-1. ,_ ,q....'-'~.?vf)q;.- 322$. W0p3gBOEK, VGOED TE VERMEERDEREN. e EN ZYNE GEZONDHEID TE BEHOUDEN,~ MET I/'ERS€HE,:IDElV‘W'ISSE.5EN ’BEPRO‘EFDE MIDDELEN ‘Voor een groot gctal van ZIEKTE--N, en fchoonc GEHEIMEN om tot ‘ een hoogen en gclu‘-kkigen ouderdom tc geraken , Een menilgte van manieren om LAM‘MEREN,SC'HAPEN K0‘E.]EN,PAAR-". DE , MUIL-EZELS, HOENDEREN, YDUIVEN, HONIG- BYEN, ZYWU_RMEN te kweken , voeden, genezen, . en wmflt te doen met'dieDie1-en; Velerleije foortetr van NETTEN en wyzen om ALLERLEIJE SOORTEN van VIS , DIEREN en‘-VOGELEN te vangen , Jagen, enz. Een oneindifie menigtevvan Beheimen in den TUINBOU, KRUIDKUNDE, . AKKE BOU, LAN BOU, WYNG'AA.RD- en BOOMGAARD- BOU, gelyk ook de kenniffe van VREEMDE GEWASSEN, enhare EIGENAARTIGE KRACHTEN, enz. Met-de voordeelen van het DESTILLEREN VERWEN, ZEEPZIEDEN STYFSELMAKEN, KOTTOENSPINNEN en MAKEN VAN KUNSTGESTEENTEN, die na de natuurlyke gel ken, SCHIL- DEREN met Water- en O1i—verw, ’: maken van AJEN en . . STOFF EN voor deze en andere Landen , van.. ‘_ ’ TURF, STEEN, enz. De middelen-,_waar van zich- KO 0 P LIEDEN bedienen_, om g1-_oten.handel te‘dr1,\-__ - lfen , Hollanders , enz. ebrulk emaakc hebben in ven,.en waar van Enge g den handel met: AARDEN, GEITEN, SCH PEN, enz. Atles , wat HANDWERKSLIEDEN ,_TUINIERS , VVZYNGAARDE» NIERS, KOOPLIEDEN, WINKELIERS, BANKIERS, KOM-» MISSARISSEN, OVERHEDEN, OFFICIERS van ’: Gel. rech: , EDELLIEDEN , Gee_fie_1yken en andere luidene van aanzien , in de eerfle Bed1en1ngen doen moeten , ‘ om zich welvsarende re maken. . . Door‘ N 0 EL C H'0‘MELy Pricfier -en Pafioor der Pamehic van S1:.»Vin'ccnt re Lyon: In ’cNe'de1-duits vertaald-,; in orde efcfiikt, en verrpeerderd met nutrige Artikelemy. 4 door de Heeren JAN LODEW K SCEIUER, Ultgever van ’t Groot Algemem. Wbordboek, A. H. WESTERHOF“, .,V. D. M. en ’Re'étor der Laty_nfe.- » Seholen te GOUDA , en zeker Liefhebber , En me: Kunflpl-acen verrykt. EERSTE D'_EE,L. ACAD . L U63 Afi‘. BJBL. v fraje Latwei-ken, of Heggen , en ein 7'B‘ERIC-'HT AAN DE .' IT _WOORDBOEK is een Schatkamer van wetenfchappen in alle ‘ huizen en Huishoudingen van wan Itaat en aart, dieniti en noodig om’er leifen tot voordeel, zuinig en onnozel vermaa uit te ha- ? _ len; ’t zy ze Adelyk zyn en van hunne Inkomften , of door middel “ ' van enige Oeffeningen en Hantteringen hun beftaan erlan en , e'1'1 ze in de Stad , of op ’t Land in afgelegenhoeken der ereld, en eenzame plaatfen zyn, en gehouden worden. Men heeft he: oog maar op deszelfs voorhoo d te flaan , om daar van overtuigd e-te worden. Dat het in de Frcmfi: tan! in Vrzmkryk, tot driemaal _ < toe , zo wel ontfangen zy , en in Nederland eens in die tale zy "gedrukt , aangemoedigd om den Nederlcmder, dier tale niet magtig, zo nut een Werk niet te onthouden; in hope, dat het onzen Landslieden niet minder aan- genaam zal wezen-, hier aan zo veel moeite en eld te fpillen , als het dezelve aan- genaam geweeflt is , dat wy ze van nog twéé an ere Werken van dezen aart voorza- gen , den KOURANTENTOLK van Hulmer , namelyk , en he: KUNsTWO0R- DENBOEK van dien zelfden Heer , waar op dit als een noodig evolg fchynt; met dit onderfcheid nochtans , dat , terwyl het twede de wéorden uit; egt , dit de zaken verhandelt, en ze léért zich ten gebruike , en tot zyn tydelyk en lighaamlyk, ja ook vgééitelyk nut aanleigen ; dew~y1’t ook elks zedelyk gedrag in zyne Hanttering , Kunfl , of Wetenfcha zoe c te beftui-en en verbeteren. Maar, die en Titel van dit W€1‘k aanziec , zal zich in den éérfien opflag verwon‘- deren, hoe een Geeflelyke , die den ouderdom van 76 Jaren had bereikt, een werk van zo groten omflag, als div; is, heeft kunnen in ’c licht brengen. De Geneeskunfl, Akkerbou , Landbou’ , Jag: , Viffery, ’tmidde1 om met allerleije fooi-ten van pam- me Dieren zyn voordeel te doen , en ’t geen Kéoplieden , Handwerkslieden , en an- dere Iuiden, van Wat {taat en gelegenheid ze zyn mogteu , dienfiig is , om hun oed te vei-ineerderen ,-of behouden , fch nen tot een Priefier niet te behooren , die zic ge- durig met de pligten van zyne geeftly ebedieningbezi houdt. Hoe heefc dan dees Schw- ver, denkt men Ii t, in weerwil van de vermoejen e zor en ener talryke gemeente, zulke fchoone -ont‘ ekkingen in Wetenfchappen en Kunften§r .3 en EEKICHT z!J"N en onder anderen ; De: rufu g'nnocente.r_d_u Sqlttmre mcagmu ,- De onbefprokenylddrbeden van een onbekendm Klufinaar ,- Le mozen,de dejvmzr rgcbe; ’t Mu_1d_t2l om Ry}: te -warden; door den be- f,,a,mge,, Pazgfly ; Le 3rard_mage d Antome Mzzaud , Medzczn de Pam, contentmt la 1_rmmere dc cxaltiver le ardin: , le pr;/eranr dc toute vermme , et entzrer de remede prapre auxM{zladze bom- mex. De guinbou van Antonia: Mizaud , Geneexbeer te Parys , vervatrende ae manzer mm Boomen te bebandelen , en 22 war allerlei o edierte te bewaren , en d_aar uit bekwame mtddelen 0001' ziekteu-‘van Menfin te balen , en verfc erden anderen van dxen aart , zyn hem van; geen gerin en dienft, in ’t befiuren van Land-, Akker-bo.u., enz. eweeflc. . War de eneeskunft becreft, die, om zo te fpreken ,_ in zy_n.ge acht erflyk IS ;‘ als z nde Kleinneef van. wvlen den vermaarden Heer De Lorme ,\ eerften Geneesheer van 1-Lindrik den Groten , Loderuvlzk den XIII. en Lodewyk den XIV. Byoeder en Deken der ge- wone Geneesheeren des onin s,waar onder twee Neven,be1de Geneesheeren, wel- ker oudfle was Doéior van de -‘aculteit der Geneexkunde te Parys, en van de Akzzdemie der‘ 2: ‘cba en; die nietlan eleden , eneVe1-handelin der gebruikl keP1anten uit af",, vlaillecg/geP1'ukt is be Pary: , l§ygKarel Osmont; en deande%'Do&orinde eneeskunft v§n ft Hague/‘wool, te Jllxmtpellier en Opziemler der Minerale wateren mm Vicbi , die onlangs een Boeji uitgaf ,. Unioerjie Medicima Tbeoria, Pantprinuz ; of Pby/iologia ad ufum Szbolze accom- modata ,. in Tre: Traéiatm dim‘/b ; Traftatunzfcilicet de Pringzpiis de Humorilrm ,_ at de Va‘- fis , Auéifore 3’acobo Francisco Cbomel, Parzfino , Doétore Medzco fllznfgelienfl, Monjpelii , aputi Honommm Pa-ch‘, T pograpbum 1709. Wat _de Geneeskunft, zeg 1k, belangt ; daar on.- trent heb ik voora niets , dan in ’t algemeen te zeggen, dat zo een Geneesheet zich in weinig tyds bekwaam maakt, als hy met zorg de. zleken van een ..ca1ryk Ziekenhuis bezoekt-, her geen wonder zy , dat een man van ’t Karakter van.»onzen Schry-vet, zo- volmaakte kenniffe van de beflte Geneesmiddelen heeft gehad. Want hy is, een groot déél zyns levens, Huishouder van een der beruchtfte Gaflhuizen van_ Vrzmkryk, ik wil zeggen, van ’t groot Hy‘ ‘null in Lyon geweeft. ’t Getal en de verfcheiden fool-ten van‘ ziekten , die men in dit uis behandelt , gaven. hem tot verfcheiden opmerkmgen ge1e- cnheid. Hem ontbrak’t ook aan gene go fchcxonegelegenheidom zich te onderwyzen. ils de Geneesheeren de zieken bezochten,liet hy’er zich deur aans vinden. Hyletto daar op de hoedanigheid der zieken, de verfclleidenheid van eneesmiddelennvvelke men gebruikte; en als een Ordonnantie verfche1denma1en geluktwas, mxfte hy nooit ze in gefchrift te brengen ; of zy hem by gelegenheid konde dienen. Dus kan men zyn verzekerd, dat de Geneesmiddelen , in dit Boek te vinden, zyn beproefde Ge- neesmiddelen , o welker kracht men flaat kan maken. Ik zeg he: zel de van de andere geheimen , in dit Woordboek vex-vat , en , onder anderen-,, van ’t verméérderen der Graanen , dat: her wondei-baar1ykfl:_fchynt. Onze Schrvver is’er a1s.,van,,verzeke1'd,a1zo,h _zich aanbiedt omnhandenvvvol-.van‘datKénr:1 te géven, waar van hy in ’t eerfie Stuk preekt op het; woord GRAANEN, om’er een proef van te nernen. Dir geheirn kreeg -hy~ va-n wyle. den Heer Prioor de la Perriere, gelyk her decs verklaart in een Boek te Par-yr in ’t ]aa1' 1698. gedrukt , en geheten Le Secret de: Secret: , Gebeim der Gebeimm. Zie ’t geen op delaatfte bladzyde wordt ge- zegd. De Heer C/Jamel Pafioar mm St. ,Vincent te Lyon , ,ee1z vermaard man , die rwegen: zyne arroombeid lofwaardig , en , by de gzmtfe Stud Iiekend , tveifcbeiderz Gemeenfcbappen beef; mgejteld , en met oowdeel onderbouden , beeft bet zelfde te gelyk met de zelfde luiden ondervonden , en geeft zle zelfde Stqfeln uit. De Heer Ab: van "(filament , die zo vermaard is wegens zyne zo juifi: verfneden Pen ~,. ‘ als volmaakte kennisjn ’t ftuk der Natuurkunde, ftaat in zyn Traktaat, totTite1 voe-. rende , Zeldzaambeden -mm Kunjt en Nazum--, en ’t grocjen der. Koorm, toe , dat het geheim van den Heer de La Perriere ’t befte is; maar, dat he: droevig zy, dat hy ’t aan niemand heeft ontdekt. Dat fchoon geheim is echter niet verloren , gelyk men uit een plaats van ’tBoek des Heren de la Perriere zien kan , ’t een ik kornete noemen; en , 20 de Heer C/}077Zl.’l daar tot nog toe een eheim van gemaa t had, ’t: was, om dat zyn v1-iend hem dit niet dan onder voorwaar e had toevertrouwd dat h ’t niet dan na zvnen doézi. J . bekend zoude maken , welke in ’t Jam‘ 1704.. voorviel. Door middel dezer eheimen , en verfcheiden anderen , deurdit Boekve1'{'p1'eid , zyne v-an onzcn Schryver ta ryke Gemeenfchappen ondcrhouden ; en , zonder zyne naarfljg-a heid, zoude. menop zo goed een voet niet zien ’t huis Van ’c KIN DEKE JESUS ,_ of Q E L E Z"E' R -Sp of van de «Dochters van ’t Kloofier van St. Vincent , en die van den GOED E-N HARDER -; -waar aan de Heer Mamlr, Grout Vicari: des I-Ieeren Aartrbzflkbopr ruzm-Lyon, de laatfie hand ,‘om zo te fpreken, heeft gelegd. By all ’t gezegde zoude men kuunen voegen , dat onze Schryver zeer veel geleez-’d heeft: van de Leden zyner Gemeente ; meett beftaande uit Kéoplieden in How: , Kooi-n , Wyn, Zyde, enz. ;_ waar van hy ontrenc dertlg Jaren is Paftoor geweeft. Zie daar zo veel de Franfe Uitgever genoeg dunkt , om den Lezer te overcuigen, dan: de He'er Cbomel~-eenWe1'k in ’tlicht heeft kunnen geven van een aart, gelyk d1: is ; en geloofl de, dat het zou zyn ’t éérdeel van hun te mistrouwen , onder welker handen dxtBoek kon vallen , zo hy meer bewyzen wilden bybrengen , die, om de waarheid te fpreken , hem niet ontbreken zouden , zo ’t nood deed. ‘ Gelyk men den Heer C/Jamel niet genoeg kan dankzeggen , zo is zyn arbeid door de algemeene goedkeuring vex’ olden geworden. Dit heeft hem enéédzaakt gehad, om m ’t ]_aar 1712. en dus 3. aren na dat het de eerfle reis her. he t zag,op’c verzoek zyner vr1e_nden, een Aanhangfel, of Vermeerdering van een menigte van ge- heimen en ontdekkingen van zaken door verfcheiden luiden ‘re gev‘en. ,' die hem tot dien tyd toe ontfnap: , waren ezonden, en waar van hy de proeven had genomen'-; maar alzo _hy van -dat“Aanhang el maar yveinige Exemplaren drukken lie: , moefi een grote mem re van- hun, —d1e de eerite u_1t ave van Lyon ,van ’t Jaar 1709. hadden , daar van ontzet lyven. De Sch1'y_ve1' van dxt erk, op zyne beurs de eerfte uirgave doen- de,had—nxe: alleen flecht papier genomen; maar ook de Figuren , die daarin nodig wa- ren , door luxden laten fnyden , 1e _noch kenn1_s , /noch tekening haddcn ; en om nog zuinigeivce wezen, had hy verfcheiden van die Figureniop een zelfde laat, op zo een verwarde wyze laten zetten, datkmen daar byna geen gebruik van he ben konde. Des Schryvers groote luft om Armen dienfi te doen , welke hy deurgaans in zyn werk tracht dienflzig te wezen, en de be eerte van’cgemeen na een Werk,dathen zo voor— deelig moefl z n, deed hem ‘t Dru ken ondernemen , eer de Pcof ter deeg gefchikt was ; -hierom ad men ondexj een woord en in een en ’t zelfde Artikel veel verwards, dat of) zyne plaats niet Itaavnde , den Lezer een nut konde doen. Ge yk al ’t Menslyke onvolmaakt is , en ukken , die ”t werk 'va‘n~zo ‘velerleije on- dervinding zyn , niet dan allengskens by een worden gebragt ; zo was de eerfle Uit- fiave met dan een Schets van een Werk, d_at de Schryver tot meet volkomcnheid zou- e hebben gebragt, zo hem de dééd dat met enige Jaren daar na had belet. De Boek- ve1-kopers , die her gedrukt hadden , op ene Nieuwe druk denkende , en daarom , of overtuigd uit zich zelve, of deur de onderrechtinge van kenners, die ze hadden raad epleegd , verzochten daar toe enxge lu1den van verdienften , om daar aan te werken. Eeze hebben ’t uitnemend niet alleen vermeerderd, maar in ’t werk zelve des Schry- vers Aanhangfel ingelaflc. Dat Woordboek kwam dus met gewi tige zaken , en mt- nemendveel vermeerderd in ’t Jaar 1718. uit. Zy lieten’e1- ook ve e onnutte zaken uit, en deden-onder een Artikel in-ordre vol en Oalles , wat onder-dien eigennaam behoorde. 2. Zy fcheidden door kleme T1te1s ver gzheidefieheimen, of manieren van doen, die tot ene zelfde zaak behoorden , en die in een rtike1,a1s :0: dat woord behoorende, verward waren. Zo dac dit W661-dboek in de Boekeryen der Geléérden naafc zulkc -rang kreeg , die den meeflen hoop in de Wereld maakten ; dat is, Theologife, Hi- florife, Geographife en Taalkundigen. Dus kwam’er oo1_< in ‘t Jaar 1732. een Druk_te Parys voor den dag , welke Vader Danjou, met vele nleuwe ontdekkmgen en nuttlge geheimen had vermeerderd. Om nute weten , wat men in de Nederduitfe Uitgave heeft gedaan , zal men zeggen, dat men deze Uitgaven onder ‘t oog heeft gehad. Men heeft echter niet alle de Artikels gevolgd , maar geloofd , dat men een groot: edeelte daar van miI1'en konde, als welke zuivere uitleggingen van Kunftwoordenzyn, in ubner: KUN-S-TWO onn ENBOEK , waar van dit: derhalven als een Vervol kan wor- den aangemerkt , gevonden , of enkele uitleggingen van Franfe - unfl:woor- den zyn , die uit dien hoofde in eenwerk van dezen aart geen dienft konden doen, dan ’t werk zonder nut voor den N ederduitfen Lezer doen aangroejen , die hier niet verwacht, dan ’t geen in’tbefiuur van allerlei zaken , tot de kunfl: ‘van Huishouden , en zyne goederen te vermeerderen , zyne vermaken te doen gelukken , en zyne gezondg -hei BERICHT HAN {DE LElZE.RS'~. lieid te verbetei-en zoude kunnen dienen. Men heeft’e1' ook Redenei-in en nit gene»: men , die niet ter zaak deden ,. dew lmen hier nietverwacht , dan Ondervin ing , die dik- 1naa.1_beter.gegrond is, dan de re enen , die men ’er van geeft, alswelke veeltyds op afgeprachte onderftellingen ruiten. Men heeft ook achterwege. elaten alles ,wat not geeftelyke Gemeenfchap en, Kloofiers , enz. of tot den Room en Godsdienfi allceng betrekkelyk is ; dat by e N ederlanders van nut noch dienfl: kon zyn. Maar dit alles heeft men vergoed met een me i te van Artikels uit: het Ecmzomie: Lexicon in ’t Hoog-‘ duits ; de Lexicon Tecbnuum van arm‘: in ’t Engels gefchi-even; uit enige andere Boe- ken in Hoog- en Nederduits , Frans , enz. uitgegeven , en tot de zaken in den Ticel aangeroerd , enz. betrekkelyk. Men heeft ook niet nagelaten de Liefhebbers over‘ zaken raad _te plegen , die to: hu11neLiefhebbe1'y behoorden; en ,.dewyl de Nederlan‘-. den andere lucht , grond, en fomtyds beter, en anderebehandeling , of van andere zaken hebben , zo heeft men niet ontzien , daar ook andere Artikels in te laffen , by fommigen iec te voe en , en in plaats te fiellen , Neerlandfe Kunftwoorden daar in uit: te leggen , die in ulmer: KUNSTWOORDENBOEK waren overgefla en; om door’ dat middel ons WOORDENBOEK , gefchoeid op Neerlands lee , zo d1en£tig_ voor den N edei-lander, als Inooglyk was te maken. Maar dit alles is door verfcheiden Luiden vei-richt geworden , die allen itrde Geleer-\ de Wereld, door eigen Schriften, of Uitgavenvan eens anders Werken bekend zyn; De eei-fie , die daar am in ’t Nederduits gearbeid heeft , was» de Heer S-CHUER , die- aan ’t Groot Hfoordenboek met-lof gewerkt heeft ; die na hem dit Werk ondernam was: A. H. WESTERHOF , V. D M. en Reftor der Latynfe Schole te GOUDA, door verfcheiden Uitgaven van Wei-ken bekend. Maar dewyl deze midden in’tWe1'kover-— Ieed , heeft zeker Liefhebber op ons verzoek de Pen opgenomen , om ’t overige te vervullen: ‘ Midlerwyl hebbenwe de Platen zo fraai mooglyk laten mnken , en naar de Befchry- ving doen verbeteren , en die-in de Ffanfe Uitgave niet gevonden Worden , zyn van‘ ee1.dingen~ in. ltaat was , om enen gedaan, waar van wy vertrouwen dat door juilhe at‘ den_Lezer genoegen te geven. -nUv§noonnivK WO.ORDBOEK° ‘An ‘- ' AL is een Vifcl-A , die zig in zoet of bral: water ophoudt , maar egter zomwylen tot in de zoute Zec overfieekt. Hy is lang , rond en dun , gelykeen Slang. Zyn . _bek.is gewapent met vale zeer kleine tandcn , en de vinnen zyn agter de ooren of kieu- wen. Menkan den‘Aal metdehand zeerbe1.waar- lyk valt houden , om dat het vel fmeerig en zeer glad is; dog als men war. 1.and.in de hand neemt, kan men hem-ligterwhouden. . ‘ Hervet van dcze Vifch in hct oorgedaan-, is een middel,tegens,de doofheit ; men =gebr»uikt he: ook tegens de fpeenen, tegens de vlakken van de ‘kin- derpokken . en~om de hairen te doen groeijen. Zo,mmige«Geneesmeefiers pxyzen de lever van den '44! , -en tleszelfs gfl ook in een moeijelyke verlof- fing der Kraamvrouwen. He: vel van een Aal ge- zouten,_is een geheim. voor den nitval of zinking ,van de :Baa1-moeder. Derook van ditvelin dc Moe- den opgevengen, was bet bcproefde middelvan den §§eneesheer»MicIm‘e‘l tegens dezc kwaal. . : De..44l:n,houden zig meet! in ,de modder, en ,"°m°“i “W ‘" 5_‘°Me- menigte t'e,fl”,ens.gevangen,‘ danby qvegmomrngen . emwanncet hat‘ water on-. _klaa1-is. ::,. V‘ f ‘"1V1i¢,del a_m ms nu ‘gte A41 afmjdért V;/‘ob , -V ’ ' V ' . ‘amt Z2”;-“a’ng‘:7: 21:‘ mmgm; ’ ' , I-lier .w,yl’t men de manier an em Aalen en an- dere_Vifclrte vangen , met eene lange enflilleggem delyn ,voo,tzien metverfcheide angels; nietom dat men-'t, voor,-iet-nieuws wil uitgeven, maer alleen om de nieuwsglet-igcn te voldoen , en te verzekeren , /dat. men zynen tyd niet zal belt-lagen , als men de moei-, te wilnemen, om dagelyks in een Rivier of andc- Iqllilflaande wateten zyne lynenje fpannen. In- aiengy u met dit zoort van Vilfchery wilt vexma- ken , maalt dat.gy altyd -een goed getal {tale angels gereedhebt , vancen duim lang , ieder voorzien met een houvaIt,gel))_k gy in,de bygaandefiguur N0 . x . on- !e‘19ld.€,1§fl9I5 G D. 1?» 7-l.§tg.. Bind danaan l€d¢l hone. ‘graft van elke‘ angel een toutje ( of liever eenfiukje in-een-gevlogte koperdraat , .om-dat ze de toutjes wel eens af byten ) ter lengte van omtrent twee voet-; en als gy ze wilt fpznnen , neemtdan eenige kleinc viifchen, ‘my Voomtjes _of—Bly~, of groote -Pierenl, dewelke gy kunt vangen~, zoo als ondet den T ytel van de Warm» zal geleen Worden. Of nog beter, zoo gy l-tlcine Prikken neemt (er dikte .\-an .-cen fchryfpen , en die men in hex ilyk omtrent den.Oe- ver van de zelfde Rivier vind ; Neemt den delete- gen wormen , of kleine viifchen , -doe’er eenaan el- ken haak , en neemt.-vooxts, eene lange lynv, ga dim mede naar de plaats,—daar gy denkt te vill'c_hen ; en daar zynde, moetgy de Lyn langs den Oevex ult- fpannen, en alle dc koortjes that do haken aan zyn‘. van twee tot twee voeten daar aanvafi bindeny by vvyze als de Letters F. G. H. aantonen; invoegen de koorde van elken angel vde lengte van een ofnnderhalve voet helzlbe , van. ‘t aas :1!’ tot aan ,de ‘ groote Lyn toe te rekenen. Als de angels of haken dus' alle aangehegt zyn , bindt dan het einde B.aan eenen Itok I. ofte aan eenen tak of grooten fieen , ga vervolgens van daar naar ’t andere einde A. bind daar aan eenen zwaren {teen van -3. of4.pondt, en den’ zelven in uwe regterhand vattende , fmyt 1: in ’t_water no verre als gy kunt ; dus zal deze fleet)‘ alle dc hengels met 1.ig nemen , die de Rivie-r—dan van overdwars znllen bezetten , zodanig dat er geen vifch .voorby zal gaan , zonder hetaaste ontclekken. Deze xeep moet men daar ter plaatze laten leggen, or_n'er ‘denvolgenden morgen vroeg naar te zien en ze mat in te halen. Gy zult daar vifch tot uw ge- noegen aan vinden, zo’er maax eenig1.ins—vifc_h in ‘t zelve water is. Draag egtrer-zorg, dat deze Lyn gefpannen zyop eene plaats, daargeen rujg ofhuut in ’t water is, omyniets te verlieten ,, altoo deAal en Palingbefpenrende , d_at_7.e gevangen zyn , zig om al bet geen heen flingei-en , cm: 1:: ontrnoeten, om zig van den -angel , die hear val} bond , los me at-_ beiden. ' _ , ‘ ' Zommigen bedienen zig in plants van angels; van [lop-naalden,ofl_ange doorens,a”aax 1.'e her koordje‘ in‘; midden aa_n val} b_ind_ei-IA en. (lelgen dxevnaalginé. I, 2. AAL. of dporens in de Wnrmen of Vifcbjens , ’tgcen my noemen up den duom ivijfcbm. Dog met my , ik‘ en mindex wcrk , man: hengels te ge- vinde hat betel‘ , bmiken. ‘ Amicr: mauier am Au! :0 -uangm. Men gebrnikt in Vlaanderen een zeker tnig , dat men een Fauim, by ons Elgersnoemt , en bet welk in deze Fignu: afgebeeld Itaat. Hat, is van een platlhxk yzer gemaakt, (er dikte van een paarD_ukatons, en heeft een koker .L. als die van eene Spade, daar men de aarde med: delft , om een eindt van eene ligte-en fierke fiaak of Reel K. L. daar in te fleken , die vyflien voet lang dientte zyn , en met een paar fiaykers moet va-ft gemaakt Worden. Dir plane yzer is gemaakt op de rnanier van eene drietandige Vork of Gaffel , hebbendc drie takken , N. P. O. lang ie- der omtrent 9. duim , waar van de twee buitenflc N. en 0.. buitenwaarts aan de punten omgebo- gen 'zyn. De middelfie P. is {pus als een Slan- ge tong , doch rond. Alle drie zyn ze weerhaa- kend 5 en zy rnoeten zoo vatt gchouden-Worden door twee yzere banclen M. die in malkanderen geploegt en gefchoven zyn ; zoo datdetakken zig niet wyderykunnenopenen’ , nogte nanwei in een fluiten als zy gezet zyn ; nogte een AaL,,hoe klein hyiookvmogte zyn , tuifchen de tanden door kan , ten zy met de groorfie moeite. Deze rnimte moel nogtans groqter iyn omtxent het einde P. Ik zal . niets meer van den toeflel daar van zeggen , dewyl men niet miflen kan. , ais men de evenredigheit in adht neemt , die devtekening aanwyfla ».'.0m zig van deze Eiger te bedienen , most men de Grn'£ten—of anderewaterenlangsgaan , daar men denkt daf zigqlal omhoudt , — fiekende met dit Werk- [i1'ig»in'de grond , even of men polste, om de vifch nix tejagen. Zoo‘er A4!-is , zat hyrzig gevangen vinden t'ufi'ehen~de takken van de Elger ; men haalt "er menigmaal t-wee of nine r/'efi"ensv in eenen {toot medc op. Veel Boereny in de Nederlanden , ‘daar ovetvloed van As! is , weten 'zig van div: gamed- fchap zeer we! re bedienen. - AALBEZIEN. Deze Worden gequeekt van wot- fiel-yfpruiren, ofjarige looten, in de aaxde gefieken. Men‘ vind ‘er dne zoorten van , als Rand: , Wma, en Zwam Aalbezién. Befchrgwing der Raade Aalbeziin. Deze maken bladen‘; gelyk aan die van een Wynfiok of Popu1ier- boom. Zy hebben vele takjes, zynde zagt en buig- zaam.’ Van deze hang: een ronde vrugt, aIs drui-' vetroifen , of barbar-ifl"en. Ieder Aalbzzié is 1.00: groot, aIs een peper-koomtje. Deze is hqog-road,» arlsnze ryp is; De fmaak is zoet;—en eenigz1nsWrang_ Plzuztie. ;Dit.p1antgewas groeit op het veld , en, word van‘ daarv in de hoven ‘verplant. -1‘-Ietbioeitin de Meymaand; de bloelfem is geel en Wiragtig, hebbende de gedaante van een roskan-‘.. ‘ " Eigénfcbappen. De roads Aallzeziin zyn koud en droog in den tweeden graad ; zy verflaan <_1en.dorI’:; vemekken appetyt ,' verkoelen de hitte van degal, en brandende koortzen ; zy wederflaan dc verotting; en bcdwinE€1§~het braakeng engalagtige Lguiklnop, AAM.‘ De mm atalbezién zyn inakragt weinig van dc‘ Roode onderfcheiden , als hebbende genoeg1.aamdc- zelve Eigenfehappen. Beidemoorten Worden ge- confyt , en van‘ het zap een gfixoo_p.~en conferf g'e-V maa . . De Zwdftl Aqlbgziin , of dejonge Knoppen hp flerken bmndewyn gezet , zyn een bekwaarn genees- middel tegen her graveel , en den (teen. . AAMBORSTIGJ-IE—lT; Konademigheit,.Kuch , Dro c hoefc , in ’t Gxieks Aflhma , is een ziekte der ‘ ong , nnenign-iaal zdnder koorts , met een hoefl: voortkomende uit een dik , taai en grofvqgt , dat zig. zedext langen tydin dc holligheden vergadeft ;« e'n'de' Iugtgaten of bnizen (top: , belemmert en benauwt. “ Men mag met meet waaxfchynlykheit zfggen; dat de Aambar/ligbeit fpruit uit de ombindxng de: weiachtige deelen van hct block, die door de mode deeltjes rnoeflen gebonden zyn ,. en by-een blyven. Deze ontbonde weiachtige deelen , door den omme- loop van 't bloet in de Longkomende , dringen we- gens hare fynigheit in de blaasjes , die niet dan luch; ~ rnoeten fcheypen ; enhier nit ontflaat de nfweije-“ lykheit in 't aalfemhaien. , _ Die aan de Zinkingen ondezhevig zyn , enjoud: menfchen, of die een naanwc en kwalykgeflelde borfl hebben , zyn deze Ziekte onderwoxpen ,.en niet te genezen. , . W, . : Dit ongemak heeft zyne tuflchenpofing .en tydt ; want t'e1kens , als bet kwade vogt van nieuws' in de Longaderen tocfchiet , en als de,1tof1.»igbyLvog tig, weer ontbind , of wanneer men re veelheeft gedronken ,' zig verfpreid; word men zoodanigdoor Aambarflighait aengetait , dat men alleoogenblikken meent te fiikkcn. . ‘ . _~ .. v Dir ongemak is zeen gevaaflyk , an zomwylen done‘ delyk op flaande voet, Vele bedrie en 31,ig{0mtte'nk de moeite van adernen , zigverkeer e1ykinbeelden- dc , dat ze Aamlzarjhg zyn ;. maar Le mqeten was ten; ,x’dat de Lever , de« Milt , ‘dd Baarmoeder-, ’t weke der zyden , of andete deelen , as made dag in de Watexzugt de zweten of hertgezweilenvan :12 Long ofvhaar verderf, de aaflemhalingybenaavflwl kunnen maken, als zc zig aan de ribben vaikmtten -. Dus meet men zulke gefieltefiiffik-'i’W““1‘9n V5“ een Aamlm-jiigh;i:.,’ maarvoor mekten frdk een byg zondere genezing vereifchen. A‘ — ‘I I‘ . Oude lu’1den_,,zo9 . n AAM. A Boomvaren. Oak mock men 'haar ecu Klifiecfzet-. ten, dus toebercidt : Necmt bet nat van een ooden Haan , een lootfiof van Aloe , ‘vicrlepels van ge- meene one , een hand vol gemcen Zout , en vie: loot Honing : Mengt dit alles t'1.amen. Zoo niet, laat vier oncen gemeene Honing fmelten in cell half pint Azynwatcr. » Zy moeten '5 mo:-gens, _a1s1e opflaan , infnuiven herzap van de Beetwortel , gemengt methet zap van Vlicrbladen , en een half-vierendeel-loots gerafp- te Ncute-muskaar. Zomwylen, moetenze Driakel innenien met een glasvol Schurftkrixid-water, ofeen loot Terpentyn in een Ey gegoten , en nu en dam ‘s avonds dit Koeldrankje of Julep :, Neemt Ar- n1oniak—zout , een vierendeel-loo: mad van Twin- Kerfle , en tocbereide Voife-long , van ieder cen on- ‘cc , en viergrein Sa_fi”raan: Maakfer een poeijet van , an laat he: in zee onccn I-»Ionigwat;er _fmeXt_e_n , on: j he: ‘s morgens en 'savonds'op ty;re!;}'e1zen‘1n te ne- n. . . W A-ls deratiem zwarcn dorltheeihmoet menhem -war gezuikert .Gerlt- water geven , of dropvan Zoet- lwut', om 't in den mohd: te honden; of laathy anders deien drank nuttigen : ' ‘ . Neemt omtrent ecu hand vol Pifi'ebedden‘,'die men‘ ge yk-‘sin: Anmnhverkayurhiet; winue in cen dock‘: op..de wyzevvaneenzakje, en hangt 1:. z.(_‘.,.(i'n,,.Jc:len: lefch pf Kan met wines Wyn. “Na Iner men ;yds'- g'ecft’errhemv van te drinken by’; ttfil " fchenpoien . ie_der reis een half glas vol. In de '- ggootlte aan1loot_vgn koqrts; meet by geen flerke ’ middelen gebruiken. De volgende zyn'ergo.edtoe; Neemt een Look . dat wel gevoedt enfchoon vv_@is;’;hakt’hG\‘ ter‘d¢BlTk1ein.. entmenguhet on- ‘ der twee oncen verfchefioter, anderha1foncenZui- kart; em eexxdoyet vanzeen Ev ; hat het t'1.amen een uimtnekken *,v en gee'fI:'er flelkensde‘ grootte van een Nootemuscaamanaan den’Lydcr. d H. . V ,, Of dnenanders ouder drieoncen Gerfie—watcr'een loo!’ Zuikcr ’," v‘y fgrein gepmverizeert Safliaan , enlaat for den Zxekelf t'e1kcns kleine teugen van drinken. * Zodsmen i_nfrRerkI§e van de benaauwxheit . over- grnot gevaar ate emoet ziet ,; moet» men eon rmanez of:Zy gar pp e holligheitder maag , of Koppcn op de« chouderen en dyen zetten. Of menmoet de .buitenfie deelen? Iterk wx-y—ven' of binden ,»o£‘ecn Imam} w.enen:aan' den arnren herbeen. - — In gemeene aanvallen , neemt Maflik , Wicrook», Storax , levendige 'Lwavel~, van ieder een viex‘en- deel-loots; maakt bet to: Ref en mengthet met Ey- doyeren een I endeel-!oot7I,‘erpentyn., Kneedhet lot eén dceg , en‘ fieekfer iet van‘ opeen itokje aan brand; Laat den Zieken den waalfem fen rook daar van duo: den mond naar zig halen. .01‘ ma-akt diz Drankje. ; om .h‘et ‘s niorgens en ’s avonds in te ‘ne- men : In vyf pinten goeden Wyns doct vyfviere'n‘- deelpondsfloning . anderbalfoncen Snuifiabak , drie oncen gekwetfle Boomvarcn , en zoo veel van d Alantwonel , na‘el'_’f pi: uitgcnomen te hchben. Laat‘ her nlles 1.a_men_agt»dage‘n,weeken . zflgt het- doof ‘een Hynok-ns-zak , —oFZlIlfe_t;geu'akken nit Berg-root van Spicsglasé dc maat xs van twee tot agt grain, ,, d"Olie van roode Moppen of lflinkerts uitwendig gebfuikt. _ ‘ _ 3105111 Va)! ZWRVCI. van Iovtotgo. grain. _ Berg-fl,>0t,0f Vermiliocn .. van 2. tot :z..g:ein‘.' i Staaltiaktuur getrokken met armdniikqon: ‘; v ‘ viertot rwintig droppen. b j , ' : ‘ . ‘ Ndethip : minéraiix, vanjrvvee t'(')tJz.flg1‘eip, , Magxflgriurn van ‘Zwavel ‘,1 van’ 6. ‘lot :6. grain? -, Zwavel-balfem, van een‘ tot zes, druppelsi ‘ n " Verfibcide under: Middekn tegm do n . . - Anmhr;/itlgbeit. 