dc “defacen§§S§snaea§chee1:nagader. als eenxlofiiend h°“‘- " V“ ‘5 €°“‘“‘‘‘"d Va“ * dmim gr/Mime».fiérgéazéreA‘earyz«:r.«.ééraeit:d; ztircazzcgr §s’1'*zZ:7q’~V,a§1rY1§§}§?§§5—vZ§tz'£ye§é}§§]§: . .. _ ‘ 2 ' Z 1ken'deSlag- veletleije keur. I _ I I I gpmmn-dfliwfl d,é.,b”e J.“-,. ~i vIImIIIOvz;h‘ A M. In Eb. .. ’, I, _ ‘,l_. 2 die defimkerINm.I_ .I¢I,,I¢1g_I t\neéI}11I§V§‘€’M~te»$ch€81- II . .I A I I I II iIIIImd__ di _I.tII,iIII.,I .eqI_ I_II ez9gIen __o_:b,ben \IzIan IAIII ._!_ee. ¢_ ed ¢‘I1,,I\T_oum,eIrI rIr._ . 2de1“e"n"Vi3¢1'?b1i¢fig‘?";"'('.3‘):9ié' arch;-2:higtn‘a ’ -Gvbeiw arr M.dae1eIa,.m.¢, s1I,,,,gm .e1a—an- W“»ef.?.ggInf.°‘5g§:‘:’°°"t"d'eyuit‘ {ch§1§§;r;nP1a:fTxLéne2eZ‘3aF:;yr §iooX'=deny»roVok-Nan ‘ . t‘W<-.“'1"e"c1er'1 Here"d6%fi?‘Y5d:1W§§xfge€%;é§3}l ""hZ5’>';‘ L ‘.995 ’V51‘'3::’ mg m éls eurt:wenI1g, - .d _ Ie- I 3 ‘Ir V 3 -. I j.. ,~ ., Ir-‘_ I_II. _..?; ;_. ., I,,, wén'Hi'g'e §ghgnng1h¢1t§?%?;s-§§B%?;c$% Wortel ,, Lely; of (;1['1:.l;§:}§?:I:Inelrl1L1lt1dI.)I3il\;I€g1y.aeIpI]Il.fiI“ ¥i‘éf1II¥!f;nlI;IlI3il.':§“-Il.l‘lIté)IIn':I';I3r§Il?weQ§Ih§g:I:7e{)yg/IIIIit mtI :IIIv:;*IFI:Io?IIg§:nI;1IazIenIIII Ii tIIgy II[iIzy1hIxI1i1It1ITI1;yI::§§ 3‘“**°«‘di°“\'?‘*5‘"?kfla§ dz 1?1'chéide'taIéken7:£anvhet “ 1“""”'”" Zegt" 4’ et=b » egwgd.-is. iorf dewor. ur€g'éxo'o‘pe' Htaéagfigdmq dsnr ‘°veM°é§- meimir'eI€ve1gev§"1v%fi"e§h ‘3Iu‘1m‘1£ek3 Ogle-té"'i" 'verfcha"ftIiI¢:b10IéItIIdaq IIIeI I I II I I .I I ._ -komen, daar §IaIrtIen&ItIaH}'eruII.Iemdé D1_flenIzuI_ Z0 It beledi dc deel egemaakte wonde. ,, . ‘Z a vet on 615 ma qn umaarmeb fibzbem °§11‘age§3§° sgtifliwetfi "dfaoi1rftbk?en~ is, :51 Va"1iSeag;E]°n’-z? §,gn Bemam Galbarium. haam is "ii ‘i ‘ ' opeen seen-‘a, -I s._...I.h_e1;vI , ' . ,h_ ’. mme:*;:;‘:;;::‘:::§:£°:;*:::¥::;,:,, 3’a$‘L‘;a1%§’:“,§Lz“?a:?.‘“:$.‘§1e‘i: gs. M Inza,§v:rrvk¢szan:sen..a: ~e’ . ’ - ‘e..~. . a -X , lze:I;.v§Ie:fi‘1tImidde1 Igda: enigIzu;s naart;ygIel«I3t\(l1;~ };teaI;.npt.I.,Ine£. fmr.kg:'\JVynaz§:'.r_)z(befpIl'oe1II‘:; .van I d.,_ I. ‘I, 3% {[19 £pyyfl;Ig_§II,_I ‘ _D_. I = " " y;~'b’e‘di‘en‘et1. »-Laat.e.en Bévont0I0 5“: anx[ev.meng,fel.kleme balletjes vmaakc- want I eurgefine en, en warm .51, (1 on gmaea e ¥§l?e§?1e::1P’d°"K‘Vetf““i"Eh°H?l?°ifi”n€gBi°;]; fem; van dRal1as'doi%2'xI{ie 1uc_}I1t.2ichvvIerIfgre1denIde, aan. [Meg kan ook metdKélfs‘; tsc-5§'péh5I La-I_Ii_ I1g$’I§,I§'nrg',;, I aerlfdm -W«h;,,ude;,.;Iv 091;. .1;a§IseazIn ge I :3 A ‘I zuuen ze vlieden, o ewen. II can II;kIWmeI‘ I :;1:I1I'uvIe:s , ,:1€.e,ra3‘ 3?! »..!1.,a.~ .at_b§t:ggt1ood is , nog .1 mp II III_enII I " ‘I I I IIII I I I _ aikwiis-amenam»::b1oed«te-fiePeP- .. . » Enigen heW.“I€‘?‘°h*9V"“" ’ - P., , 3,‘ ‘.1‘°°k .398‘? ‘.“*“°“‘‘ ‘*3 49" "".°" ,5°V.“?‘.‘e'1*-’ . V, m°F“n¢gw?'. S L A,G A D E R ’ 3 R E U 2 I;"1’)“‘gg”1‘2i,’flés_ Granaatboom met alleen §}IangenI,.v1VI1ea;adro\c{¢I=InZye11I1Jgn=_ bgfifgileg. vtvteanemcelzn vanzu1verIW)'n e_n~PepIer 0,5 Z95 V§"‘J t§i“.“‘1’f‘."".',.‘{3@11I"«*1*‘“-’1va‘ S‘.‘9TW€".§€‘Y: ‘ ’n Wooid der Heelkuqde» Z16 ,‘ “ 3 _' . . diercn heeft verdreven. en za .. — 5-’ 13; 5!? -1“ 0m d¢4Warmte,te:'ve1‘-. ‘ml . . ‘?FJ§§ 1 "_I’-;5 W311 36 fvoet “ o izeooridexibaek ’ ’ ’ der de beddente leggen.,Dez_e1fde Flar.w!:v»doIet '.e.nme:tqe1ecte,n 31:.-hevvxenyn flichnvanmin; R7yf"l _ v.oIgens'*d‘ v 3:} Awerkew tf S1“ S L A G E R wotdteen genaamd dremmd-vee, dc Smggg ‘op ene p1é1at‘s by een komen , door In nenanneulaphoudo. 1Wan.tIdmm"e ' I_i:I:£j§':“=*cofié}," d * .fi,§Z';_,_;~,'1~:',-n-Bet E . " 11 ii m te 'b= ‘daar A » e[.tg°”e“y“e“*d°d‘ fie’: A m~ m r V -. 7 - tie- l(a1venenSch3P€D do6dta'e!YM?1*“?kVN“ 9°.» een:;u4n,_.enz:—een oud;Vat‘§}f, ¢5If3l"°g.é’Die. dmd°gr:k°m‘° "“" "‘=):r..w :... ‘.5; » ~,;;».v 133175 : Vafigly ‘-‘15ng§‘hcc‘tdu°Jig;?n’ ve.rk.e0*Pen_-I I ~ Ir » . . .I ‘, ,I .d 6- men _1IanIgI-In.gezou;en,heeft. ,Iant e In Ier /1 dc I] I I I I.IIIII,I. ItIIotII I1I\4S,I]IIImQI¢tI ?anIyz§gskanIen wm.,*I Om hun goed tIebBh0ud5Y1 m_9‘?‘,°I“ ‘eon 5:20 1j6I1*ZlI_1’1_€!'l_"CI gerflofld 33 we '](‘ion:;en’cre\rI;;:itée1V]I28l ” I-‘mfffl gage” sl;“”g.e.5..‘,"”' ‘ah’. afigenyfifsi ‘ljf,.3e.5) ‘fqdta ‘ It . in 4,’: . % V sa::::,€.::‘;;;:*;:;a.“‘ e S1Z*‘***a"**""=‘“¥***‘i***mdviii %i‘%*a*»%n%%r§:%z%‘§e:?”"£‘%a,°'isfi2‘;::i,,:,:a::g:;:’- - ' .6. ‘ ‘-- i‘.'S.. .- 5*; ., ,~ , -,v ; - - z a'-;‘ . 3'.’ M, ,-r- Plxcbt dc: Slagerr. . I »;.1sge_n zt:le1£I§:IWi%1r1I'e0z1:1(;1é{iIc(iI:Ia(l;I3SrlI:;r:1g$Ii1I ggeonx‘ den vII:1!lBv';n %'f‘I¥I?_:lI;‘-l9P€B?V§. erkéfi gen .t “W, fie, hacen, om dat hun de ‘ogenI daax 1?I§{9~I?§i:yIm €g§6l1;m0f*-wellhy»-mneu;d1§g;¢»gfiv zen, .Bouwt God l1eIt_1)u1s._g1e_t:, _ver e 5 W VH0“ rc«hémeIenI Zy hm” wk 3115; war -ficrk . ~.-..-:14 _ Ide B°"1w1ieId€n ’ fzcfgt :1? ‘- , 3 _ i x Xlllkfi ‘ - in de'Lever. (1-) II uit_epfleI van ’t Iig- “"’g.-V,"'1'_x.s(’§j1l1’1"-':ia5I:' ’Hg;‘ he §vi7}jxa1fIte trékk‘en' 'z'_rS1LidEz;iy1i. 61% t at‘ te zctten; -rt Zelfdg meet Deverlree xng-h1e1Ir—achItIer zg1lAten',vooIr_beeldé ' ia- en -neein‘ 5II1ImIdIezI§I( _1:II¢IenIi;1II.’I,*: A1‘%‘.i1:i.IIII],\Il’.§III'§ I I makennlsmeu \viI,1u'6a:\inéh die foorcen van Net. _l$r. It9n:‘V§In1'§k,xa.rt-,r,e men. »Wa§=d°:‘V59=““d‘”°>h°°' '{}‘°“ $“°§£a‘£‘1f§n3{‘§§§ P§§§ehii'% 5‘“£5x’<‘a:,§§;‘§: .1???-."°“”3‘." :"‘A"°“ ‘-“-.°"*‘ “‘e*"*°“?1-"‘°°”"’5"’“"‘i’?" }’11?}e£(x)n)et'1t1;iilkéndeE-flamp’en'é?z’c"xi?€e aim‘ één omt¢121wsn.naarom Ui€kl!flU§!1;Y§.1'.WY<15.*1»°, ..t Em mafia éwh-nis. . ~’ A» iNet‘uxg;bte xelgkenlnaartde %rpott§,v§n;ct)en,n:):n,; _i_ » ._,.Y4 ‘ .~ , A. ‘Z , 3 (- . ‘die‘.‘t‘geHruiken za ;_men za aan_e.maI1, e,{l,V ., _ : y _ - ’ v 3 ‘T ~‘1W_ tou,.‘van twe voeten tot‘ t4we.voeten~‘tp1.;ges vafi: _ 0P‘“"»'."‘”' ,3 f” ,1 . ; 'maken, ,om.’t Net langs‘ devfiaak Y3“ ‘e “"*k°"' -«.»St'a.mp en zift we1 fyn ewe dragmenuitgebrandc Aluin“ twe dragmen Kaneel ,-eenyhalf once ge- fande’ 'kmifE van~Brood 1;: een Jhal;f'pon:cl!ge1i§2l§l¢en- —;;..e5fiq¢amj;2g:~Korah1‘ylvier .ont;en.~1?orce'rein : _[ daar gy by zult vqegen een _ontce:-‘Conferf: van , . ._ . 1 ,, z.e.r¢n§. hffsqper y .». ~ v st.» v 4 ’Wa§xLnE% ggfigyl? Kiunlfla . - Mk W" de ,."I’/*"1?1,”:"?«5‘ -‘r15r7f':/*r‘ae”7'Ue”" 'wo_ordenboek op‘ _. '- -Men_.za1Cren1oi:’I‘artari' nemen.,_<(J_ryf.1=111‘c}1W\l’1a¢l; .;, . “ '. ' w L.. . Gekivlih: .;. r .' J - I33-Ls Wm 9,1“ _drmgme.né -Z1;-urbif. --,-;,De bladen-en:b1qemen.nekt»men hie»: '¢_=¢‘1nen staa[,!€€D1h“1f°nce"Se?neg"n1&;“twes :1;-agmen’. ;neeint.een'go6demngergreé5n.;Mcntkookuzejwk Zout:wan.‘Z.‘evenboom,~-V33 € ' ~ Koekj 1.. | 997 Koekjes van Aifem en Kappers-, vanvelks ee1rdrag- enige ‘Melt? met de~vier koude zaden. Men '23! ma. Men moet-alle de poejers laterrziften deur gorgelen met een afziedfel van de wortels van een fyne Tennis, ze mengen metsiroop van Vrou- Heumfli, Paftelein; Latu , en doen daar Violen- -wenliaair, om ze tot‘ een zachtedeeg te maken. ftroop onder. Zd men had Verzwering , zoude Men _geefc van dit Slikbrokje twe ryksdaalders men een Pap met her afziedfel van Hyfoop kunnen 'zwaarte, en men zaI‘er terfiond een’ afziedzel , of maken, waar irf men ‘meel van fyne Griek gedaan -een glas heldere Wei~- op geven; ' Eer men dezen had enpoejer van A1fcm,.MeliIoten en Kamillen. Tslikbrok geeft , meet men den buik genoeg heb- Op ’t.Iaatfle , als alles not ‘eennfziedfel gemaakt ben-gezuiverd ; men moet’er vyftien dagen made‘ is , zulti gy’er Bfoter , of vet rvan een Kuiken by eanhouden. Zo ’t geen we:-king na dien tyd doet, doen. Men zal .een.Gorge1drank gebruiken , die moet men nog buikzu-iv-eren, en den tyd- -van vyf- men alléngskens kan delxrzweigen , en beftaat nit tien dagen laten voorby gaan ; werkt 11‘et'dan nog Gerft , blademvan Seldery ,\ Yfoop met rode , of niet , moet men ’t nog vyftien- dagen innemen; witte S1iil«ier:zoet*'ge_rnaakt-. Voor dc dikke flym voor en 1121 dien tyd moat men buikzuiveren. die zich aan dén S1bk<’(arm vat‘: zen;-heeftmen niet S L O KD A RM. Wat her zy , zie Huénm andersdan Prei te eten in Wynazyn gekookt, of Kunfhvoordenboek. ‘ Mofiert met Vlees ; en te maken dat‘m'en braakf Zy 11eeft.~.verfcheiden vliezeu-, die.eIke naar ha- met een veder met Oxymel Scyltiticum, of fap van ren aatt den naam dragen, of van vliezig, of van Radys, en daar Wat Honig by te doen. fpierachtig , .of. van— vaatachtig , of-van zenuach- S L Y M is een lymige vocht , die {pint ; Wan- tigb , en van fluweelachtig. Zy is van flag- en an- neer ‘men ze uitgiet en bekwaam is’; om vvedcf dere aders , en van zenuwen— van. ’t achtfie paar zacht;-te xvorden. ’t Is ook een Lym, of ‘foot: van ‘ voorzien. De.SXag;a_ders komen van deuAortaen de .Vislym,_..,die ten zelven einde Kan’ dienen; Celiaca , terwy1‘de ader zonder wederga‘, en de ' _ ‘ Kroonaders‘, vande Maag/derzelver. bloed ont- Gemene,»]PIuciIago,g afjljm, bé'/Erbkznm om fiarf‘ fa-“gem _ _ dégbedeu ta wrza:/lten en pynén ie éedarm. H De Slokdarm heeft mmder vanzlch zelven, als ‘ ' ‘van andere de‘_elen'*te 1yjden;_geIyk in de ontfto- Sny.en kneus vier oncen Heumitwortel; doeze jkenherfenen, flaapziekte, zvveringen van de mond, in een ~vexgl_aasde aarden -pot‘, met een,once_-Lyn. "trekking der >ka1:en~, keelontftekingen, moervIa'- zaatv , en zq..veel fyne Griek : ,g1et’er twe pmten ‘gen; Zy is'_ook aanjzinkingenf, en ‘eva1‘ler_1'van heet,water. overheen,en zet depotge__dek_t pp heete een verzwering onflénvorpen; .aan‘e n dikke flym as, of op een vuur, dait zeer zacht rs ; daar ’t ed; ‘van een koude lucht‘, ‘en kwaad voedzelontftaan; leen- warm 0, bIyft:.de”n cyd van txen , of twaalf ~en_lydt van -iethards , of‘fche31s, dat~niet deur- urea... Her a trekken gedaan zynde, doe de voc_ht zwelgt, en van een wonde en ag. '_ opqdehelft verkoken , of tot dat ze een Lym 15,. Al1s.‘zy bgledigd is,"in138r.e hediélriiligta-Villilt men en. zygzedflll 516%. - . - t ~ n - angs' e rug en kee ‘, en men ee ‘vee 1noei- ' ’ . — ‘fey .0111. de [pvsneer tejgrygen; Zo' z'y do,ot”hItte S{ym am ‘t éloedeirte hlettmz = ‘I dt’,‘“'d<‘:et z‘y'zich- om ‘den4‘ha!s'gevbelen>, en ‘om _ _x ~. ' - _h 1 . , :2 1s¢el.._.¢n,m¢n vinsit Itch’ ¢.1°0,r'k<‘>ud.en drank .-D064“ 66." V°¥8T-“Ede mic“ P9? 99’! ‘§f‘?”°° ‘*eW= e a n ;, .5 T “ an ‘ %:‘2':‘*°:'**vv" :12;:;:L;“°::;%‘:.;e%‘::¢,::,,s,:“ Door kou _e..Wox1 tze g_e uri door een ezwel, 3 P1“ 393 1’ ‘ » . " j¢‘)'_f"l5e1edigin'g gekvveld , die ‘gar ontfiokgns , of ‘€13 Dek dc‘ P0‘ we’ ‘En hat bet derfityd van Hen,’ -R_{,~o,‘5‘a_ch§igs-in ziign hceft; zy maakt ongeflejdr of twaalf nren als boven, weeken. ge,d}::arna t fheidg; '}5yn 'koors', V en __veel.'mo‘eilykheid"in"c E-‘ftekfel 0P de hem V""k°k°“ v °f tot 3'5 9”-Wm ‘ .. ei em I . n ._ ‘I . 4 v 1§'geW0td€!l;' Men moet het roe:-en met eenhout- ':%"Z6‘g'db‘or 'een.'Verzvveiing,}'van'een‘geHr6ken vat ten‘ [Pate]? ' D33",na Z31 ms" ’t d°°r SE61" . doe” "(3:1it(taatj,' 'pf‘van 'een.‘kwade"'vo'cht , zal men ny- 2Y€en3‘ 9”" fiYf'“‘~‘Pe‘ren" Men gebmlk le Lyn ¥1in%'en' fteken hebben ; 20 ’dat men noch zdlit, met 2°vVe°* S“‘°°§9eV3“" k.‘‘’5311 1 Of dmge. R0291” ;11oc guun, noch (cherp kan velen._‘ Alshetdoor I719“ g€‘eft_’*‘~"1' een Pe1V°1"’3‘“"' ‘ ’ 1;;en’di‘k/fly_m ‘is , zal men liever vafle en droge fpys , _ jal§‘zo’et_e ‘en.vette' deurzwelgen: _ f Sfym "uoar dc Benji,‘ éekwnam am rmn~boe_/I‘-.: * "In‘ul‘l‘e de ;tc_)evaHen,vz1r_1 de Keel',“k:m‘,men vei¥ ‘ '£edai’:r),_e‘n' dt Lang ze ‘var aelm; ; ' pg cl-4re4‘en yfoeibare middeiengeven: *Zz‘:m‘eLn ,' ' - ' " ‘ ’ I ‘ ‘ ggp;e;gn;tfie‘1_xing met 1ri‘tte'det. ingewanden*‘had,» Néem eenfhflfonce vary de bcfle Gom Dratgant ,« zi_l"1n‘ in '1;1i‘[,t'e_ren.en.ade_tIatven beginnenfkqveel die'gy kuntvinden , ftamptze , .en‘doeze1,n~.-eex1- ‘déi ‘lg-"fie H _en"‘onderd_om ku‘_nnen'vele‘n'-‘;° en‘ 20 Pofeeleine‘, ‘of verglaasde aarden poc.— Doeerzes men nodi heeft"a'1gang temaken ,V 2a] fneneniet ‘oncen emeerrwater by, of op zyn befte dme om. _dan Kama, me: dc‘ Vio1en-flroop;nemen-,- of de cen ge efhlleerd Weegbreewater, metzovee1Ro-- Mann: ‘in een Vleesnat zonder zout ,~ daar-na znl zenwater. De_p9_t_§edekt hebbendey Pklaflze OP men ’_d "’ ha’! e't Refer}-= Lely--_en -,Ka'mi11en—‘ een‘wzu'ln Mz"1rte~ba ; 13?!‘-‘Z9 Uekken den 53*‘? Wm ‘(Sf fifr'nere‘r_'1f’Men zal .voqr’d{ank G‘erPcewat‘e_r’m’et-‘ five’, pf drie uren ,zoI' toe dat. de Gomr-g‘ant§ zsg>e- ?: ynezf “en Vygen gebruiken-;en-van t-yi:l*t‘oet’yd,4' fmolteni Last dan darflym duo;-=.een 1 6.11115 100» K k k k k k 3 ‘ Pm: .993 smr; SMA. SME- 7 ‘ uike;meumengt1.c met die'ro‘ndom_gekarteld zyn. De Vrucht zict'er als ¥1’3e;1gh3‘;:B3c:Y=,:11art§; giefggrtot een Iepel. ‘t Is een een Druif mt, waar van de' kornen zeer grof zyn. goed middel voor klooven vanlhanden, lippen en Delwladen dienen_om ‘t I_.eder te bereiden. . am ze ox» »= z£“:::,::j::*.‘%: * ‘°“‘° ”.’ Verzacbtende _/lym. . Kraclmn. De bladen van deze Smakboom hebben ‘ V. dc zelfde kracht, als die van de Sleepruim. ’t_Af- Doe in een‘V€1'31fi35d“- 3i“'‘ie‘1P°‘Ea 9,“ °”°°ha‘lSf: ziedzel daar van maakl; het haair zwaxt. Men doe: lym in kleine fiukjes gefneden. Giet er gerém as ze in_1(l1[teren voor den afgang , en in Dxankeu Pimje warm water op. en zet de p0td°P 5 met daax tegen gebruikt. De Gom van deze Boom in :1-ekken , latende ze van tyd C0! W "°°5e“L holle kiezebn geftoken, belet de pyn. : een houtten , of yvoren fPa=€1»F°t 4“ '? 31"“ s MEER. Zie UNGUENTUM. , , in ': water gants is gel'm01t€n- _ Zvl komt 93 e‘ s M E E R s E L. « UNGUENTUM , ‘CD4 ,UN« verfcheiden pleifiexis ; ZY d0€UJ1et_5; 315 5°C - GUENTUM van Jupiter. ’ ‘. ~ '~ 3.; Slymsuan em Rammen Wlks;’,”" “ “"72-‘M’ ‘ ' Sméerflrl om _’:‘FVir)ter.r gbobaileerdei geirmg : "9" ‘” ""'/hr ' ' gefiwetfle Bobmmn-fmeren.‘ N995‘ 9".“ §1‘;mv‘V‘;e1Vex1:ml%a§,:: ‘§,,iZg,f“§e§§§§§§. V Neeul befle Ha_rpui's. vier. ponden , t ' £11eki::1:r:1i)geI:tez\S1vater kol,31”7 met d‘k gemeg lS’ln°enn¢n 9 .Neein Harphis .Vier/.§on_de,11§ r ' Raap-olie due-achtile pond. ‘ - ~ s ' ' h ‘t ifcmen. Deze ’§f,?md¢»2:1o;§:"ogiiglfe‘glgirielfvziavexrchemdheid _ V _ daan.» , . . _ . V ‘ ,' Dit»Men fel is 20 ereedniet om door»hitte.de geSLYM van Vlookruid. '_z;¢ v1_.oo_K_11U1D, Zme ta d§u.lP.m.;: “$3-avr.dm1gA;zpig? mhemiqfi \] S L—Y‘1\‘/I35 5611‘ V?“ 41° We ~"°°ht°“" ‘he door wordaovfit vlamrhénd vuur §?K0okt; siewy1’91i&“ ehise‘, ‘\',=iatie.s, nat1uur1v1<‘»°f d°°”‘?°“‘° ‘”"“‘“ €59 oplxuia, over1oor:t;;e1i.bfan«H9s¢l€% V¢r° de toppen der takken, ene;vergadermg»Van P1315‘ bedaart, Eeh ESP ,d€..f \V91'F9}rW3F:1?t;B°9“°§m}§.‘ jes als Frank‘-11 Van gedaante , die ,_ wit van kleur 0‘)? de p1aacs,'ge1egd., daar dedarm uitgaat, ls ee zynde , wat na den roden treklgen , waa;t_ in_ _men uiniémend gCfiE€5m'1,dd?1- N . i » langachtige Aauwen ziet, daar men zaad in vmdt. _s M E R E N ‘d:e,_gereedfchap.pen. Z,Men; meet Plants. Ditfleeflertje wait op -den Apnmgyn en noodzaaklyk alle grote We_rktl}1g€.l1 fiT1€1'eY}a 31$ Kg- op mdere plaazreni axis in Hangar _en en 132:0-mute. den fvag Mplens , ;e1_1r.Ry§pigen: A_ls, _men,:dit: Eigenfpappen. Deze Smakboom is l'amen_trekken- met: d§edz,;opd6;d0QX:{.t fC{1l1l,'§§D,°T! ".}{I€,1v1_a.§h€‘ f,_\.§f dc; ’:-afziedfei van: de; bladen iszonderling goed {amen Pgnnen ce_ ve_el flyten, inzonderheid i,n;e; in zweren van .de Tong . Wm Huig efizillkiflgeni gen’; ‘nvvanneei: ‘t hout zwel1eni1¢;‘;:~,?11€$; Vt? I1‘g1ii!} van de keel,zo men’er zich de mQnd,m¢d;€ fpojeltz» longs’ miigenx, engeen pl-1at_s,..zol;de ,b1y\{er_1 ,/ 9:3; gelyk-ook in Verzweringen van de 'I‘ee1dee1en‘,zo‘ te gaafi 511-11¢;-’ Lino; zon ’t. alles.zyvaa_r eniongelyk men ze.’er dikmaal mede xvaift. 5 3 s n V loopén; en het zonde zeer dra verf1yt_en.. _ _ J , . » ' . , g . V schoonfe Olie geen dienfi; aan_k1eznfI_‘uigwe}'K Befibryuing '(mnr’t raged: fiort v¢f:n_,St,Ijn1aeh.‘ V I wt fa o,en.. ;§1S’aan£Zakoilpgies;,; omlda, Dit is ecnufleefisex ,. die 'ontr,ent;tyve__ e1bog‘_en} ._1é;,bew§’gi_ng’1angzan1er_ma:}l§tmg _, CIA ‘ P, I1; hooz groan: ZY'h€=&’1=mge xosacnnae Laladcjxu t(er‘nie‘t:f“cl_19°‘?“\§‘_15°11:,Z9114???‘:33“ WF¥B!$-32; SMI-. SMY. am {e :daen4 , omidat de beweging , zonder dat, zo geregeld ‘niec zoude wezen , en de gaten te groot zoudenworden. =Dit.zoude de Raderen ongelyk , maken, en de beweging van desliuger. De nlene Wel=ktigen,.die men niet -hoeft te fmegen, zyn die welk‘e’Tweinig beweging hebben‘ ,—.ofn1eI: veel ge- btuikt woxden. . _ . ' S Mi T. is een Kunflenaandie in Yzex werkt, waax van men vexfcbeiden werken heeft , en in ’t byzonder Sloten. ,p1.-me» dzr Smitr. 7 Degsmits zullen hunne goederen behouden , of vermeerderen ,_,zo 'zy zich van hunneniplicht kwy- tende, getrou ’t volgende waarnemen. Want de H. Paula: zegt , in zynen eeriten brief aan Timo- tbius , Cap.IV. 8. De ganizaligbeid is for all: dings» nut , bebbmd: dc bdafia -uantdit , an -mm": mica- _In’:nii-lwm. r ‘ I;_Zo ze geen kwaad voor goed% Yzer geven; daar meri meer voor doetxbetalen , als waard is; Want -dan moeten ze vergoedinge idoen. -S. T/I001. ‘I I. Zo ze geen Sleutels»na‘make'n , noch-Keizers , _-noch Loopers , of gereedfchap om Sloten afte- breken , voor luiden welke ze weten , dat daat een kwaad gebruik van zullen maken. S. Crbam. 1~ I I I. Zo ze, by’t pond het Yzer bedongen :zyn.- de, —‘de fiukken niet dik : Iomp en telang maken; Men moet het zo grout ‘en klein. ieveren, als men Bedongen heeft<;' en zy lgunnen-zich daarvoor niet nieer doen betalen, dan bedongen is, S. Thom. 3'1-V. Zo ze, ten aanzien» van Deuren, :I(1-uis— en‘ ahdere Sloten , de zelve niet~ lichter ‘en minder vourzien hebben gemaakt , danrbehoorde. Dan 1n’oe‘ten-ze de fchadeiherflellen. ‘AM; I ~Zo'ze op: hunne. xfekening‘ geen meer Yzer zetten, ais z_y geleverd hebben ; want 'dit gedaan h‘ébbende—-moeten ze vergoeding doen. Aid; ' ' S M .Y -RN I UM. ‘In ’t:1F1éans Mauran.- Is iene' plant, die takken fchiet van drie voeten hoog, is zeer takachtig-, vhol, geribd, ‘en zeer gelykaan-de Piterfelie, of Eppe , do_ch’metJmeer'takken voorzien b1='ed'ef5bladeren,'dikker , vafter,» en3na.de'aa1-de over- hhngende, menigvuldigigefneden, en roudom .ge-i k‘ar_teldheeft: ‘geineeniyk hangen drie bladeren aan eenliteeltje ,‘,zyn geurigals fpecery 'hehben.een fraje top "van ene fbleek geele =kleur .; ’zy ‘dr-aagt op de kruin van de-fpxuiten ene karoon , ten naaitenby als die van de Anys , het Za-ad is gelyk die van K001, en_van buitenbruin, van binnenwit, doch‘ wratnwaarder enedn Weinigalangwerpiger, fcherp vimvfmaa'k-’en.van reuk_, zwemende naar Mirrhe; de W91-ee1«is-‘m'ede h'ee1.geurig‘,'1‘cherp , zappig‘ en -weekaeixtigt, van. buiten zwart‘, xvan binnen. groeri.‘ ' ' r ‘ plaatzen , -en 'b1oeit»in Oogihnaan . ‘Eigmfcbap 2» working; Het .Kruid , Wortel en Znad zyn verwar-mende, volgens Diascmdes. De’ Wortei» in Vleesnat genomen , is, goed voor Slan-». gebeten; wfiilt de hoeit en ver1icht.de—kortadee —P}aat:. Ze groeitl lage den fchaduwachtige -, d sm. sun. SNI.‘ 99,.) gllgggcrilgalinmede dlenfiig voor de ih-cmming in He: Zaad word: ehoud r d‘ ff‘ de zickten van de 1311:, Neigrefigern Fegen; S N A P H A A N 15 een lzmg fchiet-gewee;-ydat .door e_cn’vnurflag door ’t dekzel der pan en dc ruhaan mtgemaakt , ontfioken word: , en ~daar van ‘ daan zyn naam draagt ; alzo de naan , fiiappende op. de pan, (loot en vuur flaat. Zie JAGT. SN E D E N. Middelm war fnydm. Neem ’t . blad van Tabak, vryf her en druk’t fap op_de mg- de ; en leg cle Tabak zelve daarnop ; of neem dc droge lnladen ; en week ze in warme Wyn, alsgy ze gebruiken wilt; en leg 2e op de Wonde.‘ - ,- Neem; Brunelle ,, of Netel, en doe daar even. eens mecle. _ , ‘ Neem Poejegfuiker , doe ze op de Wond, en daar een doekje overheen. Q1153 van sane in de fnede gedropen, of met eenvviekje opgeIegd,doe: _ woncleren, gelyk ook Tenebmtyn. ‘ Was de fnede met warme Wyn , en doe’er watr gebtade Spek op, dat met bladen van Salie is ge- akt. S N E R K E N is een Woordvan de Keuken. » Men gebruikt:_het,\vanneer men iet in Boter,Vet, - of Olie doet in een Pan braden. Men,gebruikt’er - ook Spek toe. Men fnerkt Vis, Peulvruchten en v Vlees. Om lekker te fnerken, moet,Boteren Olie beet zyn, anders is ‘t. te week enzonder rodigheid. S N I P , of S N E P is eender voortrcizende, of hcen- en weer-trekkende Vogelen , hebbende een V zeer lange fnelz, of bek, en zynde gefpikkeltmet graauvéren. De Snippen komen doorgaans in deze Ianden tegeus ’t midden vanoiiobzr, en vertrekken in Maart. Zy houden zig dooirgaans niet Ianger .: dan 8 , of IO. dagen. op een en dezelvepiaats , ten ware als ze gekwetflizyn: zyvliegen nooit by dag, of"ze moeten door enig Diet, of Mens opgejaagt 7 warden, en verihhuilen zigin dikke rBoflcbad_ien, daar open en ~lichte pjlaatfen aan weerskanten zyn.,' en daar zy den gantfen dag over blyven , en de Pieren, of Aardivorrnen eten , die ze onder deafér gevalle bladeren van de Boomen, of van eeVn\K:;eu-., pei-‘bos v-inden. Tegen, ‘dens nacht-altoos omlaag doorvlie en , tot data, zy ‘een lichte openc plaats vinden , aar ze boven \ overheen vliegen , dewylze niet garen hoog vlie- gen , en ‘t‘tufl"en de Boomen uiet durven doen; .- dewylze niet voor zig been zien , zo min als de Hazen. Hiei-om is ’t , dat men ze ligtelyk vangt «» - in. Netten, langs de Boomen gef7pa_nnen,-of in die. gpepgs aggpo ’ ..‘SNI.—. . 'ope‘n' plaatzen’; 4die-in_en~ontr'ent dc Boflénvvindt. De Netten bm haar en nndere Vogels te vangen, sdaar we?‘inr’t ve’rvoIg“§Ian zullen fptékensfiafifl '33- fehreve11='op her Woojrti NET‘, ne’yrens'de1_nan1er Jam ze maken; ‘4 ' IV ' __ In‘-dc’ Landen ‘daar veel, Boffen zgn ,» 1s~' het Sn}p_- penett van veel gebhlik e'n nutnghexd, alzomen cr daaglyks vgreleen dozyn inkan‘ vangen‘; zogy veel kreupe_lhout7_h‘ebt, dicht-‘by een 3305, of enkel by hoge Boon’Ie_I'1‘, dain ve‘rgeet’_er met.een.Snxpp_enet te-m?a.ken _,’-;:';o 211’: Ey in fie Fxguur zlet afgetekent. Onderfiel» gens ,3 ac[u'vci=Bos , of hogeABe'o,men driehondert fkhreden min‘, ofnmeef tang, zyn; on- :r_ent hecf midden‘T¥ou enige B0o_men»'omver ',' op dat ’er -een» open V plaats 'Zy_‘ van"3.»,=' of ~ 4.*~roeden nifl‘en de ewe Bomefi A en‘ B ,we_lke plaacs geheel moec wezen , —zon'de1'- Boqmen, flruiken, hour,‘ oE(’ceenen_—, "ont1-entdrie roeden in it vie-r_kant;hier na-moet gy,de Boomer: A en B. van hunnetakken ontbloten , ter~ zyde daar ‘ti Netizal hzmgen ,' dat ande‘-rs oml-mg n1'ochtvafirak'en. iVerdery_moet-men twevgrote {taken he1>b'en ',--Want van ider -aan enen Boom omhoog val’: wordt gexnaakt , invoegeldat heedikfie eind-'gelf:leten’-zynde,115 in "C. en D. te zien is , op ‘enen tak Iteekt , en‘!-let middelfte E. en op een ande;-en’, daar men het aan vaftbind —met'e'en tbn, of teen, 'zo-dagtfhet ander eind‘ G. en ‘H, daar een :irmtje,o_f verk ‘aan is, overhet open -heed hange, omhet Net een weinig van de Boo- men af{ehoudcn. “Men moetryaltoos een goede menigte‘KatroI}en,» qf Ringen van yzer (of glas) -hebbeu , ter dikte van een vinger, op de wyze van - Fig. 1. Maak’er een vaft aan het eind van ider (tank G. c1_1‘H , ma ze-alvorens met een tou van een pink dikte voorzicn te hebben, dat gy omidexwe ronde einden van [den ring, geteikent door ft ge- tal-3. bind,en"er dicht by een knopp maakt ; tvier fingers verder by 4. n1aak'er nag eneh , ‘en 132.: de» cnden .van—’t- con *by“5. en 6. ider een voetlang blyven , am he: Katrol , of Ring aan de Staken ' vafinte maken, 2115- re zien is op I.'v en L, dicht by dc‘ Votken‘,v'o£_Armen G.’ en H. Dezé Ax-men die,- nen- om tebeletten , dat dekingen‘ niet verdenom- Iaag lodvpen ,V=dan' men'wil''hebben , ='deor welke, :15 zy ’er vatt zyn gebonden ,‘n‘2en- een bindgaren. rygt , wiens-twe 'einden' aandén-_vo'et vanden Boom moeten leggen , 0111 ‘in zyniplaats, 2115 men ’t Net; wil fpannen‘, andere fterker touwendoorte rygen, 6m ale‘ moeiteniet tedoen ‘,jvén t’e1kens na om- hoog te~'k1i‘mmen,‘_aIs men ‘t Net wilfpannen. ‘Gy k(in‘t’er van den beginne af wel dikkert'o’u-in;h:'1n- gen, in de’p1aats"van her bindgaren , zo gy, niet ba_ng?zyc ’,’ dat; he(c—fu' bynacht ’z_<;'u ontftolen W01‘-' den,waar vo'o_r~het garen zo ‘veelnoodniet heeft. ' Wydere fchiet‘er niet oVe'1j,,dan een fchL1iIp1aats.:e mnken voor .hem;, dieflde Snippen afwagt. ' 3:15 cvenveel , aan was: -kant m‘en‘fdie~ make ,' mics dat ze 1'EChlf,0Vcr ’-t_Net {ta , .ontrent 3. ,, of 4.'roe-. den _daar af; by voo_rb'ee1d‘o'p7deL plaats R;be(taande ' ‘ enkel nit 5 ,of 6.-takken van gehakt Kireupel-hquf, « in elkander gevlochten ,‘ terhoogte-vm1,eenman', \ cnheel iopen ‘na den kan:«van’: Net‘; om’er het’ gcz-icht 6 ’te hehb'en.*De'2Zi£ 1:a:s’.n:oet‘=van»~wat« §troo,»o Varen wezen,— en fie ; bf viexwvoeten 531131 V311 Than . D51 l1et‘Net-been een houten:haa_k-. '16,. met- geweld m den grond‘g_ed.révén:,:‘tex plaatf: van letter . p1n'7er heteind «van"dé&ouwen,doo_r texygen , an‘ vzal»? alles ‘klazlnzyn : ofn‘ hat Net 1: fpannen. _ _, _ 7’;* .~;-;'_».; » AIs"er.—een:Sn-ip yin-makt ', moet .m¢n.’t Ne: een eerfterneerlaten , wantvoudenhet ralmen'zouAz= weer heen vliegen ; daar op breekt men héar een vleugel , en kneufl: haar ‘t hooft. Terftont haalc men bet Net weér.omh6og,,oin’,gécnesnip temig’. fen , die’er anders mocht voorby vliegen. A L‘ I!'1a‘eV‘de 'jBaertn dr.Sm' Vr’r:‘2;a‘/Mn‘ ‘ ‘I - ‘ » baamta, da‘€€‘firik:2£if. m ”e 3' : - De,Boaren, die zig bemoejen, om de -Snippet; in. Strikken te»vangen,.vet,fpillen zhunnen tyd niet, alzo zy ze eens gefparmen h'ebbende,verde: geeq moeice hebhen; dan, o1n~’e_1~,’s avonds .ten—vier_u;,en naaj tezien‘; zoiem-ant heck-enigedozynen Ihjik.-. ken gereed, naar de gelegenheid van ’t Bosy, daax. zig de Snippen onfhouden. :Deze ftrikken zyn uit zes lange Paardshaairen gemaakt, nan een gebon« den, en met een Iopenden, of 1ofl'en, knopp aanlcg ene-ent ; ‘Daar op neemt men ,een,houtje ,_»ter dikce, vanenen vinger, -en encn woe: ‘lung, en ~fpitsy;an onderen om in de aarde tejtelcen; Menfpjythetg. boven een weinigrmet eenunes , ;enq1'tee];t’e,y ‘den ftrik door, -daarmen aan ’t~and_ex eind~een dikjce; kndop in maakc, om»te helgcten ; dat ._zy ‘dobrk; Itokje niet been glippe. Alla deze flzrikkengdoet men in een zak , en ga,at{erA1né_in,'t bladerrykfie Kreupelbds , ‘ om teontdekken , of’er Snippen zyn_,. dat men ziet aan .de;bl'ar‘en_op den rond, die docs,‘ de Snippet: omgekeert. zyn, om ‘er fie Worn1en_on- derrte zqeken ;. ook ziet men ’t aan haven mitt, die by gxyzenhoopjesfibyeen ligt, ten dikte van een‘ vuift. Ziet men, dat’er Snippentonuzrent zyn», zo maakt men een groten_Hein'ing.rqntem ,— onnzent veertig,‘ of vyftig fchxeden breed, lals uit de on- derfiaande Figuur kennelyk is. »"tIs anders ‘nick; dan een kleinezli-egge‘, een ha!-' ve voetnhoog , ediehy maakt~tufl'eu :de voeten - van ’c Kreupelbos ; » by» voorbeeld onderfiel , _ ,da_c A. B. C. D. E.’ zo.veIefiammen_ zyn, zo maaktmen van dc ene tot de andene de kleine Heggemec Ryzeren , of Heeftefs ;'.en 1213: in -It midden geen grater ruimtc dan daar ene Snip door, kan, gelyk in F.vG. H.I. , zo dat zy =i-n_ ‘t Bds loopende om ans te'zdeken_, en deze .1-zleineflegge yindende, — haat,vervoIgt,- tot dat zeg een openmg z1et,; want - ze vliegnnooif Wag; Diesfieekt me_n’er ene flrik, \ diexond en«open.7isk, en plat _op den grond ligc, boven enige blareu,zo dat de Snip daar doorgaan- de , den. Erik‘ met.hare'pooten méneemc , en’er' zig in vangt. De wyze van dien gefpannen ftrik, — is re zien in de letteren H.‘en L ,Iudien‘gy1fo41n-' w.y1en in‘, de -Bofl‘en kuijerende , zu-Ike Itrikkcn ziet , ~ la:1t'er danzop paflen van ’s migidaags tot ’gavonds; clan zult gyfex de Strikkezettexs achtethalep, enzovb £6’ ¢. ‘ ‘ ’ /vg.1oa0. 6'o{1. ,- H _. _b _ .4 .,.»..,_...,.—..--u . .. ..-..A.... ...'.'.' 4» on.’-.~.vT , . . ..,»..,o,.....,... .5, . ,.. ,,;.;.:.,:,t.'.‘.‘ ' ‘° ~. .;.,.,-,v.~.*.'o‘., . . . .'.:.;o;.:.; u o . . .,¢ . , . ~ 4 - ~ ~ *.°.;.;.g.,.;.,.;.°.‘ ' .' o . . o o »,o,o.'.'. »‘o‘o,~, , , , , . , M.‘ ' '.‘.*.;.;.,,o. .v.°.~.'.v. . 0 .,.~,,. o , 0 0 oooovohoooovo yo . , I. o q o o v . o c 30’ v 59,03... - . . 3'.‘ . A .~.'o'o v. 93-.» .' ~ ; n o,:,:,:.;. «,o.o,o,o‘o.c,o,:,:,:.... .5...‘ .5 o . o ..... .....a,............ .. - . .-.~.-.~.-.,.;.;.:.;.;.;.,. v.w.;.~ ~ ° ' , ' - ~.».~ '4-:» ‘ ‘ ‘-‘*2 . ' M . .~ ’ ' N0 .. o ooooooao .....u., . ~'.~;~:-.-.5‘.-. .-.w.~.° v.-.~.,.,.;.;.;.:.‘.;.-. J‘ t..uo¢o 00000004 9o.‘,.,.0 O 4 \. o o,c,v. '.'o‘o‘v'o‘o’o'¢’A°o‘o‘o o 0 o . ~ .‘.~.‘.' in ~.;.;,.,. 0 3,:,;.;.;.;.~.;.;.;.'t.;.;.;.;.:.;.;.3;. 00 90 obcd $00000 4 . . Z;.:.;Z;.;.;.g.;.;.;. , ¢.-.;.;.;.:{..‘t-. ‘ O50-cbvoht 0 900 .... .. .... ‘ . o 0.0 5,. . t ‘ .,. .,.,.,. . ._. . ’ O , . . . . . . . . .. .. ... ........, . .~:~:~:-:~.:-:-:«:~:»: , ~ ‘ r ‘ to:-' ‘ 0' ' '*2‘Z-202'!‘1€v:~!~I~2~2"2. ' ' ' 146°. . . o’-'-:~Z~:w. " ~2*2*"“"'°“"‘~" - o,~.~.-.0. .-.'.‘o‘..o,.,o,o,a,,o o .3 . 9,. _ » o *.*.'~°o'-’~‘v‘-‘o ~ av ‘ v.~.v. .'.‘$%‘.°.*. ' "§ '9.-2'Z‘3v1#2~2~:':'2;3;o: :35. :4’ '2'2':~2-2'1 ' . ~ . « ~ .«. .w.~.'. . 4'. . . . . . .,.,., -. . \v,¢.'.’o o o a o o 4 4 4,o.o.o‘v.o 0.0.9}. . . o o o 0 o o o o u 9 9 %‘o‘I.‘o'o'o o o o 4 o o o o s o a a go‘: \ 0 0,5’: 0 0 A 0 0 0 O o O 0 5.0 t.o.o‘o,~‘O,g , , 5’.-,.;.,.,;.g ;.:.;. ;.;.,.;:,.,.,;,:,:,:.;.;§ ,, . " ‘o’. o o 9,9,-. '9 I» 3:’. v o ~ -,1 ". c . "2 '3'.’ ‘v‘o1v:"~2-2-:~:~n. .' » 5'. V nu ..,..o,o.u’. 7- - ‘v:-":4. '~'3:-.~:~r.:-:-. ; .3 9' oto:o.o.v.I 1.3.‘; ' 1 r en! .~ -"1'\n\ ax‘ - <§"\““ . . .».~.~~. ~ ~.~ ' \ : _ -,.$‘ ..~. K § ‘ ‘ O . 1 ‘ — , . f — V ,.....____._} 71.37. 1001 . , V ‘ » _ 1‘ ,:,,;l\‘ u v \ - . . . I 1 K ’ ’ ‘ , p 0;: Mn ix , fik Au .-~'\*'M.~-.. 1\|§-In-A» .=:.:.-up :-= —== ' .. ~ V:.== v’-.5 ,-’=v . '*v'* , “’ - if "*‘r_..."“” ..,,v,~.; - 7/,” - Iv ' :1; v’I,',',,',; V - + 1/ .- ,0, ..,//4./I///M. ,. .1, ‘ ,, rm, ,,r »[ .‘/.,//;».€ - Ir.././;'/,- .7; 41/ . .. :.. ‘ A mug. y] . ‘ , .\ A " 'I’-:.- ‘ ‘: , _ :5-3;, J ,Mp1"1 .,, M ,.:,_l I.”,‘:, — ~ ‘—— ' —~ "’ ' I V’!-Hfll}, ’. , M) 1,; V‘ ' . 3' | ‘I . I , I . . — -L‘_ K v . ,i ‘—=-=n.‘.~.'=‘T_.; > ._. ,1, _ -_ ._ _ . _ ‘ v . ‘V r n‘: ,_ — .:‘ - _.,._ ._ . . . V . I q”. WI N vpvwv v’i]§"' 4.“; . - v ., » ‘ I ‘ » ~ ’ Mi 4" /“ 74 ‘\\ A 5. N! “m . - ‘ . _ II . 3' 1 I w » - , 31 . M... _ ‘ ‘ *~ %=Z~:.. ' "V-~ . A - ‘L&Da"a’.3N¢':i’v.L..:vt‘ sr--"-"""”’ ' A _ * 4_,,w,...»,«_«.... ~ A ._._._ ,;.»,.»... a... ..V..:»~....«e-»—vs'P\fi‘¥""‘ ‘E I . ‘ SN-0. ‘~— too! gy and/er die ftrikkcn fommige vind, die 5., of 6. van de Boog; en’cSpringhoutje opIieh'te‘nde, totb; duim hoog vanvde aa_rde_af Ieggen , a1s,in do let- zet men ‘t andere eind in.de keep‘ R; die'doc'x‘r' ters Fgten G- ,. is .'t een taken ,« dat de Patryfen dic middel her. gereed{chap"doe‘t Itaan; ' ;D'aa'r-na zich op ‘die plaats onthouden. en day; ‘er de Boeren zet hy dc strik , of Strop ‘[9. rand‘ boveni ’t op paffen. _Andere maken binnen hunne Heining Springhoutje, dat zoiveinig houdei1’n‘1o‘e:t,‘datee vexfcheide‘ Dwarsheggen, en enige van buiten , op Snip daar deur willende, en have 1300: op '15 1‘pii‘;-fig. dat de Vogels te lfchter Worden gekregen. Men houtje zettende, he: Iatje doetlosfpringen, en de heeft dtkwiis Patryfen en Snippen op die wyze zien Stxik dc poo: van de Vogel vatte. M ‘ vangen. k . h Andlegen rfxgakeli op gspringhoutje e’e‘n"k!ein . . , oe e te va a ‘ U ‘ ‘ .1109 4’ B”,"‘°".‘ 1”?’-3’. dc?’ wdttrfiqflt 1’ ‘ ‘Em pharle. poor, §eP~z%:§ene-;s§$?d?(§§:*3§§t?p}§§3§ V ‘ Sntppen wngm-z _ . want 1:31: kan gebenheng-datfiggervnietvop Happen Z . _ ‘ , . < om’er eur te’ raamiu it we e {o'ort‘van>!' ron“ WY hfbben ‘*1 "’,de“ hegmne 39253‘ * dat de met een hoepjg: op het fpringkokje w‘ordt~tfdoo§ 591998" 5 “ch” “a ‘water lv°°Pe".' E6” Boer" K.Vve1-beeld. Anderen gebruiken firoppen dieze me ha“ Z06“ ‘C Vang“! Verge“ met '3 morgens vaftmaken gelyk in ’t'voorgaande Artikel ’etoond lungs de Be.ke‘." Rivieren ’ Grfichten 5? Bmeken is, en die getekend Ram in‘ de Figuur dooxgde Let‘- te gm” ' die E“ de B,°flh“ V°°" $15” wmd gedekt ters M. N. ’ Men kan Latten en Stroppen en Strik- zyr.“ 0”‘ te “em .°f er den v°"g?“ nficht 38“? ken op de zelfde plaatfen gebruiken daarmen ze Smppen zyn geweeflc; want her m1ftn1ec., of zy by Twater ml Zetten A \ “ .. . . ’ p ., ,. komen weer, daar-2e" eens gegveeflzyn :_ daarom ‘ p p — , ' _ p / ‘ A; .. fpannenaze daar Strlkken , jmet_ L_atten dle weder H“ mm d, Sm-PPM 3"“ (1 mm“; opfpnngen. Hoe men ze fpant 1s‘1n deze verbee1- \ , . . ~ 7 ding hier achter te zien. ' ’ Eerft moet menze plukken, en hen de bek door. » Onderftel, dat het lang vierkant, met de letter ftlyf van {yde Tteken , zonder’er den drek uit"te H. gezekend, een Sloot zy, die vol water is , daar halen. Daar na denffpel-it men ze netjes om 2: de Snippen in komen, en dac derzelver aankomfl: nan ’t Spit refieken. .Als zy aan ’t Spit zyn, legfs zy Van de Kant, door de _cyfi'e1's 2, 3. 4. getekend. men onder dc/zelve in.D;ooppange,braden b_rood—', Danjfluitv de,Boer alle andere plnatzen toe daar om te ontfangen ’t g:;en.’ef~11itdn1ipc. Nada: ze desnippen kunnen aan’twater kmnen , van 2.. X. gebraden zyn, doet men ’ex' eensaus over van 0'- tot Z. toe met Brem, of andere rys , en maakt ranjefap, Zout, witte Peper en Look. ' aan de befte kant een klein Heggetje 2.. y. P p . " ' g 3. M. N. van vyf, of zes duimen hoog, en van’: Sm_ppm geflanfd, qf an Ragaut. water ontrent een halve voet ; latende in dit Haag- je tuflbnwydten ,'of deurpaadjes , ontxent een voet, 0171 68,11 E095 5“? PEEEHOOW *9 makefl 2 8.55.1"-V‘ik'1 of zes, Wat min ,‘ of meet van malkauderen, naar m9T1Z.€ haifvgaflf» NYC“ 26 flan flukkehr. 0112.1? in dat de plaats groot is.’ Daze‘ paflen, zyn met de 5511 K3fT€.f.01 met WY" »‘K",PP9F5C911TCh3§“P'En0I15 Letters P. 3. M. N. getekend, waar inmen Strik- ‘5 doe”? 5“ fm33klYk’E°'m"“1kt met Z0.“ ‘?“ PC‘ ken Iegt, en zet op deze wys. Men fteekt op de PCT s 1335 "1571 Z9 fi°V_efl'- W‘? d3‘ 25 5331‘ MW“- -kant van de pas, een flok A. ontrent vyf duimen ‘ 5“ bekwfiam ‘"11 OPEWWS ‘:3 W°1'd¢fl . I13 datimen hoog; en wat dunder als een ping; aan de ande- "31 OHDJETEP 11665! Ovfifheen Eedilfim ‘ re kant van die pas , een halfvoet daar van daan, . M . zec men een kleine boog S. die ontrent drie , of. s’”'PP"” "‘ S"l"”' - ‘vie: duimeu boven de grond ftaat, en_a1s een ron- Men doetze niet'dan.h_a1£ gaar btaden»_;;c_!an dc poorc-is. en recht tegen do fiok, of. paalover fnydt men ie aan»grojtfitukken,. en. doe: zein een fiaat.‘ Daarna heeft men een’ klein Sfiringhoutje, Kafi'erol' met‘ W , men ‘ doet‘er ’A;m_iappelen, —’: geen een haakje is van een plat houtje, dat on- Champignons gehakt , een goede Sap’, Articholb trent zeven, of acht duimen lung is,en kort op ‘t ken , met Rappers by. Als alles we! geftoofdjs, eind R. een kerf heeft. ‘Dit haakje zet men vaft bind: men de Sans met O(1'en- , of Kalfs-nat: Inner aan ‘t houtje A- , en ’t ander eind komt onder den eer men ‘t opdiftneemt men ’er.’t vet af, en dplkc boog deur‘. Men neemtook een wil e lat,of van ‘er Oranjeappelen over. ‘ V’ _ - een ande: hout , dac ,. gebogen zym e. weder te Men. kan ‘Snip-pen yoor een Sutton;-geIyl11o_eg1:yn:>_1n e‘ avs sohg;,t.o aag an: }<:,\nr11{11?ekuc h,o aan_ ufedn ztvolgendejaarge gevenzeyn d1e_€VCl1WE rag lgg en_dc ufmgcn ,_ ge y 00 e rac r , gemaug — noegzyn o1n»v'ruchten’re d~ragen,zondertebreken. lzuex , E3 Ilaphelg, en gxankde Iaakrire moatrgeen D S oel efchicdt om_ernoe1 wor en ge rut ,.oo gcen Inter- Vao:Z;rf5f1»0pgdat men fchielyk vele en goede (noel, voor dar de fappen begmnen re ryzen , of vruchten hebbe. half enuary , om dat deze meer hout dan vmch- ’ _ d . ' 0 d rmen ten allcn ‘tyde de Boo- ren lenen te meken. . _ meTrx“r1‘n‘«=:l:)ev:::maa}l)%'zl;:l1demogeniien; enovervloed _ Over de Snoexwyze z1e’tWoord VR U CH T- van goede vruehren zoude,vooxtb;eng€I1 2 2.0 ‘"591 B O 0 M E . 'aIs hér verltand van ‘den Tuimnan that let toe Men fnoelt eertr _deworreIsc_1erBoomend1emm . » _' ‘ « L ‘ ' ’ _ planten moer, dat 15, men zux_verrze-van g_ekwe_t- d0’:nSd(:e]jen ' van de Boomen hangr war car]? van fre en onbekvvame worrels; darxs zulke, d1e1n’ru1t- dekemifl-e af, diemenhgeftvan€1kef00l‘tV8ntak- gravmén een’ tak‘l9in‘nenw’2iards mag n‘de 'andel~e zyde‘ van den ’ Boom’ ‘de kroon te helpéSn'm‘akeri<§"'vl‘ao’f all nliét van ' ‘ SKEW: um; latcn groejehi: zo minxmig was *’c‘en'3 Heiin’dg- boom gel'ch_1e'den.Z gwelker cierlykheid heftaat inf! geregeld lerden mt, de hoofdraldkenfechrwaretpas gebonden.‘.- :> -;~ ,* . - J ..;5‘; _ ;Men' mber dcBo6mentvan.binnen~:luchrlg:fi1o€- Jen; op ‘darde kroront'akkenuzi‘nh w‘ydTen zyaw‘nit- hrelden‘. ‘Dus zul-len’ zebnodir. in verwzn-"ring giroo: }en=; ~cn gelyk.de zrréltlcen nooitvryven'mogen", ztfl moer can der rwc die kruiifen , of ingekott ', -of weg genomen Worden.‘ 1: -, r 2‘ r .: Wat de _Zomerfnoci aangaar; deze kan aan-' alle Boomen met; Worden-gm ’r,we1rll.:gefield.’%De mée} fire Sreenvruchtenworden daardoor minde'l’v'-1‘uohr- baar, ook flechrer en onfmaaklyker van'vruthten'. Aan Perfikkc-nr meet men . derhalveri genenndefé Zomeyfiloejing-doen, dan de: 31 re ilerkeeh over- v1oed1ge warerloren in de nazomer, tor op’tlaa(- fie bladhot roe affnyden , omze’er in de Winter geheel-mt te nemen. ‘ Dc Zomerfnoei is in ’t.al’— gemeen nadeelig a.an*Boo1_n’en,vdi'e den! groei“ni‘et hervatten, 1naa'r_gefiadig doorgroejen. -N-lets is’et des Zomers. nodiger. gefnoeid,: zdan de lwyngaardi. beWYNGfiARDH«"Mm an“: -Men moer ln»’r~ fnoejenzalrydzin llcbtnemeh, da: her gefchiedde met een fchuinfe platte fnede niet vex van 't; bot, en’er maar zo ver van,darhetbot n1_et,verdrooge; en de fnede behoorlyk overgroeje. Dxr gefehiedt vnler ,. 20 men met ftolnpjes fnoeir : dxt: maakr, dar hecverdrogeennleromzoome. He: geeft ook rotcingmkankering e_n gomming. Diar- o1n* hour men alle‘di‘kke’takken des Winters kart- aan de {ram weg ;,-en zynnde kwerzuren grout; moet men ze met een bekwaam Smeerfel belrryl kehn hoe dir Smeerfclmoer wezen. Zle S»MEER- Men moet oo}; in achr nemen , dat men dunne en dikke t-al(ken- glad en fchuin fnoeije, en 20 dat defnedc minfr van deZo_n worde befchencn. Men moet nooir een krmh mes_‘gelyruil{en ,‘ om d;1t“dit meet haakt‘ en fluir‘ ," als een Koxtt en ‘rechcimesf ivelker middelfnede beft ‘ uirwaard (mat. Eel; Schaar is zeer onbekwaaln tor fnoejen; zo, om dat men dzlar geen fchuine fixede méde muken ken, alsom de kneuzing, welke te geeft. Zie zlanm 9p.Lmflkovqn« .M 'l _,, . ,'’i‘i—.'’ ; Men tn'a’a'k't de‘,Sn_o;ei om _ve’rf¢heiden.re_de n, . en rotlvefl’ cl, ’N"‘lH ‘ulle on byzon l: WyZ*e-n\_1=2t7 ’.‘)‘J'.$ LY .: .‘ V _ _ Menfn elt foinwyl eental; w‘eg,' met orogmerlcf. om ’er, ,. ; SN 0.‘ Wk 55" 't Vtoutic aan ‘t eind K. kn-oopen; en doen ‘een ukje load I. 20 gt-409:‘, als een Neujr, eeu halve, of hele veer van dw aas. Dit gédaan zyna d? ‘We’? “W9 ‘Angelfoe a mat twe handen aan ‘I: dxlgke emd ,.- en .ga langs de Rivierkam wandexen, 3°J~e9d° ’“‘.”°*L,Y“”""Y V91’. ‘'20 , dzlt de hank on aas ‘na de gron_d gaan, en doe uw Vfsje gedurfg bewc. gen en fpnngen m_’r water , 2115 of ’t1evend‘waar en zynen vyand_ wxldjc ontvluchten. Zo em snoefi naby de plaats 1.9 ',_ glaar gy uw aas gooit , zal hy aanftonds ogluw V1518 aanvallen; haal uwe Lyn niet op, 20 dra at by: : maar Ian: hem de tyd vamp- I_1okk_en ; flaet dan, .en:haald_ hem op‘. Daze V13. (cry 15 zo voordeelig-_,» als vermaaklyk. ' “Heb? ‘EV 8€€T!‘Vi9J€ Omrterazen , gebmik een Kikvors; daar by: dc Vis zo wel aan, als aaneen V_1s;e. Op deze wys kan men den gantfen dag den: vxffcn, fchoon-‘t beter zy we mean voor Zons on- dergang, en. ’srmoxgens«twe uren na. Zen.‘ Maar eennen verder ga:1t',- moet hier gezegd wor- dcn , dat men de‘Kikvors aanflaande , de zelve *’tket~tinkje'do'or den bek tteek en [door den am . uit , - datmen den‘ bek van- de Kikvors tegen dc kromte van de haak doet Ituiten , en dat men dc -achaerfte pooten recht nit aan ’t. ketzinkje, ofhaak bin :2.‘ . Ook moet 1k zeggen‘, dat menfsrvisje welin den. rug aanfl‘aat\met de hank In de kop toe. ' ‘ ‘En emdlvy-k ,. dat men.de Lyn-wel op eon klosjé wmt , en de Snoek vafl zynde , men dc klos laat afloopen om has’; te vermoejen 'en gemaklyk dptc ‘halen S en» dat men, dan de Lyn-boven aan deAn~ gelroe op een mikje lcgt. _ Men vangt nog de Snoek met Puiten. Zie U I T. En fchiet ze met een {tale Boog, met een Pyl met cen drietand met weerhaken ; texwylze zichin da zon leg: te bakeren. . " , s ' » ~ Men -fh'y.kt.ze ook met een koperdraatje tot een flrik nan een Henge! vafl: gemaakt, dat menze in helder water, terwylze i.n.de zon ftil leggen,‘ o- ver '1; hoofd Itrykn. . ' , “SN 0 EK 2 LE UR'E,Nf.;..v Hoe ma if-4;: sums. »-ziarigt me: Fl:-ire.‘ J 1 . :"uiiaréu:m_1Werf¢_u'g:I:gd‘ ‘ ' mne- waterslop vexfchei_den'w zen , gelyk we zeggen 2x11- _len , als weede verfchej en foorten van Haken,heb- fben ‘overwogern ,r_we-Ike in gebxuik zyn, ; ., ; _ Fig. x. _V_erheeldt Vcenz haak van eenjtuk dread‘, 20 di): als e‘en"Nafle;Iifl.§.; Waar;gVaI_1jd_e wfeexhaak met,:D. ,getekend is en genoegppjen , ,.om te ma- keu, dag als dc Vis.-dam am eens va{_t_ is,‘zy zich daarvan niet ontdoen ken. De.grootte,en diktc, cn gedaante van de Haak , is in de. Figuur achter» zo wel verbeeld , dat men ze daar w.cI na nemcn. ,mag : aan_'t_. eind C. meet een o_og C. wcz_en,om daar een kop_er_draa_dje deurge; {taken ,_ dat 20' dik is, a,}s eenv ge1_nene.~Naa1.d- Di;‘buigt‘menindrien., ' - an I\;/[en ‘1eg‘:.:a‘e.r1éu'ri=.n we Rivierenlen B + Z’[¢a.t 54.’ ' 7T.:k.Z.l.~A4;~_)\7~'1t..l7.;‘.r. «M ’ - ' ‘ H I ‘.i _ «(An A ,__.~n49. HIM” -. . ‘?—»< SNO. en draait men oin'cx'v cen kettinkjc CB. van to ma- ken, dat een vinger lang is , that meet men dan nog weder een koperdraad deurfteken , en opide zclfde wys breijen ; en eindlyk ecu dexde aan de -letter. A. ‘ - , De twede foort van Hank inuI7ig..3.~ hier- achter v-srbeeld , is van een yzerdraad gemaakt , dat; zo vdikg. a.ls- ‘t. voorgaande is., Dezemaakt men aan de twe einden N 0. aI_s een gemene haak.. Daar na buigt men ze in ’tmidde M; en maakt daar een foort ‘van oog , en~doet~dietwe-haken van ach- ter by een buigcn , axis of ze van een ftnk waren. ‘Daar na doe:-men ‘er twe , of drie kemn=kjes- M. B. P. am , even ;als aan, de voorgaande. Dezen hzlak knn geerrene Snoek ontkomen , want_= altyt haakt de ene, of'de andere, en fomtydsbeide. De foort van Haak der Figuur 3. hier achter, ‘is buiten gemeen. Mnar’t kan gebeuremdatmen grote Paling vindt ter plaatze, daar men nasnoek vii}, en men daar dc twe andere foorten van ha: ken niet kan gebruiken. In dit geval zuitgy deze kleine nemen, welke de Kramers emeenlyk ver- koopen , en ~we1ke gemaakt zyn ge yk ge ziet door de letters A B C D.. afgebeeld”, hebbende elk een oog,._om‘ze toe.te maken gelyk hehbortom grate Viifen te v-angen. Neem aan tween A B C.D,.en bindtze {amen ,.. 