3 » Begin: de genezing met tc do'e‘n‘brake‘n egeefi hem dan gen Sirnap , ‘toegemaakt"uit groenen Ta- bak en Hoeflblad of Paartsklaauwenfi, ieder even,- veel : Kqokt zc I/net water totfop twee-derde an in ‘; maakt’er voorxs ‘met’ Zuikerecn S’noop'van. naar deknnft. Men neemt'er' dagelyks eenige Iepels vol van m. — \ , Neemt olie van zdetgemaakt Koperroot , en Anya. oljc . iedexevenveel. De maat is ettelyke droppe!s.; Neemt dc baft‘van_Pokhout_grofgefiooten_; lax]: 1ein"drie pinten water koken , tot darhet ‘dc kc‘:- leur krygg van rooden Wyn. Men Ehinkfe; x‘5.to1 2.0:. dagenvgm. d -, 2 ~ - Dmkt het zap, uif winen Wyngaazd , maakt he: helder en klaar , volgens de kunfl. Neemfer een once Demaat is een vierde-!_oot‘met‘wit!e Wyn. - Brand 'Hongaar{ch_ Kopenoof ‘tot Kalk in‘ , , _ , . . .. P; J ‘lug: .' Vbuiten den regen , ,‘1.es',n'Laanden;‘cf ,e‘e‘x‘1 jaa‘: hug; zoo-za! bet Wit warden. ’ Legtfereen once ‘van in ee'n_ Engmex-‘vol water, can hat lxerer ee,ne;;: ‘dagicn eene nacht in biyven; Kfenfl h‘et‘;e‘n, drink he: op de gemeenemanier. . ' j ’ . A Neemt alle dag tien of vyftien dguppels ‘van-Pa-' rouaanfche Balzem .‘ gcmengt m_et__'een,;joyer van ;een Eyvveek gekooisr. #03 '11? 1' ?~*W.3h£€.hig ‘ ' it’ . " A . . _ ficffioegzeéllede Baizem geneeflrdenfioodenéfoo , Koonzen , die uit verfiogpingelr ontflaan ; de N1er~. 1- P?!‘ er ’s morgens can glas - AAM. pyn; 'tbederl' van de vogtcn ;,gle dampen lprniteni de nit eenig bederf , de raauwxgheit der maag, her- tlelt de verduwing, goede fmaak , geneelt do toe- vallen der Lyfmoeder, hehoud de jeugd ;, en een maand lang een vierendeel—loots genomen, bevryd by van de fieen. rm gemeem» drank neemt een once Gemher, vyf pond Fonrein- of Wel—water :. Kookt het tot een pond na in , en doet'er een lepel v.ol Zuilter en zoo veel Honing by. Of : , Neemt flof van drooge 'Z.'alie , en gelloote Kandy van ieder_,twee_on;:en :‘ Laat her zamen met witten .Wyn in een pot een uur lang koken , en zygt her door een deek. De mm is 'smorg_ens, enals men It: bed gaat , twee lepels vol. Anders : ' _Neemt Waal- of Smeer-wortel twee oncen",, een groote hand vol rogge, vier oncenMarfiliaanfchen ho- ning. Laat het zamen in drie prnten water tot twee derden inkoken , en doet'er de volgende Sll’O0p by: Smelt eerfi vlenoncen Poeije,r—zuiker , en doet’er dan een once bloem van Zwavel by,. en.roert het op .'t vnur wel om :. Giet het l'chielyk_u1t,1n een koper Bekken , waar door he: zoo hardzalwordenals rood metaal: Vermorllel het terw l her warm is . en mengt“er 'twit van zes harde yeren onder. Hang: het alsdan in eendoekjn de kelder ,= en gy zult'er een geele O_lle van krygen. De maat‘ is een halve ltpel vol in tvyeepinten Gerlle.water.. Nog antlers :Neemt een vierendeel-loots wit.Nies- kruid, kook bet in Wyn, tot dat het-week word ; trek het'er«clan nit , en giet’er deW'yn af. Laat de- ze.Wortel eene-nagtin Wlyn weiken, we1keWyn heet moet wezen, en 'smorgens gedronken wor- den. Zoo men hem lterkwil hebben , drnkt men dc Wortel zagtjes uit. Men neemt van dezen Wyn een vierendeehlootsrby aanhonding in. By is ook goed tegen de razerny. ' ' Men bereid her Nieskruid nog op een’-andere Wy- ze: Neemt wit Nieskruid , een half loot, laat het z4.'uuren weeken in zes oncen goede wirte Wyn. De maat is een lepel vol. Het duet vele fiuimen xagjes lozen , en 'maakt met eenen.losly.vig__:_ Ook dient her tot anderc dranken. Mark. Een halve le- pel vol van dezen_Wyn,, geglaan onder een openeud geneesmiddcl ., Pflrgnrx zonder braken. finder Middel tegenv dc /laméarjtfigbeit , ea» . ’am dc Bar/i‘ teflerken. _ Neemt-driepond heelen Zwavel,zet ze in een nieu- wen pot met vier kannen kokend water over ‘t vuur., en laat ze omtrent een quattierunrs koken. Giet’er .het waterzagtjes af, en kokend water in de p_laats:, en doet dit alshoven tot, to. of xz. reizen. Delaat- (le reis her water zagtj es hebbende afgcgoten . haal fer dan den Zvvavel nit , en doet hem ,in een anderen drogen en fchoonen pot , welken gy met papie: toedekt , en met het brood in een.Bak-oven fchiet. Binnen anderhalf of twee uten zal de Zwaveltoteen Olie worden. I-Iaalt’er d-an de pot uit,4laat hem tkoud Worden , enbreekt hem aan llukken , ‘om 'er~ den Zwavel uit te krygen , dien gy in een Vyzel ltlein moet liooten , en door een fi1Vnezeefdenr_ziften. AAM. AAN. Om.’t te gehruiken , doet'er twee of dtie goede lcpels vol van op een aarde of porceleine bord , en bovcn op vyfvierendeel van een lepel vol vermorfelt Rozezuiker. Maaktfer een deeg van met eenige druppelen wa- ters ,, en neemfer nuchteren van , de grootte van een middelmatige Noot, en ’s avonds een uur voor‘den eten.. De Zwavel moet geen reuk altoos hebhen. Ditmiddelis uirnemende voor de Aamborfligheit, en maakt een lolfen bnik, en zuivert dc Gal onge-I voelig. ‘ , Of neemt Y.zop-hladerenr, Schurft-krnid , Ci-. troen-kruid, Longe- of Aa.rd-veil , bloem van Zali of Leverkruid , van ieder even veel. Laat dit za- men weeken in wittenwyn , en doet by een pintje {van dit aftrekfel twee oncen Brandewyn met wat Honing; Geeft'er- den Zieken verfcheidemalen op een dageen lep,el vol van. Zoo gy'er eenen ‘drop. geell van Zwavelby doet ,, is het nog nitttekender. ‘ ‘ Anders. Neemttwee of drieVygen, weektzein Brandewyn , en laatze den Zieken des morgens mach- reren eten. . Zie onder 't Artykel SIR 0 OP de toebereiding ‘valp een Siroop, die goed is voor Aamborfligemen; C en. ~ Eetngelx eugedrag », due :1: Aambhr]I{je- 3 mute» waamemen. . Zy-moeten fappig vleefch-. en dat ligtpte verteren; is—, nuttigen , maar grof-en valtfvleefch myden,j of ’twelk veel flnimen en winden-kan veroorzaken ;‘ geen Wyn drinken , en zig voor denevels en moe-' raflige plaatfen wagten. ‘ 1 AAMBYEN. zie I-UEMORRH—O«IVDES..‘ I-let AANGEZ-ICHT is in ': algemeen gelydkals een Spiegel der Ziel , gevende door zyne kleur de gocde en kwaade gefteltheit te kennen; ‘ «L Middel , om de puiflen wan bet Aangezicbt ; en Vaor'b_00fd te werdrywn. . 1.. Neemt eenonce Campher . BVcm:~‘r.oo veel ZWa3 vel ; een halve onze lithargyrium of Glit-, nevens een halve once Myrrhe. Zet dit ondenmalkander "ge- mengten gepulverizeert op een pond Brandewyn; laat he: dus zeven of agt dagen itaan. Dit gedaan zynde, moet gy'er een linnen dock in doopen, en daar. mede uw Aangczichtbetten. . II. Neemt een halve pint zap vansmlziofa of Schurft-‘ kruid,, door her vuur-geloutertl, en dooreen linnen doelcgelaateu; werp'er een halve once,Bora_x ,_1_net een .vieren,deel~1ootsCarnpher in ; enzbellrylg '_er.~na verloop van twee of dxie dagen uw Agzngeztchg mede. ‘ V u .g ‘. III. Neembanderhalve pintwaten; Kook-‘er twee handvol Centaurie-bloeflem tot op de helft in af; en bet due '5 avondswen ‘s morgennde puiilen van uw Aangezicbt, met her zelve. . . r IV. Neemt een once Campherv, even zoo veel Zwavel; een halve once Myrrhe, nevens eenhalye once Wierook; pulverizeer dit onder _eenv;,;zet he; op een half pjnb Roozen-water 1;‘ lggt he; z.e.ven; of ‘A ' ’ ' .333» AAN. zgt dagen ftaan ; en gebruikhet daar na ; om uw Aangezich: te hefiryken. ‘ A v ‘ Middel‘, om dz’ Rimgelén van het Aaugeziclat" te werdryuen. 1": Beflryk 's avondsfte bed gaande uw Aangezitht metolie van Mytrhe , en bedek het zelve met ge- wafchr linnen. ' , A II. Neemt een once Olie van Wynlleen ,',een halve once Pfyllium of Vlookruidizaad, of, zoo gy wilt, van Quee-appelen;.¢e‘en- loot en-twee'vleren'- ly deel loot-wit ; een halve drachma Borax’; evenzob veel Steen-zout; ende. een halve once olie van 0- lyven ;. Roert het een tyd lang in een-aarde fehotel onder malkander meteen houte lepel; ,en wryft'er dus uw Aangezicht mede. Ill-. Neemt twee verfche’Eye,ren~ van denzelven dag; breekt dezelve endoetze ineen fchorelpvan Ronaanfch of Delfs porcelein.; beflrooitze met een vierendeel-loots ende een.-half Sublimaat ; en laat z_e dus vleren twintig nuren langllooven. Neemt.ver- volgens 2.5 van de vier koude zaaden ,'.drie oncen bittere Amande1en.,.twee_oncen.,zoeteAmandeleny : V enlfioot die in een njlarmere vyzel; befproeitze al- Jengskens met een pintje Rivier-water, _en laatze _d'oor_ eenlinnen-_doek,zygep. Dir gedaan zynde, .werp het overblyfzel_der Amandelen; met de kou , zaaden an_der_m-aalin eenvyzel; flamphetwederomz, ‘ doe: 'er=e_venveel water p by.,,-. doprzygt: her ander- ‘ ‘maal ',.en voegthet tweede vogr by .het.eerIlc,- Neemt ”ve:volgens..een halve once Kandyzuiker ,. een drach- me uitgebrande aluin ; voegt bet zaarn by».devoor- noémde. twee E.yer_en.,.,en llamp_t hetmet elkander, "faefproeijende het met ’t gemelde vogt; zygt her door ' AVl‘.6R.stE€IEl‘S ,, en 'et het-in een‘g.1aze-vles. Enzzoo . clikvvils; als gy it middel gehrtuken wilt ,v_moet‘het. £=1Y°T=I99~W¢.1;8=f§13\Idt en omsehmzelt Worden-. » ii‘ I —Midd:l,_.-' orn—be§'Anngj:zfrbt _te{1‘iér;/krleai F V 'l\leeint.tvzee oncen ‘gemaalen tin -,'.viAer oncen llerk W ‘Water, enrzetvdezelvemeen ‘grootaarden. vat on- “ der een fchonrfieen, of in ’t mjdden van. een open . _ f13§l§ ;‘ laat ze aldaay vier cmwintig nnren langlla-an , ./siét .verv91sens-het water... nuxklaaz fchynende pin. '3 een antler aa;rd,e.pot , en,gie;t,’,er evenveelpekelop; ; ‘*3 . laat 11;‘: met‘ €jlk_§‘ll\‘l‘1‘e,lf‘_;\_7i(’.l; ‘entwintig nnren ltaan.‘ ‘ Gy Jzult 's,axjderenda.ags‘hvetflofivan tin opdegrond vinclen; pietfer het vvater‘zoétjes,af; en na dat gy ’ her geme de ltof zeven of agtmaal met gemeen wa- , re: hebt afgewallchenr, ‘laat he; in» de Zondroogen ; ,;en7me,ng‘t'h,et,,met. Ppmade_,van:Jaf_myn , of van ..5'=,l_if-1395'; 95 Kallsrfchenkelss - iM33.\‘ inc!-ien men Wil . 3, 35 He: vangmeer lnagt zymlaatmen hetnavolgende ;.m*ddéIs¢:.e9d makexvs \ .: 4 * A v‘ ‘ = : I ~-Pwndzday am but Aaugezicliijien _ _ 2). » Neemt Wdrtelsvvan Sigiltain sdlékbohié‘, 6FSalo- mfmi Z8361, Lelie-bollen, van heide twee oncen ; . laat ze wel afgewalfchen zynde , 'zes dagen in verfch -;W‘-It,€1‘~V,V€ek€n.' Vervplgens gedrooggenjtfyn géfne- den} zvnde ._ gnengt her, met,§Schaap/evet.etaLVarkens geuzel ,,van,1eder omnent v_ier_ oncg,-n';, siege: v_v,-age; . AA-N.‘ ",- ,op } en laat het dus zes.da‘gen.lang fiaan , verve» lchende het,water tweemaa‘l»’sdaags._ Naaverloop van zes dagen rnengt men water en reuzel zamen, laat- het dooreerr Teems zygen‘, en doet’,het in een aarde pot , ververfchende het dagelyks met ander water. Men mengt her voorts naar pro ortie van ‘leder once met zoo veel drachmen van arel-,poei- jel‘. Deze Pomade verfiett niet alleen bet" dange- aaicht. . maar neemt ,ook-de,reode opdragtigheit, ‘vuurigheid. puiilen exi anjdere ongemakkenn wee-h.:; Middelwawpde roade Puj/Im in ’t /Iangezvitbt; ‘ Neemt een onfcelilip-alnin; evenfzoo veel‘Z‘w:i- vel ge utverizeertjeen once Roozenwater, of van ‘Zilver mid. M‘en‘g't‘hetzamen‘i.n eenglaze fles , en gehruik hetua verloop van vie: en twintig uuren. " Vitriool,‘met‘WeegBreef-zap i’s_ook een goed mid- '*d‘e*l ;finsgelyk5‘Sch'aap‘en,at ' en geb‘ru‘ikt'het eeni-v. ea da5°“‘$3S°f°¢1_1;T5nio:ssn ’i‘W>fid.5-].,C,» ., .Midde1 om de roade Vlekke}: inftdangez-iéére ’ V p , (weal; te-ne2n_m'. 7: ~ Neemt Schaapebeenen s:€€I1:-v,aet.1an'g ,zverbfand‘ ‘ze, en maaktze tot flof; giefle: .vler.en twintig:1ti- I.“-1‘ .V““° “’:¥“-PPS-,zY.Et.hefi. fietvolgens ,:en walcht ..er uw A4fig;#,ub:'m¢d A — $‘otifiof,vdrz~.ieKleel ' dc “voetflmbet op een’"gl_a‘s;.\v‘yn greet ,ozden.; M54461 war? nutkuflykewlekkevi -' ‘ “ Neemttwée’oficen*Bbraa§ -”vvo?r Ien,;fnydzezeer vfyn‘, en zetze op vier oncen Wyn‘-’az'y—n', mét-l{og- -zen-water. De llerkfie is delbelten .Laatdeworte- len dus vier en twintig uurenlang uittrekken. De: Vlekken hier medeleder avondafgewaflchenzynde ,, ~7-\1l1.€l.1IZ€.k,€XlY,k.vcrflwynenul --2 V z w. . :w :_.w:) }T ' :.. -_-~>-‘ 4 V ‘ M12146! Mar de Z'v'me;_/jzroemmz ’t Jszftgazzt 2:’: I..Negn;ggenga1ee‘gebranden;Aluin;fen evenveel vvitriool; men t het’ee_nen’t ander in Citroen-zap ,. en le'g‘t'5 ’ai’t"n3éngzel" "mon‘a,m- bed gaande op; het = Aabgez.itbt',; ter plaatze , alwaar de Sproetenyzyn ; ~’wafcht‘het~"ei-norgens opllaande met zuiverwater af. 1 verlqop vangeen lglaanpl’ zal_,de;h11igl.vetand‘el’en , it x¢gghe_‘u,§ de --‘~ .~ ‘_ ' _g " Ivan Eyeren; i of de Melk van een Zeuge ,‘of‘we1hetnatvanjon-_ ge'Centautie.“ " ‘ ‘ ' ‘ _ " IV. *Neem't dc worrel van Patientiekruid,‘ en ryp Meloenen-vleefche, ,van.‘elk twee? pond ; een’ halve aonee-.Salpeter ;' twee‘ ’oncen -gecalcineerjde .Wy'n.. neen, -» Liaavne‘: zamen ‘difiilleereng en gehrnn: va- ‘ vonds te?'l>‘ed gaande her water ',4,_daI‘ér van gedillil-_— 1 leertgword.-.. 3.. ~' " “ ‘ —, V. Ncelflt bladeren van,Klimop in Wyn gelcoolzt ;~< of‘het-blood vanieen Haas ; of Wyn-azyn , op Zil- verfchiiimi, envbefez uw Afingazicbt mede. > , Vl. Neernr Vygen-melk , of her zap vancyelao menn, (»Verkensbrood')‘ "en‘ bellryk’erj uw fproerig : Aangezicht-m'ede‘. 33¢ ~ ' ' ‘” ‘ ' , _Y-LI. lieemttjvee oncenzap van W‘arexke‘rs;‘ fen ’ £1 3. 99¢?‘ ~ - ’ = ‘ AR. AAR. 6 AAN: 4A~ARI ldbft men dat ‘Le fitfiificie ontvonken. Die zwak " ‘ W?’ "9 ,"°,“,9“‘3.°. Wgjfigk mfP‘““°{“3‘*., ‘:W°‘,"‘°1"'" P.’°"-U 5“ kleme "°°“.‘éi"."’.‘?°1.°-‘A .W3t;d¢1“WB€*i4 once Honing ; mex1Vgths:_tz:1mcl1;V7-V}'S‘h°‘td°9”°” n hemegen of me: he, g,mey.»gekwe,t W,,_ 4 £c_h1et.V Men heef:—aangemer1<). dat mcuwc pla-nte,n mE1dcVaVanga3t, de7.eV,gxoex_]en m menigte in deflof-, ‘mum dock "en bu.” s"o'*ndsd‘c 'S‘P'r’°'eten me‘ ::oeten'ex zig \’I~an onthouden. Kafian]en~ OP Kolen , " 3“!‘‘',‘§‘fi‘?‘f“1‘§§§15(5§3§§;E§é%xe;e1:f'v:2§§:;er1§?§£ ‘ §v]¢1:~%e?1cnI‘k°nn§nhiv’o°l7"eI.icn g’t§m)ge'n“R§ys' elmngh _c. 1’ 4- -V V _' H - . W . W ‘-_‘ ‘ - ‘d \ en,‘ 5 cm ,‘ ‘ . - - €9,131! EIYCI err“: Woonerye aatzev Mia’, W" J, pm/M, M 9, ,g,,,gEz_,,g,¢, V gebraden, 611 W‘-‘V0W‘1J€_ 7-3P§:Ei¢:€1IVIe.e7f.ryVn gezon 1 V V plantze of op , of mnqmpede beddekens. Ing¢v_IaV1VV met _d_e klmten vaV_n daar halen €n'dL]3.VVg1'i)]gn(en,,V R01 zalpem in 105 mm“ V zynde flyoorgm in ya dat men 4aVrdVap[:e :2: gen 3 _ V V dVeVaaV;VdeV dg-VgVo_g e1xV;V;:;:V:a:x§V;:aVm:vn:VtVVV_e:1(1V1egV; wV1l hy ze.z§auen, by Vlgeeft, Vze: xpagg. mg: her H3“ Wm‘ E°‘jV°i1‘” ‘" be‘ d“",“'7°P“‘“°“ ‘F“°-"S- . '01: welke. -w_yze me» _fl4rd'¢171"Vl"’ """“; , j_ §}2§aZ§g,“o? regen te bchéuden. Geheel=ax:1ders‘ bef 223$?!‘ "e’ 4.a‘r,d€"z""»‘ 8:; , Y1! Waarzrefglyk Wam mar bewI.gngzzicbV:., a V _ V _ _“€5.="‘44""V°n V ’ V« :j 5; 11¢: g¢1e_ge;i,: :ilsVn‘z1e‘n'z‘e;p'1:1Vn_1:i;‘zVeen77w2}teVe1iVeVlfgV ;:Ve_‘g;qg:e;yv3;t§;V:a9qg @1505; M311“ =3“ ‘59°k3° TaKW°'in€=‘b1°?‘P?5°“.“°°a » Zoo, dk-A ?\l‘s“zc‘,‘,1!it db‘ aarde 7-VP. °P3=d°1V°"’--' 13% ’ $?:;.I&§1nt‘l$§:ez§°:trrfe‘?ex:lo'i:§ Yane§q:£:§::'?aZié§:5 1??!“-‘reg? Tumbcddm gepjam’ met witte~Gexten-melk; fleekt‘ her an denpveih mom“ 1,; mtwyn afgewafl”ch_en worden. ‘VeVr- ‘V V?! C, » W aP._.VM ,EOfVdfi,.YhV;';°8V1.inV.‘ed\& km] N? :5; _€ , ‘ , ,, , d haakhet.w’ederox'n dam-.uir', voor dat he! 5%“ e co deng1oei'ende;afchg€bF3d¢11» " ” ‘"3’ ?“~‘’ '\.. ‘°.- » t F P-. - C ‘ —, ’. 5”, .3? < “$1 .93‘ ._ ‘E * « - "‘°1g“"‘5 W°"d°’“" ‘ n J met een lam zer ebaort "Dc bcfletyd « ‘cm 26 men. 13 ge akkenis:lzaalfer;de=kmIme1k§nS.1}“- °‘PY""'“ afgefihilts m°‘f7-Wtrfin pepexbegpxengmg. waxm. V re Plan'té§~ ikyin «:5 «Me ‘n;fia‘nd" ‘én’h’et’beg1'ir¥'afi “U13 bu“ ‘1-"1? '5‘ 1 “ ’ ~' die 7-90 “Ci” 31.5 m°8°1Yk.i5i K“¢°t.d‘° 3.“‘.i°‘m“l na vleéfch ECSCWD3 I ‘l V ‘ ‘ Jun dat ‘is re ze en }V'I00l‘ dc ’ ootfle hitte I-10:4 {feekt"xi1g e'Be4 ‘:31 cm}! '6 411; kgflwn te :he'b5E’n' met diergdyke Geiten-melk;doeferhetwatvapeen V _ . v 9 k ‘t V V . V;1 ,,Y—’ . .. 3%, ’ ~ gr -y ‘l. _ ~ w . ‘"3’, Y‘..¢"P F‘ 9,9“ ,0, J?s‘d§3l'«m¢n <19 half domain eyflcn WV Dug “mm in eenVg1aaVZen ,7 , /lard-appelm W3'nV‘VgVe V00, 7. ’ ,, we] 1:111:31 zej den Ieegen ZoVr_xV1e:ddoqx ‘giant, d1_n}‘§ fchigtlsens van_ mcjerfjan; ;VneV;VeeV;V;Vb1¢q]eV1ggt1;g;;g h.=Imsedaanzvn.de’» lmhetzastk=fl%1iifli‘1==*¢9.~‘ 9“ ,«,« Mm.rmoxrde.m‘Mpr=Im?n Wyn~. merwvt 4 §§”$3a§§%ev§.g§'Ze V2'enect2T»1:§’§1§’§ry"vZsn fzifiafifaifi £“a'3xf}’kueztVXe?‘§49°" 1°?‘ 5% 159" ’"b‘MY;i"id9‘ 3Y.‘“."'F“=°.“ M 47 W "V“—°‘:V;§‘,‘{§‘/‘*‘§-‘,2~'e(;;“;§',“,:.‘A§‘3 £511’PEPE?!s—Y¢W0Yg:HS‘}1<3b§fJm.énLZ¢k9|{“‘“51°§‘’°‘' ‘ V re nialéenfen Wezvzbézyi?kiit_,’dej§}'oni1f;ege1jAfBet. F"c_1exi';':;V’I_§_i1:y6x“ 1 ; L @423 ti heit vai1’Hee".‘4£>n "ea ‘ earl‘; 1; , éirde ‘fchm W°**‘=k;‘?“1‘€ “«-‘“*r‘*.°.“-‘": Z~;°,;“;*;{*1g‘¢?;5“‘- ‘ 1 J Noorden s¢1‘='6¢.fl.*5.'a. oz“. fie !*t“°‘°‘JZ°fl.%“.4;‘?°' A “‘‘.dF”L‘'25V- 9.19 ‘*2. i?‘%n't=n79i=‘ede s:o‘i:d Iéssciu'.' hfiidzm Yflficxn. , ex .A..',';'-. ’ k‘ 7‘V““’f"FEF ‘,“‘?'£';fe.t¥‘é hc Yatg. en, . :, ": mS',,§eVmyden.j “AVlsf!:mV pl3VntxVi1VeV1§ze,Vdne'D .‘{lEl" op,ag_V1;g&e_ A_agd£q;cnr; ag;VenV.,.V_ , I _. V _ ~_ . . , - V-V~V V _ V V k -met eer_rBoteajJz’a}1sJe_;VB , " VC 31?, . VV VH. V du1mVvanv1V1roo§e.nV., Mepmoet VEe1;'2ax_1§!jge grmfid 1; d-el;_'j,fiVte,_ V“~wgVm‘mV1»aVe Lfefg ‘ V vxeynnceh verfche'.Boter.;_twec Iepelsjvel .3, me;V;1gv.Vu‘ld1g’. _- _Zo_rgxmxgVe Vdgcrzflve 1.? {V117 , by gevoIg~elle'arldcV1’e bloefiem afnyVp_eu , 'die'onteg-V hebbegs dm bov§nV a} Vcfl(}ez¢:n _ 1_,9vVV¢Vn Vdg dig“; ,Roo1,en;water;.1aat.ihet zag:kens_,ged1engVt-wprdgn; .~ 12zaaVt:;_ lV)eze‘rVplg1nt«g:jocVrtVVxn de V0 960 .91? _, baaVrveeI‘aandeVfieelcn_'_LV1er VgV;e§1‘ 6“ °nI,; . m.1<fi°HP,°'* =,¢".=“°“¥ 1 .095 -=J._IJ°¢1T=n1.:‘afL. ukisen voér ‘inaat 's daags. Ond_enu_fix:hen. isa3bk'-,b‘et'iAcl_er1a!_én <,:).Eig£nfcb4y_i:2n gg CI'l¢V}lV7T‘r}1V§jH§‘_?.2TVlY€11\f1‘_ V_ V .‘.V ; woréienx -De‘-eerfie wogden '9I1!Vrl lgry . geVe;Vj!zV1§V§IVeze1yV __ VV , V _V ' _ V1V15V;1§11§n'.;;xVuVi_g goed, en e een Khfienng om bet u1twcnd1gLf11d- :'dc.Ui.'Dev)(a'ardbez »gVoe_sV‘1 \’c>i3|'fi=1,{a£!1T!E,€» '€Y ; En Val_sVr_n_en_we1 zqrgedf _.,’V V _ ‘V ‘ ten .4ardIV:gz.x€zg yporc, dd ‘-:.h“lPV“teVk°men;V,_- 1‘ «— « ve;flaah'uefidm'fl‘“e matigen‘i§e‘1-hfnefleslxgchgzinqs. Iplpéifem aft: p1Ek1€El1‘,“Y.flVV en _doorgaan§'goede f _ ' ” -‘ ~ —e d 3 y 7 ‘ V’ 5" ‘ 3 » »- l5Varmcn«fie vhwareu. r- ~ « . Ne%'fx‘I\IlarciTTe;VIa5flééi§i}f€I;§1j?-1}‘ , . it 469; :?drbnken;‘maaxr1'\et g‘e6ifiilXeél&deLv$'aI;éx‘b‘ :vV;;:xr V y‘ ' hebbersaqueeken‘ fwefiderleidflkrgiégfiiin roqgi_eVVeVn V _V V nenevan e,ete €11,114, 5 , 8m,P; J15. F“.&'‘.°.‘?vm ? ~ .111 =‘hartflerkeiid"i‘£!Ii_V,e!‘t' e‘ r V: 9 0 ' V V .W 9; °s_i.cd,=I 02 yuan are “e iensjx _' a , -= V v ' " 3 ‘ ' ’; Wtmc 9- W?',?:» ’ —- 1‘ V’ . mor1eIofrm=¥efliA.1’f¢‘' 3,. », ., . * e F 3* = 0 .. ’Y.“.. / ;s ,~ ‘ ‘ '« ' 1’17"Ne¢mf ‘E5 ‘ewe? °.‘?‘ 3 "A-‘U7°“* :-gomenu rwoméli e1Vi{-Io<§ffiaVfgcké<>_1$}*‘i3*V!1ki,e;t‘Vl«5 Veil-. VV « _}_V/IeyVgcp1anty;g.,VVMaarze11;egenzVee1jmxqdeimgt gggrmg ‘igéligy hfiggfifigf-flggfgf fiexgif " 111- B=t“~¥+4:=».s=W¢;, .11.; ~ -::er1oozehs~en:i9s°=d.v9°?_d=W*e5‘* N" - -~ us»4°°'*w met mfioms 1:19. v?.r.P1anf'=;.t,=n- 7:12 W2-aromumen d&zel\_*.‘.1‘,‘,'i"’,’;”"_."‘-S‘,5P.¢X§,{v. .15,'4°“'V 1‘ de_IjIexVt't§1_1yaanVz1. 1n}1ét'§W¢§¢}e‘}?3f,dragen,z¢: 1t~ dodnodkemm. »;.Vmnnefl menwcmgmyk 5PY°°‘e“ F!‘ ~P’“*&‘7"-Iv Z1¢1.’°.'.‘°«‘3”Ef'9P"BfiL>RQ. 5'3 E0€¢a~‘°m ““‘.5§’d‘7‘5“.51T{°‘.‘ °"‘1""‘!.m»’\'7".” be‘ up" . V “°“‘°.“d. “.’,°7.3I ‘M5: '?'V9]§°”,~.‘9“‘ Lfl°3‘?'.'W 'f“'r die.Wo‘zmen,:lcrniPénz1e~van~'de.ecnc ylan: tot de AARD‘APPELEN' '3‘/‘.5’5V"r“?’5v' Ea-“E509”: van ’*;8‘31i3t‘V9‘-"5“”Y“’°".}’ ,"‘5,‘5,"'!Y1.‘,5.—‘?9." “‘.‘d.¢F11 ?".’°" =1 °“* 190"‘ 5°‘ “'7 «dc;°f‘1°‘d°:J?“d‘°“°","°'P7‘“‘ finders, ‘zal ontdekken enddoden. ‘ ’ " .' wortelen zofidefltam ;tond, hobbel1g,Vbrum 0[d0l1.k€|‘ ,mod¢ oogen ,:v1eV1{k‘en' enV pu2fien'van~la‘zerey. Een _: V‘ V_ V? hr, ’ . , — _ _ te worden;":Het is-ookgoedé, dealnrdbtziéd jib?- van buitcn; maar witengemgrmert van bumcm ZY , d,,V,,¢-;,,,. van .d_e-woltel cn'l09f' verdxyfg ide. .G.=e1- Ivks van het.oude,loof re lugtc groexie bait- Men pltegt Vfiflféfli ¥,€£°;bY,“11E€‘!i2°m, fiaemflgf smmfts bm de M’aahVd4flppV‘d'ep ¢_1¢r"V .. .,Y’F' ' F311 .I}1l){.ge§;h\ed 'de‘.4ard-apziélth uit d€D‘si*9n$1s0P.FeWi.¢,vcn. 4' :1yke'sexere Isévorderenx; mp deMmm;Vv’Ioed‘;" en 1:1=\m;zy_ne‘.V w’ V ' Pla/It}._ .D_e' A471-flfftlfff 6_Y°.*?‘3“<{'._l.’.°"“>" d”? ‘dc roode loop te flremmeq. Dxtzelve dzraeium alsecn _ van. Men. maat V, A V VV), V531,, Veg ye; yggzap van gap gmocn in__VV zoo, " grand droo‘g' en‘ zanthg :5, 1n GasconJe,.Da1l1§hmé. gmgcgwgger gebrgikt,LulvglflfiifVeffifl-|‘1§t:Ifl1dVlCefCh ~ V V en ii _ ‘ , W. { fie Cu Kerk 15, is een voor twee pinfen natge- Perigord ,,>enz.- 1 ' ' en‘:-smden’,Ay_erdxyft zinkmgen, enz.;Vg ' ’ ~ _ _ IV V V _ §gd.- ,. Laat:het'z3men'een tydIzH1Ig‘fiaVa_n ,’ en zyg: ' V ‘I ~ ‘ ‘ 93¢ def. Aardlimi-plante -. V‘ _ A : etb _ 9: cm zak , en gyzulteen wzerkoelende drank .«!*!ea’M21.iF,;<3n we e‘re‘=i'«‘i>.oh‘aJmdwsiep:ea:sa;ie‘x>srm:;‘v¢¢ _ _ n; namentlflaalsze " K " L ‘M ‘"’ ' ’7 ".’ zyn gcmeenlyk z‘oo.groot als Ok_kernoor§1Lmet xde V_, mgr, a1; ,,V;Vm_-gVepjige’g'ena”am:,,vva r~.‘ 3'“ 1“‘*3’ E¢“5§§§“*;§S?f§§W M b_ &_fl;s_ ., fig‘ de,.W7‘r_ogten..haaPc -ryp warden; zoo,1s"in tegen.-, ‘mar §:iIx11d‘§::E‘:roI?rid¢‘;e1puI:,:t d:,%?:;4°:;,:¥,*:f*z,‘::e §::::;;*;:%°44'4= i“r* *avWr=n»1ar==mvva , L ‘ '0ppervlakte ,vis-van-1:32.;‘,Franfc1;e‘ of 860. Duit- ‘x_1v;°g‘¢fich fig‘; Adv,‘ mam: mm ’fdi“,_"geen {£33 §§‘3§§'~‘:€wf‘3 ‘d°:£§§§E‘7§;§‘{°‘na‘5’:ZC?£c"§2r¢iE’ L%f}‘;;;3 W‘ =“ Wig vmeninndastiséssofid . ‘ ,_ _ m‘; ,,,.‘J ,_ ‘ ,.‘,> ::;::i:;i:.;i‘ri;.;.—3:-r,°..sdi“,:::m£i::::‘i§;i;*a 4z‘<",§"":‘“‘3“§“"“,“’°“°3“i"° vyftigmaal -groot‘e1‘5" d"?F"'51fi‘-,<1flI‘1‘/;1‘1fl£‘." ":“"‘F5“,: off 6?; vgqfetéx§'va§f&cop;?er%?;%e}::f dr.l‘e‘,’. Mi1lio=nm=a1,k1=inder'#. via ',‘1'=“1.S.°1‘5?m"3.°‘;7i?P-1‘ gflf Braak€Iand‘né'er'nt m‘§n'are,~A,z‘;4‘é, dieeen -i ‘ De Sterrekundrgen-heblien geen byronder mark me: '5; ‘mm. j*apen-mifider 0;-n fie fifittefl ofyietxs ié. Jcken aian dc Aard: , gelyk aan de Planeeten _,jge-_ d;ag‘¢n‘ge;aten w°,d_ geven , om ze te beduiden. 'Z‘y gelloven‘, fiirjde LXHL, B, W“ R» db‘ _, J 5‘ p . H. ../,2-,.' ‘. Anni; aileen den invloed van all: P1ane‘et_en_ontf§ngt ~~ imepv éd‘ gogggigififorf 3-e-naagltg Mg‘; cc.“ ionder té'dénken,‘d2tjd: udurfle opk-op 516;‘? " “ " ' 55‘ '55“ ' ‘ tefrwerlgen kan. ‘ “ ’,"I‘ ' 7%‘ . ‘ x‘ ~£A‘:RD'E.qEen"',oordv1in,déiI‘:.§;in<519pf}V§; . _‘ f ‘A ' “ 3431;; v ' war, 5- iitzit. -1 te1<‘ent't.'ien’grond;~’vva‘ar in" men boom P gcwa_Ifen_planren., of .;a,aden zaqijen igan den? éiarde mmer en of ten opzistévwhst, , . i‘M2‘n orxrdekt, maria; liéfidfifiéeniruin gee; vemeren , of van den Landbouw."En'Hovenrei;s en 115,1 en‘.gn‘_;; byzqngg; " 0;, ygugtdyggendq boomen; Landbouwrers seven verfchcide n.an_=sI2 -.==.m..d¢‘ L voor gem; indien rgene die Auntie voortbtengt , de_, naar de-hoedani_g1jr_ed‘eIy“.. ( .zy; mrde,‘ e1V:c_, . : 11' 3y‘ ' '1-,1 ",_ 5», fry zoédbengah §én.I-lb.‘ merken. 'Wy zulien‘ .vanj‘de;_“verf<;h“de e1t‘d_‘ ’ ‘ ‘V " p " "{we;~t ,:;‘,,°k';5 ‘ j Ldarda fpreken ; ‘be ‘,nn.end_e met die_‘,‘ -__ g ‘ ’ ’ ‘ ‘ ‘ W " ‘I; ‘(~*_j 1' ‘L! _ _ bpzigt Op her'1‘um1 ren heeft.‘-*3’ _‘ — , V f I “ 1 v 5 “me; §e;x1;i‘i;avbl1v“‘ aanfnle 1. De Aard; wordpgeneamt fcherp, bitt_erenfl1n- {mu hr * ,, I ‘ dame geen'kwaade.,-guk l_re1¥de;.het tweik 'men.ontdc1' ‘ ‘ -da‘t ’Sp!fld§t‘;"vérvve1kt—eiiiiévergaatf ",“_" ‘fj _ I H episwnodigh ptédnderd /ppveigvjak , p ‘V.‘St_eenagti‘g word de»;4.‘;raa genaa‘ni:—;5wa;n;- ‘Hie gaeci"r_chyqt're;z re, gxnmtfeu gxieivoe ‘ ‘near deigrond rnefkleine {teen { en gxui§’gemengt *geiyIée«A'2zi'de gevon ‘e'n word’; "War van men"zig 'is.~ "I9 ~ ~ '1 I, j_- ~ ’ _en”c1elv.<_:n pp .vyf ' s_p1aat7.e‘n 3 'VI«. Men‘noeintzetaaij€Aard:,'«i1s'Le'§n" Q A ‘ V" ’ " I 1‘ _:_ “ vfpitten-3}: klciis. Die zoort van—Aardc is~nie‘t,'_ir>‘efil _' V V p g.,ai ‘menpm “'eenminderedicpte re bebouwcn, om d_at de grond doorhet wat_er_zo‘o rey‘_vre;'Ien"_'s ‘ voQrham'ent1yk“ren opzigt‘ v'an boo- 'week -, als verfch beflagen kalk word ; daar in te- ‘men, , plahgen V’en‘lange wo eiep ,"a1s;Artifch91{',- -gendeel de him: der”Z.on de oppervl§kte*fieen-‘hard 'ken ,:Be\°.tv_v _ €113.‘5,iT}ibr[Q13e ;wo_g;,eJ.‘ 'n’1tfcr,n’q'.- »-doetwordcn,’—enopfp1y‘tgn. V ’ ‘ -"- ‘ken;~c‘hz.*‘ ' ~«‘ ‘ ‘ ' *— - 43 MR ARR.’ fan 72:: bewerkm der Tzzin-/lurde. zelve vruchtbaar kan maken ‘Ange, A d, -9 ~ e at e ver- ‘_Het bearbeiden der Haven of Tuinen , is eigem_ eimlt minder Vochf , by V001’ 55614; die vanV h ]}‘k‘ met anders, als ecn omwroeting van de opper- b°°m°" ; Afperfie , enz. omtrent ’weIke me :- viakte der Aarde , tot cen zekere diepte zoo dat ltweeken men minder Ihoeite heeft ‘M am ta het onderfle bovenl gekeert word. Dir mi vcichied zy’ g°]yk°’wY5 WY niets in onzc Tuingnuhhgfihet . 0 Op meet dan eenerlei wyze. dflt te veel warmte of vocht verdragen kane ed“, 1. Vooreerft met hakcken-en {Widen yals de .4414’: gar‘ oak mnder warm“: e“ V0815 Diets 8ro’e'j us 1€ti5- 1°": regen, en onderaardfch ‘en’ .Ten andcren , sgebruikt men Vorken tot iteenag ham me; 5" he‘ is °“l° Flick: Wtagzg-I:-‘*:]fieng'en hat ' , - . ‘ . 1 tige -Annie, en die nogtans zwaar genoeg is. aura" °“.m°ekt- Dltflllgefchiedt door zen $13!: Va;-voigens meet men Were“, dz! dc omzaakvm en verfiandig te'hoveme,en _ ,w,am_ V _h0{§vu 16 he: bearbeiden der Tui»-aarde niet alleenlyk is om wen-def Amie es“ V°°m33;!1 gedeeltan' ct bebou‘ dezelve Voor .t Dog “ngemmn te makefiv hgewcl Dir bearbeiden moet op vemheide c: 13. . . 1 ze waarlyk aangenamer daar door word -’maar oi‘ den . en zelfs op meer dan‘ eenérlei Y e“E€fChle- om ze.beWcegbaar te make“ ’ zoo 16 hxet met _s’ verfcheidenheit der Aarde zelfs ensvy/ff. naar de of om ze in eengoeden fiaat zynde daar in re oln: mien‘ Amie» die Van n'atuur'w«,u-me er Jaargg‘: derhouden. Hoewel dc voornaamite oorzaak is most ,5 Zomers bewflkt W0Id€n fen drooalg" pm ‘ze vrugtbaar re doen zyn; -zooze anders gewem: §°°" of onder de“ ‘@8611, of tenmsinifen w°"."g XS. lets voort ta brengen. Want Aarde, van natu- elyk daama' 1" tfisendcel meet men an qnmld-“ ten onvrugtbaar, word re Vmgeefs bearbdd werken geduurende een»g,0°te_hm _vze n1/ct be‘ Als ik fpreek van de Amie beweegbaarte inaken ze tcflrens b‘7fl7‘°€iie. Daze bearbeiii” ten zy mm dan verita ik , dat men «ze ecnigzins zandagti g en lo: maakt , dat‘er de Regen behoofl k SKIS der Aarde maakt ; ten einde de vogtigheit en warmte van 1211's to’: am de worm drmgfa ‘a1 Waaryz come!“ ’ -en ten d_aar beret indringen ; en datze nier al tc dig}; da“ dc Regen a”d°’7'i“5 °P'€n onftrveanit Irliodm 18; °P Wlkflnderzv S°P3k‘5a8€1ykeenlfleiagtigegrond mm d" A‘"de Z°"d= blvven en d C °PPc" en die uit de mtuur niet bekwaam is om aCW f’ deels vruchreloos door dc hitte 2 us gmmem pen V00“ re bremgen. I 1: 3 * wordcn. Insgelyks open: her ’beartl:;r ‘don °p5eh"‘."‘1t E" w3““°°' ik’fP“e€ka (13! men mgten moet d Em d°°”°Et Voor dc warmte ‘zgicim deitlflxafidifl 34 ,; _ e , er w (e 1’ ‘‘ e cw 2 v ‘ .- mem..v_m wanme en vogfifgilgriltin ts; §ear;dteetm1pera- moet geduurende den§CR:§§nA;1irdeintijigendecl gen ’ welke andemnspvoomen is van mu: cz re(r!1— arbeid, maar veel eer in dnrgfdotflihiimiidefl l?e. een vooI',na»am.gedeelte vamvmglbaflheir bog]: de dc warmte dam‘ door dringende deti, tgnem-‘ temperament van wmme en V0 I. . _. e omtrent de won ]v d p on e van herriszoon d ~ ‘3 ‘'5’ ‘W6 ‘ waar duo ‘ zakclyk azm de Aarde d g ‘g 00 - her groeuen belet ’ ' X “”'de""“5 _ , atzonderher-zelvehetzout W01‘d , en de boom«en 1’ . fglgeétéiitriaérl r.:jnnJ_J~' is; énvoegen zodanig eene Aar- wag:"n:§'£,d,’§§f‘§‘ ‘éer‘)'v°“‘°“- P am ge ' -.or main’ aattezn ‘ . ‘ are eerton “ * ' - ~ ggivlas 1:100“ re brengm Y . om ecn1gp1ant- 17;}:-is, gar ze wil geregelt zyn; 51"" H1. a!sandcr- \ - aar her is n‘ t 5 ZY 9 W61 ‘gehaudelt z . . gaarom dc Amie ldeergleggsfgiiggiegegiievdgeeft. gmrwoord, mm in :ege’:i{3(:ee1°§]§fe1‘mVaih"51}“ en; want mm mom Wk el wor- mgeval men haar nie: 0 Z 5 ‘W’ 3'5» hand gave“, W1“ U een zekere wys aan de {aizoen 0 h P YI1 tyd bearbeid, He: ' P dc Aarde tot he: b - ' _ m 6t meerder gedeeh: d ‘ meld temperament kan b °‘7Enge- zazgeu die door aan ’ ..‘_ 5! -‘widen te Hieromtrent moet 'il(ig-E mgr wordet." W0rd€;1; de rydig oms 3&3"e?¢”?rg°tyde‘g“’“““ van Aarde is , te fnoeijen , en te Name” o+.1§rn elen re maken, word; als by vo het zy boomen , her welk in,sl7e] k1y.wY’‘R°I?k““ » ;3vI;1_rnenmer diergelyke gmnd, ten Opzigt der wafmte k:l1’ekmir1anden gefchied ; :2 Y s met drm ID ze; do(1}%i;§0ei«:e heart. M71311 aangezien zodanigeAarde Echymea 15°“ Onderwyzmg der g s zeer roog rs_, zoo heefr men we] 1 _ 8 en ,\\vnt_dc Aarde vereifch: a te dragen voor hare vogngheit And org ken tyd zy hcpvemfcht H1-er . .h. ,_ en op Web fiarde Worden bezwaarlyker v-varm~?rea1z°:|'ten van langduuri . g1i‘tx1e1'e]b' lk dO(1)reen eeld gen zwar ’ , 5 Y V00l'- (mg g_e cert meer moeite veieiefghlrougfirgzrgntit elelrieg Em word ‘ a1 molar’ beug Zyn: Va“ V°8t,te bren n ,1 e em ".3? 1Wfl|‘e en vo ti e - ’ let 13' 15’ 9°" wvils 31.16 veal mg?‘ Zak gvafgtfignpeel hebbenze d1k- eexite in 1'eg¢g1'1a%h[iggmn?)I1I‘11:JDCn ‘kg Onitrenr de exfcht Word , om 1; re verWm:mI]’Ixeer moeite ver- Weér. , 2 em e laatfle in warm Ja dat meer" , . Deze meni vuId' ~ ‘Zmer vocht ’ bl; 7v::I:§::]§)13I]1§§::i\;:?1fT?(I[X( vereisiflchen my tot hier tge aa;]1§:vE,):;:Ie‘T1(ié)£ fer Aarde , van _ [luring ’ Flame“ met (“L 0 en, um, numgheit, want bah] . r eenzonderlinge dc grand van dc” _u e worteien. Waarom deelt d ‘ . aven dat ze belet, dar eengc- . Lodamg meet I e er Aarde door her ear 1-, ‘er he: xggenwam b i . E5 egen zyn , dat van plant ewafl‘ 3 “HID Voorrbrengen . _ _ Aekwameiyk 1ntrekken., en de-p pug Wong , ‘Deon Séarggffrekvruclazen , met uirge_. E“ t 19 Wk J dat allerici O11- Om dat ze aam dc e:- V mo AAR. énkmid ukgeroeit en onaer dc Aardebcaomn “,3. en vogt; ais mogelyk is omtrcnt lofl'e ea drooge dc , den grond dielte vetter en vruchtbaarder maakt. atmie doe Verzamclem Edog dit alias is niet genoeg, ten zy tuifchen ber- denhet onkruid , her welk in het byzonde: in den ‘ Zomer en I-Ierfit het aardryk bedek_t,, u1r,gerukt_ en gewiedt wordt; voor al eer her in tzaad fchret, ende her goede gewas veriiikke. _ ' n Ik moet hier ais in 't voorby gaan zeggen , dat wanneer de boomen bloeijen , en de wyngaart be- gint nit te botten , de Aarde niet moet aangeraakt warden. De grond, in de Lente verfch omgefpir, waaifemt veie dampen uit , die op de minfie vorfl Wit worden , her welk in dat {aizoen zeer gemeen is. Deze dampen nu op de oppervlakte der Aarde hiyvende, bevogtigen ook de bloeflern , die byge- volg door den opkomenden vorfl_ ook verflenfi. Maar Aarde , in dat faizoen niet bewerkt , maar hebbende een hardere oppervlakte , zal ook gene dampen uitwaaifemen , en nit dien hoofdc voor de _vor{’r niet bloat geiegt zyn. Uit het gene ik boven gezegt heb tot voortzet-1 ting van de vruchtbaarheit der boomen , volgt, dat ik afkeure de gewoonte der genen , die of zaajen , of planten , het zy moeskruiden , her zy aardbe- aién , her zy eindeiyk bloemen , naby de wortelder boomen ; waar aan deze plantgewaflen zeer nadelig zyn. De regelmaar , welke ik houde in het hove- nieren omtrent de boomen , zoo wei ‘s Winters, als in de Lente , beiiaar daar in , dat ik orntren: drooge en ligtc Aarde her bearbeiden1atevermenig— vuidigen zoo met her begin , ais het einde van den Winter; ten einde de regen in de Lenre gemakke- kyk in de Aarde trekke , weike veel vogt van no- den heeft ; maar omtrent zware en vogrige_1_Xarde late ik in de maand van Oétober maar wernig ar- heiden , enkel om de onkruiden wech re nemen; en {tel de verdere bewerking nit tot in April of her ‘begin van Mey, wanneer de vruchten zig beginnen re zetten , en de meefle vogrigheit voorby is ; in- voegen de oppervlakte dezer Aarde hard , zwaar en geflooten zynde , "her water van de Winter en Len- ‘re zeer weinig heeftingezwolgen , dar wyhier geen- zins van noden hebhen, zynde de fneeuw gefn1o1- ten , en deszelfs water meefi op de Aarde gebleven, maar ten dele ais dampen opgetrokken , ten dele aaar maate van den afhellenden grond , in de ma- fie gragten of rivieren geioopen. 1k moer alhier aanmerken, dat ‘er niets dus door- dringt , ais fneeuwater. Ik heb nooit gezien , dat her regenwater meer dan een voet diep is doorg_e- drongen; daar in tegendeel her fneeu-water wei twee tor drie voeren diep in de Aarde dringt ; als zynde zwaarder , dan het regen-water ; behalven dut de fneeuw zagtkens nedervailende, zoo dat her onderite van de fneeuw nog door de wmden , nog door de flraalen der Zon geraakt zynde . 1661 ge- makkelyk diep in de Aarde kan drmgen. He: is om deze reden , dat ik aan de eerie zyde vreezende voor al te veel fneeuw omtrent zware en vogtige Aarde, en dezeive van omtrenr de nvrugt- dragende boomen , zoo veel mogelyk rs , doe wech- nernen , en aan ck: andere zyde any yet! fnceuw Edog men zal zeggen , dafer wel hoomen zyn; die gelnkkig dragen , ai is het , dat de aarde rend- om dezelve niet word bearbeid , maar de wortel rondom met iteenen belegr is. Maar ik antwoord, voor eerfi , dat diergelyke boomen doorgaans Raan- de onder een afdrop van een dak , waters genoeg door de voegen der (ieenen in deAarde dringt, om — de boomen vrugtbaar re maken ; ten anderen dat het vogt , dus in de reeten der fieenen dringende , langer in demzrde blyft , ais nog voor de winden, nog voor de hitte der Zon bioot leggende. Onder- wylen houde ik niet op herbeeirbeiden der aarde aan te pryzen , zoo ten opzigt van de aardzzelve, en de plantgewaflen , als van het aangenaam gezigt. De aigemeene ondervinding , die wy'er van hebben , kan door een geringe tegenwerping niet omver ge- flooten Worden; aizoo weinig als iemand het ge- brurk van kleederen met regt Kan wraken, alleenlyk daarom , dat zommige willen naakt ioopen. Vyge- boomen , Oranjeboomen , en andere planten in bak- ken flaande , geven genoeg te kennen de nood7.a- keiykheit van het bearbeiden der aarde , om her water, waar mode ze befproeitworden, bekwame- lyk te ontfangen ; by gebrek van het weike zy vel- flenfen , en dikwils geheel en al vergaan. ‘ / Van lie: Mefien der Janie. Her rneiien is niets anders, ais een verbetering der aarde , die door alleriei zoorr van aardegefchic- den kan. Wy zullen van de beweegredenen, her gebruik , en‘ de wyze op weike dit mefien gefchie-_ den moet , fpreken. ' Wat de beweegredcnen aangaat , het is zeker; dat wy de ward: meflen moeten , om ze vrngtbaar te maken , zoo ze het niet en is; dat is , zoo zc niet in fraat is , om vrugten of plantgewaifen voorr te brengen, en bygevolg die nooit voortbrengen zoude, ten Ware men haartehulp kwam; ende heL_ noodzakeiyke toebragt. Men moet derhalven de aardz min of meet meflen, mm maate der vrugten , die men daar van verwagt. Dus word by voorbeeid veel mefl vereifcht , zal de card: Moeskrniden voort- brengen , welke in korten ryd overvioediggroeijen. In tegendeei heeft men weinig of geen mefi van no- den , voor boomeu , dielangzaam voortkomen , en maar middelmatig vrugtbaar zyn. En al is her, da: deze boomen een geruimen tyd ter zelver plaats hiy- ven, daar zy Raa-n , trekken ze nogtans door mid- del der wortelen, wyd en zyd, hun voedzei , dar _ze nodig hebben. Doet daar by , dat de aarde , van haar zelve vrugtbaar zynde , minder meft vereifcht, als onvrugtbare. En eindelyk moer koude en vog- tige aarde meet gemefi W0.IdCl1 , als drooge en warme ‘Het is in ’t algemeen bekend , geiyk Wv hoven gezegt hebben , dat de grootfie gebreken der anrde beflaan, of in al te veel vogt, zynde doorgaans met koude gepaart , behalven dat zodanige aarde ook zeer zwaar is; of in een a] te groote droogte,9d;§ AAR. ' A I I ook gemeenlyk veroorzaakt dat dicurdtzeerli t‘ ten 1 ' ' e Jazelfs brandende is. Ook aa’nmerkr men ,datzo§n: . v1ee;,3.’}f’1“,‘uI§‘(}“°§e§“§“""°“°"7‘“’ ‘H°’°°"?” "'1 mrge zoorten van melt vet en ververfchende zyn, hour Jru ten’ b] 1:1 mm ’ kmuwe“ Va.“ dmenya ge1yk_ the van Rundmn yzommige warm en Hg“ gmnaen. En . :1 en derboomen, hoouflrooen‘ ais die van Schapen, Paarden, Duiven, enz. En en 0 d’ der fie" Wmrfis 31 115‘ 599° 095331‘ is- aangezien een geneesmiddel een tcgengeitelde kragt deronr; er dc umflykc nuns.“ Val’ °P ‘W’ '1': We‘ meet hebbend; van he: kwaad , dat daar door zal meflen 4” : Worden ’ en dmncn ’ °m d‘7'°]V° W: genezen wor en zoo : - ' mcgegcbmuéen mfmrem v’::§§ge‘:‘°l:‘oul:“‘;5:€cI:TI”1:§:§g die] £71); gav';1ge(f:§>e¢:‘veg;°t-.einbgi‘ootgedeeite der earl: , aar , om ezelve re vcrwarmen H I en b W _ _ a p ' 1' eet rets voort te bren-_ giglggtétcrpiiéenz fiéaar Runderen-inn? in fcfrragieeg, grerndnldgrgogcratfinlslvgrlre ,ge;)zPet:V‘:v]vkc::rc}iltv‘elr1zZen1’)§La(‘°°1°“‘1- e Mr 2 om ze vetter an it ffl k b v ' ° "‘“" 9 ' ° “V 5’ 1}’fT » gelyk de Frlofophen zeggen , ahyd even *9 makeng en door dir middei te beletre A yfiecken der Z0“ in dc Lemc, en de hit:1e)d‘é:'5Zl‘1£§ Zléggtbaar rnvermogen, dat is , altyd even zeer in mm ma, bemdeelt’ werkélolgr ‘regs voort te brengen , en zoude ook ten wei’: zlleltbearen rykerélfchoor rers voortbrengen , Ten opzigt der: n; E“ g dxk 319 onderdmkt Wight . dmgt in ev I 4 r e , re vrngxbaar zyndc mg L De Friofophen en Scheikundigen gevenhenzel- fen w ’d g a me" am‘ demve ha” phntgewafl 3:: W gmfo:;f5v°5¥a gziyésm-‘:*é‘W:::z:°'1P1:““2:'W= e e e ez . ' I 2 an ewa e - nguwkeurig ’ als flex’; Wis{;:l;fi::x?;‘;:‘fI:'tz;2'1‘;fitgfig 1deer;e(1)‘pe de oPPervlakte der aardeyverrgttendcil lag: Evlgggn ,E Wzl11t’er tot een regte linie enz. vereifcht in hey; V . n et ' gemeen IS aan dezc onderzoekers ontfangt haar zout weder, datze veriooren had; jg VC'P1i8Y , die met zoo veel opletrentheit de' ‘ ‘ tehe1- z w rd men der Natuur nafpeuren. En men mag nape“, gzwegfl wvaviderom zoo ryk en vrngrbaar , -4], Z: dar her gemeen daar veel nuns‘ ' ' . h t . . 15 9‘ W U’-‘-kkcn 7-31. En in geval men van een zlanmerkiugcx. . . een onde 1- — ‘ baar Itrpjp. om dus te fpreken, beflaar. Het is Fer §c:‘tk[tl:(?:Se,Yedea°]§ gem’ 9“ w°I3<‘—m5'”Stm€tV61'-‘ ondertufichcl} zoo verre van daan . dat WY voor kel k uir d med er beeflen’ als zyndc °°rrpr°n" onze Hovemeren de minfte zwarighei Y e “r " ende Ce“ gedecke V3" d3'l€1V€; t‘ d’ - . , zouden oppcren , dat WY veel eel mug‘: trggtlgglf die Mrde , dus haar verhes geboet hebbende . zap om her bcwerk d T . zrg wederom even ryk bevinden dar is ha 1 . ot zen ei d ‘1 - ‘ , aven. eme aanmezk mm denkbeefd “v;‘;°§;n‘ ‘ry1§§‘8);1: agitarrrgngin getirreickrlng tot de daardey gelvk een zoort van $35: ken’ fleunende OP dim , , _ - e cxat ameren er aards vervuiiende W _, grond dat er in d - ' - r . ' 33" SC- wandm der Mae’ een mm zouvt is, zynde gfelgii U1; er vee]derl_e1 geld-fpecren zyxa, de eene mm, dc zaak van hm, vmgdymheit _ an dat by gevolg db: 2: Ere mekeg drerbaar, hlpewelze allc gangbaarzyru zout de eenige en ware fchaikamer der an d ‘ ‘en ry om vermeer eren ; dus zyn’er ook ver- . 11. Men moat geloven ' ende 2115 can Zeflciéiaak gcheidezoorten van melt, de eene betcr, de ander. onderflellen. dat de aarde ‘ 55'“ a dog 3116 bekwaam , om de fchade, die dc efch _ fllurlYke bekwaamheit , 011% Plaxifpgeélwlzflggxftvgfnriffie E22115: door he: vocmbrengen van vmgten géledm mange“; en dafer (bchalvm wmm), C , te vergoeden. Dus word he: wezen der mien, Azynde bmengewoone uitweflézelfgeggp nean aarde door her gebrurk geenzms vernrerigt , zoo dag; 1t_$xr) nrcts op ’diaard: is, her welk niet uit haren {?ni7e2iI:1tZ:v‘;$z1;i)1nd]ee1fe1\:§gr§1inz;t dat ze¢X”m‘"d°’d"‘ 00: 1S voorr e om ’ D, In tzezo v , -* en Lien ,‘ is een Bedeelte dezer aurde. En dus kan d dis e1gdCm¥ at Z0“ der Am-db‘ ' dat vermin‘ men met waarheit zcgfient flaferniets is , (hoe het V3-anvdlorci ’ 0 ’§m hem te {Preken ’ dat vanplms Q9k _7‘0Lrde mo F11 zyn , als her maar (’tofl'ely'k is) a d Md’ 6“ ‘om die gedmmge verandmng dc dar met zoude renen om demzrds te meiten . m_ “B” Vi’)? 30"‘ m ha“ V°°rg“'f‘“de 333‘ field‘ mcm;]yk door em mflchenkomende verromng: 011- e f<filUE€l'k€tCiS der Scheritundrgep Eeven ge- der weike gedaame hem): dezelve wederkcen _» O rroeg re ennen_, _\vat het Zour 1_s, doendein’; mam ’ "1 “C”: hoe Welmg er van noden is . om een groote he‘ Rene wederom _ tot de aarde keert ‘ . , aan menlgffi Van Mrde wederom gelyk als re hmcien. dezelve eemgermaten weder f h verlooren het my in de z I gee rd’ et3°“°1Yh?d , V. By deze gelegenheit moet ik azmmerken, dat ’ C V6 ge aante, het zy In de mefl omtrent de Mrd: verfcheideu is , gelyk dc zelve kragt. En trou 11 Qflrdh gelxk her; voorhenvgre1“gse’vve::t‘;vv:.d :3: he: 20“: ommm bet march‘ GEM‘ f-"me z°°"‘ W“ V311 ‘v'1¢¢fCl1. 115 Van Schapen , Patxyzen , em. 3 Z een IA - AAR.‘ ‘ ARR. een ander en. minder zout vereiffclien ; ais rund- gen; rnaar in regendeei zig van jaar torjaardaartoe v1eei‘ch,enz. Dus is her ookmetde card: gelegen, gelyk als bekwamer roonen, even als of her vet. die naar hare hoedanigheit rneer of minder mefi mnak had, zynenaruurlykeneigingrevolgen. Maar vereifcht. alsy men dar zelve Weiland noodzaakr van zyne na- VDOYIS. gelykerwys her eene zoort van zour be- ruurlyke neiging re veranderen , en her in plaarsvan kwamer is om re zouren , als her andenzoorr ; by gras, klaveren , graanen of iers anders, dat hem nier voorbeeld, gciyk bet grauwe zonr herwirtein kragt eigen is , voorr re brengen , men zal nier velejaren overrrefr ; dus is de eene mefi meer , de andere de gewenfchrc nurrigheit daar van trekken ; maai-_ minder bekwaam, om de axmiover en warm re m1- her zal wel haafl re kennen geven , dar her uirgc. ken. De mert van Schapen en Paarden is warmer. mergelr is , en dar her moet te ivnlp gekomen war. Andere mefl . gelyk die van Runderen en Vnr- den , om wederom tor zyne voorgaande kragren tee kens, verbeteren de uarde meer, maar verwarmen komen. ze minder. Men moer derhalven de eerie en de :m- Her zelve mag men zeggen van aarde , die een dere zoorr voorzigtig en mar vereifchvan den grond langen ryd wynttokken , vrugtboomen , enz, gedm- gebruiken. Voorrs War de warmrevzrn de mefl aan- gen heefr. \Vant ingeval men die plantgewaifen gaar, dezelve biykr genoegzaam door de ondervin- daar nit roeir, men zal bevinden ,dar die zelve tzarrle ding. Dus 1:1! by voorheeld een hoop Paarde—mefi~ zig nier aanflonrs,met he: zclve Voordefil 131 mm van 7.elfs we} in brand raken , maar van Koei-meit gebruiken. Ondexruflthen heefr ze hare nuttigheit nooit. " nier geheel en :11 verlooren , maar zy kan nog wel By gevolg , indien iernandligre en zandagrige aar- een langen ryd minderc planrgewaifen , en die min- 1'2, die weinig verwarming van noden heeft , rner dervoedzel vereiffchen , voorrbrengen. By voog- Paarde‘ of Schape-mefl Wilde mefien , hy zoude den beeld , rnoeskruiden , boonen , enz. maar eindelyk 1211' grand meer nadeel , als voordeel toebrengen. In doze grond den aard van-de andere aarzle vo1gen,en. tegendeel vereifcht diergelyke aarde‘ Runder-mefi, re kennen geven, dat ze verfleten en uitgemergelt is. :1: veei vetrer, en minder warm zynde. De melt Hie? moet een bekwaam Hovenier zorgvuIdig- dzarenregen, welke nadcelig is voor warme en droo— gade flaan . op welke wyze een ieder plant van zy- ge mzrde, isgoed voor koude en vogrige. Dus moet nen hof voorrkomr , om geen tyd re verliezen tot’ lard: , die van narunre flegre kruiden voortbrengt, her gebruiken der aarde omtrenr gewaifen , die rrnag door med verwarmr warden , om in that gebragt voortkomen. Hy moet onderwylen nier her minfle reworden , betere gewaifen voort te grengen, gedeelte van den hof break laren; maar. de 1aaden- en peulvrugren aileenlyk verplaatzen. Nooir is ‘Lyn- ya” gehume ,{,,.,{,_,_ grond dus nirgeput, dar dezelve geheel onnnr zyn zoude. Waarom de Hovenier ze moer bezigen, De grond der curd: Iaar zig hing gebruiken , hoe om her eene voor, het andere na te dragen ; mire‘ veel zout dezelve ook bezit. om ze in een vrugrba- hy den grond met her nodige te hnip komr. Maar ren Pranrrehouden, dat is, zoo goedalsdezelve van ingeval hy dezelve zoorren van Planrgewaffen ter naruur zyn mag; merrdir onderfcheid nograns , dar, zelver plants wederoin wil doen voortkomen , by gelykerwys de grond van deze of gene aarde zeer voorbeeld , nieuwe boomen in p}aats van die gene , voorrreflizlyk , de andere zeer middelmarig is , de welke geflorven zyn , heefr men her een en her an-« eerie ook eerder en gemakkeiyker, dan de andere der in agr te neinen, Waar van wy beneden op de gebruikr word. Men zou konnen zeggen, dar her Artykelen van BLOEMHOF en TUINMAN5: daar mede byna gaar , gelykmer de Scharkamers van WERK nader zuilen fprekeu. ieder Sraar. Daar zyn dog buiren tegenfpraak ryke Scharkarners,1naar daar zyn’,er ookr, die zeer wei- Van Onbezaaide flarde ofBrazzH:md. nig bezirren. Dir maakr, dar de eene in flaat is, . V om een langduurigen Oorlog uit re houden ,en groo- Onbezaaide Aarde noemr men zodanig een grond ,. re onkolien re verdragen; waarroe een andere SCh21t- die break word gelaten , om zig re herflellen , het kamer nier bekwaam is. 0ndertuiTchen1yndeeerfl- zy door den invloed der heme]-ligten, her zy wel‘ gemelde fcharten nier oneindig , nog onuitpurtelyk ; voornamentlyk door den regen. Want her is zeker . gelyk her daarorn nier zelden gebenrr , dar ze of dar de regen groorelyks daar roe medewerkt. Omv door kwade behandehng, of re groore onkoflen uir— dit re bewyzen , hefift men mam‘ aim Te m€l'1<€I1r gepur Worden. En men heeir nier 7.e1den , om zoo dar.de regen vallende op een zagte floife, by voor-r re fpreken , vreemde verbeteringen van zulken flaat beeid . op hour‘, dezelve allengskens een groene o_p- van nooden; als by voorbeeid , een voordeeiige pervlakre veroor7.aa\«_it,zamengefle1d uit een menig- Koophandel; Aliianrie, Vrede, en voorzigrige be- re ondeelbare VEZEHJCS , die by elkander vergaderd Riering der inkornflen. Op dezeivewyze zalde befle, zynde deze klenr veroorzaken; Ma’ar ingevalde re-‘ aarrle uirgepurwordcn doorhet onophoudelyk vrugr- gen op een harde fioffe valt, dan doerhy op dezelve dragen , dar is re zeggen , van zulke vrugr , waar Mofch komen, waar in door middel van een Ver- roe de aard: geiyk alsgedwongenis ; maar nierdoor groorgias een onrelbare menigte vankleine bloemen zulke , die 1e van zeifs voortbrengt. Dus ‘ml by gezien Worden. Waar 111: men veilig mag beflins voorbeeld goed Weiland nier alieen nier uirgeput ten , dar indien .dir zaad was gevallen op eenl1g- worden door jaar1yks_'1.yne gewoone vnigrenre dia: chaam Ldar bekwzmm was , om wortel re vatreln p« rec, A'AR- Ann. liet zelve bladen bloeflem vru r d 1 bb H 1/ ‘ - . - , . voorrgebragr ; waar van i11ef1n'I.egg§ni(;lrli ,cd:f: hi: L3oI1vdc'l;€d‘?g§{;n“:l%:tv‘})1c€:’t' "itngmus “cm er In zync Zaadin de regen zelfgevonden word, welke fchym hoewcl by van herondeigifieifi gewjig ‘:0 gemaakw gefc1nkt_re zyn, om de aarde , als ‘t ware, to b:- keurig gehandelr heeft. er M ”cflmuw' . Men , Me em wanna” mm cenruin wfl vetplaatfl de Aardt, Her {ch nr dat men. hier nit een * « daar em: .. aamcggen m 9133"“ RED; dieflgldei Om het gevoelen dCgl'ei:?eI§6kCa5:l§‘C:31:- Tuingn zelnifinrgebfdrtdatflnogtafi ommm groom heeren te flaven ; inenende, dar de menich gehecl zing wel dient ash: §e. e"fl?etwe by deze verplaat. en a! uit de lendenen van zyn Vader voortkomr- kwaa e voor goede Aird mimrden’ da‘ er gene maar d-at de Iyfmoeder der Vrouw , endehervoed.’ Goede Aard: fchynt eeifvcyp amt word‘ zel, het wclk de menfch aldaar onrfangr enke1d§e_ zing verbeterr te Worden l]§;m;,S'd°°rd°1"°TP’“’t' nen, om hem den groci byte zerten. Dir gevoelcn dill men zegt : deze of ene ii‘ mkwm dam Mm’ WJYIII minder 7.\‘\'arigheden onderworpen ‘te zyn, grand hebben, om darlgx uit‘ 1111?} mgeenkwaadc als dc twee andere, die voorhenen in zwzmg gin- dz beflaar. Her valr nieriezwen ]e1:crPm'fl°‘4“" gen. Ten minflen her dienr , om aan de Moede- Vfifbetering door her ve laarzaardy dc Eden dun‘ ran re doen zien, ik meene zulke , die buiren echr ten , om dar of door herrp an at Ami‘ R we. Moeders geworden zyn , dat ze nog een grooter luchr daar berer door he omclwpctm dc! Ami‘ dc . zonde zouden begaan , zoo ze ham’ zelve een mi's- ccn bcginlel van werkz mm}; mgende ’ In dcmvc kraam kwamen reveroorzaken, zelfs onmiddelykna henen verborgen was‘ Zafm 51:; Va-Wen’-dar V09!‘ de ontfankeniffe ; tegcn. her gevoelen van zommige om die omgewroerrc en v in? a;§d°1"°l"’" Runs” nieuwe Godgeieerden, menende dat geen miskraam dc hoedanigheden re 7.u‘V:i'£ 31?: ef4Md‘ van kw“- Yoor Se zes Weken kan gefchieden , wanneervvol. de lnchr dezelve bekwanier féiafr eu:)dl1c11y5VminXdat ens un ze en de kind ‘ ‘ ‘ ' . °' ‘ '5°* $1 em te wD,;§‘r1;m eren eerfi begmnen gefor- £:1}11§:t‘=11:4., welke befl ueren , daa: Le mam .,°cdzeL us kan men zeggen, dat de .Re en ' . ‘ putrelyke vrugrbaarheir aan d€flfl)‘dtg\’c1'fCehe2:}l':) / Va” de N’mwe"f"dé' men dezelve een Ian r d b . f»i%e»°> a‘i3?°&‘?i3;°?o:°°£:*z::i: 2:35; 2* °":1“°v " Voofbeeld te gebruiken; dus heefr her water eeerirngr der jun?“ 6 end by dc oudm’ 3’ 1'“ ""’Pl““Zm’ “““1Yk begifllel Van k0€1tC , en kan’uir zi zelve W hebbe"waar van Yy hove” gcfpmkm i'“"b°“' daar toe wederkeerenb, a‘1s her door her vuuigofzon zegygen , §1nCl‘l:r}:c1elf1'EIl¥licll?C{olIDe’ fctxelom :6 wafhfifit mi verwarmr 7. nd 1: ‘r d r - . — .' _ me eop e en; W. zen? is ms; d:‘::;;f,;,:::::*;a%:,‘:::,é:~.: ::“§::;::rh:::i::a:;:“ d;=*eg§= in aan de mzrde ja zelfs om zo t f 1; _. . °9‘ 17")" ‘C Yke zour dar Eigt met dgzelve’. Zynde’ d6I'ha1VoC*11eV('3P1”rV’:yEi:I’tI:lr:Z) :2]933$ebgefgofiglzacfgggtlifégfiffg 5'2, wgk, 73“! 9 gene ezewarmte in haar verwekre en b dc ’ O at ‘I "°' dus re fprcken . It L , , om Y 0PP¢|'V1flkte komende van de luchr‘ bekwaam Wed“ mt 1me»nl;1t$flygkc£ ilrzraelceeéi :ei';a11ezr;'g:‘1’<$1csI §:—‘1t7):;lgI_:vgrdl,n.(;Ir;1thaar vgflgrbaarhdeit, waarmede: In hate ‘,0; H1 « A . V , - ‘ _ _ , . voort reugen er lanr cw L. field. maar ieir en eigen temperament her. fen 1;}; nirnemendheir re roonen. P E ‘a ‘ Dusjvas de goede aardabedorven doorhervoed- Janie ism %‘iF1IlIeaE{4}fz‘:rIr¥ekjs“:;obrciig3:E‘i§:nInewt hwmwr ' we y van etoo~ zel van zommive I ' . » . meme“ komeri. geaxfiinjt dz_e mer hare naruurmer genbhk der Schepping afi God heeir door zyn be-' men 26 van die piamgewme ‘ ' . Maarrals zaa ' ‘ . Zederr dien tyd konde de 0PPCi‘V}aE{te. nyontlnft enz 1 _ vandr ' - 8°“htYd hat mlflfifl . men 2.1} géW3ar!\V0rdcEf1en :1; wordeln 7a§3§iile§ig»ec13§.ma"’ 26 Raf Van ze ve herfleir en rot har ’ ' ’ 3' I E Yrugtbaarheit wederkfert ;,in her byzoreid::imra%;mrir1‘eix§ fish C:vmei'I1::i::’n[io:e ‘fybreuge mar een weinig mer mefl rehu‘» ‘ ’ ‘ n" to ‘ _ -Pk0mt' inzoo ver. Maar aanvezien‘ r » :1’! diff delfiroegte’ dig! mm aldm“ Ofiaat verrot_ RIW3“ '3Cogl'0Fidc!\Vy€etgc0l;l?i:i:e\?o%EvlfJJr§idiin wgrden " > ver ran ’, aan ezelve nieuwe kravt b er H 1 * C e" ° '3?‘ ze1;_ Hie, in mom om de t :2 9“, Y- P V “W 3 {Yd buircn werkzaamheir gebleven is«en- lme of ommeloop. na uur een ware-.circu. Elite gléifgzi, alwaar de oppervIakreinsgeiyksbe- V r en: éy veelder1IreiteI\37ie):4I:L-"(3:1rddoOl’. gekhled her’ rm :1: Verp/amtfle /lrirde. dfiaf het nodig 55 re gcgfuikezr .5 lhleizben , omdzer, . halven \" ' ’ I ‘ ? gen.C.wy 3;‘ m.?1?§§”“‘i" we van wen; re «re m;A$::“;e:ri:;i*:;::"¢*;:,:‘ _ ,' as a een dar her een nieuw‘ 1 ‘r ‘ K - . eemg panrgcx\~;\S die men in deze tegensvoordige rydcu onfilfggt 13¢, V::(e)é'YcIt1en§3renB€nd: by voorbeeld. x1mlg.d1§ dm, . ‘ ~ 3 « I enr on er dc oppgrvl-aIare.leg;r , nmshe; 3 \\'€!‘* er meer Nieuw genaarm; , die bekwaam geweefi 11 , heeft nier opgchou- I op den huidigen dag. 1;‘ ' door , die na datze ecnige gewalfen gcvoed heerr, 14’ ~ AAR. _ werkclyk Hard: zy. of wy vernaan ‘er zodanige l§1uideI:,5'<>r°‘a*’-l1:":::$1l<{>ltggnd.‘ l'artu1!gvtvd::'gzut3ringb; en!) aar oo n e ‘ en ge oom- een geruimen tyd braak gelcgen heeft. By voor- tc. makendc fierke en weeldrlge loolen , breede en bceld, nerd: op wellre men een gebouw gezerheefr. . ho_og~groene bladen, enz. Hrer op alleen kan_ men Wy zeggcn het, en de ondervinding bevefiigt her. verlxg llaat maken. De groorhereof klernherr der ‘ dar de eene en de andere «rd: in de eerfle jaaren vrugten komt ook vvel 1n aanmerkrng , maar men wonderlyk vrugtbaar is , voornamcntlylr in de [-10- kan ‘er geen overturgend bewys urt treklren ; want ven. Alle zoorten van-plantgewaflen en peulvxug- men zomwylen wel zeer zgroote Vrugren op boo; ten groeijen’er zeer weelderig. Boomen van een men zret, dle de belle van aart met zyn. goeden aart, en behoorlyk gcplant, beantwoorden _ , ' fer ook doorgaans de verwagting. f -V“ 3“""“£"£9 A4”?- en kano 'to n'e wcl nderc eiden 0 een . ' . . zellzgre MrdePNieg§u ,‘ dan ot9ze rgehts _gebr,uikt is. WD“ 7-W," Va" 4""?b‘°:gt,1'(V°1“‘S§ml1Efl V0011.’ Men moet het derhalven van elders weten. De 1] me“ fleenl 31°’: 551“? Va“ make“ - mt!‘ eene en de andere gelylren elkander wonder we] ; m°°' 1° 7‘°° Veg E 5 "{‘°k5‘i]Ybb‘5 'd VS“ “E5115” 74"‘- en men zou met reden mogen zeggen , datkwaade “Se” ' ‘mdud 5 4°” yd E mu‘ °""°“‘t 2 me‘. Aard: , het zy ze van zelfs dns is , het zy_ ze dus "“A°1‘°.E‘;°m°ek :;n‘bw° °1"_V°"'“ .1691; d feworden is , eenigzins gelyk is aan bnskrurd 1 dat zoo gmwmet flrgyen ’ Vyk‘ ’ d 7‘“’m‘’'“‘ 1° roewel verwaaflemt en vervlogen zynde , zoo dat l ' °" °“‘ 9 *2 '*“,d"-BT00‘! her gee“ ‘mm km “men OP .t Dog Hogans goed goed rs , maar als men zonder onderfcherd allerlel fchynt. Dus ook Atzrzle’, van natunre kwaad en :°°".°“k:‘_aa‘;dA‘;::d:”2wflifgdé ‘E’: by geblek Val 0nvnIgtb’aar‘zY!1de 1 of nu 7-Ynde uirgemergelt , na e‘l’“.‘ d re t I Dali 1 d ‘$3’ * me“ "1 dat zc Shed gewectt was . niers hebbende 7 waar :‘Ve‘}:‘15”"§‘ E $2’ ° d: h K“ ' V at ‘’ 5°°de d°°“ door ze bezielt word , blyfr gelyk als uitgefiorven; 5 W“ 5 5 ‘3 W0‘ 33 V°‘m°Be“ *5 °‘fi°“°5L- fnogndtiltofifélg ‘v1;3n?(;1g;=l:V0ft€15fl a 5“ d3“m‘d°'b°°> .V:m defizgjig exgen mm fleemzgtige /Iarde. . Hie’ “it V015“ V°°’‘’:°m ' 5“ [let n°d‘g 1? 5°“ Deze aarde bewerkt zynde . dog buiten zonnel nreuw beltek op goede mmw: Aardetexnaken , ten fchyn ’ ten emde zy Wm mmme weimg hgchaam “dare” ' d“ 'f‘“° dle g‘."“‘?“ ' .w°h‘e mcuwe H.°v°“ hebbcnde , door de flraalen derzon hare kragten nieu aanleggen , d1e voorzrgnghelt moeren gebrurken , gehed en al zoudc vemczen ’ en mm door hem *1“ 7-5 95“, 10°“ '3“ 99“ m“3”Y“‘E°‘°°d hebbem warden lets voort re brengen , -maar om haar na- om daar mt re halen her gene ze by hetplanten van muflyk vemogen te mm, W komen , an R tedom “‘°‘-We 1?‘-‘°m°“ V3“ “°°d°" hebben-_ dragen, bedrent men zxgvan fchaapemelt, die door ‘ .lzyne vettigheit , boven alle andere zoorten van V471 G064! 714"41€- melt, en her gezaaide, en de moeite rykelyk vet: ld. De kleur en bet zekerfie merkteken va_n deugd- gt‘ V4,, onhwerhe .Am1,_ zame Aarde befiaat rn hare vrugt. Zomrrngen hon- . . ‘ den de donkergrauwc kleur voor de befie, als zyn- V615 7-‘men m°891Yk H15‘ WCYCH 5 Wat (1091 M5!- dg dc aangemamfie vogf her gezigt, werlm aar_de verfiaan word. Tot onderrrgnng van Men heeft dit onderzoek niet onlangsbeginnen d5?-CW9 413"“ 2, ‘ht h°”‘”d‘ ‘5 2 d1“ “°°“ “$5115, to doen ; rnaar men vind voorname Aurheuren in andefs $06 Scdlen‘ h°°f‘ v 3“ °‘‘.‘ b°°“_13“ "5 91?‘ de oudheit, , die dit reets hebben onderzogr. Wat Se“ 5 Welkfi °P1°F.‘°lYk W°‘d°“‘““5°“’°“ 9 °“1 5! my aangaat, , ik ben daar omrrent met geen voor- 813311511 OP '9 7-“1J‘5’}- _ _ oordeel ingenomen , maar heb door de ondervin- Dlerge1)'ke "”"f“ 15 "1 dc eemfialaren 1591' V'l'“Et-' ding geleert, dat’cr gozde Aarde van allerlelkleur-is. 5331‘ - °m da‘ 1“ "1 hare 13“5d“'-"IE9 Tu“ 5511 0V6?- Hoewel men niet kan ontkennen , dal: de donker- V1054 V“ "€1‘m°E°“ 11/eefi Ve"E“d°“ 3 Zlmde daa‘ grauwe klenr , die de goedkeuring zedert vele ecu. en boven door de verrotre bladen en gras, hetwelk wen gehad heeft, doorgaans, maar nietonfeilbaar, in dc b°fiCh5“ ‘P °“d°' 4° b°?mEn gevonden een merkteken van gaed: Aarde is. Men vind zom- W0"-is 0V€fV1°€d1B gemefiv-2 5“ in 33” 895mg‘- om een ryken oogft van graanen voort te brcngen. Om een zeker ongemak re verrnyden , her wells wylen rood- of wibagtige Aarde , die uitnemend goed is - maar telden zwarte her zy op bergen _ hepzy in daalen. Her is een zoort van dood zand: Eebwfl a 315 men d1€_YE¢lYk5 11¢”? V00? 