20., dat het pog. A’... op '1; oog. B. zy gelegd, ais of’t maar eenoog. was, .en.dat.de twe. achterfien. CD. te famemworden. gevoegd: waarna men ze met een z den diaad .by.een moet woelen. Dit gedaan zyn e, vertoonen zy zich ge- lyk ze met de letters E.F.,verbee_ld Worden, max 113 men ’er twe , of drie kettinkjes aan moet doen G. H. I. gelyk aan de voorgaande haken. Als menazleze haken wil gebruiken , meet men .k!eine Ievendige visjes hebben , die twe vinger- nbxeedjgroottzyn; men ziet ‘er can achter~Fig. 4. war na gy de anderen moet fchikken om ze aan de haken te doen. ' Gebruik; gy de.twede haak, . neem daar van de eerite Ketting en fteek het eind ’P. daar van in de mond V. van de Vis , datrhet van binnen Lieur, achter de kakenuitvkomt, en haal h€t'dOO!'a, tot - dat de twe weerhaken, tot ann da mond V,.van ;.de Vis komen ; mask daar na met een draadje de fiaartvan de Vis anmde zyde van den haak vaft, gelyk men in de Fig. 9. ziet aan de letter G. Dnar na zal men ~’.t eind van de Lyn; aa-n ’c laatfte 00; van de Ketting K. doen. Deze Lyn moetvry voed Wezen, en van een tomje van Naiteiings ‘ikte , en mar gelang van de plaats daarze moet -- vgezet zyn.‘ = ~ _ _ — 'Wi1t gyde hakenzetten van de Fig’; 1. zcflieeft ’- men’twe manierenx, om ’er devin annte flaanr De “ene even? aisv gezegd -is ; ‘De andere metde Ketting V12. tenemen , en bet eind Z. door denmond ’jdei~‘.Vis V.» inte iteken; en-ze te doen door debuik -heenrgaan, om 2e aan de Navel ‘—Y . te doen nit- ‘ komen. . ‘ ‘ »Wat de Haak van Fig; 3; beIangt~; Zy kan op deze twe wyzen Worden-aangeflsgen. Men moet * gflqen aanmerken, dat een Vis-, dnarmen -dc haak, $4’ SNO. W} floor ’t ‘lyf fleekt , niet [anger dan 4, of 5-, men eefti Maar dat een Vis, daar men de haak deur de kaak fteeke, twaalf uren levenkan. Dit is‘ in de Zomer ecn geheim, om dat een Snoek veel-eer na een Icvendigevis,‘ als ecn_ dodebyt; voeg 1,13,. nog cens by, giat een Vis die in de Somer doodis, eer bedorven is. ’t Is- in de Winter niet eveneensge. field . Want een Viskan dan vier en twiutig uren Iang, zonder bedetven, in ’: water wezem De ondervinding zal u’t voordeel ieeren dat’cr is in ’t bewaren van uwe Vis-. in ‘t water . gender bederf, om dat.-, vangt men‘ 's-nvondsniet. men ’s mot ens ienkan v-angen. Ik moemi no’g zeg- g_en , acvter_p1aatze daar de Snoek genoeg teecen vmdt , zy zicb aan geen Vis vergaapt, ,daar zy geen [even in ziet: maar in andere piaatfen , daat zy verilongerd is, flokt ze alles birmen ,. als ’tinaa:. . niet ihnkt- Hat men ‘:1: Neuron: 3”; A15 men de Fleuren zet, moet men ze .nooit'ter" plaatze zetten, daar men {Yerk ruigt in ’t water beef; of Boomen, of takl-zen, of worteis; om- (la: de Vis zich gevan en voelende, in de takken; of ruigt loopt, 20 _at men ze niet»kryg;en kan, enmen ge. noodzaakt IS alles te breken , inzonderheid als een Paling is, die zynepraoi altyd opizu-1-kcphag. zen zoekt. , _ Men moet een:-Kaartje hebben; omler de kleimr Visies 1€Vendigin=te.houden', die men voor, aas— W“ d°€n 513119” ‘. datamem aanflaat. De Voren v is de beite van alle , en-~ de. Blei 1 de minflg, , Ais gy Baarsjes I of Posjes wilt gehruiken —, moet‘-= gy ’er de ftekelvmnen affnyden, die zy op den rug ' hebben. Dit zoude maken , dat de Snack niet beet. Als gy de plaats hebt uitgezien,-daar gy uwe Fleur wilt zetten, maak dan uwe Vis aan den haak op de befchreven wyze vafi. Neemdaarna. een fink Kurk-hont,~dat door her midelen is geboord , . en maak he: can uwe Lyn op drie , of vier voeten nae.- aan het aas , Wat meet, of minder vait , mm dat ; het water diepxis-, enhoudendemetderechte hand, . ’t gantfe toutje opgexyonden, zuit gyfer ‘K Visje op- halen , om ’t teugelyk in de-zelfde hand te hebben , en ‘t eind in de linkerhand-te houden. Men moet ' he: ton-, en de Kurk , en de Vis met alle zynec kraeht. weg goojen , op dat her op de piaats zy, . daar men ’t hebben wilt. Dit gedaan zynde maak ’t vait , .aan iet , dat gy op de kant van ’,t~.vvater». vindt. Menkan in de plaats van Kui-k-.-,. een fink ander hontznemen, dat men inoetenigereizen dik vouwem en ‘t aan de.Lyn.in’tmidden vaftmaken; dit is nog beterals Kuxk, em dat de Vis daar niet . vervaard voor wordt, zynde dat gewoon te zien. De rcchte tyd om Fleuren te zetten, is» d~rie,efv ’ vier uren na dexniddag aIs"t Zomer is, en des Win- ters ten drie viermzen. Men haalt.ze-.’s morgens o1n achtv, of negen uren op; \vant.de.Snoek byt. ’s avonds zo weI‘a!§ ’s'morgens. Daar is‘grOot onderfcheid tuffen "t‘zetten-‘van Fleuren in fiil eirloopend wate-r;in‘u eerite is rHtdi€n— L H1 11 3 ’ flig., . if ‘ ‘SNO. Rig. .NIaar‘2o xiaenze in ‘l'o‘opcn'de Riviercn wilds leggen , zou de Lyn en Aas weg dryven , enmet .der haaft aan de kant zyn. Hlerom neem_c men daar ‘een {teen zo graot als een hoender-e1, ch: niaakt men vaC1(t.a2m'de Kurk: zo dat de {teen , als een ankerzy, waar voofide Kurk.legt.- _ — Om de Fleux-en Yneen Rivie; te leggen , of «In em wyd= water,’ heeft men ’een‘Schuitjc van doen; want zonder dit, is ‘t kwalyk moogjyk ze te leggen , that men ze gaarne had. Zo een Rivier, of Water aan de kanten diep ge- noeg-is , daar gy uwe Fletiren zecten wxlt, op plau- “fen koxt by de ruigt, » grunt gy 11 van een-foegt van Lyn bedienen , welke gy’ hie: achter zult vmden '21-fgebee_Ld; "‘ —’ hi 9 ' 5 =7 * Gy kunt zo veel kleine vorkjes van hon: hebben, als gy F Ieuren hebt te zetten. Ene van die V0!k- jes is afzonderlyk verbeeld door dc Figuur A B. C D. Zy moeten vier, of vyf duimcn in ‘t gelleel. van A. to: C. Izmg zyn, te wecen van ‘t eind A. tot de plants B. daar de vorkjes,of takjes vaneen ‘ duim en een half, ‘bf twe uitgroejcngen‘ van B. - tot he: eind= der takjes van‘ twe'd'uim’en een’ha‘1f, of chic duim; :‘t eind van. die takjes is gefpleten, ' om flaar ’r tdutje in te doen , "gelyk gezegd 2111 ' wo_rden. Om ze te gebmiken, zo geeft een kerf aan ’t eind A. om daar een klein toutjevan een voe; aan vaffi temaken , jdit zal dienen om deFIe1_1r daar mede op de pleats vafl: te maken,T daar gy ze :}égg'en."wilt'.' ‘Bincfhet ‘éind van de Iyn_,‘ op gle plaatfe "dent. Votk B.:' rwindyhet". overige op de twe takjes,-Iatendeihet mutjenu eens"in”t winden ¢- “ . \ieri’t:ene tzikje en‘gdan’c_mder't andere takjeb :wys been gaan, tot ’op yacht, o£ t'ien~vo ' aas‘, .do.ende de Km-k E. ‘op drie , pf ;i§,r,/v . vmde hank, en eenfI',tee1'1,‘—gelykf1*i1e dl _ ’ zegd,;zcI_:’t nodig is , naar dat u-'d_§‘I.on rvmdl rial docn zien ,‘ en 'a1s‘gy touws‘ genpeé xgp’ . vorkjegedagxn hebt, Yzo 'd5i>e:'ttoutjev:uI1'en de«fpbe- ten van: ’t ’exnrl.,C., {of D ,:dit zalzevait houden. . Maak daat‘ nix met het toutije de‘Fle'ur?aan een ftok , V , of paaltje vat’c,of an em handvol bout; of tuigts, . . en ‘godi 'caas heel zachcjes in 't water op de plaatss die u" gdet dunk: ';‘ zo dat de Snoek’, doortwater . zwemmende, Ft Aas. H.-vindt , ‘t geen ‘zy in .. flokken; en willende van pIaa_1ts_veranderen , ge- zlyk zy_' gemeenl-yk does’, als zy-hare.p:ooi‘weg . beef: , zal zy zichzgevangen vinden , en veel ge- '\ve1d Willen maken om zich los te krygeny, en tet- -" wylzy loop: en‘ geweld maaktv, zal zy’ttoutje uit ‘he: fpleetje C , of D. halen; enrzal vdoxtloopen — meenende 105 ;e zyn, en door dit middel zal zy’t gem: ontlooperl van zich in de ruigl: fie verfmo- ren. . Hierom meet. men de Lyn zo lang nemen, dragende zorg vooral, datze nan de Vork vafl: zy, «en de Vork aan den Tak , aan de Staak , of mm de'Stok, andexs zult gy gevaar 1oopex1‘vannietétc vangen, enuwe Lyn kwyt te raken. ' Hoe men can Snoefi gereed maaét. De gemeenfteu, }vys_i11.Hi:aHand omeen Snqelige - read” I; m_al;c11,. lsflze te koken invwitex metzout; _:.;.u; en ze , of gélyk Baars ,met Pietcrfeli uit water met een ftukv Borer en Brood te eten, of met ene zuxc Saus van Bocer, Azyn, Eijercn , Foely , of M“;- kaat-noot. . Maar enigen h_angen 2e te gelyk met her water over, en doen’er op ’t‘ laatft van ’t koken Zont by- om datze meenen dat ze dan malfi; is ; tex-wylr an: deren ‘(water eerfl: zouten, en de Vis’er ‘dam kg. kend in gojen. Snack met «for; Mt. De gemeenfte Wye ;s qok_ de Snack te fipfrgn 10?} WIEWWYD. Verjuls, Edlk‘, Zont,_Speceryen, Uuen, . Oranzefichxl en fyue kruiden; en daar nar, aI_s zy geitooft xs, ze droog, of met een witte Saus van t nat, Bpter en Muskaatnoot, op te difl'e'n. Men eet ook gevulde Snoek , die men als Kat. per gereed maakt. Zie K A RP E R. Spark nVaet’i'/en /Insjaz/1': Sam. AIS _de Snoek ’t ingewand is uitgenomen, kerffe ,=wat,_ en,Iaatze_fl:aan inwynazyn , Pepe-r, Zout’ Lauri“ , en Prel. Als ’-t '_er genoeg in geweektié , ‘meet men ze wel beflrojen met Meel , en doen» roodjes bradcn. Doe daar na d'e Ansjovis in rode Boter fmelten , en _laatze' door een Stamynloopen, .n3 d?"-791' O1'3Dl¢{3P 1.5 byged/aan , Kappers, witte _Peper. Doe desnoek nr delsans, en zehebben. fyde me: gebrade Pieterfeli ppgefChik!i,‘.di§2e op. ‘ *5'nbeU1>;°zyn 1=.}a1:. ‘ ‘ ‘ Doe van de Pieterfeiiyyortel een Afiiedfel ma- ’ ken , 1net.witte Wyn , Azyn en Zou: ,.;e,wy1 dig. — koo]_:t gopi’er uwe Snoekrin ;”-doe Yer‘daat' na, alsflt . tyd IS, Curoeu, Pepe: ensuiker by, meceen wci, wmg Saffraan. . . - -- -- - » - ‘ Snack gt/faoff, of en ’Rz;gta‘1_¢‘:.; Neem de Snoek, gelardeerd met Paling, doe ze §n_ de Botermrood braden, doe'er wicte Wyn,Ve;-. 11115 . Zout ,_Pepet en~Mnskaatnoot by ,-rook Na- .geIen, Lanrxer, fyne kru1den,'en Oranjefchfl; in als zy gaar 1s , maak een geftoofd van Ghampig-nons, . doe daair Saus by waarin Snoek‘ is g kaokt; doe ;deze Sans by de Snoek, en disze op.‘ , ~ 7 , ', - Geiraale, Smack. « ~ ‘ "- Ddé een Snoek met die}: kervén , ’Zoutr .en-Pg. perae, en ze met her vlees van eenPa1ing1iebbgnd¢ deurrfioken , leg ze ‘op den R9ofl;ex:._ Texvyyl gc braadt, droop ze me: Borer. Doe dagr na Ansjp- vis- in Boter fmelten , doe ze den! een Scemyn. Neem wat gerooft Meel ; doeydigayr oeaerwy, die gy eerft zult hebben laten braden, en daarna in ’c Snoeknat gefioofd , met Kappers en wirte Pepe}. Men kan Ade, Snoek met een gehakt van Via wil- vul]en_,gen _z_e beet opdiffep , opgefghjm; me; 5:. «_brade_n_»_Chgmpiguons. , ' —. . , _ _ .. L Maar .o too :4 1°? 2' 7%‘ . . . 4...... .. o . 4 o: . :. .24 c 59 .9... .. . ... 5 .5... .... 3... F4. . .. _ . . . . .. .. . . . 2.. .x... . r I’ . . . .;.:.< 93'.‘ .¢\.., 2%. DO ......... vbA.0o 0 , . ..3.. m.... . div. .5 4 w 9.»... x. . . .. 2» M '?-3'2: . . . as . 10:04.0», oo.o» 6.9.. .. o.. .4 . 9... . . . . 3... ma... .2 .0 . :55). 3 an . ........... .: It . . ........... ... . ...... ...... Iv. .. .,.,.. ‘ . . . ‘Jo 4 no.9. ".1. .' ._. ._._ '2 ...... ....... ... .._ s.‘ c a .A.n.. 4... o . .. . . ...n..... .u..... .0.» .¢o.~ 0.0 5 . .. . . . . . o .. . . . onno. ....... .. 1.4 .B:.€K4r_fl.-it; 174;. SP . ET. SNY. . Maar anderen braden de Snack, na datze corn is gekorven , en gezouten op dc Roofter , zon- der andere bereiding‘, dan dat ze naderhand Bo- ter», Limoenfap en Peper gebruiken, en ‘t ‘er-oven oen. ‘ V S N Y D I N G E N is een woord der Genecs- kunde , ‘t geen zekere pynen der buik betekent, die men in ’t Kolyk heeft. “Men fchryft ze azm fcherpe flekendc pynen toe , of aan winden in ’t gedarmtev befloten. De Vxouwen die op 't:baren flaan, zyn aan Sny-. dingen‘-zo wel onderworpen , vats Kinderen ,.:d'Le cerfl: geboren zyn. De Senne, die nietwel is be- reid , geefc ook Snydingen;' De Paarden, flerverr foxntyds van rode Snydingen. Geneexmiddelen war Snydingeu. Men noemt Snydingen Buikpynen, welke men 0o1cKoIyk noemt; fchoon , om eigentiyk te {pre- ken , ‘I; woord Kolyk , zich niet uitftrekt , tot de pyn van alie de datmen. Wy hebben reeds van Snydingen gefproken , wanneer we van Buik- pynen fpraken , want Snydingen zyn hevige en itekende Buikpynen. 1. De Sn dingen die van overvloedige Gal ko- men , dat e ingewanden prikkelt , worden door een drank genezen , die gemaakt wordt van een once an een half nieuwe Manna van Kalabne; twe oncen zoese Amandelolie ;- ’sn1orgens nuchteren. ingenomen. _ . . I I. Komen de Snydingen van wmderx held, neem ’s morgens nuchteren in , of ten min e wnt lang na den eten , ontrent twe fcru el Zouc van Alzem, met twe, of drie.Vingerhoe en rode goe- de W n. Die geen Zout van Alzem heeft , zal twaal , of vyftien uxten groene Alzem , of droge in Wyn lnten trekken. I I I. Gy kunt ook in ’t water marig Iaten koken een vers Hoenderei , en ‘er '1: wit hebbende afge- nomen, in deszelfs plaats doen zo veelgoede 01y» venoiie a1s'er wit in was , alles met den anderen mengen, en ten-(‘fond innemen. IV. Eindlyk ’t \va.ter van Eikele, en by gebrek daar van , ’t fap van de zelfde Eikel ingenomen, is goed-. Men verzekeru, datde greotfle Eiken Galnoten‘, gedroogd, geitarnpc en ingenomen met. goede vogt, als een klein glas rode Wyn, die wel r.yp is, ofeenhalve1epelvo1Vleesnat, d’eBuik1oopv bedaart. V ' V. Die ‘niets wil innemen, kan in een fteennen, - of houtten mortier ftampen de verfe biaden van Meliife , of fyne Mcnre , en leggcn ’t:»voorxeen yap >op_ den..buik.. §,Genee}middeI zrderd kortm zyd 5:1/under; arm V een Kind wan dri: maandm , dat z-ware Snydingen bad’. Neem anderhalf once zoete Amandelen; zo veel losmakende Siroop van‘Rozen , een half dragma Walyiszaad, een half fcrupel Geeft van Zout Am- moniac. Meng ’t, en geef he:~1ep,els\.vys.. SNY; son. Men doe 0 de Buik van ’t Kind , de Voigende pieifler , als e Snydingen hevig zyn , .en men zal ' ’: ook gebruiken, ale zy zyn bedaam Neein zlnderhalf once Melilotepfeifier , an zo ‘ veel fmeer van Bilzen, meng hervmet-Wag Pur-gecnniddelen met afgangmzkende mfddclen gemengd , en me: windbrekende middelen , zyn lziltlyd goed in dit voorval: Maar vvat dc meme,- egrligtf Sr-°ia1{I van we fpreken, deze.1su1tnemend.. S d. . _ GEN. R0116: Dezc zyn hevige "Y mgen, the de Paarden aantaffen. Zy. zyn-gg. meenlyk van Keeigegwellen verze1d.‘ o ‘ x :6-'ema:mx'dd:l §,:;::"1i;a2gm K,T[y§,, Zie boven in 'c Ardkel _ P A A R $31: N. S-NYVER. Zie KLEERMKKER‘. S 0 L D £_S7A.T-. Men verflaat denrgaans daar~ door een die ’E Leger te voet dient'; men noemt‘ fie daarom ook Voetknec_hten ; De naam Soldaate 9}“-ekeflt » d_at ge bezoldmge , of Soldye ontfan- gen. Maar in I: algemeen’ bctekent her enen die: In den kryg, 20 we! cc voet als,te paard diam, Verplicbtiugeu van /9 Sbldaten. Zo ze met: getrou hun pligt waarnemen welver van hunne goederen te vermeerderen , zullen ze volgens Davids P_/Bl CXXVI. gevaarloopen van ’t’ geen ge pezitten, te venninderen. Zo de Heere t Huts met bout te vergeefs werken deBouJieden. Zy nemen dan we! in acht. _I.y Dar ze, met onvergenoegd met.1Lm1-mebefoj. dmge , geen geweid noch ovcriaft tegen ’t ver.- bod van ‘I: Evangeii doen ; dat is, gelyk zich een Oudvader van de eerfte Eenwen uitdrukt, dat it de Krygsregelemencen waarnemen , en hunnen naaflen door geweld ’t hunne niet benemen; gene voorwendzels voor hunne Roveryen zoeken oma onnozelen hnn goed te ontroven. Lu:'.~III. Far- ramdus Catlmgm I:‘aclcfiat- Diacnwu. I I. Dat ze bedenken , dat hunne moed en krachi een , die hen tot hetomhelzen van die koftwin» ning hebben doen komen , gaven zyn van God,- en dat het een grove misdaad zy zyne gunflen te- gen hem te gebrniken , en o1n zyne bevelen en‘ eer te fchenden. Augu/iin. Epijl. 105. III. Dat ze zich gcdnrig. der bevelen onder- werpeni, ene onkreukbare trou, vry van alie ver- moede van verftandhouding met den Vyand, be.- warcn , 20 h hunnchting toedraagt , en eindiyk dc bevelen ihpt gehoorzamen. S. Ilium. 2.2.. q. roo.‘ Art. 6. in Carp. \ IV. Dat ze zelf in ‘s Vyands Land mishandelen, noch Pricfiers , noch Geeftelyken , noch Oudcn, noch Jongen , noch Vronwen , noch imand die gene befcherming heeft , of dd: 26 de V - anden van den Staat uit weerwraak en nit en- kele lufi tot bloedvergietcn» en niet uit nood- mec- way“ L908 3074- . zakelykheid eiier rechtvaardige VC_rd€d15l“S_,d°°‘ den; alzo’er niets is, dan deze, die een Ciiiétlfgfjli van ’t bloed plengcn zyner vyanden kanver ' nen. Men moet wel geweld met geweld keeren, maar men moet ool-: medelyden met hen hebben, die dc overwinning overgeven , inzonderheid wanneer de openharc mft gcen gevaat loopt. — ‘:1. Er. 2.0. . jgy moeten de Wapenen voor e_nen met op- vatten, die dnidlykreen onrechtveerdigen Qoglog 2 of tcgen dc. eer van God en ’t-belang def Ixerkfl voeren. Gy moogt de Wapenen voexen zpgt Au-1 gunyn , 315 gy ‘t bevel van uwen Vorit vo gt , 11 is ze odloos en heiligfcheudend; axis 11 de _recht- veerdigheid der zake met_ blykt.- Augu/I. lib. 2-7-- Cmtr. Faqflintx cap. 15. en m up. 7.3. q. I. 5. I- VI..Zy moeten doongeen overdaad , of vices- gezindheid zig laten vervoeren. 't_Is fchande zcgc Augiiftyn , dar een onwmhare., zich van_zo een drift zo laf late vervoeie , en dat imand zich van de Wyn laat vellen , die door tilwaard met W35 te verflaan. Augufl. 5pm. 105- . « V I I. Datze zorg dragen voor t waarnemen dei- befchikkinge des Vorfien voor l_'iun onderhoud, en hunne Huiswaarden ogeen menigte van dingen af- perfen , die men hun met fchuldig was. Dewyl 26 ge- vocglyk tot wedergeven verpligt zyn , van tgeen ze meer _hebben» doen geven dan beftcld ms. onion. dc Blaiz. Art. 2.95. V . _ _ . ‘IV I I I. Zy moeten voor geen Mortepajen die- nen, en hunne namen geleend, of veranderd beb- ben- Ordon. dz BIoi:..'Art. 108. IX. Zy moeten den Boer gene Paarden en Wa- gens ontnemen, .om hunne nafleep te voeren, te- en hunneu dank, en zonder bctalen. Zy zyn an- erslgenoodzaakt vergoedinge van fchadenen In- crefhte doen; Art. I13. _ X. . Zy moeten in ’r Veld , en inbe2ett1ngalsSo1- rlaten, die ware Chriftenen zyn, leven, en de fou- ten , gewoon aan luiden van den degen , ontvlie- den,‘ als de ledigheid , de moeder der ondeugden , logen , meinecd , God Iaiieren , zuipen en zwelgen , dobbeien , en de zonde die Paulus ‘zegt, dat men niet zoude durven noemen. De voomaainfte lof van een Chrifien Knygsman is , naar 'tzeggen van St. Karehvolivan Godsvrucht te wezen. en Gode dat Godes is te geven; en verbied Biegtvaders vergif- ‘ nis te beloven, ~20 lang ze daar in-volharden C. Medial. 6. Tit. clzri/Zianorum Militant disciplina. X I. Zymoeten , voor'tgaan na den Slag, beden- .ken, ofze de hoedanigheid, welke ze, ais Chrifienen hehben moeren , Wei bezitten, en zogemoed zyn, als in groot gevaar behoorde. Fnrandu: fupru. XI 1. Zy moecenmetde Intrek te vrede wezen , die hen gegeven is , leven met ’t geen hun gazel- fchap geniet , en dulden d_ac anderen by hen ge- ven; Zy zyn anders verpligt t_ot alle de kofien, die ten hunnen opzichte gedaan IS. Ema: III. 1570. ArSr'C‘)LL D E R E N is de itukken van een Metaal , of van byzonder Mctaal , zo nun een inwendig vail:- maken, datze een fink uixmalsen. S0-R. I-lee: jblderm. » Meng en maul: nae geftotcn Kryd met -GOHIV-‘air tcr_, en als gy daar een Beflag van hebt gemaakt, befmecr daar uw Metaal mede , tdr plaatze daai: gy ’I wil: folderen , ‘t eexfiaop een Tafelgelegd hab- bende. Daar-na zult gy't Smeexfel van den.famen- hang afnemen , en Iflten ‘t am we zyden;daar na zult gy 71: famenvoegzel met Seep fmeren , en hou- den ’er op een gloejende kool , om de ftofte finel- fen; Welkegeiinoltenzynde, znltgy'er‘tbeilag af- doen, en her zoldeerzel zal gedaan zyn. Om kaud zefalderm. Neem drie oncen Antimonie , gccalcineerde Wyniieen , Zout Ammoniac, gemeen zout, Klok~ fpys, van elks een once; befla ’t alles onder een; doe’: deur een Temis. en leg ‘c op Lywaat , doc daar rondom ‘Klei,we.1.gekneed en bereid .ter.dik- te van een vinger. De Klei droo zynde,‘ zultgy 2e by ’t gene doen, dat ze omklei tuffentwe R106- zen op een weinig vuur , latende he: allengskens heet Worden ; daar na zult gy ’t vnur vermcerde- ren , endaar genoeg aan doen, om ’t tc gloejen, en de fiof met malkanderen Le fmelten. Gefmolten zynde, zult gy ’t vuur der kroezen weg nemen en laten koud Worden met de iiof , welke gy nader- hzind zult itooten , en als. gy wilt, zult gy ze ge- bruiken. Gy zuit de twe iiukken die gy folderen wilt, op een Tafelzetten, dragende zorg,datgy’er Papier onder legt, en da: gyze 20 na aan den an- dere bren t als mogciyk is ; hebbende dam: naidc voorgeme de poeier op ’t i'amenvoegzclgei‘trooid, 2/ult gy’er een korft van Klei o maken , zo niet te min, davhct van boven ont ekt zy. Daar na zultge uwe poeier met een vedernat maken, diein Wyn is gedoopt,\vaar in Borax 1s gegooid, en ge- laten tot dat ze is gefmolten. Deze fiof zal een koking veroorzaken, en als die gedaan is, zalhet Solderen vooltooid zyn. Zo’er Wat onevcns is, moet dit met een Slypfteen weg Worden genomen, om dat een Vyl daar geen vat op heeft. S O R B E N B O O M. De Sorbenboom , of Havereifebooxn , waar van 't zaad uitnemend klein is, wordt in de aaxde gezet, die veel van een Ka- ftanje en Eikenboom vexfchilt. ’xIs.een Boom die grooc word: . en in zyne bladen veel gelyk inaar een Effenboom heeft. Zyn vrucht is een foort van kleine Peer , of sliever Mispel , die niet goed is voordat ze zacht wordt , en gelyk ze weini vex- kwikking gcefc , vindt men ze zo veelniet, a s an- dere vruchtboomen; midlerwylalzo ’tgoed is, ner- gens van onkundig te wezen, en voor al niet in 't fluk van den Landbon , ze kan men niet-te veel weteu, en men zal over de Sorbenboom zeggen, alles, wat do Schryvers daar van gefchreven heb- ben. Deze Boom is waarlyk {mag in ’t groejen; mazir zo niet, als men zich-wel verbeeld. I Men heeft echter wel luiden gezien die vene- kerden Sorbenboomen ge hebben geplant, en dear van gegeten. De zaak li met onmooglyk , ’t £11‘! ~ *~ son. » opk wjel zyn, dat zy, die zeggen wllden dat een die een Sorbenboom beef: geplant , daar van de $g{Qgn;niet zal eten , zich niet gants bedxiegen: jna,a,r’zio.daar hoe. ; ' - ,; , I V ' Z9__de_ natuux in zyne velerleijekvoortbrengfels Z? finlg is zonder enige hulp van menI'en,die dat {port van Boonienfokken ,. zoude men niet willen aweren, dat de Sorbenboomen zo langgeen werk om te_ groejeu zouden hebben , als zy zeggen; om dat die Boom zeer hard van hour: zynde , '; fap niet Clan Eran .,opi'chi,e;t,: maar van Wat aart dat hout §?0_k 29;; e ,knnnen.wez‘en,V zo men zorg droeg om £1? 50.rb,¢_3nboom te gajen, en ze in denKweekho_f te fopkken-, gelyk men andere Planten doet, twyf- felt men nieg, of men zoude ze kunnen zelfzajen, plamen , en de vrucht]eten. Altoos door middel van de kweking , die men hem geeft , zoude he: met kunnenpwezen, hoe veelzwarigheid men ook make in‘ ze te doen ro,eje_n , dat. men in een tyd, [anger gvaarlylc, a-ls vie,‘,we,Ike vandexe v—ruchtboo- men vereilien’, niet zoude de uitwerkzelen zyner yrugtbare pvoorebrciigfels toonen, En als men zich maa: éen weinig de /moeite wil geven, zal de on,- dervinding doen’ zicn , dat het‘ gezegde waar zy; _en'gelyk ‘t nodig is om een fiuk te onderzoeken, flat men daar de gen’oegzame>kennifI‘e toe heeft, gnllen we de manier op gevenyhoe menze (‘chie- lyker doe; groejen‘, ,qm‘er‘geb:uik‘van te maken. x Ha: m‘e>} devsaflaéhbnmen febieljk 'z‘1oe£‘g'r"oey'en. Men beeft twe {oorten vanSoi.'benbomen,Man- netie 'engWyfie, we-Ike laatfie overvloedig vrucht geeft , terwyl de eerfie niet, ‘dan hour en bladen voortbrengt; welke niet met all ,-- ja 20 min ver- fcliillen als.he't.h__out.' Heb zaadvan ’t Wylie voort- gekomen , geeft ook zaad van ’t Mannctje. ‘I Is .0019 op ’t geval clat’1‘n'en ze zaait. , Men moet ook weten , dat’erltwe foorteu van Sorben zyn. De ..ene hebhen de gedaance van Pe- ten, en men ziet’er op deitaart , als een kouleur .van Mos aan ,* deze zyn de belie, en de andere die menwilde in ’t.Frans noemt; maar Lyfierbeffen, :Kwal&erbefi‘en-, envin,-Duitsland Vogelbeer , zie xdlen naam , puntig ,. en hebben ‘een green baiije. Om de Sorbcn vroeger te hebben,doet men ze uit zaad komen, wantzywillen geen Enten altoos ve- len. Dit zaad haalt men van de Sorben , welke men Wyfje en niet Mannecje noemt. » Hoe men’ dz Sorbm zaait. De Sorben, die"men zaait willenpeen bereidde en xbeteeldeyaarde ,: enieen plaats een weinig befcha— .duwd. hebben. ‘ 'Deze manic? van uit zaad te'kwe- Vken, is do enigfte die gelukkenwil ; gelyk gezegd ,is.a Men moet.dan toeleggen om daze te gebmi- _ken. De mamei Waar op men deze aanvangt is. zonderling genoeg; te meer, alzo de zaden der V Solaen zich in een; vlees bevindende dat lymig is, men ‘zich niet gemaklyk tverbeelcl, {me men ze van gc_en kan krygen om .te zajen; Om daar in te ge- ukken, neemt.men.een'teeneMatje , of een ‘dude ” .1 501%.? ’ ‘:5 may. Mat van ‘de fehors van Linden , gelyk die zyn die men op verfcheiden plaatfen gebruikt om wa» ter mt do Patten’ te halen. Ten: aanzien van ’: eerfte kan-'t' gebeuren ' dat 'die'Teen te veel droogt , maavr/r_n_enr ‘Kan di:.gebtek,voorkomen , met een weinig in‘-dc voaht.te..~Iaten rottenop. deaarde. , , .14.‘ -:1.-.2 - 4 V V i ’t Geen men in nob? meet ‘nemen, ear men dc Sor- éemrru:/zt plmit :_'_die mm tot za/‘en fibifit. De_tyd van ‘t plukken der Sorbenvrucht am to Hen Isa alsizy neg nie: ryip is‘.-”Maar.dus 13:: bier made me: gelegen‘; ivarifhier is "t1xe{‘t , dat ze~van sypte pafvallenfgllioe de vruchten ryper zyn , hoe menze bekwamer om te zajen houdtw Du‘s afge~ nomen vryft men ze op gezegde wys‘;~ op deze wys maken ‘er zich de‘ greinen aan vaflr. Men maakt dan een bed met kleine groeven klaar; in eike daar van meet men een toutje leggen , zo gevre- ven *1: geen.1nen'met'twe ,»of drie duimen. aarde dekken‘ 'zal‘.7 .Deze arbeidrgefchiedt geineeiilyk 20 dia 'de”Sorbcn van den'Boom zyn gevallem ’tKan gebeuren , dat de vorii een gedeelte van ‘t zaad ’bederf_c."' Hieront dekt men "die groeven we! met Meit, die men in ‘I: voorjaar weder wegneemt, op dat ‘er de Zon te beter by‘kome, en de zaden doe uitfpruiten. Zo dxa deze Planten zyn opgel-:omen, m0€t.meIl;; als ‘do: lucht droog is , ze befproejen, en de grond met de hand wat rul maken , en de ‘ene en anderé uitwiedén, als zy te dithtopkomen. Alslzy beginnen te groejen, meet men ze wel op- paifen, en uitwieden, tot dat ze in flaac is om vex- plant te Worden. Mania‘ am jange Sorbet: tewrplansm. De jonge Sorben tot een hekwame hoogte om te planten gekomen zynde ,’ kieft men ‘een piaats voor de zelve bekwaam, die koel en vocht is. Als men die heeft, graaftmen daar putten van vief voc- ten in ’t ront , en drie diep; hier zet men ze in, net dat zy Wei gezuiverd is ; daar na dekt men do wortel met aarde, tot dat men ‘er ’tr eerflie aan be- gint te doen. Men zegt nog, dat hetoppaflen die Boomen doe: groejen, en dat ze by‘ gebrek daar van kwynen , Wat plaats ze ook hebben mogen. Dit maaktydat de Sorben de Spreuk doen leugen- achtig zyn , voor al zo-men een reis, of driemaal ’sjaars,vier vyf jaren langze wel oppafi, en de aar- de omhaalt. Wy zeggen hier niet hoe wyd ze van een moeten ftaan ; men gebruikt dat foort van Boo- men niet om Dreven , of hoee Heggen te maken : maar in een verloren hoek dicht by huis, of op de ‘kanc van een Wei‘, en nooit in Tuinen. D: {yd arm: '1 plukfim .d:‘r Sorbm. ’tIs vermaaklyk-vruchten van een Boom tepluk— ken, die men ‘een tyd lang heeft gekweekt. Ze af re plukken is geen kunii : maax no weten,wan- neer derechte tyd is; dit is dieniii voor iemand, die zich nan den Landbou overgee t. Om de Sor- M in m m m m hen so“, so, sop. spa. ' TU ‘ , . .. . . . in on 2 11:11 tyd te plukken , meet men ze lniet Onderrvebtrag om wzz-kfa:nderdpart:e» /3} an . ., ‘ - alsze mam’ gee 9.“ ~ . ' _ _ ;,._, fiagsfizfd zyfrfin gr? lixliaiatlgoomlaten hnite IYPSW3 ' Men 'nee1'nt"een- Pot, ‘Of K6219‘. .d33f.Viff83i?‘%¢ 0 H . ‘ t v; atze 05' ' .kunnen' zo 1::i’t\vater‘1e 2 E kfvze“-M Hm’ ‘P‘°‘d‘ “‘e“J,?.,‘§}'§;_5’,Kf'a§’n is 't deetyd §‘§,1iI§,“»§V§§:§§3n*er arm’ vie're‘nd'ee] ‘Z-c')1z’t,‘.egn‘.\7yf "“b'“m en 23%: zynfiiex moet mendan nierlang vierent’iééI‘Botén-' i1x",*,dr‘x'$ Sbp',\‘7d'or’Vé1Ttén8a[ am: ‘am Om 26 ta eta;-" " kbop zenden , deiivyl ze make“ -of-'vy‘fvi'e1‘éndc'E‘I Vet’,—’of Spa}; in‘ eV_ét’- mCde_‘”“°1“.‘” ’ ° zede en ' ‘ ' 7 " tg da ‘en drie‘ Sp'inten' Etretén 3, of Bobnen; _dan met lang kunnen _. »A l Men gm”; een ,g°ed¢ Kdrf Krluidw , of’ KOO“ N#"'lE”‘i.d ,d,"7 Sarbm‘ - - 9f Um?” ".,f~P-re," of!“-1?-e~n in‘¢§1§'m' e ‘-dim 'ee' , . ,. . .., u \ ..wd,er nut hie; A_1s‘a11e§“\ve1 ge’k‘o‘ok_!:;s m H3111’ n_ T, _n 2 "a" Is geen \"“Ch.‘’ *1” “V” ‘-”'-”‘§“e,,eb,; ggmek zkleineflepei vo1_Pt,per; den; $.*T9°},‘F‘6é¢fid?‘?§¥»I¥ been De D*"‘“”e°“5‘b‘”V’2.;‘.i‘?;‘3§a:,k met;watei'; 4°?”-‘T.Me¢:.do%s;g3:;2¢§I;gdg§¥?ne,,3;‘:,‘;n'“““ dam V-an maken “('16 Sdm ‘E? is‘a1‘s Druivenat»: mm k.1,°me br.°]9E52 enmn ‘ $1; '2;1E’lc{]e"[‘)é¥1i1iJ~)rhag}f nut‘ bnffen (“GUNS ‘V33’ 2°30: me i en welke deLa1.1dr F 'A“e5vm9€r meténla‘ 1:1 'tinen’er"nietindetin die hem‘ “15;f‘;h°°n “M1135 leexen hoe men‘-26 de:P°per an I-Bm'o‘ "{q'v¢n"' dint men de So '0 diff 1'-“de“.3eb'mke"' WY Z“ ‘ V . ’3d°en‘als Ce“ We'mi.a§' 19!:-bbe1i daar een ggeghalé maakt. Ondemnge kmcmen, _Men moetveen epefl V ié deinamehebben " Daze W-ucrht heart ‘mg 2 koud van aard}i5. 15”!“ ml kaT"°m.V.aF‘ fie”,-P 9:1; . :‘;1“in'ét 'b6ven De Geneesh-germ mcmmdat Zen: is heeft ze eeh LD¥° gamfe S§P‘Z"¥1 *1?‘ -ul:-erfi t.y' ‘ » I ’ ’ als zy hard us.-.maar alszy 235 veerenvoed; delllyksdaaldelf kgfle . , .‘ ,4. ‘la , , t‘ fodrt van warmte gekreg=n_- 3°?‘ “‘, ”* _ . V V _ M:rk.'I1_I€LV_Z‘0'mFn SP¢k,,_“_1 d°h.P‘,‘§ ,0?‘ ’P’:‘l°fé minder’ I: ‘ ‘ dere kiacnt mi verkc§e- We“ he‘ 5”“ {needles doe?" fine 'f1te1iI2e::? dget Zy hecft mg eenbyzm} ha is-z zeer dienfiig ten fmelten’ Ber fig“ 28 1n g‘ g ‘1 en’ zich‘z'eI. Ien , en door deze elglenc p y , 1 & ».M¢n n1oct9nk rreten fan ac etolpdoet _Z_o annundoop en R0046 °°Pe“- ve men koken. Wm?“ “I,‘,1c'i*:1s'*}z'ex;1u’xev . V‘ n ’ S ‘/9 It! " n 29 Wa'€.h“=rc.1‘te k°ken"Z'Yn 'é\ W§t'er%a2it’\vekEn Gebrmk en kracbt-‘-van ‘tv or ‘. ‘ I ‘ ,te krygen~1.¢o'1nen2_e te V0l:'R n In :6 doe” koken. . _ . 4 , ~ a5kt"men.er SP“. :13 ook.d|e_,nf‘t:_1g. UIJCH 611 3P<{|1V‘~=. W A I K .K ’ Gexyk dlt hout zeer hard-1s.,»l'fl om_Meu1e'ns' cer men zem dc; Pot doet. . . i " d n len 'voor Raderen‘va11.6_n KaH§“?°“". k t D; In de piaats van En-eten, kan men_ due pop, 6 die men lgooptby d_e vxer-du(;xl:1etr1o:/1§‘:c‘t’l't’e;1 am Rys nemen,‘ die in hes} wagerdwaIt{ gt¢‘iV13€l - ‘ Loogen om'tLY\vaat Wu: te maken 113321" ‘gaoyfigt _ . flebaing am: spearzr-G70"? "f."‘.4.“"' gevaar van_te verbranden, zo men e cu. . , . -V Nééin: %fl'(.cheideM,gen‘van he; averfc]-mg; dc, msfi Llgnelt wami.‘ftZiiv:va§EE1f‘$'\veernaamRe is ijruivfin;Wa3Yv“i"h°‘[3PgeP°’flis;en koperwpla‘ ., s em, :0. .s . r ‘ ' _ , — e ‘totdat de 0 'ervI‘aktc me: brood am Meme {needles gefneden ”§n gfweffxi £:‘3e’1151z:>a6:2d§ZiI-Vere Kom, ddendeymdaaxi meet, fléfxnpt is in ear: ~Mor:ie1‘ ; ‘-na'dm;"eAr‘hec velg,, dc Of Imnderr fhlkjes Suiker , en’Wat‘P'ypkaneel by; heéi1en“en‘{teé1'1tje§ zyn izitgenomen. In de pl-aats 111531 Ban '61’>.Ml-I5kU‘S , of Ambre Grys by doen, ecu van,Gevogeltc lgan‘ men ne1_nenqKalfsvlees, of enig Welmg OWIJC-Wafer , €11 CHYOCH-y Of 0I3DJ'€-fap. ander Vlees , v &1at{‘wat grover is‘: imaaf dc Pap znl 611 61185 me! malkander G-‘.6n.rei5» Oftwemaallaten dies‘! te minded? iaéfigénaam -wezen, Meg ‘kaA1V’:r Opkoken.‘ ‘ _ ‘ntreht-een’-éi r'o‘ot‘:‘e‘-’kr'uim ‘xfarfwictei roo 1 . ‘ — ~ géen‘,”o1n ‘t*vs}itgc'e1‘11r'é1kén«, ?én.=’t1dikl{'eH:‘e eiengi maasx: 1 S? A A.N;.s,>.E;V;,L LE, 1‘-.3 ‘I3 E1 .5 TvE~R'3.- dis doe; men ’er_ nie; by‘, als men ft r‘ech'tIVlel_'1kcr " 3 Z“: .3 . "‘.’!”"“’,' ‘A4.".44“‘"-‘ G ‘ ' r'~ :::;.::::*a:*:;r exéigznzzgefdz me.» zvnfiherve‘bvtendes¢fie=sm‘4d=1en» an iich met‘h‘ef wel te (tamper), »en« 't~in“’c—Nat to :la- 1‘;e.°.I.»,5e.1Y".5 ‘;"‘?",.1’”_‘.*-.“‘.F«53";‘?.l.[‘7"id"7 S“h’°.e“YZe.“1 h°b' ten fm‘eIc'en, als ’t Amandel melk is; Maar alsihet .6“ ’ '9“ m flaatrzyn °m °.P.d° Hm‘ m¢m.°." 9° wees vc'reI~geflan'1pt is doe:-m”enf’tuby de-.7AmandeA ’ 4‘ te.‘’?‘'!’Yt_°“;»,'_Cn YOChtt_=n bu_1ten_;- rem en“: NaE~i%i’ee‘x1'$tamy’n, dag‘-menuitvxingen 'd'~ 7’E’°h‘I'.d°°.5 "t”Fb:"Fg$‘dde? m'<_>e't’,'~ om-‘e 'd’e-vergrwn re h6_1?ben’,“m'en .-moec Ifa .§’ 51°F ‘fag’? bet.-y¢vév,fch° . V » « » -. . .. ze ml «is en;,— ,3: _e m . .. C Jen , ’nochZ '§io‘or "» §1?"”};i4‘Yai‘°”‘§s‘Z ' "‘t‘ ' s VI ,. , ‘. ,, ,3 . r, _,,A I. _ , V, H em;r,eJ en‘,’”, .3’ fenimiak"ze;m‘et‘ ,pa_anfe. leg "'._"I“/It-e‘I‘1."§1,“)i’(‘:t”,":i‘.3e’°"lvIze°!’!’{ri:‘:e:Ei'i‘:5;;Egg? ggggh‘ gen“',.’ Efiforfiium ,' 'M6{terfi,'Anéiliardium, . Wei’; doen , en,daa'r. by‘ ’t‘fap van twe“, of dxie Citroe- :2‘if“?§19§;§J!g1,~.mV§;l‘§fé;VgIg§3$e; fi‘$_“i:WV2‘Z hen, en een yierendeelsuiker, wacmin,’ ofmeer, Tgregint n.;;P f‘,Gefil Bf gm‘ e Gd”-‘. qflhouden ‘def Pay] tip vyel geglommen kolen; me- om..e*r-‘cg : ?S‘fie=é ,2“'e;;'-’-‘JP emf 9'» -té xqnde ejei-H:-e1‘)1g_¢n.p’y 7;-‘vtot?di1l?|ze'dikM(ordBe,r mxakéhxmn I .'f .-, . 4 ‘.’‘'"'‘.'z.. l§>f.‘e'!_1'dE3gev%‘e¢_§V§'§..${n1g~fi4!2:n§.!j]?aa?=?a::moét:4mgj!: I M. ‘unit ,ze . .§eli.ié¢h‘yk m. - zeewe er enxge*r(b1zen«’me»ee1= epe , qeren ,. en ‘ ‘n 2» v ‘v » : " » v -v- ‘ ie op ‘eerr SchdtePlatenlgoudy-Worden‘flenvals zy 5."-]yV95395%g?g‘,ti¥o23fg§£:g9?:’V1m’g’§°bg}1%:¢ :1: "een—‘Sj’eilei‘_i‘s"; -él‘s2ékoudwt>rdc,“is zyigenoeg, °° V°°" ‘ E r " r n e ‘C ’ emmen. ma-Er ze van, .t Wm balm icht ,¢’P'od:ig’ra , of Bettkdlen ; a1s} andere midfie- ‘ , ,Ie_n nxefldiixl fiaat 2&1; Rbodknftikende nl1)i:i_d_é:je;1,, ; n e ‘ _re’ i_e“en» en ‘eintrekkenle gn y y _ 9.»fi._1?4P-. . een:-gum ‘: 1, y e ‘E ‘ 7 T T, ‘ ‘ n _ T. .. . TS'A‘’fEN'”1t‘eHdt's‘‘ifera- 'ei§:§inI¢r£:inefloét%e§T§flP:nl1%£ 3?)! fiom. geb‘fo1I{:¢ Becmriif ab vArrx:!e%x§?mef\%1’indz';é!¥ _._ V, . ,: , :1 " A . ,— J vlfhnagkt’ -‘om fie ‘ If op’ dat de.-%aft‘te beterfiorde; en zy geen 0 1e ‘3 ~ . "hmld v - - Veven; neen:‘f4c3é2gl1:I1§f§n(c1lerhé1velepelizolMeelvan ~29” sen se :65 ~ -254 ; » V — I i“ s, mehg‘ i;a«cs=on ereen, en'do‘evhetdoor " ‘ ‘ . ’- ' « —‘ ' V e_‘eynT€1!Itl€§ ,&m€t'e€n1g{9telepeX rc1i1et~MeIl;—; doe he: V S P-_ E C LN 2 V,’ ‘ms:F:;%:::?:%;:§;:gt:*;:;*;:; .5“?’f‘!<'£’?¥"P““““"%é?‘%.?3"‘*‘f'%€€’fi; kl’ i~G‘evo’ge}t i e 1365:111- . , . 6 . 5" . ' lenien rys held Ne't;‘*inTeei§“Fig‘xiii1‘~¢fi!'e'i‘dcnterfiei d;"'~’tis i;"u”ri1t~ doen , meet’ gy-‘ 'c- »met~de*A~’1nan‘ -‘"4! Mmmmmm 2 6811 SPA. ' _ 11 ii ls hem V“s°‘““°‘-“‘°“‘“"“"“?“f§1§§‘i‘.f.:i 3:53: ‘i2‘t,“‘ii21?1°1§1E§11“:1l.°1§§1‘3.,%?.“2; ::;ne:1eg.. heeft. De ladders daar van zynlvag vii‘: .t wood ven dag aues gereed is, 2211 hy op de Hcgge flaan zen gemaakt ’ gcxyk [en New OF Deze n'ia7en om iille de Vogelsfer uittejagen. Dezezo onzapht NET 7 Am.k°l X.“ befchrfiva; 15': km n1e;z);n opgewekt en vervaard gexnaakf, zullen om te ont- zyn ‘°de‘{d}':f‘i:f%‘":;:lyd'v;n nigen unien wyd: vluchtcn na het ligt toe vliegen ,'t gcfinzygeloven an Van C 1 _ s - . 1 1‘ h ts >t va en, waarxn of van ‘me vietde (l"‘:“‘:1-zilf1‘vfiI(e:3¢ralt:!:1t11o\c::Ene]1l{de gfdleix gzgvffi-xx‘/‘:’1:¢frXi"’zl?lIlle1r:‘, En gFe&:Ir:l1l:)‘ge11 blyven. Men maken. Van UCYMO ‘V ' ' h ' t o houden met de Vogels uit bet E" “* **°°:*“““;‘e.%‘‘1:111::’;,¥;1‘c;f‘g:i':1“:3:s:;aa. §::1:*:11:;“. 11%1aa1zezm» zeven voe , en 1 d C man op de Heg voortgaan,, tot aver ’t Want mac: twemaal zolang en breed zyn , 815 ‘3 111331’ me . . d , dan mt zc . v . 11 1-1. V els mt e1aag zyn en 2 8}’ ladder ; len vmallxeuxc:llelgszto):1(:£3rra}?eicleI? :1ctl:tur)1:- flereuiltenegxgen ; Wag‘ 11 k“““.eP’8°“° °m{n“PP‘3”r um ’ 3? mm‘): Artikcl \¥LOU zyn aaugetekendi of/’t Net H109“ 33“ 11"“ ZY“~.‘ I ~ ‘ men’ le op N ’t lfle meet uitvoeren als een - Demenigte V3“ V°g°15"d‘° men °P 2° 69“ WY’ om dz: dat 26 Ilieu moet ann de vie: hoe- vangt, is verwonderbaar. In een Hang. Of B05151- lYelx2“I.m1\¢/alt Eamon mfg’ eiuden Lou laten , elke van dat digt W35» 1195 ik i“ een“ dmmaal ee“rd°Zyn een voeolang ; en men zal op tWe_. Ohm“ a“d°,"° V0331-5 E°_V3f‘3°“* 1 ms: dam, met me; W‘v°;"““=°1:1:3%*o;::?.*::¢:‘::1;1::e:t 1$’;1sz1‘21Fzt:::‘:1t:e:a:,*.;1::1, 1111 cc pannet me e am VR . f 3 "en. volg derhalvén dc‘ ‘vegan , ie be. gelyk men aande letters L K; M. O. P. Q-6 .' 71931 PR3 -an dam {Mai hakh-out: langs mat; en, ziet. De Keep diemen rondom 111 x,7.,3,41 5; :17» fchur: aan;_ _ 1 lamje Ziet omm-1 “W Net ’ en-;‘. ,s1’1k‘:fih::1{,l1,?;:llfe:)l1Sl§:1)|;3 §i::e1t\Ibe(:‘lg:e‘i-ezr;r:3ecgir’:}n’:§ ' ‘ ‘- 1 .15 1 1'; e_makdeijp aatg; toe, op de plaatzen met deletters I.K,L.M. ge1i:e1__:k1£, %?YkZ"111F‘}‘(:;3§1v‘f’§$e§éf:;§Ena;an§toe te (Pamper; mvan de “dew km: desgelykwp delmets 0”‘ ' dc V fide-‘win/dvvvandaau komt. §0lh,dat 49 VOSCI5; Q1.-3. ,Rol het ‘dan by een ,1en gaat, met uW Vldei la-"U; dérfirv-liege” na dc karat toe, hlaar de wind van. xen , twe '1;1oetendhet_Nedt dragelr; , Eeirgeilncgeéoke 2(1) 3“ kdmt’ of W moefien zich “.3 dc P133“ beget flroje Toorts,en e vner. e een ng_ , 7 - 1 ’ C; hadden. ga dan lungs dc wegen, dziargrote dikkeljleggyens veg §§’é‘]°i‘0“‘3"N%_°Z A ‘ voor‘ de windbefclmc. fia-an. Ontrol that my Net, en 3 ‘hr W’ ‘ D16 sparrcbbom ge-Iykt we] na dc me“ ‘We V“ dc “elk”? d? 'fi°kk~en‘nemcl3"'en'zI§t ‘[ebg91n$'.zo‘dat’er in de leflEt¢‘W€ifli8‘°“d.‘“" 20 hoog Ilgtcn als npodig is ; err elk zy_n em Virav nfnnds fl flarbeiae is’ z°,m«i-mfls in de dime’ en V591,-&md¢.;A:¢ullen ze ht‘.-t Net,f1;annen_zonderd§a;1 _fc 13:1 lbhlliden die dun zyn’ ‘ iang , ha;-dv , (teekach-L ile¥¥eggen1:§.;aken ,, am (lat het ‘kleme Ml 4 e_ - u_1‘ edicht en kamswys gekhaard. De mkken gmc__ ‘ net dam aa"dz°§§°§lyl1e'i;mi?en ;d"m 31§w1’~'cl»oh§§ jte%,aan weerskanten zo wel als de bladcn , kéuis- I n is 2011 e : :12 re en ; ‘ le , _ S boomzyn on, ma ", moerhec acli:er'"c mxdde van he: NS: :y5d,e:l’!:11:IdL%€ xaggggeggglfixl. behamn dz‘ go“ ml; 20 dafih‘e”|g‘?‘¥e$'£’eg§n °V'e§he§£n3:'<:.§ dgrfcliors der Span-ebooln zwaftlen buigzaaml is; e van et Spanner zy ontrenreenro , - V :-- . ' *- - en,ak1yk:mh half. ..'er—van,4fi3T.1;n3 d¢;.95f.Ch_BP§fl11€ldd€FP1“‘ze' 5“ ‘Mae’ D““”eb°°m w"ag"g’”e‘n 3 . e . -» . b , ,h.ehbei! 3exW7.“!1°I1.’I1\Iev3¢f93nnenhwd£;m9etJ’?died? brekenw 13*‘ ““»"°“ V“ dgspampom gm Hoe men ’: jjoanuet to: gebrmkt. .'.»z’.~‘ » ' SPE. gemeenlyk d‘e punt meer na de aarde e als de Denneboom. De Appels 2 n een wt; kromd, Spenen, en om verzwcringen van den Aars tege- andpalm nezen die men Him: in ’t Latyn noemt. Men ger lmg, met vry dunder fcbulpen, an dc Pynboom. bruikt ze ook in Kankerachtige wonden, en, vonr Hy brengt zyne worteI'tuIl‘en’c'hout en dc fchors de Schurft. Zy is ook uitwendiggoed om harde ge. V00ft- ‘ 1 zwellcn to verzachreu , die kwaadaaxdig zyn, ge- Plam. _Hy waft op de Bergen en in de Boflfien, lyk devlioudeklieren. 1- 1 - ' 1 56 Y1'“Ch‘ 15 in 59Pt<3mb9’5 fYP- . ‘ De Pocjer van-de Wortel, tot een dragma's,gc. ‘ Etgmjthappm. Hy IS droo en famentrekkend als wig: genomen, doodc de Wurmen ; en nog vets de Pynboom , de wortel 15 eet , heefc dc zelfde zynde geneefl zy ultnemend de Klieren en Spenen; eigenfchagpen, als de Pynboom, alhoewelde wor- S PE E N K R U I D , in ‘t Latyn Vnleriamt. tel‘ zwart 15- ' ‘ 1 Men heeft’er verfcheiden zoorten van , die men S PE C E R Y E N ,. Aromata. Zie KRUID: in Hiibnm Kunilwoordenboek zo wel, vindt aange- ' ‘ Dus noemt men eurlge Gommen, vrncliten, tekend, als dc krachten. ’ . V, fchorfen , zo wel on er de Droge-rycn1,’als Kruidea ‘ S-P E K is een Vet; waar mede.cen‘Varke, ton} ryen ;/’de Gommen. zyn de Scorax,1Wierook,Ben- dom over de Spieren hekleed is. ' ‘ join, en Balfem ; wat het Kruid belangt, men zie Knuht ’: -van Sptk. Neem ’taI1eroudfte Spek , npiti R U I D. . — dat het niet z gafllg, bel‘teek1het«1net Havet, .zo “ S P E C E R Y A C H T I G E,.o£ge.u1-ige Knui- dat her ene lilavertje he: andere raakc , van alle den. '1 De Apotbekers maken verfcheiden foorten kanten; {leek d . _ _ _ ‘ aama de Haven: in de brand; dtaag . Van Geneesmlddelen, die 111: Aromatnfe ', of geu- zorg dat gy alles op een Bord-vergadext 't,gccn ‘er 1-ige kruiden beftaan‘. Men uoemt in Vannkrykv, afdruipv , on-fer u in alle kwaarda‘2n'd_ige ge- Herbe Aromatiques de f ne kruiden , die {teikvan zwellen en asdere van te bedienen, als in de Ne. reuk zyn, als dc Laven el, 'de Marjoleim? de Sa- gen-oo en en Bloedvinnen.,enz. _ 1 j iie , de Tym , ’tBoonkruid', Hyifoop , de Bafili- S P L D E , of S P E L '1‘ ;‘1”x'1 ’-E Lntyn Zed.- cum, de Rosmaryn, en ’t Citroenkruid,1 enz. V Is een Plan: waar van men we onderfcheiden foot,-— 1 3 : 1 te eef . 1 LSPEENEN. Zie HAEMORRHOIDES, , " h ‘ 1; 1; . _ 1 1 > « wen Spunkmid. 1 , ‘ B:j2br.jviag,w4u-dc tw: jbarmt 31/im ,S’geh_‘.” V . ' Emeerzel war -clespeman en fiend: Klierm. ‘I: Ene heel’: 1naar'een,2aad1'e'injen'e bait ,,'“t‘a‘n'. ; 1 » . 1 ' ’ _ .1 ‘ ere twe , ’tis1byna gelyk Koom ;' maar d’c {Len-1 :1-Men neemt ten dien einde in de Herffl de Wot: gel» is dunder,fl:etker, en hooger, dim Gerfi. De gel , die men met vexze Boter wel gefloten heh- aairen zyn plat, xverpende hare Greinen alleen ann . bends-, in eennieuwe aarcle Pot cloet, en.we1"ge} twe lsannen uit, er‘: and ’t einde daarvan komt een: ,.dek; hebbende , 1laat men ze den t_;yd._van1 vyftien lange dunne hzigugfvoor den dag. ‘_ . dagen op een vochgige plants ftaan ‘, dam; na 'doet Plum-_. Men‘ zaaitf dit op_ de velden ,‘ en is in men de Borer over klein vnur fmelgen , {men giet Italic ,: Grieken‘land ‘,1 SIcilie,‘en Egyptezeer ge-‘ 1 ze4af,ven bewaart ze vooijdie ziekten. . , meen. ‘ ’ V ’ ‘ ‘ ‘ 1‘ S P E E N_E N is. oqk iet imand onthouden, en in ‘t byzonder Kinderen de Borfl, enimandiet mid en tu en KoorncnGerfl : maar zyvoedfmini matig geV€n‘- -1. 1 1 ‘ der. ’tBroocl ‘t geen meme: van maakt is ligc; HS3P E E N E N is ook een Kunfiwogfil vanzden en aangenaam, m‘aar.kwaad‘tc verteren. Een Fag Tuinbou-1, _.da_t men vooral viiu‘ Enten gebxtiikt; daar van, met _Az'yn gekofokt, ge/neefi de.L'.1zai'y welkejmen. van de Boome_n.ge1‘ueden hebbende, en de Nagels diefchilfcxen. Men" gebrui_1_ 't {Mikel l?k*E§‘§ZF.?.~‘b-SE;-l’19e’1)F ‘1',‘13K';13§l.'f§9i41ih . 1 V 1 , %z1;_:i}l]ort-. Rlaatfenzzyngemeenlykv gfové: en van mindervprysg werkt, waax op ’t?‘G'ar,e!1V_-s’e!;z}>!S g€_3W0nd<§n-_ " alwdrden ze.vec«l_v4':~rkaI:cht. ~:.: w - . V .- hefft echter voar'heen.ook.Ka.nten snide Goude en ‘Zilvgm rzyde ‘en Gm-‘en Kanten, wor. Modéigel-‘lad , die~met~ de Naald-znn zekere Paci'o- Vden zeen veeliin Vmankrykrgeflegen; no wel als in nen genaaid werden. .1 ~ ’ an_de__re_ VPlaatfVe,n :V xnaaij en heVeftVvan dVe Z_yde, De Veer[_‘tVe‘ noemde men ‘Gefpeldewerl-me Kant, en inzbnderhéid‘de'-zwarté ‘;'9grot~elverze—1‘1dingén naar’-da'%p'elden diem‘:-:n daufin €t‘b,rutl1;m;enj',‘—- V‘ I1 nn :B1béx1;1:: Ken njs ‘gen fxne Lyw-me Kamen vari daan haaIt,. _zyn,iAntwer= Zon}ie‘rchje‘r'm“dra2,;en.; " M“ 4;? werpen,’ !?x,rrLI,£l.'el. Megenelen, L¢“V€li}vG€11fs Va: ,3:/abrgwiqg '2 gear: enlgoge ‘,;g:q;-e‘ , Ken lgn,cyn,RY 61, en mg incnig¢.1?1m,f€fi Vanfrhns to'en‘acEtige',‘wit ; houeig’e' tengengxore, groe: - ne , no t,enqnVieVrendeele ruwc Bladen ,.w ll: ‘ - . , r fem,‘ de Wletk ‘fir “am (Lian en 0? den Bring ggflagrelfcze hum: 15 zcdctd vac "arm wemifi EC- . 