55 ¢,€Y“¢ maal bezaa1t , en; daar m befiaar, dar de halmen zoo op zyn belt hey en brem dragende. _ . Men moet derhalven zeggen , dat het ware merk- dig‘ DP malkande‘ "-Y“ §€?"?fl'€T1 5 ‘lat K14’! W113 met telren van gaudz Aarde in hare kleur niet moet ge- 513“ M00 5“ kafa ml?‘ Wcmlg 8l";3“€fl'l“ '35 “Y1"5," mg: womm; 31100 weinig , a15 in hare djepre; rs, wat doet men? Een verflandrglandbouwer zaanr maar dar dc hoedanigheit van het gene ze voort- 'er vooreerlhnet dan I-Iaver, om dusde overtolhge brengt , dit gefchil moet beflillen. By voorbeeld, Vfimghlfilt d9‘ /‘Md? Wech *3 “5“_‘°“- 1“ he‘ V°" op een groot veld zullen kentekenen van goede Aar- gfinde J3“ '1-“alt bl’ TMYVE : CY} 7-let zyne V5‘-‘.W3E‘ J; zyn , die kruiden , die de beefien ’t liefll cten ,. tmg vervult. I-let rs met nodxg cleze Jami: 1n pde als hraamfiruikjes , en Wilde vlict, onder dc moes- Vie! éerfie jareu U3 T116361!» r .53: AA. ’ ' . ”’ R AAS. H Van Zamdige Janie. A A 5 °f ,L0lmS is al het gene waarvan mm gig bedient om viffclren . f V Daar rs een tweederleizoort van zarndige "44,; . k°“- H61-' 8€meenfie0az:sO§$sv!§ Yfngen °f '6‘ l°’*' dc eene ‘beflaat uit grof en geel zand Deze is :1’ men of Pieren. Zie he: woord l’I(lE‘.le{n in de Wor- befie " ‘“ bekwalm a 0111 graanen v‘oorr re brer: zc die '7" "“5°“- ’ OP wart WY: gerd: ; dc andere wrt en droog. Deze dient totniets ' y J-5 ’ , an r ' er , ‘ fcheetfarvx (Em er emlbofch van re make“: 0fTurk/ ' 5 t 2! g norm’ W” M"“" Mfififff on _ p to zaa1}en_ . . , me» te been en mac memgte y5‘[,b,_.,, D . ~ _ V , ‘[7 D = teerfie zoort zou nogtans met zeer vrugtbaar dfldrmede te wage». , , NSI’ 9 en vgare men dezelvemet.me(hehu]Pkwam W _ , — aar z ‘ - V * .' ann . ~. it oo ra drt zand gemengt 1s , half met Koe1- 10 E“ 5}’ dEP133t9 8eV°nd"-9 hflbta daar ‘veele me ' h"‘1fm€tflY1< . zynde alvoorens re droo en P "7? e“ bhdfircn Lyn, waaronder de vif h ‘ Eelegt . kéxn men ze gen , dat dit mengzel van gen fchlplrlt. zoo rnaakt een an: op deze wyzec. snag rtn m " _ - - . - ~ I 5: en e kragr 15 , en twee gebmken Wm dlt la t flcmt een n1e_uwen pot. van brnnen verglaafl‘ ban , of zandxge Annie, hoe goed anderzins ye, . ak Ear een mange of war meer of minder bonez; _ etett. ’ ‘ In 0 en in rivier war r Voor eem word de a} te gmote dwo re u. d laten weaken gedurenfgpdlgitldatcisyvilrj alvorens heb! wzrmte omflaande , door hct flylc earn inatldurfi me“ “mg, inulaau water. Alsyzg danzfivfin offiagtd ~V93"S > Wechgenomen ; ten anderen zou die z.4n- by hm 5”’ ‘YD , d0et’er dan due of viereong: hen 5%! 44rd: door den regen al te koud Worden ten nmg by ’ "Mr mm’ d“ 5}’ veel of we‘ ‘ 1, 0. ware men dezelve door de voornoemde rnefi t ha“: en twee of drie grein Mu/zm. ‘mg om" hulp kwam , well-re zoo warm wel niet is alsfchaf half gekookt van ‘t vuur , om ze 'sn1dlreem‘t 1e .d“" pemelr, maar. egterbekwaam, om degem;,1deA”_ vonds te gebruiken, ontrentten vyf ofggzls en sa. 2: eedn gofi temperament te geven. AIS mén daze dezvolgende manier: ’ uren.oP Ar 2 W1 ewerken meet men ee ‘ - oe teenefqhoone laat d ‘ . , mmnemm . I n vogus farfoen water is, en daar de gifchsde ?§.§§§"§§'‘5§“‘°“‘ ' Van Krytagngge Amie. grazlgrdnzvreidkan zien enpopeten, en dat deze %rl;);l3 ‘ on ert of tweehondert fl‘ - Daar zyn Ianden a1 waar de A Plants af 1 7 P3 en 73” dc fCh“11‘ . , adv - B95S¢flZ*naadt ' -. n deze rs geenzrnls vrugtbaar in gra:anErI1Kr1{4‘a:f daar uwe bonen ii: -sn:°:ge‘§1:P]e‘::‘tf!:‘s“’:“' d'f7e’P gem‘ menmoet te vreden zyn met her land at de v°°”Yd° 1113811. gedurende zeven f V0“ 5 op gas ran den Heme] gegeven word, dus moepimen agtereen ,' om de vlfch daarheentelokkgz ;1g:@aEen eze ve met bekwame melt te h 1' k V nen. Daarna aatda wen. daa, mede Ovemoedl. '-{P Omen , en ze en ,3 as: voor datgyze vangen wilt g mengen. Fweezoort Voeder ze met de zelve bonen d ‘ ’ me“ f°hYnen zeer b k ‘’.n V“ gebookt 1 ' - °P €131" WY" an .44;-(I: , namenrlikvsvcalggpefzrgglltl ed (r)<%rei}’§f,1’l‘}}3 ogenblik :aasngt§\?:rle9nr‘ “$2,?-egndgrtv :15?‘ Z? eenefn. il men ’er nog war flyk under ' neernt war Alb‘: S " vuur av‘ zamen laten rotten , men zal ondenr1e'ngen ’ en er te wet’ <1 “mm” dnmndcr mm” d°‘’"‘' ' . den dathet en Csmolte van twee bonen o yan een goede urtwerking is vm ’ vol gerekenr La d‘ P ‘men 11°C!-‘3 w _ v - . . - at It zamen als een kookzel ‘ . l.t,;:.‘n;:“5:;*‘,;°§::l::n‘::§.:::e:,de;,:;we 'z3°é’a£2§i".§I:§a‘ii3a¥.“§e§““‘§‘?1”‘"";i;“=‘°3527'- nit’-1'. die ondervinding beef: lf 0 We‘ in zyn lyfheeff ..’. 7'“ 3 35 °““? 3“ W3! hr hY kan zulks zonder moeir’ 2: S om-deelem En ’ en due dagm agtebeen van“ , I e d waarom h da . _ I fprtten”, onnjlekkende , of de ogggrfiggfg ‘l::[:_’]$' Kroofl zplygoofilggnfligeflogigg t)’ds utrirhgrwmr en 13.“ 119?‘ gene that onder is. ‘ ‘ E ken ter plaatze daar hy gewoon ‘i)sm7.y: ,,;)?:z;.’e‘ ‘ ‘ ' den. Da . ‘ 111' Vtm Maeraflige ,{,,mI‘,_ _ of Me u"1u"r‘:_"I‘;"g]1a°a€rf1I‘T;(.‘;:‘ '5_°§I:ns§:x;‘::i:atgt1en,twec ' . En Warm 'd‘ ’ - ' 9 P‘‘““‘’“- ‘mg/Ien zoudfclner tvvyffelen , of men van een Moe- den vol beornelrf erggaatggvzfidefiavlv 3%: Onlmhan. Se gran we graangewas zou kon " aat ' . 5° .‘°"5 “V°nd9 kI(I)1l1II11ers 53? “Yet her komen Z61 denninellxlfigrglfisgx. wedzmivggtéger 5)’ verzeld van due of vler man ‘kun: _ en. 200 he: gefchied het zal z 11 ~ He: u r ' ‘ ‘ :i‘:1°SFZ;l{emgror;ld eerfi verfch is toegemaakt? 31:13:- 11 met aLl] 1?v:'retren:1’nf{'Cckl1;Ip ‘:3e£fc§:e§)e;):ry’.‘§° a 113317 . en, aver maaijen alwaar men tar vinden It - C‘ C P335 zaalt heeft A Of zoo de r,aane ‘ we Be‘ ’ dd “we volk "1 mde ‘ Z00 d . - . die me", man 0 d k 2 at een mm hem in hare Z S 1 n , er ge- _ , P 6 ant [la van den kantflok C. D en her her ml in iulkeh W oo_rr (omen op re fchreten, emcl D. van de lyn Q, R D» mat , . eeldngen overvlocd z (1 te- day d - ' ‘ zym’ hand Vat- men veel Itroo en kaf maar - Y“ r _at I 1 . e anderen zagges zonderher minfle geraas oogflen zal " Waar uir 1;] wemlg Efaanen m- "1 m3k€I1, gaan a1 tamelyk verre van de la t a], ~ ykr dat zulk‘ waar 1 - P “ 5 b°_r§X§§)V(¥EwRdS.sEd§In tot Zaailand bCl(:lleal:11§1ni);]d luilleregd niirmélefiegéggét ]dl;:<:l)tdc':§2;’Fr]1$Oetei]t§1Ywl~]e1 ' _ ~- ' - . . va on ; *9 Vcrrrasen. Zie VERHLJ)\I1l§S:{‘;ieP§.uvr9egen' °f 31:12»: 311:“ he‘ z°‘“"‘“ “° ““““*" ‘“="= re geven , ' ' "' ' — ‘ ‘ '3 Eegevm 7-3543» dfii afldfifffl die yerre van hen: AAS. «hem afgegaan zyn , elk een‘ langen llok moetenllcl» ben , waar med: zyhet waterzullenpolfen en op den .grond en Jangs de kantcn , om de_v1fl‘ch‘en,teno,od- zaken dc vlugt tezoeken, en zlg‘ naar hunne ge- vvone fchuilplaats te hegeven , ‘t welk zy-doen eul- len zoo dra men her water zal heglnnen te flaan. Daarom moet hy, die he: touw D. val! houd , her welkhet ,Valnet most do nedetdalen, gereedfiaan om her zelve te trekken o:‘lae;;7.elf,de_oogenb1ik . 315 her gedruifch in ‘t vvater begintt -dus doende 7.al,l3et metloot vooxzienetouw,_dat.onde'r aanhet net 15 , naapomlaagvallen , en net ultfpanfel den pas affnye den naar de gaderplaars der vxlfchen , dewelke 7.1g fpoedende naar her gar, daar ze nngekomen zyn , op het verneemen van de beweging in ‘t water,..in uwe iagen zullen vexvallen , en met her ne,tlopgehaalt' wardens lie: bet ween! K ARP ER , daar zult gyv de mamervvinden, mndit Valnet Le fpannen. Als de anderen , die hetwatengepolfi hebben , we- der by ‘t net .l:,mL;I);nhe, Bloilm. Armenia: , elks twee ‘ ‘ nu maatje, geb§n§°x“F§§¢§né3e§§i"ifi?é‘$333 ‘S3 M" ‘if’ ’”“ "" N=W=e ma‘ wan :l:J,°;;::a::°:;.d¢f:°:;f;i‘»:!;::$;r°"**‘°%?’e N “"’”"' ;‘$§c‘;]1‘El§l€H‘::]fr§’\;Vn€';e(1i1;1r:e:‘1 tc vooren eer 3:3 gain: gabolezxtixlit ‘1s141§§1r‘i§re£§x’;e1I1e,t§§§:3f§lk5§n%§‘3:§'annmi§d . a vve-nctten. . elk byzonder, mengt he; an dost He: in dc n;m;t‘), Hg; ,,,,,~e;,, ,-J. W” D E M0 0 R [TUS , By-1,u1t uwen tyd niet verfpillen. om allerlrande zoart wan Vgflmm OP a eeneplaatx te dam vergaderen. Neeml:Ofl'en—blo Li G ' - ‘ o‘r5“‘4"Eka die in Lfe :lurfrI1tecIc1ia1:’1rtr)1ee‘li'nn1'gsCha(a}‘e=?tn-bllfg)ed’ tels ultde kleinedarmemthym, orego‘ Po1‘eie.x1l;;uf:- P . . P.eP°“k“’id= M3}°"\3H . Wynmoer van eenen geui file ryxduldm V3“ iedfil‘ . Schors van Wierook en ngen Wyn, elks een deel , vdan Vet of he: M r Y"11e.elks eene om:e,droogMoud ingoedcnw ' Van deze Beeflen, well; van beidcn w’lt S e g geweekt 5°" half-Pond‘, gebrade Verke 1 YD 3"“ bY1°nd6l1. of metmalkanderen wen §n;a1e:t§°§ Gmm‘ve‘t” Aim“ ! 3"‘ EC" p0nd- floor Psd ever " tot klelne klompjes , die gy moetfuitwerpen IE: longer’ d°ct'”d"i’fY“d’°°BZ’3fl:1 bY’ er:c\n:2erdt~”Y- pl:-atfe, dud,-gy dank, dat vifch 1),‘ een nu”: voo_ $3 lfiganenleeg or; twee uuren van de voren nfed§t re - . ~ e ~ . v pf °fI‘::i§gY€lte;1é";I:é=t‘Vile1T::;|;'. {Pant daarnagnvv Net, neg?-._ 3 5 Pam . daarde vlfch ls, met uwe “emf S°h3P€“'V6t 1 Turkfch Koren geln-and, Em ander mm 4: I S 5 Ajuin orego th m ,d - allerbande'zaait:a::;:fnt1z:e 32:12:; am ' h°€V€I’};'dlloo; hety m’ct rI%;;fllhn/fav'(:1naEx;6oE:l1k::n‘a{7‘l;§r’;3- ' . 9“ 536! evifch van dat men 2 I O ’ Neemt‘G ‘r .b1 ' 7 dm M 5 ° - 1"s)',kun_r ook figen W n 533 063» Wynnnoer van eenen geu- vanofimk ‘mt “$631611. dat flooten, en er pllletjes def een)’ d.oet ,ergl;1an Gerflen meal, mengtheton- cud: K en. 0? maakt een ads met Kalk , Wyn . e l a - » km“ gefneden of g);}V1!:l:ItIdeHl;,onv,%e\IV2:;n,eex;)e Gent , dc viflchiiaaeaigflglggrsdgr 11:: t water, ‘-200 zult : men om eenen viflcher re beletfen ‘dgt n§rn1§zs’v:§t N63 finders. NeemtLev}:1ntefgl1‘:aI€c3>l'rn7;en am:1k‘Knen' ' ' ~ Thou e ans, :‘7 Gelaei}/zen die in’: Boa/E genaamt musonv RUS1‘IQUEfi4g,,_ 031?‘ D8: eene 913.3“ *3 Uekken’. neemt ’ ' 3°- MaJ°T33D. terzwaartevan ge, Zout rond om zyn Net moetkfmyten T“W€H meal , kneet en ttoot het alles met W . _yn_ , maakt ’er_,pillen van t """°"M~‘m~van D I D-TMUsom1e;w;ar- “'1 mm 1? in 1'“ ""“‘"-er 1g3r:3§;:h a§ie°'°eTv§§:f§fi “aw V :2;azmzzzise,,:‘::* nfndguimiaezlfanrtglyzm gyngizteknaagnlaen . ,,_ wan TflR.vE”N7'INUS. Neemteene once stem, Wm de mnkmd . ge {teelen waarom 2:: NJ He d1e’er te wee ’ . mew amid als bevende be- at worden. Hxervandaan nae-mt men ze in ' t krvgen is eene once 1 1 - - . . nen vliegen, Any5_ Ggeeiifkfispellfgnegégéi ‘e‘;:‘l"“" L_.atYn Pnpulus tremula. De vrugt van de-, P Zap van.[ Kmid Pamx een hamsoot VcrkenS_blt:)03 herbmn beflaat in fchillen , zynde lan av? Ufa. can loot’ zooveelcalbamml Smgmues main in vol bladeren met, punten, vol fiof Dge\,-on‘;axt . Wanneer he: onde, een gemen’ . . . ’ , dezen boom drin tz d‘ ‘ ' C van BUS: gxet er war zn - 3 C" “P 1“ '35 “Ide- VerenW ~ . , _ 1 Pl t . - . bauetjes S",l;;1:7<3zr{J.o:l“1Ies vvnaetnwtriacnrgellilz Iinaalft er fpltze moefexdfffge 3e:?3::§nv%egT;in; }l2cl'tat:mer’~ Ema.‘ 9? Sn let ze in de fchaduwe te drogen- am)“ mm“: ren en meiren. ° P en’ lmgs mm‘ ' 5' Mfilmb Zommigen houden d . » ' bladen van d A .A ‘ zen - » 5 5- nd" s1””p.'”.""7"1e{'IJa;2 denzel-vefl 7 am Main: jigt teogfilezvzoolhrfiz figegslnlddel ’ 9m de mm d“ xwer-I/,_/‘pk te umgm. Pynlyke Plum ‘eggen. e ‘ze vergrulzen ,[ en op de NeemtKa1rsb1oed en Kalf 1 .n a M _ sv eef_ch,dat_gytot km. e u (en moetmaken, zet hetm een aarden pot , laat h rd - . her daearnaa.“ um dagen mg m 3”” 9“ gfibfuik Qttee/(‘try cler /1éeeI- éaomen. Om ‘den Lezex met onnut ' - , te herhalmeen n t te houden, zal 1k van dé Queekery defer bolcsnlgi meta V ABR. 13 A—BL' ‘ABl:' d- weet ' hoe DeAbri/mam-boame» word?‘.‘a‘;P“1' °]£]g1t'V::3‘ - - 1e I - n e ope - “ms {f‘°1§°“§n§§“§§“§‘;ri::1i§]oohen 1'fl°€‘°“ 3:’ §§Pf§§t§1§':ef1flIf:i:1:31§)1?e:fgnaéx de eerite een’groo-I Pop\1 3!‘ 0° V 3 _, Abeel-l2aomen_te V ‘i“5“k‘ Wmden’ '0? gt?‘ Eefiflgoegguisvader zal _met ter vtugt getvlitgiwerk gem: worden , moeten tegens q“1§1§:naK§'c?iae:;EIyk2b°°‘“““"°”fkLm 1yIc:c‘c1lle‘::s te ceI]1)irexua:rn fiaan, die op de Zgn en in den wit:d_1:z1g;_ na , ’ - 3/erg - ~ ‘ - de on nietvoory w deymoette ryke Y — De befie plants 15 daar ze . planten; 315 Elfin‘? Bogmpje IE1’ h00gfe van _ d nidda vefliczen ’ I“ wanna en ABLAB. 9" lice“ ~ M; ' -0 dezelve dne u_ren na en 1 E . rt ovmegbloe. een wvngagrdflam1S_t!aIl1)°V:;f)D§ :;r0:i?;;gEg$P1;n, en gematxgde Landre1;é “77L’:‘kd§,':'eZ::il§eIf°‘»laan, en dam :1vyZ::‘§1§:'§:lt::§Ee1an§. wage winter cDé‘°met even 533:1: Ynaimfeeknude wade: versaan. 0255 °°k ‘V3: ““ ' ‘ ie V3“ °“' ' ' ' brand wot En; 11133 b den zyngelyk 33“ . , d 0, dc Zen m t voorjaar vex, _ -31'°5“' Defzelfsbla ' ' k‘ de b1oe{Tem,,d1€ 9‘ 0 ~ d daar de Wmters lang enhaxd ze Turkfche_boonen. ()0 I5 , d h (11 aan inde koude Lan en, a f h K C“ ‘WW’%?J:.:’;:;y:';::.z:o,:2noo. *:1n:“;‘:‘:€,:5:?:t::1:.:edc: groeit, ;mSg€ Y 5-’ 1} _ 'ng van wa— en ml a ' 5;“, i%?gE!;‘1:?€r“g:‘?5 :::§’fi‘§§7gP‘;:€Lun ‘{{°“d'z?{' Va?/Ileyndflijnet ze om ‘t vyfde Iaar affngéden (can it; - ., ’- [gneen ze ere. _— . d ,1 women) under e twee e ABRA. Dklsmcmt micnmyo Stuiyer zesDu1~ Wed“ J°“E te °"' dam] . 3110,, he: v’xe Munt, terwa_ardevan,dert1en . baa; m can. (lend: gaffeIs_en takken van tornmet voxonbmlgen; ten Franfch geld. ‘Daze Abra tsygéifig den wo_ jonge hour etgcntlyk dc vmg I . Dem i13“IIi_II‘°P"'1er‘;" fiéniledaéinefggeéjgige $3 ecngflffi“ ‘}§“;$‘,‘,‘§3§$“oifif31§e§:i‘L§:§§§: te doen_ ten. eex og , t « 3 n_ ‘ , ’ d nwotden. lani , of Illollandfchen Daaljlitbrr-ikoozefl_mm_ Em groejen en de xr]:zgt“1eneJ;;21:<;fJ1::$i)Ye:]‘: {geek he: “cl 3 AB R'H%e3eOxnSid,de11natige grootte , ‘gel)"- 0f;;§§?§§°o?1g§2§§ die Weltocbereid entwee of 00"‘ V“ '- ‘ z n {lam is wat M,‘ < (1 n en de cnten van een kfifldt? 933‘ den Pemken_’b°?m' ykk .w.at ver- dne voeten dxep moe y _» ed vxu ten 54-_. dikke,’ de nag war zwntte1'k,0rzt3$:nt7éIeE§r’ en mes, boom genomen Worden , dxe reets go e 3 def liiéiiiriiér?1?el3§g—§?§Peere.boom. ZY“ bloef-2 hailgcheggng kan oefchiedcn omtrent deJ33"§';°‘fY d1°”5§ ey _ ., ~ . kodeur, waarul d g] en afgevallcn zyn , o asze’ em ‘5 V3“ ewe bleak-C R0016 k denaar Wanna“ 311° C Dem f r alde voortkqmen vleefcb‘-,3S“5° V‘“3§§{‘agt;gge§;ne§e eene, geene kI1°PP5“’ E97-9‘ hgbbep ’ 0 wan“: _ dc Perzélk? ’ a:§h3l§§‘§§§feZfa§: IY“ v Wm gwrigcr m1]3gteI.‘42:%xea‘L"‘e1,1zfl1lozx1’:'§£t ‘koxt na deKcrfl'en, en zyn‘ en 1'00 3315 ‘ ‘ - t ten war plat. 5 _ v ' . dit1,yn een zoort, van fmaak, met dfifl “CC” ”°’e.‘mg ’ ' De in ’t begm V3“ 7“l1"‘ ‘VP’ °g - . t- , .- ‘ brtkt7Z.£.'500iq1en. . ' 1 rs (of vroege Almknun) noem ,- Dafif 7-Y“ d“°.7“°°.m." Va“ "A ‘[1 die zoo even the men voor 00179 t tvhet midden de- “Veede Verrchflt hmm van de cg‘ 6‘, er ‘en het pit want de medic mm cam om Ilennt derde zoort dat befchreven is’ d“ de kodem wmgugt"; Hetder-' zer Maand goed :_ 361)’? wk 16) z vxu t is lek-5. 31311 den “Ce” °.f Amanda ganfch we I . ' t men de Heine Abrxlwa: noemt. e 6 5 W -‘ dc 10°” verrchllt ‘van de mg arixiiimtxéé igtellilgxi-, ker. fchoon, hectl_yk vnnireulté etn van 31 d5 54‘ W065 b°z°rgtwonx!1me1:; ’fl'eg,eter ruin; t1.)'n. reld wegens W9 ‘“F““’‘3 e‘ 5: 5 ~ va - . dellgegffihisettégfznzyn hert—fierkenk¢ g§°5‘ yoortitée Manier am llbrtkozefl 19 d’09£"”' Bari’: en vogt-makende. Z)’ 4°C“ 6 “Wank f; d r p zyn; maar in km? ‘%-h%‘“?i€?$%,§i§E;Z?a, ‘:32: fie1;:°2a:°::*:;:n“::::::*,gatkfimmken, om gen D15; 13 3'3 _ V , b, ~fl'en def Ooren d 3‘. “it fig nemen , vergenoegt men Zlg, mandelen. ‘Ze xs dxenfixg voort 1111 S , den {teen 21 d hm van dm “eel ’ 5“ “E ‘E (0 am cyan’ - 11- en mnet men ' ‘ alleenlyk plat drukt . Z09 3'1‘ '7’ Om eenen .Ab’r;l:qzert_—W"‘ F5. ‘ V3. . H -t_ V€“d“- ‘Fen 1° .1 sly}; dg Pexzikcn. en Scheut nemen d1e bmnen toJ“3駧fJ1e;S,u?mE§A_ Qpenen, dim 133 @003‘ me“ e 5 j_es heeft gefchoten , gn h_i'“_St§m mm“ ’ her zy A,,,1,,»e Wmier om za te draogw. mmdd’ 9f OP em em 8' of in '1: na—jaar.'<\l5 ~ lzuikeralseen .m.t voorgaar, omtrent S. Jan, _ , b it Om cm Neemt dc: Almizozen, doetzoo vee [Edgar dc bladeren afvanen; net mme1'1zsief1 \§\/inter uit te erwet groot , in plaats van den 1115;’; Qelvfgnlnrooda hy gcen ty_d hebbende cm 5'00 n ,0“ uitfprugmx eenaardepotmede, flan! daareen cc vm,nw_ bet Iopen, bunen gevaar HY“ 3‘ 13' 3 3 , deeg over, {cl-net ze 1n den bakoven, \ bcfchadigt worde- . Iaat uwen. - - - _ brood begmr eene koeleur tekrygelly 5“ Het is aanmerkewk » Cm me" “dc” Wflmg 1“ . ' , daan zyn- . . hy koudword. Dxtge . A. potm den om: , to! V re" °ntdckt§-1eeft'1duattd.1t Z3v‘;Xx1tn‘eae‘; gnigis Iyeanniet de lcgtze 01> horden. en wanneex. ze drooggenoeg lvri/mew wi er ge us 5 ' ‘ ‘ker terwylze nag Warm‘ , mm. dar zyn befiromt ze met 1.1.11 7 neemt van een verfch afgefnede tak , ’ droogt zyn, H1008‘ ‘ _ ,. Z n_ Twee dagcn ma datze ge , bet zeer dienmg 15 , dz: men 1: eerft s anderen gg Z6 Wefihfluitcn , en wcl toedekkcn. _ daags ant, ’ arm . ABR. ABR. 11:9 «c;,,,,,, ,«1;,.;gm,,, ,3; 1; Iqggrn. daar af, t6't ze heelrfchadn zyn ; weeptzedan wcder , . _ n in ander fchoon water ; dam‘ na giet kokend water Men neemt groene (omype) Abrzlwzw , moo ‘ V _ _ 1n eene Konfituut-pan «, en wcrptze daar in omze \ verfclropgegaderd als mogelyk 1s , men doet ze an blank re docn Worden ; datis , doed ze kaken tot een hand-dock of fervet, en naar mate van hun dat gy met acne fpelde gcmakkelyk dam-in kumfic. geral zoo ncemt eene hand vol zout zeer fyn ge- ken. Daar na neemt omtrent zoo veel witte zui- fioten , (trooit das daar over, Iaat ze in de fervet, ker a]s’er vrugt is , doe: die in eene Koperc en befproeit ze met een lepel vol Water of Azyn , fmelten, en fmyt dan uwe Alzrilzazm kokende daarr zoo zal al dc wol daar af gaan. Smyt zc daar na in,’ na dat gy »heI:_water alvorcns op een vergiet-tefi in verfch water, en wafch ze welaf. Nogtans moet hebt Iaten nfloopen; laat ze dus een p'aar dozyn bor- men het eerfle w ' ‘ n , want gy rels zagtjes opkoken, tot ze beginncn gtoente wor- «kunt hetlatén klaar worden , c 2! gieten 5!! den, ’:'w-elk ziende gy haarnogzeven of agt {cheat- dan afkoken ; om bet zout wedertc krygen. Wan- jes Iang fchielyk moogt laten koken, en 1:: dan van neer ze nu we] gewatfchen zyn , zoo fleckt ze nog ’t vuur afnemen. Dir gedaan en ze geroert en ge- eens in ander verfch water , cm 7.: ter deeg te \vas- fchuimthebbende, moogt gy-ze Iaten koud warden -fchen. Voorts moet gy water by‘; dc haéuld) hegben , en bewaxen. dat we] doet kolten in eene oof-0 ma .pan. ‘ v - V/anfinyeer awe Abrikazm dan we] afgedropen neb- V Gtlawle Vie‘/I'ér”éqze”' ben op een zift of vergiettefl , Z00 fmyt 15 H1 ’t Neemt een dozyn type Aérikazzn , klnoft ze in kokcndc water. fchuimtzevantydtortyd . en fieekt twee Ihakken , en verbryzelt dc necnen, om hetpit 15 b)’ WY1€n me‘ eenefpelde. Alsdic'ergeI,Mkk51Yk daar uit re krygen , ’t gcen gy dan moet pellen en W833!’ i5 T 59“ T3116" dfit 16 8511053 E€k°0k‘ 1165- gereed houden om ’t daat na by ‘t under l£onfituur- 17611: (Want me“ W13 16 Net ‘C 13115 me“, koken) zel tc frnyten. Vootts neemt een half pond zuiker, rneemt 1&3 dan Van 't Vllllr en 16! 16 Wedfl 111 Wffch zet die in eene Konfituur pan , laat her fmelten, en water met den fchuim-lcpel. Daar narnecmt ge- wanneer’tgekoo'kt heeft, zoo vlyt uwe ha1veAbri- ' ike: kookt (the 00k ' ' ‘ g moat koken) zoo werptuwe vrugtdaar in, en Iaat ze heel zagjens koken , ‘ terliond groen en fchoon. _ . . , Na dat nu dc een weinigje Iatenrufien om . ‘ ' ggwofpen hebben , moeg ontlaflen , en de znxker doen aan te nemen. Zoo-dra gy 1 en , cu m mg of twalf bof. ze nu een weinig hebben gefiaan , moogtgy ze ten re]; ‘ , zoojjgtze‘ _cerI’ten toemaken, op dat ze haatgroen behouden. daar ; ui; zg wedb B5855" mfin 66114? andcrc WW6 9111 Z6 I6 P611611 1 Indien uwe Abrikazen by geva} te hard waren , zoo maakt acne Ioog van afch van verfch hout; als ha 1-’; water, 133: ze cengopkokm, IIWC Joog gekookt hecft , ZOO fmyt dc Airikozm en zig dug wade: van her water omlafien in die loog met de aflhhe, en hat ze daarmede zoo in de zuiker doet. Wiltgyze eerfi fchellen, gy moogt 13113 kokefl . ‘OI hilt bovtllihf V61 d3’-11‘ 3f 8331; Wall- het doen , want zommige doen’t, andereniet, elk 1195* me“ 15 lagjes met de hand wryft. Maar zoo naar zyne zinlykheit; Wanneer ze gepeld zyn , is 311611 EWDE E°¢d€ W316 11633‘! g 100 km etKonfituurzel1"choonder, maarmin fmakelyk, al- loog makcn met een pond Pot-afch; zoo he: met her vex meex naar de vrugt fmaakt, 'c' men ze in verfch water 1100;; oak re we. bende herhaalt men he ‘ V e eerfle wyze met her zout is de befle en vaardlgfle , ze wotdcn ook groender en fraeijer. Aangaande de zuiker dient te weten , dat men G 3% - . pond tegen pond neemt, zoo men ze Iang wil goed ' er”/fa 1”" oz“ Igpuden. . _ Neemt zoo veel Abrikozen , Perziken , of Prui- ; ‘ men als gy wilt , doe: ze op een roofier over een Jmlere mamer ‘mm Greene dérifiazm. beet vuur rondom braden, en fchelt ze dan met de vingers zoo net als mogelyk is , zet ze vervolgens in eene zilvere of aarde Schote] , of 00k in eenc wed gereinigde Konfituur-pan , (’trooyt’er dan een paar handen vol gefloote zuiker (ofpoeijer zniker) over, {if finders V001’ benevens een half glas met water. Daar na most '15- DCZC 100 gy ze over ’t vuur omfchudden , en ze vier of vyf Ftootjes Iaten opkokcn , ten einde de zuikerfmelte. dewelke gy zagqcns met den fchuimfpaan meet Dan kund gy ze van ’t vnur afnemen en ze laren omroeren , om te zien , ofzehare huitafleggen , en koud worden. Wanneer gy ze haaft meent te ge- zo dra zc dat cl _ oen , ‘ncemt ze daar uit , doetze bruiken, kunt gy’er wat zap van Citroenen of Oran- In koud gvater , ‘en wryft met uwc vingers her vel jen over doen. C 2. Kan» _ ~ ' met een — Wm houden , maakt eene kleme openlfig ‘ AER. . , _. - (1 -Lelfde w‘ ze van ’t begin tothet ein-- Km;/imreu mm Gram: Allrzkozcn-.— M g°e°‘;,§‘§‘f f;’§’ui,§en , netgende vyf vtetde deel pond - tu ten die men konfyt. ,9“ ‘k r te ens een pond vruBW“- ' , D“ my“ dc eltgetgedgt Lyn‘. en de lleen Hog 1115‘ zmmgannfcr -Le ovet typ zyn , meet men ze; t zy 35¢”? 1° mwy den ezuiverd in fchoon water . 315 C1-Child‘.-,f ongefchild , in de gebtoke zutket zetten‘. hard ‘S’ Ze war figcn in doet om het buitenlle 3 ea, wemig water ; zonder ze alvorens te ko~ men d!“ war “gin dan wryft, men ze een voot 1"“ I an men behoeft niet te Vreezen dat ze aan vel daanafat: krgfiongyue nemende een pond zui- iglilgen when ga-an , want de zniket maalttze vatt, can mgues ’ e d vtu 1-’ lndien menzegelloofd komen heetdet ,, (om dus te fpteken) on do kexl I;ge<;.]l1s e'§1;np;)sIle*e up hgaifi Pond zuiker tegens een gnlf dan ze daat in komen. d R b _ W1 2 . - ~ ' nen - er de men on e ee Y. pond vrugt Senocg. ‘ ‘ V ‘ ,fie'1Z{‘eoI:1é];1iigaeardt(;Tll;leDS ecu Efifchen -dc 16 dige hock“ Auden .Kanf.'yt-~ Mn Aérifiozm 7’ 4" mg’ to van de Abrikozen . wanneet ze m de pollen zyn. gram mg te r_y[> zym wilt gy ze daat by hebbcn , zoo zou _1lg u raien , ' V Konf ten in een wetmg 1.111 er: Neemt zooclanige Abnikaun , en zoo BY 7'5 bed 373:? 2315;; 1: ongekyooltt daat in fleekt , zouden ., 1 an agmen ze uwe Konfituren ontlaten (dun doenwoxden) en het ze ve 1.1 ‘ ~ 1 _ ‘ - als ' dan vier pond op die wyze klaat 55' dofanndgrleglxlggtfgyten de Abri/eozm nog op eeno an- utt .ktAh IISIY mom gy kokendwalette V\l\IXhCbbEI1;_ (1 re W K mg‘; m te pellen , en in plaats van ze mag; daear i’II wetpen. dat noemt menblank maken. :1: Walter etc fieken , we moojcn Z5 gcfiome mike‘ , . tine dan WC1 0P d“ 7" in‘: ware‘ me‘ am flukken ‘daat op en laten ze een paar dagen flaan trekken , a n zoo dra zc dat dreigen te doen , 7-00 nee-n“ tot de Iaikef gefmohen zy ,. daat na- zetten 1y 7;: re fiamet een fchuimfpaan daat uit »_‘" mug OP ‘lam vuut en ze een wal1emPl° h“bb““d° d°°“ koken" v r ie:-tel’: afdruipen. HebtdanV1cTP°“‘:1ge1wo re 1aten’ze Wcdcr twee dag“ i” hm“ fi"°"§! “W'- iffififl gamed , .t gee“ tot vliegens toe dtent te ko- M VH1 GOP Van dewelke zy ze vootts afkoken en ketf (dal: is tot dz:-at vezels afvltegen.,wanneet dc Almkoun in Pom“ doe“ ’ Manda dwfimop ' ’ 'ets daa,t van in eenen Iepel neemt en. daar tn Cans koken I an gieten delelve dan daa, eve,-_ §l‘a°;‘fif) Iegvfl dan uwg Abrikozen een voot eenf !]1)0oSg dew manger is moeijelyk, en niet zoo gocg . ‘ . laat ze maar tweeo d zagqes tn, zet ze re vuur. 611 ,t um. af en koud 2115 de voorgaan c. dtie Walmen opkokefl . <13“ V“ V ’ ' _ _ , I men wqrtfend ’ 100 T1u1l°§1r:§r%§a3§ovev:t§§ :(i)<:.‘:.11?i[ly:e(:‘1etezi:iiiril$1l:erp])?grP1t5;i 113313 komt, hlllall 1Jal?:JIt13deii1Y€oIiel'l::,n1eex: zg;2:°vSe?3g,“;1°“ if det tanden is ' t ' ’ mn ' E53 r 5°“ 3691 I Ina;i‘ni1i?tgv;1;tft?;I::é:asJ%e Eafiaglthmgt Mid-dele” “gt?! de Beet mm em /Idilzr maateene rye tanden in ieder iiinbakken r Ce t . ' d M k V . ;I;i<_:t1'¢:Szlo(i))ri‘tten van Slangen twee ryen 1161313611,. 3; her §I;zfearI.3€::;g3.§et2,°E§1‘E:afl°“ W} de Werking van. er ,, als die van een flange Daar isniets, In drraderen v '6“ ’ at Hg met he’ b]°°d flinkends aan een Adder dam‘ in efmengt en desz if Iegende id ‘ _ Men h f - ’ ~ 5. 5 °m!°°P belet.» , e einge e t daattoe nitwcndige en inwendige genees- wanden Va“ "md°'e flangen een onverdraa ‘ — 1 k , mddl ' ~ - . , , .:‘1§1r'\1$kltt.eiifi)rhli)ggnAdz1ap1v lirléipt zeetlangzgagrnein ggrililf 0}: fla:1iid1eIv(:>delféeblr)i1ikl:l:v“oirld:iig (5 z'§1d3§Ie"am°“°‘ . : Sex eandcte Sla ; ken zuii - . ‘ . - ,0 an erswer-, ‘€22:-:3;yzg:g:e?1:g-gnfiéelbgl13:byien. Hertlgigdnngigg veelmegliciggé dc mwemhgi ““‘“°1°“ 13“? van dubbel b “ ° -‘ H“ ‘:"Yf1'e heeftecn . lei in:‘i;':“2%*:;;.i:f;:i:*s:5“=*2‘i:e::1:‘ii“‘3' ""‘""""'g" ’"W"w-1 naar od.1 - ’.. 9_<€ne _V _ ‘ Ian :3; gffiinof iood. De huid is doorzaait met I Z°° am. 313 me“ Eebeten is, moet men ; zoo" E e plekken De I 11 1,1, her niogelyk is her dwm onder de buik hébben dce u den y zittende dz Va“ bmdmr en lglequetfte dee1,. boven de Won. gigen (gal. De Ad’d:r Werpt 11$: fifrfgéinvandgg; iyk is, toéflhitén etlveiband zoo digtals doen. ere angen eieien 1 , - ’ II. In 1 ' ~ . _ ii::3;:s:::*,f;:.:: mm£1i“i&::%:b:::“3:%;;:::,"::E1"d°“1 e .y' ' ; . ' en op mu 2: sfézzixiiss “iv: . my gem den dag rcheuren. . Zy werpftvhnie ze aan den dei'— I11) Menméakft tizfd van een andete. dog dagely-k—s maat een. ‘ En nogt;,g,;:en 55"‘? met - g1oei‘end, en iiond is: 2 es ’ ‘igfandem yzfle Phat dc onge Add” invde geboom hm Mo%:d1g;€‘Ii1&o(cilZt her C Lyder verdmgen ktacxzl na if de Wonde, als 3-444 » -- --- '. IV.M ‘ - ' .. Z'S”s§2§§?c§EW532?““éi"§i2:pi?é’;””s veibrandeicin ‘W °P dc Wm en wmg Buskmid aai ‘ - ’ en; _ _ _ met tees]: haar veigift diefiegevaarlyketword. Des VT Me? mm“ 6.“ "“'“Y‘d1T'S In de Wonde, en‘ . B fiaande vetzekete me“ ‘Cgt er T k ianen Addm» eten e} i1 Zommlgen" dat dc In‘ niac ondet nfzlzlk (“rid cl’ or Knuflook en S3IArm°' D““‘Ivn'er, di6’8gehi}:’e(lvtv€yg£a‘efl Id B an ergeflomm e » '. m«°‘“°“ °""“=m de Adder gedaanghebbefi Em ’I”w=’#d';ge Middefen migen bevsfem, ’_ dat 3) ha“ fenyn file . . ‘om- ‘ . Me‘ 51335165 gin weike de-tanden zit ge“ 15 In de 1. Men kan hem, die mt een g°°I"‘E“3 V°8t komt wan end 3 neei e Add - :!Ji“e;g“2:k§,“$:g::;:5“in; A532? mi‘-i;f:°:ii‘:%i:::‘fi%:':,:;"W”:- - - - : e geme ' ‘ - ._ oorzaie van c‘ V°’S1f'-18 is ,~ om dat men ondetvonden 1-ciegfjtgi gyeilfeld van dcmlfs‘ dfilen’ dm a“"fi°’"5 d°°’d'i“" ill-I4 ‘ 2; aan flerven. I-iiei uit ma ' 1.. d¥7€nYH beltaai in de getergdge 2:. egekgnfileizi liet byien uiggewmpcn u 9 atzehetbloedop flaande . en waar van Beeflen laten innemeigebemnis’ lm Vlug-20"‘-3 ADD. AFV. AFZI l d ]ANUARA1€[:“ fLOUMAAND ' ‘ 1 van Adderm ’t Wm‘ :, - :0 i h 1:111. Ll)3l‘)ulllflrl1rgehella: lvfiiellgerzgllttiorn , liever als daar van’r Afzrrigen van Buomen word geproken. Fe ' dger Dgem, . ofmen gebmm aaman pig, of De Bioemen zet men insgelyksaf, en inwnder- 1,3?‘ gnegeekkencefim ggn Menfch_ heir de Nagel-bloemen of Angelieren ,.meteen klei- RIV De’1"ri-akel is uimemend goeri, mirs dezelve ne' fpleer, onder een knop van een rak re maken, ud ‘en door de giiling van de grove delen van ha: en deze fpleer war open buigende mer war iyne aar- 3 ‘ ’ d-~r daarin komt geziiivert 7.5:,’ de aan re vullen , en twee or due duimen hoog van Plum’ “ 7 ‘ dezelve aarde daarhoven op re léggen, ‘t zy in een . Dcl{’_'yz,e, been men /act fldder-‘pander maah‘. bliklre. hore_ntje,. dar van boven vait is aan de tak- ken,die re hoog Lyn, cm in de grond gelegrte wor- (Maren , kapt’€l' "H0013 den, her zy in den pot of orien grond. in welke digheir .m_en wel meeil de rakken verkicfi . 24 - Neemr ,veri‘ch gevange A on Sraarr af, haalr ‘er her Velal , neemr'er de lnge- omilan Wander! “it 1 b€l1alV<’-I! het He“ 5“ 515 LEVET; 133? die'r naail aan de grond leggen , en nieuweuirfpruit- ze in‘een Balzoven ,~7.oo dra'er her Brood uirgehaalr 1513 zxn , dew¢1k¢ OP dc Voouegde wyze gngekox. is, -zagrkeneop een reenehorde dmogen; VETS"-“ll ven , en met een houre haakje onder de aarde ge- ze vervolgens; doer vier oncen van dir Adder-1709! hegt worden. Dus zegr men: ll: hebbe een doezyn der in een gla'z.e—Rerorr, en befproeither met Tinctuui‘ {Chane afz¢u¢15 voor u, enz_ ‘ ' van Myrrhe. Wederorngedroogt zynde. beiprqelt AGAAT- STEEN. Een zoorr van Edel- laet met fyne geefien van Zont . daflofidef 8611188 gelleente, datlgladder en harder is dan de jnfpis. De Mufeus-greinen gemengr. Droogt her z’elve.p0ed€l' AgaaI~fleen is in agring door dc verfcheidenheit van wederorn op een marig Vuufz fin V068‘ 5‘ C1“de1Yk zvne irouleureu , dewelke allerhande -Geboornte, , een halve once Peruaanfche Balzem by._ Vi-ugrcn, Kruiden,Wolken,zomtyds geheele Land- ADDERS-TONG. In 't Latyn Ojht0gl01ffl7” 39- fchappen ,_en zelfs Dieren , zeer naruurlyk verbeel- lmmf : is 66“ Plfimgewfis me‘ 56“ dlk blfida Eellk den. V Hy iropt den Buykloop en Bleed-Itorringen. aan dar van Weegbree . Wm‘ Ondef 33“ 66!! fiefilfifi‘ Men floor hem aan ilukken , en gebruikr hem in- groeie, hebbendc op zyntov g€'1Yl< 315 68“ blefik wendig als her Koran]. 2 $langen—tonger'je. ’En hierv_an daan heefr deze Plant A G A L L O CH UM. Dir is een -zeker hour ,' ha;-en mam, ‘,DeWo‘rrel is fyn, ,en.4heeft WCIDXB dat uirOo1t-lndien tor ons gebragr word; zynde een vezelrjes. _ zodrr van Alo'e'—hout ; en word by de Drogiflen ver- Plaats. Deze.P1anr groeit op vogtige weiden; kogr. Het is gefprkkelr met verfcheide kleureir, dog duurt niet langer als van“t1nidden van Mc)',t0t flerk van reuk, en fcherp van fmaak. Dir hour is her einde van rlemaandjuny. zoo digt , dar. her bezwaarlyk kan verbranden. Op 'E5£”‘f"’4PP9”- D5 1”‘1"5"'7”$ ‘V003? 0P 7-0953 her vuur gelegr zynde, zypelt’er een vogr uir, her: een groore Warmte. ZY is Z66-F goed , 0m d3 WOW well: voor een zeer goed herrrterkend middel gehou-. den re doen zamen gaan; ook is 16 8611 308d 36- den word. De baltvan dit hour is‘ zoozagt en buig-’ neesmiddel voor het zakken der Darmen. En den zaam, datherveeleergelykisaaneenvel, alsaaneen‘ Bfellku V00m3m3NlYk dc‘ Kl“d€T€“- DE Vfifkhe bafi. Men ziet ’.er doorgaans maar kleine flukken bladen op een Wonde gelegt, genezen dezelve ge- van , en die mg zgxdzaam, zie A]_,oE, lukkig ; en degeheie=P1anr in drabbigc Wyn gekookt A G AR1c;u 5, Een.1ogn; van.1{ampemoei1]e; 35 3511 g0€d Eencesmiddel V00? ‘K331151143 0056“ 2 of iiever een uitgewas, darop den (lam en de dikfie die metldatafkookzel (decoctum) menigmaalm0€- takken van de iorken en oude Eike-boomen groeir, ten beflreken worflen. (dog die van de Eike-boomen zyn de regre nier.;) _ Men vind hiervan rwee zoorren , her Mamrekm en . AFK 0 0 K1 E 1-" Z19 D E C O C TU‘M' her Wyflzen. Her Mannekm word in de Genees-kunlt nier gebruikr , en dient alleen voor de verwers , om AFVAL van een B.eefl_ , 05. Of K°elv“°°mtm°" ‘er zwart mede te verwen. Her zelve is geelagrig,‘ \ her ingew-and als Darrnen , Pens Lever Long . . r en Herr-, en van Verkens, K‘-ilver’en en Sehaapen: "",3“.§" um‘ Aangaafidc hetgvyfkm’ dt walk Pen ook de Voerenl Oren en zomryds den heelen Kop. g°‘’‘“.‘ ‘* m°°‘= 19° ‘:‘ 5°C ‘5’ ‘°“ 13'” ’ 15‘ I . ’ ’ zagt in ‘r aanraken ,. en in den eerfllen fmaak , maar . . agrernaheefr her eene Iterk-e bitter lelt. De Agari-, AFVERFZEL Z1e_ TINCTUUR‘ ms is warm en zaam-rrekkende, iiilt dc fnydingeu AFZ ETT EN. Zie AFZUIG EN. des Buiks , de heup-Jig: en mqede_r—kwaal. Men AF 2.1 ED EN_ -lie D E Co C TU M. maakr ‘er oolr een llroop af, die ‘nrer alleen regens « dezelfde kwalen goed IS, maar dl_C ook de gal af- A 1: 11) 1 G E N en A F 2, E T T E N zegt men zer benevens andere kwade vogren, verzagr de hoofr-A van den Vvyngaartl, Vygeboomen , Kweeboomen , pvlll, dc 3- 3t111I,l€Wa3l: ‘FY11 1“ dc vM’513E 5“ M11‘: enz. wiertakken men overbuigcnde en ilzyéf of zes en doe}: warerllozen. Als men eerrjflvzlerniig dalzr vatn duimen diep in de aarde leggende zy a s an wor- voor er aan (omen van e a W1 e en e cor s relen fehieren; en dar word een xlffzetzel genaamr, neemr ,_ zoo doet her de koude breken en-later ko- als her zvne wortel gefchoren hebbende , afgefne— men: 15 mede een g_oed regen-gift’, voor aller- den en ver lant word, om’er eenen Boom van re hande beeren van ienymge Dreren, weshalve by ook P.. _ . kweeken, geiyk die daar hervan genomenis. Zie in ' zelfde re do AGE. - AGE. in de Driakél ko t. M l- , . _ m en gebruikr de Agammivel maal meer dom- 2:‘ Cnktl. zoo men wil do her rm 7 ' ' r IYh€0 lo enth 8?“°1<1<€n s°f 0}’ W}"fl gcgzer. ll-ieteggvlvluttgrdcn Wyn ovedcg °m dell anderell tg beleceiltfpreeyl flan met vierendeel loots rot een half loot naa E I5 van een wys -‘fgant van de Bank alles in gen‘ 00 dat €61‘ den menfch; andm mam met,‘ V1 1' eflerkre van zeggen. oer horen en mere 100“, wt (me agrendeels’ in water: gfevelxxlgrendeei He: Twude, dat zullr een /Igem m r . h AG NT Is een Bediende ~ . « men, wanneer K 06 In ac tne. . ' die dc belan e ' ' v fie“ °°Pman hem W‘{r1 ecnander waameemt her I I _ g n van brieven geeft cm '51‘ 1 1 e— ofBank- - . Y de bezrgheden van - ge d van re malcen ' “IE groor Huis r ’ I 66 Z00 veel hem doenel k ' ”S’ d“hY denvomen en ,[{goI<1>itr91Ir:3;]ooPmana ofre van I-Ioven den of re veilen aan 1y3a£kl'§,*SmI;"§l§ll/flzeaap te hie: ‘Agent van de.Wifl‘el: of Bank D. d b . goede vnnden zyn van dien Koo pie en d‘°,B_°€D€ mug W” Waameemen ’ moat eenb-Ckw$me1\a1e edie- zelve omitandigheden zyn - alzooP;n:nl’) ‘gfrdlein de en de zakeri veri‘taande- W I 1 A an zyn, ze weigeren zouden ze § . _ . e a van dar d“ R by eenen Bankier. es ia veher nodig fchynr, daar voor re v ’ an Fe "Emma en hun geld . f edienrl ~bb » ge 5" I 43“ lllt hun vo d °fbY Kooplieden die in dzlgaeilimom 0 g it 6n, hem konden m 1 °’ 5°] “E3605 khandelen H d‘ v . “en, en zoo ze onf ceflyk en onbmfpel “'1 . y rent» kwaadaardr z - a“°°"lYk eh yk re zyn alzoo de en» h E Y“ . zouden ze by 3] . i . goed van de Kooplieden Handi ~ en er nalaten re zeggen d . 3 egenrheir me: e V. E Bankier K ’ . at 7-9 de Bneven van’ 1“ ZYne handen is. Des'rl1oer 1 Mama’; 0- S W‘ °°Pm'-In geweigert hadd 109 en 1” kw,/yten, ‘/li1C[ volgende in agt n;¥n.eno 215 we} re hadedlen wilien geven, waar dQe$'Jr,z;Il; fielearhgeld . W’ ‘” v Sfiheixn re zyn allesreziene r h ' ’ mu niers re zeggen 2 d ’ “ 5 W6“. Hat Derde darz d ' belang’ as her §eh3;e’l}m5i8[l€¢df:e1z?;?;{1{o grrlrot een ac_ht re nemeh, is, O\?or:rn§atee11nBdmk-A:g'm1 beam“ alzoo rem,/Agmt van de Bank door Ben wgzrniiédgrli; lbneven van zynen Koopman gs; ateaizxibiieij of Banik. pas ge proken in Raaris , om her Cred‘; ' ‘Y Vmgfia by -wien h ‘ ‘° 5“ > at h rene- 3' mg aanmeld of h ' men, en een Bankerot re Veroorzak wec V3" 019 zoo en zoo eene 1 ’ Y Ene- Agmt Van de‘ Bank dc Fort ' en, 200 dill can of we] r 0‘ 11)’ geld heefr rl) am Va“ Iloden hebbe! bediennmhandenlweft V um van de geene die hy rm! Wanne 33211)’ Van wil dif an . . \ wehal h .r ?1‘d€Z<=hemd .9‘ §3;i‘:“:°§‘°;§‘°§‘f“hiet=i- a3v::,rz;:?‘a:;Y2° :1:J3’:r:'=;:sv m2“Jé;“%r::;:.::::2’;"“ 3 e an; moer nooir fpre k ' ‘ a 2! yanrwoord ofh ‘ my dexhandelingen die H m e en van de om met’ dewyl mmmi ; _y er van doen hecfrof ~ E5-"K00plieden ’ ‘ e - » houdm zyn tzlflhhen d ogtfin voorgevallen en ge- zyn om een anderm r zoomeuws.a1er1 - — ' ken t I ‘’ g door hunne tuffchen lo en °°Pm’rln en Bankier metre n “"5 7-3 _ e weten - dat z . ~ ire of beflu r d ‘ ’ gen “and” 7~)"g€ene Brie ' ’ ' e‘ de W;fi'e1 die 4,: Ste]d(erT, . “ . atis, zoo ben evenw 1 « V511 Van noden heb. . an den brief enot h ’ 5 Zoeken uirte vra en ' ’ ~ re onmaarig hoog is geweefi‘. e 3 en eeft, zv. Dus behoort h E ,W1e er benodrgc v ho er dan error dc voorzrgri h ' ' op zoo eene pjaats gelden mg n vrY 8 1e nen Agent zynen m - g Bit van ee-» ~ S~ Insgelyks ten _ 3 an met re noeme ZIEI Van den wo 1 ‘ - . °P INCH hem 4 of H > Voor dar Koopman neem:e§§l»x(ll’锧{:l3i (gift hen Bahlllel of mo" hi’ viertreklfehz gllaiitzv 313$ ebbe ; mo mm’ gelefint heefr, dewyl hy hier door 1.00yVlVae?l2|:t?1d§jl:f: Her Vfilertitf is, wanneer (fie Bankizelgl ($1353 '1. d ec oren, alshem die’: ontfan h Sfilegt eb en , day; 2 ‘ Pie en . Y Bneven van (1 . ongelyken ’ domdien h _ Ben eeft, 2ouver- of geld re dtf on rich hebben ~ Y y die meer w1tTe1—u 15 P Wm, dan zal hy den B ‘ - ’ woeker neernt dan h b h be‘ Of Ven enkel en eenvoud “cf of BM‘ maven’ Bank fmef. Y ° °°"'_a voor de WifTeI— op re acv f ‘3 "WOODEN , zonder groot - Jes, of gefchoren eld v D “I-0 1% goed zyn ofniet ‘ < - woekeraer 101.! re boek 8 , voor een der ze dan ‘ ,en zoo den an- gefielr worden h a . , Welgerr, met te zeg en d » ze betaalt .voor een - ' “E Y: the dienen zoo is h I: ‘ . 5 atze hem met Itaan . omldar hy brielvigrl (’)fvgee1§St:‘:1l:flt1B‘El:[eti vlvel Sade vazl de »vergefin2I§l§§§d'§,0‘i1; I3aet"mh€1I‘1i nda dc gel? prys», dan de Cour: o ' ~ 5 0- elykheit en 0 d b " ’ ° 5“ C 50”‘ . 13 die plaats is - nadem H . E C e eraling roeme van d D met aan den Jgenp flan d » an iet am wlenze meb h an genen denen re d . 6 °°r°11: Om hem dn ] ~ ' zoeken, waarom een Koo e re °” °_T' ten,'Le aantenemen- nad “.51? V€YPll§- {C1 of vgogm betaak’ nogP§"1§;§:13::1;:§$1egviZf- 1‘); Briclrgjes naderhand nieetI‘l:lr:1+l;\\jl‘€a&ll:x€crlg,l\° ‘Wigels neemt . ‘en Agent meet 31 Z . e erva ag-, door de gene WM ‘ OP en ‘wade woorden d. ’ 00 min overzeggen de of dieze door hun ‘PP Zegerrokkhenzyn hem, are hem an 22;: ?£g§§fii%§‘§§éZl“ kw;*:r::“;*=:::;l:e:e:“°:r:Ir'°lW5 , o om gellelr hadden , ma . = 3t ieze 8331005 Wierden , zoo zou ‘ die Van den Wifielbriefte 4' WWW” tel “fiver plume ’ Banklel 9‘ K°0Pman regrmatige reden hebben , om gezegt hebben , en diewei zi - - - V ‘ S 0V€r zoodanig een A ’ - gm’ le bezwarefl . die hem ‘lg “RPM by hem die zia d» ' - \ man dienh w'1t over nee mt , «.115 de ge}l;£ef‘1;heeei:i‘e, a1 tle grole wraal: kl1)[r1e;;]v1':i%Odair ll)(;)rOSe::Sic;n§nv§1et gelen ookyrerle. _ . _ oorromt om hot n ' ~ 11200 eenend em- fin. ende Clt * ort weder gebrmkre. 3 dc gevolgen, dat den 01n_$:rZ(;:1W_VlCnVanZO0l(‘vVa—' He: Vyfde , dat een A'ent v d 4“; door bevmdert Word Edi? ggndeen Koopman nemen heeft , is : wanneelgde \l;i1I1l‘ lebldflnk rvéigr re “ " ’» mgen menig- ven of die eld w’ I E ‘ “Elmo fie‘ ’ g me“ helfienx hfiln aanfiann. ann (lien ' re hem vohmgt gggevell, om op hunne Bneven 1-5 - ' ‘ ' heu enis en oordeel, en/zelclcn (lien ll)’ 1° heel‘ aaqgebodenéhhfibgg l’e°12$§,°,“ “V2531. liectk?eth_lel}r'llel’I‘Ii:l<:l’ll::’V::%nV:§;m van dc Bank Wm m reikem Hy moet zedig zyn ln zyne wolog H31 ; a‘_ “men , is , dat hynooit‘hogerlooneifcl1e_, dan men mist fprek? ’ dmdhtethgeggerlfilrxelmgenaamti kan 85W°°“ is Wm‘ Couflléwlte gevecll ;hde:11ls El: a en a . 0 man 1e ' iggidzefif alrzgo hot onrllogelylc is , datkiematqfiflllgg 2,f1l3:lll1°Tel‘l“l¢j1":Zr€g]‘;€cflet<;]a amwo d -k _ . . { ‘- _ I e ontfiekmg der keel; men uebruikt het -an or r (I ) Dar dc Pmorvan S. Ht/arm: over de Goyge].d,-anken ,7 Pm.gcex_dmnkm‘?_.’ en mt R0127 Wflde d<_= alsemeene wet, an gleggélfitfullfiefl _- Zoo menigmaal ~1 t 15 re zeggen zoo r ’ “ . > er als men gevueit dat men van eenig kwaad deze flof gefchteven heeft in zyne brieven dew 1+ K ' lg hy:te1)arYs hm? doe“ dmkken; zeggénde dfiat pend: hfieeren. _ ‘ od nogtans wel wil , dat men zig vaninatunrlyke AGRIMONIA SII:‘.VESTRIS' Wilde’ A middelen bediene, en zyne toevingt tot de Artfen gnmqnlfi flzgiillfllzgfig iE£1k0t0tf1t yh dbabt alle sic geelen van ’t= ‘ ' i ‘ Z1; . A e s e en. 1 - ' , r . ~_ ‘ lyke middelen kunnen genezen ’wd:de:f)r ii;”§§§.. - A G U R K E N‘ Z” K O M K 0 M M-E R S.~ woord (2.) dat er , om dus'tefpreken ,‘tweezoor- AH 0U_A—L_‘1-5=em«V‘mg ten van kuisheit z n. De eene van 't L‘ h - ’ ‘ a ‘ - mitBmzme’ Z°° grow gray}? die Eran de Myaagden te Athene , en vfiirndé ;!:;1f‘,f:X,1,,C,,‘;R,‘::3,»e,u’: wi;?g:gei:'3a’;n3:;{I§i‘;FO5 E’~‘l1]Yk- dc‘ _ Y 50, ie enkel enalleen toeleiden oin debewe- 1 1 = ‘ e .. ,. D, we ‘mm = gmgen van onkirisheit te fiuiten, om niet te verval-V §: ’§~Zie;‘§p erf§'§,°’Q}§d"§§.°{‘§V‘;:fi;}‘Fd;§* Ids?’ {TCVP I: 5“ tot Ongere eltheden waar d d ‘ ' y i .3 mm. 3175 ~ van h . E , , oor ze en roem Ev::te d.:1]‘lI_1 breedagzln altyd groan. De bloefr-gm be: . ui mar een ad , geIyk_ een tregter gevormr, ; u1t.lre‘tin1dden van wel- maar flin- kendi so ' . kend als Knollook. Voorts is deze Vrugr eenfcha- delyk vergifr. _ _ . , AJUI N. Dir gewas, in tLatyn Cape genaamr , is van tweederlei zoort. Wit . En f00d~ Bzfchryuing. «Her is een Plantgewas , dat fmalle bladen maakt, ter Iengre vanomrrenreen voet. De Reel of Ram, uit het midden‘ der blad_en voorrfptui- ‘rende , is rond, hol, en beneden diklier, als bo- ven ; zynde drie voer hoog, en hebbende een bol, met een ronde rros bloemen , wit of purperverwig. Op die bloemen volgr de vrugt , belielzemle byna ronde en zwartagtige zaaden. De wortel , welke ge- ineenlyk Ajuin genaamt word , is een ronde bol_. dog onder en boven eenigzins plat, zamengellelruit vele witre of roode fchillen , die onaangenaam van reuk zyn , en die doorgefneden zynde de oogen doen oveilopen. ‘ p _ _ _ Plaatr. Men queekt de Ajzm: in Moestuinen. Zy moet een vetre grond liebben. Voorts als men van Ajuin fpreekt , verllaar men doorgaans een bol , waar van in de keuken gebru'i_k_word.gemaakt. .Eig;nfibappen. Hoewel Ajum een voedzel der Boeréh is , is ze nogtans zeer gezond. Die nugre_- ren Ajuin met honing nnrtigt, zal zyne gezondheit bewareii, mirs de Ajuin ‘zeer ve‘ii'ch zv. De droo- ge is gezonder, ‘als de groene; gelcookte gezonder, als rauwe ; degeconfyte gezonder , als de drooge. De drooge gebiuikt men tot falaad, gefioofde en andere fpyzen. . . Her zop van Ajuirrdoet her hair wederom graci- jen , zuyvert de vuile en zwerende ooren, neemt de witte vlekken van hetaangezigr en elders wech. Ajuin met Venkel-nat ‘genomen , tgeneelt de _Wa- terzugt in—liaar—heginzel ; opgefneden zynde zuiverr ze de herffenen ; met hoender-vet gemengt is ‘teen ge- nees-middel voor winter-hielen ; en neemr,mer een linnen dock daar op gelegt zynde ,‘de pyn wech; met Wyn-azyn gemengr is her goed voor her bloc- den uit de neus , ails her met plukzel in de neusga- ten gedaan word. ‘ ' Ajuin gekoolq met Zuiker , Olie ende Wyn-azyn , neemt den hoof’: vvech , en is goed voor Aambor- Iligheir. Nee.-mt her hert uit een Ajuin , en vervulr de plaats met gepulverizeerd Komyn ; fiopr her gar _ wederom toe , en laat de Ajuin dus onder gloeijen- de afcli braden; her zap daar uit gedruliris een goed geneesniiddel voor het zi_iizen_ der ooren en aloof- heit, als her in de ooren gedaan word. » De buiren- Ite fchil van Ajuin onder lieere afch gebraden , ge- neeft de fcheele-hoofdpyn ,_ als men'_er een flulqe met roozen— en Lauwrier-olie befproeit van in ’t oor fieelit , aan de zyde , daar de pyn is. Ajmn met verfelie borer geflooren verzagt de Aambyen ; iner Honing en Zout gefiampr ,__is ’t een beproefd mid- del voor den beet van een dollen hond ; met Homi- dervet gemerigto, neemt her alle vleltken van liet mingezigr wech ; in Wyn of Water gekookt , en dus gefioorenen met gemeene olie gefruit , voorts als een pleiller-pap gemaakt, en onder de navel ge- legr , Ililt het de darinkrimpingen derKi'aa1nvr0l1- wen. Gemengt inet'Wyii, en Olie van Lelien, en (ll;lS op lieere koolen gelrookt, helpt her: een Ge- ~ AJU. zwcl aaii 't zweeren. Neemr her hertuir een Ajuin , vult her weder met Theriaa_koiMithridaar, gefinol- ten en gekneed met Citroen-zop; flopr de opening roe met een gefnede fchyf ; doer her met elkander onder heete afch braden , rot her wel door elkander is getrokken; mengr hervervolgens met malkander , en drukt alsdan de Ajuin uit, e_n geeft ‘her Zap den genen, die van depefi geraakt is, re drinkers; dekt hem daar op warm toe, en doet hem zweeren. Dir is een weergaloos middel voor de pefi . mits delyder aaii ’r zweeien geiaakr. . ' Qgzeekery '2/an /ljuin. Ajuin , her zy witre , het zy roode , word _niet anders, dan door zaaden voorrgeteelr. _Men zaairze niet digt op inalkander , en men haalt er de ryf o- ver«, om de Zaaden met aarde re bedekken. Inge- val het gezaaide al te digt opfchler , meet men het dunnen; waar door dc andere fraaijetgroeijen. Zoo dra ze redelyk grootzyn ,_ _flaat menten zelven einde de toppen met een planlqe een weinig neder. _ Men lieeft Ajuin van_driederlei kleuren , wit, bleek , en purper-rood ; ik zeg vandriederlei kleu- ren , zonder agt re geven , dat het diie zoorten zyn , aangezien ze byna een en dezelve fmaak hehben , latende voorts de Boranifien over derzelver eigeng fcha pen oordelen. _ __ _ lvfien kan xfuin met Piererzelie zaaijen. Dog in zulk een gevall moeten nog andere op een byzonder beddetje gezaait worden. Als ze de hoogte van een I-Ioender-veder bereiltr hebben , konnen ze verplan!‘ worden ; her welk met een Poor-yzer in gemaakte groeven gefchied ; wanneer men ze zeer hoog en weeldrig zal zien opfchieren. Maar ingeval men ze op her beddeken , waar op ze eerlr gezaairwaren , laat (laan, zy_zullen klein lily- ven ; en de bollen zullen veel eer tut de aarde kog men, als wanneer ze verplanr zyn. _ _ In een langduurige Zomer-hirte_ zoude de Ajum in 'r zaad fchieren , als men ze met nedei trapre; waar door de bol ter zelver W5 E'°°m 5“ WW! word. ' Als gy ziet, dat de bladen droog worden, en de Ajuin ’ryp is , moer gy ze geheel opnemen , zoe-v kende nauwkeurig tot de kleiiille roe , en ze op ho- pen laten droogen. Alsze dus eenige dagen op liaar eigen 1-ind gelegen hebben , brengi men ze zainen op’ een plaats , daar 1.e een drooge lugt hebben. Om zaad van Ajuin re hebben, moet_men de groorfle bewaren, en dezelve na her eindigen van den vorfl in we] gemefle aarde planten. Daarinoe-_ ten gene fieenen in de _gr0fld W11; Want deze {teen-I agrige aarde voor Ajum zeei nadelig is. Zy moc- ten nier in de lengte , maar in de breedre van een ,bE£l , en zeer diep geplant Worden. De groeljes, want in ze gelegr woiden , moeren een halve voet van malkander leggen. Als de Ajuin totzaadis op- ~ gefchooten , loopt ze gevaar . Van €300‘ dc Wind 0'11‘ ver geflagen re Worden , wegens de zwaarte vanher lioofd, en zwakke [reel , die geknakr zynde , en met de graanen op de grond liggende delelve doe: V21’. AJU. -verrorten; in plaars van dezelve ryp te doei-i wor- den. Om dit te verhoeden ,.n-ioet men rondom her bed een affcheidzel maken. Of men fieekt fick- ken in de grand , bindende vier of vyf fiaken aan ieder flok, maar zoo voorzigtig, datzenierkomen te knakken. Als de [lam droog word, en herhoofd zig open! , en cle zaaden vertoonr , isher een teiken , dar dc Ajum ryp is. Men moer ze derhalven uitplukken, en de fieelen daar af hebbendegebroken , moetmen de hoofden op een zeker doek leggen , om Verde; te droogen ; maar de zaaden , die’er van zelfs nir- vallen , atzonderlyk vergaderen , als zynde de belle; maar nadeihand ook de andeie rnllchen de handen wryvende daar uit lialen. Zoo gy her zaad nier te gelyk wilt uitwryven, hing! dc Ajuinhoofden aanboflen geregen opin een Kachelkamer , en her zaad zal nog beter woi-den. De bedriegery omrzenr Ajuin-zaad is zoo groot, dat her bell is, her zelve nier re koopen , maar vanzyn eigen zaad re zaaijen. Om re weren,of her Ajuin- zaad good is , moer men zoo veel als men tnlfchen twee vingeren kan varren, in een kommetje doen, en met water nar gemaakt zynde een weinig tyds op heeren afch leggen. Zoo her zaad goed is, zal he: uitfpruiten; zoo niet , mag men het vcjljg. wed, wcrpen, llagout wan fljuin. Men neemt van de grootlte Ajuin , en legt ze re‘ braden rulfchen gloeijende afch; daar na doorfnyd 11161126 , en ,zer,ze in een fchotel op een komfoor, ' 132316 met verfche‘ Borer, Zout, Paper,’ en Nonre- mufcaaiflooven, en meuken. Dusomti-enrgenoeg gelloofr zynde, doer men’er een weinig Wyn-azyn '9)’. ; en men eet her geheel warm. Salsmd mm /Ijuimrr. Neemt Ajuin in Potagie , of onder heeten afcli EMT gemaakt, en maalluim- of Vader-Aluin‘he_eft de gedaante van finance vyan fine {or gier ~voet,- fpreidende vele hour- eenefl-Ileine plant , en befiaat_un.' _vele regte‘dI‘aat)es cog’ at‘ e rakken enz d-fcheuten; Hare bladeren of V9l€1‘l'-35: die 7-99‘ W“! b],1“k°“‘.i° °‘3.k“fl“1“g”g- m‘wm° lg ' Y‘ ldi edie edoorfnydin— zyn. Men vind deze zoortop‘ eemge hrlandenvan ;Yn§:1(g¢;:::;§}g ‘{‘§§§"‘§£"§§§ gr%enerfgrysagtig- de de Archipel, in ‘Macedonia en Egypten. Hyisfiefr 5“ ’. ’ < ‘ ' ’ daar z n hier en daar maar cenige ' -, ondeme “dials Hog wfmfrk’ fl§f:§‘:a15:§§;%n?en- llfeagbergl die her; in hunne Kabinetten bewaren. rank’ hemg t1t¢:ex:iv:acnk1ne‘inaegeeleknoppitn, op de- By deze drie zoorren van naruurlyke VAIM» kan zvegllfeetegfinfieler klgine zaad volgt; Hare wortel is men ecnC’Vi€Td€ V063?“ a T5. W"-W“ a me men I’! fierk en heutagtig. Zegroeir in velden _en tuinen , de Droiigen vioor Pllltrrlll-‘.4131?! :‘erl:]_oop;.a . r d . abfintbim pgyggpum of Romauum, 15 met ers an een ta , raa‘ag g, g _ cu wot '’ v no meet andere zoorten re voel. en 8€1Ykel1d¢ 1133‘ dc Amlalmfiefifl !« (1YDd¢ of wlgdreéeomée 131:1‘: §cn zwavelagtigen geefi, een Bel'g—l’reen , die in ftvuurniet verga'at'),waarvan °‘?‘‘.?’f°h,°‘ "3 6 nd mike ‘olie ‘die haren geur by egter onderfcheiden moet wordeufu Deze tall; °{'1‘¢V°kfb°°"“§n:§::e en weinigwarer. melt in het water niet , en is zelf moeijelyk om te "“.g;“:fifl;t ‘gem dc Wgrmen in -gfichaam re aoodeu‘, ;alcinmn'of verbranden; ze’ verwekt. blaren en pm- “, kt‘ de mag is ‘wond.he1ende, openende, flen op het vel , die men metolre geneefi. ‘Men. }',Z{Pf'd¢ fpys vex%e’ren., verwekt demaandfrondcn. brengt ze uitde_Negropont. , , V , Al ‘_ , Menleebmiktiéi“1¢Vé"v‘“1i1‘i sn:maaz-m“F=“‘- ”“i'a' *3“ I‘e5»nZ2v°“§?e §Z?ci§°v‘3‘§3a‘:ie:‘£32'3 D;-_ lgwrmg en orega -wordenxn hare pleats gen0- U-)_ 9 W‘ '3'. ,s _ l y ' . . >- men »M'en"gebn1ikt in den orheken met anders Alum, rotcvyaterp. €13 W1t~Va11-CIJFY‘-i1?s~.,,““‘e“ 5°‘- da ‘dc-bladerenv'-en punten ogknoppen van alfqm. K0011! t0?-»d“r Vifilghelt V3-“$995” d“-e_E- _.( 1-), D9 ‘AL-1:HEA FRUTEX Vof Witte maluwe-boom, Alum. Carin , ‘of Alumm Cannumy.-lire met andeIS- is een flmik of kleinr boomtje , groeijende uit' her is 3 din d5 “W1 V311 't kfl1i_dAK45.' 2 if 00k “T5” ‘= zaad , en draagr bloemen, als die van_de -valulzi.li.s, and-are afchlgfflllk-a_l1/ch zoiut -_,xo\!1l1‘§z;;lar;tae-r1“t§e:l1'o‘e: en van dezelve gedaante.De flrurkrs vrer of vyflaa-_ k€n- (34) 5 l W‘ Va“ 95 ., 5.‘ l V .5 = xen oud eer hy bloeir Hy kan welategens de kou- dlodgt 511 §¢b1‘3Dd- D311 001‘ El"-. $4fi?@’lf".d‘.+.“‘f"’;* de 5,,-,§s«hm,°om.je§,o1w-gnen is, ‘en op een goe-p die vande Lapj: Spmlarii, ‘dat re Spi elflnenv ,; (lqfi den grand am meet men bekénuen, daf bet, alsl 1%ranrchM2ni;d'an:.datistzzeliefivmzel. gem€ak5tW°*¢ de1:loem.~uitis,"een 1';:hoon*gez1g_t gecft. 611 7-CC‘! 5.1.35 _,A"‘t"‘}§ :3‘; :31? mg mm‘ l ' d Chi ifien en ylfedise’dienlesrenzfiglieylferfinglaifs am as kocxeuédby. m . . - - . AgfifiggfigfgflffifijtffifiifgfXffdeimen of pypen zet , en 31;‘ tot een hand diel‘lt'tu1l‘Ch;‘.rI‘§1e,V:l'b:tflc_l_x. zonderbodem, dewelke op malkander gezet, en‘ fie itolferlsl. De begte Wm °fn;g§n;1d:;:*§e8md’§: van bovenhoe langer hoe enger Worden, zoo d_at: CD, 1“ _§‘l.R‘5?‘’’ ""§‘Y‘-3"": ' 101:5 at t» afar“-h W " do eene pot ‘in bet Inidden van. den anderenflmt. gen-van eudren , l_éi._an Hervs; pd ‘ Bio ,hem;_nI,: MC-11vgebfulktdelePYP9mf€_fi¢H1mm», (dat rs om de ‘Z0; en ver 1eten,::5»‘._a%> wen“! 1&7. den mo]: of damp van eemge drogen . 05 7-°“‘€11 me Y 51“ °°‘ he“ me.‘ “,3? W3 C‘. P“ -l’-' ‘C Wm en in to‘ cm fynwlidmm ta bn=_ng¢n_) want anders zou by noort wel imelren, ,en met dat qP.A’LU1'1§ .I;.m,_n um, Bergen“, ,m',' verfchgide water iyne bloemén of za pen; van veryven nat._ kkuxen . hat in ac 1an.;1.fiyeken, vanvrankryk , maakt; doghoe minder,Alum, hoebeter, wantals. ;wien:c:, Engeland Vam A15 ‘hcfdfoog, van en men te veel neemt ,‘ zoo verbrand hy ~devl;1e\n;*, "' l ' da ' hr fcherp niet als-vi-’ Ofdefioifc. ' _ ’. I p mml::;"n::;fzan?e;5::e§ke::1::. Diein de berg- De Heer Glafer (een Hoogduxtfch Cl_rxmr£t>;z:en myngn Word gevdnden , -i5~dg,namur1y1;e ,_”en dam--V dnt de_ -Aluin we] toebereidzynde ookmvvendagiian‘ an zy,,.d,;ede,-‘Mme’ :Log';;gnj_:V ;d[u5n‘v_aI1>‘_dE‘ ‘rotzev gebrmkt_ Worden. ~Df<;._ze1ve fchryver li1:t21l‘ti‘l:3e§gi>:h¢; (of oak we] 3;: of Krflal-Alumgenaarnt) Romfibe en Cftlctneert hem te ens, entizegrd, k jfdi . de‘ _,m;,,,, in ph,;m_A;,,;,,_ - - ‘ ‘~ ‘ ‘_ men er unhaalt , ‘gem_en_gt m en bran v e y ~- De Rm; of Eerg-Alain l(o'mt‘1'1itEngeland , ems koorts hebben, drenlhg 1s om ze re verlgoelen, om. wit ‘en helder‘alslKriRal , 'maa1"‘in’de Gen‘eeskund‘e dar by zeer prs-dryvende en oploffeflde 18 Lden fmk. weinig in ‘t gebxnik‘. ‘Hy~-'rna‘a‘l_';t.'cle verwen helder , zeer bekwaam om de kanker van den mon to ge- levendig, en rluurzaam. _‘ ’ 1161611; mafif d_€WY1 11)’ 55“ Walgdyke fmaak beef” ‘ DejRa‘oinfihz Alain}: roodaclnig , van binnen zoo Iran men 1_n _defi'elfs pla_ats by.a|1€ gelesenhedenr doorf6hynen.d , zuixr en zamenrrekkende vanfmaak.) de geefl van Vnnool gebnnken. HY bt’«}7v'_€€.1Tt*00k.»: Men gebruikx hem ni:wen'dig om her bloed re flil,-‘ dat her water, van de Alma , zeer goed1srndeov3§-,/ AMA. ‘ ’ 3;» water: en cog-zalfjes voor de ontfieking dcroogen; na zetten zy ze drie'of vicr men tulfchen tweelinne voor de 100: , en om de w_onden en zweeren re doeken te droogen. Andere droogen ze met ze- wafl'che_n. Dog om deze Difltllatiete doen , neemt‘ melen in eene pan , op een zagt vunr , en roeren Jhy gezuiverde Alain. ' ze-met de hand om , tor dat dc fchil berfi en door MALGAMEREN.» Is eemg metaal calciruren, de warmte am flnkken valt ; daarna ziftenzy zev door toedoen van kwik, of levende gemeene mer- om de zemelen daar af tefcheidcn ;, dan doen zy kurius. Dus is de amalgamatie (betekenende eene ze in eenen nieuwen groven linnen zak , en wzya vermenging) eene verberering van’: metaaldat met ven ze fierl: daar in, om ze van de avenge fchillen her kwlk vereenigt word. Deze arbeid der Chimi~, geheel te zuiverenr V Jicn dient om de volmaakte meralen in zeer kleine » Men haalt de voomoemde olie zagtjes enmet7 dceltjes re fchiften: Want wanneer ze zamen ver- poozen daar nit, en niet met grootgeweld, opdat: eenigt zyn, doe: men he: kwik by een zagt vuur de olie te klaarder worde; want anders zou Ze!l'0e- uitwaafl'emen,b1yvende het metaal op den bodem van bel en van minder deugd zyn , oak niet zoo aan- de kroes als een poeijer leggen , en is veel bekwa- genaam om in re nemen. -mer om door de menflrua (fchei-vogten) tot een De Hr. Mefu: wil , dat men ,~ om de olie van vloeijende fiofie gebragt tc worden. Deze aperam zoete Amamlaten door ‘t vunr nit re halen , de ge- is zeer in": gebruik by de goudtfrnids en vergulders, pelde Amandelzn omrrem: vyfuren langin eenewar- die her good op deze wyze vloeibaarmaken , en be- me plaars lzoudc’ ; of dat men ze een nut in ’t Bal- kwaam doen Worden, om heel dun re kunnen u1t- mum Mar/ae, of op heet zand ofafch kooks. Man gebreid Worden, over her werk dat ze wrllen ver- deze manier is met’ beter dan dc eerlte‘; wan: de gulden. Men moet hier aanmerken, dal: alle zoor- Amandalen dns heetvgeworden zynde , Word hare ten van rnetaal zig methet kwikzilververmengen en olie , die gematigt moet zyn , met der haafi beet, oplolfen , behalven het yzer en koper, als dewelke en branderig ; zoo dame dns in plants van te ver- zeer aardagtig zynde weinig overeenkomfie met her zagren , zou verhetten. Derhalven mag men zig kwik hebben, dat uit eene fiofe beltaat, dewelke vry by de eerfle manier houden, en die van Mefcc yeel kleinder deelfes heefr. daar laten , zynde deze eerlte ook by de Apothe-_ _ AMANDEL-B OM. is een boom, die in de kers in gebruik. V . tuinen aangek\_veekt;vvord ,,en wiens bladeren en Debirterexrmandelmzyn openende, flymverdun-A bloeflem zeer gelyk rs aan die van den perzik-boom. nende , (en veel meet pieafzettende dan de zoete. Hy bloe_it_voo_r de _lente ryd, en op zyne bloem Men zegt dat ze beletten om dronken te Worden, volgt eenevrugt, die hard , houdagtig , langwerpig als men ‘er aanfionts van eer , na dat men gedron. en met eene gryze groenagtige {chars bedekt is , ken heeft. Zy verligten de hoofd-pyn, als menze wanr in een Amzmdet bellozen leg: : van dewelke pelt en op 't voorhoofd legt. Ze zuiveren de in- ‘ twee zoortenizyn . dc 2.am.ende bitten Ammzdelen. wendige deelen , en ontlafien de vogren, die deuit-‘ Die ontrent het‘Landfchap ‘Avignon in Vrankryk eindens van hare aderen verfioppen. Zelfsgenezen _wafl'en, zyn de fchoonfle, en worden’tmeeIt geagr. ze de pyn omtrent de mill: , ook van de nieren en De zoete A-mtmdelen zyn weekmakende, of ver- dikke darmen , die nit dezelve oorzaak voortkornt. zagtende, openende, goed voor de borlt , en pis- Dan verwekken ze ook de eet-lull, zetren de mand- dryvende ; Men maakt’er amandel-melk af; en 7,: Ilonden en de warerlozlngvoort. De Alfem ea hebben veel olie in zig. pitten van ‘Perzilzen en Kerffen , Worden by gebrek ,- — , van bittere Armmdelm , we] in der zelvcr pleats Manier om de olie ait dc zone Aman-1 Eebruikfi ' delen te balm. , - V ' Mazier am :1»: Olie nit de fitter: /fmamlelc Na dat men de Amandclmnitgezogr, en deharde tg 5 { félsiors daaraf gedaan heeft , pelt men ze me: am. ‘ 7' warm water . droogt ze in eenlinnen dock, en Itampt Men neemt drooge bittere Amandelzn , en dezelve ze,heel,kleinin een marmere morrier met een houte ter deeg fchoon gemaakt hebbende , Ramp: men llamper, zo_o lang tot ze tot-een deeg Worden, de- ze in een marmere Vyzel met een houte fiamper , welke men in een zakje van Kamzefu: of fyn Efla- tot dat ze als een ndeeffem worden ; daar na doe: mnmdoet , en onder eene pars zagtjes uitdrukt , zon- men ze in een Linne of Eflamyne zak, om de olie dexpze warm te maken. Door deze manier krygt warm onder deppers daar nit te drnkken. mende zoete Amarldsl-olie zonder yum‘ , dewelke Want men maakt devbittere amtmdelm warm , om goecl isom in te nemen. Dog 0111 deze olie opregt de olie daar nit te lxalen ", om dat ze dan te meer te,lxe_bben, moetrnentoezien dafergeene bitterenog geven. De rede daar van is , om daralle zoorren oude Ainandelen onder zyn , maaralternaalverfch en van amandelw meer olie uirleveren als ze warm ge- WC1 ge_pelt , om dat dc fchil eenigzins zamentrek- maakt zyn, dan anders ; alzoo haar oliagrig vogt, kende rs, ten einde de olie te zuiverder en verzag- door roedoen van de warmte , fynder, dunner en ‘finder ZY. ~ - » vloeibaarder word. Maar om de amandplerz Warm Om ze zonder heat water te pellen , doen zome te maken , moet men ze in een gl-as doen, dfit in migendedmtmdzlm zesuren lang in koud water wee- een pot of ketel vol kookend water op het vuur than- lxen: pmze dus ligtelyk metdehand tcpellen , daar- de ingelloken word , ten einde de olie nier bedor- ‘ ‘ ‘ E a van , AMA. V AMA». I R F ' , - r; zuiker daaraf druipen en egtze np eenyoo cm venlvvorde doer ttav:n:aken.van t vuur en ale ve horde van kopepdmé ’ Ofmop hlmgeplmfi ficmo’ mfiflgmg me‘ ‘e - - ~ - ’t, o een vex ietiteflof fc ootclmqetvyenf DC 1-03“ ".”""5d°+°h§ If de11enfl‘l%>n:n1e::kr1if$:?x1r zc>g<:€Lx:xllge);z LEVVC /lmaadelen in eenen oogenblikdmoé heir en lcheipigheit van e (e 36“ [en an on; .zyn lenqgy kunfcr mo Were“ wemig van dmog, 3“ Va“ .d° Lmwendlge de-sled“ te ‘ m an en andere of v,ogt maken , als gy begeert. En zoo kan men’er ge‘11mdlghe*l: f§c§§§§1i§"ge§§zge? En die van blt- ook uir de gmene Abrikozen op d€ZC1V€Wyf7.