88611‘: 383, Y, 611 6, nadie der;Vy ebnom d 1 5 ' Y!;n;;ve;dce,ld ,.§,n.ro‘nVcVlVo‘rn Sefneden: We; ‘na §](:I(I)l](I)éK1)?]‘¥n1;.]l':lal?l¢ nixxfnvzve :11 eefigemed’ met“ _ efxnoql; an ere kleme Bladen xondomide’ Scan» komzn« tyd fie kofien’, of 2:, er den Zen; een V_zeet §‘1l'3.fi‘f"'b°‘£°"b‘°° 'd3“’i‘P§}’ 9,5” W05 heeft » 315 of in 2014: water géftaan heefrtm §rt§§ce§§i‘§i°;"‘gE 9,.‘ l 511- '_ ‘Y» Jengtlgee Voexnenvoort ‘ ‘en e ‘ ' ~ ' - ’ - " °“‘ laqliend, rutkendheec Zaad. De Worcél ,.is lareiglj EE:/(:31r11§;eerl1d' i§Edxtg0bg§(f;e?.1:?§£)°$;‘§*a9r 310%! wit geutig met fap vervuld dat i d ’ x ’ , ; C 81100 e kerven élithaalt ; men noemt he’tV Opoxgfigairs fig faeln f3v}:eéeI;l1a}€(,z(;)[l;;e,'-‘z;l‘Ci}‘:t§.‘;‘:P§o;‘3ltl)mien te ite- neemt e—’diktc_:; van een Oofn aan, die geel op Maar men vindver d’ ' fa en: 1 iynegoppenvlakte wordt.-. i ‘ T‘ - 7 M -- ‘.° Z? 1." 20"‘: g€P€P€rdwa- ‘M9445!’-.;— Dgze /1’1“"¥i8T°flitLin-Cirene , Lime. 335:’ ?ya§§§§°§e§3e§3§'i3§§§ '3a’°Z$"°§f§",§.°§??s““’ . 35:6 ome; .E0fi<=. e11.nabu;i "Fla c d .. w _ ' ‘ V ' 1'0‘ «raw»-’ De bE&¢'r0P°P3hg‘gisi5 adi§‘l.’we:ke ‘E3351'é:§§§$§§’§?i:‘2'§3??’9"a}:fe?"‘55“‘*“'s °“" ze/er_biat,er , .u:it ros,va_n binnen-, van bufzen ” Men maakt 001; g¢fl«oofdé?1pvafieEs"" ‘. . _ geel 13.; Men rnoer zczkiczen, die glad, gmf, gemeenffe‘ mania. is 28 Te men It Pi.°'_‘“V3 :_ I13 bros , tee: ,'lterk-van geuris, en die terftond in Wyn met Zour Pe er M k Wen m ‘mt: wag?’ (melt? ZS’ Vefwafmfix V‘-Trzachyt. verdant. groene Citrben ’en Eva: ’Ilot§'<::1£;§'nr(c):(i)tind?r:in'£§!1k. PIEGEL. l ~ ~~ .¢ ', * es - ' V .i : 2. ;» A - V n : . ; ‘$§?l§§p§3§‘f°‘°°fi M»°"1 by’ °»":“““‘ .“°F "‘?"*F».°'1" Om een hall: Brandjjziegel te makm." A . ' SP 1 N A S I E is een Moeskxiu d’ datfeen llaii <“ \ V hf I ,_' ':' i .7 ’r: ‘ ’.;'Neer‘r1 ko;_1ere'hladen., 'en‘die‘Vgéfneden hebben-A m§:‘,°§§f:?§ eg~<:.ilr<1o:‘:;:eE;;;‘E3]i(1)(l1gebbe]r)1eIab‘la'n3‘ ‘ : de_,' doe ze m een Kroes, en lVaa:zVe van'Wyn1‘teen_- die donker green zyn be bloemtfés WE‘ el‘e’n"' olle deurtrekkcn. Neem daar na gel1oottenArfe.- wyze by een van ea}; men. of] wa (in “O9 n1kum.g Men beef: een vicrendeel,voc'>r een pond en groejen langs de fiafiihen zmn Eutrpeféltfileut. . van zulke Platenvan node; hem-opi'er‘mvePlacen tot hove” we De vmcht ’kOmt O6 E“ ‘-slafr laag, em laag mede ,. tot dat nvve K[QCS:._,\_’01.fSJ- plaai;s' dan‘de" bloemen en is"ron aiinei“ E‘? Maak ‘ex daar na een glekzel ep vVzV1ft_van,c_le zelfde met ‘eel: zfiad van‘ binnen dat b a rond l n M §arde1.“1ut§erl;t,wel toe; encialshecsmeerfeldxoog 'Prum‘ig5iS‘_‘ ; , » Y“ . .n:og‘w‘a’t. is paats e xoesin’t zan_ zo I;latl1etgansge- 151', ‘- fd - ‘ - . » ' , delitfzy,idekzelluitgezonderd. Ditgedaan,zynde', wag‘; ‘:ge)\':r?e(i)t teefipvlxffeiezsyhgirg‘¢:r(::n3eet'bekcm goolrer trapswys een vuur onder, tot daV:heVt vuur hadden gegevén _ " ‘ rm mam‘ cet genoeg is - pm’er_al _denOVlie nit tejdr‘ ve . ' D‘ ‘ ~ ‘. ' ' - V i . new n6e1wW€.'K¥o¥:s75§ :aina+;a£:2::::,*;:4:a;:g:2:V:e2,'%a:l:°' uit, ,en,koud;zynde gewprden, zult gy‘zc:a‘z1‘nltuli ken aangekweek} word: V . I ‘ e.-Ya?“ 9 breken, en uw koper. Inerzverfcheidenkleuirenbel ‘ ' ‘ ‘K ' « ' , dekt vinden. Men zoud_e’er'nog meer kleuren ‘on’ V‘; ‘A _‘ V -95,, ,,',_.z,],,,_ V-inden, 20 men Qrpiment gebruikte. .- ' g. _ , Men neemt een deel van diz koper in me dee- H53 €€1’fie‘Wflt€l', dflt Van de Spinafie komfi ls Ien _v;[1_n geel kgper ; men doet~dit over een zwaar °“駀Z°nd- Z3’ maakt 55" Weaken bulk. dog ver- vuur melten. aanna gooic men’er ’t,bereid'e ko- DOYZMRT. WEEDS Windefh H331’ 1' i‘ d ' pei-V=in\;_en, als alles-wel gefmqlten is; Wefptiijen dc fteken van descoipioenen en vei?gPifi?gge()S:ain\n(e?1Ev datmetaal ineen aarden pot, vol met laan'.vvater'5 "_§€bTflfldé Wm’ Vim .33 3Pin3fi€ s doe: dezelv/e’. A13 men ’-t ‘er in werpt, moet ,1ne11‘t¢1ooieen’hvon._ ylhverkiiig; Her vo"edzel.van de ‘Spinafie is betel: ]txenB1e)zenK’Ilate!: lgopfili, «gut aan granen te ma.- dam gut van de Melde , alzo hecde fchvrrigheid‘ ran. it etaa _, us erei , is wit verrbeit nietv van 6 keel’, en van de we en 11 d L J is ,niet bros , heeft de hoedanigheden van Staal: zacht. ’tWacerv, dat men’er,u§v[tooz;:t.,":in$331315: en is goed om vvolmaakc te polyfien. Men most den van April en Mei . Wanneer ze in ‘t bloejen is fierfla driggleelen vaugig lvletaal fmelten-, gelyk. goed voor de Ontftekingen, Roos en invreten: oven ,a&l.’.na:’€I>e;eVr1, e kqi-nenials Tineondei-. e zweren ~-gals men he: in.een dock’ b ' ' L0°d 3,“ golen. “Alias wel gefmolten zy'i1dc‘,.zal: bindt. V 3 "7 3‘ ’ » 3 ' - ' Jre men men~‘t~in_ CH3-1'10 e V01’-In gieten ofin een holle’ ‘ 1 ‘ ‘ - " ' - ‘ Bake, om hollfl; Spiegels _te maken. ., V” at £eb“”Jel‘”g 4" SP”-”’/’." ~ S P 1 ER 1 N G’_1e~eeu kleine Zcevis, "die in dei 't;ls een van ‘de Mbeskrniden . die dc belle aax-. Winter-tegen_deR1v1eren en Ty opzwemt, en naar de, of ten minften zulke, die xvel gemeli is 'be. de glaaaenfgaarkze gevan‘g‘e_x1_ wordt, beter , of geerd. Zy Word: van zaad voortgeteeld in eeu, mm er ,av,an,V Vaa en _waar _e is. 0- nd‘ f ' lb - . D€:'fl9!3h,»t[¥<’< -W01'dt d¢- Zeefpiering gehouden. E£e:.llgl a ape egatcn heeft zb gag-.fi‘ Jaar. cg Werdenze weer,r1,n_ la.“ Wne uren hebben; dam gem’ 1;len»h<;P‘ af ze iucht zouden ’i‘ en» om erde jleep Hit tek M ater~,af- »~ . . _ lie en tc et Eek‘-Id om,te dro ' 2 ‘V5611 ; en men men vmdt na enigen :5, 33;; 3 ‘en, _en mg mire d. _ gen. Wydershet hyze gen‘ - get-Ponnen hebben) van Wselke '3 hare_ Tonnetjes km; t evmgers vryvens, om 26 cc . V .we1s - _ nnetjes ont : 6 oen kaarden d _ 5em3k1<€- ggiégxsgréngieen genomen, vier oncexi zuivere Zr;:11e Eglgeene Z%de; behaiv’en (dz: :1: figgggls vandde :H:De:H . ‘ > . .. 7 ‘ euwe yde VeeI_fynder War - voor e, def Wetzgclygifl .R€4ll77;lr,y'LidV van de Akademie fifenur-h.r°.51, bylondere. Zyde kre:2"‘:;‘:1’eioor men s magma,%*::z;:g::,eg::;‘2‘::e“**"“e:"; am eanr:%:::::n:‘*:'Y*‘iin1=én=endi§i¥i5 II'IEtyVIie ' ' ' Fe“ 5“ 8 Z ’ . _ ,er er dan d ' EnanierengggZ?d€[;Yzé§]e:i;1érygiflgzsgfggelde findege de. >A . , , i_ V _; , _ f Van egemeene inn k - 5" at e . ‘ ‘ ‘ ‘ Vgrene’ :>iIi>‘§)$)r(i)gu1‘I,::';nl2:itter1e txgilkhouden Vglnjongc I ‘De;/gr! en (rack: '04» de Spinney. HY bcdiende zi-eh daarofin van iguiexlrl bI°ed"5ZYD- Ider een fchrikt voo d" . . gieldflliflis rjenge ;"die hy in kleine nuigéeieeijegf 9i‘?»_ZYn leelykheid, mzfar 13:1? gc;e;q£31xi::°,nice}41:aIIeen 1‘ «ng' eein tiende of ee t ' ' ~ '‘ ' ‘g “E Odrdeeld ' t Vmen ev;ver- fluim, emaannde S . ,a _ n wintigfte vanfcen zfch heeft. , e_zfWYl het echter geen vergifb by bemerkt d In-new "E-°“*”. 3“f¥.Wr°P ‘v: e d ' °“-° "°’.3P‘.‘m°k°ppen , a ‘Y de T°n.l]etjeeS2W:rte§e Jetigge SP1i'él:iEtJ6S,' die pas ui: zezxrgepigzyegliebeidg de duimen gedaan ,O5vorfiIg i minden. g pen’ 1° k°fi b°V€D 3116 .IDe spmnekopii];e§nv§2P3§f§1dedk°‘}"’°“‘ . _v , asme h ‘ . en aagek 4 v§:f;r2:§,¢?;a‘:,a2.’::,:itn;‘mg de‘ in :m$;;:2b:ri2‘:5*u%:°dd*"kr»ofhemiéiii W.” "ZiCh"orider37rnaIkandere' ’ a ‘3, pm‘ V001”: aankomen v d ’ en am den hals hang‘-’ weten delgrbte‘ de kl _ V n opvreten; vpornl dat hy een Boe h dan e koorts- Etmkllgr zeg: (18 reden '- ‘ ' 1-‘ ' emen'°F.". D15.“ ‘“°E9]Yk ten van‘ ‘ ~ r a ,5'ek‘?nd» die allerhand 1' I zyn, can ;a!‘]’Z:n0‘I]Iz1lnerha:::vxvel:1*r11ég Spmnekoppen 5 "‘"P°Z5”'3? lioortzenfienas, maths: 138:. pg; nu mogelyk despinnen iggrinbgfigjgglét. Ailwas g is Wbndhxecl dy liet innemen. ‘ U dit 2% veelere u}s- kende. Hen: fiilt her bloedexeln El ’ ,~ en famentrek. en 1,mtengemene..onkoflen V T moeite _ , a s t op de Wonde ‘door ‘bet voordeel van hare vreifciltggerh ‘d ‘ iezem D —r B} zou ver- eijeren nig 1? El(t:::?\7,€:drE1:1‘;17z}i,I]1(iliI:1,(1i‘?t§P1mTT|hare 29 kg“ men den t’ d . _ 18.211‘ eggen . 7 _ V natuurlyke \Vfeedl¥eitl11l::1}]A::.’te<:1n’ .;v;n"..°%1'ze nan; _ Om de Spi rt 61:10’:-se]:{V£’é‘l1;1;;13P, dc‘? Navel bind.~- pelen‘ O°k bmngen de Tonn’etjes dteeS];3(§IF1’- Jen’ moat men ,6’ Te’PeDtYTl ofier 331$? “me me. .‘ NT £3‘ ~ ‘. gIeten- : gehoopt had, in vergeiyking metd. gln aan den bag’ a 0 Plan! bout. 15 her gene digft wormen, zo ten aanzien—van‘de 11 1e van ¢ieZyde- . .teer,ven de Wormen 315’-itensaanzien van deinenigte dieg-kt? lderzyde’ deugd om verwerkt te ls’en da“°m“'°i“i#§ .d. Dtodor Ellie. dez'e op~ en aan.n{e,ki:§;:t Em Stud}: '-mm fpihtig‘ /7o1Xo;:d:I;;t- .M¢n lzegt dus, er ; _e~ eer van’ Reaumurgrotel ks d ’ ' et zelfde zegt men van B nut a want: _; pe, die m_en had van den arbeid Svan degdggelggt enz‘ 'tSPintige bout is xeifggef:"5;t‘i?§[§§’k‘§;3f§1;V Ddch de weg is gebaand daar ontbre flekig of r c » ektniets den 3 P ’L Y T9 w°‘d“ E moeds genoeg mm,’ d . . - , gigbmggelyk glleer vl:g:é(;‘§ne:1?I1]::l;ngg§:;§;1:fi2r; L%SSEN' N. Zie SCHEUREN. STEEN-_ Y “E611 0 ‘~ PON ' ' ' dac naineiyk dc fv‘:1’;h:1;n{?’J.;’r:“§1efie1le1i_, naar een PSadde?i?elZfi3ge?3is, datzeer Veelgelyk zyde uitleveren , en‘ .dat'»3ie‘van‘ .Ammk: meg‘ Zee vaftgrbeit. Zy is Ii’ 1: en §a“«.dt‘-.Rot_zen in fchynlyk een veei grofer menigce zbud -~ waar‘ Ouden plagtente ze’ en gd.’ lac t’3“3t3°hUg- De fen’ om datze dikker en grater zyn I en verfchafi Plantgéwas of z,$,y’;md$enSfio11s_eenlevend ’ - » ' ~ ‘ .~ ' , , ' noch dier n’ I , 5”’ at 15 ,-daf he: “(ya om de Zyd” J." SPi»nek0fP3u rt éereid “en 611 ’t angel} gg2 W» . "3iP$.n‘a,t...e J _ Raped,’ Agpéxfies‘, zunug, enz. if d W ‘ ' V m sea. _$PU. SPY’. :99 flatten. e mtervruchten , op Wmterttammen S P R U I If E N. Zie ‘onder.K.Q QL. ’_._ - ‘D9’ B_°m_¢nrF-€ 13.655511 » die dig! byden voe: SIP UIG D R A NK is een foortvan Braekmid- '1_‘§k1,i€,l1 ffihleten, ‘en dqorgaans Nanen, .ofDwe_r- 1361, gemaakf Vqn Spies ‘I-‘gs, ’t geen men in hevige _eAn_gen9emd_n/qr‘den,, iyewaart men de_ Enten In _ en gevaarlyke zxekten det innemen. ‘ ‘ ‘ ' engroud op een plaats, daar de Zontot -den 2.7 __ ,, , 7 Utmemend Bfagakmiddel. dag vnn den‘ onderdom der Maan in Man: niet kan;komen , da: ontrent in de eerfie week van .. ‘ :~ 4pnl vodxvaltv; man: ditis he: niet altemaal, want N?°‘“, 4"“ d"*.3”"°“~ G!“ V33 Efftddten Amie gxenmoec g¢en.P'eren',~ >a'n’de'r§ dan op tamme, ‘ "‘°’"°3 Zwhet In 6-‘in Fles -met Spaanfe Wm re‘ wjlde Kweet5omen';en:en i ‘en de Appels? op 'zoete "ekke"; d°‘’t’°‘‘ 95” drag!“ €efioote:Ka’ne€I by: Stujans Appelen , of Pa‘xa_d s, ‘wag: doqxfmlen 9’?z°'Ve°11‘{3€€1€n.efl3hetin'een boo gehals’deFles Boomtjes feelt, die iiveinig‘ o’u:'maa‘x fveel Vrugt °P-een’1!13“SZ=1DdV~ul1n'%h€5h€nde en tydvan me b're‘n’g‘en.‘ ' ‘» ~ * " V_ ' uren :e trekken gezet, neem'er ‘t vuut nit en laax , Da: is de feden , Waamm zulktm ' die hunhe de ftof op warm Zandi trekken, En .315 die over is dwerebomen OP eafi Wilden Scam enten . nierwel 1.33‘ d°‘fl°f"“' “fl°°Pe“»‘e“ bewaarize in 9931813‘ (lager; , dewyl ze_ re veg] Howfchgéten , dahfzig zen Bottel ten gebmike. Men geef: dit.i;;,Apo'. @903: vg(;’)e'tiSnqe}§n 13;“; \y¢;5e{¢w,_ De-zerwaarhéit plexcg’, yan drie tot vie: lepels. ,,« 1s,nxe,: e -en: a'n.‘a‘_ k,eu‘r‘" ‘:1; 55 ’j_' 1 _ ~ v» . 2 . 3.1:, ,-, v; _ _ __,y...,‘ ,_ §¢9?¢*S.»i, éi¢’h‘€=,P §2nder%§a1,1’§J gfiilei-eiff; Hag: Z:eookHRAKINQ;REMEDIE .wYN.WA«1"En; en ._,--..».‘.u.».-..-..,‘.V.,.; -A a ,7 , ' SP1i‘sivok3xeAime:i""D‘”'5‘ h‘ ‘Md’; e” 4- M€l1moetde.E t f d d V . - = -2 '5 4“? 5*“, F5? nfiaat In “fiszxnvaaY:'a,:e::‘::z“2:%. sennanrpona flen ,_ en he: ‘Hen: dient me jafen Ont‘ re" v?r'ézé113.’," V:,$?‘:ez:;1:£e?3der v~°edm 13°“ m‘d.d°]’V'3.n 5°!’ Omdeen |nen[:g:e:1§we§tnm‘n‘1engcwinnem Wig; , , _ —-7 . , . v ‘. A. . ‘ J, mm . 5 ,”.“,‘kF'~1z\"3“‘z9?.‘?”/‘7".'d‘."?‘ KW¢b°9£) tgtar ,Sog;afg24t§,,.o_14tH _.z_vq'I_1,I',g ,:3E«y'i*;¢uqé§,2tA;:¢»;;z L . ,1~.‘en.,-Axe k19.in9 1$*a9nP%n-hFt>.ben,- nd=?=*rIiie}1.- wear: d;oo.r. m.en=h9s#t.e" "‘e'.0oi.t‘, mbetop ’ -I we L066“'W]‘k9Wm""*cP‘7?91k§Q‘sthg1?‘?5tfi;fl4§ fig "““?"'»,‘~ .17‘?V‘??‘ -v‘.":“.’=.mé’.f duiméfi‘ ‘V 5 ' -.‘7 9% #6; 4._M§i,n.d0. ellgshetgelfde '}}l1'oo%te',k en tien’ wyd‘z ' '5 w J . ,. ,..i S‘ W,-F. * k;n¢§n,,p§4.., . ,_ fiookr-M150, . .. , gel: 1109!: , ,_ mist! erclpm dc aan-, begmt v,uur. Hoe": honthelderder brand,‘ oe’t bétér menéook _ e Wynftokken tesnoejenz wantzo men ‘is; '2 meet oo'k"op'e‘en yzere Rodfier leggen " ‘an. be: ‘alcemaal op’ eneri tyd konden doen , ‘was he: :ders"ga,a:"het'/1iirA,' ‘n men zoude meet ngodig heft, ?I1‘1_\_7<_>9r 9le.Vor&__geen vreégmeer re heb- hebben.’ -‘ ' " ;,' ' . e - - 1 ‘ r . . .1 pen, da: men danr uxede‘wag:te'to:n’nPa:‘11'en,°'dd: _g.., Magkfé g oteixrafin 51539; x_§_,..ontrept,een}Mag1ndA1g:§r.‘ in 2.; _ . ‘<5 f’ ‘he'S* ‘geii1ak_l§ker‘; fiver Vzfiiksfnoelt me }fV}e;f1'a11"1I3‘oizen ; Rage. 'g'en_ _ ,/2 ye. ;= :- ftokken ‘,**'Aalbefl'en‘-, *N’euteb'bmen. "Ding: oxn in . ’ .‘ D E35 .<>’€€‘.9r.Fran.1b9iz9s;,§9 hcbbenn. m9§r,men 2:. in rwa m" ‘ _ . 1falfaats\vhn"Sfio¢;cn . 'noqdzqkeIyk bydeu voer af~ ‘ M4; Doe‘, gdk vier ponden Meefin,‘ diet der ' nyden; d/ewyl tlgeen men in de’L‘en:e _zo‘veel'af- Have} i'§ de‘b‘efté,_ als ze in He bven irielgebraden {,';’;‘*;iié‘;,1T;9fif’;f;Ye‘} >1 3133? \;D.d.ehf¢ - . nd1j¢”,m_*=n 20 is..nee.r ze.word:_egenm1eh, of we1vi'er'pondeu':gé— Q 5 w; -._i‘\ r‘. ,-1 .2 :;,' gnu ,‘ ‘ tedccelr is en eerfi vr3§n$'a£r w?r§cEir1:g§§3n'5%§§ iggldcfegffn :1“ mg]/;t'dé stamp ,‘-"'4? ~d:l:k’.-re"-.g.e;?.§t Vet °rren- .. V _ '3,-1 ‘Hé'e’men‘ér nice: de§krifiden'in‘doet;’En'e Men moe: de Bdmen‘ by den grond omfpitten, ’:be:er,is. Men znl he: 0% dc volaendewys doen a “ heifibend 12-qu:f;m; gxsjfiv ca“: 3139!?-5533‘b9E‘?P;9P‘p?§!Y€qI11eI‘t,gfveelgengdrek koken;"‘Né'em":'weeneen f'pon ‘gefidmenfio. 41: .=wn;¢e9'ha1vcn- vmsca» zer.,Ve::. 9f spek.__1;>oc: ’t in een Pan Opzich zelve . w .1 7 ,- i ; ' Inieiten. diejzo gtbdt is, da: ,de-Moeskruidefi ;;e "1 V 00gflm:de M¢4fl4.R5rwry. ’gén3f\éol,m kén. .lZy\fma1;enI‘enAkoken:bc£¢' ]e‘n . ., aux . x » _ 2 per §x- 7 ‘ V . _ __ 3“ $2-Eylaénéehesfi A‘-in ¢ts.»+i%:a'’te 1» in D t,;fi‘érkejn‘,,'_ ‘ - . 1 °“"‘W3 ‘SA:-. gt: 1,YceI“te‘Ab"eter’fm‘aakc .: .. :¥i:’£':-£§*erim%ni‘°b',« 9- M asovd W¢m.1s:¥s¢n,,;=t!§k%9§nr=$a1a-T an ’5L~ I '_é_.Kruidjen _ engs‘1'§én§'ini3‘itV‘e:‘,Ii>f "T Nnnnnn 2. » ‘ Borer, . ,_., ,.....g—...- M, ‘ 1020 V SPY. ’ V ‘ SPY. Boter, 1-oer het ‘enbefla het, tot dat het 835*‘ 15- Botar . Vet , Olie. _ ,,-y 8, Zqde Krujden. eenvochtsgenoeg, om Inet :. M ~ » . » . _ . no w‘einig_Botex, of et te ftoven ,geven_, doe eg: en heeft een znanxer van Vfmaaklyk maken die murwater in’ zdveel 315‘ gy -“.11; , om-gimalleen Peft xs, en maken zal, dat he‘tm;nfl:_ kof1e_, en am Wat gedekt té houden.’ ’ -t's°P .96" fimak Zal gevenwm» =“1keiK,ru1d'en.:a1$- 9, Gy zult dc flym op dezelfdewyskoken. Wat men wt}, zon_der ze daar pnderce do_en; axzo men dc Kool, de Rapen, de Uijen, de Errete, de Boo. ze sWmters m de klegne plaatzen met heeft. nenbelangt, deze moet gyvook op zlch zelve ko— _ '1.‘ In de» Maand Mel , _of September , als men kcn,en doen daarzo veelwaterby, alsft behoort-; ZYHQ Boteg op doet , en iterlg Zout , neme men om ‘t alieen under, te hpuden. . ; . ; kl‘ TYHIS Mfl¥J01Yn.‘L0T0k. Um‘-n‘;,.‘fny alles zo;ldein_ ' , xwwm gy E,,eten,v ofgooneninuw sopheb, alsnmen kan,-I men kne net onder ‘t ‘zpnten van dc’ hen’, neem'er acht pinten van ; zyn ze niet -mals, Boyer vvel, en"c_1e:'Bote1j,z*»[1lyde fmaa1‘<"vnn,d’1eWI(;rni,- doe ze We} malerhna datze in den ovengedroogd flen‘ nan’ dC"?btt:1fiE' geven‘. Z36 'daar‘hoefafi1j'mc zyn; dan zult gy ze in een kwartier uur gaat ko- linden lfllmlen d0€n- _ _ I . ~ . ken; ’tIs’beItze te,doen malen ; want anders zuI- ‘‘I--_ D15 Wfiffekkfifdel‘ ZYD. . klmnEn_op zyn Lot- len achtpimen, in honderd Vponien vérdeeld gyn. t1_)armgs_ d_e Botexfmelten, alsze neg vers is, daar de‘, men fommigeiportien’vinden.,,daar’er_geer{e d1e(Krn1den 5316 ,lat€D'k91K§1l..a W81 Zfluten.‘ 111$‘ 2? in zyn. De Rys zelve gemajen , of ggftoten , Hxs ha}f-geftqhiyxs ;; enze m,a,a}'d)e‘Potten dben , ‘of in een kvvartiéniu;.génbcg5-dggy‘ze:anders, heel Vacen _van“wi§_Vl1'o_ut;. D,CjZE_B,Ot6l"W(‘) r_dtIilfitjfgeflg zynde, haren tyd vannooden heeft. Man; dgze 31$ ‘zy'Is‘ gekofikt; zy is'§6cdvoorPotfpYS; "-‘T1°,I1} koft is‘voor'de“Ar1nc nie:-‘aIs' te lekker ; 'e1‘r_wa,t t¢,fnerken,_ , ’ “ dam; , ' 3. Neeni Vaxkeiisveg ; ‘fdat vefsfé,‘ doe ’tfxnel- rx. Gy mbet uweKoo1 ,' Prei‘, Uijen , Rapen ten, en ‘mefde bovengemelde Kruidenkoken, ’t en ander Moes , aan kleine flukjes fuyen , om te _a1ies' zquten en kruiden en Bewaren, gelyk de Bot \ te ‘ geIykerte,ve{de__e1en_. ‘. -. _ , xi. Me'n‘h'e“eft Uije,2‘dxe met an {cherp xs‘, als , ‘ V‘ V > ‘ V _ t M I I V Wk mete en .zu£¢,_APpe1eg_ _, pg znre ‘geven -be- ‘ ;{ znaar a1}§en"dat zefg; defin ak yanhebbenv, ter gent. T ‘ -U ’ , i ,‘ . . asp, 1:, 1'.|1°e.§'1§1¢UZ¢¥’1'fi€1!;13'°*?1§'1 ls ge1;;>jok;.; r;‘;',,'gj,; ’ E,gr,';e’n' ‘ ‘ 17.Niét ‘t‘e“m‘m hde ’t Broodméer ge\veql§t'1s.. ,3. ‘ 1 n W ‘ ‘ . ,, v A en het Sop heater is -, alsmen he; eel: ,‘ hoehet De2¢ (comm Va}, Spyzeh‘ g‘ > / > I ‘ H _. meet rkracht geeft Henvoedt. Daarom is. it 309.5 én mén bezuinigpveel 2115 men ze geb.ru_ik,t.; men _h'et,een korte w'y1 tie-lately kqkhn-.» . ,1’ I’ . ’ ’ - ‘I1eef:.geen bropd /van njoen , enzy kpxnt ‘nieg. bo- .. Menmoet een‘ 1ép‘e1_ van,jeefnjhaIf‘px§a hebbe_n;, :\9;gn"den\(i'é_t , of 2¢§ P,€l1n3’!3.¢ '4‘? 39 ‘en ze drielnaal vo1'gev’en‘vo’or’ een ,_dagf‘e;__h jfiefi; , ’ ‘ " . ..A_vondn1aalr,“voqr een diehovcqfie} 3. hjo drs. “' " ' , , . . tsafié ‘é kw _v,', .: .«.«..'.’aJ ., .~ .. .. «. . V. __ 7 .. T, w .0: 91??!” Gwn . 9"‘ 55‘ 392 mr ’ ”"/W *4 ‘Dxe vaI_i:_(.‘vié1,'f’c“dyd‘§.§e\7}{e_l_c‘[§ ' ‘j_ ‘1=m3._1—n'. x. ‘swinters 1_‘l71 de Nitfefl ‘te‘~binden en dik maken.. ' ' _' "' Zwarte oude harde Boonen zyn heft om‘tegrut- ‘ten. Waren ‘er Erreten onder, moefl: menze eerfi ‘dbul’ een Z_eef laten‘ loopen. E_e1_-Tmen ;d'e VBo”on'en' duet‘ grutten‘; of mal‘en_; imoet men ‘zefin’ een Kamer dder'1,: die heet‘i§ van “den ‘Oven’; den ‘_ty‘d_.van“zes dagen-." Ala men‘-‘ze ’wilde“latén rdalen; mdet ‘men zeniet nut maken, dan zouden ze onder-"d_e fceen gans;’pIa‘t‘worden, als ‘men zen "xvi de‘]_aten-’ malen. _Ronde, Boonen 'zyn de Iveflge ,[ ‘waar m_en‘ze obk toe noodig fieeft; en. eenven‘ een’ half Séhrepel Boonen zul- {Al'e'n_i11 ‘drie 1'jeiz'en ‘ qp —een‘P_eId'ege1-It Meulenge-« 'rée};l‘zyn.‘ A15‘ 1;e:Paard'-een reis' Z6V(,'3‘fl,' 6f'acht- [n_1,a'al'he€ff 'om‘ge aanj; is';HeE‘tyd om~t,ezi~ftenv,“-'a,:n-‘ z_e b’ l,1%*;_el'aa’nl1VI‘eel_;raken. "1‘vI_'e‘nzift‘ ‘Baflijéwyb te raken ,-*en ‘:13 *d?1t1‘men "t xgexs zou 1.’ ‘ V ’t te gebxniken. ‘ » SPY rozr 't‘goed‘ov'e1-leg‘ en de Huishoudel kheid nit gewigt van ‘t Koorn. en deszelfs prgrs weten , hbe; voorbeeld, zo een Sche el Koorn veertigfluivers koft, weegvelschepelfe igpond, datisv eenpond Koorn , eenftuiver en een half. Z0 een pc,)ndB'rood een’ blank kofb, heeftl men 6111 imandde kart (:9 V geven , twe ponden ten minfte van node. Ecn pond Gegrut Koom za1.1-na];,en,vyfgoede maleny en men heeft niet meet van noden om imand dc .]~:ofl: _te geven , dan twev, men’zaI ’er genoeg vin. er die aan een genoeg hebben. / » . Om die Potfpyzen re maken-, moetfmen 1 Ge; _grutte Koornj _gelyk de‘Ger{t, keen weeken-,' dag IS, ,dat men c 11). ’t water zal doen, dat kookt, of op t koken fla_at.- By voorbeeld , ik wi1 rhebben twaalf malen, rk doe twe pinten waterineenpov gk Iaat het Water tot op de keok komen , en dun doe’ 1k ’er twe ponden Gem, of Koorn in , en ik lam daar naede Potvop de heetefis fiaamexnden gantzcnnacht re laten weeken. Desanderendaags, a»l’s?men den Bry WK] eten, doe: men het Koom_ een vieréndeel uurs koken , en al_s he_t genoeg mcgedyd Ifepfeg geen Water op te zlen 1s , ‘doet men'er nog watwa. ~ter by ,» en gaat voort met koken , men doet'et war Melk, en Wat Zout by, als men gereed is_o‘m. ‘ r ' ; 0irt:K0'nrzz1|e-.(7rI¢ttgu:} 4 4 .. Zo.men'ge1_1e_ Grunnolens heeft; kan men Olie-~ molens gebnnken; fDeze zyndaar zeexvgoecvoor-, — s .men' maar: r_1av’t wegdoen van den Olie dc Molen we! relmgr. _Als men deza Molens niet nheefu ,. most men op de w_'y,s van=Madn1ne_,de Le-. clufe. Wat 'ande,rs"aanwenden. Deze',Da1ne g¢hrui-k- ; te een gereedfchap; uda: .tot iets, andersdiende .dan. om:Koo_.m e_n-Gerri .te Grntten. -Na ‘dat men daar de nuttxghetd van gczien had , om die !'opr— ‘ ten van Potltpys te maken , die in die, grate Stad‘ . nget. 1n- gebruxk Waren, :hebben ’er verfcheiden ken- nzs gekregen, dac-,rdeze.Dam_e,’t Koorndeed Grat- '~ten:,,. O1‘):de»GE!fl7"V0Oi";dl'l1."Sol§ hes pend‘--gaf, _’t.~—ge'en anders, wt,‘ of Ze9'Sal;- KORC5, en; heb. ‘benz.’t,.<_1gen: kodpen ‘om tegebruiaken. V Gebruikt» men .d1e‘ Gmtt'e,t.e Parys_nie,t', ’t komt ongejtwyfl “h‘eefr' geifffi-;'tdoec' men die, we112et- ten ; Tals op-den‘ Hamel van ‘een Ledikunt . of op ;een dw.oge.;n1a§ts ,, .da§1_'.eKattenr,:.noehrGedierte N n n n n n 3 ' km ...o;.:.. STA. STA- hykomen. Des Winters bederft het niet,waar daar die gedaante van behoudt , _als her. koud is , _ . gewor n. V _ V A _ will/letti ::1CoI:tzv?etleonth~ouden , (la: in alle foorten van S T A A R T S T U K 18 een link van een Rund,‘, ‘Gewaifen die men doet Grutten, zo clikmaalals dat aan de Staart komt‘. , l , , , , . . Vimand he; Gman, dat"ei¢ onder ' Men lardeert een Render Staartlluk met Ham en ._)‘vta£?§;’:no?e%:l::t’ is moetionderbrengen. .5P.€k . dat met 20119‘. P€P€-1‘. Nagelen , Kaneel. j - _ Muskaatnoot , wel IS fmaaklyk gemaakt; als 00k a 0»-=«»G=rI*~ :.".::,‘§.::,::r1:‘vzs‘:.:::“:'::l:.; l?3::;;,.:’.:::::f‘;:; Eer men de Ge:-It laat koken ,_ moet men ze lardeert het onder en_b_oven. Men doet'er clan ,5 ‘Avonds te voren in Water doen beet worden , nog eens de zelfdekruldlngen over, en zet h_etm en.“ minder ondgr doen, als men moell: voor de een _KalI'erol: te fnerken met lmkamlgole , _Uuen, Grutte; ‘t is genoeg’er zoveel op te doen, dat ze Bafilleum , '-Fhyink; Pieterfeli; llukjes Citroen , .we'eken p _ ( ., , V ;- . V6l'_llllS , en wax; Nat. -Men laat-het twe men in A1; ’; Wateiaan de kook ,- often minlte warm de Kalferol , en daama van ’s Avonds tot ’sMor— is zult gyfer uwe Gerltindoen, datis, eer_)p0_nd gens ~ll:oven. Om Pt te Ttoven wmdt men ’t 'vo’o'r zes Menfen, vier pond van acht en twintxg, In een ‘Dock , op dat he_t geen Vet kryge, en zet =pf‘demgfMenfen_‘ _ \ , I . _ » V ‘ ’_er een aarden Schptteltge onder , of een Zx1ve_re ‘Een bekwame Kain, houdt’er ontrent -een In de Pan‘, op ‘(lat het Setvec; of '1 Vlees met’ iliond van. ‘ ,. ‘.".'I’ 1 . - v 5 . andei 9“; °“‘."»f"laa1‘%1Yk Famaken d°¢‘ ‘“e“’°‘ Men moetize een nagtnin .w_ar_m Wa_ter,.o.p by drie“pon4den,, of daalf ontr‘ent‘Varken§Reu.z‘el‘, ijieettefis laten kweken ;,_men doec’_eij.’s'A\von‘d§_., [of vers I_gundervet.;,i ‘Is ’t'Staartftnk klem , doe: 535 »’5M0‘,éen5,té,nond.Bo;e,;.by,,,zo veelmengoed n;en'er minder byjijnen doet'er Wltte Wyn, Vex- mo,-'d¢e1¢_ , V50; een pond neemt men e,en,Neut JUIS , Zour‘, ;lange'Pe’p’er‘,“ Kaneel by , Mus_kaat- éfootte, en dat isgenoeg. ‘j _r p g ., noot , {needles Citroen , Gember, Zout, P1eter_- .t‘ Zout Wmd;-er nie: ingedaan,.v_ooi' dat men feli, Laurier, Uijen, ‘Anys, Yenkel, heele Kon- ’t opdift , en men moet het wel klein , vryven , ander , en BaTiIiCum‘.' ’Men dekt"de Pan wel , en ‘om dat het niet Iigt op ene plaats zoude fmelten, Jaat her Staagtfinle 9ver,klej_n:.vi1ur flpven. . Gaax‘ en doet men ’t ‘er ‘eel in ,— "zalde Gerfl aan de -zynde laat men_het1nr’t}7,et kond vvpr'_den,, enVal\s Pot bakken. ‘s Morgens doet men ’t vuuronder gyhet op wilt d1fl‘e‘n, l'ny‘t:gy;’(r..aan.dnnne flukjes, de"-'Pot,"om'ze te koken: men"doet2em‘en1gmaal gelyk_ Bmf 1 In Rayala. . ._ . _ I b meg-en ; vooral , zo men ’ziet dat ze dlk wordt. . Wiltgy ze geheelp zetten, om ’et een I-Ioofd. Te ‘diet t d ,. doe: men ‘er van tyd tot t-yd Water {tuk van te maken , ekt men het met een gro e d "by". - IsVdxf heet= zo vreel te beter. , ‘ maar zo men ‘ltqtft, en zeehet pee-In‘ nut ,in,den Oven. Als gy t rdgar ,g¢en:\ach: op geeft ,- en men on zyn rqeren op wilt, zett_en 3, niaallt gy_,een rAo‘nr:l:ond‘e,r dc lgorflz. niet-.pafl:l=,:‘ zal de IP01: a'anbrand-en’; z maecivyf, den_doet,,'er in ieten een goedvawaqtffiundlzégt. dill of ass V. L V 7‘ . _ . £7 «A15 .?t“ge'ndeg is kan.men»’er‘ ll’/lelk by doen,:.en 1 l."b‘_'.” '9?” ‘.y’““’1.l"'_’fd”..",, _ . . Ttzo menwwil ‘t‘dan'daar’mede voor.Boter‘—fiellen; . , $Ffi€1?0!%¢,{9135‘,[,3?].1A9l4F]¢,Y1. h 9 8995 s_ .l?A‘_-’v5" U "Deze Pottafie is niet alleen vo‘ox*-de«Annen, meerdere het; zo zybetrach en en gelron zyn .m-gar ,ze|f.voo: dc Ry-ken; die ze ook veel‘ ge- in ’tvo1gende te vemchI:en_ , \_vant Paula: zegt ,«bruiken. - ~ . . . T , . i . > r1‘im.IV.-8. Dat de godzallglzeid tot alles nuns, Hoe ‘e zy , mén:heefc’er geen Brood toe van iiebbende de beloften van dit en he: toekem/ende d e . ~ ‘ Veven. .. ;; ..;.‘;.: .' , .2. ‘M. , , $35}-11' A ;,\,'.L, :Zié:YZ‘E R.‘ 1 - “~ « I z‘i‘vuI; lo ziesde deugden en noodwendxgeho§d.Kn1g- ‘ ‘sq? A A R T is daf {hm V3,, 1\/153331,’: dat men 'h'e.aeu.:hebbende§~, ‘.011! zichvan htmnemplighi £9 onder in de Kxoes vindt , als _’t‘ge’l‘molten is , ren ulewyten ,3 26 ‘Wk da3I-‘33fl:b¢3‘«’d5“- ‘=' - 3- "~ '- ' - , a.. -, STA. . Ge : zyvop den Godsdienfl zo wel , ale op ‘t werel ze‘ ’t opzicht hebben; zo ze voor al voor Gods ere zorg dragen , dat hun leven een voorbeeld van Gadsvrucht, rechtveerdigheid, zachtmoedig- heid, ‘goedertietenheidy, barmhartigheid 2y’; zo zy voornainentlyls zorge voor de welvaart van ‘t gemeen en ; niets uil: wraaklull, en voor ei- genbelang" oen‘; en altyd in gedachten hebben, dat gy niet wilt dat u de menfen doen , doe: hun dat ook niet; terwylze in alien deele waarheid en recht miunen. Hy dient ookwel de flrengheid met zachtmoedi heid en verltand gepaard te laten gaan; en zbrg te gragen, d:it zyne grote mag: hemniecv tot ondeugden ‘doe veroorloven. 3- - . » . II. Hy moet zyn verblyf in zyne Landvoogdy houden , en zorge dragen, dat noch Godsdienfz, noch ft gemeen,noch byzonderen leed gefchlede, zynde voor alles verantwoordlyk, dat hun in hun afzyn kwaad over komt; zo het niet noodzaaklyk is. 5.1‘/ram. I. 2.. '§3_ufi. 16. Art. 2. in Canordorm. d: Bloir, Art. 7.71.. . - . « I I I. Hy moethet volk by de vreze des Heren; en de gehoorznamheid van den Vorll, bewaren; komende van hun flecht gedrag, kwade voorne- mens, die de gemene rufl: (teuren, enyde toelegvgm den Vyand van den Staat. Idem Fcmznd. in zlicg, Ordo». dc Maulim. Art. :0. en 2.1. Oral. du Blait, Art. 214, ‘ " ’ ' , V I V. Zy moeten de hand aan de Magillraten lee- nen , ter uitvoeringe hunner vonnilfen. ‘OM. ds Moulim. » ' -r ‘ v r . ' V. Z moeten de~Wetten en Bevelen der Op- pervor en doen uitvoeren , zo wel 0111 ’t geweld en dievery van luiden van den degen in but) deut- trekken en Winterlegexin en te beletten, als om alle misbruiken en wanorgen voor te komen, die daar bedreven kunnen Worden , alzoze voor all 't Jcwaad moeten verantwoor-den , ’cgeen daar ge- fchiedt, omdat ze ‘er geen -nodige zorg voor dra- gen. Onion». do Blot’: tourhant Ira Nahjf: Art. 7.74. Idem Fsrnmd. in 6. regain ; Cafiad. L55. 9. E}. 64. V I. Zy mogen geen geld lichten, of laten lich- ten, zonder lall van den Von-it in opene Brieven, onder Wat vootwendfel ‘t ook zy. Aug. C.4. L. 4. do Ci-nit. Orddamu. Maulim. Art. 2.5. Qrdoimame fie .Biai:.A‘.r.t.7.15. .:, - . , . ~ VIL Zy moeten hun gezag gebruiken om de duellifien, voorbeeldlyk, volgens een belluit der ‘Vorflen en Koningen, te ftraffen. Com. Trid. S:/f gag. C. .29. 111 Rafi V I I 1. Zy moeten voorkomen en zoeken byte leggen, de gefchillen der Edellieden , en aan_ltel- len, of doen aanilellen door de Maarfchalken van Nxankryk lniden, die in flaat zyn en verlland heir» hen ,..o1nL in hunne Landvoogdy ze by te leggen, him dear bericht van geven ., of ze zelf byleggen- Art. 2.. dz Sufdit Edit. IX. Zy mocten famenzwering voorkomen , cm in openbare bedieningen te geraken , door beers- /zucht, of enigbelang; en zorge dragen, datze'er luiden in btengen vandeugd , en die ’t waardigzyn. Ordmmdo Elvis. An. z.7(. Farr. Cit. in 4. I 02;.» X. Z moetende Bifleho en en ‘ I bediene3r,1 van hun Ampt helggn, enxaflgiljdilfgedjrnlisf {en trachten te wel-en. ’ . Xi. Zy moeten de Pleidojen voortzetten , en egnmg zeggen, dat ze me: dan recht zoeken , alzo 32*’-‘R91’ 15; db"! he! gezag. by een krachtig verzoek gevoegd , van een Stadhouder, of een man van ver.. mogen, veel onrecht door vrees, of eigen belang, doe: begaan. Idem Lib. Vll. Ep. 31. S '1‘ noemt men in de Tuinbou iange liouten van wilg, of els, die, recht gegroeid zynde, in den _grond gefloken warden , om daar. aan iet‘ 0P ‘6 bmden. ’tzy ‘t Wyngaard, Boonen,ofBoo. men ,. Hoppe, of emg ander gewas zy, datniezin. fiaat XS om zxch zelve op te houden. V S T A K E Z E L noemt men allerlei foorten. van Heggen,die tralieswys gemaakt zyn;en vexfchei. dentlyk warden toegefteld met meerdere en minde- l'§ kofien. 9m ‘er Bomen, Wyngaarden, enz. aan re bmden , die men leiden wil; men zoudeze ook Heggen k_unnen noemen. Men hietze in Holland. wel E/falter: met een Franfe naam , niet wetende dat de Franfen daar door , de Boomenvverftaan, die tegen de Heggen geplant zyn. De Staketzele mogen tot cieraad geplant warden , maar 2y 2 31 van grote_ kolten, en geen groot gebruik, om at», ‘er Snywmden van alle kanten deurheen wajen; ‘en zy komen niet te pas , dan in grate en mime plaatfen. Zie Anny». op Lu/ihwm. , ‘ Men maakt ze hier van Ribben die in den grand gellagen aan een gehechc Worden door andere Rib, ben die in de ilaande Ribben woi-den ingelaten ;. waar aan dan reeht over eind, de Latten Worden vafl: gefpykert : maar , zo men 20 veel onkolleim niet wil doen , hecht men de palen niet aan een gin door iatten , die men leggende daar aan fpy. rt. , ' ‘ . 'Men maakt zulken Staketzel in Vrankzyk wel van latten die van Eiken, of ander hout gefpleten zyn , en welke men nan ruinen bind: , met Yzer— draad even vet van malkander , zo dat de nziten genoegzaam vierkant zyn , de gemeenile zyn van zes , of zeven duimen , of van acht en negen.. Groter zyn ze niet goed. Men maakl: ze op enige plaatzen alleen van grof yzerdmad, om de onkollen te myden ; ’t geen ook minder kofi, dan:van latten :.maar behalven, data dit de Tuineniniet ciert, zn is ’t zo gemaklyk niet. om daar takken aan te binden,en dikmaaigebeurt he: dat het niet ltyf flaat. Daax by doet het dik- maal de Boomen kwaad , en ’t fcl1aaft’er de ball: af , en doet ze kankeren. . Men maakt ze ook van. latten van twe duimen breed , die men in ’t lvier.- kant over malkander heen fpykert, ’tgeende1nin. . fie kolle is. S 'I1A L is een befloten plaats , daarmen Bees » lien in lluit. Men heel‘: Stallen» voor Koejen en» Schapen , men heefzze voor Schapen en Geiten ; . en ook voor Paarden. De St-alien moeten in de' Winter Warm , en luchtig in de Zomer zyn. Men» moet ze niet diep in deaarde hebben, en ’t water. nioetfer. kunuen afloopen. De dee1.van'Gfg‘h:n- - , en 4 a STA; ftallen inoet wat gehoogt wezen , om datze SW1 391? 5‘31m9*-‘fit!’ most ook defagies en Lizkeijen vocht willen velen. - _ ' Wei m t°°m W°t““ *3 }_’°“deT15 611 -hiet’ lyden S T A L Voor Paarden. Dit moet dxcht by de dat ae vloeken , of onkuxlfe woorden ebruiken; Hooizolder , ofiflooiberg zyn. ’ ’t Behoofl §‘°°‘ hm .5 M°rgen.s en 5AV°I1ds‘hun‘gebed‘ oen doen;' genoegme wezen , om’er de Stalknecht te Ilapen ze zxch net doen houden , en wellgekemd , iv 01,; k te leggen. Dit moet ook tegen de muur aan:voor- datze hunnen Heerreer aandoenfi, I? moaghunng tax a gienyzynuvan em Ruif, en van een K_aIt met.pen- baldad1gheden_belette_n ,. en ze M315 zy Z3; nan, om daar Toomen, Bitten; Fuxgen , Zw_ee- begaan , en die metrte gezeggen en -ondeugend pen , en 31155 in ca hangen , 'tgeen ten gebruxke zyn, moeehy wegjagen; In can Woord, een Stal- de, paamen diem; ‘ l ‘ mcefter is .de Leermeefter-en Opziender de; Le- .S T A L M E E S T E R. Zie ook Huhers Kou- vrexdragers. Hy meet vooral hun doen en verzuim mnten-tolk. .Dit Ampt van Stalmeefteng 1s een van mftaan , maapook voor God , om dat’er hem ‘c den heogften rang onder de huisbedlenden def opzxcht over IS aanbetrouwd. Hy moet ook by ‘c gmcen an Vorften. .Hec geefc beve1._ovex_- alle L1— opftaan van den Heer» wezen, om:hem 1-ekenfchap vreidragers. Hier om moet hy zeer naaxfhg en_op-» te geven -vanalles ,w_a;’er onder de livreidragers Iettend zyn om vroeg op te wezen, en Koetzlers omgaat , en -omler clue , welke hem zyn aanbe-’ en Paarden-oppaIi‘e1-s te doen vroeg opftaan om de. trouwd , ‘ en ‘van xle Paarden. die -hy heeft. Hy Paarden re beftellen en te roifen, het Stroo we re moet een goede myn over zich hebben , en wel nemen, dc P_aarden te wateren, en te ‘zien, 0 ‘de kunnen fpreken . om de plichtplegingen te doen," pooten in oeden Itaat zyn , en dnar aan niets ont-‘ die hem zyn aanhevolen, om danr met eer af te breekt, lafi te geveu, om ze Hooi te geven, als komen. Z_o ’t geen Edelman is ,.‘moet hy he: gc. zy uit he: water komen, en datmen ze H-aver geeft; volg van hun ontfangcn , die den.Heer komen be- waar by by zelf moet cegenwoordig zyn ; enzorg zoek geven , en hun gezelfchap honden , tot dac dmgen,dat her van alle onreinheid welgewand en ze heevngaan. ‘ . , ., . 4 V « = gezuiszerd zy. Hy moet ook acht geven, of zy wel sTALKR»U1D_ _ A"-m Bmf; zie FRAN-G; eten , .of zsy 't niet Ilaten fiaan. Hy néoet ze dale WORTEL en AND NIs_ ‘ Manen en taarten aten opmaken van ie’tno lg . . . . , . . . hebben , zien , of Hooi en Stmo-goed , en van STAMBOONL Z16 BOOM’ VRUCHT- fioede reuk zy. Hy moetcook zorg dragen , dat , > T ' w e Paardenltwe men op een dag afgereden Wor- .~.s '{=.A M P EN; floogen 15 een Klmfiwoord de, den, datris een uur ’sm0rgens, »-en eenuur’smid~ A Voteek. ’tIs het fyn- en kleinmaken van Genees- dags. Hy nloetrookvtfachttm de P33-fdeh Weder mxddelen. Dit gefchiedtfdpatwederhande wyzcn, aan ’t eten 356 h¢‘—lP51?- ‘-HY "Wet 001‘ 563 kennel’ eigentlyk en Ioneigentlyk. ~'tEerfte gefchiedt met van Paa1'd€n'W6Z€D 1 W81 klilmefl W55“ 5“ 3° Mortiers, of Vyzels en Stampers, en ‘tander zon- toetakelen , en niet nalaten ze twemaal te roifen , der flooten , of vryven. Men Stamp: ook los; eer men ze ’s avonds te water brengt. Hymoet na middelmatig en Itraf; ’t gcen men doet meveriet Zalen, Tuigen , Holfi;ers,Piflolen, Rytuigcn zien, by :e doen, ofiniec, , . , . . op da: alles in It-aat zy entlerk. Hy moetnaH00|, ‘ ‘Men zegt, dat men micldelmatigmoet Stampen.~,— St1'00 en HEW?!‘ Ziell , 511.2015 dfagen - dat he‘-' fchoon het Geneesmiddel x-:en‘harde Stamping‘nd- alles goed zy , als ’t word: opgedaan. . Hy meet dig heeft, of dat men door Ifyfstampen de kracht muken,datdePaarden ’s avondswelgeih-ooldzyn, ce veel verlieft. Ei-ndlyk ’t lterk Stampen mos: en 7er niet van een kwade reuk zy ;‘ en ‘er de poo- nieg; te grooc zyn, en mar den aart van 'tm1'ddel, ten alle avonden doen vvaifen, als ze uit de Stad welke vooytsgampen moegeen wegzy]-1_ wan; em komen. Hy moat" na een goede Hoeflinit , Zaa1- ljchte, fyne, lofl‘e, en ligt: breekbare flof, als de en Wagemalierlziell ; Want daar van hangt de 139- Scammonie , heeft niet dan een lichtstam en van- houdenimvan Paarden en Menfen af;‘waa.ro1nhLer noodem zo zc hard, taai en grofis ,:a]s eenen, een geed Stalmeefier op moet toelegven. ’t Be- heeft men een hardevannooden, daar anderen, als hoot: ook to: hem na Koetziers , Pofieljons , en Kruideryen, sen middelmati vereiffen. V Paardoppaffers te zien , datze niet dronken zyn, "tOogmerk waar mede ge amptwordt, doet ons enHooi, nochHaver verkoopcn , gclyk xfomwyl. weten, of men ‘t grof , of fyn moet Itampen; by gebrek van opzicht wel gebeurt. Hy moet ze Want de Geneesmiddelen , die in een verIterken- ook van alles doen rekenfchap geven , «dat ze‘ in de Slikbrok.voo1- de Maag moeten zymhoeven Z0 handen, ten dienfte van Stal en Paarden hebben, fyn 1niet te Worden geftooten , als zulken die in op datze niets weg doen, noch verkoopen; Hy een Mengfel komen , dat gifien moet. Maar zo moet ze de Paarde-bitten wel doen wafl'en, fpoe- een~Geneesmiddel voor de Ogen bereid wordt, 1811, d1'00g€n, en hag. andemuig fchoon honden; moet het een onvoelbare fynte hebben, op dat'er en wel duidlyk verbi den in it Stal te drinken, of het Oog niet worde door beledigd. Dus wordt rooken. , naar de gelegenheid van het deel, waar voor ’t ‘ Zo een Stalmeefter een Onderflalmeefler heefc, Middel word: bereid , of deszelfs tederheid , of meet‘ by hem lafi geven, om a1 ‘t bovenftaande te gevoelloosheid , ‘L Geneesmiddel grof , of fyn ge- vdoen , en hem daar van rekenfchap te geven ; en reed gemaakt. zo hy'er genen heeft, moet hy ’t zelve doen. S T A N K , tegende flank /der Neuze. , . ’zIs STA» %TE. ‘ '4: Is goed op cc fnui f ' df 1 ‘ , . Wyn’ met Mmolein, \§:I:;rih; S TEgE l€ml>te Byen met Sa_l1e zelf bedienen. ‘ S P1 N NE Islam Spmnen, Slangcn, Adders. Zie Vaor’tze.§‘de. srzax "‘DDE'Rs,sLANG:EN. _ . b ‘ , G A R E N ‘IS can fooxr van Ne; , 1; om ac and,“ Iyke flank def Nevuze ta gene_ geen dxenr om Patrys Falfanten en andere Vogels zen , zult; gy vy tien dagen lang ‘t Sap van de re “"39” ; WY ZlI1len’er in de volgende Artikels \‘)iVprt:el van Kervel in den N eus van den Zieken van rprekem pen. a ‘ - Um I! 4' ' :Vaar 4; Stan! van den’ Mend en /Idem. ti :1a0:83;???;:'1’5af;:%:§"§,,f§gf:,’f"”’ V, Maak een klein Balletje van Gom Adragant in Om Patryzen Steek ' . . , garens te maken, moctmen :2: ;:;:‘;2:5.%:;*:?:l‘;=,"s:t”§:a::j§e§:::,“; N252:';:r:;:;m*de*e;A~ W ‘I . ~ _ . , _ . eze azcn zu en elk ten Men kan ook kauwen het Zaad van Konander. Lflplifinel g‘r‘1;{;ieu1m’<1::nI\fz1t een ltméf xgyd zyn , cg vyf ‘ / _ - e moe e oogte van rie. Tegen den Stank der Oxelen en Voeren. gggzerlgggtgxgfes hogglayn , enfnrilet meer. Men Neem voor een Stuiver en h If G d ° . -. 1 3" e ‘eVe"5 C °°”"§geme°"' doe bet in em FIGS’ die Wat ”‘:e‘3:r,:]s egilfalllgey glack E11: van anderhglve Roeden. Om d1_t net te pint houdt , vulze met de tterkfle Wynazyn die Mazen , $1 1:123: .t1':“,1}:;e§/af;1°°gh't”aa1‘l(t “er 't'-‘°t“ KY kum: vinden, vryf ‘er de ftinkende deelen made men ’t ’ d ‘ Em ma en ’ en 207 me A d . D. M.“ 1 , ’ _ van negroteMazenw1lmaken, moetrnen ae Welke door we“! overkomt. 2 5 , nleemt men t dnbbeld , als men ’: wzl toeftellen, _ S I C E‘ 312$; I:£!Ed§]l;0;§e%\’IaZBn aan weerslfanten heefc, en B4-dfiym-”g_ ,t Is em Va d. P] t Y men want, van as garen en van gate Zaden aan een B01 nralxakltedraagnexsn ’hev§§2: §l‘t‘1i(:n{tE.:1el\?w§Iecln -ggnnfifitcé }llaeelt)<13)1'e[t“eiel>£g1z}ZCn van me e ene overblyvende Worrel , Grasblaailen een om ik e Li ypen’ Wur- makte Stengel ’ en an r h I 1. . ’ V 9 . at zo men Steekgarens van v1er Ma- ui: vele fchulpen fan‘1?eng§;3t¢§dl:P¢iciee‘:);)e§I%;:l gig: ’ :ie:d‘én}¥:‘j ‘Ssh? ’ mg“ 26 Van acm mo“ maken’ Bloemen uit Bieze blaatjes, alsAnje1iercn heflaan: Om eegn Srt 1!? ac tc'L ' de, vdie hare eige Kelk hebben, Trechterswys ge- ftellen rpa,,te‘;,,§§r§" ’}§ff,';fa“‘tV“" dlengy te vormd,eenbladig, maar diep zyngefnedenin vyvm. We 1 ' A V ' 2€_ .men ’t ‘ant leer Vela Worden in gene Knop by Ce" game t, d 1: tangs Kan]; . tot B, nlleen op tflruk dactufrcn diemnd is " en made gemeene gefchubde Kg“; ede regs 1. . V. T. vervat1s,’en men haalthet omrin .d. Uit he: midde der Kelk komt een Ei- 3]; 13:1: ese i)A' 5' B’ D" hm" “Wm” d°°”d° jet ne je dt .t f .. _ _ _ - _ . . aan den kanr van T. V. voegen: dcan:0:VJ:dEs§;:s;:‘::ta:;::%d‘;‘:‘ ::1g°V:“‘e .d“'=etS‘eksaren die - en voorzien met een lange Trompet Y ’ ,§:;§,f.1Y,,» Z203 mn;".ttn?Xta"t V}:f"‘e§ fi°k°“d°P' Men h ft’ 1'' ‘ ' . ’/ _ ma3,_ C, an van. rie Hum” K*:l!:]fiV¢;f)o\;§‘§ncl§1(f;§l{en foortcn van. Zxe grose Mazenfhoog,f2al tWantn1et dan elf {}el_<_en ' Plum; Deze Plant groeit zo we] op Ber en als Ky flan? 0 mm 9? zyn man‘; t maakt mg: vochtige plaatzen ' lungs de Rivieren eng .3 Em C m“Z.e Maze") ‘Wm de V1e’k3“'5‘—' k..u“",_°Y1. zeekam. 2 an e 3:?! :‘iia$r‘g1retdnaIl'cli1:lkken , ‘enAd1e lerfqgte. zal Qtvve; h _ ’_ e a _ er zyn. s, ’t _et klaar is,’ ;r:;d%:3*°g::;ia°::°ed de de 3 ‘E E K van can spin , D a-mm Beg“ - Z0 anti eelnkleken ,d vaan vveerskante van de lengte can Migr» of Spin. Mug, Wefp, Homme1b'y, of :33 t5§x§n fie Eve ";;:£:§’ e1e3u’s Siffzk ken iimé cen':1ner'Ven ' B I't,d . V ’ ' . -’m*?n'9 lbeieta l:lerVel'l¥:;%cdfn:nzwe?f:::1€yn;;}‘ef;]§g’b:f ;e::;e=*.,:::::3:a:“:;: W we we eige eelmetHu'l k, .d ' ’ ‘ ' .’ < » V 231 overgamh oflegxsogode gflofiefiyglggtzxvgligg . Le): \vel&. Ik zal my met ophoudenmet.vanftI1k. Drek van em. 05’ of Koe, tot eet ‘e manner tebefchryvenz, om ze o_p te . _ Dit gemeden op .t kwéad gelegd Ween de maken Z5113 zoudgte lang wezen; gy zul: lu1d_en kwade gevo gen. ' s. I genoedg xfin en ,1 1e u dergelyke-zullen Iaten zxen Om zich V001, .t stake“ van Wepfen “Ham ‘ ggogndcgregvatre s ,k of Patryzen. De ene zyn als byen te bewaren, most men Malue, met blyven Oléze TO‘ ortieté gem? I ’ 1:4“ heeft met finders ‘dan- ft,ampen,en zich daarnanden en Aanzicfit made me_ gvelpvm fchmnoun/21.. en kanlde Steekgarenszo Yen » dfifl ZuH6l1‘er die kleine Dieren nict aanko- zo men nnar (feet ’%cgr:3::l1i‘i:nz‘;‘§:gSg2lIa;11évl:erI:J&l?t§é men. De zelfde Malnne geftampt er opgelegd; malgemdat he; met ve;-(lang-Ae g “och vc,ko};e_ - ‘ ' _ 7 0 o o o o 0 on te zy na believen, all Be STE. ' 102.6 , STE? en halve , wclk Want twemaal zo lang, als de Lad: (M m, sgggkgarcn :2 main rat has «mag def gal wezen , van twe to: we en een halve 1/an Ffifnntm. voet van elkander, aan Pennen vafigemaakt. . . I n elke moet S T E E N in de Blaas en Nieren. _De Steeuls De Mazen moeten vxerkant zyn rd“ n itwant een ziekte, die men meeit vindt in Kmderen, en vyf of zes duimen 0P 2Y3 me€“°"’tYZ‘,’; ‘I en elke in de Nieren, of Blaas gemaakt_wordt door een mg, van vyftien Mazen oggczfi egoég zyn dat dikke aardaghtige grove ilof , die aan een greeted Maas drie duimen W}’d Z '3’ t za 007 delang- en hardwordt door de war_mte. ‘ _ _ ‘ 56 game Ladder zy van ne'Mazen deblaats daar 2}’ tall ook de Oude Luiden’aa1_1- ZY val: O01: {Chm naarvoorpFaii'anten zulke aan , die in den bloeihunner Jzu-enveel Zout, men.tgebmikenw“’ acSdt§ekg‘:)1§:11Patrys hebben, gepepexd «_V1ees eten ,. en eenroes drmken-; zy inoet meet Zaks 1 315 -le V most men 't Want kan ookimand overkpména bY§3bV9k,“3“S€n°eE' 0"‘ dat 2° gmwr zym Hlemm enhalfmaal zolang zame iterkte . om um te drYver1 . en t raauwe te ‘We 5" een viexde’ of We fin ePennen zullen twe verteren. , l ' hebben ’ “I5 de Ladder ’ e t van den andere Onklaar- dik-water , met veel Zand gemengd, voeten, of we en een halve voe van’: Wand en W“ in de Rug en Lender] , zyn cekenen , dag flaan. Draag W5‘ ‘mg dat he: Garelrtl k als fyn '»’ler Steexl groeit in de Nieren ; \V'<1'i€Ft men V00“ rondjes ZY Eedmlid 2 5“ d?