€C€fli7 eeenvan 1. '. a 1_ Q °I”:=,b:;:::‘::%p:::;“ 3° "W :1: fixnein ,d_<;m a:1]eav1vedr§I<;l’il;1g"cgW;,d¢_n met te V61‘: Om gebrrzde Amxmdelenl te makm. smeelv. ' \’- -_ . . A- 3. e =“ W; ““°*:““i:‘a“;“;§; Jrszzsézz; heden van byzonderedeelen, aame e v x — can, of vyf vieren lee pop 2111:: , d I ndanm “Wen, mvexzagten. lrooken tot ze.fp_mt, imyxer. e man :2 i k “ roenze met nwe fpadei wtil gm , Cflddmflt Wen . : ma em zor dar-ze niet aan en 0 cm van e pan gaa om ‘gmwe dmwdelm e , valtgzitten ;:roertze gelladigzoo lang , totze al de 1, ‘k ' en zour toe , als by (16 N317‘ zuiker opgezwolgen hebben , en wel geroofi zyn; Men ge rm t er ge _ 100 Van . _ I kozen isgezegt, maar menimoet mg Va“ 3 zetze dan zagqes op een klem vuur, om de lfet I111? en. voom dan meet men ze a nelri11cn,dmaa1;1xn cp_an aj en en dwn en dm “:2 ‘:1 2 an en a om z= on We ’ mm in opgekookt en..klaar gemaa t nu (e g kkokénis, lalen koud-worden en in ozen: oen. _ p eze vc. dam in gefmeten ,,1:€T“V1Y11‘d¢ 1“1kte‘k“I“y“gen _ kooké wyze kan men 0Ol( Hazeln_oten.toebere1den. ‘ d: in be ooryegroene , ‘_ . , , 35 dinziéelsrcilexyic 2:“, wd6I5£;d;1;n7-ftéggg AMANDEL~KOEKJE. Z1e~MAI§RONS. Elooxffllen ge1:1Il<0iIr‘\)7l1‘=:e\:t e1\l‘:;"l’kt ‘S’ be ochofiyirtn tegenseen F6}? l(1)lS “ khier nu~in geen omflanclig vernaalin hetllajlréne ty1<\};Ibeg1nt'tJelgoon1:enr; ~t geen ontient over deverfeheide gevoelensswegens den oorfprong- hunt. van W’: 95 Y bF8‘_“_""“"]‘J““Y gefchied, van,‘de Amber; wanpdaag 1s m1fi'ch1e_ngeene—i’tofl"t-,« mom53;:‘“aV°‘Pl?nf€n: dam‘ heiube left . methaare want’ over de natnurlcundigen her mmderyeens zyn.» ti —d1’ 5: (lie erirondgm z1t;“en-by rreegenag-‘ Iqaétys telt wel agnen verfcheide gevoelens daar‘ gwee er, zo t doenlyk 15. Het is een bl_oem'on— van op. De heedendaagfche, die meet moeitefchy-' l,*ie1':!1een',_teeder om op te:kweel;en' in fieykoude nen aangewem: te i__1ebben,.om den oorfprong daar‘ “D"."".v ‘ ' , ‘ ‘ I ‘ f ' ‘ van’, 1e Vongdelgken .~ge1oqven»dather een zamen-~ ,1; is gle, manner om de..fraaye ..4mmmmz'te - voegiel van. honing enwéfchis, dat door deflraalen. ‘ ' I 3 Van: omen , dan in de cope aarde;. sjes,. , die zoo vexfcheyde ge-»« 33 r AME. AME. vi“ dc zop ekookt word , waar aan ‘Le bloat ge- ne}; is , mm at me dear na in dezee vallende , daar ze gene nienwe volmaaktheit onrfangt, dporltoxm 01! ilrand geworpen word,‘ daar men are vrnd. _ Hoe ‘t ook zy, de Amber rnoetom goed te zy_n, heel zuiver , drqog , en van binnen met kleme ewarte Ilipjes geteekenr zyn, en een zoete aange- naame reuk hebben. Die vogt , week an morfig rs, rnoerrnen verwerpen. , Ze fpreit een veel fierker reuk als ze rot poejer geftarnptenrnet andere dro_ge- ryen vermengt , dan» wanneer 1.: in een klnmp 15. De Amber. verfierkt bet hert , de rnaag en herifenen. Dog redere mehfchen ,“als;gelerterde Perfoonen , en Vrouwen, kunnen ze niet verdragen; ze verwekt dampen , opllygingen en duizelingen aan deeze laatile. Nogt‘ans‘—’w'ord'ze in de rook-poejers voor de mannen gedaan, om hetzaadaante zetten. De Dafu of gewigt daar van is vaneen half grein tot vier grein toe., Men 'maakt ‘er pol; eattraflén, « finfiwre en wflznziert‘ af“ < u ' ‘ IT Pgzg/iii. ‘ Maakt devolgende drogeryen to’: een pqeier, ‘I well: gy daarna door een zift Inner ‘laten gaan V, te vveeten e/ene oncejtyflel .' .e:ne.orrce Florentynfehe 4‘;-is, een halve oncé;-S;-4laty1r;,,eene once lzenzom/», anderhnlf qncen ,S1¢'rm,4:cm' , .o.§'.walfclzot,‘en ‘een v1‘erdendeelAlop_t ,g9’_e_de Oofierfchedllxfmsr,‘ ‘die men‘ a‘_fzonder%ylr__ mget .do,e_n fmelten ixigediililleert kaneel-‘ water. ‘ nfgelyl; moetmen in diergelyk kanee'l-wa- ter een genoegzaam gewigt .van gem dragant doen -opI‘ofl'en , _en‘v,a‘n dit alles eenen deeg maken , dewel- kedgy ter weekipg en trekking moet-zetten; gelyk on er bet woord Mrgfm gelegr word , en als gy _ .»;1Vt'n6ei-g.r’z‘y."‘.~:‘ dardeclt , dat de deegklroog genoeg‘ is , bewaart 2:: tot .uw_ge_bruilg in ecne dons met katoenyaangevult, ven« ihcfind, <_lie__.we1geIlooten—, op dat degeur niet nitwaail fern‘: ; dankunt gy zetien jaaren ’goed houder_1_,' ~ ’Efl£’m:ie wait Amhr 22; Mufiur. ,—Neemt een vierdendeel loot mufcu:—;~ duet het‘za- men ineen glaaze flefch, daar een‘ pint ‘brandewyn in is. Wilt gy ze zo.[’r'exten is ,‘ ‘zet ie in de zon , of geduurende een¥'ma'ar'id of zes wee: ken irrpaarde mitt. . -1- ‘- AMEOS- of /Zmmei-zzdgzd. -Is een van de vier war-‘ me zaaden. _De befize Arnmei komt van Candia of Alexandrye. Dit koorntje is klein , byna rondlen kruidagtig (arqmatyk). Men moet de zuiverfie uitzoe- lten , die heel verfch is, den fierlrflen reuk heeft, en Wat bitter van fmaakis.‘ ‘ De plant die 'eruit voort lronit ,1 is taka tig. Her zaad is nisdryvende, en word oqk gebrnirt in darxn-krimpingen , en voor beten van Vcrgifre dierenw A M ET HIS T. Dit is een edelgelteente ,‘ hard 611 doorzigtig. Van dezelve zyn verfcheide zoorten.’ Znmmige zyn wit, andere rend; wederom andere Violet-kleur. Men vrnd ze in alle deelen jder we; \ AMI. AMM. ield. Na dc Smaragcl is het de belie der eclel5efieen- ten. Vierkantig gefleepen zynde l1eeft_de’ Am- zbifi de klear van Satyn, maat gefleepen ls dezelve als Fluweel. ‘ , , I De’ Ooilerfche Amzzbijbw Lyn de hardlte, enlrgr aars. Die van Carthage hebben de kleur van een iolet-bloem; die van Duitfchland van een drie- verwige Violet-bloein. Men, noemt ze 7.omw‘y’,- len Violet-Robynen‘, als ze Vnog ongefleepcn zyn. Daar zyn ook’ Ooiferiche Ame!/wfleii van een purg per-klent; andere, wit , gelylr een Diamant. De Indianenfi mbngjen ze‘ ‘under hunne .werken. Zy iyn zeer glanifig en hard, en laten zig wo_n‘derlyk_ fraai flypen. De minfie van waardy zyn die vanfr eiland Madagafcar. In Auvergne Worden ‘er col: gevonden , maar van weinig belang; Door he: llypen warden ze fraayer , enbygevolg kofielyker. Die van een fatyné offluweel-kleur zyn , worden ,v99r‘ debefie gefehat. . ‘_ . _ _ ‘ . A MIA N,T. ‘Is een dradige nfveerelagtige fieen ,‘ . die” in ‘t Pyrjeneifchéigebergte gevonden word. Men snaakfer dqek af ', _'t geen in ’t vuiir nie_t verteert. maar in tegendeel blank enzuiverdaarin word. Om dezen fieen te fpinhen , laat,men_ljen1koqken in ear; loog van Indigo.’ De Ouden bedienden zigdaar van om hunne clooden daarin te ,winden . dewelke zy' verbrandden ; em dus de_al‘cli"daar' van te.bevvar_ext; Zemmige Natuurlrnindigeniiebben hen} verkeerdelylg v_dor‘d'e Vedér-‘aluiri géndmen; ' _ , b _; ‘ TAMMONIAKL II de aéni ‘fin aeksrcn been van den zelfd’en’naam, van'welken_1§nen de vuiteing dens in den zorner affnyd, en het zap dat daar git komt, Word hard en verandert in eengorn , dat men Ammaniak noernt. Dus wordhet genaarn_r,om dat net byvden Tempel van Iupit‘er,‘Ammbon‘,ver1._arnek word.” ‘ , ’ " Plinius noemt den boon1"da’ar’_t uit'gehaalt,vvord—; htctopiuiri‘; rnaar Diofcbridesis van een antler gevoe- len , en gelooft dat dele gem niet van eenen boom komt , riiaar van eene itruilragtige plant, agafylir genaamt. .. v “ . ,\ . Om de belle ./Immnniak nit re kiezen ,_ meet men tOe7.ien dat ze zuiverAzyA, zonderuvermenging Nan eenige vuiligheit , gekprrelt als Wierogk, omrremr de _ reilk naar :aj£a'reum‘zwen1encle ,‘ bitter van fmaak, eh datze week worde als nien ze met de-yingers wryft , dat de koleurvan _b_uiten geel ,'._van,bmnen wit zy. Dezegorn aldusgeitelt word van Diofpm’. dz: thraufma gehetcn ; maat de, andere ,‘ die veto: '*n‘_1engt is, playrama. »,_.,, i , , . . . jDe amrmmiak is zoo ve_rvzeekende,, datze van bnirenppgelegt zynde gig hardigheden, en gezwellen, dc: gevvrigten doetverdwynen , de lrliereng, en krop- zwellen’, en milt-aiekte/geneeft , voor 31 mo ze in azyn opgeloil is. Z; trek: zoo Ilerk , dat ze de mi- ligheden nithaalt , lenvde zweerendoet ryp 'W0l‘dClJ' Inwendig gelpruikt is ze vzoo qpenende.,« dat ze de taaiile veritoppingen weclmeemt. Ook,dr,yft.ze de maanditonden en her water, zet ,het graveel en iteentjes af. (On-Le Schryver wil, dat ze dc Niet- /en Blaie-Keen breekt ; maar Hat is een oud gevoe- len,.door de~hedendaag~fche ondervinding genoeg- Z3318 ‘ AME); zaamy wederleit.) ‘In’ een gorgeliiirank ge.mVex;gt;V dole; z/ail: f_l{l1trmen’_%pk(l){Ixl1‘en ‘en uitwerpe . e um en 0 oo - un i en rnaken'et ' ze over re halen ,'. verfcheide hegerlyke genees inlfilff len af. ‘Glam; trekt’er een geelt en eene olie nit, wier uitwerkingen»wonderbaarlyl: zyn. Hy zegt, dat daze geeitvgroote kragten bezit, die nergens andersl van daan korncn ,"dan van ’t vlugge zbut,dat’erinis. IV_Iaa_r alzoohy met een zuur vermengt is‘, datzyne werlringfielet, jen zyne kragt verrnindert ,,‘wy{t fiy her middel aan’o1;1.“,~.,‘\‘ F ,‘_ lmn.‘g‘h“$t figgnge drngenrs he: meet byge: ANAA TE 0f’AT T OL:E is eenzoortvan Ioode vervv, are in OOfll'l'l:dieIlTg§vo[3den wp;d_ W‘n een Iqode bloezLn,_.die:‘groertep . 1!.fPs‘=r?§sUge:kbbiftj'é.s1 . rs-;1a~€.a;m.a- v 3 en met‘dunne‘v1iez'e'n‘ van“eén' geichéldén. "Debi: ' ‘ Ichakn hebbcn END 3551.7 _zyn als aan een gelymt aan een zoort van zenuwe, die haartot een fisunfsl 9r§tr.ekr.. .1: won Elf-Q9_fl:indien in klom_.— ggnllén J. _ Ar};/e‘,1/s_,o firflzaetf T:Z,e:‘g;9E1¥ 5. _z¢’ J ’Oédis,‘7,moef_e, igqxxilfi fie}‘kfi:i1il;énd‘e ’en‘ith‘e‘ 1‘ w1ra~“e" s “ ' M’ Fgruik §1?fpIrs{l>1;,sjéesLz“@e’m%t"'f?yn4é~ is ;V , 93¢“ a,§F?aI1fChet;pé :‘r~:u_izri.S‘dmnIka‘noem n’ W°IdbY_3= Elagelfcnen ;(mfg;g{gen§amt,.én is as vfxligi "“,“;I11,dl3anS,,9f ebben¢hour. , , , _ , I , ,' ;: De spspcrxtm, .TI=g‘m wpra by dé‘}P_k'>'§‘ti1gIiézen.Lén Hollatlders, l~!1_§ge_lyk ‘oek gnpgmum Jgenaamt ,';A;':i1’iy»,- _":‘3!19 Yrugt Van groone en, gedaante als."peper, N‘ ‘ RN-.‘ A£1iid€l’S8I‘i3I1aa,n1t:1lJal1:-o’1/Is; lleefl: twee rzqartem :frde>Wlt!€ ; '2 an J de zwmte ‘ Andaman-,, . _.. h"'\.-**'v W008» WiensEig':>llfcba;pen.~1De bladen m ‘zout gellooten gs-,3 nezen de beten yan SI-anwgsen, en onder heeée a “be gebraden genezen ‘zy —fiefgezw€_llen‘en ‘opvplynnge —'van ’E £on‘dament ; ool<"z_' ’n ze‘_tner zout gekneull ,‘ oitnemérlde ‘voor honde-la tenyenvoor 36100 CV5“ -genoemde ‘toevallen aan de‘nja_ars ; alsz¢.lfl,¢§II l<0‘0.1: blad »gew'onden ‘,-fen pnde‘: “'h{eexe;;afich'eo gebraden zyn ,"-dien‘_enz‘e' om V lle z‘we_er*en.l‘e"z1J4iV€F€,f1‘a!1i°t ‘Wat ‘honing-daa“r opgele ' ” .; " " ‘i}lfgeléookt,zyn ’ze“ medq ‘heel goed vo_or,den en aamboffliglieif ,, te meer om dat._ie delon veren, enflulmen doen lolfen; { \ _ A_ N E_1\‘/If O_N E. _,E,‘.e_n plant , die vanhare wor- tel af bladeren uitfchier , dc’wel~ke'by‘na\gel1'eel rond -zyn , dog -deeene breed en groo_t, dc‘ andere kleln; ‘zornmigefl zynr die;v'gelh is wit. De [wifte sazmannanégelyk; geteken ‘met vleefch-kleui‘. Dz-; Iaaiijieu ’v1eél§h;k1enr en b]ank._ De Gallipolplznachef, wit". De Ti4r,lz'o’f Byzuntyn Roze kleur. De Mar-_ 2411; ," welkers bla‘ele‘ren,_v_an e_en flroolrleur, zyn ge-f fireept met karmozyn , en heeft een klok van de zelfl. de kleur, ;\ den Mm/ills van Bretagne half wig , half ‘ karmozyn. 1Bch‘alven vele andere die genoemt‘ war-, den , ,de‘Sin‘t- A7}dré.‘,S. CI.zar;le:, 1W_mfte_d9_t_,AlPn:t ;‘ de P4fl‘e—'¢1l'be;rt‘,: enz. , Al dewelke, om'er’nu met- btee:de,r',lnv it byzonder over to {preken ,A, genoeg kung‘ nen gekent warden aan hare kleur-.en,gedaan;g, : ' '1(;pv_e.Eing‘alejrl41nemon:n.,l f ‘nejammm en.fAr emonen beminnen beide‘fd¢-.' zon; enivoornamently inden Winter. De w'or'tels.’ die daar aan‘ "gr‘oeijen , worden ‘op de volgende wyze geplant: Men zerzeln eenvette welbereide aatde’; die door een grof zl,ft'geflage_n'i,s, en doetonder de wortel een paar ylngers dik magereligte aaxde , die door een fyn zifr gehaalt is. Dekluiten die zig by, xegenagtig weer op he: Zaailand zetten , zyn de be- kwaamlte plaats voorhaar; men zet de wortels daar-‘ in ," zodanlg clat de 'o'ogc:n mar omhoog flaan , ‘en gnoetenjdan weder,b'edelf:r‘rV1e):1“t: Irfzlxlanden daar na te hebben. , gclyk reets te vorcn 5- : it-aaijer woi-den , doordieém ze itneclue volle aarde rneer aangetoont is. Y°%“‘)';;:1‘n§l2:,g’e:1a'n:!«:r‘z] ‘fie igxzmanenl en Ranonkels finder: kweking der Anemonen. d lk ‘t voor aandc jaax .. _ gmmrli :1? Sins: tgendghebben Ea bloemen De enkelde zyn van vveimg waarde , ten zy ze ilfvdgt herffi 'mit§ zy ze in goede verfche aarde ‘ten minfien bont zyn; want dan zyn 7.: heel fchoon I amen ’ d§°§:$e§'é°i§:§ng°mefi is’. an R dikwus ~\e"1§§‘a‘iZias”e1'n groot getal dubbelde , die allerhande dxjggdergee ylantenzgeveéliater narnelylt eriérgiit Iélsabl‘ 5:1‘;-. an door een zift aan. . . ‘ Dit edaan zynde - laatfi nw m n 1 d M1 mg.’ D“ 1y by WY" V3" Q5" Dmnk °f 2'39 3°‘ dc wygte’ en in dggpaten die gyifl E2: Iflgntgezjde brttukt. ofgikwils gekauvltwordendetoteentegen- gemaakt zult hebheu. Men plant ze in dubbelde ryen 31 t “gens 6 PER d1e“P“g“' Her P°ed"" "9 dc ‘ op dc WY” van een sdmkbmd , dric vmgm_dl.eP wortel 15 nitnemendevoor de‘hart-flauwrens. Deze plant is niet alleen Angalim , maar (in Vrankryk) ook heilige geefi wortel genaamt, we- gens dc wonderlyke eigenfchappen» die ze heeft te- ~ ~ - gens zeer kwade ziekterts en vet ifren , behalven dc Haedamgbm m Eigwfikappw 4" Ammomm fchoone reuk die ze van zig geeglt. Daar zyn drie Zy zyn alle zoodanig fcherp, dat het zap van hare molten Van Jflgelimi ITIHRY die; Van. dewclke W7 wortel in de neus gefnovcn , het hoofd zuivcrts en fpreken, is degrootfle, heefr-'bre‘ede‘lsladeren, rend- de wortel gekauwt wordende , doet kwylen , en Om gekorven CD 8611611361‘-‘ m’€E 35313 b13¢k’S’1'°EU‘-' zuivert de taaije vogten en fluimen. Ze is ook dien- k1¢“1‘- H31’? “am is ‘W95 0f ‘me "091 51508‘: 501611 Rig om fiinkende zweeren te zuiveren, cm, zie geribt, (als met gootenuitgelrolnz Deged'aante'van Dnmhump en andere Schryvers. De Ht. 1);; Rmm hare bloem is kroonachtig (umln Iam,.) gelykendc zegt ool; dat alle de Anemone» een fcherpe hoeda- na die van’ de Fenkool-; de bloemen zyn geel ,‘ het nigheit hebben , en zuiverende , aantrekkende en Z‘-lad 1'0nd 1 P1‘—\t.¢11 witachtig . ICHCTP V9“ fmafik; losmakende zyn. Gaienus fpteekfer aldus van : A116 H1331‘ aangenfiam V311 l'¢“k- D516 WOW’-1 enkelykin zoorten van Anemone hebben een fcherpe, afvcgen- den mond gehouden, bewaart ons voor dc’ kwade dc. aantrekkende,en losmakende kragt; hare wor- 111611! CD Pfiits‘ CB gegcten 7-Y11d”= s dryft 26 het Ver- tel dan gekauwtzynde, reinigt de herflenen van '1; gift door het water at‘, of door hetzweet; verteert overtollige vogt, ’tgeen haar zap, door deneusge- dc Wateragtige Vogtenr en flym ; £‘t’uit den hoefl, haalt , insgelyks doet; en ook de lidtelrenen op de Vflfdeelt 11¢ dik§¢W°Yd° milk def VYOIIWCKI 3 Ver- oogen verdunt. Daarenboven znivert de Anemone fierkt de ma’-lg ,’~VE1‘Vr0lYkt het her-t. herfieIt.deeet- ‘niet alleen alderhande oude en flinkende gezweeren , Ill“; 8311533 d3 53613 ‘ml d011€ hondefi y 611 ddod dc maae oak defchui-fdjgheiten krauWagie;cn opgeflaggn onkuisheit. Gekauwt zynde beneemt zeden flin- in de aarde, niet alleen in de opegrond , maar oak an potten, can of twee klompen in ieder. . zynde, verwektze de maandfionden aan de vrou- kenden adem. Zc komt ook in deTheriakcl en Or- _wcn, en doet de melk in ovetvloed voortkomen. vietaan; ze verwarmt en droogt op indentweedeh Matthialu: maakt gewag Van vyfderhande more ‘graad. Daar isnog eenvandere plant‘die“zeer -we} van Amhsonau , verfchillende in bladeren en bloc. naar‘ Angalica gelykt, dewclkemenimperiale noemt. men-, maar elkanderen gelyk in hoedanigheit , en en dezelve dengden heeft ; daarom kan men by ge- genezencle kxagr , om datze alleflerk en fcherp zyn, brek van de eene, de andere in hare plaats ne- en om die teden (zegt hy) zuiveren zede herffens, imen. ~ ' als men he: zap of poejer daar van door de neus op- Dacrenhoven is hare vvottel een‘ onfeilfifaar mid- haalt; en de wottel gekauwtzynde , trekt. de Wa- del tegens depelt en alle zoort van vergift, als men ‘ F 1. ' maa: 44 ANG' HANG. 1 tg was ‘ w‘, n b] V ,. _ _ . t'een ane ,1esa.- maateen kiein fiulue daar vandm :a£li'lt‘l‘I,'Le(::flV(,1ir1l1gOe1:ncl‘; e uitedéswortg’ mg’ m;d, groan an ‘mdeswinms m dc m°'g¢“§9“inm daarz in geuok- fmafzyn. Uit het midden net bladen ontltaat een hoog Wyn enyllozewarer hm] ’ da beyveili t zyn Rene van verfcheiden hoogte : dflgende in " “md km is 2 10° 1*‘! men dc: 1: C 64? lug: De ngel- fraaie bloemen , die uit vele bladen befiaan. Naafl W“ de bar-memng 3""; E v:1aw?)rt§s'vandit‘ki'11id aan de bloem volgt een langwerpig r_0ndc bafi a V01 mm‘ gebmkeu dc b a mm C r om dat zy dc piatte zaaden. De bloem. is verfcheiden van kleur, in ‘de {W5 van bun vleemiiz tgniteeefiden adem be- en zecr aangenaam voor 't gezigt. De reuk is zeer lgrtcgfi vcc>I;gtde;1v‘/eerrfixltitiirlig;an?er:l‘;agbevo,-derent De geurig , en eenigzins gelyk aan die van een kfuldf C -' . _ bladed van ._4wge1xm gefiooten I3:tb‘l):;;]ieé%l‘(1,;:2;Vyé2_ na§,7e[i!.mL De enkdde Angeli” great OP ft veldw. “m‘en- hgnmg ' en als em ‘ljlp 1% nag en de fieken en op heuvelen , in warme landen; maar de dub- nczeg? de :em}I\l“rt11iee:nzc:1 Epefietohooid van iemand bclde Worden met veel zorgvuldigheid inde hoven der ange . , S . 193“ die dc-koomhecft’ mkken mane dc hem dc‘ ge‘;};ge3f:Za;pen. De Angllier is een goed milzldd k°°“-5”“ 113' ' ~ . b rh 'd, duizeling en vallende zie re; 07" £7“"W4m’ W” ””<§‘I"“ :9 m“'ém' “or fltogenedoorttraalin , ’en wederfiaar dekmgt zy maak M g d zy is hanflerkend - . V , n woo: _ : Neemt een. loot Angzlzm, 7.§>(l>yIvt:te1xX{:Ia{x10el%x,ld::n Zagefzrgnhulpnfiadfi tegén hogfdpym Mengebxuflf‘ half loot Krgldmgds’ 1?; Etfierhgut ’a11esget’too: deenkelde Angeliereii. en onder. die dc. mode, 111 en roenen ILYS -5511 " ' ~ ' _ “ngin 95“ "'Y""'1': °“.' °P een km }i,i§"1iew fmgifzlii defll‘/gtfitlllgge. Bloem , en ‘t geheel gewas is goefi en van -savonds tot smorgenshe enh mam E. voor de fieeken van een Scmpioen ; zynde van die ken’ in can gh-Le K0” gedaan}; efliéneflfntieop gen kragt, datizelfshetloof van een Angelicr , V001‘ een dmmem’ en van daze Wage 3?! tdrieoncentoe Scorpioen geworpen , a11,ynekr‘agt_l‘i‘“€‘e 2 mt“ ‘G; {Ig dope: meet men’: na verloop nen van zyn inVrankryk, by voorbeeld 1n Pmau en e geene in w u u A d . , - - men an e Atwergne. _ _ _, V3“ ‘”°’°”‘wm"gf 3:1-262,‘? ogeffi f}Z,3,€o.mn’, twee 1-let afkookzel van rauweAnmnamuszweet-dry- ma”.met [wee 0 ,3 d§,‘,’ men D don de avond vend 5 xnaar men kan ze toebereiden tot pnrgeren ."f ‘me “umnflgor Dd‘ mm, ware dc ngod her an- en braken. De dnfi: van de Arzrimonie is van twaalf 15 dc bekwaa edty ‘em fngn rcnalker uure , mits tor dcrtig grein ; alzoo men moet letten op de flex):- gcfs ‘l’]f]rr‘:,_1f1‘1,:::.’heta|r]n§a1 afblyvendc A15 de quaal te of zwalmcid der genen , aan wien men zergeefg, ne . . . -. , , ~ ' . ' ' ~ drup- ' W“ °Ph°“d ’ k"m.men °Pk“mmm ‘Gt veemg ‘ . . Zui-verin nrm de /Iutimonie. pg]; roe, dog met meer dan telkens met twee ‘of Z dfifi d}l1.PP,€15 YFEFDS °P ‘C knmmen ’ bmnen demyd De rauwe Anrimmie is diegeene dewelkemen in Van V131’ C11 twlnilg uuren. A N lan wer i e klom en overbren r en diea] eens door . TIHEC T 1 CU M P O T ERIL Nedemf hérgviiug) gehaafiii Men zer §e’te fmelten in pot-, 47"3m0"i#"3 ‘Wee deck" ! VY17'°1V'‘‘“ Y2” ‘fig lee ’ ten of kroezen «,'enIaatze door een fchuim-level 100- falpeier , Witte “'Yflfi‘35“.r.‘.”m en‘ mdeflial -- if pen, en giet ze in andere potten over , om deaard- doet her fiof Yan’t V13 In “"3" ‘,“°‘?’3d°‘i‘i3e fvol’ agtige vuiligheid daar af to krygen. Daar na flaar V0836!-‘I (W de km“ imaa‘ V°°r ‘t W“ C cedoet -menrde potter: aan fiukken , en als‘r koud gewor- ZY 1 5“ W51 OP 5'3“ 7-CF‘ Rm‘ mu” daarvm an‘ den is,‘ kieit men! die de blinkenfle vezels\1eeft.., '31! d5 A4N577«"W'F 90k In, . enIrne1t,het3“535 ‘lv i en die zig ligt laar aan fiukken broken. De rauwe near her _daI1.11¢‘d.C1‘ i5 =' 7-°° ‘’~‘’“P‘- 5‘ Em)‘ ‘ape -V0 /lmimanie purgeert de paerden door zweet , en af- Vim “4W~¢fl.8<‘-mfinfidm V-EYn3€t’-n 5“ 5“. Peg?‘ gang 5 men geefr hen van een vierdendeel 1005., en dekt dekroes terflond toe : 315 hf;-9P “*1 d I“ can half loot tog; ' der dampen gedaan is , goon er al we 61‘ 10° “'3 , _ in, ans de eerflereis‘, cl} d_05'€. 10° "°”°13€“s’ tot Verfcéeide taebereidirzgm.wrm4l’Jmimanie. Bar al nw mengfel daar rnrs ; 1}°0ktHd.an..her vuur : . . . ~ , 3: hfifiig 33“ x C“ 315 ha W3‘ 3311 * V1°e1J°“v‘5 : 7*°° Berexde Antxmanie is die , dewellge door d_e Chi-, gist‘: uir in een yzcre l$Y0¢5 g. Vdgens dc 1‘““fl' miflcnbewerkt is. Zy hebben ze 111 verfcherde ge-. ls uw mgulu: dan nifit 8519‘i“411174=°“ 315 he.‘ b‘h°°"' daanrens , en onder verfcheide namen, veranderr . herfmelt en zuivert hem mCFf==\1P5t‘=1' 9“ WY‘.'fi°e“' als die van cram: memllorum , (dat is Safiraan der Anders knnt gy hem ten eerflen fchoofl kl'YB9n 2 meta1en,) Butymm boter, Flombloemen, I/:m'm_1 ais gy in plants van falpeter en wynfleen , yotafc gm , Rggulm koningsken , calxkallc, olmrgz ohe. neemt. ' . . . Sulphur auralum gulde zwavel, Bezoardxcum mxncralea Altleemr van dezen regulmfitwee 0nC_efl_y Engdfch ‘"1 Mgrcuriur «vim , en pal’!/is algarath. _ \ Vififflflfien-“A15 h€¥E5fm°1t€ni$2 81°‘ ¥“‘,,d°“ YR‘ Een Duitfche monnik , met name Bafilm: V43 16" ‘N065 05 V~)’7«€1 : fi3mP1h5‘d3“ t°FP°¢'J5“s d°°t lmtinur , die den fleender Wysgeeren zogt , be-_ ’~‘:f dtie H1331 7-00 V¢511¥1iV€‘e S*“P°1‘°‘.bY ’ hath‘: diende zjg van dit mineraal om de metalen re’ beter met lepels vol wedex ,op‘pl0fl"€fl »(f#lWW("') 11?“ t'e1eeren'fmeIten. Hy fmeer’er war ,voor de ver--,' d6 km“ 7 latéflde de dam?“ “3. °1k“~‘“W‘?‘P‘“.3 kens , die ‘er van gegeten hebbende hevig aufgon-, voor by 33311 , €11 8,€fm01f€§l_ZY11d¢ 3 133" he‘ ‘W3 gen endaar na veel vetter wierden. Waar door hy, nuren iang dus in de vloerjrng fiaan op een mang van gedlagteu wgerd , dz; zyne medebmede;-sop de." vunr . 0P ‘M he‘ “fie: W°de’ W‘ 6511 "£14/"5 W°’de’ zelve wys gereinigt zynde , re beter zouden varen. an al uwe arbeid Verlorefl Z)’; 113 V5-Y1°°P Van de" Maar men zegt dat die pmef heel kwalyk uitviel .' drie uuren {tort het uit in C611 marmeie VY7-31» 30°‘ en dat’ de Monniken a1 te maal nierven ; dafif V311 hct en ziet het afmet warm water , filtreert hgt I500‘ daan zonde her mineraal den naam van Anrimonium M35-P3Pi€1' a mfifikt bet P3Pi¢‘ d‘°°E 1 d°e'5 er “"5 in’: Latyn gekregen hebben , dewelke bereekenr , zoo veel Salpeterby 5 E“ W‘ h5”7“l’”’”"""‘ °f °m' tegenjtrydig regezt de Mmnilcen. En de Franfchen fchyg plofien als te VOTCII ! ht?‘ 855“ E)‘ ‘"35 “"5 m0“ nen dezelve berekenis al zoo klaar uit te drukken ,‘ herhalfin . dim W656? 3fZ°€t¢“ W53 Wat“ 0 dmgen met rezeggen , Amimoine. Wafer vanzy, herwas En be-Warfifl 3 55 d’’/" is Van _een hnlve f€r“P9l t°“ Bufiliu: Valmtirms die her geheim vond om defcha-I een hclc tot . C13! is. tot lwiflfilg B‘5‘_“- _ ' , delyke hoedanigheden van ditmineraal wech re ne- .1Izrgelyk:. Neemtlefiiefl EYE!“ V3“ d““”"/’,‘57""”’9 men , en flaande re houden, dat hereen uxtnernend {W-ifltiggfl‘-in ffil “"W"i“‘ 3 '3“ 3591955‘ C“ “‘ “.'°°P middel tegen allerhande kwalen was. Egret IS het van aardveil. (bcdera»tzm’fl"3‘) m 3636'”-“v “Ce” niet in een algemeen gebruik geraakt , dan drie- kragtig middfll tcgensde tefifing-1‘°°m r (“"535 dc hondertjaren daar na,nament1yk in de voorlede eeuw; lufiica genaamt.) Deze dafi: deelt men in_.rween , ‘en men "03 met V551 tegenfirfljbgling, Maar 11eden_ d'cenc des ochtens, de andere des avonds. .:En dus daags word her [315 cm jgagtig en byna a]gemeeu_ VOEl’;]’g1E\lI’¢1l'NfI8NIE f S _ H I een" berg middcl aangcmerkr. . o pug: g as. s~ e - . . floffe , zeer na bykomende dc natnur dermetallen ; _ _ 3“f’”4”” W” ’7’”’"’””_"' _ ‘ y: is hlingcnde, zwaar ,.zwgrtagtig ,4en; mcritreegen Dir is een van de Iterlrfic braak_-mrddelcnrn dig: AN T. . ANI1-_ 39 ‘neesktindc bckend , en hceft dezelve krachr als roe , en-’herha:a1!het"1elve;zao ]ang2’tot‘d’e'?lr6lcn zzyn o11e__r Hat is een ‘zuiverend middel , genezen- -niet meer in brand vliegeir ; maar op den’Szlpeter de de koorrzen en plexm: , als men‘ zes grein leggen blyven , zonder te Branden" Tr-geenibinnen by": aankomenwan de koorts geeft , he: zy ge- den tyd van vier uuren gefchied. . ' ; ‘ trokken , of her poeijer zelfs ; dog moet men Neemr dan dir véite zour,—1doet'h‘et-in warm wa- telkens lerten op den ouderdom en krachten ; zyn Ier , ‘r welk gy moer door een zuig—papiez "lazen zweet dryvend émmr wederflaat kragtelyk de bc- lopen, en door 'een‘linnen'doektefi"e ' . . I d’ ' ‘ /dorvenrherd der Zappen. doct fyn gefiote Amimmie , ter hC1ftIC]sVal"I]’t1;:(y;I‘;;: idcszouts ; doe: her fzarnen koken , in eenei wel ggezuiverde yzeresvpan ,’ en 1a’at al her water afroken, V Men [toot ze grof,,_ en doer ze by pozen in een 3,2,3 ?a»,:VV:fi{_"g?%:”£:'; égcctkfifggagfifzgut ‘;V°§§’}Y,’ gloerjende kroes ; met zoo veel Salperer , gedurig dc kgkn meet zemn en omnent WC 535 95’J,“£‘ roerende met een yzere flokje; daama gier men he: Wm. houdm van "d mt t d 55 “me” 1“ E uir. Als de kroes koud is , neexnr men datdaar on- ommemuda . ’ am. ya Y 3"“ e°'l'1y"’° “age der in is; is de kleur gee} , is’teenreken darzywelbe- eh“ fyn poejler en la; Inf"; .ez°dg° leek’ f‘°f‘“ .reid is. He: bovenfie is goet om te doen wareren , ketd me, Jam dat 0 Ev: denlmlk eff V; Pia]? 