“ hefizoi V31 ’ewe1ds, moeilyk en metpyn, en recht zichde Schacht, en zy, en 105. Want een Faifant fie als egnwmys Vryffmen dat deel dikmaal , geeft Vhetredenom als zy gevangen is . 0m ‘W Z“, fierlfer’ eds-“en ee denken-, dat’er pynis in de Blaas. ' is en breekt het Net, 315 ,t V3" gee" g01,e1an :7 Als onder ‘t wateren vele blazen komcn , is t 15’ Wat he: overige Van ‘ Steekgarm «' ge: een teken , dat de Nieren lang zullen aangedaan maak her: , gelyk van de andetffl ta Vmen 15 g vvezen; en merkt men, dat’er dik water, ale haart- leerd. jesdryven, is ’t eenteken, dat deNieren re lydep l W 1”] hebben. De Oude Luiden , die Steen hebben 1!! 0m smkgaren -voor Kmart?!‘ 7 ‘” A “J ' de Nieren en Blaas, Worden zelden genezen. Men kaningen: Water/2aw=J"" ‘F "’ "" , vinclt weinige Vrouweu aan datvongemak Omicr- . l r . ' I k m dat hare watergang zo recht Desteekgarensvoor Kwartels Worden evegiieketilg 1l’1;:‘l)% : $1°]‘:§l_l; is‘), en daar dooi ,t Zand en de gemaakt , 319 die "00" Patryzen ’ Wa'2111r viiet dan beginz,elen, gemaklyker kWY‘31'3kEn- \ . 1 brede gefpmken heb; ed all verfcbinfzfir welge ‘ Die dikmaal wateren , en kleine flukjes Steen . angte IS : ' ’ m grootte en zwaarte , 6 - d S: en niet ekweld. Men Vane ' ma“ men maakt Z8 gemmlykdfiin Iosfvig §:atr?e‘::rfIt’E:iI::)SZtSe’re)nv§::]md$klyl(:er, diegby toevalwordc ' gte van , dehoo - 1 k is Die den Buik 13 V°et°n kmg’ an to; derhalven gebooren , dan ie natuury - — i . .. ' - niet mecr, Walk“ an ‘ ’ grote Mazen , en . nen teen ewaar.» ' W ‘ of we duimen op zyn me€l:t\\vydfl:0Et6l12$:l.k2£€lE 1os>Dl::eIeIl;;):>1reclI]t gfaas Zfm dc genigfiefkmze? fiat; zet hat Want tie“, gfswasdgld/Igizdgtgg 'zyn : en ’t waar in men Steen vindt-h HY Wor‘ ‘do ‘lfiiadalg 0 Z mew‘ een“ mm ‘ adder nndere deelen van ’t_ U8 3”" 3°"°“ e ‘ . . 5E“”yenNet moat gens Z0 1an%CZhy6nV,F ‘flliaigtfluiaaktz deze zyn zo PYHIYI: met, nocb Eevaarlyk. dan dc " Wen“? “}e“k5f,‘§},°‘}[‘;§',1§e‘§§"zo behend niet zyn. anderen. 4 1?/Ilrdaislztci vgysrmav gelooft: , zult gy dzea :1’-i\’Fl1J;‘r"i1:“"';t§ Hoe mm zit}: war :1: Stem boedl. ; ' 1 3 1 ' . ~ ‘Ladders makgi. P1‘:/$16‘; arlligefgn van anderhalve, Z die zich daa, voo,.wi11en_ bewaxen, zullen "‘.‘"—’dere' teneo ‘zynmeefl: gemaakt zyn; me!‘ zichyéoor mute, gekmidde‘, gepepexde, gemosa Of We ‘V9; dikkgr hebben,dan de helft van kIe1- terde dings}; vvachten , als ook voor PtCi., Uije, m_°e‘.ze m De meaflze Steekgarens voor Kwar- Look has mrdc Eh-ere“, Kween, Mmpelen, he Vmgeraen van Zyde gemaakt. ’ n 3113’; wa: Water afzet : Want veel Pismiddelen ms ' Work arens voor dewagtelkoniflgen -3" W3‘ eerzwakken dc Niexen, en zoudeze fchikken, om De Ste-6 .5 mu wgzen gelyk die der KW31“ V11 wathetlighaam te veelhad, dexwaa-rdtezem t5Yh°°“tle’e$,(:nen dat de lwazen vande Ladder Z635’ Zy zuuen Tzozekunnen, Kalfsvlees, Saba» t°1e"’nu.:,tg 2 m min twe duhnen WYdzV“’ °ftWe evlees en allesieten , wat lichc te' Verteren is, ’ mqete P egn halve 5 en die, van " Wm“ ” Van En hunne fxiys'fmaak1yk1“3ke“» me‘ Kappers’ S3‘ d1.‘‘me,“ 7“ ~ - een v‘1erdeL . Dar zal wezen van los I den Cichmeijen Hopper], Afperfies,Comcom- .°“‘3“ dmmle’:;.1ang ln“iyn‘e uitg'efl:rektheid,als de gm = Pompbenen en V00, Vmchten gebmjken Gum’ V’1;;n§a ‘en eenviercle. De Pennen zullen Mekfenen’ vygen,Perfikken,Piftasjes,Razynen, éggtfive . gt°‘,tW° ‘7°et°“3efi°k“;‘1 W°f,‘},";‘§;, km Amandelen, Neuten, en drinken Oude Wyn. Voor de Steekg31"7“I def‘ “me! 0e’: en-mdaro ‘ - ' newma::"d:%;:;:i::";;::§:¥a°:;fame: mm ac» dc s«e~~:~d=B1«W~N'=r'" ggtgdozozyn als een‘ gtawwe yatrys’ Z0 mfiifvge Schoon’er vele Geneesmiddelen laer08md~ZY'3 Mazen der Ladder van twe duxmen end€‘ffl mi van de sgecn te breken; echter zyn ettotnogtoc of drié WYd;' endie van ’sWant, .6611 W11 911 gene. , STE. gene bekcnd, welke men ondervonden hceft, die met de handen , en doe: een Smeltkroes van de kragc te hebben,dan die welkejuffr. yum Stephen: twaalfde flag, die ontrent drie Pinten houdt, daar aan de Wereld ontdekt heeft, op belofte van vyf- mede Iosjes vol ; plaatftze eerfi in ’t vuur , en duizend Ponden Sterlings van ‘tParIamenc van En. dek zc dan met een Tegel ;, bedek de Kroes met gelanddaar voor te zullcn genieten ; en ’t'zoude Kolen , en laat ze midden in een zeet flerk en onverantwoordlyk zyn , dit middel bier voor aan helder vuur tlaan, tot dat de Eijerfchalen tot Kalk met te plaatzen , daar zo vcle gclukkige gevallen gebrand zyn,oftot een graauachtig witte kleur; of zo naaukeung van befchreven zyn , die ons niet nala- naderhand in een Poejer van die kleur afvallen, ge- ten te twyfl-'elen , of de Zieken iyn van Graveel’, lyk nadexhand zal gezegd Worden, en een {cherpe ofsteen gekweld geweeft, en ’er egenezing door zoute fmaak bekomen, waar toe ten minIte8i1ren gefchied zy. tyd vereift wordt. Dus tot Kalk gebrand, doe 2c 1 Deze Medicynen beftaanuit een Poejer, Afzied- in een fchoone aarden Pan , die niet boven de zel en Pillen. ,, drie vierdc parten vol moet zyn‘, om plaats voor Het Poejer word: van tot Kalk gebrande Eljer- ‘t zwellen der Eijcrfchalen te laten , als ze flap fchalen en Tuinflakken met hum1e‘Huisjes ge- Worden. Laat de Pan twe Maanden, en niet lan- maakt ; ' ger, ongedekt in een droge plaats fiaan. In dien Hcc Afziedzel , van fommige Kruiden te gelyk tyd zullen de Eijerfchalen van een zachter fmaak met een Bal van Zeep , en her Kruid, in 't Neder- Worden , en dat gedeelte , ’t welk genoegzaam duits, bekend by den naam van de krnipendeHarts- tot Kalk_ gebr ‘ , zal een Poejer wezen , zo hoorn, of baftard Kr ‘ brand, tot dat hot fyn, dat her door een gemeene liaaire Zeefgezift zwartachtig is, atcr gekookt, en van Honig. kan Worden; ’t wclk vexvolgens ook moet ge- Van dit Kruid kan men zien Dodtm. p. :. Lib. II. fchieden. ~ ea XXV. Neem op dezelfde wys Thuinflakken met hunne —. Dit Kruld, Swim-Crejlis in ’t Engels geheten, is Huisjes , zuiver ze van drek, vul een Smeltkroes onder de aaudragende Planten, die vier Bloembla- van die zelve grootte , daar medc ten enemaal; den voortbrengen, een rondachtige Vruchthebben, dek ze en plaats ze in e vuur als boven, zo dat ' ‘ oken, ‘t well: binnen een 9 deelen gefpleten : en dus hour: he: onder deKer- genomen , en cerflond in een Mor- {en t’ huis. Zie Miller: , Ganlizm , Diélionary. tier tot een fyne Poejer gevrevenworden; ’tgeen Caspar Baubii: noemt het Ambrofia Campefiris Re- van een donker graauwe kleur behoort te wezen. pens; Tourmfirt, Nasturtium Silveftre Capfulis NB. Zn mm dam; to: Smidylzalm gebruilet , i: ‘t riftatis ; waarom ik niet bevroeden kan . waar- mdig, am In: wmr tz urder tat bow» m holder re om zeker Dr. zulken gefchreeuw maakr , als of dam Imm‘dm , grm Kulen re mman, en gm: nimwe de ovefzetter van ’t naaukeurig verhaal van ’tSuc- Kola: o d: Tagel: tezleggm , die 4: Krm dalrlem. _ ces. van ufl"r.3aamaa stqlzms Medicynen, zo zeer Als eze Poejers dus zyn bereid, neemt de E1- den Bal ad misgeflageu, daar hy een en ?t zelfde jerfchalen van zes Smeltkroezen, en de Slakkenpoe- Ktuid, als hy‘ meende; ten zyhy verzekerd waar, jer van ene Smeltkroes, mengze onder elkander, day; hy den onkundi en dus bell: voor de grootlte vryf ze in een Mortier , of Vyzel onder een , en Geneeskundige en rtzeny be;-elder zoude voor- doe ze door een fyne Zeef. Dit Mengzelmoet komen, dc grootfle Geneeskundigen alryd’tgroot- ten eerfte in Fleffen Worden Efdaan, die men we! the boha maken; of hy moefl: het uit liefde doen, moet Itoppen , an op een age plaats ten ge-. en om de Wereld te toonen , dat zyne Orvieraan bruike bewaren. ‘ _ de be{’ce was,‘ en men zich kwalyk met gerufiheid De voormelde julfrouxv deed doorgaans een aan een anders vertmude. weinig van de kruipende Hartshoom , _zWart ge- « De Pillen beitaan in gekalcineerde Thuinflak- brand, en fyn gevreven, onder die Poeger, maar ken ‘, met hunne-Huisjes, Wilde Peenzaad; doch, zulks gefclfiede , om ’t Poejer wat onbekender te dewyl fommige Steden van Holland, ’twoord Peen maken. ‘ naaulyks gebruiken , en tegen Peen, Wortelen ‘De Eijerfchalen kan men ten alien tyde van '1: zeggen, wildewortelzaad,dat,ookandersKroont- Jaar dus prepareren , maar In de Zomer belt. jeekruid Word geheten; of anders, de Daum: Val- De Slakken behooren alleen in Mex, Jum, Juhen gari: de’r Winkelen';— vervolgens komen in deze Auguftus re Worden gerced gemaaktr en dxegnf-‘ Pillen , Klittezaad , de Vruchten van E(I'enboo- frouw hield voor de befle , die in de eerfte xer men, en de Appelen van Wilde Rozeboomen , of Maanden daar toe gebruik: wiei-den. , de ~Fru&u: Cyrmban‘; en de Vrucht van Haa - 1 ' doofrin ,_alle tot zekere zwartheid gebrand , Zeep He: Afzledzel ward: of daze w_y: éere.-id. en om . - V in g Btreidiug der Paejer. Neem vier oncen en een half van de befte Ali-V . kantze Zeep , fialnpze in een Mower, met een , Neem Hoender-eijerfchalen wel van ‘t wic ge- grote Iepel vol Kruipmdrflarrxhpom , zwart ge- zniverd , droog en fchoon ; kneus ze zeer klein ‘brand’, en zo_ veel Honig, als 'er.nodig is , om ze , . 0 o o o o o z tot 1028 ‘ STE. STE. . ‘ STE ’ . tot een Decg te maken , wan: van men een 1531 $5 zicke §’Iic:l11kt‘oritIhouden var]: zonte fpys inrode ‘ ‘V f ‘tt L_ b r W ' , ‘ STE, “:9 R k d _ yn. en e ._ y moet_oo wexmg voc sge- 1 0 W1 e lg on c an W I ' , mlileclgxzez in dezen Bal en groene I(au1i1len_, of‘ bruxken , en met veel l1ghaams~bev_veging ma- ‘gflfts 3° fd7‘91Yk» ?1'5yflr1)°0§1}’k,aticIl1"Eevggxzfelfieie garactrfzp]§:':§]:1'1ev:{§”‘35§§3;2§°? mm mm helm‘ derzelver Bloemen, zoem1ikendt:Venkel, P1etet~ ken , op da: de Pl_S , met de Geneesmlddelen be- at op aanflconts he: Af_zie zel, metgezegde Sy- had‘voorgerchrex/en ’met en 3 énetgmtm mam‘ fely , of Eppe , en grote Klitten Bladeren , van zwang_erd,. langer m de Blaas worde opgehouden. gap zoet gemaalu, ookxn te nemen,zo (father de dag-dc mm] gefchaplen flondezon er zgevolgyynaar elks een once; als’ex geen groene zyn , neem Indlen de Maag het Decoftum met kan vcrd1_a- ‘b ‘aakva-n dePoe;ergeheelwegneemt.Daaro “raad ' . _ . ‘ 3- V ~ ' die zelve quantiteit van Hare Wonelen. I-Ink dc gen, moet een zesde gedeclte van de B_al,tot1?‘xl- bfvyéeen ogenbhk dnar na een grote lepelv_olpCon- » fag” dc Stem . _ Kruiden , of Wottelen , fny den Bnl aan dunne len gemaakc , na ldere mgevmg van de poejcr m- V y exil yarn _Vlier_ te _gebru1ken. Div neexnt dejwalg; ' n . _ V _ ‘ f‘ y _» * fneedjes , en kook ze heel zachtjes een l_1alf uur genomen wordae_n. . 3° “E 81d Zodamg weg, dag men’er nietmeer vnn Neem tWe'pond Olywien-olie, defiilleétzfi in een in we quarts (zekere Engelfe maat) den 18 , on- Als nnand bejaard, van een tederc geiteldheld, V wft_:et. Men kan_ ook ten dlen einde Tamarinde, K1’°"l113’5 Ollzand, gy zuIt’er water, fomeéma 85 {rent drie Wyn pinzen Water : want een Stoop en zwgk by gebx-_ek van eetluft, of ‘door pyn , ls, o_ rcfloofde _Prunnen _nemen. Maar koud dag Af. ,ha1en. Necm daar vandaaglyksl drie lepels vol hand: {we quarts en een halve. Giet her door e_en moet 1n het poeger een groter memgte van de tot 21: lfel gebruxlet, xs mmder walglyk day) warm. smorgens ,, na ‘n middigmaa] I 3,16 mlefi na deg Dock, of Te;-ms , en maak: he: zoet met Homg. Kalk gebrancle §lakken zyn, d_an het _bovengemel- zo.gic.}?oejer zcerfamentrekkend is, en men “en , des avonds, als gy :3 bed 33;". négen da en de Voorfchnft mhoudt ; en dle memgte lean naar 'da%tr doogden afgang gpfiopg; ‘kgnméfi ma, ems ’ aaneen. Di:_Wacer,ontbindz ; g.’3’m;n dcr fie; D, p;”,,, wmgm 4,“ 5,,,,’,g, den aart der zake vergroot worden, tot datme_n S5 61d?§,e1d en bevmdmgm, lg51yvigm;kend¢,jmid_ }*en en Blaas. ’cGeen inde Kromhavkn-ov'crbl'yft van elks evenveel nee_mt. Men kan ook oln dlc Nelé3n—,_ tzsy geftoofdefruunen alleen, of dfiszelfs 1s voor het Voeneuvel cnzenuwuekfinggoeddig on e van wilde Peen,of Daucu: Vulg. , groote men, ' . _ _ _ . s V — ' en de mrenboomenz Avvm ::5?g:%::..:,:a:::::zl::ls“;‘:,.:,2.::,*We “’%:“%;:‘;Y:u:::;i:L::%2‘$=;$ll:*§2:;:1::§’ "“°"""“””"’”’““' zen " of de .Cyn°Sbat°5 ’ en Haged°°m ’ Van De ]ufi‘r. gebruikte , zondcr wezendlyk onder- ‘ “1 V0.01’ 31 gene Pisdryvende vochcenfi '» , ' ’ " CI? Wat lZ°"d“'“"g5-5Lim°°“fa1’“"°"Wi“e’WY11 2%‘: §32‘3“»i°§;1%3l’§“§"“°t.§i"d‘i”:‘§§ilLi’En°Z§§‘i‘2.‘3,: cc when dc d= ,- W en sea hy 32.22% «= = mg ze under »v vwf 2c in :°Wr“‘d2“‘“*d€"a;*% “°3l§L“é"15§;';3’e‘%SZ‘:: ;§;s‘:n§;::'e2v:¥?a£‘“*':“3*“ I d1e~rza§a as last’-3 %‘3n;ei%;‘i*;;?*%e* Mortier , en doe ze door een fyne Zeef. Neem 6'5 ’ a 5 "°° en W". .“‘Z‘".‘ = v, . - 5 ,5 ' ’ 59° V 55512’? Z5‘ , ' ‘ eemssvortel Ste b V V‘ ‘ ‘ ' ‘J > “S7 , l men Waterkers Mlenkswmtel Kaasleskmld. xmddagmaal goed , verfe Eueren en e elde G [t - . " en reek’ -M31063“) 0111- dan Van dlt Mengzel een groote lepel vold en en H»eems of wine Maluwe worgel; of Mann”; '~°‘heW-Vondmafil ‘Waterguwel Pangage enftflln P0enen,,WatenneIoenen , v; zétaq, van Pdrelkrnid «' ' . ' 5 . ' . ., ~ " ‘ - A . V . , “er once“ van de befle Ammmzezeep’ an amp en Mar/hmallaw: , gelykze, die Jufl-'rou\v in ’t En- WY-1 Ch°C°]33t '50‘ he‘ °mbYt- 2”‘? ‘Of den’ drank Alz»ni11‘:':.t.:.eu§z7.5::;y41rV;Ize"§:}3;e¢:";:t,6:: 13:53 ’det‘i%:§o,—t1E ze in een Mortier , met zo veel Honig , dat . . l b -k y , - gels noemt ofMa1ve en Blsmalve, gelyk dezeze1f- S9 W! E. .611 Van hetvolgende men el, cl, . 4 _ , _ mt de Dr. wii genoemd hebben , en‘ niet fchynt to NW” 9"’ 5""P‘1£“dF M014?’ 5'0“ 55%; Ila fifitgiqu gyalgl I1_‘I4eeé;‘§"°‘3‘;V ‘ Z:_aenx1leren.menle1:e:e1, ee,§‘§.aI ' ' ‘ ‘ ’ - 0 deze W s gaf de uffzouw het Poejer en her. ‘ ‘W1 fiorfdsgral -en z.'a ml, Smnlimk, afpirn 1.’ ’ enlgoe 15 mot d£m°§flYkE“'at£""aki”E D‘ mwmr ’ wear 0}’ mm 3'2‘ M‘d!"y‘E”.g£ Afzigdfel in. yWat de l[’i1len aanbelanghde zelfde 4“ "" ‘ E"£‘i' "’"‘ .f1”"’”7£'” G1’3V€1-Ems ape‘: zrelndczortleen der Blaze. Men houdum Wk Voor de gantze klomp bekwaam is voor Pillenl. elk once van dit Mengzel moeten zefiig P11 en ge- . - S I: At ‘ mm“ Worden V weten, dat_ alle deze namen 1n byzondere talen , J A34, fol: pflttent am -u;:y>-nz'.l;gl‘-;;.;y;;'m;_1',,,1 fiaarB.e".a.i’ do ‘ op een kruld Worden toegepafi. ‘S "139 m ‘"023 K001? m t gul dm band»; tel.’ .L, braikt, it al: 'cm{gt. ‘ . Worden voomamentlyk gcbmikt in overvallenvm, andmn Parflei Breekfione. word: gelmm , Kruu, Drymee r:i€:1éHIII11‘ge‘”;gin7éne§‘3_fl‘;iai:d:1e;l ‘fifefénpoegiaé “van ‘ ‘ ’ 3 en ' =-.z°V3. ,- omvaneenKcrsmet het Poejer, drie mnlen daags ingenomen Worden; en perfingen van ’t water , door een vexftopping _ _ _ - = . » - - d w . I Ike allenmoet de Zie- lmmlm wt: _3mW0m14l7der}.ml 1. I: ~- - v ~. . . 22i1‘éLV3‘v§%“°£"%°§§s"$,e§.°“é§%Z’b§a§ii?$édd“‘s L’: (in »=”5$':g%‘§gdagne§"nacr"55.V as by walker is. g~r.k»I=e.n » am In», 4W.» a«5373‘gek»5§3 $55»H112‘§§b§?§§3§%”§a°”7"5”“E‘ *°°""“°‘“" 1 ) ' . . . ‘ . V _ ,. .. . , . q _ ' , ’ Men gcefy; ze in got em viefendeel loads ,1-‘yer telkens vyf Plllen gebruI_ken , tot dgt de pyn e- :”:;mw¢I§a,’_” ondtt by; gflaie nu Z512]; pm 1'", mode Cheryl’ en, ‘t za:aH;va<:lnY n;IPY‘Ft;eB_:““:' een» Ppcjer..'van,*waar«van gyrde iwaarte vandrie aee'n_‘,' een.o_mj.e Geefl V?-11_ :3 S’-d Y3“ ‘ien «kyksdaaldersiznltvinnemeh. ' ' z ‘ ~ ' ' page Bgk , ,bexeic!:g¢lyk hi’? fiiége ?SdZ41W9§‘ 3‘ I I..~ Gy ~moet.nemen.tw_e go's-dehanden volvan den. .;Do'_eaI1es in ' Jn_G1aze_1H§0i‘ 1. V)11eF3enh[‘1“.~-‘ de W-oftel -die men noemt Stalkruid ,‘ was ze en vol geftqotten ]e‘11e;V€¥E]¢fl'9TJ-,_,11‘,“°F"heugapmd zuiver ze we] , en fny ze in kleine flukjes, en doe ze cu zy n Ontfangglas zeer weiaan tie Koff,‘ §T_1D.°5z‘ ineen Paryfchmingele witte Wyn, welke gyin een telleei: over Zand.,naar d§=,»}<,11I1“;“°,’.,11"»"="V‘.‘-",“‘ KW“? Ketel op~een,de1'dezultverkoken; gyzu1c’erdaag- gay , fcigeen -1.113!‘ gal a£_1g0]n§n 5 fin ¢e‘.‘.‘{"§;_[‘ 3%???‘ ilyk 2v_an,:des »Morgens‘g:een Glas, vol van nemen; ten B'otte_i ]o,gn".pt,e.fg¢b§ulk¢fl:» —8°,_‘Y1‘, ;1.3.i°-.“i1"‘~’7‘—; en‘zo"veei , al's.gy te bedzuit-gaan.. Gy zult-uw wordenygeaegdm ' U , ;. ,: Water neinen in Glazen , e1kropzich—z'eIven', en Geneumiddel war Graven! en Stem. V .’I5:Zand«zal"op den grand bezinken,'.'en als gyzuh: "Wager ten seine; gehtllktg vinden ; *dat‘ dat Ivermmderd Isa, ,zu1:‘gy- zxen‘, dat i v . . .v : er one . I. Neem 'c-fa van Weegbree, ’tfa ‘ van kleme .de;Ste‘e_n_§Y _ 1 I _ Slakken, van e s eenfpint, een ha! ‘Pint T3? V3“ .» Omvdafiteweder Niem: -¢n.Blaa: to . Witte Uijé, eenvdragma V3.,IYl"cl1_ .'!-f VO1g€“de,» Z0“ ' x 1 -. - vierdw_yr:ea.:: 2. u * . « ‘ - van Wynfieen,’Bereid Bleed. van een’Bok.,ge1y ,, ~.‘ . .7. I ,- ‘:4 : I j . achter zal gezeggl pvorqleng Zaa,djvan‘Ra_k/et , e_ \Neem.;me onc§n_van\_deW0rtel.va11 §1_helxdo- van Anys; ‘eineen zour; eri,Ven1gel,.jfdoe_,’t. 311,65. nium, was zewel;1.6!!,*.‘81S»Z9=W€1$5W3fl'9H1523991‘ in een Degilieéi? Ketel . 611 Defl5‘”,°.°Y'‘‘3 333‘? (33 ’er dan met een Speici op verI_'ch_e1den plaatzen II}. kuntt. Houd her water we! genoten, om he: tr: 3;, doe ze van I:ydtotty_cl in een pmcwuce Wyn , die gebruiken, gelyk'er zal gezegd Worden. gy Zulu‘ vie: en ytwinng urenalaten Itaan , zon- II. Neem een pond $a1peter.v21_ri drle V_V3t6_1‘5. der zegweg te nemen. ,, Neem alle Morgans e_en da: wel ‘zniver. is ,_ en 'zOnder,en1ge onremheidqj half (3135 van .die:VV‘y1_1 , en blyf ze langen tyd.m- Droog h‘et\ve1'in de Zon, doe he: .danfine_1reni_n nemen.. . . , ._ L _=’ _. ., _ een Kroes ; en welgefinoiten zynde , doe ‘er dne, ’; Gebeurtmemgmaal,dat d1em1ddelenzodran1ct oncen Zwavel in, fink voorftuk’, zo groot als‘een uitvoerem. .615 menwelrzoude wenfen, enidaede Boon. Latende her. ene ILuk’erinv6rb1'3l1d.6I1€<31' Steen in de Blaas aanwafl: ; maar dan_moe: men gy’er‘tander weer in fleekt. Ga daarmede voort, zyne’ toevlugt tot de hand van den Chlrurgyn n_e- tot dat uwe Zwavel is verteerd, en ’t alles is ver- men, om die af te halen, 15 de toettel andersm brand en verteerd; Iaat her daama koudworden,_ Mam 2, dan Vronw_en._ ,Men meet ze n1etaanvan- fyn fiampen , en giet’er gemeen ‘Waterop , en '1: en , of men’ moet welmerzekerd vvezen ,’ dat’e2' Z31 fmelgen, Laa; he: gefmolten daama deu1_*I,el§-A teen inyde Blaas is.1 «Men -kan daarlvan op twe- ken , om’er alles onreins uit re halen. /_Doet dit de1'ba.nde' wys verzekerd-Worden; -Men fteekt_de dricmaal . doende £138! telkens ZWIWGX In . 1113?! Vinger , nat van Oliei; in den.Aars, kromt dxen in 20 grote menigte niet‘; wantde laatlte twe rex- 113 ‘t Schaambeen toe , en voelt de Steen , 20 ’ex zen is een half once genoeg. een is. Wat de Vrouwen aangaat, menfteekt dc Gtbmik. Neem een once dusbereiddesalpeter, Vinge; in de Scheede , on jonge Meisjes In de en Zout van Alzem, zes oncen witte Suiker, doe Aars.~ De twede. en zekerfie wys is , dat men ‘dc het'er in me: vyf , of zes druppen Anys. Meng Sande gcbrnikt ,. die, men «in .de Blaas door dit alles wel met malkander, en neem’er alle dag de Pisgang fteekt , en geeft met de Soude emge van drie , of viermaal zo veei, 815 Op Gen pIJ!__1t_‘ ftootzen laan‘. dc ene en de afidere. kant, en zomen 2 Efllg‘ cen uur voor het eten. . nuchteren dxie Glazen van dit trekzelgeven, drie' , goede Maag heeft , zult gy’er hem ook twe uren STE; L my . enig'gcI_nitl1oor1:,i‘s men verzekert , “dat’er Steen dc Wortel derfieke de a - ' » - is. ‘Deioverige hehandeling gerchiedt daorreen, en deDi{teIme: Hondnerdh£J;3e):1l:fl::én$§?a2‘guc;f:: gdede ' ‘ , , ’ ‘ 7 " ' y lpel-' veg: euie van die Poejers, een.ha1ve5c,upe1 Jna':f- middel am zitb war Sm’; it-yéeabogdzu. ' d':?,§§a,f£Z'§°§%ff:,odg;:’;'?;;ok1;ff“; Meng .ee'n _haif once. vcrze Bote:-».met zo veel f,fJ‘e“,°,§f, $§;e.E$,IufE:ndé§ggg'*. H‘?bb9”de dam? fyne befte Sinker; maak’er een klnxtje van‘. en km. een Wginig Gedgtilleerdnvvatglet OP "we Sub zwelgt he: ’sMorgens nugteren deur, eni edagen en cm Wt Van Ei I er b H er '7“ K3PP"'5v in een jaar, hoe meennaien hoe better. it mid- kander mt dat 11W: 5 9'1: 6 alxhiet “7°I»m°”“31' del is, emakkelyk, aan enaam, en dient aan L_ui- Z6 zeefwk {Ch I ' m, "awe 5 3°]d3,‘“d. 611 den , Vie Steen, of ‘Zau in de Nieren hehtbjen-,» no ohdél; me‘t,eeh_.’§” a’te‘l"en§-I" ‘1‘.”,evP°°J°.‘5 «-‘’.‘’?i we} ‘als 2nlke,~die bezwa .1-,der afgang‘he_bben', "of gen “an ea 0» E112? 2 ag(a39§F.‘.if’3"P3 “-‘"17 moei’lykyI:1_iekenk1innen op_bre‘ng7en.- — I ; Ir ' 3 zwaatrymvmlgeen D}: mmaaMeE;‘«9iZ’. Jf5:V"‘"{-V‘ tel’ ‘ Anders. Neem tot kaaumiddel; om'sMo1-gens? name" ,5 mm, ens Hugh?‘ if m; -“.55 "’,”e.'V““ nuchteren dent te flikken fwe Scrupels Rabarber, en am een gm .t af ‘gran’ dc“ ‘Yd V3" dne 53" driemaal in eenMaand een jaar lang. Luiden, die aemig na fnemen ff: eggrklafigqaag? figgfigg‘ , . wax: vies zyn , 'kunnen' ze met Rozenfuiker men- mt inuemen Way in men 1] .- - in ‘v ft . 5°“ ’ we Va“ 9.“? "Ive Z53’ 5eZ°"d.‘5 ' ‘ 7”“? 23' tels van Afpe’i:fies en Pieterfeleig gedaap» dc Wm verflerkt de Nleren ,' rftelt ze weder; in Iharen -na- ‘ ' 3. x " ‘ tuurlyken flaat , aIs'zy'te, flap ‘zyn_ , gverkoelt ze, Jgdgr midiel, ’t gm: mm 'uao)g‘::f2:ze£er I re gaan‘. ‘ " , ' verfrift , zuiverr ze en neemt alIe've:ftoppingen weg. Men moet"er een halve oncé van nemen; . ' ’ Neem alleen dc Schalen van een goede party verfe Eijeren , laat ze in den Oven branden , en 798"‘ ‘I9 S‘“’‘7 “l’ 3'?-9‘ "-'- laat ze claar na to: een fyne Poejer flampen. Laat_ : deze Poejer, den tyd van dtie urea in een Glas Steek he: Vel van een Haas in een welgefloten Wine Wyn n,ekken_ La“ Vdaama dc vogt door Pat in den Oven , laar ze daar in , tot danze is tot Ftof geworden. Men geefc die Poejertot een‘ , lepel vol in witte Wyn. Zo gy van die Poejer in -witte Wyn doet, en daar in daarna een/RivierKei legt , zal hy enige nren d_.1ar na gefmolten zynz M d 1 ‘d . . D , . weficleninthrgggigeitgfithvgbggfigggmenf géfifii by t Wm‘ Ofm den Ova“ dmge“ ’ 2° d“ BY 2'3 de mg: van di: middel. . ' 3E‘“""“°‘Y“ “'1 “°‘-WP‘ mam-.~' D?“ Pocier Andm. ‘t Zout van de Boonenfchillen metwit- m°e“m7" nuchtem?’ gmge dag” "3." een’ ’sm°“ te Wyn gemengd , is’ een zeer goed ontbind mid- gem name" met Wm°‘~WY"; Wm" "’ 35’ de W0" del . voor de Steen ; men geeft bet ‘for een half? tel ‘Van wtblad E18” 13"“ k°k‘-‘D. en an’: byzan- dragrna in volwaifenz ‘ v V 1 « »‘ d°'‘de'T°’me'm1‘ ’ ' ” - — _ Amim. De Poejer van het Kakebeen ener ' . Snoek tot een amt; ecu ingegeven in witte Wyn, 4”d"' 5"P"°'f4 ""44!!- is een vr ed middel. ' ’ v ‘ i 3 - — - . . .=_4ndm3_’ 5%-eem_\RO°1m_q vitfioon ‘ en vie; bah; {Neem een _de_el Piflebedden, enzem wxtte Wyn bende in een Verélaasde Pot gedaan " do‘e‘ze»' been We! afgewmen hebbendg’ ’d°eze m can verghasde‘ Worden onder een gedurig roeren "t’oe dat"er-een game Pot" “Mk? ‘-gy wk floppen ’ en toemm‘ witte fchuimop komt. Als die fchnimweigemaakt -Dam” wk gy 2e m dc.” Oveuzmen ' e“ d‘‘‘‘’ "a is , neem de Pot van ’t Vuur ,' endestof zYnde' m h ‘?‘'‘-‘“< mt’ d" 33‘ R {W k9": fiampm‘ D‘“."”‘* koud'geworden ; ‘breek de Pot aan fink om’er Zn": gy deze P961“-met Wuwwyn berpmelen’ de Vitrioolfteen uit te haien die op den bodem z°'veel- W M zlch Wu nemem Daama 2"“ gy 35° l.s_ove1,gebIwé- « mzuiver 26 am wel , ends 26 weder in den,Oven zetten; en ze daat weder mt- eemuiken win V‘ nut gy ze laten miken‘ aegyrnh «‘=’.°*“*“" hcbbendei 2”“ EV " Zelfde “°r‘i.°°PSher- van vier en’ tfiinfig uren dc-grooittie vaneen Boon‘ hale" ’ en'>ze‘wede-r Wm dc qerde ms 1" den op een Pint. gemem Wag?’ G Zak denyzieken Ovenzetten. Zo gy geen gedeft1lIeerdAardbeiena- ‘ Y - water hebt zuitgy ze melt Wyn mengcn. Zo 1nenig- 1 I d’ P ' h f ,, d ’ ‘ dag“ mg» ='"° m°'sens een Gm Z0 by een Zéiasifufiix L‘; v‘23i“éi‘é£ §a§‘%?§?3ofi“n§§§§2i5 V _. _ . jer bewaart men in_ een zuivere welgefloten Fles. :§:tGfi;tv}g :,:;7igg;e‘:ft’e€efnd"e “en da“ mi Go.’2rIuIr_. Du: middel neemt men vyf uren voor ‘ ‘ y‘ I _ _ 3 ' , K het CIETAE: ,d tolt een drggxxg. , in negen , of tien H ' ' ‘ "_‘ " -- ‘ - e ‘ oncen ie ze vanro e _ icexy. Men moet’er 4””‘” wdéefm‘:-fd m'd‘1‘l' ' ' ont-rent een half once Brandewyn in doen. - * Doe drogen, en elk op zlch zeive fy-nftampen, Dit middel vethi: den tyd van -twe, uren , her ' V , ver- smorgens nuchteren innemen. Di: middel moe: men herhalen, zes, of zeven dagen aan een.’ Anders. Neem de Beenen en Pooten van een Haan , en ze ze wel hebhende afgewnflen, laatze een ,1-ein Lywaat lekken , en doe het den Zieken ' sm. ' ~ STE- w;= . . v ‘doc: aan dcrrziekcn agznzyn ten. ?.y as goed om de ogen te zuxyoren. Men }§,’:§ff,Z',,£ ;a1‘naar \-gfynuren daar ann begmt bet maakt er_ Oogwaters van voor de }(n_1de{pokken. dik “me, :3 dryven, den gwedeu dag; ale men t Men geefthet totzeven, ofachtgreln 1n vxcr oncea h h it doe: he‘ byml. ‘dc zelfde uitwerkmg. Weegbre-water , of Water van Ogentroofi. ’t Is 13/: “ii ‘Pi: is dnnnogdikken, als den eerflen dug. goedvoorwonden, en zeerbekwaamom‘tBloeden Defirdetsden brengt he: zmd voothen dgandere op te doen lgufienh Men fmelthetin gedemlleerd dagen mg meer, emdlyk den.-negenden dagvvmdt gggtiséevgélle lcnoop,‘ oxntnnderhand op dc men zich gans 8505"“- ‘ fir N-ad dd, 3“, ggmggzyx i;. Ander zoart wan Medicament/fem. ‘ ' ’ d Netei dz en en 21:, -Neem;nege'n oncen vzitte Vitriool Salpeter en Doe dc Eiéiait hebben;€g»' 5eem’e‘r fvne Suiker. van elksvler once" an 6.631 half; Kam- .‘°t °°“enf’s'”nu¢h;e:en -van een Iepel vol in wine fer een vlerde_once,,,Aluin een once, Ammoniac éxiuoxgdie wat heet ' ' ’ ' . Zout . drie greinen- Doe al_les in een verglaasde «7 1"" ‘ ' ‘ Pot; en, hebbende he: naderhand met Pekel van 3,,,,,',1,',,g 9,, ’;J'g7;gg B01-kepbloet. ‘ Olyven, bevochtigd, zult gydde vogt zachtjes over klein vuur laten uitdam en , tot dat de Staf do N¢Em'¢€fli°"89B0k» maflk h<’3mb‘00S» 511 1333 dikte, oflhardheid van teenheeftgekregen. Gy hem tot dat h als‘doI wordt; doe hem dan fie?‘ zult zepyel gedekt en bewonden in een droge plaats laten. It E81’! 631055» C135 '€Y“'ltk°mE-d°“Edm*’;F 2 houden, om dat ze in devogt ligt gag: wordt. maar"t“geen op ‘t laatfie komt; men 11105‘ me‘ , Kracht. Deze Steen heeftgenoegzaam dezelfdc hebben , dan .’t green in ’t midden loopt , ’t geen gv 15;;-ache, 315 de yoox-graande ;_en men maakfer ‘t zelfde to; he: bovengemelde gehmik, hebbcn moet. gebxuik van. Men gebru1_kt ze_ ook tot een 00g- ‘_ , water voor de Staar en lnfpyltxng , voor oude Gebraik an be: 21:21 me» 0' W” £""‘fl- Zaadloopen , en Scgeuébuxfixlge Wonden. Men . . vebruikt ze ook om e an ex te enezen. Neem 55“ G135 Wine WY", d.°°.’°" tw”“:d‘"p' 3 Gelyk de K:unfe'r zeer vlug is , go waafl'emt‘er P611 Van “W9 b°""3“8e“"3’d° one ‘“ ’, euwer 6" veel , vonder dat doen , uit. Hierom meet men zwintig druppen jvan uw bovengemeld Water , en ,t vumweel, mafigen’ of,“ mg enige greinenbr 11981“ ’t '5 NOYSEUS nmhterenv ze"“'.°f achtfna: doen, als men deze Stéjen gebruikt. len ; ~en gy zult meer dan wondere @1036!) lien: ‘ . _ ' . alzo dit een zeer bevonden Geneesnnddehs. : 1,515,150,, 1,4,, G,-mujieeu , gemeenly/e J: S T E E N D E R N LER E N Zie ‘N I E, Stun der Eltzfqfén gzbemx. R-EN,,-zAA«q3L~eo1?, PIS.. » ' ' 110: men ze thdakt,‘ 3 T E EN ’( GE N F-E SK R A C H T G E} Neem geftampte Rots-élizin £we_onc_en, zo vec1_ «lees Steen is een mengzel‘ van nfvegendc en trek: Roomfe “moo; ; of heef: men axe met ,\ zo veel kende middelen, die door ’t verbrandentotfialk, En E126 Viuiool, zout van Wynfleen, een once; in Steel! W01‘d9D Ve1’3Dde“- Oli anum twe dragen en zo veel Kamfer. Alles - I ~ A met den andcre wel gemengd hebbende, doe he: Hoe mm zunadlt. , in een aarden Schcitel; Si?”-1' daafna 253 3539?. ~ - v A ‘ ‘ ' ‘ ‘ _ oed w nazy-n op en-[roer ter ze ver ty e _o ‘Neem K°‘k°th‘=“’s 9321’? §°b"ek d‘” "a‘‘’ V" xgnet eeen yspatel .0111’. Zet ‘daarna de Schotel op briool tot roodheid toe vex-brand , twe onceni Hem Wu, en [gag he: mengzelhard warden. Gondglid , Bolus , Aluig , van elks vicolsr oncien; la:-fm[,;,,,",,,, Deze Steen is afvagende , trek. doe alles in een veiglaas e Pot;. en 1121' atgyc aar ke d ends en goed om Zweren te zuive- de befte \£Vyn-étzynfihebt 0Plg°S°t§3“ dé“ 1°51‘ Fgfi re: een,ge§1°:§zc11 , ‘hoe verouderd zy ook mogen ' en nee op aat,zutgy e owe ul . _ Zlnngglefmeren , en dat _mengzel wel laten trekken Wfifanik. Men gm.“ can once op’ met twaalf d=n=v.:”m‘='s:;*::::"::§.:;:e:; **:,:r2:,:*:1:::.; WW“We*gb*;W“°:ge“:"i% ’er ac t oncen p 1 , D .1 1; '4: eurzygen , _ ama_. 00p :11 101“ A“““°“"*‘C 3;)?“ 3332"“ ‘'1 ‘ée V°d'ltt V3; »e:a§$ainz§1a’3'§jes fchoon Lywaatm , dxe men op dc doen vereeren. It gc aan zyn 8: Z“ k H‘ t_ ' v y ovetblyft me: groot Avuur tot Kalk verbran en. wag eg . . . den tyd vlan ontrgnt een uur , sf _d}:xar onxrent. D, Gm,”/;,,,, -mm Krgllgm, Daama zu t gy ‘t ewaren ten ge rm e. _ _ . . I fx _ Gebrmle en Krflthtm. De Meidxcament-fteen , of Neel: Alum aII:id'et:I’=iit1£eP$Ti1t‘iiB(X‘$l§’%a]f‘;oug; Genees (teen, nsgoedrvoor Drutpers, of Zaadloop. p_erroo een pox _ , _ . . _ die ~ d: I h t fmelten Gemeen Zout dne oncen, zo veeIAnt1mon1e, "Men §e§§t1feeert:1’FVe£;:¢:legb2ri§nv.:r!:aL’tc‘r:n gsin gmixs wa- doe: waaifemexr Zout van Byvoet , Perfikkmidy c e - . _ ’ 3:3, om he: in dc Roede , of Schee de Vin te fpui-_ Cichorex, Alfem. Wynfl:ee}?, 9“ W.°’3§b¥°,V““£§ I . alles in een nieuwe aarden Pot doen ‘ ) een half once. Men 11 . ' ' - Pot, on“ em aardcgsgmigeffiflgzglkgggérfin een of dnar on entin een genoe za ' - ‘Q3; 01’ 5°59: . Ilmdatge goede zorge ygedx-age“ iii’: Of Rivier-water fmelten Ailgs hnelte ’gne51r11¢l§1ted’§'ge'."t’ om 1 man met een Spatel to: mere; 2 "'9" '91’ ’t water zachtjeé at‘ £1 5 gm gy merkt, dame begim dik :8 W d 1. odra. Lywaa, hope" en 0 ' h, 0 aathet cor een om“, een halfpond Loodwk e 01: en , Kmbm H. is E on yet overfghot weg. men“-en Bolus. Men kmfl gerzxglvxee oncen Ar- en te gen'eZcnY Mgocd omyalle ulterlyke Won~ gen dc Wierook ma V;-I t-yd !’V"°°' fmeltzel van die'Ste en’ moat 26 waflen met -een vollc nodi . A1 at It I5 me: -‘.e" d ’ ' en 5m°’g°"5 °“'53V°"¢.'5. en «ma g 5 W-g‘:::,%"* wean. .3z,:i5%:2 ::":;nW edvppr an te van een Steen k’ vt°tda”"'d' Kankc Omen d'°.’°ed5. d°°" dc 333- Voot glle the van de Eéewfv/mppvn an Gtbruik. h T et andvlees Deze Steen is Wondh' vegende_ Mm {melt onetggiltdgey trekkende , af- ‘lien, ‘(in hoe ze u once In Regen. oet a_t wager warm Worden , gorgelfle: mede er dc 0f Waf} er zlch dc Mond mede. Zo de kwafilvte’ ververzen a 5 men vt ~ - , 11 van een okjevaI‘t- Stem komt bzderf voor D33}? gorx . Deze malgen ..en t aangedaanc deal data: made floven. maak: de Tanden en ,t Tgmd I et oud_vuur , Y zmverc de ‘Wand , al was zy nag Z0 ,,e,.ou_ v ees vaft, ems goed gierd, zonder emge pyn den zieken tgdoem Zy . _ ' 11 goed, men heeft maar een L . en de modheid Weg fie He Y3 er Ecugfetdaren, l}:£1:1tN1In tsvateite doop_en , daar ': in gefmolrgn t dat Ware *6 Wafren, of 1n:fele:; "-éeenegen 3E§z§§;iZxfg?f Oiilliedgahzytgetiiégfglezsn’ . . 1; - . ' , en er 15. Men gebruikt ze ook ii: 3;] bfntgztkptin 5:33: lxgomk’ in die ‘Z? t gem‘-‘€11 den naum men moet beg mange“ met Roz , ‘r _ran ry , van t vuur van S: Mak - . Men ebr k h ' . 9’- uoom Weegbreeqvater en Y e en vvater , Ogen 8 II! t em met goedgevolg t en P (I krmd Z is d ofwitte BI ' ' ‘Cg ‘" 3“- voor branden voor de P ‘ Z r ‘ Y E06 335165. the aan de Voetenkomen m den , voor VerzwefingetrxllReghc:1i(;oete§en Egan. waft ze met dat water , welke 2c in we-ini.;,' tyfirsx Schurft,Zeer,Vurigheid, fiauwurm eflko anlfirs’ ge£Ie2?"' V leg: op die kwalen Lywaten, in _t cmeeos. e7n h gr 1s zeer goed voor de de Oogen, waanvgmze Z61 van dim Stem gedoopt ; 8 n menb. et ranen beret, de pyn bedaart, de roodheid ver.» ‘ dry’? . 318 m€n’er de Wenkbrauwen met het wa. Gegeeween ,0” d” 3"” tmflfr Treat Sex bef_trykt . war in een Veer van een Pen e. Cbirwgy” te . , oopt 1s , of een fink Lywaat. Men mengt it rar_y:. waterdmet Rozenwater, en datvan Yzerkruid of - , _ I Wren oet de Steen frnelten m _dxe gedefixlleerde atelts. He: Yzerlmud moat m de Maand Va Jun: geplukt zyn, eer dat the Zone ' h n’ , Zout van een maand in water te W 1; man’ “most 1 . egbfeyl‘-[fem . Chichorei deftilleert 1 Ce en ma-D ’ 9" me" '3 Wynfteen , van elk een half once gyzulé rode O . It a_at&e weekqel , IS uitnemend in vcel Rozena . y en daar zo de Dou%1$L?r;nvx?aor tst‘ Amomes Vuur’ R°°Sa fin’ . zY“.°Pd06n, als genoeg is - en! ce ’ ' 1; °.”- Me“ m0t't zachcjes ova, Kolen koken dm end . a n er t waad mede fioven, en ‘er Lmnen ople gen her fomwyl eens re roeren. ’ g C 1s gedoopt. Zo’er hollighefen mi bedafen . dat '15 lager re Worden moe: . in een hnlfpond Veneedze Can‘ . . . _ us d * . §€&°°T'~‘mS. onv1eroncenArmen-it‘e?1%) ,1 dele fyn Seder °Phefl’en. Z_y I5 ook zeer goed voor de moet ailes met malkander mengen roe!) usci ngen k ounlmrm , en Haaxrwunn , als men .t mam fie: » ren e at er a s gemeen maakt Dit meet men . - ook waar- gedurig tot dat d it E ‘ . - zultgg de pot Va: .tuvl:‘frtE5g::g geworden. Dan nemen, als men hem voor de Schurft gets;-1,,-kn. 2}, mm koken en koud W d I en ze hebbende 15 eiudlyk voor afle foort van verbrandh ‘d ken.’ én.dc‘Sfeen bewmj en, eult gy de Potla_xe- 2113 men ‘er Lywaapoplegt dat da r" 3'1 goen Ce bewmm I 31511 , om ze ten gebnuke maakt ; maar inen zorge m’oet dra Lxtsn é:tm.tg°' . ' - ' ‘ ‘ ‘t van t‘d " ' u .2 men Let wcl. Bmten den Armenifen Bolus , kan ‘ Y t°‘ ‘Yd "°1'V"§ 3 “?“'7?1€%Ict'ge11ez‘enxs_v~ meme; nog de Myrrhe en Wicrook bydoen 9 afigemengaf: IVIM4/lean. Gebruik van dim Steer; ' : - Doe in wine W ‘ ~ Om dien Ste - ‘ M ’ .2 -M Y“ 9“ .B""?d°WT1 V-‘in Elks _ F en te gebnnlgen most men can once, V E/["'a°‘1;‘\7’<::Ie,e\l:;1lc)zeeflge1“t¢_)te Wypfgegn ‘en Yzewylzeh. 51% van ,- en -1113: net in de Zon P P P P P. ecn STE. ‘Q34’ STE" ~ -— ' 1 f ‘ h H) '1 f or!’ ' e» :. . we Zomeflrekken dmgende zorg’_.d3g b Mlfn met 11) e ouwen enn,e 0 en mg . a1 V ' , t m . ~ 3315: van tyd tot tyd omrgerfti af gffelif ,"°§n 1Als gehouwen Steen, en deze is, of ’Bente1ner~ is uitgedampt. Stoot dim 5 om: ze voor een (teen, of Alabafien, of biaauwe 2 Of SYWIVVC AI‘ giem 90%. “"5 WV” °§Lén°”:o; daczedgans ge« duinneen. ofToe=5.““"-»°f *°°*’~ 0‘ “wt Ge- §“’ed°d‘°-‘S lnfiiceerliaeaill 332 een; ’t zelfdetot dat gy marmerd, f.';fiE§YP‘1°5 M.‘“m°” °f»G”‘“‘e.“1ee“3 oo xs; \ ( . .~ d L". ‘T1 een. ~ ' . ,. .' gengSma1V:y1z.e1 Vn1e;:w\$‘31:h-_¢'I;la‘:§,§f%r£,°E5:, .°1'€4°a';; gélyk Holland alle gehouwen Steen van pf’, fyne poejer £5 . ’ _ ‘ _ . - , de gefprengd , buiten moet krygen; zobehe1pthetzichn1eefi:met B31 van ‘, en t met Brandewg n hebben h . de Inch: hard Worden wt 15 met daze gebakken Steen , gie’e1}'{van v‘e)1VerIeidfooI1:t Ii: , $1? Iaat_ et m _ I - k R U.‘ hrs of Vgc ts, yns oer S, c s ‘ . Steegl, dag;/fig; is gdnxgezglenvfiefggegigtgegzntigxte feiSr,ecvfie’s, em. 2“ opH116a§3Z;P1€1i1tZCl1V€r1:ch1lt waa te , . _ H‘ ; d St in aart, om-ten en pr 5. van Wag“. D“ noemétmexlal t(eokecI1)(1:'L:"'1?°€SE1°EJ¢11<1W°1Cn- _ “"‘,?****-'-—-—-—‘.—.«,».._._.- _ ._ —____ STE. sm. en dooft ze weder a'Is.vo.ren in fchoon koud veertfg da en koke _ water uit; droogt 2e weder als boven grf, en doe: gekaleineegde Rochnettrea dglgigrfzgafien h:”1‘\}/jlond ze wederin een-"kro"cs‘, en daar in gloejend wot-_ zuIt1heBben hygedaan' Ijaat het ' efkppn de'ny den , endoe ze xxredcrin fchoon koud \vat_er:, en» koud Worden , en mi do-t gy 2,15% h};b’[gF.Z£;f_~ 1:,-I her-hanlx djt glocjen endooven ten nniniteuvaaif. proef fchoon is , zult» ’ it e maal; wanneer zezal wezen geka1cineerd~.. . V;-.yfc den", enop den gmna Z31 ze dan alletflkskens opgwarnéor , ggclzc floor een .~ 4 Temis ‘e n is en oor_ it i e zut e een v , - . Ktiftal Elebbgn , dat een onvoelgaar Poejef Be- , E S M 1? K A U D (G"/l‘l"d’f") waanhet, in_eenG1as,, d_ac vvel gefiopt is om, het_ te . Neem twe oncen bereide Kriflal, gefirniken :‘ wentfhet 1s.—depgrond“'en_y 1'tof:x_vian olle ls, en v.ie_1'* oncen' Men_y,g1nenghetweI onder eenez de foorten van deegen , of‘Knnft-fteenen. ) In de doe by: dz; mengfelracbt grain voor elk‘ once ’ 'c: plants van R‘otskriflaI kunt gy ne1n_e_r1"R‘ivierkeij’en; geen acht en veertig greinen beloopt Kmkns die fchoon en deurfchynend zyn; of een Calce-'~ Mars. Stamp het dan oplnieu mené’twe1ond‘er doniefleen , die men ,a1s .b_oven moet bexeiden; een , errdbe h'ét‘in‘ een nietrvvc ‘zo'gmte‘.Kmes éacilig te xcritin is het Kriflal veel zuiverder en deur- dat men gaar dat men fel in gedaan hebbende,.’e1"V nen er. , ‘ I 1 n‘og een uim overfchlet, want deze Deeg en ‘dc , ' V , 1 , , I volgende zwellen onder’tv‘koken.- efirzetren» ' '- o E van dr'cIw zl. '« ‘ ~ u - 1 .—"'- ~2I°h— ‘‘ " " ‘ "’ “ r :::;;i‘,:::L=i:'aai?s:2.n*1’1'*;a?‘1"= 11¢ 111%» Neem rood Koper van dunne pfaatjes ,‘ of he: Dektfiar M de,Kme5._ (Bang 8 ",“" We‘ m¥!{.°mt" vylzeI', of ‘de hamerflflg van ‘t fléman van Ketel_sg‘e-' maakf; Lupe“ dc famim gmfii‘. °°?d“°ht 15 8°‘ komen , doe ze in een aarde vat van Kroesaarde {cl 1, 6 - _ , ‘(A35 e _5;met g‘?"’d&.“°91" - - t a ‘E 511 gy zult laten dxdgén. fleck dnar na'dc dat plat 1s. Zet be: m can Weerflag. oven, of wel K,oes.m.een.Smckvum,. d h—— d - . by ‘t Fornuis ener Glashlazereije , en laac het dus fig men km _ 0 dat 1111- E 1. W1 V311 V1°1e111W111- kalcineren vier dagen Fang , en ‘t Koper zal een Wrzekerd t§’WeIZ’en 6 «es. T8 ‘e'- Ma“ °m meerf zwart poejer Worden. Pulverizeer, zift het dan, »e,zn0g_sze§ men k;n,,’;rT’g° sfltelimaflkcr 5'13 2111‘ en kalcineer her 213 boven; den tyd van vienyen fiof we; 2),“ gekookf Lag’: d°~e%"‘:e n7d"$z3‘—I 51¢ twintig uren, en ’t Koperrzal niet meet in gxeinen “;0r1;d'en - obefize d1a‘”'mV en‘ H3371‘, 5',dk1'°‘.’5 koffl nog van zwartekleur zyn," maar ’t zaI,'van"z‘1cn um Déze. my zyn‘—11s‘0£,ae,f Br’ 6 gofne-U65 zelven poejer Worden. ‘ ' it gy geb-mikewzmty o‘m,w-erke : ..,51'1;:’m-Iu ’ V§1k¢‘ Dit noemt men‘Ka}2er -van drie lmIzz.:Z:L Men « L‘, .w,;. dat,e1keDeer erg dema 8"’ 1 . : moet opmerken, dat m ’t laatite kalcineren ’t K04 vegjhgjd tgeggficjd V551‘?! d 6' .v°§"'gaa"d,e_ hm‘ Per niet te zeer moet gekalcineerd Worden , om met de gemene hoe;,eeIh .d“ 1‘; 2*‘ .Weze11 . <1-‘in’ dat het niet wel loopen zoude. it Teken van vo1- We omen hereide Krmalel ‘d an '5 d“ by elk” maziktheid »zalw"ezen , afs defltof , ofgefmofcen ” e - ~ 56 ‘rim Wow‘ - "9 °“‘ Ferretce begint»~-te zwellen -, zioh —op1te- v'en';; 1:11/Igrfif,‘ en“‘zy W033: niet gekbokt,. dan den tyd 1 en ‘t Kdper desgelyks , «als rgy '1: op-gezeg e Fer- 1;, 53¢ zy“%::,}]i3§?§ ?t”h°e7de ft°‘fmee’3‘:k°‘~’}“ ' yette gooit.-I » - _ __ ' » A - H 1. V 1 . . = r » ’1»=1'C110r,'1¢ Iopazen niaken-. ‘H D_‘ A M A,“ T. _ ; 'A:ulir: Esmpaggup; : Neem de-h‘elft.‘van dezejtot kalkgebrande ftof- . NW?) "51? P01111911 351119911 151111111 5 1113111’ "11 281- fenuhalf en half ,, met; zet ‘d'.i/I1‘;1’eI'V1e‘6tB‘ ,, v ,.: w ~~ S‘ V’ . ___> . ' ...; “n‘?i _ _ ‘ V’ ‘ > . V ‘ ‘ W W n“4*-5-S-* “amfiafiiifffs *a‘-fen “‘e'°°1“’g3’“€‘°‘E“i2Z§§%‘g-‘§a铧§E%‘%E§; Ioopen, pmenaenhecaerkmaenae we ‘vifiéeren't:t%edag1;l}He¢:i§gk::e:§¢g§JtE?t£§E We1°nd°‘een’. en" do-Q‘ ‘E m“¢e£]'g§,ef,‘5 eh ggd Kt ‘e£tecol;£en Zeus, dams neggemppndem en held V311 WCS ». F 2 I ~ ~ * V _ ~ ‘ » e_n- van ondere everwdgz nde en gedrqogd In de [ d 1 . - - n . U 1 231 gee: er wezen dandeeer Gfenaat geven. . . . - . .- ,1 . gy 211 t oen a s boven. Doe er drxernaal zo veei m heefh d We "nf:§r onder is - maax dekleur is - . . . . n - Ehfidllwes E99 be‘ 33" 9 G°“dfi1"‘t a .0"? Z5 "4 by,‘ dat is zev<;n entwintig ponden; en gyzultals *::;g:,:‘me:F“ » ~ n ‘ .4 . ~ ~ T E ~ A ;—:,:::;:r'§::;:“‘:.::‘:: M» » ‘ '' ~ - V ‘J - » " ‘» - \‘ at ethietmeerzoutis. Lnat at aarna’i ' V 5- I» _ . u « V Neem een 'Kroes .Van.!5_C,.3§Yd“-2 .Wa3’.m - Neemachtvierendeelloodsrodelas isvanDuits*- . ‘ - 4. v - Jndm Es,:usn.Aup, 5 me, d. , d a den. mnd_en "Y ‘ n ‘ , , , H ._ P , ,, . flsazgn , en gnet her at‘, .en-daarzzzl‘ een Smegrfel . r - . . . _ n Gla,S1fm¢1t., ,1‘? “Y 15 011 3 . land twe vxerendeeiloods berexdde, Knftal _v1e1: M I — d - .N ' .1 h 3 h , _ , E r , , 1X ,‘ ~_ . _, _ . d °f_tWevan’gfy)1fieTm .1, 2.._ . ; ,5 J , V, , 2,. .. yven, ageen -otenlygeur def; 1het_we k_. er myb°:°:“:1°"$%::r;a::::“-J;45:i::;.°:.; ea: ¢ A v=+**-Iniim; I ‘ [W .Y‘—_’ _ 3 >- _ W‘ , _ , . _ . , ‘, V,. ‘ ‘ - ‘ H . pm} en? Z131; dc fioflaten koken'gely_k gezegdgs. gnzhard zyn, Wathetpnergebleven Tm .6 1n._ _ Laaf <1? I105 We dag 1'1; Of <335lI0Uf1'¢}1tfil1€1r ‘ Neem van de gIm£tere_n1‘te‘w1tte Keueny, welke We 1 , 4 . I '» k tuhet . .ebx-uiken .aIs gy uwe Hyacm D . l . 1,-sf ho) n ft d {h J h I . 4 , . , . , x -‘ V ‘ 1 ’ ‘ = J’ ' ' un ’ 'gh 1 ' 131-aa ‘wel zor ‘da'c-’er gene ‘ Feflpfls like ,,C)., 911 ¢ .3110 Cf?“ °.1(!1§;, 4?i,- gy kunt zvmden, laatvzegxn tvumagloejendwois *"""‘ E ”‘ § “" ”' ' : » - V “‘%“‘v‘;?.‘ii:1€.?3..;s§1yve min’, hochietvan “”i%%“9f? ‘."?em ‘,a.=“.,z*= W “f.“¥"°.? si aw: ='s=n‘s»4a°f2=1in-€°E§e»Wvna~zv¥9 ui.r»herhaa1=cm 3’ ‘" V ’ 1”’ I - en neur x/ootte ftootze am: e "t‘te‘vui1he’den‘ die-‘te bvervloedigyzullefl ’ mg mum’ ' .« \v ““d°‘*""""""”“'t‘°':‘d""h°§’.z‘Fh‘be§‘“ .1” f°.h”bbe"°P . NI’-Cm 5P““5vg‘“.’°“‘.° ’ -g ’ d’ d5 mm“. ’ H - th at em mi. - : .. . ,, V , . V ‘ neheffeu- -Doezedan1n.'.eenMomereuflampze .ze o twzmlf oncenvan denbovengezeg e wezen , .m~ tegendeel de _yacm mo _ L ; /H at 3‘, 5-“fie, ,~,,,D,«a J I» _ . _ \ . , 3“ 4°C‘ . P . - - ~ et,ma1kmde,.en— e . en hem“ Z3 ten gebrmka I, M _ .. V. V Wm! Wm}! Ert- , met .een yzere {tamper tot sen zeer fyne.poe1er, P0519“; Z.‘& die dne P961‘-mi m~ t eerdmha1’f' ereA$§ _ _ - , ' (1 ‘ te hme.» Alshet.Kn1’LaLweIg1oejend 15, W‘ . ‘ Iv . _ In a 5,‘ , ‘I‘1‘nen_v or a_,‘e> pppg gv *°’"*““'g“ 5“ 4 332% ga:,:::*:aa‘ 3:221:33; F §:,:%,u::;.,g*’:;? n:,“z°;*a%j:e“:::n:¥::j:::* 4 9 T A » » ‘ ‘ And,” E ’ M ‘E‘R'A"u“D' dnn een 15:n‘3;?x§.§ex‘:axi::::1ctxx Ema £§L[1:kxjg.€.\Irev}:,:I1:1‘7-WOr‘:1X:rb§%S1:‘P¥:;e}te hebben’; - — L9°6fim?1F€¥1= :W.‘=?¥‘e m°Pd°.‘W°rsekvan .Rwt.w- .- . . V. 2:. i. \ , V: . ‘ 4 eeu dru Terebent 1b .' Stoot hetgc»-. om , _ , t emaakt ,_=laat* her daturlekken, en mtdam e r‘Men mlaakt ookdoor dez njfl: ede~lGeIteen- #063» E‘ .5. Pde Lak yén gy zukver .36 b0, bewaar het zuwex In een Vat, ‘SW1 EY W512?‘ fiéém T20“ dart-.er Wexblyft ., . . V . x « 2 e: 0veng‘Zcg’ , ,.y « I’ > ’r_“ ; fluitentjr ,‘ :.J_: ;. '1 v 'V_'_-_: 4",‘ ;’..J , K -» > _ _ V 2 .1 vengemelde -Knflal fan ondergn mededmlettr ge\ en. - - - n toil ‘Ito: die- .r .. , ‘ te: kMEn'1n'aaktnde"Ki-iflél 5,0? andetefieen van? Ncem _ '3‘-' . konfl, zal‘de Xi1e‘ur'v:1n deze fieenveelverféhj11eu._ dé levenm “of. op een warm: 35, en 29 em gag. cwevolaeen excl xa 1ezout, en -een once paans “°€i,““§2{,%;,§;‘eee‘3£‘°;§‘2X"iéiff§iIfeé“}§.’Z§f§§; Eiiffia’a‘§$i§L‘z§§Z§?”3,}2.