05 van twee tor vier greiningegeven, ofgetrokken zyn- is . ggflaau hem 2001;” n e (:1 d ,1 re cc -laar dc van vyf tot tien grain ; is goed vooor al1etuf- - lmmdezcloogaoor can zu,°ene rp e o_og Worden; fchenpozende koortzen , V ' jer van een nan aarden pot flan-er daI1lg;£’:tP 1:: ’ '.“ 5°“ R3110; eYmE‘hnomen . en een ha1fglaswyndaaropgedron- dc Pod}-er van d’e Amimmi‘ 0 d “Y” ‘Rd: 131029: ken , of war vlecfchnat ; en als men twee of dne ‘ Zoo mod 315 blue G P 6 gm“ V.“ e“ I maal heeft overgegeven , .weder war dun nat ge- in he: “one dc kjalk air V°°" lm“ dug ‘*3 k°k_9n drunken , om de braking te gemakkelykerte maken. rode klem. m-tghet 0v “:1 “fr '1z°° ‘"3 “I5 857 eemge Men moer -zig egter wachten van he: re geven , nekkem gm dm 0 if Y “:1 ""5 df" 7”‘./I‘ k“““ .aan de gene die bloedtgefpogen hebben , of aan groom {Hem re P at he 635 “ d°P°°’J°’ 5":“° zwakke menfchen , of die heel moeijelyk aan’:bra- mien af re via-gfimcen wgm ’ °m he‘ "3’r°he‘de ken Lyn te-krygen. De tyd om her re nemen, is en’ en “wk Van den “‘”""’°" . Ant’ 7;’ d ‘ -- ~ des ochtens nugteren , of zes unren na den eren , me1§f,”‘;,,,‘§,—je“,f“f,§fd‘§ 2356"’ d“m.a'dr°°gt hf" E5‘ Manier 3 om day’ Amimani: ie béreiden. of in ‘t aankomen van de koorts. He: is een a]ge- _ Dc ‘M meen middel voor alle verftoppingen , maag-euvel in tyd va;°;.:(‘;/:3 "file 13? Yemen 3'°:i"> ja t°td5mE en mild-ziekte , voor de vallende ziekte, beroerte, of “at ingenome? "f CL!’ mew”: Wk?” ' “'7”- duliigheid, pefi , k,inderpokken,‘en andere dierge- He: - d , ’ ° 0° m“ ‘'’”.‘‘’’'f '3“ "01,?!’- ‘1 k kk Z . . V is goe voor het voet-euvel , graveel , water- y c °ng°"“ en‘. °mm’5““ m.°"3°".*t “"3? 3°‘ zuchr, vallendeziekte pen alle zoorten va rk‘ ' lyke deelen vamkwrk, gevende twee grem van ieder. zen,’ en V00,-,1 dc d,_.}dmda’ag{che'-_‘ Men lzangom Dekwrk word toebereid, nemendetweemaalzoo vleef-chm: numgen mo dm 6 »dd 1_ W7}: veel fierk water en het rot kalk brandende. Alsde ingenomen mm; fiaarmmo ‘:1 n n1 "rm E ‘bee t oplofling gedaanis , giet men ‘er zoo veel zont w.a- dc, em, bryzmh , c_m§ “.Em“‘°“jz°“: ter als fierk water op , waar na men alles t’zamen _ ‘_ " V . in eene groote aardc niet verglaasde pot of_pan , - - ‘ A A ’ “ ‘ ' V ‘ ‘ ‘ ‘ ' -' 4'. d uitgiet , of liever in ’eene groote glaze vlcs ; zoo Bemdmg Wu,’ J9 zwemzrrywmk flmmomz‘ nktanes 9}’ 4° gmndt 315 gckmeld ? "3 V°‘1°°P ‘Neemr vier oncen rauwe Antimonis en rwnalf . . , ncen fyne Salpeter , we) gekriflallizeerr , vanher d€1‘§3€AWfi_f€!‘; ‘dag rs fie zegggnv, dar men tegens een I I . . ‘ - sedroosr heerr. bevochtisc “Eram’;{’2’?."J5,y§é°de°2i‘Lm‘?££‘f£e“22§Z3§T£?rd men It al roerende met rozen-water , en droogt ’t fyn Poe“-rm, . en dat‘.emfim blinkeudgmeer .n M dan wederom. De do/is daar van is als die van de ve . dan fiéot oak “Wen [31 em main tit Y‘ ‘Antimanie, tegens alderhandeziektensvoortkomem heeifyn Poeije, . mengt danpbe-we die ’ 9 Ce." de van venom: vogten ; als fchuifr , warerzucht , ccnen V9131 z°o"wd dat mes oveml Poem” 1" [erzwecringen en Venus-ziektcns. fchym V _ ’ « CV?“ Zwm‘ . _ Dir gedaanrz nde zet eenen fmeltkr ' ‘ AW???’ 5” 914193 W" dwfiimmait. koolvurrrte gloyeijen’, dekt hem met egfiexgeicifi , _ dier voegcn , dat gy her dekzel met de tang ligte- . N€emt_twee of-drie pond: geraffineerde Salpeter, lyk daaraf kunt ligten , en wederstoe-doen ;. zet .11- doet her In een groore kroes’, en zet ‘t op kolen , wen kroes zoo vafi, in dekolen , dathy zondervrecs 115! Vullilanglamer hand vergrootende ; en dar de van omver te raken , daariu kan blyven Itaan. trees een dekze] hebbe , dar men merdetang dgaraf A15 de kroes hoe! gloeijende is , neemt dan een . an nemen. Als de Salperergefmolten en vloerjend lepcl vol van uw poeijer, ‘omdekt den kroesmerde 15 s 11%? heideklel op . ;en g_oe1r'er een paar vinger- tang , goeit hetdaarin , en fluit den kroesmet der voiygeflam te houts koolen in , (zynde dievan wi1- haaft wedertoe, dewelke toe moet blyven, tordat , 8511 C1‘? be 8» ) doet dan he: dekzel terflon: gveder hy.gan1"ch gloejjende is. Ziet :0. AN '1‘ . v p 13“ ,gy_.§),q ,4“ ha podjergehulroodxs , welpt 2:, gm wed“ eeumlepell L01 rln ,_._alsdtc voren 3 en ‘ ’ ‘ gde] ins ey sg oerjen e zoo oet '35ud:’§,_c ':‘§:,dc'i,jc,Pde;-._ gervolgr a_ldus_tot’denlaarflen me , tot al'bet‘poe1_1e|' dan: 1.11 15- ms 3,: dan gedaan heht met nwe fiotledus re men oplojren , laat nwen kroes begravcn made ko- .1en , go: da: de kolen alle vergaan en verbrand zyn, en tout de (1956 nu elldanpeells 0m o 0111 R 0? den bodernvan denikroes te doen zakken; en om 16 (e ggmakkelykel‘ om re roer-en , dient men een y- zere Ralje re hebben , alseen leunerke fpngemaakt. Wanneerphet vnnr nit is , en de kroes nag heel beet is , doet dan was pompwatenkokcn , waann gy uvven kroes xnoetzerten , tor dat derllof gebeel opgelofi en tot een poeijer gewoxden is ; {tort .ze dan uir in het zelve vvater, en laat het nag w_atko- ,ken. A15 dit gedaan is , neemt .den kroes tut het water en laat hem droog Worden, om hem op een’ ‘ gnderen ryd weder re gebruiken. _ Om nuzuw poeijer dall‘ “it ‘fie k\'lv'E€!1 n 315 het 1“ ‘t heete Water gebeelopgeloll: is. moetgy eene heel fcbone pan hebben_, om bet water,dat _w:r van poe1- jer is , daar in regieren, en ten dlen emde xoenhet poeijer en ’t water met eenen llok in de pan daann gy ze eerfi gekookt bebt , gierberdanterltondr za- men .over in de andere ledige aarde pan ; en- blyfr ’gr war «van ‘t poeijer te rug in de eerlte span, , ge- bruikt het niet ; of zoo gy niets wiltverllezen , zoo bevvaart het pm in daarvan op een ander ryd to be- dienen, als gy het zelve poeijer weder maakr, om het dan.-Le herkoken. . . Vervolgens laat het witte water , dat gy due 0. vergegoren babe, in de rweede por wat rufien , en dos vier en rcwintig uuren geheel l’ul‘gel’taan bebben-‘ de , ‘gist het klaar water heel zachges /omburgende daaraf , wacbtende n zoo veel doenlyk voorlcbnd-‘ den en floten; en zoo dra gy ziet, datbet poeger made over _wilAvallen ,, zoo bond op met 1ntgie— ten. ~ . .. " ‘ ~ Dan moet men weder beet pompwater hebben , het zelve op het poeijer gieren , dat in deaarde pot gebleven is ,, dan met een boutje omroeren , en wcder 7.4. uuren laren fiil flaan‘ , daarna be: water zacbrjens afgieren , zoo als van ‘re voren gcfcbredt E. - Dir afwatfehen met water , moer dale of viermaal gefchieden , ‘a zelfs meet-malen ,. tot daz het laatfie daaraf lopen e water geen de minfie leelyke of {al- peteragtige fmaak meer bebbe. ‘ _ _ Alsdan giet het poeijer met her wennge water ,. dat ‘er nag op mogte than , (want tie: is onmogeg lyk het water zoo geheel daaraf te gieten-, d2.t'er niet het minke op zon blyven) op een grauw papier, uitgefpreid over een hordeken of roofiertjen , nag. tans eenen dnnnen linnen doek onder lrerpapierleg- gende , Op» dat het papier niet aan flukken berfie , en als her water gene: in ‘t papier en linnen getrok— ken is , ymoer gy ’t poejer doen dragen ,. zonder het van ’t papjer af re ncmen , op eenhoop afche, dewelkegry alvoorens door een ‘haire zifi: zult ge- flagen , en op eene plant Wat‘ plat gemaaktf,‘ en naar. ANY. dc grootre van '1 papicr gefchikt bebben. (Want dc» afch zal de vochtigheid van ‘t poeljer in papie; a1. lengskens inzuigen. . . _ _ . Na dat het poeijer dus bererd IS ,,.moer men ‘t, in eene aarde fchorel doen , en ’er goeden brandewyn opgieren , re weten dubbeld overgehaalde brande- vwyn, invoegendat by eenen vinger breed over her poeijer been fla. Dam: na 'moer men '_er vnur an- der doen , en met een [lolqe omroeren , zoo lang tot hetopboude rner branden , -vervolgenshet poei- . jet in dezelve fcbotel zachrjvens gedroogt op heete afch , etot dat ‘er geene de minlte vocbtlgheid meer ove- n z . . g-Dig is het ware Antimnium diapbmtimm of. zweetdryvende pocijer van Amimmie , dat is ,. zeer bekwaam om de zweetgatcn te openen , dc iuitwaafleming voorr rezetten , op de belle wyze ‘be:-eid. , Men kan ‘er allemorgen twintig of meet grein van nemen in wat wyn , of koffy, voor de water- ziekte of andere verouderde kwalen. Zelfsjn kwaat- aardige koorrzen ; om de uitdryving van‘t fenyn door de zweet—gaten te bevorderen , dewclke door dir heerlyk middel geopent warden. ' Maat zoo men in verkoudheitofanderefchielyke overvallen van buikluop, boofdpyn , en diergelylre. we] wil zweeren , neemt men het ’savondts naar bedde gaande ,» en drinkr'er war warmen wyn op. Tot vyf of zes grein , met zoo veel lcreefr-oogenv gemengt , mag men aan kleine kinderen in ge\'en_‘, zynde dus ecn heerlyk middel voor de .buil~:pyn en al to fierke afgang. ‘ . ‘ A N Y S. Is eene plant die Pzeer wel naar de Fenkool gelykr. Men qneektze in de tuinen. Han): zaad dat van een fcherpcfmaakis vverdryfr de win‘- den -, dryfr ‘her water , verwe Ade melk de_|'. minnen,” verzagt den huig,. en helpt de kokingvan. de maag. ' ' \’ “ ‘ ’ Any.-. Is eene planre met eene kroon ,_ die een holle fieel fchiet , rerhoogte van omrrenrdrie voet. Hare bladeren die een fletke reuk hebben , zyn diep gekorven , en gelylc aan die van pieterzelie. He; zaad, dat op de kleine witte bloeflem volgt, is ook heel klein , grys van kleur 1'n’t groen , en zoetvan; fmaak en reuk , dog met eene fcherplgheid ver- mengt. Men noemt dit -zaad gnmaen Ariyf: om ze» te onderfcheiden van een Izafiard zoort van Any: 3 dat ook een A7zy.r~kpx7ren: in beef: , en by de Fran-L- fchen Any: van Verdun , of Any: van de, i,(oni_n;- ginge genaamt word. " In de geneeskunfi gebmikt men. niet anders "dan het zaad dezer plante. De befie komr. van Maltbar of Spamjm , en is gryzerfien grooter darrdie ‘van Tburaim ham; ; daar ze in grooten overvloed‘gro_eir. Meg, meet dc dikfie ,. -zuiverfie , en vetfle nitl d?“ Deze is Irort getakt , en bogtig. Zyne bladeren ziekeneenige geneesmrddelen t_e geven, bu1tenurt- zyn geryk die van een Tamme Appdgoom , hoe; dfukkewk ‘b€VC1 9" 'i0€fi€mmmE Va“ 9?“ Gene‘?-5‘ wel kleiner ; de bloeflem is fchoon en roodagtig ,, heer. En her ware tc wen_fChen 9 flat In H°“'<‘_"d en aangenaam van reuk. Maar de vrucht is bitter, een diergelyk Reglement wrerd gemaakt , ten e1n- an met bekwaam om te mmggen, de aldaarnict een meenigte onervare Apotbekerswiercl p1,,,,,«z,_,, D-an boom groegmn de bofrcben an op V E!’-7-ién--49“ lick“ beloekm > 5“ Gmees-m‘dd°1€“' Bergen. Men beplant ’er laanen envtoegangen tot, ordonncren , W'¢““‘V3fl mm 4‘: df‘—€T1Yk¢ E_€‘7°1E5_“ een huis ofrfiadwnée ; ook langs de gragten , om. maar alteveel befpeurt. Daar zyn er dog n1et_we1~ fchaduwe an her vee te geyen_‘ Q nige onder . wier gehele wetenfchapbcfiaat mean; Eigmfchappan. De bloeifem der 'LvildeAppetbaam:7r dee}. baflaart-,W00l‘d€I1lV3fl 100 Eeflfiamt P0‘)?-5‘L3' verfchaft honing voor de byen. De Apply» dre-_~ ‘Y5 W "3933" 2 '5" 315 53135 “3 k°““5“ k1“PP.9“ 5: nen om verjuis in de maand van Oétoberre maker). . konnendc VOOHS tel’ D3“W€“‘°0d 59“ R9531?‘ V3“ En als men ze tot het einde van December bewaam, een ervaren Genees-beer lczen ,, of her zelye gereed km men 1;; aangename Appcldrnnkzvan maken.. ' ' maken. Hierby komt een Vwe1'nig.kenn1s van de drogeryen , die hen aan de vyzel flaande en Rampen» B¢y}}j,«y¢,,';gg qmn dz Tgmme’fl‘fl17e/bbgm; de metbet opvliegende fiof fchynt aangewaait te zyn. En nogtanszietuien ,,datookz.u]ke de onbefchaamt- Dezclve heeft doorgaans maar ecne Ram, weIke' herd hebben , om zig by de Univerfiteyten aante met dezelve dikte onder en boven opgroeit. Zyn melden, verzoekende; als G‘cnees—heeren gepromo- bait is dik , veelzints met mos bezet , wirof afcn-‘ Veert re Worden. “ grauw vvan buiten, maar geeLvan—binnen. ‘Devb_}n:' Om te Parys Afzorheker re Worden, moetiemand den zynmiddelmatig van gro<_1ttI='_» I0fld0m eemg-— Vicr jaren lang als leer-jongen in eenwinkelvan een zins gekartelt. De bloeffem 1s—wxt of roozenrood ; ervaren Apézheker hebben gefiaan , en vervolgens gelyk ook telkens vyf‘ blaadjes een X00516 vertoo- nog zes jaren als knecht of ApatI:akers—gezel ; en dus nen ;- zynde aangenaam van reuk. Op de bIoe{fem" meet by zig tien jaren lang in die kunit hebben ge- volgt een vleeffige vrugt , die men Appel noemt .- oeffent.‘ In Amfterdam in tegendee1’is' bet genoeg en waarvan veelderlei zoorten gevonden Worden , als iemand vier jaar by'een,meefier geweeft is ; alsd zoo ten opzigt van.de fmaak , alsvan groo'tte',' of’ wanneermen hem een meefierfiuk , beflaande-in gedaante. ‘ zekere compofitien, Iaat ma_ken , crm hem Meefler Plxmrr. Men plant’ Agapellmmen overal , daareerr in de kunft re verklaren. Te Parys wordiederderde goede grand is. Zy bloeijen in April en Mey. jaardoor drie oude _Genees-heeten“, in gezelfchap Eigerzfi/Mppen. De Appelm zyn gezond , enheb- der Hofdlieden-vande A;zazbzIzer:_, nevensden-Lr'cu- ben een openende kragt , als ze volkomenrypven tenant Gencraal derpolicie , en ’s Konings Prucu- overwintert zyn. Oak zyn ze een goed rniddelvoor. reur , een bepaalde-prys op de Geneesmiddelen ,; den brand , wanneer ze als een pleifler daarop ge- -zoo 211:: die in dc Apatbeker: winkels verkogt wor- legt worden. Apps!-Siroop is een hartfiekend mid» ivsn : gezeh En van deze taxatie word een Lyib del. = Gekookw fchors en fchillen, bladeren, bloemen , zaaden. en. ' ook zoo vele zoorten als ‘er voorname deelen zyn» V APP: M APP: AQU. 3-; Gelrookte Afielan zyn gezonder“ alsrauwc 9 ‘ 1; V . . ;Z:1e'I:.e‘vg(;:S)nder~],D die's gvintlers, adfi die vroeg,er°goe- sif1r:PPg:<::17:x2Er€r1€,e ‘Fe finals; dus den 'd”£m”"" ’ °°kz en. e on - Oflfype Appalm geg11uttiggete:'Erf2ggkk:n%<‘:\zr;);‘d1§ ze;p- fie 45 IE2: en fie)'1I<fle_4PI?eldrank word van dezbez-r pen In het ligbaam , under anderen ook galagtige , ne mgfche fcfntfiln.» J2 van zulke, dle wegcns hug; en voorts var-fcheide ziekten. Z)’ veroorzaken hui: AP eldm 12 gig ad fimkeloos zym Ma“ om den vering als van—een koorts. Maar rype appelm zynv 4 P; n 11:0 mm“ te hebben 9 behoort men dc beter om tetnutrigen, en maken een gezonder voed- zipe Znvo 1 amen In re mg“ ‘.”°’d""- D331‘ men Z61’;-‘Want omdat ze zoorauwnogfcherp nietzyn ergo cm Ya‘ omtrem S‘ Mlfihlch ‘als zynde.de makefl 16 den afgang gernakkelyker. De zuure 4;: ;gn,*.,e qgfegylagi amukt I 3] 15 he! . dat. 1.: in zomj, paler; veroorzaken ook kwadezappen , en zyn‘ za- {Vat aan am: at ryp ;w°rd°.“‘. . mentrekkend. En am he: met een woord te zeg- zoen ry zgn me appebm.’ die 1" he! sfimelde Sai- gen E, gnen moet dedappelm matig gebruiken , naar ' 4ppe£ira);zle’vane1t]eg:n:d]rlckx1t deizlfde aanlfionm om‘ maa at men uit e frnaak hare natuur en eigen- tor Paafchen b ‘ R anger ’ Q15‘ , ewaartworden, zynzebuitenflaat, fchappen leert kennen. - - ‘ Menkanzuurea elmnutti en w n om er lets goedg V“, ‘C make“ E“ die 31 WI verzwakt is i bet Van eengal ‘re g:got€ee;fidfema:%_ zyn écworden r zyn er even onbekwaam toe. VP door al te veel vogt. Maar de flflelm ; die den v’vin- verzamellltlfr? bed maken'van appddmnk :6 komen " ter door tot aan de zomer zyn bewaart, zyn welveel en Ram 1: zee;-In ezelve m cm I-onde home bak ’ nuttiger voor zieken ; maar zy moeten met meel , word orggetrokkccn maple" ' die door 3°“ Paffld m water mt gemaakt en gekneed ’ gedckt , mde “ppm” gedmm en. Onder bet maalen worden de{ in eenvoven of onder-heeten afch gebraden Worden. fiam t Z n °mgem‘.m’.,m“ "me Ook kan men ze alvoorens door den waaffem’ van of mleer Y1]. H mm gm er water on beer water enigzins temperen. Het is befi‘, on- of fla ;v']a;r}:1:laate dag men dc“ ‘fiifldfdflkvflerk middelyk na de maaltyd appelen te eeten. Men eet‘ Alspd *l el en. ze ook zomwylen met brood , om de maagtever-- ze In de 41>Pe‘€7‘ b5h°°T1)'k 5°_fi3mPt ZY11‘. Worden» flerken, voornamentlyk alsrnen den appetytvmoren, ha‘ H ;.Pe‘5 Eebflgt , Om er al her zap uit re” Rift,‘ oi‘ vleefch bezrwaarlyk kan verduwen , of C ' Xe verdflbcnede“ °P PEEREDRANK.» 00 a teveel ene en is om te-brak - ' .r, - , " delykv als men‘ dgn bugikloop heeft, bet fglrnegf cllzldt Ap p :1 (S P ETYT. 216 BET LU ST‘ ’ zy zonder bloed. Want als de apple» opde gemeI- ev H S‘ D" de wyze toegemaakt zyn , zal men bevinden dat A an C gge mrddelmang zamentrekkende zyn. ’ W new-V z“:1;s:::::g:°“v“e in kl:?xr]r;tfieue1nkg;>z?ngVranfche Renetten , firydt ze AQéifi{;l'é.I 5;; G1I:}L:SM1:11\ND.. ter 0p_ V _ _ . 11 em a my genaamr.’ ’ E W 3:: amt: t‘::;:::=.r"1k= we we zap ui_t re per en. ee t d b ' ‘ * ' -' - , “gen _namentyk ten up vi“ Pond mikflg; 1:3 h)étdllI¢:e:Wn<:t;n%7;II:_ wrtte. vleefeh-klenr, Vl0]CtrCD van vvrt» en bJauw= def, kooken X mt Cm-.er can fchalei van wordt §€1T1€fl§I¢1f- D331‘ 15 9°}! een gemeene won, on.’ Maa’r*om"e"r een aangenaameefmaakaan re g-¢ve,,'» “7 V"? 1“? _d¢r hfllf Wltte en half hemels blauwe: kan men ’ér ‘een’ cirroen in uitdrukken. 5Men g¢.' 5 zeal: a‘ange9aam“5“‘ 5 - ' .. brnikt zodanige fnh4l:‘i*-mm ujzpelim‘ , om met de- ‘ zelve allerlei wirte'confit1iren tedekken en te bee- waren.‘ ‘ ~ ‘ I be Are1ey._Q.»}tm§..’ _ * ‘ Men‘ zaait 1e 0 b ' X r APPEL-DRANK. Me k r ' - = T It P r°c!b=<1VA-N EB N K R:AaA~M-_ VRO U.W E. Zia» B A RE. N S~ V V N- DA’ ARBOR JUDfE.Dezeboom' bloeitinhetbegin der. Lente. De b}oefl'cm is van een violet—l;leur,‘trekkende naar den rooden‘, gelyk de Indiaanfche Safraan. Hy word door zyne takken voortgeplant , die ligtelyk weer invvortelen. Edog omhet zekerdertenemen, meet men de takkcn inkerven , onder de aardeieg- gen , en dlis doen wortel fchieten. . . ARBR~E:NAlN. Zie‘ DWERG-BOOMPIB; ARCANGON. Dit’ is’een zoort van zwart pelr, dar op de-g1=,ond.vanxcen dillilleer-ketel'blyft zixten , na. dat men door de difiiileer-kunft den Olie nit he: Terpentyn gerrokken heeft. .Men brengt dit p_ek,uitVranlr.ryk», ,inh_et byzonder nit Provence en Gaskonje; want inzommigeplaatzen van Marl'eil- le word lterk gediililleert ; gelyk ool<' onmenrl Bourdeaux , en elders. Maar men moer geenzins geloven , dat ze vanhet belle Terpentyn daar toe gebrniken , vwam: dan zouden ze-hetgedifiilleerde zoo goed koop niet konnen geven. De gedifi-illecrde geelten moeten zoo helderzyn , als water, maar van een flerken en onaangenamen reuk; voortsvan een afzetrende, ontloifende, door- fnydende ,. verdunnende en zenuw-‘verfierkende kragt. Men moet’erzig uitwendig van bedienen. ARCANUM DUPLICATUM. Of Var- dubbeld Geheim. . Ditmiddel als her geduurig aan in ft begin gebrnikt word, geneefi alle koortzen , zelfs die uit een-fchenrbuik ontflaan. Zoo gy het niet hebt , kunt gyuhet ligtelyk maken , op deze wyze: Neemt koperroot, laat— het ontbinden in water, en dan kleinithet door graauw papier. Naderhandgiet 'er.by druppelen op het fwatervvanvsalpctet , on- vlugtig gemaakt door hout-kool. Dan-krygtgy een’ firemzel , ’ dar gy in -eexrfmeltkroes moet doen finel- ten ; en daar mede—is~hez klaar; De maat of daji: daarvan is een fcrupgl. V ARG E MO N E , zekere bloem. Zie ANEMONE of KLAPPERROOS. ‘ AR GEMONE, zeker lrruidt. anders A-L GRIMONIE; zie ZILVERKRUIDT. ARI. ARM. § Zie ZILVERKRUIDT. VARGENTIL-L'A. A-RGENTINA‘. ARINDRA-T“O. Doze boom groeir op ver- fclieide plaat7.en van het eiland Madagafcar. Hex; hon‘: , als het verrot is , geeft een zeer aangenamc geur , zoo dra men he: op het vuur legt. Wan- neer eertyts de.V~ran1'chen yhnnne Colonien aldaar nog hadden , wierd ‘er veel van dir hout in»Vran'k- fylc‘ gebragr ;. en men lieeft alsroen by;de ondervina ding —ge1eerr , dat geenderlei Indiaanfch hout , het zy uit 006- of Weflindien‘, bekwamer is tot reukg werken, als de Arindra-re. . AR"1SARUM. Is eene plant ,. die groene puntige bladeren voortbrengt , ' hangende . aan lange flzeelen. T ulfchen beiden komt uitlteken een fironk, geteikent met roode vlakken ,r en dragende om hoog . een 'b1oem , van gedaan-te als een monnikskap. De vrucht daarvanzynroode be1.i'e'n. Haar worrel is‘ ointrenr zoo dik als een Olyf , maar veel. zunrder en fierker dan de Aronwortel of lealfsvoer. Haar bladen gelyken naar dit kruidt , . belialven , . dat ze Wat kleinder zyn. De dam is dun, bovenrop, wel-‘ ken een ldein graan zit, van eene kant open, wear- uit een rongetje bleek van- kleur voorvkomc. Zy groeit in Portugal , Andalonfie , op vhcuvels;, zan-1 dige plaatzen , en langs doorenheggens en groote wegen. —Zy bloeit in de maand November, December,‘ January en Febr. .en prikkelt merkelyk meet dan de- kalfsvoet. Als’er een pleilter van gemaakt en op do teelleden van eenig dier of menfch gelcgr word , bederft zy ze, en maakt ze onbruikbaar. Ook doe: ze de opvretende uveeren ophouden. Men maakl ’er insgelyks heerlyke zalf van , voor de filtelen van de oogen. , A R I ST 0 L O CI-IIA. Zie BAARWORTELJ A R I T H M E T ICA. Zie REKENKUNSTJ. ARMAND. Dit is een kunitwoord van her Ryfchool. Men verilaat ‘er door een zoort van kooks zel , of geneesmiddel voor een paard; dat men he: zelve in 't keelgat giet, om appetyt re verwekken , en fierkte te geven. Herword op denavolgende wy-j ze bereid : Men neemt een fchootel volgekrnimelt brood , en weikt bet in verjuis , of lay. gelarck van_ verjuis , mengt men her met een weinig zout , oi. wyn-a-Lyn en honing. Dus zet men he: een vieren-A‘ deel uur lang o ’t vuur ; vervolgens doe: men 'eI twee viercndeefloots geilzooten kaneel by , nevenl anderhaif douzain gefioote kruidnagelen , een ge-; rafpte noote mni'k‘aat , ,ende een halfpond brtune zuiker. ‘Men zet her een vierendeel uurso .6611 zagt vuur, en met: her geduurigmn. Dit g chiedt zynde , neemt men een bullepees, en laat dezelve vierof vyf nurcn lang in water weiken , CI! 7-6 dlli van het paard plat kauwen , of men flazt Z5 Z615 . met een hamer plat. Men legI:’er van het Armand gen [tukje , ter grootre van een noot o ; men 0-, pent den bek van het paard ; men houd etong vafl, en fleekt "er den bull: ees zoo diepini, als mogelyk is.’ Daarna laat men etong los, enlaat he: pay; I ARM. ARO. ART. een. oogenblilr tyds op de bullepees , en Armani kauwen. :D1t gedaanzynde trektmen debullepees re rug , en,doet’er wederom van hetzeIveArmami op. Dit gefehiedt vyf of zesvmaal , telkens na ver- loop van drie uuren. ‘ ARMENIUS LAPITS. Dns fioemrmen een zeker fieen , met groen gemengeld , maar zonder eenige:goud-ader. Deze zfieen , welke menronder dc Edelgefieenten telt , word jgevonden in Tirol.” I-lo,ngary.e., en Zevenbergen. Men zegt, dar hy een -v iekerepgenezende krag: rheeft. «. . ., RMO N. .-Dit is een eyderfiofie , of een 500“ V311 taft. en word te Lion , en inverfclieide ltallaanfche fieden gemaakt. Daar is ook een flegte, ' """i‘A"”"’ifi7‘ Ennaamt , het wellr te Avignon be- xeidr word , maar van minder waardy ‘Ls. Men brengt _ook_ Armazyn van _allerlei kleuren uit Oofi-Indie , in her byzonder un: Callombazard , over Bengale. Men meant , dar her zyne‘ benamingheeft van her Italiaaufch Arm: mo. De OM-indi c e Armazymn zyn min flerkz, en bygevolg van minder waardy , als die in Europa ge- maakt Worden. De kleuren , voornameutlyk kar- IDOZYD 51} ‘G95 a ZYI1 doorgaans valfch. Ook hen- be_n ze minder glans. Van deze Itolfen zyn,zom_ H1136 €fi'€D_. andere geflreept of met ruitjes , we. de_rorn andere gebloemt. Her fink is van zeven tot Viercntwinstig 611611 ling ; maar zeven en een zeItien- de 2 tot vyf en een zesde breed. 4 _ ARE} l_ZJ GVH CU N. Dus noemr men zeker dier 1" _V1TE'.l1ll€. In. alles ‘gelyk aan een Bever, behal. ven dat her'als' een inkhoorntje op de boomen fprmgt, en aldaar zyn voedzel zoekt. DeEnge1. fchen hebben met her bontwerk van dit dier veel 0]) ; en her zelve maakt een .groot gedeelte de; koopmanfchap mlfchen hen en de Wilden, die '01; dc grenzen hunner colonic gevonden worden, 1U{SE.N1C;UM; Zie no ’I‘_T-EKR'UI‘Dr. ARTE"M1.SlA-. Zje ,Byvo‘ET. ' ARTERIE‘, Zi_e SLAGADER. AR'I_"I§ OK. Zeker eetbaar dillelkruidt. Hi‘-t fchlici mt tam wortelen-bladcn vourt die ’een F‘f1““d.5_‘hVe1f. ‘.1-.05‘-tJ’«1ng' .. ‘breed en.:diep in’ge1'neden 7679:: ",l'4‘.|\. eeng-memeaIchvenvige»ofwi:sg:ige.1oem. 1.¥~h,=1?bF-IN1-.9g— punten inog daotnen. In 't middefi. Enhdfik biaden komt een dikke (lam uit, tot fix-“.G0.%t€ Vanfiwee v_aet ornnent, _die garibtr, fie kit} lagers van bmnem. Hy rchiet verfclzei- . .. 1.12afd1‘e 051? hnqgreen fcbobagtig enidoor. ¥ié&=1;I_0.@fd 1u:mal:en..z on is her , idaf men» doe}. 9”‘-“sr9‘-‘3 -4"1.M"”‘ 055 “PM 3405511! , -lenfitoebexeidt gcfiafhgm» '-H53 dmgfeen groote‘ l>_lOern4‘,«$'an a lrigeblo, "'19 "”“"°"" ”““”‘.°“ ¥**mstW1rr=r- igtv e“.a]°"1§J55 _l33»m:'ge_bUn‘den , die ‘haven uitgel .. s,...,..:.*‘:"‘*“:..°‘mun: serneaen ms firaanen in d fgw Y" ’» Rome“ °3..‘a“3ag'‘‘Ee . . ~ _ 6 plaats ,. alle. men eenwitte ‘lrnif oi‘. Wuert-4. Dc w9:g§1.us ~nnaa_e meg} lang}, Me“ 54511/<1€rf€l1feiili5i=§ Qifiiftiikm. mi zlvedérsei. V ART. . 1-if ‘~‘Z’0191§en._ Van ’t eerfle zoort hebbenwc fboven ‘de :de CA ryving gedaan : zHet tweede verfchilt alleenlyk “Win: dadt dc ‘Bladeren ‘voorzien zygn’ met Doc}- ‘ €11 . en at de fchobben van tlhoofr vi-y harder. en fiekelzeer zvn. Men lrweekt ze beidein demi- -nen. Do isht~e:fi.a . -. ,_ kensb€1iE%der.e C e 33 gem”! °" ‘“ -‘e1“‘°i‘3‘ ' p Deaggd der Artijibvékeu. 4 Zy nyn hartfierkende, zweet-verwekkende,—-Q2 Pen“-“dew hfiyflgellende ,. voedende, en bekvvaam om. bloed t_e reinigen. Devwortel daarvan in wyn gep, ookt en gedronken , IS onfeilbaar xegen dc magi. te vanwateren, tegen den [tank der Qxelenwndg een nnddelvoor dc Waterzuchtigen. ' 4 Vaartplaniiug derzelwer. De 1r:ij7:bakkm' planten zi voort van de‘ ~ . ' . —. , E- fpruitzelen , die ieder voet dogrgaans jaarlyksinuiio‘ iaoenzle; rondom de oude wortel voorrfchiet, en die- wgrdefi ze fierl:!genoeg,zyr_1 ,. wechgenomen Inoeten~ dc bcfln. lop at man op ieder plaats maar drie van Om e en t verlte van een Itaande, laat blyven. km] 2° ‘C P131-ltefl .. maakt men doorgaans ,kl'eine def en Va“ 55“ hflven V0?!» due voel: van elkan- 0 E51 . en vult ze met mitt mg een oude Zaai-bak, flp ieder bedt , clat goede vier voet breed , en “$33 55“ Padt van rurm een voer afgefcheiden ika et wezen , maakt men doorgaans aan ween- : twee lynregte men , en de kuilen. ‘verb Jen voet van den kant eens beds , en in 9: U; '-m_ ~ru1ts_gewyne. Men legt twee van die HTPWHZCIS In een lfechte lyn, en omtrent 9. tot IO. duim van den anderen. Alle drie Jaren mae- ,t‘?‘‘ 74.9 Vermeuwt ,. ten minflen van’ hunne Bladdn gntdaan warden met -her begin vanyden Winrm-,e,n,. an gedelrt met groven drogen Milt, gedurende do groote ‘koude,t0l:'op‘het einde vanMaart; Waarop men ze ontdekt , en de uitfpruitzels , zoo ze fie:-1;. genoeg zyn., afzet, ofanders‘daa1'm"eé drie wel(cn- ,°‘"x§9“ ‘mfifind Wagt; dan dicnt-ze Wel gbearbeid en 36 31}-re vvordenmetp het 'genejt‘zneerl'verrot is: {an die Min , waar ze; rneé 'gedek:‘Wa’rren. Men ‘bg- ‘Stet ze ma’ng'eens -oftweemaalm 'de Week, tor 9£ E19! #1946) van Mey-maand, wanneer de Aypelen. fbeginnenurtte-l<_omen, ‘en mi dienvtyd rhoeten ze. Wakk“ 1’°S°‘,°n W0f'dED . twee of driemaal ‘re: Week ,. den ganfchen Z_orncr door, voor ieder Ram. Omfrént een, halve kmik metwater, vooral in een .5‘°.“.d ".‘‘h‘?’ "P fn$E““¥ ‘"093 ‘iii?’ irDi.'~‘>'il? ’t ‘V0.0!- Jfw °§’1=*fltZYfl-,‘m05.=tEn in,d¢n v.z§1gende'n=Herfl't—~ gr“ Nfggtn » Z°°.¢~‘= We} ’”§E°‘f.€n zyns. ten. zo“o.z.e- ?-‘! mt ragen, pkomen er eferfi ;App.el,en:van,. in- d¢‘_Lente daarjna','7.0o"ze iierk gcnoeg ‘zyn om 's' 3/Vénrers-de konde uit te fiaan. ' De Jriifzlval-ken: e hen nret alieen voor de groote vorft en groote voehtigheit re vreezen , maar ‘oak; voor de Velt- mnizen , die '5 Winters haar wortelen opeten , alzcr _’§.e‘*dan.i_xr’de'Tuin§en niet iieters‘ vi_nden,. ‘fD.-rarom IS heuaadzaam , tuifchen twee‘ “men Argifi/mam. éenef1y'Beetedifl‘elen teeplanten , ten ‘einde de mai- zen ,y.6 ‘ART- p [zen deze hare wortelen zafter vindende, 15% 56V“ Ldaar aan houden. , dat. niet, .m_iR_- D3?!‘ W“ ‘me izoorten van, groeneof nnders wrttgiz {ht dc ’"°°E‘ ‘ tvdigflc zyn; Violette, Lavelker appel lets naar een _,Py:jamid:lyken!:"-T1 R0ode—.d1e matte en breede ap- vpelen ‘dragen. Maar de;Witte en de twee laatlte zoom-,n zyn de lekkertle. _ _ , ems de koud_e vulkolfnen voorby xs.1n_dem_“nd V3,, May’.-most‘ men die‘-Lotletr of Uitfpruitzels lanten , na ze van den VMoeder-Ram afigezet te - ebben,»met”'1.oo,Veelvandewortel als_’t wezen wkan,‘ bop’ dat ze re? gerrial1-Ierflt al Vrugt dragen. _ . ' Gy moet ze, naar dat bet Lanngoed rs .