$‘2’§ffe1‘,f$§’1i2:.aZ'2 g€VQ . y 9 . ,- - ' , wwrel W234 “*:.%::';;;‘ 52,21‘; :é::“;e::*;2:”:;::s°::,;,W5: hebben W1l’°fmet~ spaansgw-an een klemgev ilz fiymenvoe zelen \vclvzuIt‘toefine;en om'te éilet 20 11116; $2 Rqbyn ls£’1§ne‘t Clngigig Cliaiélfoi ten vdat'e§ de -hichtniet by kin-koxnen ’ Gy zule 2° at 3 er 1S‘’’me' 2”” Z ‘ > 1- ’ e da en '1a.ten dr ' 1 ’ liet wil hebben,<§ie.een;ware'J:opaas is, met 91171‘ hfif ‘$139512? ‘mg _ _ 0'39“ ; €31 3 S C age me: aoua ls; 611;; ‘aetsfgssdzz’ 2.21:3:§;:2;s::::::;::£°:,:*::‘1:? fieren mgr te ?erdon‘kereu"‘ most men E‘ ’ U33 1 \ Daam; zult EV de fiof we hwlens die uw V3“ Maml“ '9f'G°m“hY°°“V°eg-en ; daamazlu En Men. ote meni te-fchoone Smatag éen z,al even 35 '/Stefnen hm? en 5mI9ke’.1~,<>m ’'1 —’€F “if t3 'zift,en met dén-andexegémengd,?cj1qe,hepvee;-tig hale-n, _. _., 1 ~ , I , ' t. de Sow “age” ‘‘°”“'’' 7" E“ V'?°7‘ ’ 'g°IYk» ‘€’g°Z»egd' ‘ daf':z£1K1lk3u§,aFh‘c3.§1%:?x§Z1a§::?e§'f,':ge§:v:§san- Hoe mmaGoud~:tot:Kalk énwdt en bereidt. kot noemen, M d d H ’ ‘ ‘ ‘ . De Krokusvzm ars wor top eze—wys.gemaa' . Neem zuiver Goud aangplaatjeswdbefihft fmel‘ Neem zuiver Staalvylfel. -Laat het‘ Igrekken met ten in een zcer goec} Konmgs-water,‘ ,dqe1er rdnar o‘,,,_,g'eh3a1ge Ag3g.n,.daar.ge,- een wenng zout Am- na drup voor dn_1p Ohe van_Wyn{teen 1n_, en 1a_at h_et moving H, ‘mm .1V,e(‘,heg_1a¢e;‘; rmglzen. D_oe_‘daama na den grond zgnken. Gxet.uw Ontbmdfel af m be: Vylfevl dlrogen‘, en~l;erhaal het.b6_:v9ch_tIg€n€fl men pm, an get op de Kalk van Gpud watW_arm arogen, een ,re11s_,vyf, of Azesyrnayal, D_1-t.geda:{n»zvn. Welwatex ; roer alles met mfllkfinder :13“ he‘ "5" de doe‘\iW Vylfel in een kemarden pot, d1e~n1et zinken, 911 gm?!‘ bet Wfltef 35; 1335-daafuauwe venglaasd is ;» maar ’t water ftuit af en, de Cra. Kalk op een los pnpier d:ogen~in.dezon, fin draag m, Marti: za1’er,' binnen een dag, of twleg, in-een‘ d t’ een vuur b kome: want et zou- ~ ‘ _ d “ .,]{_g;}1;.'fchuim, opk,oInen._ it most ’é‘é‘,%§’vu§‘ge§', gen eenvflag Séevé -'=1s e¢n’K=m°11§ 3'1 ‘§1;)¢ge;:i1ég_ vezgedcrsn ; ,op;~da.t 11¢*-» .409‘ als het droogaal wezen,-.doe’het 'op1VIarmer, zo ac krhéhtgyv-‘an ;vu|p.,m‘ec,worde ver;1<)‘re1_1, ofidacze fer eenrsonce,K»1gk-ais,- moet.xrdx¢n"e:,§en.9(;:(;:el%out, Vin--faoa met zwm Worden’ .tgceyn.mven wrmyr .W 11: 7' een ,£en ragma ere_1 ev -am-v _ _ 3?, tvggdfizfgmzzy berei:1de?Menie,:a1lé5 onder een dej‘,_,,“Z,‘§§§ 3,45,,/1,, /_Neem ewe oncen berelde geftooceu, ..en fluinhet weg.tpI: dat~gy:’t van noo- Kfimu ,. een once"'Bor‘a'x, ’vier;of vyf greinen Sail , den hebt. _’ » . I ‘ _ flnderc mazziér gm Sfe,enB;1,,kii=1§II{"1« de‘All;‘a1_yn2c5‘ut’i117 een iva"te1{finelte\r'_1',‘1¢k: v .. , ,,n , 3' .»: L .; 1 {- dam dat witéfdeur een Yigr ,‘ 'ezad'o'e lzte‘:1xtci§I&1‘; _ Om ‘WI [3353 ff/I0?1,9vE.5l_11¢}'3»11f1El1_,it‘e main}. 7 pen, om’er out van te ma en. y zu ze ,;— ,.z=.« »_ ~ .-:- ' v » ~ ‘ driemalen herhalen; waar na_gyu,W;ox;t;11_ltfiam- _—-Neem Igggcfinfial *;§e:3‘r‘;§°2§:“ge’e:“d‘:gEgg pen. Gy‘ zuIt‘ool-1-het fchoonfle Knftal , t geen [beep V_3Il. ,_1’1. a:x‘:’seV’ kw n omam;aarAPoe_ gy vinden kunt, tot eenfyn Pdejer ftampen. Heb- van Kxlfifilv 13.: ,§n*gemaa ‘ ‘°F °—° « — d W Va bendehen daarna dwr ‘Even Agptekerszaéfigflaift, 36,-_-,»,,M';1?§. Puimflem; Deszclfs bereiding °:2e§rkl§£3l 531 lx’}l§bZr§§§;e‘ls°'i§{ ell” M "5 ' ‘ . , ‘ — _ , enyers Cm. La“ 20 veal Puimfieen gloejend W d 1 I014: Ariantg . Meng alles zeer wel ondereen , en écyiedéllunktt , doof fie nadgrhalid in K:t;'exe1?e’lkaLli;‘ ll‘(’flttc27l()ll:SC€l2l3(?l?lll¥;all’lg2:1lJ'lIlI(l)2l(fé§1glillililllkokelllgenglaat 2 >20 eer wor en , an gy ze op een Porfie ‘ M in e a. . . {£001 er aar {teen kum amfluk , = » ,r- 3 l11e<_=n.~ atei, fchei’er het lood at‘, d , brengen, en Z6 tot kfiglglgnkbglgiseggkilgge P%3J§r 11:? vcgdfer IS gekonien; doet de in water gelrgoerf bekwaam om den Buikloop te doen Ophoud-en ll}: gen fie O 1:10 ’ lens "1 dc pm ’ an lam: 26 gef"‘°l' zuur nit de Mug weg fie name“ en de T ,d e U n 1:)’ V543/1 twaalf uren itaan ; neem ‘er daar wit re makem ’ V an 311 6: .(f§1;:h1)3t}’ttJ§f.vaii ; _en als he: wel is omgeroerd, ’ , . ‘H. * Vi l _ indoen om %::1‘:e:l]iI:l‘Sli"zI:ult gy er W: cm"; Mflrm S '1’ E E N (Kulammt); Deszelfs bereiding 231 de [t’of een {shone goufirffegrvzigfieemr, en ldus z- " _> V_ '. ‘ . ‘emen Wekc S E N mxestflf U '1‘ H I ‘ fizmgenrnlken aul:;.;o:n,Va:en ¢H_‘Medall1es’te ma. ‘ II eenteontbinden. 2‘ GE , STEE.N. ' l l‘ - ‘ . »~ p ".3 EST D“ is een {OWE f;-*;']“1’{‘{e%ne‘:,t '0 t.Fran_s Camayeu. . H S T E. -E. N V mm Land. ,1 » een fpel der natuur verfchesen Lwaarln m.e“ d°°" . Om he: re maken,' neem vyftien ponden’ k 1.. Steden, Landen Hoofdmlvfii,‘ lvfghgen Vmdwm cineerd Lood, vyftien ponden Ferret van Kfieflfi‘ zaken, die de konfl fchynen ni fie glpgg en anderc wel onder een gemengd',laat bet in een aarde Glas: S T EE N B R E ’E K‘ S A X11? R~A'G A Z- blazers pot linelten, en den tyd van tien menimt Hubm: KUnflWQQfdenb9ek . op dit W 113 vuur.Alsa]l {'1A‘ " - . ' ‘,-" ’~ --,°°"~§3- koud water; $6131? "35 tif1“a‘:};tZ(§>a:~’?iri1p;tn:l;eazle()f:’o§éI1: ::'if£t"‘le“ d? Belchfiiinga »Soorte,n en Krachten grand der vat bl i ' ~ . maukemig mile: §V:§lFn:l:l:l§11:V;Y;rl]:;0a01sd;I\;VelkEIfien . Knspgef EW1XaS’l§_EnFd1es§ex1 Plaats In Bergen , of made“ 26 “We Pot dden. fineltefl Let d enze net, en 2 ._ .‘ A , teen haalt om te bou. onder uwe flof ; wekpze in uw vlrat “I 00k op daar greinen Lood in vinden Walk? ’ en gy Zult zult nemen. Dit gedaan zymie gietggeofpiifvzrig di bed ’ 1 2R , V, Dmfent her klokhuxsmhag; der in de Pot OP Hum’ gerykte Wm] Z 2 I ma Mu¢;;1‘=: f1atC;fi:n;iJev'-fifgltaerliiben.'Dusz6gtmen van dc zyn meet}; in tien uren wezen , geiyk ,t’be13;o:rt°P St.G:rm4in; en Ban Cb;-:5; ’;i';),'.,:.]:,.n d:1;'£madm." Um Gja: van Laud tot zeerfcboane ESme- . ensnjlft wel gegroeiddsv. 'dat _zy fl;een,ig zyffikleln ,;au.den~ te; ileum». I e -E E N L 05 SE N. Zle_SC H E U R EN gc nio ten 15, daar zesA0ns k<;P,;; van drie brand- men»tegen' ,t‘V0pkom-ensée;:e1:):§%;;:::7§2:%;llI:l£€ Qqqqqqz =smo,’, 1044 STE. ST 5-- ’Sfi10rgeus en ’savonds ziet. ’ Hy bemint eenzame recht heett om zyne gedagren te zeggen, en in glaatzen , ziet beter in den donkér wzeainflde llafgiiy <;1\;;;V;e ii; ttnilen dat rfrtnant eel; anb da. “ » uizen a0 ten, 1'~ y A . a yeen emme» VDITEK, o§1ged.iIeyrtfn-:tHl;I4brengE~zyn°Neit'in‘l1o‘H_e der daa_d geeft,o‘m imam: te verkiezen. Ene Pajfiw Boomen , e‘n’gaten van Muren. De>"Steen.-u1i_ is ‘Item W11 zeggen, dat unand kzuiverkorenxvorden, een voorbeeld van wysheid,’e-n vanluiden die 21:}: als de meerderlaeid van 1‘temmen_ op hem valt , Sop Wetenfchappen toeleggen. Hlerom hebbenze Z0 dat een A611-v.v: en Pnflw from in (men kanvaI- de ouden Minerva toegewyd_ I len,dat1s, dat by zyne Item to: he: verkiezenyvan S '1‘ E K E N D E P A L M. 7.1:: MUISDOORN een anderen kan_geven , en dat by de item van an- in ;;,,1,,,,,., Kunftwom-denboelg dere , tot zyn elgen verkiezmgkan krygen., Men STEKENDIE WINDEN. Zie LISBLOEM. heefr nogeenItem,\ve1kemen Confultatrefnoemt; S T E L K U N S T , AIJGEBRA. ’Zie Hubnm Wanneer imand , Redenen en Vertoomngen kan Kunfl;v,'ooydenbQek_ . ‘ dqen , waag over ’t Hoofd alieen pefluit neemt. S T E M , is een geluid, door de keel van een Dr: reciit exit de Paus van de—Kard1na1en , en de dier , en de bewegin der Iucht, op zeliere wys Kangellier van de_Radez_1 van Staat. Dn beteken: gemaakt. De item Eien: den Menfen om maI- het1n’t Pulghke en‘Polmlee Recht; en tkechtder kander hunne gedachten mede te deelen. Zy Volkeren. ‘ . make" door de beweging ‘der Tong ., der Tanden S T E E K U ‘N D E , of_ Snrrelpopkund: , en der-Lippen de woorden, die gevoelens te ken- Aflrammm In ’t Latyn enF1’anS 2 15 ene W1s_kund1ge nen geven. Men heeft Vogels, die men kanIee- wetenfchap , om de Sterren te onderfcheiden , te ren woorden uiten. Maar men heeftnog geen mid- kennen, en om »d6r2C1V€n bC\V€gmg.€n afififlnfiwfiar del gevonden om hen hunne gevoelens re doen ui- te nemen. _ ten. He: gefchreeu, ’tgeen ze maken, is hun na- Daarzyn Sterren , die van haar zelven fehyiizei tuuriyk. ’tGebeurt fomwyl, dat men de {te1nver- en ‘hcht geven, en ruaji hieten , Om 433‘ Z6 W003 lieft , of door fchreeuwen , fe hard fpreken , of even ver .va_n elkanderen blyven. Daar zyn ook an- cnig ander tQgVa[_ dere, die met van haar zelve fchynen,, en nader, of verder van elkanderen komen , waarom ze Remedie war ‘:3 mrlies der /kin. Dwazziljhrreqi , inst Gzreix en (Ii.a::iyn Planets» Ee- naam won en. ‘ e on wor t oor aans on er 1- N69“? dfie dagen 3311 een : 9311 dfagma K1’°ef' de Dwaalflerren geplaatfi , dewyl ze fns daaglyks fi3Tl~0gBn- zo voorkomt fchoon ze veel waarfch nL ke: een A I I. Gebruik den Balfem Sulfuris. vafie Ster is ,’ om den welken zich dz aXrde.e1n- III. Een afziedfel van Veronica; dit van tyd we]-1ge]g_ '0‘ ‘Yd 59301116“. (103 dc Rem Wedefom k0m‘3“- Men heeft wyders waargenomen , dacvde Dwaal- I V. De fchoonfte van a1Ie remedien, is het af- fie;-[en met ma, dmjen om de Amie kringm be. ziedzel van Aretimon met Razynen. fchreven , die , al hoewel ze zeer onregelmatig V- D05 Gen h311d‘7°‘ 35135163 Gem in 5911 Pint fchynen, echter zekere Palen niet te buiten gaanz WEN‘-‘-’ , “it 0P dfie Mlltsjes 'k0k5"- D0‘? 39“ de brede ftreep , die de voorfz. kringen influit, Mutsie van~dit afziedfel door den ziekeninnemen, hiet de Driekring , anderszadiam. De Sterrekun- met 3911 16 e1Vi°18nfiY°°P s 3e"1eP°1V01WYY1a digen verdelen hem in twalf delen, of tekenen, ere) drie , o gier druppen Olie van Zwavel onder waar van Me, een %:eftemte e€I3ogf;d¢n"begfxyI§:, 9 11 gelneng - ' ‘t welk altemaal be uit; een eme aart , o _e- \ melkloot kan getoont en verfiaan worden. Z1: * Um em lulderejim t: makén. hier de nainen en merkletters dczer tivaalfcelgenen. ’ Stool: debladen van de Wilde 'FI»eer ,una datze V‘ ‘ Legs: Tekem, ‘ gedroogd zyn in de Zo_n, en neem'er a emorgen ' ‘ . ‘ een dragme van me: witte Wyn. i ‘V’ De Ram’ ’{""‘ V S T E M. Is fegn Woiord, dgt in fiebéuik is cm 3 De sfier, Taurux. toeitemming. 0 e ge agten oor e em in ene T V 1- G - ~._ ‘ Vergadering gegeven,te kennentegeven. ’tVoor- E De We mgen’ ‘mum “ zittenddLid vergadert dig ftemxlnxen , en de meer- Zomer,Tekem.. I derhei «van ftemmen be uit.' en moet aanmer- _ K ft C " ken, dat in Regtsgedingen over hzdsmisdaden, de gs I36 Lwe ’Leamer benuitende ftemmen tot he: zachtite overhellen, FL 5 95“ 2 zo hetfirengite gevoelen nietboven ene 1-‘tern meer- my De Maagd. Virgo. der heeft. ' _ H 7. km! De fiemmen der Leden ener Vergaderxng,wor-‘ "373 ‘ .‘ den onderfclfieiden in Dtliberativm,Cmjulati'um , g De Weegfchaa1,»Ltbra- Afliwn, Pa men, enz. , - s« ' _ Als men zegt dat imand een Dcliberatiw ftem ' m De Skorploen’ ‘, ‘_"?!_1“» in de Vergadeting heeft, w_il men zeggeu, dathy - -9, D‘? .$_¢h“§'i°’~' 2. S433“/"’“‘: STE: V ' .0“.- ' W'x'mer ffikenx: ' Divaalfierreu.Dusbefchryven ze hareuefhebbers: ‘ _ dog ‘tis hedcn een uitgemaakte zaak, dat he: gen -50 De Steenbok , Caprtmrnms " V ‘ bedriegclyke en gants ongegronde wetenfchap is, De Waterman , ,1q,,a,,,',,,, ‘ helafbkzinde niets, daarze op_fl:eunt. _0ok in! men x be vim» 3%‘s?aé§3£*’.§f3‘§$§2i§éS“J}I§Si§ff’a?§ Men verdeelt Z6 mm. dc vim. Jaargetydcn , de_ maarze xs overal zo oed als gebannenu De ver- xvyl met het begin der Lente de Zon in her teken maardt ““"’°F'“*" J H‘ CALVYN f‘3h’°5ffc"in 'des Rams creed , en vervoigens de andere tekenen ZY“e’;]‘}’d e5“_bYZ°“d°1' 30913319 te€?fl- D08’ "1103? binnen een jaar , volgens de vooritaande order gigdeaagazfgvsjigcfigie%lYg‘5k“"{1‘5Es‘F‘§e!3°P' ’ door-[09 ¢_ 5 I v _ n we on er c er en. De Dlsvaalfterren hebberrook hunne namen en Q“ZedA1m§'“"‘°h‘““k5“ bed‘°’_’,e”’°’ Zig mg Z°‘W3F merktekenen, daar men ze door beteikenbzfi ‘San! CW5’ .m"" f°g ge“’°°‘’ ‘3 ab)’ d‘? g@m€fl01\1_1- 1;, Saturnu: is de alderhoogfte, en voIbrengtzy- 9" ' ~d‘““5 "1 "3 ‘ Wee’ :6 2°eke“:5D 2011551’ dle g§ge§ff>g§g“;;g§en Dierkm in *9AIa==nz Us §fé‘£‘°r§§%’§‘§nf°3$§’ér‘3f§$Li’L“‘2’Z“’};§§f§nf“°5'§§I - n im is Wat la er en volbren n echter den Lezer enig denkb“eeId van dezeonnuttc ‘loops: 3 Jam“, H3 gaggnl 19 men. gt 2y 9“ gVetenfchap (welken naam zy niet meet verdient gt; Mars is tufl'en de zen en jupitzr. Hy door- zggdgiiudkgfiség) eteeieveni’ F“ telfonen 93’ W3: ‘lioopt. zyénerz’ Kring in den tyd van you Jaar , 37.: van Zgggge-fl Z g WW5 ‘S ’ Z“ en WY er “FF agen, at ynamve aren zyn. ~ »‘ ' . 0 De zen breast xjnharen jaarlykrenloop roe, 1in§’v§‘§°.§X“B:§x'i;.§f;"’7§.“‘§3$§‘§1é"€é{;“$‘dc“Ed” 365 dag” 2 5- “'9” 2 9 mm zelver gedaante Dog. 2 onderitelt nc; egndgit Venn: voltrekt haren loop om de Zon in ach- onz-ekere beginflelen :< Y g" ' thalf maanden. Alsze opkoint voor der Zonnen Day; he; Vom-jag, warm vochtig en “oed, k opgank. hietze wifir. de Morgenfiar: en komt is; de Zomerwarm droogenga1achtig' deHer¥fl: 29 OP s~3?1'“&°T1i5-"3 der-Z0395 Ondergank ; dim koud , droog en zvvartgallig; de Winyter koud hietze Vzfperm, d’1\\7ondflar , in ‘c Frans «mil: (in vochtig en wate,«achtig_ ' larger, Herderftar, dewyl de Herders alsdan hun ’ Zy geven Vgoy dat de tekenen van den Ram '15 K“dden T13 5"” d1’YVe“ a §e1Yk Vi'£W“3 Z95“ Leeu en Schutter: van de natuur des Vuurs,v/arm", Jtcydamum .Srm4ra:, mm’: Hefimrm, its Capcliac. dr(1)—)‘)§t’e1I(‘;‘;1r‘e‘I‘1el3':1’d(‘:i’r‘1’[§::':1j ‘1i,}a‘£;g‘eg°S"t:§ngbZg’£" , Gaat nahuis, verzadigde~Geitjes , de Avondflar Vim de natllur der Aarde. kolld, droog, vmuwe: kotnt op. lyk,. Middazrgs en vooi-‘den n'acht.n §- M"‘“'i““V°IV°°“‘ ZYWU 100? 01“ de Z0“: texggfnvafiefigg1W$1(2=:?§1e(?n’z:ar:e(1¥ §z?§:1f3:“E:§ I dbime“ ‘M5 ’“““de”' 7 de Lucfit en zyn mannelyk %eflers en vooryden Q De‘ Mam omloopt de Aarde in 29 dagen , en dag." ’ ’ , ’ Se“ ha“.-‘ i Eindelyk die van den Kreeft Scorpi'oe‘n"en Vis~ ENE? Vim d¢ZEDW&a1f1arren hebben’er nog an- (‘en zoudenvzu1de'natuur zynv\:an’t Water koud ’dere by zig , die rondom hen loopen , gelyk de vociatig’ wnterachtig vrouwelyl-1' Noorts envoo; Maan om onze Aarde. ' . ' den nacim ’ ‘ ’ _ ’ ‘ Dé"V°°’““m&e’Vflduifieiingen‘ a of Eklip in , Rakendé de Dwaalfterren 20 is Saturnu: hy hen gefchiedenontrent de' Zon en de Maan; « De on- droog, koud en aardachtig.) , , 7 ‘- he-.duiPcernis gebeurt , als de Maan- in haren ge- jupiter warm vochtig gematigd rlnchtig goedt meenemlooprkomt tc flaan recht tuffen de Zon en aardig en bloediyk. , 1 Y i de Aarde, zo dat ze de‘7.onneI’cra'len opvangt , en.be- Mar: warm drobg en bOOS1~12u'dig,:; - let tot op onze Aarde, nee: re dalen. En deMaan- De zon warn), droog goedaardig en geeft he: verduiitering gebeuft, 815 d€.Aarde tufl'en' de-Zon licht en ’c Ieven aan alletnatuiirlyke léracbten en de‘ Maan komende, den Mane her Zonnelicht Vemuis koud, vochtig gematigd goedaardig ‘b9“¢em‘~" ‘ ‘ « _ . ~ ‘‘ i. > :~. en waterachtig. ’ , . ’ ‘ ‘ V te£<3)nSel2:l}']l'~tti5‘i1i:x1‘I3l(L1%§‘§‘¢I3‘IgI£1t;bben verfcheide ,Geftern;- De Mafm«koud,. vochtig en lwaterig.‘ _ i ‘ CTZOHDCH , beflaande ult Merkurxu: verzmderlyk en onbeftendigi amine‘- . -‘een_zeker getal vafte Sterren, ‘ die dc een, of an- mendede natuuren gemene gefl:elLheid'der andére dere Figuur frzhynen temaken ~, waar van men’er Iterren , by dewelke by naait Rant; coed Jmet de :48;~tre1tE, -£;vt3}l{y}l§0p'ge Hemelkloot fie zien is. goedeh ,‘ en _kwaad met de kwaden, doende geen S I‘ I E N, Srerrmycblary ,_of sm=- andere werkmgdan de kracht der andere Stexren r:krat_l7t-/mild-1.. In 15 Latyn A/Iralngm judazxarirxg is vermeerderen. ‘een giifende wetenfchap; Ierende de kracht en in- Op zulke en dergelyke gronden is deze Surre- vloejingfifl d‘=fS§C1'1'EYl._Eh tpekomende din en voor- waan gebouwd, welker v:1l‘sheid‘n’1et'go'ede gren- Tpellfin 111"den-ondexlingenitant, of an chyu der den re wederleggen , Qnuodig js, Zie nu eens, ‘ Q 9 ‘-1 ‘-1 C1 9 -3 013.. i 1046 V opmaken. - hebbende z en fterfdagr vootfpe1t,zich doodhon- - geWeid_ »tVer1-e stierenbloe STI. STO. tznngeizxaazzeg;§:*:;::§*;::' 5251:2322: Hebbendeze naderhand Vaf laten druipen, werpt. op wet wyze deze WmWW’"e”“" “.";”'”", 1:22;? ififii; samrmu met supmr }gné§g1[<§$grg;fe1:=ge§qf§n_ zet het heet op. T A ; die famenkomfi: ; enxnde L Steur ip Sim Memlvaml in den ‘Vlmzyd. me telilenen, veroorzg tenige agen voor en ' . _ - d ovetitronnngen en Wa V k _ _ _ "’°°h”ge tekctilen %eeu£%e1ang by 55;; biyven we- Men doet ze aan grate mooten in witte Wyn en teW‘°°“°“ ’ “WY 2 - war er 1: s 1: it 1 11 1 cm hm kmgzame beWegmg_ _ mo_ en pe’ oven , en’ a s ‘a es we ges —g De Maan {amenkomende met samrmu . of ted gmll 15h, 586$! gy €l‘A<:6fi11Il=1,E1g&\vu1f1(li: flalld, 0p 618.1: V ‘, d , f iviexde van een ton» ‘ let zac tjes ove. 5 et ge on is, oetzmen fgee':l},eeI::,°;;:{,,fi:1:gn§é,Dinee$e—vochtige tekenen, ‘er Reuzei op , en het rooiteren; dziar na dii’c $33151 eenigouaien en donkeren dag", volgens de men ’t'droog op , Vof met Sans; gelyk de Staart mum‘, Van dag; taken. En zo de Maan sn_mmu: van een Schaap. - . . d ‘ ' h t eive aanfch n komt met de . ;:t1ia,ce\?oIegt‘:‘ eeen gtnte en aaiiinetkeiyke veran- SW47‘ gFf”?"k‘ '7’ V7“-"J’“3 ._deting in de lucht, V00f31 zovde bovenfie DWWI‘ Hebbende de mooten Sent -met §pek beftolten, -.:fl;etren tegen OVCI‘ deze We 333“ 2 95 91,“ 9° ' °f moet men ze met Wat Meeibeflroouen, en ze met ‘'50- grade“ dam’ Va“- W3‘ n“ be‘ We“ aangazih gefmolten Spek kieut doen ktygen‘, of in Renzei. €11 ‘t iafifgetydea dat kflnfimen "°1;5 3‘ g°.g’f,f:E.‘£tn' Daat na moet men ze '-in gen Kagergti Idoen met eten zieu 3120’?! ‘DC 836*,‘ V33 1 _ . . "' oed.Rundnat., fyne fktni en , 1'11 e s , Cum- §/Iaal’ dele ’3t¢1‘“3kYkBY5 SW1 Verde‘ = 5“ “"113” gignoru Sue, ri: de -umr, en in dat oed Vleesnat 00k 119% Semk en °“§e1uk dz‘ Izgenfchetnv llgrglsgn gekookt zyndei, en’er ’t vet zynde a genomen, dis aart . neiging 1 Ziekten CH C‘ }*E We 5“ ‘ het heet o met Wat Verjuis. “€511: 315 Z6 den dag 5" “W” V313 1e““mt5 g°b°°“e S T I E is een Hoornbeefl: dat biaat , en ’t -nreten. Ila: oude tyden ging dez§tIl:1;$;V¥;°i‘I‘£‘$' Mannetje va1;1d4:tKo.e is. 1‘ £15 een Stier goesvzal di e kun meet in zwang; en g _ ' wezgn moet y er]; wa - er en vutig zyn. an~ tiI§g bfflChto “'35 33” de en,“ kam’ M.‘ menhun be: neet het tyd zy om ze iaten fptingen. Zie ‘t Atti~ drog en vaifche voorzeggmgen feh1elyk_vergat;_ K3‘ K0 E_ _ ‘ _ een aan de andere , dat 315 he‘ V°°‘ze»‘d° ' ° Een Stier heeft mod, wreed vlees, dat minder 5.3’ E5731: 0f (‘I001 ODES t°e13"-ing gebemde ’ voedzaam en gezond is_ ; dan -0{I’en- , of Koejen- znlks overal Werd 11lt59“'°mPet3 9“ ‘V33’ he‘ “‘°' vlees. Men flaat zeer zelden , ais voor gemene S‘°-Wk a V€'1'°€‘1Wi§d- Me" Verhaak ‘lat 'C"d“"'“ Iniden, Stieten, voor datze (giefneden zyn‘,envet ‘ \gaat voor een ver- getde, en. us_zich2e_lven om ft leven btacht, om gif dam.’ om dat bet in de Maag 1101;, 4. A i_ V geen vals StEl’t€kl-\IJd(1;gf £t€1{,C‘;(Yn€D-Zi S T E R De 3 T 1 E R 15 mag sgegimbnclif tejeg geftamge E R R EW1 - V e - ‘ d Dietenkrin Ziev . -in PM - RE WA-A N.’ ‘ .— " 223: Iginflwoordengoelc , en boven Star/filltlflrlt. STERREWYZER. Zie Hubner: Kunib STOECHAS (A,~,,;,f,) I V’ , woordenboek op A S 1 Br L A E I U M‘ . mfihry-uing. ’t.Is een Plant die veel gelyk-naat S T E U R 15 99“ Z99” {"5" krakebeenz d“? de Lavendel heeft,,desze1fs.b1adenzyn_dik.,.Iangen 533 {P325 fimet z°—“d.“r opemug ’ emiiggt 1” de wit’. Zyfchiet/uit ene' Wbrtelverfcheiden takken, {trot , een piatten bulk ,; een b13@“|3_ChU3e rug 2 die‘zo.ha1'd ais hout zyn. ‘De bloemen gelyken na heeft-,_ex'1:fyn en uitnem€nd‘_V.-§_“ fm331$‘5' ZY zwelllzt de Thym. Zy komen nan Jdeine lange knI0PP€I,1 bet Z06“? ‘Vat?’ d°°’ de R‘V1¢’e" °P' MWW t als aaiten, die van een blaauwe kleur zyn», ze op Verfcheldefl WYZED §°‘'eed- ‘ - Plants. iie zHuIa’n¢r: K|inItw_ootdenboek._‘ ‘ ‘ S i -, ,t SP-i — '1(rachtm. Zy is bitter en famenttekkend op de ’-‘"' ‘W’ ' ' ton . ’ Zy heeft de ktacht van openen, zniveren, mcéetze met Paiing befteken, ze bedropen vet .erken' 311:: de dee1en_van"tl1ghaam. Mengeeft onder'tbraden met ;«ifziedfe1_vai1Etteten ,haIfmet ze rang onder tie tegengif1t£ti..k 73' $6!‘ 151,6 Gal Zen W nazyn Zout Pepet, —'UI]€n‘, en eenftuk Bo- Siym afv, en zuivert en ve er 1 6 ex enen. y tety Gebtnden 7y,nde dift men ze heet op met het is vo‘ot ialie .koude ziekten goed :1 911 lI1_€‘t C16 Z66- f1 'v"1n‘het dtonpiei dslar over,na dat men’er.twe ajuins voor de:V.a1I.endeAzi'ekte. 2 ’:tAf21EdZ€l 1. dfi A55,-évuten in gedaan 'heeft;5 Siroop en 't water daat‘ van verfierkt deflherféllen ' P41. , ' h ,’ ' t d verflo in en svan Levet 'ofI\Sde:kZe(E.1;1)t(:1ke;i'§St‘eZu}; i§e§§$e1§?§§d",”§ce§ ‘,"§r 33 £§§g?“§§e. .g§:1T:en,e‘vei‘andIeI;t.\§e'el , en geeft kw: g ' . ‘ ’ een grote hitte door ‘I: gantfe lighaain. =. I ~ ‘ " L d ‘ ‘ ‘ - -- * i _ ,,. 0"E-L .‘ .‘ Id n.iT"nbo‘11~een w‘oor' ‘mat ‘ ,S"~,"'."._“'”~ g“‘,1,’°t mF5‘K?"[1”{' .‘ . .- . m§{,er;f;gn-‘1;e'ke1£;n:ni:wi?gev'En ,‘ dat eegizzgeiilas Ne dat ge uwe Steur in lwtneit heb}; doen kda aan een bunde1vg:'dejendE.idUf‘5fl b1yfl:4;..én o;;€I1Ve_ie') M STO. zelve ftaat. Zo gi-oeit de Beet aan Stoelen ; Zie ’tWoord BEET , daar ’c by misflag den nziam van K A A R T heeft gekregen. Zo gtoejen de Arti- fiholzlem en Andi-wk ook aan Stoelen. Zie ARTI- S C H 0 K‘K E N. i » ’S T 0 E T E R Y is d'e plaats , daar men Heng.- fizen en Mertien houdt om voort te telen. Men vveriiaat ‘er ook de‘ Hengften en Metrien ‘dent, die de Stoetery uitmaken. ’t Is een voiflagen noodzaaklykheid , een Sme- tery te hebben , 20 men , wil dat dePaai-den Worden voottgekweekt. De deugd dam: van hangt ten deele van het goed ras en heeizvoedfei af , ’tgeen ze krygen, als zy nog ion? zyn. De fchoneflengg Iten en Merrien btengen chone en go'ede_‘VulIen voort, die zo altyd biyven naar dat ze weiworden gevoed. ‘ - De km: , die man man can goed: Heng/I mart makeu. Die een goede Paardenftoetery wilmaken,1noet inaken dat hy een goede Hengft heeft. Ik verita ’ een I-Iengit bekwaain om Paardeiii voor de wagen te fokken , ’tgeen ’t enigite ‘is , dat ik my voor- ftel , willende van die Stoetety niet fpreken, die gehouden wordt om Pnatden van grote waarde te teien ; als zynde dit een fluk , dzit gtote Heeren xaakt. = ‘ ~ Ik 2:11 dan zeggen , dat een Hengfl: , die naar wens voor een Stoetevy is , waar van ik fpreek, goed van haait moet zyn, en wel getekend, vurig en moedig; Men moet Wei toezien , datze gene kwaien hehben, die men erflyk noemt. Want dc Veu1ens;die’er van komen, zullen van die fouten ook behipt zyn. - De Hengit behoort leerzaam te Wezen , en zo als we gezegd hebben , déit een Paatd moet zyn in alle deszelfs deelen. Hy moet voor zyn zes jaten niet fpringen :"want uis hyjongeris, bedriegthy. de Mexrien. V ‘ ‘ Van :1: km: , die mm was de Merrie» moet mafieft. Wat de Metrien beiangt, gfhaai-t‘is dazn: niet minder wezentiyk azin , als aan den Hengft. Men moet vzotge dragen clat zy weigemaakt zy, en by- na van gtootte , en taiie van den Hengit. Z. moeten h€idCl‘.\’2ln opflag zyn , enwel geteken: . Zy moeten dtie jaren oud zyn ; eixknnnen tot de cien iaren toe befprongen Worden , en gene Ven- lens voottbtengen, dan om de twe jaten, om We- (let tyd te hebben om lyf te krygen. Hoe.1ae‘en 312:1 Hmg/I gereed maab.‘ ‘Men moet ‘denjflengfl: een maand, ‘of twevoor dat-/men hem iaat fptingen , goedflooifgeven en oede Haver, of Kootnfiroo. Men moet hem in gien tyd niet anders iaten doen ,* dan hem alleen dagelyks een nut, of we van ’t Stai hzilen. Men moethem op‘ zyn meeif niet meet, ‘dan twintig Pnatden inten dekken. Z0 men hem niet‘ gans wii afmatgen, of. hem gevaatlaten loopen van dampig I047" te Worden. Men moethem zcs jaren laten wor- den eer men hem datlaat doen, en hy kan ’tniet, dan tot zyne vyfzien Jaxen uithouden. I/sm den tyd wtmnezr mm dc Zilerrierz moet‘ later; dekkm. Dc maand Mei is de gewone tyd, wanneet men‘ de Paarden Iaat dekken , op dat de Veuiens in de maand April voor den dag komen : want een Merri draagt elf niaanden. Kiefl: men die maand ,I’t is'- om dzit in’t volgend jaar de tydv, Wanneetde Ven- Iens voot den dag‘ komen , overvloed. van gras geitg; en de Merryen ovexvloed van Zogzouden e en. ' , Vrmdew: la JIHV {¥4,erqr”ie;rlgt’Z:fi7}ri:g1en.wgfl’ 2 Menhoeft zich niet te vetwondeten, dat-in een Stoetery , daar alies geregeld gefchiedt , de Paar- den 20 zeer niet.mifl‘en Veulens voott te brengen , a1s- die ,: welke men na den Hengfl: ieidtx, zcin‘der~ de nodige zorg daar voor te dtagen : want hde vele Boeren heb ik niet wel gezien , die de Mer- rien, als ze uit he: werk fcheidden,na denflengfc-. bragten, en dent hunne fehuld maakten , dat moeite en koite verloten was. Zo men wil , dat een Merri= houdt, moet menze ten minfte acht dagen in een goede Wei haar tuft Iaten houden. Waar na men . ze eens , oftivemaal op enen dag moet iaten liev — fptingen. Zo de Hengit hetndoen wil. Na dat de Meet gedekt is, moetze inhare Wei gebragt Worden , den tyd van viet dagen lang. Daar na kan men 2e Wedet aan den atbeid zetten, ontziendeze echtet een weinig in 't begin. _ Let -wet ; De aanmetkingen , die 20 nodig te doen zyn,’ dat 20 men ze verzuimdv, men zich in‘ -- zyne vetwagting bedriegt. » _ vMen zie dan we! toe, datfzo men een, ofmeer Meten_te dekken heeft ; dat men wete , of de Hengft, waat heen men de Meet brengt, ’tzelfde ' eet als zy, dat is , of ze op Hooi , of Grasflaat 2 want 20 hy in ’t Gtas liep , en uwe Meet nog op_ Hooi fiond , zou ’t gtootiyks te duchten zyn 3, of zy Wei houdeinzoudegdaar zy op ’t zelve flaande, . ’tze1den*«mifl'en zal, of zyzaihouden. ' . Eer men doet de Meet dekken, zal men 2e 212111’ ‘ dc hand houden , en een weinig tyds in ’t gezicht -E ' van den Hengit welken ze desgelyks zien 2211. Dir geeft haar luft , en doet het ‘Paard met meetder drift aanvallen , ’tgeen Inaakt, dat ze te beter houdt. ' ~ / . Om tot de voortteigng debehuipzame hand 'te bieden , moet men nooit een Paatd doen dekken, _ voor dat het Paatdig is : en omhet dtiftig tem-.i‘- ken , zal men het den tyd van acht dagen Iang ’s avonds en ’s morgens een maatje Kennipzaad ge- ven, en 20 her dit aileen niet eten xvii , zai men \* her in Zemelen , of Haver geven; of laten het ., hanger lyden , op dat de hongers’ het Kennip'« - zaad,: zonder ander mengfel , doc eten. G 9611 .' 1048 S170. ~ Geen Mei-‘ri znl men ooit na den Hcngft.bren- luiden uitvafen ., die een Meer een dag , eofuvc gen , .20 lung ze nog een Veulen zoogt, en om ze dr1e.~na dnt ze_ gejongd heeft, aan den arbeid zet- langen tyd in ltaat gehouden te warden, zal men ten. Hoe drmgende reden ze ook 1nogenhybren- om de we }a- gen, zo zeg lk datze beulen van, de‘Moeder‘en’c ze geen Veulen laten dmgen'_, d_an ten. Gelyk men die regcl met in acht neemt, zo jong z n. Van de Moeder , door hare kl-achcen mad il-: , dzlt zo men evenwel een-Paard wil laten op zo gnig een proef te zetten, uwellsze ze niet ge. dekken, zo dx-a het gejongd heeft, meet her met ven kan , dan na een matig voordeel; .en van’t gefchiedenvoor meer dan acht dagen dear aan , jong, dat geen Melk genoeg vindende om zich de en danmoet men hct nog door allerlelje mlddelen koft te geven, niet aangroeit, dan langzaam. Zy luftig hebben gemaakt. 7 dan, die lieffl; zagen, dat hunne Paarden altyd in l Men .zegt , dat als men Hengften wil hebben, goeden ftant waren , na dnt ze Geveuld hebbcn, nfet antlers te doen heeft , dun van ‘den vierden en dnt de Veulens naar hun genoege gzoelden; dag der Mane af , tot Volle maan toe, een Meer moeten dan een ander gedrag houdeu , dan die voorde eerltemaal te doen dekken. Diczalzyne Paardenbeulen, wat reden zy anders mogten heb-’. verwagting beantwoorden, als die Meer maar ter ben. Of zy moeten niet denken, om hunne Paar-' deeg Paardig is geweeft. Dit geven verfclieiden den te lacen dekken , zo zy ze een maand lang in ‘k twyfl-‘el daar zeer aan, alzoikwei- hunnen arbeid niet kunnen miflen. voor : maar 1 nig gedagten heb van den Fmat der Mane. _ _ De zyd wan de Veulem te jfeeuen. Wat men myden most 5 ‘ml: menden tydweet , - warmeer de Merrien moetefi Veule'n.« : Degevoelens zyn over dat fink zeer verdeeld, 1 ‘ ‘ De een‘ is van gcdagtc, dat ze dc Veulens in'tbe- ‘Ms men een Paard laat dekken , moev; men’e1' gin van Lie Winter moeten fpeenen ; als hetbegint den -dag van aantekenen , om deongemakken re koud te worden,en ont1‘ent‘St.Maarten. Allderén ontgann , die gebcuren zouden kunnen ,als ze hnn- dryven, dat men ze ’t overige van den Winter ook ne Veulen in de wereld brengexi. .Wzmt zy bren- moet laten zuigen , en dat ze’er te beret by fiaan. g€fl2€, -of door achteloosheid, of door de moeje- De grootlte kenders van de Paardefokkerynemen lykheid, die-ze in/‘t jongcn hebben , omhals. ' Dus het gevoelen der laatfte nlet eens in bedenking en moet‘ mcn op den ‘dag, datze dit verrichten moe- zeggen, dat ze zo dra te fpeenen , zy te inaken, 11611 . '26 Van naby bewaken , 0;: dat , 20 men dat ze niet voor hun zesde, of zevendejaar in (‘cant merkt, dat haar krachten ontbreken, om het;Veu- zyn om dienfl te doen ;_daar men de Veulens Ian- len voor den dag te brengen, men ze de Neusga- get by hunne Moeders latende, zich hard vanbek ten floppe , om ze geweld re doen doen , en dit maakt, en datze zich gevolglyk eer gewennenaan haar helpe -gelukkig ver1ofl'en. droge kofc, clan wanneer ze nog te teder zyn. Di: ’t Gebeurt fomwyl, dat de Veulens dood kouien, gebeurt haar, als zy te vroeg gefpeendzyn ; daar ’tgeen de Moeder _doet gevaar aan itlevenloopen, zy zich in ftaat Pcellen om in hun derde, of vierde zo men’etnier.l'poedigbyis. Om ze.dan by te fprin- jaar dienft te doen. Ik laat u nu dit alles oordee- gen en het voor den dag te doen brengen , moet len, welk van deze middelen ’t belle is. « men in een pint laau water doen Po1ypodium,.en’.t Men heeft’er, die van gedachten zyn om de Veu- doen innemen. Z0 dit Middel niet genoeg is,.zal lens te doen zuigen tot datze een jaar, of twe oud het nodig wezen om ‘t beet’: te behonden, 't~hand- zyn : maar dithebben ze mis ; kunnende de Meer werk ener Vroedvrouwe by de hand tenemen; zo veel voordeel al dien.tyd niet aanbrengen, en om-het re helpen zyn vullen voortbrengen , niet makende die manier van doen, de Veulens uitne- alleen by deze gele ,en.held, maar nogwanneer ze mend laf en zwaarmoedig. met de.v.oeten eer avoor komen. . l . Hoe men J: -Veulem lnmdelen meet: an aid: Wat mendaen meet, rm dat de Meren be5- zezyn gejjzeend. be» gejmgd.‘ Als de Veulens onder hunne Moeder vandazm Als .de Paarden hunne Veulens hebben voort- zynde gekomen , in ene van de tyden, welke ik gebragt, kan ‘t niet miffen, ofze hebben veelge- heb aangetekend, en welke de belte is,za1menze leden , en he: geweld van den arbeid heeft eni- op een Stal zetten , dat altyd rein zal Worden ge- germate haar de krachten benomen. Zo men dan houden , daar de Kreb en Ruif wat laag in zyn. niet wil , datze heel afnemen ,1noet men ze trach- Men moet ze ene legging Iaten ontberen, en nog ten deeg ce doen. Men moet ze clan , zo dra ze anders als vol affen Paarden , dat is dat menze geveuld heb1_:en., xerltond een kleine drank ge- niet zal vaft maken , en zo weinig aanxaken,als ven_, van dne pinten laau water , want in men mooglyk ls, omze niet te bezeeren. Meel heeft beflagen, len eenklelne handvollout, Men moetze aan goed Hooi en Zeinelengeen En die Zmg den tyd van drie dagen dragen , ’smor- gebrek laten lyden. Dit zal lien tot dxinken aan- gen§ fin ‘S 8V011dS , Waarna men ze in een goede zerten, en maken, dnt ze afgang hebben; ool: Weld‘? 11109‘ doen». moet hun Haver op zyn tyd ge even Worden. My dunk: , dat ik niec genoeg kan tegen zulke Men kan zeggen, dat allcn, ie zeggen, datmen » ’ . -geen STO. ST geen Haver aan de V - O. datze niet bli d °"I°“5~“" "’°°.5m°¢tseven. ' - ’°49 n Worden , zich grofe b - Y t afezrt. but u her t d e? dat, zo dc Veulcns in die ongeulmik ednefien; at he: \rerFtaat »t gem gy‘,“;" ‘ithet Vefleent . om as_zy ze eten dit v . .°“V3 ell» Eni e d- - ""1 2.9889!!- ulmflt kom Va!“ de haighglgvigaifiafg met ykomt: lens, %i::1zc:lec),nfi(¢:;n}:’l’I]_l1":)d!3é1gebrmkcn, als de Veu.. d1e,Veu_1ens willen-klein kaauwen e,,a:§§;d§ gees“ grote hérdheid , om.“ ;d':“:a2eg:b§fl,8ebrfiiken ge moeite nie: kunnen doen Z ’ . 1‘ zamen : maar and . . oen ge aor- Fibm 20, die gemeenfcha . y drukken dan de 1e , eien, die Wat vetfiandi er .. hebben h eren hen zagrjes ’: e - 3 ZYH, mm dame kome d P ,. met en ge- en men . » cnze WIUEXI datzc doen ;'°f ’§ezicht"v?o5§J’5::::;;2;%::::3i;‘é5' 1Ie$“§53riE:Eni":m:5 We an om te ew ‘ 3 1 . . -\ 1\aat¢.¢’1e Haver egfignérgzgeygilaifegie W3“ 25’: in tOS()1€ly,Zl:i:i(:7l?(Ecf;f1e§:::s In T9“ breflgty holld 29‘ :liencs'aar{;ade veulenss Z0 zal men zi’en no%'::’fz?celf I ’ en geweld doen Ozfieliegldlgetfge Tiff mmm. 6 In at zullenh ’ en - _' re a re wil- Vafééie xvereld. Ouden’ en met de 5°95 03911 ;11ez§vf§tii§l:dZey?,aed:ez},§e;'egf,‘*§§§'fl‘; 1: ’h"§itl ‘gees dat , eenik ze ‘l ' ' . ‘ e en - . ‘C 16y meda- gehyngen Koo): IEidez1:ldibey\:le:1nI;l:d:gt 315 de gen Stofi-‘emakery op te rectum van .t geenh» Wu Iraaiheid ; want die twe dingen zyn nodig , om navolgen’ is ’ dat hy vex,‘-Cheideu Pmefies daalvm iian de waren van een meuwe Fabryk aftrek re ma- ‘ m°et.ne‘.“en’ °’'“ W Zifin, of ’t hem zalgelukken’ ngii ’ ten [trim] moat akyd-met em klemtje begin" om zlchmhmken der Stoffenniemltelaten die, 1 k .. oc_ at men ondervmdt, dat men daaringe. dnar ze zich zo volmaakt niet bevinden , (if die guevE1;:"ya,A1oZ;::11(,mtearéd§rs re Werk 333:’ 1°°Pt mm met zeernakomen die n e i . 5 _e*'V5“- den hals blyven , zcinder z1ence2z211«:111I1]11111‘::(r)iltireeIil’;1f?e‘r)1E" Diff. twede. ‘S van me gebbemde Dmgetten ge~ ’tgeen hen te gronde zoude helpen. ’ :3? 3 “:5 Wm de Kemng Lumen’ 6" dc Inflag ..Z‘’ ‘"5" ‘**"1"PY0€fie . dat men heefc enige V-oor“dflS’ ‘E: gemak‘ “’“deT1 met effen Werken ‘amen, genomemziet, dac men daarin ge-mkken hide en wetkman, en_daarom bragt men dewgrk. zal , meet men daar Seen groot getal van Getou- Wevelrsvgn Iffvy‘ na “mm. om ,5 daar am dfie vier wen voor opzetten, maar alieen vyf, of zes tot ms Va finddmnen ‘E WYZCH . die daar gene ken- dat men ziet , dat men de waar in volmaaktiheid D 1:1 :21} em - weet na te maken , en men moet allengskens vet. de 63 er ewaar, diemen _ 1n_eerderen , 20 men vindt , dat het aan den man Kett'mgette“ van Gflud en Z-‘Iver ’ Waar van de wil : want die foorten van Stoifen gaan op enen ‘mg mu defile Goud’ of Zflver was ’ b-of met den“ elflheeft tyd van d0en,om,t volk DOOIEI tot d_eze_n tyd toe gezien had. Want ge- te wennen aau de nagemaakte Stof; om dat het deur- 3:33 ykogelbylulkt men om stomm en Bloemen Van Eaans Eelooft , dat ZY zo goed niet is als die na~ ef om e ' I vet re make” ’ -Goud en Zflver cm gemaakt wordt; zynde niets, als ‘t goed gebruik lgedp 1 n 35 mt Inflag :‘ en T1199 tot Kemng : 0111 3? bet ondervindt ’ ,tgem he‘ in ,t ‘iewolg doe; enen na erhand te zeggen. agen. De vyfde Aarmei-king is , dat fret nodig 2 om‘ 9°“ Stofddemgfiflg te doen krygemwelkeniefi na- maakt , at men werkvolk van (1 i ' . zoekt te krygen , daar ze feeds Iivlfigiiigltgidazig noI2fi§:§fi§§ be§,;““ V3” earn m.Ze‘31' ‘laaukeufig zelf ’t Gereedfchap, dat men’er gebruikc om Ba: de Stojfafie d-E5 mezoré er verwamng ’ Z.° ‘WGEEDS ze eer ’t werk tot vohnaaktheid zuilen iirengen Land“koo ‘t daa n Oetimmen’ en dle menimt alrDanderen, die daar nog niet am gewend zyn 2 men geeftpmam dé? %¢5e¥]i:1n:I&e,naE-;sn:V€g52tns ’t ieen it is te Lion in ’t werk ei ' ' - - 2°’ “- 1113 611; die dle Zyde Stofi-‘en met Trekv%re1:t1:Ii‘1ei.f1S:I)t 3:1): lveelizgirdiiigqtfigiiiizgiinxizrienfi van vemen’ navo gen , .die te Gama: en Genet’ ’ 6' °°p!"a“ M5: maakt : want zy deden de zo genigzmflvcgngfig Eye. 1‘i::deex:,r:gt1.’§2 igdgg ”°°dZ33k1Y]“.3 Boeken ’ die‘ cen F1-ansman van afkomft, en eer zeer oed wgerk: Mwariom die on? aaurem _ gin. Vin Milmm klL\)41i'1l(2l‘1 ii en naderhan den Heer dflalflliflf ‘achter 'f’L£l$1rZea]11 ;2(%s,.:1:g,e5,::3§l°ud-en.E wa_ cg/uma een 1 arm er , waar aan Vrankryk nodig dat vet em Venn . . , is verphgt 15 vom ’t maken‘ van de gouden ziiveren woont’ daar de S {F Oct. ZY ’ dle “P 4'5 P1333 en zyden Stofl-‘en , in volmziaktheid te iion - tot ailes wel te 53 en wmden,‘gemaakt’ °P dat zo ver, dat’er een ftof va ‘ ‘ ’ Pas gt am Words’ t .Z°“d° “°5 betel‘ niet heeft naggiimakr in vcglliiigtaiiitlliseiiat men dam Eileliendiedii: Elenhgoeq Mancfaemner daa-r deal in . De vyfffioxvengemeide Aanmerkingen , zyn de liiicien getooinds h:i:Brandewyn. ' ‘ ‘ ‘ kt. » , ' . ; ‘ Hue mend: Mont to: Knrenbranaiewy? "fad ' Haevzclbml der granerzvvtot defi:1lm§:e.~ ~ '51‘ "W3" “it Gram" Bm‘deWynTW:rlr mékizrlltl Enigen nemen een S'cl-repel Tarwe- en een Sche-" neemt men Haver_, Geri! 1 R08 vt lg e£1W:ter- Pei Roggemout, tot een a.Aams Ketel._ Men week: hetf ehIl1g£:ndag:§lyll(nmZe0IfgeW§on is met’ Een zak Garftemou: , en een zak Roggemout, le trhet 0111 t6 C “3 ’ - Aams Ketel. _ , * Mam te doemddat men br332Vf?:vi1‘;é:3>?r'§e}§ie:r§ °PE::lz§1k Gerfies en een‘ zak RoQ59m°“‘ 0}) 39“ he: op zyn W °m ’ °m‘ ' ‘ ' ' d f :e dragen.« §g:te;1ef1°’:gvI7yd van malkandel‘ , den ' l» .. r ‘ goonte wor . . . _ Wil men daar terttond van gebrurken en aanzet 3 l. V , ‘ AIS hat oIf§,11§§.rfdh§i-31$: u'\I%‘1v:?¢:“I§<‘:alt1‘:-zpels ‘Geri-‘cc-v, en tweisehepels Tarm- mtslp een Ketel van‘; Ton water, een Mud Rog- ‘ '1 {Ell en kooky; gemou: alleen. :2:;;;:e$;::€::,:°d::El::e::;::3:6? ea mat Mud ,n . —‘ ‘ [12 K :e . . , \‘ t ' he: 1” een Aanzemou Dam mi 13% mggetfinfirfirer 1 éfggsbosen befchreven is de gemillikelylgfie en wat verflaan_, tot dat hei: ]l{z‘1:alt11e1ts.“m!:: we op dag; voordeeligflte manier , die hedendaags gehrurkt l‘:;3att3‘:l:lfl:e(?§i‘fet1(-5gl"1dli{‘e)ph1Se‘hCt Ehnoeg gegiit, heeft, wordt’; fchoons hie me"-"d9" g‘é‘"‘e.“ me“ daa‘ by . V ' - - n zwaar Cr .18» ‘ 4tg_eenAteI,1 langfte in gpdafien kmoecbgligzhggggni q0§&én11(;:b(::ifi:32pelxybovefiflaahave‘WW ’ in am 5°“ me“ t in dexetgl’ en f%0 lfdetr Zoftbfianden, dere Landen ook Have;-_, Hirfe , VErre1;eu, en an- b§m"iire:Y3iIvan’é3:ent gird: Krgtel oyverblyftnoe-mt dere Vruchtven , mam‘ mlfn laa: he‘; eerfg féilélfitetny ‘’ Z16 .' - - - cll:' dan als*ovenme e.» e- rreen men Spotilmg, die men aanyorfen , Koelenl Va‘ Slinhgo) lgektvawfaam als andere Koornvruchten : en K6135 See ‘- I " ' ‘ V - ‘ l‘twemaalzoveelBrandewyn ‘maar'bran- deDe °Ve"5€k°me" .K°°;§b§;fi‘:j:Z{';,$%:§;ac]fxr::- cglgzelriclavfaan, of men moe: ze in een zak doen. /yen, nog een reis , s ' 7 beter van \ gehnald. Dan word: ze 1-reflyker , £11 . . W , filliiak , als andere KoornbrandeWY“‘ 0m Mont «en M0u’t’‘r:’IJk{:,1”s 0!’ 29'” WP’ 9 ogge ;' en'een'Mud 'I‘a'r\ve op een ' k 0m :4: cm F‘V_yIt‘:r£r.ad}1z‘1ew):}I'e;e!l‘1 fmaa » Tot een Kate] van fie“ , of negen en een half hefly " e g I Aam' ‘om twemaal daags ruw te ftokon, neem twe l , v ‘ ) - d _~\.Neem den bovgngemelden I(porn—brande 21., zakkenoud Kemp, en cnzezakwintergerfl, oor ace ze wade; in de Kate] , giet op een Aam aar mamander , dat is , H1 ider Kulp een zal-r Klcgom ; . ‘ ~ 2 .v i ' ’: or werenaeer seeds WY" ’? “° Effi‘: za1srs=m°“¥‘°*W‘%§i:%§:‘§alfifiewyn 3&3 I-Iaal die te {amen ‘over, en,re£t1ficeer c, 262 .P ouder hoe : be:er’is{z fin H dat ha twimigv deb Iechte-B’."md°‘.V5'n. fchynem ‘Evert. 1JtailgaJ!a?:r§ (End £35 ' an al was he: de ver- . I , ‘ rig, ~\'ee v d ' ' finders. - . _, m 1; fhvan ’t Koorn;*fch00Il 8115513 ‘*““’Vm , , ytte or _ d _ . A . . ' - d sals me: zoveel geven e. - ‘Men mail” °°k wel h°t,3"3.“‘-‘.1 lfouder “:10? tgrilx; m§ll5l.0lé)If1neen Aam Koorn-brandewyn te figlgpg. ‘zet he: met laau water aan, gflelsl ?tbr;13ZYehel£en meet men hebben ach: zakken Iéololi-11.61:} heeé de Ketel, Balneum Mar1ae,_ 0 V f“'5- 5 K i en min , of:meer , na da:~rnen:: e ag W h f welke zo.we1 als de Helm is veétrnd. Dltifaem-1 ‘:2 doen uitwerkel’ en opzynen xechtcn tyd ee n ‘";:“::d:n:;§ri;: am argeaookn ter op: e 6 Z . 1 ’ . . _ men’: ingiet, en deihlleert_’er Brandewynar if-mg‘: 0m to: tue Kmpen nplde beam} 5e_f6l7"€'l{l?' doende brand: de Ketel nu:_:»aan amgflnde‘ ‘ ‘ ‘ : ‘ Kc"! It Wm" _y,. _, , 3 fchoten graangeef: be:cr,orn1eer er-V W11» 7 _ t _ , V _, ‘R. _et ' ’ ' Neem twe zakken Gerfl, We “.0 °8 v S‘ Jiamnerken. - 26 in em , of we v]a};).;ewyde '_I‘obben , laal: zfe ' . . . ' k k , ééf des Zomers 1.4.nren , en des Winters 36 uren in Men hoeft he: Mon: Jun: met te 0 ea , Re mwater Weaken; mt bet than op me. ge_u.13. men he: te werken ze: ; echter meet men he: z_0 . lam Dogvt G;-aanmoe: twe, of dnedulm ‘”“m “S T van den h°°p‘k°m’met mu “mm ngaépwaeei flaan. Gict daarnawr he:f§hoOD‘W3- :¥:,:*i;:;‘:; sen . a l 8”"? dl‘ .°°m Ya 5 ‘C W“. en’ D ‘ ' . ' na uw Graan dunnetjes op -een 06 <3 geen Biergitt van noden, om _t :e doen arbeidedfl. ft Ié-legndsilger an gematigd Verne];/5 , dg: warm of hcrmoeft teritond me: begmnen.‘ Dochop 6- 6 1 l ' km a ken warden gemnakt , of anders op ene warme zolder; met her alle dagen twemaal wel zachtjes, om , to: da: de Worteltjes van ‘: Graanbeginnen te Ifchieten; Droog dear 113 “die Mou: op een hééten Eeit. . . ‘ Ale he: Graan droog is l’ laa: he: grof en plat, enlniet rond malen , noch fyn ; anders zal he: in de Kuip nie: wel‘ werken , ’.t klontert :e veel, en brand: lig: aan. ; _ De Zetkuipen moeten wezen drie voeten hoog, haven wyd vier: voeren., onder .:we— en een half, om vyf Amen :e houden. ‘ , . , Om twemaal daags re flzoken , moeten to: vier zulke Zetkulpen daags wezen acht zakken, welke to: di: werk daaglyks gereed moeten flaan. Enigen nemen tot een mengele, of kopMou:, twe mengelen, of koppen koud water, of :0: een emmer Meel, twe emmers water. I Gie: in idere Kuip op den bodem een en een zesde Stekan, of naar de hitte, ofkoude derluch: rwestekan koud water ; en laa: uit uwe Ketel twe en- een half aam kokend bee: water pompen , om de behoorlyke warmte ce hebben om te zetten. Of anders pomp: zo veel in de Deftilleerketel ,als gy nodig hebt; ze: de Helm daar op, me: de Pyp in de Slang , en [took daar onder tot da: daar damp uit komt, en ': water zal hee: genoeg zyn om te beflaan.‘ Neem dan tot ider Kuip twe zak van ’: gernelde Mon: door malkander; of gelyk anderen doen, cvve-derde Ger(ten- en een derde Roggen-mout, of half en half; of ego ponden Ger[len- en Roggen- mout door een gemalen , to: 6 Ton water. Roer he: wel door een, op dat’er gene klonters inbly- ven. Alles tot een dikke pap door een geroerd zynde, fpoel de Kuip rondom fchoon af ; Iaa: he: dan een uur fiil (taan ; daar na zul: gy'die Kuipen elk twe uren lang wel door malkan‘de,r roeren en arbeiden, om de klonters te breken. Gie: daarna op ider Kuip zo veel koutvwater, dat de Kuip op een handbreed na vol worde , en nie: volder, op dat he: Mou: ryzende, nie: over zoude loopenp ~ Doe daat na op ider Kuip des Zomers twe, en des Winters drie Mengelen befte verfe en dikke Gift, en mar alles wel door een. ' ‘ Men laatze des Winters dich: gedek: ftaan . om te belecten da: ze koud wordermaar in ’: opvul- len , most men ‘er zo v.ee1 warm water by doen, da: he: te zamenheel luau worde. Dne’er dan de Giflrby en met her wel om, :0: da: he: begin: re fchuirnen, en *laat he: zo drie vier dagen ftaan,:ot dat'he: vrins"is geworden. Des Zomers laa: men ’: ongedckt {taan , ten‘-ware het niet werken Wilde; dan moethct gedek: warden ; en zo rasgyziecda: he: werk: , ontdekt men ’t , alzo he: fomwyl te- fierk en ras zoude arbeiden : wan: frond he: lang re giilen , zouden dc fterkfle geellen vervliegen enzunr worden. ’ * y 's Winters‘ laat men ’: 4 dagen, des Zomers drie dagen lang, of totdathetrinswordt ftaan werken,‘ Hie: tegenflaande de korit binnen dien tydalmogt na den.g_rond gezonken zyn ;. daar aan moet gy tr nie: kreunen , Jvoor an al eer’: rins is geworden.‘ .Om tvvemalen daagsite flol:e'h’ebben.j ' l ‘ -- ' I Ev Men moet op elken dag precies do zelfde ge- reedmaken. " ‘ i ' Vrydag avond maakt men de Kuipen voor Maan-‘ dag gereed; Zaturdag avond ,1 ‘voor~-'Dingsdag'3 Maandag morgen ,; voor Woensd ;. Dingsdag morgen’, -voor Donderdag; Woens ag’ inorgen; voor Vrydag; Donderdag morgen; voorzaturdag. : llioe men-.Ruw:flao£t;> " Neem uwe twe bereidde Kuipen , welke am Mon: en water, maar uegen en een half Aam Mont- na: moeten uitmaken ; alzo de Ketels o1n’tover- loopen _vry» Wat binnenvden rand moeten blyven, en fcheptze in de Gene; of lange Bak,‘ op darze in~de’ Ketel loopen; maar omivoor aanbranden zorg te dragen, leg onderuop den bodem in uwe Ketel zuiver Stroo , da: gene kwade reuk noch dufl‘e fmaak heeft; anderen. fmeren voor ’: ann- branden ,, dc bodem der Ketel met Spekzwoord ; anderen dden‘er wa: Boekwei: en Tarwen Mont, ten dien eindeidenr» malen; dog niet Ce veel. _ ' $:eek'1iw:‘vnur onderrcle Kételin brand, terwyl gy’er dc’ Mou:'in’fehep:-’; en roerfcmwyl voor ‘t aanbmndén van‘de Mont, rdi: eens om; en als uw Mom in de Ketel zynde , gy‘zie:"-, da: de Ketel begin: :e rooken, roer dan nog eens om,‘ze’: do Helm op u_we ketel , fluitze wel , gelyk ook de Helm me:‘de’Slang , doe uwe y'zcre Beugel over de Helm’, of uwe_StempelVonder den Balk , en {meet mve"Helm' ter deeg toe.met Lynzaatmeel en water, to: een Pap gemaak:-,=s'of Roggendeegf, gemengd me: wit van Eijeren, of'zonder.di:' , op da:‘er'geen damp ui: de Ketel kome. H : . : r * Men neem: dan nog wel een‘ doek drie, vier dubbeld , of een Hoedvild zo groo: als ':l1oofdvai1 de Helm , die men nac houd: , om de geefiemte beter te doen ftollen , en neder loopen; Stook dan gefiadig en zachtjes voor: ; maak dan ldatgde Pyp van de.Slang gevangen worde in uw Ontvang- vat. Als*gy uwe hand op‘-de kan: van den Helm; boven nie: meer kun: houden, la! de. Slang haaih loopen ; ren zo by to flerk loopt, doe‘ uw vuurten eerfte met de yzere Plaa: in de Schoorfleen toe ; op dat he: nic: overloope, en de Helm ,'of Slang aan fink fpringe.-3 Hier door zouden ongelukken , of brand, on:£':aan- Zo ’: zach: loopt, doezde Vil:,— of Vaatdoelrkotid op deHelm.- Loop: hetglang-' faain, of'begint‘h’é-: te verm’inderen,»doe de Schuif open-en ‘vermeerdery uw vuur ,3 to: da:-he: op zyn‘ pas komt. Open on fluit dusrde-gScl'iuiven , om ’: loopen altyd op iyn pas te hebben. Bewaar uw ruw geftookte in uw Ontfangvat \, Vtot dat gy‘ fyn ftook: ; en hoe gy dit—‘eer duet, hoerhet voordee- liger is, om dat‘ anders te veelgeeflenvvervliegen, Hierofn moe: he:‘Qntfang-vat dichbgefloten zyn. ’: Is derhalven belt, dar men die nie:'langcr.~aIs van Ssssss 2.Ruwv STO. 1°78‘ ‘ .» ~ Z0’ Ian er kragt is.by he: geen‘g.ei‘cooktwordI: ' '3 R“W'm5°kf°15;'zv Fae.‘ éfietitg ,nr::1tv’»'nr?zl1I:l?;1g1—‘ moat‘ meg; aanhouden , en ’t by dc goede Brande: fie 1-,3 of 3 dag’-"“ _ “’?“e,;de¢§e: gans bederven. Wyn doen. \ r ‘, - gm,ei52;.Afchadelyk.enrzo _ - 1 y _ , fom een fyne K§;e1..a£ te ftoken,heeft men aeht, ‘: ‘~- “ . ‘,_ . ne enurennolg, _ i ‘ 0m yeneverheflen mwf‘ /“kg” , d 0 ’t 0gvergeb1even.nat gebzrutkt. men—vve1.,‘om déas ‘2- . ..1 J, A " , der eny d d _ ’:M m: weder aante zetten, in: e‘ Neem tot de Zetvatenezfindgreétmlfgudvviter zon- ;?aaet§e:I1ana:t%:?rnr waoter, en Eierfer zo veel zoet wa- lefl g"k“'3“5de Ben-CIA’; Winters geften. Doe ‘er car by, als men nodig hee c ; of men gebruikt het dc‘ GER ;- mt her‘ ‘ 6 meet by ; en zecdefieffen om de K0om-brandewyn mede op proef tezetten. ‘Ian een vle‘wdee1“Ir1y2 des Zorners 4 , Of 5 W9‘ Men maakt ookvvan ‘I overgefchoten nat, aIs’t inde kC1*_3€1'- 143*.“ 6 6_ 3' of ,0 Weke'n,ento§ niet al te hard is, of langnitgetrokken;’nog'een ‘§e“hm‘a“;' 15:5 Winters’ ’ , ” Azyn die veel zuurcler, en rinser van fmaak' en at ct zm . 1, - « - _ _ Doe daar nn de Ketegaéogeggfwefig fpXiSn}:Ie\t7ge_ geur 15, 2115 Bret azyn , zeta: de Helm OP: ‘ii’: Rook mwerpu B,-and. _ H“ mm 4; ggfiaokte Kaornbraudewyn opde g:t:t:ek°§§3e}sfiz°5 1:; te fierk, l00P€D- G3 ‘%“s - P794 hwg" I _ , ,, ' I ‘ , 3- _ . . ‘mm to: da‘: gy ’ M ‘etff12§?enBi;(7)fl1?gci€€ in uw Giet op elke 5. Stekannen ,I(oornbrandew¥11,n n. Amen ruw jenevertgfit ti E-flown is; Hoe dig; 3 Sgekannen fchbon Regenwater, of anders van t Bewam:vat"‘ dat we‘ lche‘u1§heer: en de krach« overgebleven in de Ketel, of van»’t geen nageloo-e ouder IS, hoe het bete: r eh betajenevfl gave“. Pen .15, Men verbeterc ook wei de Brandewyn, “'1 ‘neexder zu1,1enw.e_z‘.m.,' , ‘ met op 8. Mengelen goede Brandewyn, 8. dragma Om Eyn trflakm. Alfem te doen, en die denr te roeren. - dmme Zroea/en _/ia’akt.v , . he: 1n de Ketel, Hoe me» man Wjmen 9” _ Neem he: ruw 559001“ ’ d°e V f an na. , . . ‘ vullende deze daar rnede , tot I:g»t»e;:r_dI:=;1{erel Vui uwe Kete] met een vierde koud Regenwa.- Stookin ‘t eerfiweder hard .3351’: d‘ ' i ‘énv Siilit ter , en ’t_ove1-ige Wyn , tot OP eel’! voet na aan warmxwordty CD116 WP 'b~°§m—“e-? ~'d'l’iP-lsgm “W den rand : maar om van aanbranden vxy re zyn, dan uw Rookgah doich Z°'“‘‘~‘‘lS»”°- 5‘: Lian’ .u kan nienze in een Mariebad deihlleren ; (took en- vuux-.ute doen ,bran.d9.“' . S‘°'°.k Yopm‘ god; ‘ Eu; deftilleer zo lang de kragt duurt. Baal ze daar na' oeddunkt ,- enft g°ed‘1“"“3“‘e“ * 3“ ‘“‘d‘.‘'q,e. weder over om fyn re rtoken,enmaak’er deprorf rand , of in een Proefgkls ac P"°ef.h°“ E ’ oed op. Daar na zult gyze nog een reis, Of tWC OVCK waar he: overgelopen,Jeneverwacer in eeng ‘ ham] , en mlkens dam. mg een grate hand my Vat. 2 W ' ' ‘ -- . Zout of twe inv doen - danzal de Brandewyn: ‘ 5}’ kunt Wetena Of '36 K451’ afggitoqkcf '1; E: fchoonder en flerker wor’den. _ ' _ ~ gy van at overgckomen nat u1,t'.11WeV /aflgeg mren MM-r om Moexen ’ Wynen , of me’;-en, d1e‘d_1k tel giet. A15 2}’ is af§“fi°9ktv".7‘-a‘]"zyn?l kt on; zyn te deflilleren, is ’t beit die eerft uxr te per-fen, of rdzen 3 1113“ Wei 2° 25' me: 15 afge 00 ' f 5 om ze voor aanbranden te bewaren ; en 406E 111 een tienaarns Ketel afte (token heeftmen 5-. 0 - een Aammem 3, zakjeswynmoer, diein ’:dem1. . . ' ' i lk der moet zyn ' dan zaI’t» mgievzgfitf. die me“ “°‘".“‘ ‘E ifizge Z°e‘,ifg{’}'§ §§eI131rz¥r,1‘:ile?\?}‘I:n‘ v3v‘<)>r1'c{:el1:,::11I1] alle zoete ftdf beletten "3 flak is ’ gaanlde beuegesdeilaelletjegixaaftweéz» fchielyk 913 re vliegen. _ 2 W . onkha” IS hyite flap ’1§:?:;1 - maar is by reCht.n2;at Tot Frank Bm}deWyn,m:iemt “live? Frantic akylrlr’ en dan is by wrtenon _ - I - - " d an to: Ryn1‘e,Ryn eWyI1; 31123 F-¢In3 1“ C ' ~ . .< ' ddeneen fchullntlfi. .3‘ proef-id“! k9m“=‘ “‘ F” ' V i ;_ . fer ixnktsiioelvat doen. 611 in,‘ fi°k’¢n he‘ tar db A15 de Wyhmoeren reed1Yk dik zyn: moetmefl d houden. . _ 3 . , ' d 1 f d helft fchoon-zoet wafer gegwtgumoet defHe1m.we,l,to_ef1n¢!¢n v'__5":hd:1to?;‘ gdf-’nn:l¢fr§§:n’e,ee1,1 oroerfin bet welvdeur , en may gem ongemkkome dpigr t ‘‘¥- Sign komt Leg dan geglommen vuur onder de ketel , en " N?‘ at m ," Eynfioken 31: h§,. {elf en een roer fomwyl cm '1: voor aanbranden re bewareni word: in befloten Stekannen mg mg‘ eel») Spons_ en als he: begim fie ryzen , lever “we Helm OP’ loge ntofgm daarwel op fluxten 8,‘ flu“ hem met uwen Beugel ,r er}: (meet hem Suit gat OD “S?-n‘ . ’ ‘ A V t edaan met Lynzaatimeel; {took dan at: 1:165 met €5,311 5- . v0 klare most in een byzon 8! 3 8 . A . '1; am den Helm en_ wocrde':;.; _en ‘t heldere H135” fmde" ' ‘ dc‘ mm ’ leg een “me "V1 ‘ ‘hon Om -van Wynmamn Bramlewyn i¢,fiok:». fteuvcrflsérken. x ;- .. 3:...- - . «W- W hon ‘t-vuur in bedwang door uwe«schux£/mlde j1,g.v,,,,,;;“,.g,,;,,,;,;g,a,i‘ V-1» '31: Schoorfteen ; en brand he: re hard, fchuif hem —: V’. _, .- . :~ ‘-_, V . toe; en brand her te zagc , haal hem open. Men doopt er Linnedoeken;in ,_ vals zy nog_ beet Trek ’er danzo veel af, aIs’er goed en welkomt ZVD,» ofmen _<1IJet»LyWaat£en.zak1e’s: nret,krn1den;, af ioopen , en 20 Iang als de overgekomen Bran- lbekwaamapinye ftD!v'€fI.1§0k.€l1‘.:enwarmdpdedee dewyn nog flit. ';EerIte datv’overkomL*:moet_a1leen een grain.-den»z'1‘;:J(,¢=,n! Iqggen/.'_. Men maalec oqkdm. zyn gehouden _, zo iangyals czeer Wit begin: re 8 I ovmgsn nals.!H.aver;; ofgebxaden J-Z’eme1_en1-, loopen, en doen he; weer byde Mper, I: Geen We 116 men ;tufl'en rI'q}lWa_Q|Zrd0Bt;,- em-bent op‘}1ch‘»- naderhand overkomt is goede>Brand‘ewyn. Maar ttge plaatfen Iegt. Iietggebraden Yzyc-rJrnzid,’:tgeei=1 is by nog niet goed, meet by nag eens zyn over- men geizrulkt ‘op de gelfde wy_s voor dye-wpyn dex- gehaald, . ‘ V y r gydeign cvzyciwee} }:;,Gi3skru1d , ’t;geen men up i y‘ _ of zfl, gym,-, J de Xsfiiqngen Vein» etK ray§elko1ylr{:_:ftZ9ru}ter1 - ‘Due in een;Ketel van twe. Amen half water, en ml '1 '°''“‘‘‘1 . CF ‘°‘ 3”‘ “‘“d“”1>"’” °‘“' 5°?‘ half dikke Moer ,‘ men het wel dun , ftoi: dayt‘-cf 5 egt};-°m Zmkmfienfie. -W91‘ " i f ~ eneklontersinz n; oeze'iniuWe‘kete ,ei1‘vu V‘ , “ r ‘ -‘ I 5 4'" _~ 1'. ' ~ - v- A‘ ge tot tvve voetenjna aan den mm. Stook’erge- 0”’ ‘Z14 W.gemai§yker. .i,H1'€7!/}&§“~'W}"v glfummen vuur onder, egrotlerbde Moer in deKea . . ‘‘ ’‘’'‘'‘’”‘ , _ _ , ' te om, en 3.1521 in de ete egint te ryzen,zet 9 I ‘ -I 4 - ' ‘ ~' «- - aw Hier mt kan men 30 , of 37. mengelen gqede gevouwen . _mm_] hebeen om .c mdem, ~ Brandewyn maken, of meer, of minder naar dat Men mofifize eerfieggen j‘v';,e;fi- vufm’ ,Im'3g£ gle .Wy,n _fterk‘is.' Wil.1n_en ze fterker hebben, ' ’ -‘ ‘ I g * YP "’ ' moet menze nogieens’ overhaien en‘-bewaren. Mam: haa1c’er dan _ve1,-der tot veertig mengelen Droefwyn af, moet men die byzonder houden en bewaren , tot dat men no floopen heeft. ‘Daze haul: men op nieu over, en’er 7o Mengelen goede Brandewyn af. ._ I grpotjfie ge4e_elte,van delvqcht jex nit te Lmgen, dear ze nat van z,yn.' Men moeg zorge ‘dragengvdatldig zakjes oprde piaats nietkotid Worden, daarze 0.1:.- ggen, en no dra de zieke daar kennis van_1u'ygt., mofit mecrlr die wggnemen ,1 die koud gewgrden is, en ea-n ere in. e plaats, en die e okrenyis V ' . V in net zeifdeafziedfel, _ _I):$Eovi’r1g'mc§eq:=ter,1.mir1.- . 0"? “it HM: *?/W"- V 1 . i fikii“33.1‘i%i°‘I;.;§2’f’3e’?}‘;?Zk'é§ie’?§g°§§“- 12°53 ' »-Neemsacht ,~of tien1n‘aal‘meer warm waterals te beletten dat de Stoving niet op ’t Be drifipe; Honig; doe ‘er by varfe Biergi1‘t;o_f.warme Wyn- en den ziekenunie: vexkauwe, - moer, en handel’er mede, als met de Koommout; . , , en als zy uitgearbeid heeft, deftiileerze. By Ho- Em ‘verzacbtmde en 7/erkaelmde Slowing. nig most men veel water doen om te doen arbei- _ , _ _ ‘ den. : maar fchoon de I-Ionigyveel Brandewyn geeft, Z19 daar en; .Stov4ng. dI_e goed gs om de hardxg-‘ men riiranicér echter den Tmaak, nietyaan benemen. £3???’ V?“ ‘3;,];-l_-3?-6;" sh?ef‘M11d,s_de‘§ Ondefbwky 0f -S' 0 ‘ 'n3»K nflw d ’htB h - “‘,.¢.‘F’F.. ;.,.1?:‘?v ‘?'s‘' . « .1’ , - denfi, "en_'be1€eI:nt‘4e1:’e‘x: 1\2;):tfé}‘::£:]pyeva11yle3Iyenoil:1 ._ D°=.:npvyf~p Jten watertgot. 036651 d€f<_1€Vi:in1'den Tuinbou‘ een afge— e1k5e°n‘.”.1°°_3 Kamlfle an-Me‘ ;,_ ‘K l9§111.Efl-; W11 knottetak ' eheten‘ ', welkeiiniefnoeijen altyd ver-' Elks e.5“:h‘}“d"°]- M§“,‘”°et be‘ “r .1FdfFT 45”?‘ boden wor te maken. .»V ~ . Z3755“ °P'l“FP5F§eP3 an 93,1159 X QYe1_3s_«:8e.blJ1lj3 '>sf£“():3I‘D'EN; . éviagndflonden der Vrouwen; V3’? 1".‘3k"'”- ; , ' . -A , " H ‘k,‘ 1,.’ I. ,’ ‘_'._“ .',‘ .“;,,*;,.»(" dragfnedn in yxfie 3%: frat; tyfdn37§re1U‘t}:rae{f tgft dereilel E” S‘‘’'””’ ’ 4" 3°“! 9 -"l{””" «R“"b“‘?‘f’7"’ dageln, in. “Di: brengtze vgort ; of Wei doe een '-M“‘g'é"1e7I""? v’ "3,”€;./l€3PP"’8' fchil etje ge -oten Look op e Nave; W” ‘W3 "'99.: 4‘ . .9" ."”‘uPY-',""17.'.' V ‘ o if 8 8 fax %;f’N%;%? —%ae v1s‘cmmNs:T;;; ..e;M§§§;§‘;§§§;‘,f??§g§“afi§§§§‘;§°‘?‘?{;f;’ff*W2 . , , . . A _. ‘ _ ’ , I . , 3 vwaten « ST 0 P I/’ E N D E Geneesmtddelen. Z1e.xRE- «en Lgrhet :oP,rde.Ma3g_ , , .« r / _‘ » EDIE , “en aldaaryfameztrekkghdn Slu‘itmidddm.: .r ' , 4?»: In « 1. ,v ‘ V :—«S T0--V I NG “is? een Geneesr'ni‘ddel:?,.’1tlgeen ' :. _§’m.,,',,g';;,,gm- Unflgv ,;;i¢;;"[1{a,guz;,,g*g-,, V .;-..s.,:; ‘ry-'* .me'n gemeenlyk van een afziedfel van verzach- ‘ ‘ >:ende'=‘en-verkoelende kruiden'maakt, om de har- ‘ Kneu§‘;?enever- -éu‘ Lnnrierb ‘en:',:ren-Hemp‘ diglreden van den ‘onderbuik te verzachten , of - ranaatfchi len, van elks.-eenjonce». :Hak de.vbIa-‘ vanifaimencrekkende'vochten,-omvzwakke deelen 2 en: van 'de.ESu1eer\nzort:e1;*;0tegox,r-I-Iqp;; Scor- Pdinm 3 : zen ;ade'xR,oien‘;~3jIa,11-elks;. eenrhand w)'l;= S 5 s s s s z Heb- -—~—v-<-.,-::.'".. .......... ,. .....,.......... V 3950 S"I’.R.. Hebhende he! 'daai-- no. alles. met"tlen andere ge- mengd , doe he: in zakjes van ene grote 3 9?” .geI:‘mg van ‘fbeletligde deel. Hehbendehet toe- ,genanid.,,: doe’ he: inzware rode Wyn koken‘. .°P ' een derde. J Laarzuwe zakjes koud=1’worde‘n‘,~' neem ’em:!aar na een van, on. nypr het;?‘l~igtJ=5 ‘1.“"F“fl-e“ m-re haiideni; e‘m'le'g he: op.-bet-vaa[f’voeteu hoogi; . Zo men een Stxik vooreen’ kiéin’ dierj 'u_ri1de-zetten, ‘mole: men de dikte en hoogte van ‘den Boom, of Boomtje naar deszelfs grootte neinen. Gy moet den ‘Boom A. tot ‘aanfden grond toe"; aan den kant_, want door‘;he:'D_1erj1noéc a‘-an gzynevtakken be- '_nem,1e.12 '. njakén idaar éj .S:rik .G- van Yzer anifvait‘ ‘,”‘of ‘van’ 'I’o11w ‘op d'e‘pla’ats' _F.‘ ‘_ Reeh; tegen over dien Boom moet gy een andére zuc- ken, j_0f,d3€ll' dighte by een fiok B.-V zult \1afi;~n1a.- ;1:én',‘ive1ké‘ i zn1t‘i_nkeepen, tej hoog_te van vier , bf‘ vyr voeten;in,,C;‘7mix1 , of ‘meet , naat dé‘hoog- te van ’t\Be.-éft dat gy zoekt tc vE1nge'n-.- » ' _ ,.+eI?:91sls9nd1s1da=.nnu<;bv h9§:(9!l'.V. de.§t.ti1=s 2"“ £Mi¢n.o‘B9om a1:..e:‘rx,tzo9g.,buiz ‘e.1Lh.e».1« veéf zetten am ‘I: aim! in de ];e_¢p,;Q.r,\qan ;c_le;r1»BAo9n1 B , _op dat hy niet wederkeere ter plaatfe vain wafiar 113' .12; g9.b_ogen;;De, Stxik"G§.~)J10et;midle1:wylr-door tout]es,of takjes van liiuiden D E. o hareplaats :y1orden?-get}m1deh:" ineze Scrikznioet rruim genoeg -zyn ,. en’op de:.hoogtevan' ?bBeeft geplaiatfl; te won- den, ’t’ eenzlcjvdéat in verwaxdsjvindendez, ende . Bgciam. nIJ1t“de' keep ffpi'ing£_n1et geweld \ sm. af, ‘en’ de'Strik”verwur'gt het. ‘ Men km doze Stiik op ‘verfcheidenplaazzen te gelyk zetten. Zie hot Figuur hie: achter. ' ' . p — Amlere Strik. , bokwaam om.aIIerI:i'fimrmr ‘ = . wan Buffer; te wngeng Men moat voorafonderflellen , 'dac de_ denrghng van ’t Beeft , dat men vangen wil , "een ‘ .aa.dje zy daar een Heg, of Hakhout op zy komt. ' o, ditzo niet was , moefl: men enige takk‘en' van Boomer: ter plaatfe fteken daar men de Strik wilde zetten. " Di: onderfleld zynde , meet men gelyk boven een Boom A. van t_waa1f 1,5 of vgifeiéh v'o'et_, wat: min; of’me'er noog -um dehoo t'e“van ‘tj-Beefi: onde‘x(‘te11en;-hou"de takken an: d n -kant'af,'d-aar her Dier deux gaat‘,'en nxaak aan de'plaé1ts ‘F. twe dunne (terke Touwen vafr, -waar van het een zal dienen, om’e; dc Strik G. aan.vaft’ce‘1naken,_ die zeven, of a‘cht duixnen langgis; en "gin do tweein- denv1ak'is,"‘_ - l ' "‘ . ' Als men ~ge_,en\Boom A. heeftg, gefihliktvmen een Staak van 'gr‘oen~hout,~ die merfdiép in den gtond iteekt ; daar innakt men een keep. in , een voet, of anderhalfvzin den grond in L. ; daa'i- na zoekt men een anderen Boom die tegen over den anderen _ftaat , en ki t, hem, drie, of vie: duimen van den grond in. ‘ 5 men den laatiten Boom nietheeft, kiefl: men een lhuik van een Boom, of-fléekt een Paal in den grond, die?gfi_erl_< houdI:_,\_en ‘er niet uit gaat. Voorts , de eerite Boom moet niet te dik z'yn -, om, te buigen ,~g'e1yk we wat.hoger.l1ebben aangetekend. Daar na zult gy eenandere Staak E. nemen , die van middelmatige dikte is, of by gebrek daat van een hoepel die een derde, of do helftlanger is dan het padrwyd is; Welkegylin de de langte doormidden zult fpouwen. .Daar na- zult gy de two einden ,. elke met een routje. aan een binden. .Daar na 'zult gy twe kleine wiggetj¢s«IL. I:u£I'en_de:fp1eet fteken, digt bynde coutjes, omvde {pleet derfiaak open to‘ houden , ‘en in It midden van die opening zult gy aan weerskanten, dl‘i6,'Of vier yzere punten vafl; maken V, die fcerk , fcherp, en twe vingeren la zyn, of daar ontrent. Gy zult-die Staakzeer £ vaft maken nan den Bcxom -A. .op_ de pleats -H.’ on aan de Stank -B, ndragende zorg, dat gy ze als een boog b'nigc-. - 4- ~ , .- P ,b v : - Danrna 2111: «gyi: een. andere Stok‘)1€n1‘en<,vdi'erzo lzmgnim, :15‘ her pad Wydzisfi ' gy. zohzhemaande ene J<‘ant'.plat -maken; 'en.=kippenze aan de anderekarit in ; Jatende daa1=nahe.t platte ein‘d.té‘gen.d'en Boom A. miten ;’ z'u1to%v het~toutje en-lde1“ne«houtje> C; zo trekken , dat e Booni. A‘ , -waar aan-gy ’t v,afl: .hebt'.geina;akt,,'iich'«a'1s een’ boog ktomt“ 3‘ 4' Alles: dus ’g‘efch1'kt zynde ‘, fzult gy‘een'_keep: in den,‘Boom B.z znnken,,~en bgengen daar met ge- .weld::ee,n. v,-an deeinde van: het kdeine houtje ». in, ‘en ‘t anden cind in de keep van degstok ll Zo, .da: 15- ,’nie,t hoger rvan dengfond zyn .dan drie; of ’_vie_r uimen;,-,aan dat eind , daar hetgagan dekindfite :kant' Inoet .zyn ‘van een voet ,, of.da3ir on'trenl:;_ Maak daar na ee Strik G. flyf vaftaan ’t andere _ ' tonne, —qr.....‘.‘-.A. : a...m_..-.7. .,; .. _ pg. 1067;. .1. **:j \ rm Babfirr .u_ ..f/;,4,,_ W‘, i c S’-TR. geiutiél, _'da’t an F. vafi is.- Men kanze een wei- nig l‘a;ten opgaan in de fpleetivan de Staak E”, of ‘ ze met een toutje , of een takje Vail makeu , aan de twe Bcioinen A. en E , op«de plaats L. ’t Is dienitig de"Sttik dus vat‘: re maken , om zorg te dragen, datzeiniet draje, en men ze vlakihoude. Dus de Strik zynde gezet‘;zuIt gy een Plank K. ‘onde'r de Stok D.» op zyn kant zetten , om voqr een tre te dienen; fehbon dic niet volftrektnodig is. Dit gedaan zynde is ’t Tuig gefpannen , en ’t .is‘.onmoog1yk'dat-het beeft’er deur gaat zonder te woiden gevangen. Voorts om hun de reuk van fMenI'en te benemen , die hen konden».dien wag doen myden ; moetmen zich, voor ft zetten van den Strik , de handen met G-ras vryven -, of met den drek van een Beet! , daar ze zin in hebben. Men zoude ook by" de Strik kunnenleggen , of Ei- keis‘, ofViees , of Kruiden , naar de zinlykheid van ‘t Been, vdat men wil vangenr Zikachttr-dz. _Fl;uur.- * Soar: '/van Sirik; om -vet;/lin’de'nd& Dim»-' I2 wmngm. ' Men moet een foort van Kamertje . of Hokje, da't vierkant is , maken , met vpalen van vier, vofvvyf duimen over ’t kru‘is—enachc‘, ofnegen vee- tenihoog. Men —moet ze ftyflin de aarde fteken, zettende de ene van de andere twe duimen , of - daar ontrentu, en »maken’de2e aan een. vait met M andere Paleh , dieYer van buiten dwers tegen leg- gen. Aan enenr. van de kleine zyden van dit Vertrekje znlt gy ene opening laten , daar gy een deur aan zulfmaken , met goede helling, goed Yzerwerk, en die door toevallen fluit..Aande an- dere kant , die daar recht tegenover is , zult gy een, Ring vat‘: maken , daar gy een Tomdeun zult ‘ --fleken, aan ’we1ks can eind gy een groot ftuk.aas . izuli; Vail maken ; en aan ’t‘ander een Klemhouf, - ' ’t geen‘ gy-‘overdwers Izuit Ieggen tufl'en de Poort en , Zo - de‘ Deur , om de Pourt open te.‘ zetten. dra her; Beef‘: de Roof zal ruikeni," zal't’er in ko-‘ ‘men om ze te vatten, en’twiliende mede nemen, ‘ '22:!‘ ’t wakke: aan het Ton ttekken , en dO0l:dit -inidflel 'c ihout Weghalen 1', Etvgeen de-‘Dear open : Vhieid.;« ’I‘eJ1:m)"nd-.zal de Deur toefluiten pen om — :dit-fnog fc-Ine‘Iyke1-»xe doen, kan-men’er.een graze ‘ ifieen aclater Iaz.-n:va(t -hangen , die daar nog‘meer gewigt aanvgevende, zynebeweging zal verhaa- -fl;en.. -Dez’e«StrIk.vis.g_emakIyk~, .en geefi een on- .gen1‘ak nan «fie Relzigers, die‘ fomtyds 'in- ekuilen ivalfen‘, die _men—'gi-aaft ,' en gevaarloopen van zich >t6«'bé'ZeE17en-, ‘.o£.fze'er kwalyk; hunnen tydv den: Ice abrengeni " ‘ ' ’ is Om W-olsg :z1'e_' .AA_7S_"4' '1. ,vV~ _ ‘_ . ' 851‘ R 010 is een pyp enfiam vanlgizoot envklein 1graan-,- it geengedorft is. Men gebruikt he: Sn-oo 1om"er dé-Paardcn en andere heeftenanede -te [tro- jen. Daar'van' daz1n,komen< de Me1'hhoo_pe_n»,'di,e ~ 'dienftig zym om‘Lanv:1en\te:_meiten-. - In de‘Huur- icedels» met de huurdexs ‘gemaaktmaakt-men _w:xk in‘ en.'Vofl‘en' ‘ye -lokken’ in-32:’ Sttiiieit ’ STR. _ 105; ' om de Stroo en Stroobergen op I-Ioeven re Iaten. Men geeft ook ’c Koornflroo aan "I: Vée--, onfe totvVoeder te dienen. Men geefcze ook Ger-(ten. flroo ; vemgen dryven, dat dibvoor Paarden noch iioejenn goed 'zy , ter oorzake van de Vezels die 11] hunnmtanden komen, en de beeflen beleeten te eten. Deze aanmerkmg words in 't algemeenniet goedgekeurd , en de gantfe wereldwbegrypt niet , dgzt e Vezels van ‘t Gerftenftroo’, dat ongemak aan Paarden,- of Rundremgeven. _ _ - _Alzo '1: Roggefiroo Ian er is , maakt men daar B_1ndze1s.van , of groot troo om de Gets/en.:.e bmden, den Wyngaarden en andere dingen», die . den Landbon betrefi'en , op te binden./* '1: Haves. flroe is zoet en lekker ; de Glasblazersgebruikenzc om er hun Gl.a_s in te verzenden. Stmo velerleije werkem, .a1s,Matten-5 Stoelen, Koorden, Zonne- envzmdere Hoeden, Matraflen, . en Borduurwerk,,_ men vexwt het met vexfchexden ‘ kleuxen. ' ._ I G:/Jaime» om ’r:llérlef' Verwm -arm ’t'.S‘tf-_on‘ 1» v Se ge'u:n,_- Schoon 'iaIIe‘r1'ei'fo'ort van’Sn"oo goed iy, ’on1't'e venven, zyn echter de ene foorten beter dan de anderen. By voorbeeld; he: Roggeflroo is better - als Weitenitroo , aIzo.’t1anger en 20 dik nietfiis. ‘tGerfl:enfiroo is ‘t hefte van alien , aizo de Ieden - langer zyn, maar ,_dik enbreeder. Ik heb eengee-. 'fleIyken.ge]_s.en,d, een man die zeer-handigjlnet ,Stoower)a2en. wift omte gaan, die‘H%1veri-hob Vocir _alle andere prees. .Men moet maken‘,fv;1athetStroo ‘ in den regen niet héeft geftaan..‘ Dies te frajer en : minder gevlakt is ‘t.-. Men meet her witfte bewa- -- ren, om ’c wit in 'cIe'men'geling;te gebruikemr 2 0:};-Stréo Rood te veiweh. 1-’ V _.'V'' V. Men moet Bihfielhduiznemen ,‘dit inn‘ kieini: ~‘ fiukjes doen , en hét ‘den'tyd vzrn een’haifuur kiocn koken ,. tot dat al het verwfel; in he: Water is gel - xaakt ;. daar na moet gy~die4Verw in eenverglaas— v de_pqtdoen,. die het \iux_1'r verdragen kan , en daar v het Stxbo in Iatemweeken ; op heette as, tot day he: Stroo -_de—k1eur gevat heeft. Men maakt he’: in Iaat. Hoe men ‘t [anger in de Verw laat than‘, hoe't meerder vat. Men moet zorgdragen, dac het inJt droogen zyne kleur houdt ;‘ men moat he‘: daatom“iicver hooger , dan lager -van kieur maken. ,_Letwe1, dat men he‘: Sr'oo twe,' o£'drie dagen in ‘ ,Aluinwater moelt latenweeken ,' eer men ‘tin tie ‘Yerw; ze_t,, anglers zoude’ He: de kleur niet’ vacteyn. ’tA1uinwnter is niet ande‘r's,* dan de {teen derA~ Juin .fy1.1;ge.flooten , .en veijs water gefmoiren ; « ‘ypox twé pgtcenwarer moet ‘men‘nem'en , degroottc .van twe ‘Eijerenvgefiooten Ainini.‘ A _ ‘ > " _ Andm Rad: 7.1m. - Gelyk heft eerife‘ food vcel eerr Panmu. is, dan helder rood, en aiis’tgen1ak‘- ilyk te maken , weini in gebrilik is. "M_en.moet nemen,.7Cogheni‘Ile_,‘ ie aany kleine fiukjes doen, S s s s S s 3 I. - ‘ ‘ Men maaklc-«van _ meet‘, of min food rfaar den tyd, welke‘ 1nen‘:"er - ze “la- n _ ‘STR. mod; STR. 1 t’er net Verwfel ‘men ‘t Iang in de verw liet , zou.he::—zwart W01’- zemten fin ‘”“““‘°k°§ ’ (0: inaoet/men’t in een den; dus moey; het voor die kleux-"dienen. ‘H6t geheel mt is Eehaak‘ > d 9“ 315, he: Stroo in , en’t zoude ook gans zwart worden. _ Zo men daar een -gverglaasde pot doen, oen f {Z65 dagen 1a- weinig tyds veel Bx-azieljehont m zette, ,Daarom °P h°°‘‘° 39’ derfwd W3 Vyxv1?11it nemen ,’ Om 11105‘ men“ “*3” W’°i“i5 ‘°A3°xYk~ in ‘.i°-‘1’.“§’,",‘.°” zen trelfken 2 99 er we kfgmi ce hebben. N is: dat men de Violet; k1eur_ heeft. ; _y , Veflnhelden mom” Wm ft in Aluin voor alle klen- _ ‘t Stroo op heete ;_1_s,te laten trekken n met an. t9 VCYEW’-“a het ea ' dcrs, dan heette -asvm een Komfoorfle doiexa? 391 ten moet beret ‘2y11- er- ’er de ot metistroo op te zetten. en ea c Le Vnar Jpfllblnsmm 11109‘ g'f;1inf;:,1;t‘$n ?E;,Ei.a1<\),£r‘)e11, affenv n‘i’et dan drie, viennaal daagste ver_nieuwen- ibY.€H nemenr d‘“.°erfi £9 gig dekleur te laten Deze manier van .trekken is voor allerlex klenren. is harem’ WIS met no 11155:: %choon ’t koud is, Zo de Patten mzrzaar.i,11VES’ het,9Froo laat trekken "amen" SW00 vat d?Z¢n'la1t- dgeen-Moerbeijén niet hoog genoeg-zyn, om_91.aar 1n te kU‘}nena en :9“ €,°1Yk “.15”, (Net ade . 33; w ' :a1s zy eerfl: .’t niet te-gelyk»onde1"k3!1AQ33“,a :‘“9e““°“.’tV311e‘d.‘}5 Ran vindel! a 'ma?§‘(:m,t° ffityvw ¥,I,:,"_ By gebfek gomkeexen , op dat een van de emden n1e;:brn1n- 5“~‘vt dc Wynpm ‘n audere rode Wyn nemen. ,der, darrhet finder ZY- .. V:-m mete ’ moat ndekl ur is Deze maakt ‘die ‘Voorda blauuweklmr. Deze lgleur k_an men n;_et 'd1° van Beefiebloe - '6 1 'k‘deee»rfte die be- maken, om dathet Stroo van blnnengn de’ho1l_;_g- 'k1°“‘~V’V W61 : ma“ met geyyd ende tvvede dan heid kleur vattende , deze het groan In de Plafits ‘er het S300 -vat’ dam de m eleerfei hoogte -vande van blaau maakt , door ‘t me”.§en ‘van Stféio dc de"de- "D"? Stmo ‘gin vghebben niecs anders kleur. Maar zy, die moeite w11len doen omfraje zelfde kleur wlllen 1591’ 5“ ’ - » “it :3 ‘-halen; kleuren te maken, nemen Stxoo datzoxegekleurd, . te doclenk, day-yfir §§:1eO(<)1z;:‘g1e(1;ee{a7xé«;‘:t‘:’;1 vyf ofzes da. 315 ik hier achter zai zeggen. Beiochtlgelride he: .en ge y men e 1' ’ ' . ' ' voor het 0 enen ma en zy et me gen lang moet 1aten_; op daf: 36’ *1? llliffgz 1;! 2?; :3; ‘,f§f§;gfio1yna glad, gt‘ met her He’cht van een maakeheid vatcen , xs l3E‘,§ctJemid€5'e?°1n_e§‘ve1 in mes , aan‘ de um; daalfiheg gelykfi is. Nemende rgen llllt te halen, en ‘ht 13 \ » ‘met een een Pennemesa d“ We}: mg.“ fnygen» ‘if .39 Se “kk°“' ‘ eenhout xuwe zyde vanVhet'Stroo, nan et mnen evan I: » Jlvar Goudkleuf moet1nendevdvott§d1eK3‘;aam mm .Stmo 5‘ omrdaar het Polyfthout over te krygen. nemen , dat de_ Verwers 1:11} Clid r .-fie Vefweh Maar alzo. deaandere, dat is,Vd,€ bulteflfie KQHCVHD fgeelfhout Eebmlken ’ Om 1e K ‘egeyyzeer fraai :hetStroo,uitne1nendVg-lad van natuuris,en metkan 3&3 ‘is getxtxl/xevi Ihlkies doen, diouden, ale wVerd~het gm £3Pie"8€l:i1‘11::~ effaaggf . 11170013 V . ' ' . a n als men et troo zou e ‘yge In ‘her “1 ‘vats’ 3°12?“ ’ t9: dat 6? de k]l.;ee‘:1r 123525: 1z§e‘§j§§1:§aié glimmende oppervlakte van het’Stroo haald’ enmetfer tbereldstmo mgee L'id‘teen te .met een Pennemes daar afnemen. Hierom meet ‘men hem anfen rseggg §e°§1'§ch§§ isl hetstroo zeer dik zY"'- 6“ hetleggen in em V5“-V‘ Jaten gm 3 Z0 ' emaakt. ~ Your he,’fi:.el. moat men l‘1,:t$Ear‘x:eI'l1.e3 ozgadkvfirif :6 zellvoéantixflzeeo nemen, daneen tmquin bhau Nerprum. Men moet zean . ’ " ~ f eh; floten dit en zetten he: in . ' - het1neenver- is dat m Water m 2 . ./tot dat er de verw at‘ 13,. men moet y kk 1 to‘ d“ het gans ,5 game; V:- ‘ laten weeken, vets water .te tre e 1, laasde P0‘ doenv het S“°° daarm - I d;e rootte van twe neuten on ‘V ’ Saffraan m Iaten ko- ten. Men neme 3 . . OP hefle 35’ ‘’f ‘“e}‘ m°.et er - , at r om daar In uwrberend Stroo d“’::fie ‘;:;%*u::n;;:k%;::;::::;S:: .:ee‘:x'E}:‘§r?¥2),h:etfe;5- Le=aa;,dez.eg1eu= W van een em ' ' " ter moet l2l- een v fchoon grflen E555‘: 3 5 me“ 33”“ 39° 18 5628 Heme“ $33“) file mg" m Wa — . ~ W ' .dat te voren in 9661 E°V°1'Wd‘5' {en 1;o1§en , zetten’ dlt Ln eenk;’(°‘51,:a:&:5p¢? t 31:: gs/Iagxafifdgegorgdragen, dac men in gen'c:rle_:i VCIW ,do§u‘ser net Stroo In , entre en o ‘ P het stmo moat men koken, om dz‘ km nmpek, ‘£61615’ ' : ‘ merken ' dathet Stroo bereid zyn- ‘zo dat gy ’t nietzoude kunnen geb1;1]uken. »Me.n ' Bil X1105 33“ 3 V \ - ook niet al te heet m (en-. de , ECW1‘ men heeft 362:6-gd at gig; lntrgfgrfixlfi Amfiirdcfiffraroen. Men moet nemen Spaans« .1°°g V3“ gemene 33 heat 15 g r r; en echterzY‘ ‘green dit in MY“ late“ fmclten " dam” ‘met zehfi eenzefr (gc’h‘o:R;1 fife? file“ ’Stro%e plakt Dus smen’e1: een klein g133Si¢ BT3Y1de,‘(71VYn 10 gletgna 0* ne eur vcr 16 y . », \ -' '- * ' V de ' en aar in uw troo, V V- -‘ V V ' ' ' dan wanneer men overgehaalde Bran WY“ 2 km dxekleur geen dtenft 5196)!’ , ‘ A ‘ 1 ten trekkem Z0 gy he; st,-Q0 ,;u‘u:§rties toefifgt ,- ‘due met de naald‘, met zyde d1;fitIt:eek';1:l,Ee1'cl1 Wemig hat fiaankoken, Zakhet W0! 9“ gem“; - I. . H »' ,.M -,~,, -‘ daf I hoo roen hebben dat‘er fchoon uitzleg: ‘ “14?dmI'to?:gre1 kg11:elr'zl1al1?d":'(V:It f11\.vIS‘et::o infieeiten. E5232: meg Igloet Zofgdfflgehi da‘ men,‘ “fife mg We ls ge ’ IV dies 1 t k ken 0 dat het niet krimpe. ’t 305 War d: Vwlet Ialmr; Deze maaktmen met 11 aa 0 , P _ . b d vem is op dz: V - ' ‘ de pot tefluxten, waar In ey _ . . « h°“”v "g°"“?me“ “‘.a“k1e.me.&ukJ?s doenn-me?’ en 9'“ d ' B andew nniet‘vervl16§e- V1 -I . doet‘ §°k§" l‘n' ‘rvxvzf :2$txf;Fg?a;:i}e¥;!o?$e%b<:}\:e?d LL:-at dre:Azyn}i'meen weinig W fleen vi-an (1055 53‘ , 3“ _ _', . d . - ' » V - - n‘;:;Doe’e:7na,uWeér eweekel §;_m'9',‘9m he: op heete ;xs_te laten ttekken. .1115 {Mv7n1>¢NIfl’ Week‘? - V» ’ nut mag: may gelang. Wat Spaansgroen in , en laat hetnog fen ‘t hoofd en de fchouders gelegen. Men neemtx was weeken. Doe daar na in‘ di: twede Trekzel ze fomwyl voor de keel,Welke het mwendige van _ uw‘VStroo~weeken, ten minfte een maand lang. _ War Scbaarlalmt. moet men nemen fcheerfel van hevxg. ' , Karyn , of 'doen’er Scnarlaken fcheerfelin ..en dam‘- na in Brandewynlaten weaken, tot da_I: de kleur we] is gevat; daar na meet men daar 1n Stro 20 lang-laten weeken, als het nodig is. den hals is. Zy is, aan enige ongemakkcn onder. Remedien war dz angemafifien aim) dz Stroi. ‘ I.» A15 men ziet, dat men he: {pog niet dear kand h M R (L L t B f ,h d d ‘ zwelgen, moetimen het Imperiale water van Kol- ik:v°o:xlel:'c):?‘$it in one gefuikerde Confi- men , de kolen nice meet dan half 8¢V°"" ‘Ye’;- gjg men begin: recon!” en: en «la: men rnoegtzmz ten ze all: in een: u re koken . zy_ een In r 20“ name klcur ouden kI!E"’- ‘“ mm 5§"’“d n ' 5: loopcn, van de Syroop te men an ran e . De Kandyfuiker is niet under; , een elm- Rallizeerde Suiker. Neem Koningsfullrer. 0 _f¥n'= Suiker. laatze in can genoegzamc_men:gte_Rivicr- of Welwater token, tot Stroopschlrte. Giet deze dam: in {choue potten mt, was; in gelagen Vim Heine ikokjes zult Ie en,of tonnes zulr fpannen. Laatze enige dagen’ i ftaan , zo zultge de Kenny- fuilrcr , of gek llifeerde Suiker aan de flokyes vinden , en ze at at’ doen , of ze op een dxoge plans bcwaren. Stuff my 0:11}, of gedrcaile Sailer. 4:141:71 a Saccharum Peuidiamrn enAlphemc. Neem twe handvollen Gerfl. was ze wel in_h_eet water; en doe ze in een helder Wel , of RN16!‘- water koken , den tyd van een half um. Hebben- dc due na uw kookfel doorgezygd , zuIt_ gy daar van nemen drle , of vier onden ; en die in een Pan hebbende gedaan , zu t daar zo veel witte Suiker by doen. A15 zy hee genoegfame dikte gekregen , zult gyze op een Tafel , of een Mat- merflcen ulcgieten , die gy te voren met were A- mandel~olie hebt beltreken ; hebbende daar na uwe handen met Styffel-poejer bevreven , om te maken . dntze van de Suiker nier branden , die gants hose: is, zult gy ze kneden als een Deeg en _uitrollen, an rollcn, die gy aan verfeheiden {tolqes aan de Muur, of Zblder van 't Verrrek znlt hangen ,_ en dezelve drollen, of 2:: enegedaante geveny 3!: 11 behaagt. _ Eigcnfcluppm. De Suiker van Geril: is goed in de Verkoudheid , om de fcherpte op .de box-it te verzachten,—en de fluitnen te doen f_chleten_.dle'er op zaeem Men neemrer een klem ftukje van, '(geen men zachtjes-op_de borft laat fmelten. Om gazed: I(_aud_yfiu'k:r te liazen. , Men rnoet ze zoeken , diedroog , een Wéinig lmerig . zecr wit , ]'lCh£- te breken , aangenaam zoct van fmaak is. Mennnoctze met nemen, die te decgachtig in do mood is , om dat ze te veel net Styfiel is verualit. 0!}: mm Suikrr. Men fnydt een eind van een grote Citroen , en that al ‘I fap liebbendc uitgedrukt , vult men 1.e met I nc Sulker , of geftootcn Suikerlrandy. Daar na ‘Joe: mm: in een kleine Poflelcme pot, en doct SUI. dc Sinker, een kwartieruurkoken op kolen, dun veranderd dc S_uiker in een Olie, die nooltllolt, en uitnemend 15 in zwakheden , en pynen in do maag , voor de Verltoudheld,‘ Zinkingen, Kam- nen. invade borften, enz. Auden Oh’: was Sui/Ear zonder mmr. Hol een grote Citroen uit , en 2: met Kandy. fuiker hebbende vol gemaakt , die geftooten is, brengze in do kelder, en hangze daar boven een Kommetje op ; $37 zult daar een Olle in vlnden van een finaak , d e wonderlyk is van geur en voch- ten ; en ultnementl in Kortborftigen , en die Long- ziekte hebben. SUIKEREI, CICHOREI , CHICOREl,.of Ci- cbnrium in ‘t Latyn. Zie de foorten-in Liubmr: Kunftwoordenboek. ’tIs van dat foort van Pianten , dle zaden -2on- tler huisjes, en bloemen met een vlak blaadje bo- ven op de zaden in een bolletje by een dragen , die flranlswys gefchaard zyn, en melk geven,-,als men ze lrwetfl. De bloemen komen opndezyde van de takken voort; als 2 de takkénropkmvte fleeltjes afzet, op korte flee tjes voort: De Kell: der bloem is als een famengetrokken znadhuisje ; de zaden zyn boekig. met een navel, en -hebben de gedaante van een Wigge. Ennm: hoort hler ook onder. Ziev ENDIVIE. De Wilde envTammen zyn de gemeenite.Cioho.- relien. Die geteeld Worden in de Tuinen , komen met blaclen uit de aarde , die naar die van de Endivie gelyken . fchoonze fmalder zyn , en korter, en rond- om minder efneden , hebbende {lam en bloemen eveneens. e wortel is een voet Ian , van bin- nen wit, tederen-Wat hitter. Zy b oeit; in de Zomer. ‘ ' a s ' Als men de Siiilrereiwortrel koolrtyin Wyn ,zetze gal en lymige vochten af. 't-Gedeftilleerduewater is uitnemend in de hitte rvanrde-koors , en de Maag ; en raau gegeten is zy goed' voor de Maag en dc‘ Lever , gekoolrt verlieft any hare openende kracht. Zy is zeer gocdvoor heete gematigheden der-Maag en Lever , enrdoetaan de koude~‘geen kwazfd. De bladen van buiten’ opgelegd zyn goed voor Gezwellen Zweren, Onttlekmgen. , ‘ Elk et hoezeer een afziedfel van Cichorei, als een ledfel gedronken, hun dienflig zy,, die de Geluw , of een -heeto. Lever hebben. ’t:Sap van Cichbrei om den tweden dag nuchterenr ge- dronken , bedaart het Bloedfpuwen. De Ciel1o- rei gellooten, onder de linker Tepel gelegd , ge- neeft de pyn van ’t hart. Men zegt, dat het af- ziedfel der wilde Cichorei dikmaal gedronken , dc kleur der Vrouwen blank rnaakt. Men heeft vcrfcheiden foorten van tamxne Ci- ehoreijcn . die in hladen en grooite van den_an- dere verft‘:hillen,maar die evenwel ene fmaakhehy bcn ; en die zich op ene wys tieren. Men doetze alle in de Herffl en Winter in de Salad'cn’in de Pottalie, alszc maar..gcelgewo;;<;n i SUI. zyn, en gevolglylt mals zyn.. Men onderfabeidtze daar door ,. dat de me zyn wit , en zeer mange- naam,, en dé andere groen; deze zyn. dewildfle en kunnen belt de lroudevelen ; eni ezynbreder, andéren {mailer van blad; enigegefnest-,.andere nict ineden; enigegroot-cn andereklein-Bladlgez e- kruld. Zy fchlkken zich ‘allevry wel naar allcr ei foorten van gronden. Men teeltzc niet voort, dan deur za . V ' V Ha: mm dc tammr Cirbari, antler: Emit“:/ie /Eweeb. Men tecltze van zaacl, "daarna verplant men ze , om beter uit te floelen , doth men‘ moetze _niet verplanten, als ze nog klein zyn ; want zy vacten clan bezwaarlyk en groejen niet {terk voorr: ~ ‘t Zaad win: men van Endiviedie '5 Winters is overgeblevcn , of '5 Zolners onder glazen is voort» gelromen,‘ en'daar»na verplanr. Ditgeefthetbefle zaad. ‘ Als de“ zaadltruilren tot-byna hare hoogte zyn gegroeid,'worden ze ingetopt, omze te meer ' te doen uitgroejen. Men zaaid Zomer , Herftt en Winter Endivie. De Zomer Endivie wordt vroeg in 't voorjaar ge- zaaid , en tegen her bevriezen veeltyds met Ra- men bedekt. Deze fclilet dra in ‘t zaad. Daarom most men tot Zomer Endivie , breedbladige Krul Endivie zajen , want die {chiet minl't deur.- De Herfft Endivie word: met her begin van Juli ,‘en de Winter, Endivie van half ]uli tot ontrent het-laattt van deze maand gezaaid : want van het later—ge- zazi ltomt zelden iets te recht. En dewyl ‘t zaad ongelyk van groeiis ',. vindt men dlkwils onder 't Herffigezaai, kleinder planten tot Winter Endivie. I-Ieenieu zaad is ‘t doorfchieten meer als ‘t oude onzienhevig. «Daaromvmoet men «geen Zomer En- divie ~van eenjarig zaacitelen. ‘ Maar verkiezen daar toe, '20 wel als in ’t» algemeen; driejarig. - Als men in droog weer verplant--,-r:moet men ze inkorten , geheel doornatten , en alsda‘n~de wortels -rondom door de narde flingeren, dan zullen de .Pl-anten, van- aarde oiuwondem zekerder groei vatten. Zie Aanmnop Luflhofi - ' Als zy bladen genoeg hebben, bindtmenze op -meneen Blezemat,~ of Teen, optwe,ofd1-he plant. ;zen, naar »dat« clebladen langzyn, om gcehe \vof. den. Als zy dns gebonden zyn ,— warden ze in den It d van vyftien, twintig en meet dagen geel,naar 1trliet.vroeger:, »of latch in ’t jaar, en ‘t warmer, —of min warnvis. 4 -Dewyl de zelverde vorflniet wil veien , delttmenze met droge Melt, zo dm als dc rvorfl begiut tc komen; ‘t zyze gebonden , of on- «gebonden zy. ~Als-‘t eind-van September is geko— ,men-,:plant men ze wat dicht by een , onrdat ze zo groot en wydmlet naeer .-uitgroejen ;~ als in de Zomer... Zo men in de W intenenlge Planten kan over houden , meet men die in ‘tvoorjaar weder planren, omler zaatvan te halen dat men in de Zo- mer kan by»tyds ryp hebben. Die eerrgoedp Kel- -der hebbefl. doen wel , dat zy ze daar-in lluiten: marom men_ze die!» by dexunderezln dielielder plant? maar dfedeze.niet hebbcn . moeten zicl: vergenoegen , metze met droge Melt te deklsen. Z0 date: dc vorft.-nlet kan deur dringen. Jitdere mmin-.om Eudisgie I: nit». . Men zaaitze irrde l_ence'op bedclen , die by!‘-lei-' ningen leggen , en alsze zes bladcn hebben, ver-’ plnntrneu ze inwelgemeite aarde, achtien duinfen van den andere, brekendeze de kuop uit. Als ze al wafl’end de §anti'e grond bedckken , moet men ze binden . n at alle voor de vuift op , maar de flerkfte en groottte eerit, en laten de anderen nag Wat groejcn.‘ V V ~ ' De Endiviefchiet in grote hitte wclfdcurren als gy zief dat ze wil in ‘t zaad fchietcn‘, zult gy op zydevan de Plant een gar graven ; en zezonder ze- uit ‘den grond te halen in den“gr‘ond‘leggen,‘ en laten ‘er niet nitfteken dan de toppen 'der bla- den.‘ Zy zal data in korten tyd geel worden,en‘t fcliieten zal belet zyn. Maar netheidshalve zal bet belt zyn ze re vorcn te binden . op dat de aarde tuifen dc blnden niet in valle , 'tgeen maken zoude, datze moeilyker ge- waffen wierden , eer dat men ze gebrfiikte. Gy moet malren , dat ze alle over ene-kant leggen, en de ene op_~de anrlere,'gelyk ze geplunt zyn, be- ginnende aan de ene Jwnt» van her bed , en eindi- gende met het ander , leggende de swede op dc eerfte, de derdeop de twede, enz.5 ~ Men’ vindt nog twe andere manieren omze we! to laten-geel wordon Voor de—Winter. De eerfle is; dzztgy ze, in ‘t begin der vor-it. naar gewoonte gult latenbinden ; hebbendeze daar na, ’ernaacl1t, of tiefrdagen uit enomen, zultgyze op ‘t bed begu- ven; darn gedgiend heeft om ‘t zaad op te komen; makende een lrleine rap door ‘t bed been , van de.dikte'der Plant pfiie van een duirn , of acht breed is , of «daar ontrent; beginnende met bet ene eind , zult gy‘er uwe Planten,de ene opzydc der zmdcre inleggen , zo datze malkander raken zonder drulrken, en een weinig fchuins. Dit ge- gedaan zynde , zult gyze met aarde delrlren , ma- kende een andere grup voor een twede ry , waar in gy nwe Planten zultvleggen,"gelylt‘ inde eerfle, gaande dus zo =lang‘voort ,' als gy'er nog hebt. Daar na zal ‘men all‘es‘ontrent ‘vier duimen (ilk met goede 'MefE'b'edekken‘ ,' die men-eerfl: uit bet’ Sta! heeft gehaald‘; en zy‘zullen in lrorten tydgeel worden; Z‘o"gy ze met enig*Stroo wilt bedelrken, op de wyze van een Dak . kunt gy ze voor g-rote Regen bewaren, errzy zal lang duren zonder rotten. 'Als gy’er ten uwen gebruilre van nemen \vilt,zult gy met d’e laatfle beginnen , die gy hbbtbegraven. Nemende zevmaar voorshands uit deryxiie gyne- ‘gmven .xult* hebben, op een gy-zult’er ‘t rottig-e af doen , ter~ laatfe daargyzeop nemen zult; eer gy ze in uwe 'rfvneemt, omzena de-Keuken te brengen. '- Dctwedetwyze, waar op men zelzmger bewaren ‘kan , znl firezen ze te begraven aan ryen, gclyk iboven in sand in de.Kelder »,~ -leggende ac met de T t.-t t tt -3 wortcl 1.6 O V _ = ‘ ‘SUI. ’ I xvozteii om i-ioog V op-d‘-it he: ma t1ifl'en"aébIacl‘en gra‘ért‘fi'h\B~‘-‘dervehze Diet Van de V093; in 0!” _ _ _ _ . .. . V 1 als eind van Mei fchietenze in ’t2a’ad. Meuig eet dc’ N“ 33 m Zltten ‘ enft ‘$5.: ,“‘,,§‘§’,Sv"2$;1;ti\‘/‘aieityéver fcheuten tot Salade, als zy jong en teer zyn. menze Oidlm Me’-1 hoe t 8 cl viegr vingeren dik - Men zaaitze in e‘en.lofl'e‘niet te vette gmnd, 115°“ ‘C 9”’ ’ 315 er hetdzczmedaan is'tgenoeg; waar'inze_zeei'langgxoeijen : mm d‘e gtondinoet °v=‘*e*t'W;::1': ni§Ft=~t‘*'°"¥‘5 orvexe-mm:en~? cnjfltst gy ‘flerldulde wortel omhoogwe1a'ffchud' en, Hierom worden ze beter 111 klel, als andgronden 3¥’r»’er’ai‘«‘1ettg3andafFel dze"e":1::2 - ’ ter - 1- drieuren. Zy geneeft de opfigPi’i‘:l‘€d‘;*::‘:‘;:; . gogfi ' V331: 3“e"1°‘1°']?°lykcn'pynl: el van d~ienBal4'e111 mofi ham d-rmkcnde C? ~b?:daart net-braken . ,5 mmgensr en '5 avondsd Igeren van de Long» de 85¢“ €°‘1‘m“5°“ee.n C zdelon ‘ zy verfterkt de lrwalen der darmen. the {Sn fogdt Wuymen als Maag , _bevoi-dert de.k<:ie! vghrmnen belmgt, men mcnzc xnneemt. W3! at cmaakti ‘op de Na__ kan’er een ComPtes véinvlin gaze Remedie in de \‘€He88°“- ‘Men hes t etelt , een Pioe genomen. , .’ ~ an v Sympacme_ ’:SYMPATHIE. Poeyer v 1].. Mien die tot nog toe van dat wonderbaar 8° 3”“ hebben gehandeld, hebben hun heft gedaan : 0111 _ k d‘ e redeneringen de wear-« ggiii aia):(:1ai1I1a:te1ut§e\‘:7‘;rzleg11 ; en gelyk hei moeilig wk zelven durfter en verborgellg en de ongelow *9"-8“m°‘m.’ 2° #6 Nam“: ‘ll: kegerd noch over- ge verftandigen met hebben 6 Me D. 5; tuigd door hunne redenermgen. Deda-1 ‘u. get aw meerder Juiltheid hebben g6 Pm en‘: “mail-e lheeft hy zich met verltaanbaar vgor a , Ion. foorten van luiden gemaakt. -051 d‘*§m3;t3ad‘;t3“nen 55". g°‘,°°f geeft’ Waar‘ van men ge wel a1s.van.’t hem-_wel de reden*‘ma_g»vergen s- 3:: e ondememe gehema -’t ‘gem 11? buuwt ‘$31’ ' Z ‘ gionden. Bereiding van de Simpatlv‘utf:’P0'}""" Men moet nemen goede Rooml'e_ Vltrlool . die gckalcineerd is ; of Iievenlilell Z‘-“"°,“ Z5 V3“ ?Y' ne overtolligc vocht , zettende ze ting s ‘$211’ dagen aan een mdeZon, lI_1 83!} 313$? 99» ‘fdein geiloten is. Men moet die VIIIIOXO in fetn T in Bekken met Regenwarer doen fine ten, :1 en een Pepeizhnisdeurlekken, hebbende ontregt E611 once in eempint waten gfidfffifla 91} Z°— ‘ m 3 °' mervig , dag men ene genezmge wrl ondernemen , zal men dat water niet by.;-‘t: vuur brengen 3 0_111 d?“ het noch koud,noch heet mocezyn: maar meen juilte gematigdheid tnfl'en koud en heet. Daarna zal men in cm Vitriolies mengfel een L_ywaat doen, daar bloed aan is , dat uit de Wond IS gekomen. die men wihgenezen , en;men za1't Wel deurnat uithalen. . _ Zo devgekwaite ver-xran.de;.p1aat8 15. '33“ men ’tdoet, zo dat , .na dat dat eerite Lywaat van zyn blood deurnat zis , men . geen ander kan hen , z-.11 men zich vergenoegen , me_t het zeme Lywaat van twanlf‘ tot twaalf men «In dc 25 2° vocht met Vitriool te Iteken , en dat L waat In een gematlgde plants tehouden. _tGeen. aar w?in- dei-baarlyk_ in is, is ,:dat zo memgmaaloals men at Lywaat'er in zal_ fteken, _de‘bgekwetl'te in de Won- de ene verzachtmg zal vmden , welke het verhng den van een bekwaam_Ch1rurgyn aan een won -reeft ; en de Zieke zal UL korten tyd, door de on- glaardeerbate Jrracht dc: Vitriool, geneoen Zim- dndere-éereiding ;"a_fmmg}':I ‘me: dc Eu.‘ ' gelfe Vitriaa . Neem een ond Koperrood , zo v‘e"el‘ineei-.., of min als gy wi t , {toot he: zeer fyn, doe dicT’oe- jer in een papier, rleg dit papier, waar in bet Poe-. jer is, in ‘eenDoos., of ander;Vat, bekwaam om he: re kunnenhouden . op _dat hct niet omvalle, noch mendaar uit fl:orte.- Zet deze poejervmet derzelver doosin de .zon, en als ze niet meet op- geeft, meet men ze ‘er ‘uithalen, en ze niet meet in de lucht laten ‘flaan.. _ ' ’ Met doze ’poejer’fiel'pt-men 'alle Bioedvloejen, al was’er een ‘Arteri afgefneden. . ’ Men xnoetze leggen op de bloedende ader , of flagader , met wat plukfel , leggende daar een fa-‘ mentreltkend middel op van fynen Bolus, geze-I gelde Aarde , Wit van‘Ei , Wyn-azyn , leggende daar een Compres en»Verband overheen. ' zinderwflereidinge. Mon most nemen Koperrood , of _Rooml'e , of Duitfe .Vitriool , die van Engeland uibgezonderd, die in"de voorgaande poejer komt , en dat in zo groot een menigte als gy wilt. Stootdeze Vitriool fyn , en zetze in de zon , op de zelfde wys , en met de ‘zelfde voorhoede,a1s hier voor-isgenegd. ' Neem ter zelver tyd Go_m Adi-agant, en ontrent zo veel Koperrood 12 2a ; ‘itoot’ het_fyn en zn‘th'et door een zyde’Ze’e£, laat deze' P0616! den ganfen -Zomer in de.Zon ftaan, op de zelfde tyd, en met de zelfde Voorhoede : meat in een ander Papier en Doos. . _ , Dit gedaan zynde, als gy de Poeger der Simpatie wilt mengen‘, moet men we gelyke deelen, van die twe Poejers nemen,enze wel met den andere mengen. Zie daar hoe de Ridder Dr éy _de‘ware Sympat-hie gemaakt heeft. Hy heel‘: aarhet ge- bruik en de redenen van befchreven , om -te toa- nen dac het gene Toverye waar , al was ‘t fchoon dat de uitwerkzelen daarvan wonderlyk waren. Eggeujz/mppan ‘der—Poejer Sympazbie. Zy doet hot bloeden, gelyk de voorgaande op- houden , als men ze op de dcelen legt. Zy hour hetvloejen der Vrouwen op , als men van ham» bleed op Lywaat heeft, en daar de poe- jer boven op Iegt ; men moet dat Lywaat da_arnz bewinden. , en ’t daar na in een fchone en zuivere 1 . - Pkgrsdkigtg-leaner; bloeden uit de Neus oplmudon, als men 't op bloed legt, datineen Neusdoek, of an- L 1; ' V eloopen, ’.t geerr men bewinden iiiec:et.yW(:; 1:511? denrlieken-dqor dat zelfde L — waatheen , de plaats doengewéar Worden, daar. e Pocjer toe aangewend is. N Het doet nog ’t bloeden van allerleue foorten van wonden ophouden._, al was men zelf met by den man die bloedde,-als men maar van zyu bloed op een Neusdoek ,.of Lywaat legt , en men daar die poejer op deed. Men moctze bewinden ,5 en leg- . genze op een reine en zuivere plaats. T .. T - AA N. is do Schors clar Eiken, die gemalen wordt, en welke deLeez-touwers , tot hun- ne Leerbereidcry, en de .-aanders aan Netten en _Zeilen , gebruiken. , T A A R L I N G‘, of C1, lus. Zie Hubnm Kunfb woordenboek. ’tIs een gourd, ‘t geen by duim, voet, roede, enz. gevoe , een vaft lighaam be- tekend, datinhoogte,of epte, breedte, Iangte, evenveel grootte heeft. e Landmeters , Aard- werkers, vafie roeden rn zende , brengen ze tot Teerlingen , om’er dejuille nenigte van te rekenen; en gevolglyk wat’er ged in is , of gedaan moet worden. Dus zegt men , zk zal een , twe , enz. Ryksdaalders van de Roenc hebben. Ditwilzeg- gen van de menigte van’. verkochte , gekochte, geruilde, of’: vervoerde. ] en zegt dus een Tant- ling roede , dat is een r scde door een Taarling vuitgemaakt. .T A A R T , een gebak geen tot een voor- na- en tufl'en-gerecht dient. en heeft ‘er vele foot- ten van , gelykive zullen ‘er uchter doen zien. Om een Taart toe to ellen , moet men eerft een _Deeg weten te maken die daax goed toe is; en zxe daar hoe men ze get led maakt. Men neemt Bloemenmeel, en men moe‘ Weren , dat men op drie ponden Meel gewoon is Is nemen twe ponden en een half Boter, en dus aar gelang. Men ver- geet geen Zout, en doet’e enige dojers van Eije- ren by ; men bevogtigt he. alies met koud water. Als de Deeg wel is gekn:ed en handelbaar ge. maakt, rolt menze uit, en dektze daar na meteen boom Borer zo dik als zy zelve is ; en als zyisge- fmeerd en gevouwen door n\idden,de einden 2yn- d_e op malkander, en de Boéer van binnengelegd, zo rolt men nog eens en emaal; daarna vout en hervouwt menze tot vy - en zesmalen toe. “Daze Deeg is good vo alle Taarten. Dus inoetenwe nietmeer als ‘t nderfcheid der vuIfe- ‘ 1 .s:.:.;i*°::::".;.i“:z:‘.:.':r: We Mr I 4/fer;/ie Yuan. Snyt de Afperfies in kleiile flukjes, laat ze treks ken in‘ water. Als ze uitge kt zyn,' doezein een Kaiferol met Wat verfe Bot§,en een weinigMee1 roerendeze fomwyl eens oi . Als de Bots: magi is, zult gy ‘er Wat Vleesnat met Zout en Peper by doen ; en als uwe Afperfies gaar genoeg zyn, zulc gy ze op uwe onderkorfl: doen , en dekkenze , en doenze naar geyvponte bakken. _ Ifgnfituur Taart. 8 Egan maaéit een F‘ond_e1-ko.rfl van Deeg die ma- er , men oet er Poejerfiukeit over , en doetfex daarna Konfituren over, die men wil Men doe; '91’ - 20 men wil een weinig gekonfytte Citroen- §.“Pkd“"“§{‘°ePJ¢5 Overheen , en nvervolgens m my “-"- V e" dekf .d€.T.aart_ met :een korft , 9 NY‘ Eemaakt s °f,1fl.9Fb10€men gefneden; i . TAA. 197; i an men zal hetymet Eijeren ligtjes befiryken. Ge- lyk men nlets heeft te bakken , dan de korfl, moet menze niet lang op ’t vuur iaten ; en als zy is gebakken,zulc gyze uit den Oven halen, omze te fuikeren. ..Gy ,zultze’er nog een weinig in la- ten ,en zedazl-r voor een tivedereisuitgeI1aValdheb- bende, zult gy ze, nog eens met Suiker firojen,en zettenzeheet, of koud op. ’ Ker]? Taarh Zuivert de Kerfen van hunne Ttelen en fteenen: en doe ze met zo veel Water en Suiker ftoven,,als nodl is. Als zy koken fchuimt ze,enlaatzekoud Wot en. Laatzc daat na netjes op een onderkorfl: van een bladderendc korfl fcheppen, en zemet een korfi: hebbende gedekt met bloemen gefneden, en met dojer van een Ei geflreken, zult gy de Taare laten bakken. Als zy gaar is, zultgy ze van’: vuur nemen , om ze me: Suiker te beftrojen. Heb- bendeze daar na nog een weinig vooraan in den oven gezet om te glazen, zult gy ze uithalen, en ze heel opdiifen. Anders. Neemt van de befle Kerfen, en de lrorftgemaakt hebbende, beftrooize met Suiker, leg’er een laag Kerfen op ; en daar na weder een laag Suiker, tot dat de korfl: vol is ; vergeet ondertufl‘en geen Ka- neel; dek ze dan toe., laatze gaar bakken. Dns kan men 2: van Kruisbeijen, Aalbelfen, Barbaris- fen, Aardbeffen, Pruimen ook maken. Auden. Neemt twe en een half pond Kerfen , doe ‘er de \ fieenen uit over een platte pot, op dac her lap niet verloren ga, 3 Befchuitjes geflooten, 3 pondSui- ker , I load Kaneel ; toer ’t onder een ; leg ‘I: in de kotit ; dekt het met een deeg , en die hier en daar ’er een gaatje in, en laat het bakken. Afrikaa: Taart. Neemt Afrfizen, haal’er de fieenen uit ; Iaac ze in een Pan ftoven met genoegzaam water en Suiker ;' als z gekookt en koudis , windtze op, op een gebla‘ erde korft. ‘Dekze met eengefne-‘ ~— den korfl: ; en doe alles op de zelfde-wys,als van Kerfe Taart is gezegd. Perfik Taart, wordt als Afrikoos'1‘aartgemaakt. Pruimen Tanrt. Men. reinigt de Pruimen, gelvk de Afrikoos. daar na doetmen ze op’ een’ gebladerde korft , die vet van Boteris. Men doet ‘er enige fiukjes ge- confyte Citroen op, en Poejerfuiken. A15 de Tam; met een gefneden korftgedekt , en met ei verguld is. zet men ze in ‘den Oven te‘ bakken , en dill: ze heet op.‘ '‘ v_ - Vvvvvv , mg 33“ :t begin van den Oven gezet om ze te g1a- in de pan , ftrooi-‘er ‘ TAA; - - “ A- Tam W F"W”’P““”- 332%; ,“§§i-Z‘: ’ §1§e“;§§§‘v§S‘f§ §.’§£é§I ‘ ' d 1 oete Amandelen ge- Div; gee t een goe e 3 . . . t een vieren ee 2 oncenfchor; vén d Neemt voorts zfoh,_ fzfs gdoedcidflppelgn, nag; ' f [t C't oenen. Doe ‘er twe doJer_s van 1- a-tze groot zyn; c, cr e ny ze em, oe ze in 3-;eefe°nni¥1 em; ii/Iakmnfen ,» fyne Poejerfiuker naarv een aardenpot, en exBoter b_y,zet ze op tvuur, we] evallen - een weinig Oranjewater. .A1s’alles' fchud ze dikmaal o. Jdoe ne ll] uwe korit tot dat. welg emengd is doe daar by een halfiplnt were de bodem bedekt 1s doe er da-11 Weder Suiker, Rooxgn Meng lie: alles wel, en ‘t door een Ste: Korenten, Borer oven; clan weder Appelen , tot, m vn hebbende laten loopen , doe ‘t koken. Gf3- dat uwe korft vol 13%; en zet ze dan weder op kgok, zynde, doe ’: op een bladerende korihdxe ’t vuur. ’ . ' ' -‘>711! goede Boter vefigemaakt. is. 'Doe’er rimge ‘ , zgaderx. -' - ’ * dek uwe aart‘ ' _ klegnecenfluggnedeirilfoifitogli (igfcién, met 'Ei licht- Neemt Appelen, f iltze, fmppert-ze, _drie vie- ?§ virguid Gebakken zynde, haalze van ’t vuur rendeel Korenten , 1' poon geivaifen ,ddr1:vieren- om ze te fuikeren. Hebbende ze daarna een we1- deel Suiker , een loud é(aX1pepee1; ’ 531;“ cit‘ ;,Bo¢e: ; en Oven. " ’ ‘ ’ 1 ‘ ' ‘ ' _bakze een lmlfnur ineen korIh_ ‘I ' a i ’ " Appel Taari. ‘ l ‘ ' ’ ‘ ' ' " 'l«,'fh‘l fd' i . viggigetelgll da.l:<;t’ee’{¢§1d§‘l:elc::1x:1huicze1z1tZxJeit’:, xiltyogftére Neemt Pruimen lcooktze murruvv_,i doetze ‘door in Rinfe Wyn inveenfnarde pot , tot datze dik een Teems , doe‘er dojers’ van Eneiren , Sinker, word, doe’er by zo veel Sniker als nodig is , ge- Kaneel,Nage1en,gefmolte Bote/r=_b.y, doetzem ene Qgo;;en_1(;m'ne¢1_;, -{pqejet van Sandelhout , R‘oos« korft , zonder fClV1l.ly,IAf‘l'.1"‘0,'0l er‘ dan Kaneel w:1ter,,v)1yf‘het-:n1et« een houttenlepel door een over.‘ \ V 1’ ___ _ ‘ __.r V‘ ‘_ om ekeerde fljeems, ‘doe’: indekorlt, en bakze _ V - Spermfie-mart Idre gram 1:. . mien Ovenf ’ find'”.'_‘.—_. ” H ) Neemt Spe'nafie~,‘kooktze tot pap inRinfe_Wyn; “I ”w.:,T .. .- ;; V ,» 3 e doetgedolxireen Teeyrés z*,,d€ktZe ; en als uwe Taaxs gebakken is , difize op , na dat gy’er in zult ge- daan hebben gekluflze dojers van Eijeten. ‘ ‘ . Dus maakt men ook Taarten van Morilles en Mouiferons. Duimn-mart. Wil men een Duiven-taart maken moetgeipeen weinig fyn gekerfd Spek op de onderkorflleggen. Daar na moet gy’er uwe jonge Duiven, met de box-fl: om hoog, op leggen ; na dat gyze welhebt toegefteld en gefchikt;doe’er dan by een goede opfchik van Kalfs-zwezerikken , Hanekammetjes, vette Lever , Kampemoeljes , Moulferons , Mo,- rilles, Aard-appelen, Artifokken, alles met Zout toegemaakt , Nagelen , Muskaatnoot , en een bosje fyne kruiden. Gy zult alles met zeer dnnne (‘need- jes Kalfsvleesdekken, met fneedjes van Spek, en een weinig Boter. Danr na zultge nwe Taartmet een andere korfl: dekken , en maken’er een tou random om beide de koriten by een te houden. Hebbende daar na uwe Taart met geilagen Eijeren verguld; zult gyze in den Oven laten bakken, of melt geglommen kolen op uw Taarte-dekzel , en onder te latenleggen. Men 1noet.z'orge dragen, dat‘ de hitte nie: te groot zy; enftis goed, dar’er wat as op"t Taarte-dekfel zy , eer men’er kolen op doet; en ook Wat as op de kolen onder dc Pan te doen. Men laat de Taart een uur, of an- derhalf , of twe fiaan-bakken ; en als zy gaar is, neemt menze daar uit , en men ontdekt ze om’er de fneedjes Kalfsvlees uit te halen met de fneedjes Spek, het bosje’fyne kruiden,om ’er ’t vet afte fchep.- pen, en. om’er een iterk Kalfs- en Hammenat opt: gieten. . Tmzrt-‘van Lampreijen. Men moet de 'Lampreijen aau ftukken fnyden, en _dezelve hebbende in, de Kaflerolinetgefmolteu Spek ,-men‘ een weinig Meel en fynevkruiden , en preitjes laten opfnerken, en ze fmaaklykhebbende gemaakt met Zout , Peper , Muskaatnoot en een weinig nat , laat men ‘t koucl Worden. Daar na fchikt men ‘t in de korflr, 'die met Spek moet we- zen voorzien ; en daar een, goed Stoifeerfel beb- bende bygedaan , als boven met gerait Spek dazu over heen, dektmen 't en laat he: bakken auder- half nur. A15 het ten halve gebakken is, giecmen ’er de Saus, op, daar men de Lampreijen eens dem- hceft Iaten ftoven, en, zet he: in den Oven, om It V V V V V V 1. wedc; "I676 TAA. weder te laten bakken. Gaar zynde , zet men ‘t warm op , eer dat men ‘er Oranjefap heeft over gedaan. . ‘Taart Mn Lwer. , _ Na dat men de korflr, op den bodemgelegd , met gehakt S ek belt:-ooid heeft, zout en pepertinen’t, en beleg het met een‘ weinig fyne kruiden. Dam- na legt men ‘er de Lever op , en doet‘er het gewone garnituur in. Men dekt alles met dunne fneedjes Kalfsvlees en Spek ‘L daarna legt men'er de boven- ltorlt overheen, en verguldt ze als'boven , en laat ze bakken. Als zy gaar is, neemt men ‘er de ho- venkorll af, en de Itukjes Kalfsvlees en Spelt uit. Hebbende daarna ‘er ’t vet afgefchept , doet men ’etflSl'at fterk nat van Ham op, en zet ze heet op Ta e . Op de zelfde wys leeft men met de Zwezerik- ken, maar voor ‘t gebruiken , moet men ze eens laten opkoken. < I(_ieken-Mart. Neemt Kalf-fchyf, de Borfl: van Kapoen, en 20 veel 0(l'evet alsVlees,hak alles met een,en maakt het fniaaklyk met Zout, Peper, Muskaatnoot, een weinig fyne ktuiden en Pietetfeli. Doe uwe Kie- kenvulfel op de kotfl: , met Zwezerikken , Lever, en alle andere opfchik, van ons in ’t begin aange- merkt, met de dunne fneedjes Spek daar over. Dek uwe Taart met een vergulde korlt van Eijeren; en als zy gaar zal zyn , neem uwe fneedjes Spek af ; en l‘chep’er vet’: af , en giet'er eenKou1ys van Kal- ven en Ham overheen, en dis het heet op. 7"aart mm cl: Va/ie. Neemt Vis van Kat er en Snoek , en fneedjes van andere vis , een Wittebrood in Room gedoopt, Boter, Champignons, Moulferons, BiesIook,Pie- terfeli, Truffels, met Zout en Peper, hak het al- les met den andere , en [lamp het daarna in een Mortier. Maalct’er een welgebonde Vulfel van, waar van ge op een blad papier zult maken kleine duifies , knedendeze met gefmolten Boter , op datze 'aan de vingers niet blyven hangen. Als ze ge- maakt zyn , maakt ’er netjes een gat in met een Lar- deer-priem van hout , en doe’er een fink Lever van een Snoek, of Brabeel in. Hebbende ze daat na met gcfmolten Borer o gefnerkt, laat ze afdrui- pen ; doe ze daar na op e korfi in orde , die gy ze voren met Boter hebt befmeerd gehad. Gar- neertze dan met Hanekammetjes van ‘t. zeIfdeVnl- zcl gemaakt, en mede in Boter opgefnerkt. Doe 'er Champignons', Morilles, Karper—hom en goede Boter by. Maak ‘t alles fmaaklyk van Zout , Pe- pet , Muskaatnoot , fyne kruiden; en neem’:-r daarna ‘t vet af. Doe’er daar na een witKolys op, in’tmager, met Citroenfap, en het weder hebben- de gedekt, dis het in een Schotel warm op. Zeeltetaart wordt even eens gemaakt, ui_tgeno- men, dat men ze eens in Limoenfap zet, eermen gent: de korlt doet , men l<.an'er_ Karpcr-hom by Voren-taart wordtevcncensgemaakt ; men doe; daar een geltoofc van Kreeften by. . ' Wage-taart. De Tongan aan reepen gefneden ; Zalm en Snoek , laat zich op cleze wys in de kotfi zetten, om heet op te dilfen. Men neemt, 20 men wil, de Tongen aan fneed- jes ,den legtze op een gehakt van Karpet welge- l‘ul Taart van Tarbot wordt a_ls_die van Tong ge- maakt, en eveneens is ’t met die van Barbeelen. Bnarf:-mart. Hebbende uwe Baars wel fchoongemaakt, en op een Roofter gebraden, zu1tgy’er de vis afdoen , die gy. in Ragout zult doen met Champignons,Pieter- fell, Zout, Peper, en ander gekruid. Als u\vge- ftoofd koud is, zult gy’tin de kotlt doen, en delt- ken uwe Taart; en gaar zynde ,‘ zult gy’er een Kaulys van Kreeften over doen. Men maakt ook de uar/e-mart, als de Karpet- taart. Kabbeljaau Taart. Gy zult in water een goede Kabbeljaau-l‘taartla- ten koken neem ze daar na aan reepen van dc érgad. Maak daarna een gehakt van Karper, met ampignons Zout eper Pieterfeli en Bles- look; voorziet de ongcrkotlt van goe,de Botet, en leg’er uw gehakt op, an op 't gehakt de fneden der Snoek, welke gy dekken zult met een gedeel- te van ’t zelfde gehakt, ’t geen men daar toe be- waren moet. Taart van Monfferons , Morilles en Trufiels , wordt eveneens gemaakt. ‘ . Frambozen Turk. Doe uwe Suiker op Stroops dikte koken , zon— der echter aan te branden. Doe daar in uweFram- bozen opkoken, en ze hebbende laten koud wor- den , maaker uwen Taart van gelyk van Kerfen. -‘ Taart wan Onrype Druimn. Neem onrype Druiven, heel, doe ze koken als omze te konfyten ; of neem gekonfytte Druiven, en leg ze op een fyne koi-It , dekze daar na met reepen van den zelfden deeg‘, en laatze bakken. Farm Turt. Men fnydt de Pei-en deurmidden , zo ze grout zyn , of neemt ze geheel , 20 2e klein zyn ; men doet ze eerft in water koken, en als ze murwzyn, haalt men z_e 'er uit , en doet ze in fchoon water; men haalt'er de klokhuizen en komen uit , men fchiltze en laat ze in geklaatde Suiket koken,met cnige fneedjes Citroen. Gekookt en koud gewor- den zynde, legt men ze op een fyne korlt, maakt 5° T33“ af; doetze bakken , en diftze beet op). - e 'rAIA- V . .. ‘De kwintei-bonéchreticns , de Blanquetten' en kleine Ronlfeletten, zyn de bekwaamfie Peren om ,'Taart_en te,r_naken.' , 1 . ’ Tau}! can . Khlfitongun. Neem: Kalfstong, kooktze gaar, maakt ze {choon , haktze klein me: n. gefchilde zute Appelen, zo_n- der klolthuizenzdoet daar by een gellooten Befchuit , (ll-ievicrendeel Korenten , een Muskaatnoot , Gem- her, Kaneel , wat Suiker , doet het in een korft, bakt het. - ' = - Tsar: wan Kalfspomn. Neemt mutruwe Kalfspooten , hakt ze klein, met harde dojers van Eijeren , doe’er by Kaneel, Gember, Krenten, Suiker, gefmolten Botei-,roer het onder een met Rinfe Wyn, Sukade, Nagelen, en- laat -het.een halfuur bakken. Rm» Turf. Neemreen pint zoeten Room, 4 dojers van Ei- jeren, met Rozewater klein geklo t;W3tTfiYW€n- meel om dikte te krygen ; kookt et in een Pan op kolen, roert’ het wel; maakt dat het met any}.- brande ; doet’er voort Suiker in, als het gaar ls; doet het dam in uwe korll, en laat het bakken. Kusju Tdarr. Neemt verfe Roomkaasjes, —en dojersvan Elie- ren, met -Tm-wen_meel ‘en Borer-; maakt’er een deeg van, legt ze in de kotit , en baktze. Anim. Neemt een fiuk Kaas,als twe vuiften , die zacht is en ongerooomd,en dan drooge efchrapte Kaas, twe Noten groot: Zout naar beie'veu , en een vierendeel Boter die gefmolten is. Doet daar twe eklopte Eijeren by. Mengt het alles met malkan- geren , befla't wel om te binden , en doe ’er wat koud Water by . 20 d8_ E09961 te.dik is : maar 20 de Kaas , die.'gy'g€b1‘U|kt, zachtis; en ’ernogWei uitloopt, meet men ’er geen water by doen ; men moet daar en tegen de Melk’er laten uitloopen, om dat dotoefiel te zaeht zonde.wez'en. Bren den toeflel tot de dikte van een_Pap , die als Styfze is , en doe’er , ontrent ._.de,grootte van een Ell, Bloemmenmeel , of.Wittebi'ood by.- . Vul uwe Taartmetn datvV_ulfeI-,‘zetze in den Oven , en dan-kunt gy’e1; Suiker over.doen.' . Let-wel dat men. goed Varkensvet, in de plaats van Boter moet gebtuiken, om Kaastaart te maken. / ~ Andzrnn f§mder'Kaa:mrt. ‘ Slant twe, of title‘ dojers van Eijeren , met een handvol Poejetfuiker , en -als ze wel is geflagen , 'et bet in de korft die gereed gemaakt is. Strykt an dien eerlten toeltel uit , en- doe‘er ‘clan over- heen zo veal‘ vulfel van Kaas en andere dingen, Elie voot de gemeene Taart vootgelteld is, als no- ig IS.‘ ' . De Taart genoeg gemaakt zynde en‘ vootzien, doetze bakken ; en ‘b na gcbalckeifzynde, doet‘er. Poejerfuiker over, en efproeize met Rozenwater; zetze wedet in den Oven , en laatze volkomen bakken, om ze met Suiker tc glaceren. ' Tut: wan K44: op an andm wy:. Neem: een half pond vette Kaas, die no zacht is, maar wel gedroogd ; befla ze met goe ezoete dikke Room, een weinig gehakte-Pieterfeli,'~d1'ic dojers van Eijcrcn , en een iweinig Zout. -Meng het alles wel, en als de toeftel een’ goed dun’V'ul'- fel is,glet het dan op de fyne kortt, te: dikte van twe goede dertiendha ve gerold , -en zo grootals een Schotel. Doe op dit Vulfel een halfvierendeel verfe goede Boter aan kleine ftukjes gebroken. Dek dezen toeltel met fyne dunne bovenkotfl; ‘maak de kanten met een weinig waters klaar, en kneedze aan een; maak‘er een rand om naar uw behagen. Deze Taart zal een omgekeerde Kom fchynen. Men moet het dekfel vergulden, en.ma- ken een matige opening, kruiswys in ’tmidden om lugt te geven, aan’t geen in de korfl is. ’tls goet de punten van dit dekfel wat op te zetten. Zet dit ftuk in den Oven,en’tzal in de tyd van een goed half uur gaar zyn. » . Amlm maniarmm Taamn 3 main». Maak uwe korft, fchoon zo fynniet,,als vooxvde fyne ’1‘aart. Geeft ‘er de dikte aan van een twin"- tig Ilulvets fink, of Wat meet, naargelnng van de grootte ; en maak dat het midden van denbodem wat dikker zy als de refl.-' De korll zynde toe ettelde, zult gy ze met ‘het een , of ’t ander Vul e1- inaken ; of van Confitul ren , of van Vruehden‘, of van Kaas , datvmen moet fmaakl k maken met Suiket,Razynen,Kren} ten , Aman elen , Kaneelt,.of.geftootten.Speee- ryen , Borer en anderedingen ; als‘ on1.een fyne Tam te maken. - . ‘ Als de Taart isfvoorzien,‘ zult gy’er boven'ree- pen op leggen van Deeg. Daar na zal men ze fixi- keren , en in den Oven Ptelten ; en als zy gaar is, zult gyze nog met fuiker beftrojen , en met enige dtuppen Rozewater befprengen. De kleine Ta-art jes worden eveneens gemaakt. I T A B A K.‘ In ‘t Latyn Ni:-ntiuna. Schoon dit gewas in Europa nieu is ,- men kan evenwel zeg- gen, dat ze in de Medicynkunde deneerften rang bekleedt, uit hoafde d‘er-Yzonderlinge hoedanighe- den , welIt‘ewe*'in dit«'Artikel zullen ophalen. En om dat zy , die: den aart-'der kruiden hebben be‘- fchreven , daai-van niet gefproken hebben, zulle we de hiflorie daar van geven. ‘ Dit kzuid ~‘is Nimiana geheten geworden , naar den Heer Voorzitter Nim , Gezant van Vrankryk in Portugual. Dees heeft -het eerfi in 'Vranl(ryk gezonden','en’er de krachten eerib van wei'eldkun- dig gemaakt. Dus~deden Grieken en Romeinen ook , ten aanzien van vreemde Planten , want aan ze - V v v v v v 3 den ‘x078 den naam van bun gaven, die 26 Ill! vreemdc L311‘ ‘ den bragten. De Franfen hebben hen in deze late 3 den in day; nu]; nagevolgd. _Als de Heer N150! e Nicatiana eerft aan de Komngmnehad gezonden , noemde men ze:’.t_1§oningimu. lertuigk ZY 2€1V€ Wgldfi het genaamd hebben Hsrba Medina. - De Spanjers noemcnze »puuy¢,v.-naar de groottc der bladen van het eerlie foort , en Tabzm, om dat er een hoo- pg van di: kmid op een Amexxlraans Ei1andTa1zago geheten , gmei: ; waar van daan we den naam van .1'a5aI_: hebben, welken-we daar aan geven. Zo geiooveu fommigen .: ,maai‘1de naam heeftze,naar de Stad Tdafto in f}’ulza;a7z-,,e<.fn Piovincie in Tern . Farms. =‘Hier_vonden. de Spanjaarts eerfl: den Ta- bak in overvloed geteeld in‘ r5.2,e.‘niaar11'ie‘t in T45aga ,’tgeen de I—Iollarfders‘eerft r632. bewoond hebben. Men noemt hetook ‘Herlm Sanfla , om *zyne wonderbare kracht. «Herbs dc l'Amiaflmleur, en Herb: du Grand Prieur, en eindlyk I'Herlz: d: Saint: Craix ._ naar den I{ardinaal.;4: Saint: Craix, die ,- in -Portugaal gezonden eyiide , ’t daar vandaan in’tjaar—15‘85_.-zond; Tans is hetbeter onder den naam -van :TuI2,aIt , als Nipcatianebelt/ent.‘ _ Talago is een Eiland onder vde Kriabxfe in .42»:- rika. ‘Hat was weleer door eeniHollandl'e Volkplan- ting bewoond, die in ’t jaat 1678. door den Graaf van Eitrees , Vice Admiraal van Vrankryk werd Vernield. Dit Eiland is vruchtbaar in Penn: , Talmlr. f}:an‘Nicp:,,, ._Gezant in__P,ortugaal , in den ]are 1559. 1560 en I56r. , gaande de Chartres des Ko- -nings van Portugaal zien , vereerde hem een Edel- man, die daar van de bewaarder was, deze vreem- de Plant , die door een Nederlander uit Florida daar was gebragt; Deze Gezant deed ze in zynen Tuin telen, alwaarze zeer vermeerderde. Ene zy- ne'r Pages, zeide hem op zekeren tyd, dat hy dit -kruitgeltampt hebbende, de Pap daar van methet fap op ene Verzwering had zgelegd, welke een Jongman van zyne .vric‘I1d.6n 0P de K00". by d‘? neus had ,‘ en die zich aan ’t kakebeen begon te zetten , en dat die Jongman zich daar by wel be- vond. Dit gaf den Heer Nim ‘gelegenheid om nader de kracht van dit kruid te onderzoeken. Hy deed den zieken komen ,~ en met dit kruid voort gaan_, acht , of tien dngen lang; binnen welken tyd die Zweer gans was genezen. . . - ‘ 'Enigen tyddaar -aan, (‘need een van de Koks des Alnbaifadeurs zich met een root keuken—mes , byna den duim af. De Hofmee er nam tot de NicoI:ia- ne zynenitoevlucht, en de K0}: was in vyf, ofzes verbanden genezen. Toen begon men breed van de kracht van die Plant op tegeven. Zy begon ‘achting te Lisbon, en aan ’t Hof des Konings van Pdrgugaai te krygen. ’t,Volk noemde z_e Heréc dc l’Ar/duufladcur. ZekerEdelm3l1, Vader van een Pa- gie van den Gezant, die op ’t land zyn-verblyf had, en die twc jaren lang een Wond aan zyn Been had, werd doo: den grooten naam gelokt ; en niet be- drogen in deszelfs hoop, van dit krnid opgevat, maakte hy, op een wys gebtuik van ‘t kruid, waar van wy fprelaen; en,de genezing gefchieddelin zicn , oftwaalf dagen. 4 1 TAB. . ‘ De achting fin die Plant nam van dag tot dag toe , en verfcgciden luiden namen’er hunne toe- vlugt toe. On at andere kwanrer eenvrouheenf, welker aangegicht gans met ‘ een ingeivortelde Dauw-wurm _v/gs, als met een Maskes bezet. De Gezant deed hear de Nicntirmigeveii, en liethaar zeggen, hoe ‘yze gebruikcn moelt. Een dag acht, of tien ‘yaar aan kwam die Vrou den Gezant bedanken ; viridende zichi gans en al genezen. ZekerKapiteinkwan1 met zyn Zoon , ‘die de koa- de Klieten -had, en welken by daa1'_o,m na Vranl{- ryk wilde zenden. De Gezant wilde\hem_derwaard ‘ niet laten op reis gaangvvoor dat shy eerli van zyn kruid een proef had genomen. Enige dagen daar aan‘ had men tekenen van genezing, en werd eind~ lyk genezen. ‘ 4 ' fl ' Als de Heer Nico: zorgrotezkrachten van dat kruid had vernomen , en gehoord had , dat wyle Mevrou d: Momigni te St. Germain aan ene Ver- zwering van de Bor_it was geitorven , welke in een Nnli me Iangm was veranderd,waar toemen geen middel wifl.-, en de G-ravin van Rafe’, alle Genees- meelters van naam in ’t‘Koninkryk had bezocht, om haar van een Zeer in ’t aangezicht te gene- zen ; en dat nieniand daar hadsraad toe gexveten; werd hy te rade om ’-t in Vrankryk bekend te ma- ken , en zond het aan Koning Francois II. , aan de Koninginne Moeder, en verfcheiden Heeren van ’t Hof , met de. manier hoe men ‘t moefi aan- kweken , en op gezegde kwalenleggen ; waarvan hy ondervinding had , zelfs ten aanzien van den Heer Sumac , Stadsvoogd van Rachelle. De Heer Sxmmc zeide op zekeren dag over de Tafel van de Koninginne Moeder-, dat h de Nimiana had laten defi:i1leren' , en ’t Water aar van met water ‘van Aardbeijen gemengd , aan een Aamborfiigen had te drinken gegeven ; die -daar van was gene- zen geworden. “ " ‘ " _ _ Befchry-wing. Dit kruid gelykt vi'y'we1 in gedaante en geftaltenaar de grotesmeerwortel ,zo dat‘ men het daar voor veel eer,a1s voor‘t gemeen Bilfenkruid zoude aanzien, gelyk enigen gedacht hebben. .’tIs recht van Stengel , hangende noch dezen noch§e- ‘nen vvegoverv, rof, ruig, lymig ;' heeft bre 6 , plange , groene bla en , trekkende watinaar den‘ gele, en zynde Wat ri1ig,2agt , lymig, dradig, maar niet nietgroeven , n‘och' 'afgei'neden van onderen , niaar "aan de‘ wortel groter , dan boven. Als het nog klein is,heeft het de bladen als op den grond leg- gen : maar als het Ram {chiet en groeit , ontlaft het. zich van de laagftebladen, fchiet takken van een halvevoet uit , die omhoog gaan , van vier, 'of vyf voet , en fomtyds van‘dr'ie vier, of vyf el- bogen lang ; naar dat bet in warm_vet en Wellie- teeld Land is gezaaid. De takken komen uit knop- penpvoort , die den {tam op zyne plaatfen onder- fcheiden, van half tot half voet. Het fchietzyne bloem boven op de takken‘ uit, welke_we1 via: naar de Nigelle gelykt. Zy is van een witachtige Rozekleur , hebbende de gedaante van een klelnc .I(lok, die uit een zaadhnisje komt, gelykende 113 een klein Bekertje. Deze aau word: rondt , en 15 _ 1258. is vol‘ 20 drade bloem is afgevallen. De zaden die in dit Appeltje ‘in tweI1uisjeszitten,2yn klein, en vele, en gelyken wel naar dat van gele Bilfen. Als ze ryp zyn zyn ze zwart ; groen als ze onryp zyn. In heete Iandendraagt ze hare bladen , bloe- men en zaden , op ene tyd, negen, of tien maan- den van ’t Jaar. Zy fpruit [terk aan de wortel uit ; en f ruit op nieu met menigte van takken, en digt by e knoppen uit ; en deszelfs wortels werpen enige lofl'e vezels, dc andere rotere, en vry korte boven aan de Plant. De bla en en wortels geven een lymig fap, dat naar den gelen trekt, harsach- gig is, vry aangenaam , fcherp ftekend en liytend van fmaak. ‘ ' ' Vtrfitbeidmfiwrten «Jan Tuba} die mm beef: ‘ in llmerica. Men kent in America niet dan vier foorten van Tabak , aan de bladen’ van malkander te onder- fcheiden ; en niet door geflachten ; a‘lzo’er noch Mannelyk noch ,Vrouv_velyl( , noch kleine Tabak is , gelyk enige Schryvers zonder gronfl gezegd hebben. Die viér foorten blocjen, en dragen alle vtuchtbaar zaad om ’t voortte brengen ; ’t geen ze zonder enige verandering, of vermindering doen; buiten die , welke van ’t onderfcheidder grond voortkomt. , ' V “ ' V Die vier Tabakken zyn , de_ Pmm , _de Tang Talmk, de Amazon: Taimlé, de Varinas Tdbalex ' 1’ _ De Petun, die menook deg1‘oeI16Tabakn0eXi‘)t; en welke de inwoonders van ’t Eilandyde gran Pe- tuu noemen , geeft gemeenlyk bladeu van vier- en zesen twintig duimen lang, en van fivaglftotveeri .ti_en duimen breed. _ . ‘ Zy zyn dik , vleesiig, kottoenig, téer, err van een fchoon groen :‘ maar, gelyk ze teder zyn , ‘en vanveel fap vol , ,zo Worden ze door ’t drogen kleinder 3 en gelyk men opl’t Eiland‘ zegt , in':in"z bang. Deze inkrimping is oorzaak , dat men van dat foort minder teelt als van ‘t volgende. ' De Tmgmlmk , Welken naam deze naar de gelyk- heid draagt,we1ke ze naat een Kalfstongheeft;l1eeft blgidenL, die bynaar golang, als d_e Perm; zyn; rnaag 2 in, met boven de zeven en acht duimen breed.‘ Z);(fzyn 1y'vig, ‘dik, Vltejrk,‘ taai; grqf en‘2acht‘ in ft aant,ai‘ten.: Gelykze min fapp‘ig‘en‘vochtig dandie dei-.gr'ote Perm: zyn ‘; zo latenze ‘zich beter'bewa‘- ren, en hebben zeminder inkrimpiiig in de hang. Dit foort word’: op Marleniquq , Guadalaupé,~.Ma‘- rie_Galante en Sim cbriflofiél veel geteelt. _ ~ {De Amazaha Iixlfalz draagt ‘dien naam ‘,‘o1n5-dag‘ hetiiaad daar‘ van ,* van de‘ Riviervder Arnaioneis‘ gehrgigtl; ‘waar , door‘ *Braziel ;van ’t‘ Eiland " Khjénmf isv,gel'chei'den.‘ \ ‘t'B]a'd 'sj‘Z0'_13I'4g , alsgdat-‘v‘an ,de rive" vdorgaande foorten ; maarszeer breed ,‘ ei;-ma aan zyne einden ; ft geendaar nog zohderling‘ aan” is_, en ‘t' van as anderen - onderfcheldt -,ils£,' dat de kleine ribberigdieft blad ophou'den', ir1"’t‘lo'od uitflde grote rib \‘7an_"’t"‘midde; konien fdaatize ini andere foorten“ den‘ ,or'ntre_k‘ van ’t Blad"volg'e1i*. ‘ ' De- bladen van dit derde foort van‘Taba'k zyn vleefligf TAB."# wel gevoed‘; enichooii 2: vol van gcied fapzyxj, zy krimpen echter in de.Hang niet. sDeze Tabak heeft ene reuk, zo Iterk en zo aangenaam , als zy nieu is , dat men ’et zich naaulyks aan gewennen kan. Zy wordt echter in ’t bewaren zachter. , en- try den tyd van twaalf , of -vyftien maanden is zy- uitnemend. ' - Men kanze echter zoet en aangenaam maken, zoncier zo lang te wagten ; en men weet byonder- vindmg dat het genoeg zy daar toe, ze te laten uitzwetcn zeven, of acht dagen, na datze den ge- rvonen tyd om te drogen ‘in de Hangis geweeit, en ze op nieu in‘ de lugt ,-ontrlent twe-dagen,‘y te rotten. - . De Vuirza’: , die hec vierde foort van Tabak - uit maakt , is het kleinfte van allen. De bladen‘ Worden zelden boven de tien duimenlang ; zyzyn final , ruw , genmpeld en zeer puntig. Gelyk ze - met nalaten wel gevoed en vleefiig te wezen , en veel fap heb_ben ,‘ zo krimpenze vreeslyk in de Hang; en dlerhalven geven zewelnig voordeel; Deze Tabak is de befle van alle gei‘ponnenTab'alr,' ‘- ten minfte heeftze’er ‘den naam van , fchoon dc kenners meenen , datze de minlt nuttige is in de Medieynen. Zy word Verina’: na een zeker Ge- hugt genaamd , dat aan de Kn-it van Terra Fume van ’t Spaans America is gelegen , dichtby dc Stad Kamané , aan ‘t i-nkomen van een Meer , -of ~ Zeearm , en men noemt het ’t Meer'van.7ni¢- Mela...‘ " '1 " ‘ ' . ’Devbloeinen‘;van~.die foorten van Tabak zvn do ‘ zelfde van gedaante en kleur , en verfchillen " alleen deur grootte , die inaar gelang van de Reel — der Plant-‘is, welkezevoortbrengt. ’t Zaad is even- eens, dat isyzwart earvaft , en van gedaante en zelfiiandigheidlvan de Slaapbollen; , . - . . “.De_Tab kken‘;“ten minfte de.flerkfte-, lrunnen .bb\_:en‘de v‘yf;en zesvoetenhooggroejen; en eni- . ge jaren duren : mm men houdtze gerneenlyk op ~ de hoogtte van twe voeten ; en men safnydtze alle ‘ jaren af. ’ A . »Pi4at:. Deze Plant groeit in Tuinen en vette gronden. Men teeltze in verfcheiden piaatfenivan ' America": maar“vo'oral iii-'dei'j'.4n:ilIe:. "Het telen daar van was voorheen ‘zeer gemeen in enige Pro- vincien van Vrarik‘-ryk; ‘en men.teeltzenoginvei:'- fcheiden , vooral in G:’cjrnne,'naar de kantwvan 1?ourd:am‘:‘eri«Cl¢r;1c ; in Beam ,’ na denykant van §’au._'; In Normandien navde kant van Lay ; ym- - drmil en te Pm: 11: l'Ar:be, en in Artois dicht "by ‘ St./Raul : maar‘ de»Particulie_ren mogen ze niet ver- k'o‘open , 'dan_a‘a‘n‘ d’e gemene -Paehters, /of die‘ on-' dfpijflhen ftaan.’ ‘ sermon datmeniré-voor Klein geldléigopt. ., . . ' ‘» 1”” ‘I!’ ~-‘.‘:'. 1::-‘ A alafiseieelt. - - , ' pE_:Ninm'am-cit‘: een ve'tt'e.grond',die wel gemeitis, ‘ dat is , _e,e'q land daan demefl: zo wel is deurgemengd en in vereend «, dat ze-geheel is aardegeworden ,2 en d€n:fchjin‘r’iie‘t ‘m‘eer‘heeft-van-mel‘t ;' die befchaduwd en’ vothtig is-‘, grootren "min: ~: want in een enge V plaats “Paciht.is--vr.y.groot3, .al is ’t. . xe8’o ' ‘ ” '1‘-AB.‘ , piaats‘ zoudeze niez hoog worden , noch recht, noch gran; en wel getakt. Zy wilgeen Zuiderzon . noch mum-—op' dc rug hebben , die haar tegen _de wind bcwaart ,- en de hittc .d0o: wederkaatzmg geefn. *Zy xvi! .voor de wind we! zyn hefchefmd,» a_l2o ze zwak ‘ is en hoog. \ {t.Is.waat, datze, ten aanzien van de wind , buiten gevaar zal wezen, zo de wortel diep in de aarderfiaat. Z k0mtbE- ter voor den dag , als zy dikmaal W01’ t begoten ale-‘I: droog weer is ; zy is can vyandin van vkou- de; zie daar, waarommen , om zefs Winters rebe- waren, we meet in vcrvmlfde k:lders.hot;den, of die,gexna'akt.2yn .in denffhuin ;; of ze inet dub- belde Marten , of met een Luif van Riet mqeq dekkeh ; en als de 2011 des middagsfchynt, meet men de dent van de Luif want onder gedachte kruid (mat, in "t Zuiden openen. . Omze te zaaijen moet men een» gatemet de vin- gexin de aarde 'maken,_van de diepte van een vin- ger, .daIa_ina in ’; gar-tien; pf twaaif zaden byeen gojen, -en "_I:_gat wedex coedo-en’. ;Went~het' is go klein ',' dat men’e_r uiet meet dan drie , of vie: za- den in werpende , (1: name ze zoude verflcikken, en 20 her. droog"weer wa§ . moet men de plus iigzjes befproejen,vyftien dagen daar na._Men kan ze _ TAB. V te drogen , diewn de Schuren zyn , weike alieen een Dak zonder wandenhebben. Dit doe‘: men om datze door de regen nie: zoiiden nat Worden , en om nlet re min de doortacht vry voor de wind en Iuchc te late-n. Zonder dit zoude iie‘Tabak‘ heet W01‘. den , en verrozten. ‘ ~ . Eindlyls als de biaden droog genoeg zyn , haah; men ze van de (tam, en doetze ‘azm boifen, wei- ke men Magnntte , of Managua hiet; en ze in Zec- water hebbende edoopt, zo men ’t heeft , of in gcmeeir water , pint m_en 2e nan (trengen om'er rollen Vance ma_ken, die om een ftok, door mid- de1_va,n)een Rat, worden gewonden. ' Men zaaitze half ‘April, en zelf eerder; deln-i dianen en Spanjers zajenze in den hexfft. ‘ ‘ Kracbtm nan’ Tabizk. J, Wat de-kxachten belangt; nademaal ze fiexk zyn , en heet, gelyk de {ci1erpl:e.en bytachtigheid goon: , die men op de tong'g'ewjaar_’wordt; hoef: men niet te twyffelen, of 2y infiziatzy om te zui- veren en ontbinden : maar ooki o1n,';le krachten, welke zyn hevonden; te weten om het‘Nolime- mngm , alie oude en kankreufe wonden , verfc ook als.SIa zajen, enanderekruiden, doendehetguvonden’, douwurm, en fchurft, en alles kwaad- zaad wel onder de aarde mengen , en onder is ,‘ ‘die zuiver ,r zindlykgen .105 is ,_ maar in kleine _me_- , nigte- ‘t Lydt ‘langzyeerze uicvde aarde komt’; en :12 datze daar is uicgekomen , moec men ze ,vooi' fie konde bewaren , en voor de voxit; deli-kende ze ‘s nachts , ais ze nog klein is. 13115 zal ze zich altyd groan en fchoon houden , als zy uit deaayde is gekomen. Om dat eik zandje zal hebben v'oorI:ge'- brag: een (tam , zullen de kleine vezeltjes glex wette- Ien van de we met die der.and,ere=gedek,t:z‘yn;en der- halve moet-men met eentnes een;r_onde cixigei in de ziaxdc make:-i , random \de,plaa,ts , en de aarde 11iI:lich- ten , en zein een Emmet. werpen ,»op'dat ‘er de faaydé” afga , en_cle kieine fiammen in ‘I water dryven ; dus zult gyze vatten zonder breken, de e_nena de _andere , en zebedekken indie Moedetaarde , en verplanten drie voeten van de muur, en vier voe- Len vzm den andexte ;_ en zo deaage , ,die by die mm: is, niet. ad is ;g~moet‘gyze.meften , en fchudden edacv ce flammendie verpitint zynA,'om ze dikmaa te befproeien. : " A A _. . , — «, Als .zy wordt verpiant;‘,_ meet ‘men zonder op- houderlgiigjjet kwade kmid uitwieden, dat met de_ Tahak dér ‘vocht en vettigheid deeien; daze _b'e1et that Iran Zyn voordeelte haien, ,.,’,AJs d_e Plant ge-Z reedrishm re bloejen , bond: menze qmhodg ei'1fzui-; vert de Ram dikmaai,,en men ,jQi{‘t11eid_; .benefn'1en;-_ de ze denqfiébladcn. en d§4.'pI,anken., diezeyiit-' werpt, 20 «de twaalf, of vyftien biaden van dc’ fchoonfie, die’ men_bew:\ai;t;, dear a1 he: voedzei van na zieh halen. ’ i * Als die overgelioudefi/binders ryp zyn¢,_.’tggeen men wee: als men ze, vonwende‘, breken; fnydt men deiftammen af, e'n~ia'a:;ze:cw.e ,',o£ drié men‘, in de ~Zon'l_c en, en men maaktze a_twe;aan ,;twe, dam" at‘ W1 «.‘_-om ze gemakkeiykex 9p.£ta,ken. aardigs te genezenr, kropzweren , woiken in de ‘bgen. fioten , verzweringen , fieken; de vyver, roodheid van aangezicht ,_en anderetoevallen; want van we hier. achter _in‘t byzondenzullen {pre- ken. _Mg'ar’; be’fl:e' en'1neefl:geacht'e"van de Blane zyn de bladen, by gebrek_daarvan; ’tzaad,fchoon hetzo veeiijuacht niec heef: , als _biaden, ofnog groen opidenmy 'hater'.r}p‘heid',: of-' ais zy droog in den win gr bewaar'd'wo‘rden‘ of“de poejer der zelver gedmogd. Wy zullgn ' 'achter zeggen hoe men ze-bewaiardt. ‘ “V ‘_ , “b ‘ ‘ ' "‘ V _ En om meer vanfluisi, t ituk van de ktachtder Tabak re 1' reken. ‘ efi{'9,1,ide'env ivinderige pyn van’thoof »,dear'men,en de‘b'eene zaize edaren, zo gy enige reizen,_‘een bind ,over",t“\'uux_' gebraden dun op legt. Dc pyn der tandeniwordt bedaard, alsimen zefmeteen Ly'w‘aa: viryftg dat in zyn rap iseggrdoopt _,‘_.en"ais menfin ‘11e.ta_n'd eenpopje van de . .abak'“zelf .i1eek,t.f';De‘ Won‘d_e11 ‘vaneannen. lyeenen .ena_ndere’ deelenivan ’t‘1ig'haa;r'n_, :26 out! gls z.y:_mo e‘n‘\,v‘ez‘en-, z'u1I;ifer 'van genezen , .zo gy zeieéij met witte Wyn,‘ ‘of1"is‘wa{t ;_ daar na z_e Wei mét.i'choon Lywnat!afdro‘ogt ,‘ en ‘dam- . xnede alle dig,‘ tot de voikomen genezinge toe, voort'gaa;_.- 'En_ hebt gy ‘gene groene, bladen, neemt drogefmaaktze tot ftof , en doe van deze (tof , op de -wonde‘ , na‘ datze op gezegde Wyze is gewaifen, met iiywaat is gereinigd. De India- nen gebtuikenie om 'de‘\'e1:z.w.akt‘e maag, 'die‘n}fet wel _t»c1-en wii te. 'v'ei'fierkfen,., .vryvende deze ecrltj met Olyven olie'_, iegg‘ende"daar ,ecn,, of we _bIa-7 den op van’ de Pmm , '01) ‘tvuurgebi-"a’den. Zy d1e‘nt . den Indifen Kan11ibalen1o'o'k,tcgen_’t vergif_, want‘ mede_ze_ hunne Pylenifiryken. [D11-Veliglf. 3005?. zo id:_a he: go: in": bloedkomt; V wamial nznyiteen Qorlog. ggan ,7draagen"_z‘e 7;’ verg‘ifin’6€I1 H 1’€.€L‘>.s7.0t 1 ' _ , , ..___;efl, " ‘ 7;&a.e,‘5‘7€.7L;/raaana, nag,-aim,-zba.-zz/eauz. - x ‘~ ‘ ~51“ ;;'j .‘.e/.,i§J;,«a“>1-f—.r-e:'5*'P:- “ " TAB. en in ‘een anderc , ’: fap van de groene Pmm, pm ’cgevaar tegen te gaan ; en zo ze geen groan beb- 1jen,.dragen zy ze droog by zich; en zo dra ze dis op de .w.onde hebbengelegd zyn ze buicen gevaar ,’ hoe grout. de wond ook we-zen mag. Deze Remedie is beproefd geworden door de Indife Katniibalén, in een Batalje , in de Provincie saving» , want, in ze werden gewond; en gelyk hunne gewoonte was hunne venynige wonden te genezen,met Sublimaat; 7.0 deden ze,. als zy die bladeren senoe vonden, Qopg hunne wonden ’t Sap leggen uit ebla envan dat kxuid, waar door hunne pyn terftond bedaard, en zy -genezen werden. De proef werel daar ook -verfcheidennialen van in Spanje gcnomen , onder andere door‘ den -kathoIyken’Koning;,. die‘ om‘ een proef van dit kruid te nemen, dewonden van een hond deed vryven met Sublimaat , en 1ag‘ex bet .kru_id Patun gt-Ramp: op , met het overfchot en fap. «L Di: zelfde«Midde1 kan .ook die‘ne‘n'voor do beet van ,dolle-vhqnden , als .men= hen_;maar_ binnen een Jgwgmzieruuitgebruikt. Debladen, of haarifap mezhet .Qverfchot',~, -g,eu,ezen.all,e verityvihgen van’.‘j_ eeflfen . Jltfimt dc, »V1'a.t_t¢n',der Paarden wiegwb adigade pyn der He,upjich,c,f 20 men de,kw,aai ;ee.r_fl.‘ met O~ 1 ven»olie,vr, ft‘, -en zo men’er,‘eenrgebradé blad ,-«(er Pmm.op_egt. .Dit middel ge éfi: alle pynen dens 1igh,aams~, ;waa;r die ook mogte ’ wezen. "t Af- iiedfel van de blademingwatervgekookt , en met ;$.ui]xer ~to:Sir~,qop; ]ull:p, .Qf_dra1“1l< gemaakt, -alle ' ‘morgensgenomen , ,-tot: twe ..0f ‘drii: -oncen, beza‘-’ .dig_:,'de moeilykheid van den adcml,.,;en;den hoeflz; gdoet de dikke en caje vochten~“nitFfbel;ei;,: uls ;maar, midlerwyi de zieke vooij ‘t Egebmik, fidit .afziedzel-ontlafiing door afgangn door’-t e ft »ander afgangmakend/inidd.el,,krygt. ’tSap en’t dik- .ke van ggdachte biadeh in een Mattie: geflooten, (open: ‘dc: Milt , ' en Ve_tza%/fiie -lgardhgid ; als ’t 3’s_;-nogge§igs;gp.'dejp]a_zts_v der , t,geliEgd’WordL By gebfek van gezegde bladen kan en’.‘er de -poejer ;op Ieggenv, rdoor een Sineerfel ge aan , datgoedis _voor die kwaaI.« “ ‘ .,, -E J9’; . . Dix: zelfde Middei dientu voor de-pyn dex-Maag, .den_Ko1yk, -engandere zickten vankoude immen- .de, en windcrigheid ’,:'zoIm<:n;ft ’et,hect.op l'egt', ,~en m_en;’c diknxaa1_getn-nikt tot’ datde pynen beda» .zen. ,Men baud: het N001‘ een zonderling=Middel wont do —.Podagra ,';a11e.:1'11Ok'gens nuchreren-enige «bladen Van_P;m7t~te Ikeauwenv, om‘ dat. he: een gro- ggggnenigte van flym uit de mond haalt. Ditmaakt dag hot op de gewrichten nietvalt, daar de ‘Peda- .' yajdeur wordt te weeg gebxagt.‘ Zo men do bIa- fien ‘tuiren. here as eneu korten tyd legt, daar na?m- _uithaalt,; en ‘=zonder daai» dc as,af«t'e-1Tch‘udden,~légt pp de,buik van hun , die :2: veel gegeten ,-J of ge~ :dronken';hebben , zal: men de tegrote op‘geblazent- ghfiid enrdronkenfehapbedaren.‘ It-Sap»,van :de‘rgc- flooten bladen van de Tabak geklanrd,~en-men ge- finolten Suiker toteen Siroop gemaakt, en “s mor- gens;ingenomen,., gzloodt; de W urmenr; en; d,r.y£tz’e mg;_;,xnp.a;x—anenrhoeft; ook,nieJ: dan ze, leggeirop de Navel van den zieken , de b1adeng:geflo9;ten-.in gen Mor£ierI;met'Ly~'waat 5: en. daar-n -Clytteer ”';“,Xi.\ " L ,4: = TAB. 1081' te zctten, yvan Melk e‘n’Suike7r. =Al1epynen‘derge. wrichcen van koude oorzdkenv gekomen, alle op‘. eblazenheid , vochc ‘en-abfieixnen‘, Lvan koude ont- aan , gezwellen en Wintetsaan dehielen van‘lslei- nejkinderen, met grote.voo'rtetin‘g, iavordengenm zen met bladen der Tabak. 3’: Sop op een Pei?- kool ,jhoe kxvaadaardig, gelegd, geneei-‘tzef o'e- dig. ,ItVoert het zelfde uic aan de Wonden, a is 1: datze tot op he: been toe’ deurdringen, als men daar nlaar zo lang mede blyft aanhouden, als nodig ‘is ; want zy doet her vlees weder.aang1".oejen , en neeint de 'verrotting~ der Wonde weg ; ’tgeen we ;hebben— in we Wo_nden'van.de Neus ondervonv den, :die‘van dc Venusziekte voortkwamen, waar luitr datfap een menigte van Wurrnen deed voor den dag komen. Verfe Wonden , als ze nietflal re .diep zyn , Worden van dit Sap an den Droeffem, in enen dag genezen, als men ’t’er op Iegt; én, 20 2e diep zyn, moat men ze met Wyn waifen, dual: ;na'er ee‘nrLywaat, in dit Sap geweekt, op leggen, om de genezing‘ te bekorten. '=t?Zal goed zyn; he: bin- ~ nenftocn buitenfte.’cler,Wonde dziai-.mede\te' waifen. ‘ De droge T abakheeft dergelykc .k1-ache tegen de Ziel-rte en Toevavlled hov'en' genamnd. ..m_en veel rookt , drink: men‘-ook veel, voor. al Bier -en andere koude vochten ; dit belet .de kwade uitwetkingen van ’t te menigvuldig-gé bruik dex Pyp. p t 0/1": wan Taéué. V ~-I1.‘ff9 t,h.s=t 44i.tseps=rtt_e fap - van-Tabak, can tydc 35 9, :1. HS "1 l§Egkracht van hare groei , met Z0 \'€,<_‘-.1 0_1yV§n-ol1_e. Doe het koken, totdathet Tap byna verteerd 15. Laat hetdaar na deurzygen; en bewaar die Olic in een welgeflote Vat. Zy is goed voor taje vocliten en om harde gezwellenite ontbmden. . Op de zelfde wys maakt men clezalfvnn Scheer. lmggereed. - ’ ‘ ' , - '; 0_m”’tJ'm:e5;/'el_1m‘nv’t kruid der Konin inne .1 tfde‘_Nicotianea ofTabak te rriakgn. ’ ; Neem een ‘pond groene bladen van Tabak, fioot ze en doe’er nieuw Was onder met Pek, 0lyven.- 0”?» Schapen-ongel , Van elks drie oncen. Doe alles mecmalkander flooten , tot dathet kruid op is. Doe’cm‘lan drie oncen goede Therebiutyn by. Zyg alles door Lywaat, en gebruikfer van voor Won- den en Zweren. _G_y k1_1nt‘1vel bedenken , dat men"er d_e There- hmthyn met onder d‘o'et , voor dat het Smeerfel IS dcuigezegen. ' ' ' Bereidingz wax: dc Tabak. '7“ Doe‘ in een Kolf van glas acht onc'en.'gekur,v’efi Tabak,..giet daa: zo ‘veel_Fle me van Vicriool ‘op. Dck dd‘-Kolf met zyn Kapiteei _en laatde ftofbp beet iand déftilleren , tot dat gy ontrent vyf on- cen hebt, die jgy in een Fiool zult bewaren.~ ‘t Is een magtig Braakmiddel. Men geeft het van twe dragmen totzes, in een daar toe bekwame vocht. Deze vocht is ook goed voor Dauwurm, en Schu_rft,~ zo menVz_e daar gedurig mede ftrykt. Doe ft geen’er op den grond der Kolf over- blyft ,_in een Kromhals van aarde , of gins.» Zet ze in den Oven ;‘ maak’er een groot Ontfangglas aan vaft, en de famenvocgfels wel befmeerd heb- bende, begin: met een klein vunr, om ’er al’t\va- ter af te trekken ; vermeerdert het allenskens , en de geeflen zullen’er, met een zwarte olie vcnnen t, van vliegen. Vaartfrnet het vuren voort, to: at ‘er niet meet af komt. laat daar na dc vatenkoud Worden en maaktzé los, giet hetgenein ’t 0nfang- glas is deur een Trechter van graau papier , dan Xxxxxxz zal‘er FD :1 1°34 mu; ‘ . I za1‘er de-,waterigheid_ deurgaan 3 mm’ (19 Z“'“‘¥° en fliukende Olie zal'er m blyven. Bewigedggz een flesje. ‘Men~l?an een drag?“ md. V or de vet Vmengen. ;,'r;Is een goede reme re 0 V Scg/Iu:t:.1t§:nD:‘el1"l’l‘l1;E;x1yn-zout uit de kolen halen, die inde Kronihals overbiyvens OP 5“ 2'51“? WY5_r alswe van net zour Guajak gcz6gf% hgbbelr PW‘; Zour is zwee_::dryvend- Men gee! he‘ V3“ gzeinen tor txen in een bekwame voc r. 7 Men kan een. vaft zour ulr den Tabak hallcn. ' ' )1 bb - aar om_‘er warvee van fiaeliyxirrfiegefiifigetemefixlerunogfveel andere Tabak byveegen : wanr zo ‘weinig ftof uit de Kromhals haiende , zoude men er naaulyks eenldraglne Van hebben. ’ - - Ha: mm de Talak we} bcwaarz. ‘Om Tabakrwel te bevvarcn, moetmen» eenSer- ’ vet met Bier nat maken ,' en de mi Tabak in frdeel winden dar: nar is. Dqs doende za1_de‘-Tabak nier droog Worden , en ene vo‘c‘htighe1d’.kxygen-V,.d-re zy hebben mber onrgoed te zyn_. ’ Om Tabak fcbaan it make». Laatze vier en rwintig uren in gemeen water wee- ken,haa1ze daar na weder nit h_et*warer, enpexsze in een frerk en dicht Lyvyaar.u_1r ; .71aa_rz‘e dam‘ na drogen op horden,keerendeze van tyd rot rydbom. A15 zy weldroog is ,zo befproeltze merwarex Jaar reuk by is , tot darze een Deeg wordt; doe} 26 den drogen , en als ze ‘droog is , zo bef roexrze voor een twede rys ,. en doer zeidaar na oogen. Zy zal dam in fiaat zyn_ em zulken.i:eukaanrenee- men 315 gyze geven Wilt. , -- ~ .’- ’— ‘ “ ‘ ' "Ho: mm A’; Tnbdk rthk gttfl m‘€?:,B:I0M1F#’- De Oranjeblocmen, gemene Rozen , dc ]a_smyn; Tuberozen, Muskaarrozen .zyn bloemen, d1ehun- ne ‘reuk veel eer a.1s de Tabalr mededeelen. _ Men voorziet een kas met droog‘P_3P!9r g.'.33.aF op Iegtmen’ een‘ iaag‘ met Tabak van eenvlnger ark, aar nategt men‘cr_op‘een- laag-met bloemen, dus gaar men vooxt ref Q1195 iS‘bei‘§e€dT- ‘jM€f1 laar alles dus vier en‘§wmt1g'nren leggen; dan féheidt‘men de Tabak van de bloemen. Daar na leg: men ’er anderen op; Dir doetmen vier , of ’ vyf uren , meer, of min, naar datde'1"abak wel de luehrvan bioemen heeft‘ ontfangen. Had men een grote menigte van bloemen , zoude men ze van twaalf tot rwaalf uren-ve_randeren.' C_)m de ’_1‘abak te bewaren, fluit men ze in doozen , die men in een dmge plaars zet. b ‘ _ ' “ ‘ De Tabak wordt‘ door‘ ‘s Konmgs Pachrer 11') Vrankxyk by de pond, of by de R01, of aan Snuifver- -Rogr. De Snuifrabak heeft zo vele w_onderly_ke namen , en men‘ vindt‘ menigmaal zulkenxeuwe mt , dat her geen dienft zoude doen , en ze mooglyk alle gans nicr op re noemen zouden zyn. Men 231 . enbeplaky: zyn:,»De_ —1aatfle'Tabak is-beicwaamgb V ms. midlerwyl zeggen , dat men'er van-drie foorzen heefr. Deieeriteis aan greinen , de twede aan een ontaftbare poejer ,' de derde «is her grove ’t geen van de Zifr overblyfr.V ' . v x . Wafde Roltabak aangaat, die onderfcheidcmen in Brafielrabak, die ‘zwarc is, en pings dikte heeft; In ’WotI‘rrabak, W‘-13!‘ van het blad is droog en rosy’ en de ftreng, als een dik riet. In klein Briqmr, of Ta.) bak van Diepu, die zvvart en klein is‘. In xwaflm Tabak, die -zecr droog is, en Waar van de ftteng naaulyks meerrclanvingerdikre heeft, en de kleux. naar‘Doodb1ak ge1y1~;t,:en Varinzts-Tnbak van 5;,- Dommgo. enz. ' 3: ‘ ‘ ;w ,1.-. - Seviliianfe Tabak , is eenzeer fyn°e..8nuiftabak,, die uitnemend geachr is, .zy k'omt van Bouig iln S. E[»ri:,en van de kleine Stad der drie‘-e'enheid,‘op ’r Eiland Kuhn. , . I »Zy. I-romry ook van de Haivanr, ene Sr'a‘d van‘-’rr‘ zeifde Eiland; van‘ Burcelam en Pbrmgaal. De Snuifrabak ..van ".S'¢'uili: beef: weinigrizyns gelyk ; maar‘ die van’ =Par:'r'¢gaalr, zdie ‘genieeniyk ‘van O1‘yf._ kleur is ;' weft! weinig geacflr, ‘onrzyne fterke on-‘ aangename geurrz, Men. krygrgook. uit Holland rveel- V gefponnen:’1'abak',-die meer,gea‘chtword:§dan-die; V , van Morl4i::_, Dieppo en Mandragm, voorname-[ Plantzen, daar de algemene I’-achters hunnen ge‘-‘ . fponnen Tabak doen gereed‘maken~. V «Men zendt ze» ook" uir »l{la'and:r¢n ,'o‘f’s’Lan‘d‘—van Amir, xwelke men‘Tabak in Karot'en—«noe‘m't9,- om’ darze, aancwllen is. , die byna naar _de-wo1fpelet'i‘—;‘ die men Karoren noemt, gelyken. »Die-’ime‘n;uit Duiuland , en in ’t“byzonder uit Str’adt:5urg- br'en'gt_, is 'aan kieine ftokken van verfchillende «dikte eli Jangre , van’ bovefrvercierd met fiukjes verguld; of met kl-eine. Spykers die verguiduof verzilverd zyfi , . dam‘ enige van met gcmarmerd papierfieddke om te raspenror {fin en. . V -V - v 4' Men krygt ook veel an 41:’ Levant ,= ‘van ’dé-I-iimf‘ van Grialemltmdren ude‘ .Am’n'p‘al, in ibladen’-,»di'e‘ aan-. malkander vaitzyn. Men maakrook op ’t_Ei-' land. van Malta, en.in. Italic-verfcheidenfobrten van gegreinde Tabak.‘ -» r. ‘ -”-=3‘ "De. tekenen van een goede gefp'onne'n!'I?;bi31-gff zyn eeuffraaije en glinfterenderfner, _een§aanger'i;- me_reuk,.en datlzy wel-bewaardvis. ‘1'> * ‘ . « ;“ "M ’ , . 7 » - ‘ Hae- mm dé Tlibak _/faint , en 2.: azw‘R'a',l lrm duet. ‘ ‘ Na dat de Tabaksplanten genoeg gedVro‘o\gd"zyn. Dar is ‘als men bemerkr datze taair, vet,‘liarsé_1éi,1"; rig‘, brain , of 1-osachtig va1I'e‘n-', en 20 gedrbogdiyxrv; darze gefpbnnen kunnen: Worden, zonder gélifo} ken teworden , doer men ze van de Rak-ken if en‘ mi het fcheidcn der bladen van de {tam , firi}-at; men 21:, of haa1r’er de grove fleel uit’, die .in ’t middenisl Daarna Iegr men her enen op ‘r andere blad, op Iange Tafels , ziende toe , dat men zenaar de groorte _t'e_’ fa- men voegt. De grootfte"dienen, dm'erbuitenq1n re leggen, en de kleinder, om ze'er in "re I’e’g§\e~n. an ; P>;De Rollen, dier-uit -Brafiel k'om‘en,,’ 2yn:gemeen- TAB: M Aan deijechterhand» van den .,Spinder;h,eefc men (13 Bank‘ met ,‘ laden , en een Var; mer Zeewarer; ”zo.men"dir kanhebben, dooptmen van tydtottyd - flair de handen in,~en befprengt daa_r mede _de bbla- _ : ,_den‘1igtjes, ,om ze .taai re..ma);en;, .en, omj duo; V_ ,8ie"zo‘uth'eid‘h_et bederfvoon t,e>1m}men,,vzp—zeg1aaz r . .h”éénfv3v,il§en.r_ ‘ . ._ , . v , / ',’ V; ‘dd »p1aa’rs{'van: _enke_1 ,Ze;-war,e_1' ,- _gebr_uikt men fémviyl een vachtvan den afval, cvlefram-en {reg- Ién en bladen gemaakt-; in een Mgr:-ier gefizunpt, _d}iai men '6 [hp uirperfl. _‘Men,doet«h_er:geen'daar '11i5.¥.V.0;rdt gehaglg Inc; Z.3FW3t°"°P hetyuun . an I ‘.§$>"e . ‘e}.1fa}Sk=!=- en ;zsd.=n.Iva.n Kampecielzout. fr; ‘ , nf _jg&3L;;4,Kaneel enwatwirre Gom byrnof ' at andere iuikende Gom{, en grove ;St;iker_ §_ig mop .ido,en£iéi.'2ill‘es koken ,.tpc da: her een Siroops ' ‘ " De Spinder gebxuikte ,dat,‘r,ne,ngfe1rc_>p ys , 2115 we gezegd hebben , dar van enkel maakr. Wordt. Met dar onderfcheid, deg: , ’ _.de Tabak een azmgename luchr,geeft_, efi.‘e9n‘tix;n.~;tr1,eed*=.kracht= ~ K V - . J‘. ‘K: i Zogjdréz _§i¢.,Sy1n§ler, ,een_ genoegzame ,lengte' van Tabak.11eeft'gefpbn en , ‘om-een Rel,-te ma,k_en, Rel: hy ‘t ‘in he: was , uir hgofde van; fit sgevauaz, (121: by loopt van droog en bros Worden , zo dar her moeilyk zoude zyn zein orde op_re Winden. 'tIs waar, dat men rer plaarfe daar «men vee1Ta~ :b21k maakt‘, dat gevaar voorkomt; door. dzir-men’ -daar. werkluidemheefti, .die niet'd'oen_,/'dL_1n {pin- :nen,,,,en anderen‘, die.nietrduen;,"dan:Ro11enldp- ' ' - ,» :‘..:1I.‘: ' ' " .1; -maken: m -, . Om een Ro1‘»;I‘alA)a}r [on re maken ,~ maa’kc”men zy xeertt een: flok:van hard hou,tJklaa7r ,! waarvan de langte is naar believe ; en rdedikte vanreen duim :aan.e1k‘ eind ; mm :war rdikker in ’t.midden,y ’r geen ypynweladezgedaantei vani-'een rgrore’ Spil ».lnaalq:.-; nMn1ethet rW€tk,'V001‘tgaaE,'~Eh op dat dc’ ftreng; daa: men d'e R01 ‘van: maa.kt.,'.niet.,zoude ~kuunen-afglyen , zo fpy- -kemnen aan ell:-weind~'va‘n.i derspil twe {tukken van rlgtrcn: die;vmaIk,;1nder. kn:u'fl'enr: mnar .de:.nieefi1e .S‘p,index-s,zyn ¥handi'g',':dat 2e’ geen-.hulpvvimIl'oen ahebbeng emude fl;reng.z‘o»gelyk:te3xo1len:en te mm. ten-;da't?etgeen ene_flag.a£gaa't:‘, en 'zy nietsafrolt, dqnszelden. 1- ; ., ;,~ -.u,’:.~ " Naars. dE:*.'.mRtE","'d de--Rbllen zyn -Volrooic, =biengrmeu,ze \na.,het‘Pakhuis toe ,.daar men. ze met desbladen, «van-. Rievdelrr’,-‘die — in de Zon vexwelk-Au zyn, of by:’;t vuur ; ;in,dezerK1'fl’a:ac§let'm‘1dle§wyi; 'aanmerke_n,_ ‘dat ais men‘ do eerfré r‘e1s‘Ta}.>ak injnieuwe.‘_aard‘breng't‘; iy zo volmaakc met wordr in hoedamgfreden,‘ dan i'n'de~r‘wede en déreie 're'iS ; gemegkt het,Land nag dboi‘ ‘c1e'cei'fie beaybeidlng za fynr niet‘worcit, dan'in'de rwede in d_erde.,' en‘ dus de wortels Zlch zo"gema1rIykifni‘ei: ' U1¥3¥§ld€n,. en gevolglykdaar aan minder voedfel g‘e:¢n': .. ; "U5 ' ’Il"1\/{€$'.1‘if rJ§'..‘z‘yn' ylek , en dezc ;_ ,€iba1'i , ' ‘ ;taé‘;1ié affneilendié V in .»._, _. ., 1 ,z‘yn"aan r;_aff‘o’eI‘e11_‘in“gm‘te'id; genbnljen ,’ en 'd’e’,vet11eid licht‘ ve:1iezen.' ‘Men _moer rer zelverrykl in dverweging nemen, da'td'e lage landen aan een ander ongemak onderhevig §yn_,,/dat met min-gevaaglyk is, dan ’t eerfte ; dar is 3 ‘S33; als ’e1,"gxo'_te_ Regens komen , die gronden 20' diep onder'Wate‘r raken ,‘ darze koud Worden’, fin dear zqze ;met,'I‘aba.k beplant zyn , zy_ve‘rdrin‘- ken en fierven.‘ ‘ ‘ f _ ‘ , ’ H-er befle Tabaksland m'c'>e’r biuin ', vet én"'dieJp zyn , en aan ov,ex-f‘h'o‘mingen niet onderworpen. ‘ Men vindfler dat bruin en Iigt is , en dar dem- zyne diepre niet nalnat uitnemendte wezen. Maar zandige, grand deugd niet , om datze brandachrig ‘is, e'n‘niet'i1'1 ftaat'o'm de Plant ‘vc'-edfel genoegce geven, welke vry ,vee_I vereifi, om volmaakt ‘re 'w9rden. Beyfeidlng:der'Bé'ddeui yin zed it ztijeiz/.‘jj I ‘ GeIy1<®men—ee1)~nie1iWe en zuivere grand moer hebben‘, -waar Innoch kwade kruidenfindch w’or- re1enIz_yn_,~als men plants gekbfen fieeft , “die wel bearbeld 15 , zo brengt men ‘er een noope takken op ,_ om'er een groot vuur op re maken , en ‘ dam- ~door den grand re zniveren-,‘ 'zoncier’ze echter re «zeer te rvetbranden. Men-weerhoeveel hirre men ‘daar aan moet geven; 'aIs'-men, van die aardeon. ‘der ’r vunr van {luau nemende , vindt ,' dat‘2c zo warm is ",‘ dar men ze in de hand kan‘hd’uden. N a. gieze zuwenng —a-oer»: men de anrdemet ac Spa, Xx—xxxx3,,; en . g - - ' noe txnenzich «op_c'1ke linie. en eene'Ne.g‘erinne om de“-‘ewe an 3° ‘m“_ ‘M met w1I‘%°i?’W§,1e 7,3 €11 jtaat te Iimen. De Planten _eerft mt den grond gend- met at de RYE dc?! tek Faxnlnet zaéd Men Iaat men hebbende , en‘ m ryen in'een Ben E61656: (tellcn tot he: on: a(ri1seI,1c‘c.‘_ ifiéfi, 8 r,t mad in goon, .211 _2»y.er,een op elk? mauve! lcggen an ham’:-m~‘g_ d°“g'°“dk°udW9r en’ 1 1‘ ' do’ I kis een Terven—linkerha'nd, op dat de Planters die op Elke C" men new“ dim we 20 We 3 S m cg; gde Bed- Lyn 5nchter'2y'11 ’ al voortgaande He‘Pfant one‘! " vochti emtyd \V&3Fe’»M°“.¥“°‘3‘m“k°“’_-3 -‘ ‘ ’- - n '- ck“: 5 n ‘ ’ ' gofien n elegen om heuvel mqgen vmden, en met anders.hoeve‘n t’e den op tie mate‘? ‘Va? ‘ ‘ ‘dgcwinder; ge doen‘ dan met een Pen een‘g‘-1:i~f)'ein't'Inidn<1;t.= ‘m‘e‘é’eh $:ag‘,'f$1éit menniege,»‘an;)xn‘Ma={!‘F;=_- d, éf 'Vinden‘A',v dieynrel-was gez}1Tver1i_v;n'bn}tn1fd ‘A15 he: bed“wel-bereid xg, mengt men net 2412;, wogtelen , om er Tqbak qp fie bovenveyhaalneyz ,- a‘s, op dat ze beret zoude fp|re1d_en,_<§n de 1’ :11 2e In re planten‘: met ~ce;jm1n,faIs men Landhee ", me; te_ dic_ht zpuden fiaan. _, 13/{en kleg eel} ‘ . I :In' Manned ‘fz:w" . men , dlt moet;o1'n ,.de.2twe ,:;af1drie dagengefchie en’, , ,».- ,. " - " ' ‘deg-rig » ' ‘n it k nd heeft mt ezxenv om .waar.na ze,__een Kron ne,mLn_ , d1: final , .e,Ae];;n;gnet§fie J; ;1§}§(e)n,sen de grogdwel 't’:ear- waar mede ze her droge res xn orde.fchrkk1=.n_,zo beid is zo dat by we! isgebroken. en met de Ad=W1"=°8°°.“ T°h'3“°s‘*3“ e.P“’”“-‘“ 1”“ "'°°T” *3“ Schop ;vel o’mge1-oerd, maakt men Lynen van de t€tWY1Ze dat doe": V00fZ1€n2€-‘~20 V991 =m°°8‘Yk ene kant tot de zmdere inn’: vicrkant, en men le 1: den heuve’l,mwe1k£r midden de Plant is met nieu- . , ‘ 1 we azude —zu'~ dat ze ‘aangroejen n.aak~Vde}ma- ‘$5136 Lynigaglniznfiefxfil::efnalfe)nYvE:n itairerf te, dat de i"lant krzichtiger wordt’; ’en olndea; yes: '33: fes"§§1gme,, hofig eptwialf , of vyftien mid- daarnvan, van tydtat tyd‘; te»vervcrfen,'verandert . , V . dcuynih I d' h ‘ d ndege tot de an ere M Deze euves usop,u,nneryenge_ree zy - , - , . l\ .- . . . ‘ Hnaakt, en de aaxde door regenvoc_k_1t1ggeuoe_gzyn- tls oak nodlg dc heave}; Wat‘ te toerenezndélgin deiyc Eeenm delopende maand Meus,zelfremge da: te hoogen,_, als zy zyn 00: ene grote xfeg V; gen voor die maand, of~in de eerfie dagen vanjum getait. '_ ’ .b ,_k Q op zyn laatfte , zal men de Negere opnhct flu}; Men xnoet zo»veclopIettenhe1d_ge ruiaj :15 $331] Lands verdeelen. Zetgendc een p1ante.ndc.N_egEr dc Tab‘-1k5P13m9n W“ ‘RUPYEU 5‘? ZUIVCTED a dc . men een edeeltevan de aardei, van d’ene}‘}1eu”vfl V TAB. deewurmcn ; en _vindtmen’er waat van de bladen zyn gegcten, mpet men’ jonge in de plants zetten, 3:; 2e: nog tyd kunnen hebben‘, .om“tot.rypte ta l:.ome.n., . s ' ’ * ., ' ' . Alsnmen-die, dingen doet, 2211 men Planten in apmerking nemen. , die , in 7 de xplaats van gelyk an- deren te groejen, klein blyven, en overladen zyn met ecn groot getal van kleine-blad‘e_n , die ze Yoortyzullen brengen. Zuike deugen ncrgens toe; dierhalven mjoet menzull-re ,"zo dra. gals menze ken , it/hjalen ,, om ’er jonge in dezplaats. te zetten ,"_zo et no tyd is. .';-_.,:.z * .1.‘ ‘:. .‘~ ,1; 1 '3 , ~;Als zP1ant fcexk genoeg i§,.,'om tennaaflfenby te-kunnen gifl'en ,: watze kan vobrtbrengen , :en men an’: hoofd gele bladen. ziet ,: meet men ‘ex die bladen afhalen , die nergens toe deugen, die de kop onmidlykaffnyden, tex plaatfe daar noggroe- ne blyven, om dat‘er gene andcre clan diekunnen seed woxden. ,. , , : ~ , n ‘ -Om tc_ beletten. dat de Plant niet in ’tzaad fchiete, en niet 21- reveal bladen voortbrenge ,‘ dat dc hoedanigheid ‘van-debTabak ga,ns;min_der zoude ipaken, fnydtmeu zedezkop af, ale zy een bekwa;- me hoogte heeft gekregen. Maax om diehoogtc telweten, meet men up twe dingen aphtgeven. , ‘ ‘1..O£ de deugd van de grond dc’ hoedanigheid de: Tabak in. de planten kan.behou‘den«',; die’-nvan bladen welzyn voorzien. w on I 2.10)‘ memfieike-, saf niet.;&erke..VI‘abak 'wil maken. ‘ , = .r ,. .: .. -.i,.,. ~ n 2. , Om deze tv_ve' flsukken te bepalenl. moat men zeggen, wat menjn Virgienjexdoet; -‘ . ..; ,' n , Wil men" Tabak hebben, ndiefierk‘ en mobi is, mean goeden grand, Jaat men op. elkeEP1ant nie: haven twaalf bladem ,Men km .in' e'e11;-goede grand ’er:we1~achtien bladen v aanlatem ‘,2 an 112.; [can middelmarifieytwaalf. :: 3 = .€;!: u .2 V’ ‘ I _’ _,Ziedna'r, waa.rvme'n_o' terletten beefrg, ' ‘ 66 Planlivlubt, dat is,. e‘kop affny’dt,: u -Die does men zo dra. men ziet ,'idatTer,Iaan-fie Ylanrzo nvele bladen flaan , 2115 men ‘er gaarnezaan I_a:en~wilv;,om dat , hoe ze jongcr.i‘s,‘a1s.n'1enze lube, hoe.de.bl.dden.meerder groejen. ; w *:, 1; Mcmuxocs wel ‘ache geven ‘dun jnen:'de» me ‘bla; dfin‘Y1iEI‘kWfltftinWCH{.E1f middc de 1:-uaxpiis , V,-dear de. kqp ‘dmv plmtrguit vobrtgroeiti r.0m’nr:d1e'knop~ u‘xc'te‘ha1en:,r wctennenige Negcrs zecrs behendig hunne nagels to gebmiken, die ze laten gm.eiien.«* Anderen. gebruikefl-.-en'e gefneden pen ,— die-Izo- is toegeft‘el;d., daz zyhze. in deknop kunnen Iteken,‘ en . aama:ze.‘~een' weinig dtajende ,. £n’cnvuit+ halendci Wefen ze., de knop mede‘r.e.‘ne;nIen teer is , .e11;zich—terfl:ond van‘ ’t bov.enfi;e vnnnde. Stam affcheide. Men kiefl; totvdit vyerk gem‘e‘en- 1y}; .de L.h-mdsigité. Negcr. . Hy ‘gaze-.daag1yks ;..de Plantafien zien, -die hem z n‘ aanbetrouwd , om de Plantente 1ubb_en naair ve mace, giatzeilxfiaat §:y:zbJivcl1 r>,«7a1‘s»na't-Tubben def-Plameng ?_mo'e\‘: ménf edut-ig-zo'rge—‘drag’en-, dat-:rd'e117‘N‘ege1'snnde Plintaflé iendt om"de-’ P-Kant te ontknoptien 1*, datf a;",.~_z'e' deiknop te= ontneemen --, ~t-ufiien" defiaim TAB.I‘ 1987' en het‘b1'ad"," aan»de‘s‘zeIf's_‘ ' komt. ’ .:— n - .2’ Men zal ftniez kwalyl-:~nemen,edat men herhale, dat men de Plantafie a1tyd_ fchqon moet honden, I'c!io't véor den enden voet der.-Planzen vegverfen , 'do_or_den groni - van den heuvck re roeren, :15 ‘t nodxg 15. De Plant ko_mt gemeenlyk in twe maanden tyd tot rypheid , ‘re rekenen vannen dag at}, dat men ze » Verplant. ' I _ , ‘ ‘ , Enige inwoonders -van »Ma‘ril,’and izenden dz‘- gelyks ganrze trqepen van jo‘ngeKaIkoen'en in hunne Plnntafién; deze‘ etende Wnrme'n;en'Rupzen, dive men daar in vindt: , renfpaxren ‘dbor dkmiddel dc moeitc van de Negers daarin tezcndeil ,, om ze van dit ongediert ce zuiveren. Taiwan mm dc rypbaid Jar Blade», at law " ' mm’ ;e|0ogjI. ' ' ’ ‘ ; Als hetublad, een fcherpe punt. aan iyrr uite-xfie begin: cc maken=,- en eenweiuig begint re 'rixnpe- — km, of vankleur te veranderen‘, en van een‘hd- » ger green is , of begin: kleine gcle vlekken te kry- gen, .wordt hat zyd'ze te In den. 4 . ’t Gebeurt zomwyl , dat Xe bladcn vocr hunnc rypheid beginner:-tenvlekken , en dat dit an te- kamis, ’d'at.de Planttbederftr; dan moetnienze af- fnydzu, anders heefclmen nan dat:bIad bier’. De droogte is daandikmaal!oorzaakAvah;' ‘ ' ' V n E . De be(tuurdcr‘enex(pIantafie moot zorg dragen , dat hrerrdikmaal he: oa')g~over laat gaan , om te zienw,‘ welke Planten hy moet fnyden; A15 by 2: beef: gezien , kieft hy een frajen dag , en na dat de Zon is opgegaan , en de Plan: .een dau mecr krygefi 'kan', .gaat. fly» zehaffny en ', ~’t =geen met cengemeeu mergefchiedt g. dragendezorg, dat hy de bladen-_ni,e,t kwetfei‘ Men leg: verve!- gens die bladen in de,Zon , en‘Iaatze—dajar twc nren‘ lang in‘ leggen ,1 opI,dat’h'et blad verwelke en nietvbreke,‘ alsanen ze nahnis brengt. Maar men moet zorg dragen ', dat_ het blafl niet te zcer ge- dxoogd zy , om. dat het dan -zyxfezkragt. kwyt en‘ ve1'brand.zoude zyn.‘ = w . . r . 2 ' Men moet in dezen Oogfl: voox den regen zich hbeden énvzoigedragen , dax ze voor den nacht on-_ der-hee daltvzyn.‘ . -« m . V’ V f Om-Tdc afgefneden\pl:1nten na htiis te’brengen,f gebruikt men Kruiwagens; deze is de befle manier: maar men heef: ‘ex-',—dic ze de Ne crs aanBo’(fen~la- ten‘ drogen. . Maar‘ nlmvvindt (Em veel meet ge-3 kneusderengebroken bladen. VA V U '7"-"ab'a’fi:‘12ttt'z:n,f'Sueree's‘, afDraa¢g:Lz;iz‘e7:x‘:z¢7 M ‘’ ‘§‘ ’ * * V:/mrevrz gebetm‘. _' ‘ ‘J - Men bouwt aityd die Hnizén vter gereden hand voorde'Plantafie11. Zyfzyn van verfchiflende grootte, naar degrote der Plantafie. Men maakt ze van goede Styleu; in den grond geflagen , en door Bal- ken en Knien ’, of Sleutels aan dc refi van ‘t Ge- bouw wel‘ vaft gehecht: — Als» dit gedaan is ,vvoox- aiet men Ize van Plémken , die men de ene opdde an e- 1988 TAB: anderen - alsde boorden van een ScbiP1‘38t- ?°“‘ ‘deg da:,echter die.}’lanken op malkander iliuten. ‘Zy worden, ook niét» d_3fHP‘=.‘ h9“Fe~ Fe‘-me“ "RT emaakr. .. .« if He: Dal; van ?:Huis_ —is;ook .v.an;1’13“k9“‘8°- maalct, die de em; op de andere ism Vilflgemiiglkii zo dat de regen met in _huis kan komen. M! Cf; wyl laat men een open_1n onder hec,1}ak , err Gabon, zq dat’e_‘r de win Iran iieurwaycn , leneei gcem-ege:'1_ kan inkomen. .A1zo;t‘Da_k,over- ‘ E- bou rnocrheen fteeken. gj , , ; , .g _ ,_~_> ‘ . iMen__maak‘ fer V gene'Venfi£¢r§ in , l.11~1en’z1_et. er den_dng‘j-vry ki8‘fl§'l:I,1k;0|I\eni: .d,o,or.de:deux.en ,cn. openingen tui1'en het3Dak en het Gebou. _ , ‘ De deel van die I-Iuizen is geineenlvk mets an- ders dan aarde. Maar gelyk men daar Tabak in legt, en deze‘er, inxochtigen tyd, zoudepkunnen vochtig worden eu,.‘l>cd1er.v,en~ .-;.is ‘t voorzlchtiger ‘ Zolders te maken van Ribben , opde vlocr ge- l.e‘gd ; '.£n;Planken5cla_anlqmxén op :g’epei_1d.«=£ '- i :’ -; Deihoogte vangde Schuur moetuyftien/, ofzesé - 4:ien'voeten wozen , len-din: van 't_ Dakrjuot dc H01! van’ tien, of twaalf voeten. » I i . .- _. . Binnen ‘t Gebou moat’ men ‘xlwersr over kleme Ribben. plmtzen , -diereike van-.twe~di_1unen enpeen halfsvierkant moeten 2 .~' ‘Deieer&e:;y'moet een veer,’ of anderhalf, o v:wemeze ‘am: Rqllermaz ‘ =5. l" l ' in Vatrnuteldoezx; ‘ "F 9‘ ~ ..Zo drav aiside Tabak, die nietboven dc twe men in de Zon heeft gelegen , na dat men ze heeft af- gefneden, is in de Drogcry gebragt.)¥€Ik0€1t'm°D ze metze over g1e._Solder heen te fpreiden. De Iaag die mcn’er van maakt , moet niet boven den due dik leggen. ' f '.: ' T — _ , Als Zy ontrent .!;waalf,urenehebben leggen./te koelen, ilzeekt [HGT] de voet van elke Plant‘ een houtten-pennetje , at 20 van fatfoen is , dat’hct kan warden geiloken en vafthouclen aan de Latten, die ilerk genoegmoeten zyn , om ‘c gewigt der Plan- ccn (e kunnen tvelen , en’ men brengt zedusvverv__ol- gens in de Hang, clragende zong, dangle een niet op de anderc hangt. _ .Maar ftel eens; dat men gene pla,ats,genoegV1njd53 Drogery had , om_de Tabak te vcrlioelen , kan men ze in de Hang doen',zo dra ze aan komen : maar’t zal zo goed niet wezen , als he: zyn zoude zo ze was vexkoeld. ' y , . ‘ _ ‘ -Mcn laat de Planten in ‘de Hang ,.tot dat dfi Blayden gants droog zyn ,- 3:n’er geen groan meet 2.anis.n ,. .. ‘- Dan neeint men do "eexite vogtige tyd.~waar,: die’er komn, en dieialleen de bladen genqeg ;l;e; ~worden gehoudcn. . .u~" ,- . Lyke lagen fchikt , TAB. vnchtigt; om zejte kunnen haudelcn zondcr bre- ken.: wane zo ze te voehtig waren, moet'men-‘dam niet aan komen yofanders doende , zbude der’I‘abak‘ verrotten. Hierommoet men een b€kWalI1e3V0Ch6 waarnemen gs welke gene andere is , danzulke, ‘die maakt‘; dat -1nen:'de.Biaden zQnder'b1-elgen 1m,de. le-n\k:m.~. ”l“~‘ - '5" ‘J " ' :‘:‘>’> Dan haalv:1‘nen‘:de~ Planaen nit den-‘Hang , an naar de mate ,.dac mende -Blacien van de {tam haalt -,.maakc‘men:'er.Bo(I‘dn.:v‘an. .Elk‘e Managua,‘ oEBos .l3ei‘taa.c nit .tie11.,:of3tw,aal£ Bladen ,.en*word§ met een Blad aan een gebonden. . i 7' ‘ ‘ L -_c".t' Is van =g1-one bciang do fiend »waar: t~e= nemen , Waara op, de;.Tabak in flaat is 5 ram aaaan ;BoiTen ge.‘ maakt te:\vo1-den ;. om dat ,: zo ft‘ weder te voch». rig wierd , men zoude moetemwaehten , tot dae de ‘I-‘abak weder droog. wield, en‘al drogende var: hare h.oedanigheid.ver1oan:; I’ 1» - 3 Zo die Boifen al gemaz1kt_waren , en teavochtaig bmlin"d'e1 Vateir«te.viIorlien:gedaan:,i moetimen 2: over, iierzllzacten legg'en:‘;E:laggenxie:2e ftiaar» ovef tot. datzexgenaeg rwarén Jgcoiroa-gcE.«,? dcagainde zbrg dat men dc ‘ene niet re .vro'eg op de.=anc{ere‘legc; op. datsze’ mien am '1 b1:oejen».rakén=;«'en de (‘mart van'de 305,: dat is-‘, daar ze gebonden: is , na— do‘ luchtlcant toe; leggen ,'.:;oplLizit: hétrminder heet. 0 de plaats ..wor,de, ‘da'ar:ze' vait op een door tlenzban l :2 Als1:de”iBos' ge‘ex1:-vbclit2meer-,heeiii;, .en:fgeperi‘t .kan warden zonder breken, leg: men ze in Vaten. ,_ ‘ ;Ten dien ieinde doe: men’ imand in ‘t Vat kIim- men, die (is Boifen , zo goecl als- by kan, nan ge- j d-ieoveral gelyk 2y‘n ; zol at ‘er geen‘ ‘lecligei. plaats 'in\l’t,midden';van he: Vat: zynen. als he: Vat volis, flui't.r'nen!t,:~1naar dd Koopmarr dieft skooptgtheefk een Peréiwaavionder. hy het Vat overeindfpdoet zetten.. Na idanihy‘ vhet hee£t1doerr'inperfenr,44 Tdoetflavferrnog lweder?-aniie. re Boflen op leggen,‘ Me11.moet’er3\v7ei'fcheiden flagen van .dePers op geven {tot dat men odrdeelt , dat’er in her Vat.zo veel Tabak is‘,:als’er'«‘in Kan. '. —Onderi‘te1, dat een Inwoonder genmi =vo_or.raaii genoeg van .Va'ten inrgereedheid hebbe, ,:om'erjde Boifen .zo ldra» in me doen; als':zy.ngereed:zyn.-; ‘en onderfizel gidauzei in i’n'a'at Tzyn om ineen V atete wor- den gedlaan“, moat hyzeaaniagen ‘op.-mal€‘:,ZF.ri V613 TAB. venbladen laat. Deze zyn onk lyviger en vetter , als de andere; hierom laat men ze , als men ze gefneden heeft , byna een gantfen dag leggen 2 mnar men draag: zorg,’ dat menze van tyd toptyd keert, op dag de Zonze niet verbrande , en'de bladen over :11 eveneens mogen verwelkt zyn. ' » Als men zena de Drogery brengt , laat men ze op malkander op een hoop van zes, ofachtplanten dikleggen; Daarna laat men zezweeten, ontrent den t_y van vier en twintig uren. Z0 men zag, dat het zweeten alte grof aanging , verandert men ze van“laag, en lmaakt dc zelvedunder : en als men oordeelc dat ze enoeg gezweet hebben‘ , om niet tedruppen ‘in en Hang ‘, maakt men ze zian de Drooghouten vaik , ‘gelyk men met de Tabak van Mariland doet. Men zal aamnerken. dat zo ze alte ftérk zwcec- en , zy ftaan om te vetrotten ; en 20 ze niet ge- rioeg zvveeten, b1yven‘er op de bladen nog groene vlekken , die ze van kwade hoedanigheclen doen z n. ‘ , " yTen overvloede, moet men de zelfde manieren houden die men in Mariland oeffent , om ze aan Boifen te doen, lettende, dat elke Bos [terke Ta- bak uit Virginie, niec beflaat‘ uit meer danvier tot zes bladen.- ‘ ' ' 3741 war /Joedaniig/Jedm dc Haden maeten beb- éen , om fraje Bfin te maker: , en '1/an wel- -E: blade» men 4: Bwfin ‘van ’t eer/Be en twe- dejfmrt maakt. De blaélen, daar men fraje Manoques, ofBoi'fen van zalmakeni moeten fine vlakken hebben. Zy moeten in Mariland van een ligte Kanee1«-kleur zyn , en in Virginie van een donkeregl{aneel-kouleur. De fierkfte en gr_ootfl:e zyn de beile. ‘ Men maakt in de ene 20 we] , als in de anclere Provincie Boifen van twederhande foot: , 't eerile en twe foort geheten , en zie daar hoe men zich daar ontrent gedraagt. ' Als men de Tabak afneemt, doe: men een Ne- ger, die ‘t verflaat, uit elke Plan: de bleekfte bla- den kiezen—,‘v'velke alcyd die zyn , welke van de voet der'Plant geplukt Tm/im warden enoemd , en vlekken hebben. Naar de maten at men ze’er flitplukt , maakt men ze aan Bollen , en deze zyn die van ‘t twede foort. Als’er aan de Plant niet meer dan die van ’t eerile foort blyven , welke die van ’t hoofd gemeenlyk zyn , leg: de Neger deze aan een zyde ; en de Negers , die min erva-— ten zyn, ncmen'er gans en :11 de bladen af, die’er nog aan waren gebleven , welke gans an al goed . zynde, van nature Boffen van ‘t eerlte foort maken. De Neger5,die de Boifen maken, moeten toezien dat zyze van bladen maken , die onrrent even groot zyn, gelyli ook clatze de {iaart van den Bos gelyk nemen, latende de ene (keel nict langer , dan de, andete, en men moet aan elk wel b,elail;cn, datze niet gebruiken clan de fleclitfte bladen, om de Boi- [en te binden. , , ‘ L C V [Q89 Hoe mm d: Plarimi hand!!! 5‘ o}r:’e'r gbed zimd '2/arr te wimmt. _ Eer men de Planten lubt , tekent men die nit , wellge de i‘terkf‘te*zyn,i en men fchiktdie om ze in ’t zaad tc laten fchieten; qnen drangt vervoigens wel zorg , dat men ze de kop niet affnyde’-,'~maar men_ onmeemtze ‘t grootfcegedeelte der bladen. En op dat. de {lam dikker worde en beteflgroeje, laat men‘er niet, dan drie takken aan, en naar elang dacze kleine bladen fchiet, plukt men diea . Men draagt ook zorg , ‘dat men die, afplukt , welke tuil'en de zaadknoppen in groejen. En als dc zaadlmoppen bruin en droog zyn ', fnyclt men dc Plant at”, en men brengtze m huis , -hanguze aan, de Solder tot datze wel droog zyn. » V . " Al de Planten wel groejen , en zy gevaar loo- pen van door de wind gebroken te raken , moet: men zorg dragen, dat men ze kieze op __die plant- fen vant’v: Land, daar ze minfl voor de wind bloot flaan. , ‘ y . ‘ ' De Vateu , die rim: in Virginie an Mari- . land mm;/it. ':; Men maakt de duigen der Vateu van wit eiken-; hout, dat zonder reuk is. Men gebruikt ook {om- wyl de Kafianjeboom. i Men heeft velerleije foorten van Boomen, die even goed zyh , mits datzemaar geen renk heb- ben, om dat men die anders aan de Tabak zoudo mededeelen , en ze bederven. , Wat voor foort van hour men ook gebruiken mag , ’t moet gekloofd zyn aan duigen , ten min- fle zes maanden eer men ’t daar toe gebruikt. Fe jonge Witte Eikeboomen zyngoed voorhoe- e s. « '!&le de Vaten Worden van ene grootte gemaakt, zy moeten vier voeten hoog, en twe en dercig dui- men wyd zyn, in bun midden. Men’heeft'er on- trent vier, of vyf honderd ponden Tabak in , als zy maar_van een mens gepex-it Worden , an elf hondercl als ze onder een Pers hebben geftaan. De vaten fierke Virginife Tabak wcgen nog meer," om dat derzelver ftof vetter is. Om deze Memorie te eindigen moeten we nan- tekenen , dat, hoe zeer daar nit mag fchynen , dat dc Tabaksteelt_veel moeite aan zich heeft, zy cchter, die’er de ondcrvinding van hebben ,wel zullen we- ten ,dat‘er minder moeite aan vait is, als‘t fchynt: ja dat ze gemaklyk is. Men ziet gemeenlyk in V Virginie en Mariland, dat in gronden,die reedlyk d'zyn, een ervaren Negerjanrlyks, buiten zy- ne koft , tweduizend ponden Tabak win: Talzak mm Vranfiryk. ’t Geen we in dit Woordenboek van de Teelt en Bereiding der Tabak gezegd hebben , en de ku- rieufe Memorie , die we hier boven hebben inge- lail ,. rake-n niets ; clan ‘t geen in dc Amerikaanfe Eilandeni of Virginie gefchicdt, en in’: byzondcr in het Mariland ; en '; onderfcheid van den grond , Y Y y Y Y 7 ‘ Z0 09° TAB , TAB. t . . . 1 r hil Men moet voor de rypte van de Talnk den tyd go xvei, :15 de gemweheld d$”1‘l‘§_‘:l,1“,.t(,’;;ee:ev:tlc;1cen, hebben, die goed is voor de Wyngaard. I11‘-lkendc in de wYz°,Vml Zekm hebbenwe geloofd Men weet , datze ryp Worden , als de bladen, cn in’: byzondenm \ ranliri’ yak een maukemige die men zyn, van kleur vcranderen , en gemar- di“ dc LE3“ me‘ m-at ‘CT e even over de Ta- mers beginnen te Worden. Memofle 231 “zen, ‘rile milraereidgng in enige p1aat- 'rIs gemeenlyk op ‘t emd van Auguflus, en go. b3k5t°“‘k' 7" deszel S we. , durende dc maand September; dan neemtmen de {en van Gtqcrmt. bladen an fur endnagr {mite datile rylp wordcn; ’ - tze door e ee ann een raa aan twe -M"””".‘ W” J’ fie“ m m’:m’m:1g 115:5; )0nl°e3i'iggdozynen , en maakfler Paketten van. ' Ta/Ia/e in de Rerl9_*.«‘["" ’ Mr I; 4 d Die van ’tmidden der (tam zyn gemeeulyk om eregemi ze T onmm: , dang!/3*’ '‘’“‘’r ' te zweezen gcfchikt, en men inaakver Tabak zon- Gcneralitei‘ W” B°“'dea“x' der fielen van. ft . d d d bl den ' . M 1. t d am in en gron om e a Men zafiifel‘ dc Tami.‘ "1 dc maangefhl;/{:;‘:r\§oe¢gI: die ifigt Frzyp-ze}:1‘1,ryp te latenworden ; zo datmer; ‘Pm ° Mefibedden’ die onmmt 3? eedikmaalbe- fomtyds in de maand van December nog tabak op boven en gl'0“d man‘ ‘ Men mace,-3 en om‘ het ’t Veld ziet. De laatfte bladen dienen om te ma- fprocijen , 01“ 2° te doen opkom ’ en en zelf .ken'Tabak In pr?! 911 gem‘-‘"5 Tabal“ kwaad, dat de vorft doet, ‘voor te kom d ,Beddm Mm hm de blade“ dmgen in sebum)!’ of on_ by dag’ 31fietlgoudeo%‘r'?1(?<:e§1'n:l;k§$§I(:‘eenaisde der dak. en on were Plaatfen , dame V00‘ d= met fh'0j€ 3 5“ 1 ‘ , ’ e bewaard zyn. _ ~ . Zon ter deeg deurfchyut, ontdekt rner$e.m mm f fgtlkrygen de New terwylze m dc Hang zyn ; M311 §eb‘“ikt dc zelfdc voorzmg g ’ en hier door oordceltmen beter van hunne hoeda- 'a1SK1eg§"'%§bv§{»:'e1 is opgekomen en krachts ge- nigheid en van ’t gebruik, dat men er van maken s 6 ’ half Mei tot he: kan. _ . K It noeg heck’ Vgrplant m?n[%e vanecnl k den beften Dc befte kleur IS een fraardonker ros ,het un - begin van ]ul\. Men kie gem Y * dc toe gebruikt 7 i5 - door twe- woord dat men er daar te Lan rond en de fierkfie, die men te voren It um»; de kleur van een gebrade Kapoe11- D9 E0"-de ma‘ dfiednnl ta Eewgcliken 'm:]nz3a?:£1tee:ai§‘:k§1icen, den moeten hebben ten minfle een fpan en een half cerite moet erei en; ' I H fen cm 20 men ze heeft, met een houtten ham_er aan 1al1I1)§e€érg;ie,Yofa;‘§um" of Kéflgeele en bleak‘: Z0 4° “"g°.g‘.°‘ ’5me£1f§2ghanden 15 gem“ ’ zyn zo goed niet, en dienen niet clan voor gems- 2 n We be“ 6‘ mgen 5 ‘ - ne Tabak. . Men plant de Tabak1n_de1veuren:t::n1g::t::§t Mm hem vie]: room“ van die b1aden_ Dc fie» me“ ma”? ten (hen cm e eetjfi fteekt daar eerite om te laten zweeqn , dc twcde om’er Ta- °‘“ ha“-"°°t (hep met em flak‘ den Men moet bak zonder {telen van te maken. De derdt V00‘ een Plant imdecn b°§e:iir:nm§§a§§e°én de arjere de Tabak an prét de vierde voor de gemene nmerken a me ,_ giant een vvyilte van twe voeten laat. en dat meir; T882!-de bladen te doen zwecten, hem men een de “me Wat-mt maakt , 3&5 menefIger1:1a2:1’d?:°Ta- droge Schuur . die Iugtig is. Men neemt de Pa- aarde dciioog 1s_,f0};1_1 finvoc t te g » kmcmbladen ’ Z0 ah men Ze heeftdlaten hang/:1“, bak ‘*3 °°“ ‘m C 18 ' . ‘ - n de Iaats daar ze waren om te rogen. A15 de mm dc googticemxlgniegmvglfi ohrfrlsitaflfrf 1Ynaaakt'e§ een iaag van in de Schuulr 2131'! ‘CH5 gang: 13°85“ m°“ mm 6 “X a ‘ ~' a we! evallcn cn zo breed: 3 5 ° 33% 3 ".3 C" he: aikmaal herhalcn’ go t dlifog Wzfder rind merbladgn die men pun: tegen Punt lefit. Kafka? Men mo“ dc bladendatdg ati:r1dBae?:iI::rveeI:1g en ‘t tegen kop.’ ter hoogte van gntlrent dne voetem flaan wegnemen om « ’ ' bl den in e erszetten. voedfel van de :1,nde1~en wegnemen. Men mogt D1; lréozemé ‘$601’; dxfialkzimder leggemwordenze Zea ook, Om deze lewd‘? Ted‘: ".1°1f‘§d\‘;k:;eI:l;nertori<“i beet 6% zweeten e\'€I!€€“5* .29 dz‘ men!“ dc {P1-antcnfl 2:; ‘dat d; gtgm Z111‘/5‘ ‘5 3 g * hand, in [tekende , een grote hitte gewaar wtordt: if W‘ 3‘ ‘ "“‘“e” ° ' . en haaltze daar uit nog nat van ‘t zyvce » Men bewaarr de eerfie biaden 01%;:-2 atloktngzltegge enGI1;]yk men een _zc1.;erc graad van hitte znoet mane Tabak ta -gebrmkenl dMentm daar deTaba waarnemen, zo moet: men zorge dragen, dat men “i“"'ied°‘{’ d" m den gm“ kom ’ ze niet to: heel: Iaat Worden : want zY_z1(:u:iien V3- is in E5? 3“ . -‘ den. Men zet’er luidcn by , zlv: 65 _V ' ‘me an em halve We} 15 gekomen’ f om :2 be: dat ze te heet zouden warden , neinen ze de Per: dat is , Eden my?“ hhet emde veail:c1e:1f,' ligr en zonder minder oppaffen, dan an ere krL1i- 3 POT“ V91‘ OER _ Y S59 ‘_ 355 P0“ e“ ‘m d den: Men verv_oerr2e by Bo1I‘e_nl. I d en iiaeespeggegrs. v£e;11t:(e)1:rI:ffi:1uIi°.v\eI:1,;i<; gfigrgian e. flaAt1sv?kcbm0tg xldenvdgrgbbilgrftid Zindf.-ii zvsllleesérr, De Iniandfe Tabak aan de Streng wordt in ‘E noih fpgnngfi gros bvdde Quintaal ;I]erk;1cl(ri‘t ;fmen trekt voclzr gee; Zo men’er'zo veel aan deed ais aan die van de €15 P0" 9“ CF“ ten 0"‘ 91' 3, : 9“, Z0 V“ £’°°c Ei1ander1,£ouc‘1iezedzoPfle:;k zyials drezvan, §<;¢éiLf1dl::1tac111eI1§.°° lglcelndl-geefr er voor van 1 to Maar hie: on en e er en met van. yno . . ’ ' , D deze laarfie Tabak,ArJglai: ;‘ om deter deEnge1fc Bag?) S£;:?a£’;‘g‘ xiggifdgy E‘m1’b§;‘1‘;ifi:ei‘Sk°°;‘g,en § .v.ee1 van verkorzht hebben , na dnt zy er zich hCb- ~ ’ . ' " ‘ 1 Mn nedflgezet : lmaralm de Perk“ bevonden, pond rarra, en die enkclelirnbaiafie hebberr, al een , - ‘ ‘ ~ ftrek voor goede pon- datze te fierk was kochtenze er met meer van. 4 Pmlden 5}’ d9 B331 De 3_ r W Men weetniet, Brae Tabak uitPerfie oorfpronk- iflfrrlxdzfévr eigreeegesiziitzlggéyzfvposllig ‘Rigger: lyk zy , of datze’er van burten gy gebragt : maar ae obi ~ P. Y I ‘ ’&.is z‘ekcr,.,darze’er-ten minfte vrerhonderdjareu 3 P _ 7 oudis; Men meent, datze;daar_uit Egipge ZY 83' ,. - ‘ be ' ‘ V d d MT-5‘), komen , en niet nit Oo_fl:indie ;_'daar ze met V0.0‘ Uxtgmnde ea rnigmggilfileébefl 0? an 7“ a ' inde zeventiende Eeu rs gereeld gevvorden. r .' , " w w ’ H3 - Tbk“ K11‘ bitaalrvande H" me” J” Yabak "P Maltha band?!“ wzgredeg 31?: rdngrllded :15 fl;‘dlive‘1?s 32:; Ienkomen, an ’ - deringvan r t de t I an Rozeboornen en Zoetbout 20 V661 vzgn Urtgaan , _met een vermeer ‘nasdgg gy'e'r'We::érrf(: hverburzenne fchiiletjezuir; heb: achwenmngen 20 2)’ mkomt» ,0? mtgaat-. <10“ dc _ben afgenomen.‘ Neemt van die Poejernaar rfw COIL (15 30115; Of d§_B°k- Z” is V‘Y"i“."¥‘1vi‘§"“!‘E .weIbchagef1_.b {Laat bet zifren, den geef ‘er de ggnr \g7:fldde D°‘d°‘‘’°1’h°°SmE5 911 let recht‘ van:V‘e1lJ 'aan‘,'dieu ‘ehaagr':.“'D‘oe’er aarna een wcr rg . , . ., . . _wirte Wyn byren Brandewyn , of geefl van Wyn, j _DedTabfak valnlailde andgcztfngfzcrten’Ez:°%;k1;£71§T;g «Ken zulf EV hebbcn cen*Tabak van Malthu. "" » 85"“ 7 ° *3“ 3“ 3”’ e 3 7'” 3- ’ _ K . maar heeft in uitgaan gencn vrydom. Kpophaudelgn Pg: der Tabs]: in Amflerdam- De‘ Tabakl-zen‘; diemen meeft te.Amfterdam 6 over den Tuba,/em Vrankry‘-kg order ,vcrk_aopr,‘zyn die van VirgiIii&>,"d_€"H4‘¢1fl7'¢:"V" ‘ ~ Lodewyk Xl~_II. ‘ — p vrinafsken-Brafiet. "Men-ver-k_o'o'pt‘Aer ook veel Van - ‘ I - — 4 — -_ d die , weike men daar te Lande reels.» ~A11e dene .3 Inz.:r61.9. 'een Verkiarrng des= Konrngs , me C- ~‘_[‘a_Ba_kkg1} ¢yn , ’of. amzgjaden ,- of aan flrengen, brengende» een Regiementi-van den_ Verkoop yen of aan Poejer. Zy geven/verfcbeiden raftrekken Ver'tierin_g der Tabak deur.}ret:Kon1nlrryk , mtg‘? voor goed gewigt cn gereede beraiing-, naar de nomen die, welke va_n’tE1land-Sncrmaftl. 3”‘ hocdanigheid. Eindlyk, deene verkoopenrbyf.‘ bad»: , en andere Ellanden l_