~V191' Of vyf voet van een planten. ~ Want [zoo het zand-aclr- itig _en mageris , moetenze digterfiaan. Is he: vet en zwaar , 'gelyk'dan de bladen veel grooter en de Vruchtveel dikker worden , en 'er‘_o0ktn{1€6r Lafzetfels van komeny, zoo‘ mostcn ze 00k ~V¢Id=r ‘yaneen ltaan. ’_ ._‘ v 1, . . . , ‘ ' Zy behoeven's winters niet anders bearbe4d,d-an zomwylen gewied re Worden, om hetgm 5“ °“‘ hruid te belerten. ‘ ’sWinters rnoet men ze dekken , om ze voor de vorfr te fchutten. Om dat‘ te doen, zyn er ver- ifcheide ‘middelen toe. Eenige, na dat zy alle plan- ‘_ten tot op een voet na by den grond afgefnedena ,,en,‘de refi van bladen zaamgebonden hebbfifl - Vgelyk men met ,d.e’Sichorie doet, om ze blank te maken, vergenoegen zig, van ’er aarde, 2:15 of C611 ,groote,‘molhoop was, op te brengen; $00 d“ Cid?- bladenlmaar pmtrent twee ‘vmgers urtkyken. Olm ede plant niet ten‘ helen re verlhlrken, en 16536" ‘H ‘_gx-oven mifiboven op,‘,waardoor ze voor dc kou- ,,de en ’t regen-water‘ gedekt zyn. * k Andere maken tunjchen iedct ‘tye grocjlcny en j_.wer‘pé‘n lde aarde am vanop de planten in de. ge- daante van een Ezels-rug , 0m"t water aan weers- kanten tedoen afwateren , en dekken ze op twice yingeren na , als boven. i_ ' Zommige leggen niet dan grate mrfihopen rond- jom iecler Ayrtifoha/2, enlaten ze evenwel den Win- , ‘ ‘ ”ter‘.zonde'r’.g 'ar,overbrengen. _Deze drie manic- ’ ' zeer,goed,_Cn_ hebb/en hare reden. " Men rrioetTze;niet'Tte'vroeg dekken,’,uit v}re7-t‘«_s .dat ze mogteri verrotten. Dog zoo gy er een me- nigte van hebt waar te nemen , draagt zorg,,_.dat,u niet eenige groote vorft overvalle. Zoo gyver In den "1—1erf[t‘vrngtvan_vv1lt hebben , moet gy_ niet @n_d€_KS ‘doenhdau. den fiamvztn deteerlte affnydent. dlfi 1“ ,'t Voor-jaar hebben vgedragen. Om I? b§16Ff¢11 : d“ ize geene afzetzels fchieten. ._Deze voetent of W91’- ftels zullen nietrnilfen, van in den Ijlerfif gofidfl CD ‘fchone kfoppente krygen, nuts dat gy ze we] be- arbeid, en an ’t noclig is, begiet. oc_>k.alle dc ult- fpruitzelen re: zyde .wech neemt , die anders bet ivoedzel aan de plant zouden ontttekken. V De Winter om zynde, ontdelct ‘men do gm’- ifcbakien niet fchielyk op eene rels, rnaar_langza- met hand , nit yrees . J that ‘de ,lso_uge_hen gs nagts . * ART. * A \ Ebederve ; wegens dc‘ teerheity die,ze« hebben; van in de aarde zoo 1-ang gedektzte zyn geweefl‘. Gy Lmoet ’er u driemaal om de‘vier‘dagen~toe zetten , .na dewelke gy ze wel beatbetdenen ontdekken moet, en ze ontdoen van vele kleine afzetzelen, latende maar drie van de belle aan ieder plant biv- ‘ven, .om weér vrugt te dragen. Om kaarden van uirtifchakkm te lrrygen, ‘moet .gy."er.de oud'e'.flal- ‘planten , die gyvwilt ultroeilefl , toe nemen. Wane ‘her is belt , alle vyf Jaren ee’n meow verband, van’ Arfifilinfr/mt te plantén‘, dewyl de ouden uitgedient en de aarde onvrngtbaar gemaakt ‘hebbende, -niet. dan kleineappelen,voortvbrengen; 5 ' ‘ ’ - ' AWanneer gy‘de eerfie vrugten 'geplukt hel-rt,‘ moot gy de planten tot op, een halven voet na laag - by den grond befnoeijen , en den (tam zoo kortals _g-y,ku_'nt,~_affnyden. De afzetz.els.zull'e'n .dan met ,groo1:e__kXagt uitfchieten, en wanneer ze drie voet :95. daar omtrenehoog zyn, bind ze: met groot firoo, zondet haar veel te dekken. Daarop .legt~'er gro-_ ven_mi(t rondom, omzc blank teidoen. w.o_r‘den. ‘ Gy- ltunt ze zoo laten leggen, totjer grootekou.‘ .de opkomt, dan pluktze at, en_fluttze in een kel- der, of andere plaatzen op, die vry zyn van de .voril. ‘ t ‘ ‘_ VI/Yerflfieide ztyzen om ‘de /Irtifcbakken £144; « . . .22 make». ,Artij'ohok7¢e}z me: can mare Paper,-j2u4:.' Neemt teére en malfche Artifcbalekm ,' fnyd ze in vierendeels, doet ‘er het haair en de kleine bladen af, fchilt het bovenfle, en laat ‘er niet aan dan de groote bladen ; en zoo dra gy’er een gefchilt hebt, -gooitze in verlch water, om voor te komen , dal ze nietzwart en bitter warden. 'En wanneer gy ze wilt opdilfchen , leg: ze op een" fchotel‘ of tafel-i bort, in-de gedaante van een Pyramide, en -be-, fpienkeltze met water. Op de rand van de fchotel ' legt wat peper en zout zamen ‘klein gefloten, Gebnk/is /Irtjfcbbéken. 1 _,Snydr g.-le gtoote Reelen van Artifibolrkvn in vie? iendeels , en nasze boven tot op het wit gepelt te ‘hebben. ‘maakt de fll.lkken‘0mfl‘Cnt— een duim ‘dilr. Doet ’er her haair af, ‘en befnoeit de punten van de bladen; dangooit die ltukken in ‘t water, to! ,dat gy ze wilt bakken. Neemt ze dan uit het wa- ' ter, beltrooit ze‘met meel, en fnerktze in heren .-reuzel of goede olie, .of,,.gebrade en? heel heete bo- ter,,_ zoo dat;,als gy ’er een ttuktin doe: ,het-groan yterfiont, opdroogt. Als ze genoeg gefnerkt, dog niet verbrandgzyn,‘ legtze droog, belt-rooit ze met Iyn zou;—,- doet ’er wat azyn op, .en wat veel pie-, terzeli'e, die middelmatig in een -braad -pannetje ,gefnerkt:is. « Hier-toe is ‘t nodig,dat-.de« pieterzelie heel blyvc,‘ wel gewaifchen endroog-zy. Dan werpt ze me: teenligte -.h_a,nd,‘ zonder drukken, in 't.pannetje, en haalt ze 'er aanflonts met een fchuim-lepel: uit, has .26 afdrunveir. st @599! E or 96 -£?’f‘kvI:lén— 3: . ART. ‘ ; Gefloofde /Irrtzfiboflm. Neemt de fleelen, van de Ldrtifchulekm; ontcloet- ze van ’t hair en van de bladen , fnydtze in flukken ofinvieren , van een rniddelmatige dikte ; maakt ze blank, dat is, men moet ze eerll wat op koken , en ze half gaar laten lrolten in zuiver water, met een weinig zont ,, keul of zarury en Wat prei. Daarop laat ze weér droog worden , en itoort ze dan in halfigefinolte borer , doet ‘er wat zout en kampernoelje by, zoo gy ze hebt. Laat ze wel fioven , en ten laatfien doet ’er war verjuis of azyn by, of een witte fans van eieren en azyn. Een weinig daarna fchept ze‘ op , en rafpt ’er wat nent PVC‘. , , v zlmlerr. - Neemt/dc Itaelen, doet ‘er ‘t hair‘ en de bladen en al wat green is, af. Gooit ze in ‘fchoon water, laat ze ‘er-een quartier uurs in weiken : CH Vmn- - dert zeeens of ztweemaal ‘van water. Zoo ze re hard zyn.,moet rnenze effentjeslaten opkoken met war zout; maat dan zullen ze Wat van haat fmaak verliezen. Daar op (tooft de Artifiboklzen in een aarde fchotel met lgoter, zout en een of twee krui- nagels; houd zetoegedekt, tot dat zy half gaar zyn. Dan doet ‘er een Weimg verjuis of azyn by, waarvoor zommige wyn nemen, en een weinig korfl: van gerafpt brood. En als ze gaar zyn, tafpt'er gvat neut by. Nag op een xmdere wyze. . ' Men weet , dat men de Artifc/mkltm, om ze klaar te maken, eetfl in water opkookr, en dan laat uitdruppen. het gar om hoog houdende. En wanneer ze een Weinig koud en handelbaar zyn, zonder zig te branden, doet men ze open , om ‘er It hair van binnen nit te halen. Daar op difcltt men ge op met een zaus van borer, azyn , zout en noot. _ Gekanfivte Artifibakfien. Schilt de ltoelen, en laat ’erhooi nag bladen aan. egt ze in verfch water; neemt ze ‘er een weinig _daar na uit , en laatze eons of meer opwellen, tot dat gy ’er ’t hooi gemakkelyk van kunt krygen ; '1: yvelk gefchied zynde, legr ze in een aarde pot, ‘en giet ‘er heel zout water over, ‘dat ’er‘drie. vingers 'boven moet flaan. Anderé nemen de helfte water en de helfte azyn. Doetger nog twee vingers hoog goede olie by,’ of gefmolten borer‘, die niet al re warm moet wezen. Stelt de potzoo in de kelder op een plank ,‘ en dekt-_ze met een dubbelt linne- doek. ,Als -gv van deze ttoelen wilt eten, moet gy- ze ’er met een llokje uit nemen, en niet met denvinper in ‘t pekel komen. Laat ze weiken van .'Sf\V0n stot ’s andeten morgens , om ‘er ’t zout fult te krygen.‘ En maakt :1.e'klaar~, als»fioelen,die reets gezouten zyn. - - . {Anders vmaniér; om de jioelm oqnydrtifabakéen te bewaren. Na dat gy_ ze nit her water hebt genomen, leg: ge ruifclren twee fervetten, om ze heel droog re. ART. ASC. ,7 maken ;; doerze dau in een ,po't,,'met zoo veel azyn of verjuis, dat her 'er. twee of drie vingeren boven op zwemt; dan doet ’er-war zout by, en '5 ende- rendaags wat olie,en zet ze dos in dekelder; Doc zulke ./1rtifl:hoIzlemhebbcn:byl1a geen fmaal‘:.,‘deviIyT' zy hem in ‘den azyn‘ verloren hebbenl ’ ‘ ‘ De Amfshnkken kunnen z_ig we] 14. dagen of rneer goedhouden, als ze Ill fchoon water met zout en boxer gekookt Worden , die 'er een dljim haven moet Raan. Men hoeft z'e inaar 5.of 6. rei- zen re laten opwellen , enze dusp in de borer be- waren. ' v ‘ 1 V , Men kan op dezelve wyze- konfyten en good houdende llelrcligeblanke Artifchakken, als col: de fpersjes. By voorbeeld: Laatde fpersjes half gaar koken; legt ze-in de lengte in eenig vaat-werlt, doet -’er borer by , die twee vingeren boven op -.dryve. Men kan ze col: rauw vyf of zes dagen laten leggen’, dat ze verwelken ; dan legtrmen ze , 31? b°V€fl , in‘ de lengte, dekt ze met pekel, olie oi borer, omze dos re bewaren. . -‘ » Men legt_ooI; op deze wyze Komkommers in”; twee of dne dagen na datze geplukt zyn. Men vkan er -een of twee neuten, eenige kruidnagels en wat hele peper Vbydoen. ‘ Maar het is zoo nootza. kelyk met ,‘ dat men olie boven ‘t ipelrel giete.‘ ' Ge/pipaffle -Kvaarcim 7/4'» 'x1g‘:z‘j‘cba&fi:n. ._ ~M_en Vmaakt ze klaar, met ze we! re pluizen,; en‘ . er mers flan dat goed IS an te laten. Daarop fnyd menze in fiukken ., en wanneer ze we] gewafchen en blank geworden zyn in zuiver water met zout, peper en eenrge llukjes fpek, haalt men ze ‘er uir ,‘ -om op rafel te zetten met een gebonde zaus van boter en meel ,zout'en azyn; ofmen neemt {cha- pe-nat , waarmeé men ze in een lroofifchoteltje legt, met gehakte kruiden en runder-merg; alles met zout en peper toe gemaakt. Als ze gaar zyn ,.doei ‘men ze op in een fchotel, engiet ’er een fcheutje azyn over. ‘ —* Jfndefr. Neemt heel witte floelen , {nydt ze in Ilnkken van een hand lengte of daar-omtrenr, ‘doet ‘er de binnenfle en buitenlle draden af , en wanneer gyze gewaifchen hebt., dan bind hear in kleine bosjes, en laat ze in een pot koken met water , zout, war kruim van brood‘-, en een klomp borer ; op dar ze re witter en beter van fmaak Worden. Wanneer ze regt gaar en uitgedrupt zyn , legt men ze door- gaans in een zaus van borer met wat zout, azyn en ,nenten. Men doet 'er'ool< wel war gerooite korlt «van brood, en zomwylen Wat-Milaanfehe kaas by, .en,zoo laat men ze opkokem ~ ~ AS Cl-I.‘ De Afih komt van hour , of andere brandbare flofie, die geheel en all’ door he: vuur verreert is. Men gebruiktgze in plants van miI’c. pom weiland, bouwland,/en tuinen re miflen. Men leg: ze aan den (tam van den vygen-boom, Zoo .’er nog geen loog van gemaakt is, ‘ en ze nog ner- gens anders toe is gebruikt , heel: ze een..wonder- ' I-I lyke ,3. . A-SP”: _ _ .1.yke kragt; En at-is her, dat ze rot’ leog reets ge- bruikr is, en dns de geefcen verloren heeft, zoo ze maar voor den regen word: gedekr, en van tydt tot tydr omgeroert, ml 1.: evenwel weder geiyk fls.be1ie1, W0,-deni; gelyk men zxetomtreixt de aar- de, waaruit door middel van loog de zaiperer ge- malt is , offcboon ze een doodt ligehaam fehynt te zyn, dat ze nogtans wederom een meuw zoutont-, mEt§PERSIE. Deze plant wort onder de Inces- kruiden gerekenr, kornt uitin de Lenre, en )5 by de hele wereld bekend. Zy beginthard te warden , . zoodra ’t 'h'oofr'aa’nvangt re qIithli1,<¢§Il- E:-_€fl V1Y“8 tuinder kan ze 00k in den Winter urtbroegen, door nieuwen paarde-mitt. _ _ . De Afferfies, ais ze geplant zyn , fchieten een Ram, die een dxkken en fpits-toelopenden krmn krygt , welke open gaar en een memgre talqes ~voort- brengr , met dunne biaden de venlrel, maar ker- ter. Uir deze komen kleine bloernges , en daar na. fonde kotlen als paarlen ,. die E6?“ groen.naderhanfl mod’ zyn , "en ‘t zaad H1 hebben. De wortel is fponsagrig, en vol hairen of vezels_, gelyk aan t nies-kruid. De 1~I_crg-A_ffer_{te; en die in t moeras -groeijen , verfchxllen met; yan dc geplante, Z7 vvailen in alle tuinen. Aaniewckingwan de Ajjaerfien ' Men zaait ze in ’t begin van de Lente, alsander mad; dat is, in cenige we1;bereide bedden, Wat dunnerjes,en om ze met aarde‘ re dekken ,egtm_en ze met een vork van yzer, Een Jaar daarna, in- dien ze fierk genoeg van fiengel zyn , dat‘me_t mif- fen kan, zoo de aarde goed en we1bere1dtis_, of ten miniren twee jaren daarna,,mpet men ze in t laatit van Mmm, en zelfs de ganfche maand van Agrit door, verpianten, en daar toe bedden ma- ken, van drie of vier voeten brefidu Len V311 deli anderen afgefcheiden. Wanneer-her maar gemene aarde is, zoo {pit men her bed ruim een voet diep, uit, en fmyt her geen ‘er van komr, in de paden. Maar is de aarde vet envochtig, zoois her beit de bedden niet uir ‘re graven , lmaar‘ ze in regendeel war hooger re laten, dan de paden zyn , want aite, -groote vochtigheit is haar doodelyk. De Afperfl£5.dlIS gezaait, maken wortei-kuiven ,, Iondom her oog, dat is, ter piaatze , daar de Ram. fraar uit re komen. Deze wortelsfpreiden zig tus- fchen, twee gronden , en om ze re verpianten , her zy op een hol of verheven bedt, ~graafr men de aarde Wei om. Zoo dezelve niet ai te good is, doe: men ’et war melt by. Vervolgens iegr men,a_., act 3. voeren van de jonge pianr nogawat mifi, en men zet ze rygs-wyzc net bovenuvp her beidde, zonder het. uirerfle van_de'worte1en‘ re korten, of zeer weinig. Indien her oogmerk is deze Afparfie: nit-te graven, wanneer ze flerk igenoeg zyn, zoo zermen die maar een voet van den anderen ; dog zoo ze zuiien blyven ftaan, ander halt voet van een, in ‘t verband ruirs-wyze. Dus geplaatir, over- dcm mcnihaarmet z._t_ot 3: duirnen aarde; enais -ASP’: ze in can maand ‘of.twee«nier uirfchieten, kan men ze weér itoiferen en opmaken , even eens ais rnen de andere gepianr heefr, alieen zorg dragende,ten opzichte van de nieuw geplante , om,ze nu en dan gedurende de groote bitte te begieten, en aitoos wel van onkruid te wieden, ook de aarde rohdorn met een trutfei geroert te houden. Of men reikent de ontbloote piaatzen met kleine flokjes, en wagt tot her volgende voorjaar ,om ze re fiofferen. Men. dekt alle jaren her ganfche bedde, met een weinig. aarde, die men uit her pad neemr , dewyi dat in bitede van re zinken allengskens hooger word. Om de twee jaren mefi men ze redelyk , en laat ze dc eerfie drie of vier jaren in ’t zaad fchieren , zonder haar te fnyden , tot dar men ziet , dat ze dik be- ginnen teworden , als Wanneer men do bedden , , zoo men wii , weder kan herichoeijen; of ze an- ders beginnen re fnyden , dat vyftien jaren kan du- ren, zonder haar te vemieuwen; want all: jaren fnydr men alle de fielen, waar van ieder flalp land verfcheide voortfchiet,a£., en qdatin Nowméer om- rrent Sin;-Mutts». , Men neemt bet zaad van de befle , om ze te zaaijen , zoo men wil op de voor- gemelde tydt. Om ze van her piant-bedde uit te xukken, bedient men zig van een yzere vork , de- wyl een fpade te gevaariv1(is,om dir werk re doen, ,_ want die zou de pianten iigtitunnen kwetzen , en . zelfs van haar worrel af flcken. _ ‘ Men moet niet verzuimen alle jaren in ’r einde van Man: of ’r begin van April, datis een weinig , ’cet dan de Afizerfie: naruuriyk uitfchieten , dc aarde ter- diepte van drie tot vier duimen , om tefpitren op ieder bedde, en zoodanig dat de fpade dc plan- ten niet kwetii; ’twe1lr dient om her onkmid re doen veriterven , en 'r bovenite van de aardc rui o£ zafr re maken, en bekwaam , cm in te zuigen dc ' voedzame regen van April, en den dauw van Mey- maand, waardoor _de Sta]-plant gevoed word, en . de Ajperjie: beret uitkomen. ,, De eigentlyke en gevaarlyke vyandenvder Affer- fie: zyn kleine vloojen, die zig aan de fleien h€Ch'- ten , en beletren vrucht te dragen of re groeijen , en voornamelyk in droge en zeer heete jaren ; wants- in andere jaren verneemt men die niet , _ en te en dit kwaad is als nog geen hnlpmidde} uirgevon n. Deugzl mxe.:'gen_/'cbaf van de afljzerfiex. Zy zyn zuiverende =en openende , en over zuix goed tegen de verliopping van de Lever en de Nie- ren. Ze maken den buik week en ios, zuiveren . de borir , bevorderen 't watermaken ; venn‘eerdc- ran her zaad , voornamelyk ais menze warm eet zmet borer. Zy geven her ligchaam een goede renk, ‘maar. maken her water Pcinkend ; en zoo men ze re veel eer , verwekken ze onvruchtbaarheid; ook zalfer de blaas van zwcren kunnen krygen. Dog genezen egter de Geelzngt en fiilien de pyn van de jichr. De worrel doer her zelve; maar her arzicd- - feidaar van gedronken, beiet her onrfangen. en voortteien. Her zaad bevordert mede her ware- ren , en doet den buikicop ophouden. Indien de hon- EST. honden van’: afziedfel drinkeni moerenze fier- Vfifl "fie Afflrflet zyn een lekkcr gewas, cn gezond - voor een ieder, vooral zoo ze dik ,murf, zoet en niet al re gaangekookr zyn. Ze doen den zieken hunger en fmaak krygen. De worrei op de randen gelcgt neemr de pyn wech, en maakt de lofl'e tan- den vafl. Het kookzel daarvan dikwils gedronken, - breekt den {teen , dryfr her graveelaf, en .gee_ft her aangezigt een gezonde verwe. ' Ge/faofde /Ijpewjier. Om ze te eeten , Iaat men dezelve in water ko- ken, verzygt, en beiixooir ze met war fynzour, waarna men die met de hoofden binnewaarts in een fchotel iegr, en opdifchr met een _faus van bo- ter , azyn, zont an neutemtmraar wel gebonden, of me; borer alieen, daar men een‘ Citroen inkan drukken. ‘ V V‘ dffierfie: cg: de wyze wan Heine Erwetm toe- bereidt. Snydt ze in kleine fiukken , laar ze in kokend vwarer blank koken , fioofr ze metboter in een Ichootel; daama doet ‘er war. melk en room by, gnaalgt ze frnakeiyk met zout, i peper en fyne krini- den; en zoo dra gy meent , dat her itoofzel gaar is, beiiaat tweeeiexdojers met‘ room, en doet her by de Afpzzjies; en zoo dra nwe zaus gebonden is‘, jgqnt gy ze onfcheppen. ‘- Men gebruikt do Afper/Ia: ook , om foeyen te fioifeeren, ’t zyyze vet zyn ofmager, Imgezgdte Ilfperfier. Neemr de kleinfien ,fnydtze klein , en befprengt 1;: met grof geitoore kruinageien en zour. Doerze III een geioodde aarde pot, dan een Iaag zour, dan een laag Afierpes, tor bbven aan. Deeerfle en 1aat- flelaag moet van zout wezen. Dan giet de pot vol goeden azyn , en doet hem dicht toe. Zoo gy ,’er eenige wilt uithalen, bedienr u van een ziive-2 'ren ofhouren , maar geen yzeren Jepel. _Draagt "oak zor , dat nw hand den azyn nier beroere. A S RAGALU S. Dir piant—gewas, by dc Nederlanders _.Wi _e Sifers genaamr, , maakt irieine talqes, nauwly en handhoog,en,kel,ho1,‘trek- «kende na den xooden , aan beide zyden bezet met V1_e1e k1e1_ne‘bloempjes, zynde kort en {pits , haai- IIE, eenigzms bitter, itaandede eene tegen over ‘de andere, of twee aan twee aan eene zynde, cin- dxgende met een enkel biad. De toppen zyn bezet met een menigte van bioefiem, geiyk die van peni- "“3'55D pur erverwig of wit, ldichlt op mailman- dfl’ EEPR ‘t. S de bio'efl'em volgen kleine bafien, langwerpig ron , roodagtig, en ‘vol’ zaadenyin dc gedaante van kieine nietrjes. De wortel is omtrent anderhalve voet lang , tenminiien een duim dik, hard. houtagtig, met een dikke bruine Schors, maar van binnen wit, en zoet van frnaak. Daze worrei verdeeit zxg om hoog in verfeheide takkcn, .men_ tweederiei Zoorren ,het;Manne,t1e en §r,etWyf- AVA. Ava. AVE. - ,2; drie of vicr riuimiang, hubbende tie‘ gedaanre; ale of zeéwortelen van verfeheide planten warcn. En -Worrol, en Zaad-floppen den buikioop, en zetten v11er,water af, aisfierween afkooirzei vanegea maakr word. Uitwendig zyn zy goed , om Won'- den te-zuiveren. . . " ASTRINGENS.‘ZieZAMEN’i’I{E1§5d i L KEND MIDDEL, “ »A s T R0 L 0 G13. ‘zie STERREWAAN, j - ASTRONOMIE. ‘Zie STERREKUNDE1 -ATIHANOR. Zie LUYE I-lENR~IK.‘, AT1}IPLEX.\ Zic MELDE. A‘ T T R A HE iv’ S, Zie UITTREKKEND .‘MIDDJE.L. i ', «. AVANTURINE. Dir is een roodagrige Steen, of trekkende naeden geelen, doorzaijd met gonde fiipjes , _zeer fraai -'en'aangenaam voor het gezigt. Men vmd ‘er twee zooxten van, een na. tuuzlyke , en een door kunir gemaakte. De na- tnnrlyke wordt op verfctieide plaatzen -van Vrank- _—ryi; gevonden, Men rnengt ‘er iets‘ van onder bet iiof, her well; up her Papier geflrooit wordl:,v on: hot; 1.6 s1,9=I.Ig1ir.:I’tcr«:n..¥ ‘ ' ‘ De. door kunit gemaakte is een izoorr van Glas- wording, of een mengzel van qkoopere Hamerflag .gern_aakt , gedu1_1rend_e' de {melting van ’t glas over ’r Vuur. Hy word A1/unmrin: genaamr, om dat ihy by Avontuur ‘of geval isronrdekt nit her kooper Vylzelfiof, dat by geval inhet gefmoiten glas ‘viei. Dieernet Brand-verwe fcbiideren , gebruiken de A- .-uanmrinz. Dezelvelaat zig gernakkeiyk polyiien-. .ma;ar is zeer bros, Men gebruikt ze tot a1ler1ei,frai- jigheden ,a1s Tabaks-doozen, Horologie-kafljes, enz . De natuurlyke Auantnrilge wordt by groote fluk- ken in Bohemen en Silezie gevoden. AU B OU R 5- Dir; i.5. een Boom. van, een Amid- delmarige hoogtc, gelylt de Anagyris, _rnaar;fii_nkr zoo nier. 1);-flamgis ~niet_zeer_dik,; her‘ h_ont"is hard, de takken vvyd nitgeiirekt ,‘ hebbende een :groen_e'Schor-s. De B1aden_ zitten drie aan drie za- men. Z«YlJd°, great.» fnits . hover: green, ondcr bleek-‘green en haarig , hangende aan een klein -fieeltje. De bloefl'em zit op een dunne pees,meer -dan een voet Iang, ook dun, rond , haairig, en trekkende na den wirten , gelykdie van brem. Na ‘het afvalien van de ‘bloeflem vglgr ‘er een bait, ;niet: ongelyk aan die van-Ertcn, vol Zaady, gelyk Linzen. , V j - V ii Deze‘Boom_groeit Qp heete, drooge en bet-gag. en ontloflen e 1ge- legt, zig bet’: bewaren : altoos bet is eenegowoon-, te by den Landman in gebruik. t V Qokzal men geenelioter verkoopen die in diet: zelventyd gernaakt is; in tegcndeel zal men ze in- ‘zouten , of fme1ten,, alzoo ze zich we! bond; de Kazen zal men van gelyks op de kaas-plank laten drogen. ‘ . . Hoewel bet Vee in dienv tyd begint vet gezet te hebben , en by gevolge war/goed koop word , fioort u daar niette .zeer aan; nfanr verkoopt ai wecb Wat gr miffen knnt; al her vette Vee is maar onnut ‘ 'goed voor ’t huis. V t t , Verkoopt mede d'eKa1veren die in flaat zyn ,om in deze Maand"geIlacbt te.worden; zy beginnen mat rezyn. ' ‘M ' L — ’_I‘rek alle vootdeel die. gy kunt , van bet Duif- buis;‘de Duiven zyn 'er in menigte in dezen tyd. _ Daar zyn al te veel Vmchten om in dezen tyd te verkoopen, daarom zuiien wy ze bier met op. 'teI1en; doet ii befi om Kooplieden aan relokken, ?en met hen over een te komen , mits uwen voor- ;xaad1te. rug boudende,om uvve Huisgenoten van ’t gemeenfle te onderhouden, en de Verkens re mg. ‘_fi'en -met de verdorvene of verrotte Vrugten. ; ‘ De Peer is eene lekkere en we] gewilde vrucbt; daarom moet gy zorg dragen, dat gyfer Geld van _maakr. . ‘ _ _ De'Pruimeninsgeiy1(s,,daar gy een goed gedeel,- te van moet drogen,, van de geene die in deze Maand ryp Worden.‘ ' -_ ‘ Gelyk deze Maandyveele Vrncbten voorrbrengt, Bus moet men zorg dragen , dat men 'er eenen goeden voorraad van in den Oven droge,‘op verfeheide manieren. Her vertier dat men daar van beeft , als de ‘Yaflen aankomt , is groot genoeg om de, zeive meme vergeten; voorai moet men bier op » toe leggen, ais de groote overvloed van vrughten fie gr0ente.goed koop gcmaakt hecft.. _A ‘ylieeren die in 00g/‘imaami ryp z.y;‘4.. ‘ . ,’ Wy behonden bier meefi dc Franfche Namen-Q .0111 _dat ze bier telande ook dus-genaamr wor- den, en meefi; vreemde Vrucbten zyn:) De ,Pe.e_r genaamd gm en pm‘: rou//éler, ' is been. Iyjk. Gm 111 Oogitmaand te eten. ylegt dan. een dekzel op glen kroes , en bedekt hem 3; Insgeiyks de Robina, (of makings eene zeer goe- de Vrucbt, die gezogt word,’ om in Augu{’tus--op- tedifcben. ’ De Orange wrm , ca alette, ook we! enaamt ” deep" fl‘-ianilof Muskus Peer? ’ we dg kfibh l_Je Oranje brutn: Orange Izrgme ,. antlers genaamt Paw dz Mmfimr, goed om in Auguflus en Sep. tember te eten. De Zoomer ban-Chrétien, anders.genaamd‘gm:.; ~ciulr.' De crapaudim, anders graauwe-peer ;.of Zone mer Ambrette; ' ‘ ‘ ‘ ‘ ». f‘_;'4:myn-Pe:r"of Tranchipamg fchoon .wat fieen-_‘ agtig, egter zeer goed. Dies van caillnr-rozar in Augufti en Septembl ‘ om in ogfimaand te nnttigen. De Peer vanmilam, Bmrisrrr, ofzoomer Berg‘ B31110?» goed in half Auguflus. _ Brutte hum» of Pape‘ peer ,»-~he>e;}yy1;_«__om op ta dlffchen. te ens den twmtigfien van Oogitmaand. » _Pan-: de nor :1’ Orlaanx , "een: goede Vruchb, mus men-ze war groen inzamelt, om te zappiger I6 W0|‘d_€n, en in Auguflus te veten. De witre Baum’ ’kan insgeiyks in Angufi gegeten Worden. , 4 , ' ‘ - . - fer wcinig van bebben, en zein Oogitmaand vet"- teeI_en.., . V - » , ; (V90rtS‘ kan-‘men tot de--Peerent dezer Ma_a‘i-id bYV0,€gen :~ De.>grauwe Zuiker-peer, Hippocras- P55‘ . .Franfcbe K'eizerin' , of St. Magdalene; de 3 .zoete Keizerin, Spaanfgbe Peer, Safi'raanPeer, of Gratiafa dz’ Nnpoli. De Gond‘ peer , Tafel peer, : ‘Bleed peer , Zuikerkandyrpeer , Konings peer, dub_bele Franfche Kaneel peer, of dubbele Kruid- kanjuvveei. Geld-peer van ]_3aarfen., Horentina. en. -de langbalzige Spun; peer, ‘ Wat‘ 4': Barzmzm inn‘: Oagflmaami doe» moet.‘ V 100 drarde Augnfius gekornen iss, plukt men 11et,Vlas,. Ijlennip, en maait bet Graan met all: m21Cht.gen_in de Landen daar Wijn wait , duet “men eenen voorraad van Vaatwerk op , flelt ze 1" _9Fd_€lf, en bond ze fchoon en kiaar, om’er den Wijn IIIVIC Jkunnen doen. Men bezigtigr defers, .05 531” v0,0k.»1etwes aan gebroken is; ‘als mede zync Kulpeng om te. zien of.ze den Kniper ook van noden hebben. , V Alie Bouwlieden geven in deze/Maand de den- de gedaante aan bun Land , en beginnen tegens bet..eindet 113 KOOTII uit tedorfcben , dat weder gezaait moer- wordcn. , , A.zARoLUs_; Zie M1‘sI§.ELBooM..f AZYN. Een gezegende Azyn voor zinking-" . agtigeiToevaii'en 5 'SIaap-ziekte , en-Moeder-kwaal. . Neemt Koper-rood (Vitrioo1 ) brand bet zagtjes iri een Smeit-kroes , total her vocht uitgewaaflemtis; met AZY. V tr, Raofegeer, wat hard van vleefcb, ecbtengoed A ZWWY fiflfgvflillvi paflelyk. daarom’ moet men- » 5; ‘ BAA. met gloeijen/dye Kolen . Ioodflfllgfiat 5}’ 513113“ 9°“ kwmgepuurs door an door gioenende word ;{loot dat Poejer dan en uft hat; neemt daarnn urtge- brandc koien van btllkell-I‘|O1lf.ZV, die oo_k _door een zifi; gedgmn, ‘die met her poejer van Vitrroof (dat men Colcotar noemt) gemengt, te Weten_V_an ell; twee Oncen. Gemcngt 1Y1}d.€ deet bet in gene ‘aardc féhotel die her vgur kan verdragen ,_zet die op eenen Wind~oven en brand hlerurt‘, m_1_ts gedrrrrg roerende me: even» were fi9kJeg ,w,01anstt.°t 6* g‘een'd'é'min(1e vonk vuur meer in voor den dag o t. , v . ~’ am h'etVitrioo‘l aldus bereid zgietfer zeer fierkenfizvn over; Bat 113$ fiaan t1'C1$1$'CE\_9 ‘ @335 V*varrne'piaats’o'f in de 'Zon‘, als ze leer beet __ChYI1t. geamm-.de_ vier. D,agen.. V1)_a-arna. laa: ‘er rim of nvaalf dru peis léiaar afloopsén in Wfitei 5'33‘ 305- ‘ maicijnof ijnruiti, datingegeveng ’»’.»°-'.‘ . , , « —: KR E N13-N 0 09-‘ 0; war wyze nae,» 'v1e’0j'>7”i’g“’"‘Z.."”4"’€l ?—"’5‘-”'95‘1o ' iekrimam oaor Vrbatwm in BMV€fiW00da*¢-’7’ V 7 war die gqorten ‘van K,a{ykf. ‘Neernt Venetiaanfche Terpentyn , en _bla_den , ~ vantzvyavel’, iedefieen half pond; duet W17- «voigens defrerpentyn ,1n,een dik glaze kemmetje, en doet ‘er de bioem van Zwavel boven op. Sluit lie; dus met ‘een linnen doek toe, en»zet het op heete , Afche , tot dar her eene in her‘ arrdere. is ingelyft; wanneer men drie droppelen daarvan .rn eenilepel vol Brandewyn doet iunemen. , .Een under Mialdela em. sew: Zwangere Vrouw ' ' gemakkalyk te. dam bearer). Neemt ‘rooae Ajuin , en hollen van Lelien ': kookt ze zamen in Olie van Olyven/, ende een weinig Wit1;_e‘ Wijn. A15 nu een Zwangerc Vrouw inhaar negende Mand aat, moat ze hare, Lends» men daarmede beflryken; zittcnde in een Badkuip, Dit zal de Verloffing’ zeer gemakkelyk maken. _ BA.AR—MOEDER Dit is het inwendig deel der Vrouwen;a1waar’de ontfankeniffegefcliied, ' endeihet Kind tot nan (Lyne Geboorte gevoed word. Deze Bum:-mopdar is ’v_e1e ongemakken 'ondetW0r- pen. Wy hebben op het Artykei van OP ST X- G I NG D ER LY F-M O E DER’ verfcheide middelen voor dezelve aangehaalt; en zulien hrer nog eenige anflere daarby voegen. Middel, wear de 0[2_/i‘_);g'ing der L){f3m0tder- De Opfiyging is een quaal der Vrollweny 611 zomwylen der jonge Dogtcren. Om dezelve vo_or te komeu , kan men zig van het navolgende M1d- dcl bedienen. . c e » , I. Ncemt tweemaal overgehaalcie Brandewyn,‘ tot zes oncen; Roo1.enwatcr,vieroncen; fyneZui- ltcr, drie oncen ; fyneKanee1, een once. De Ka- neel moat in kleine flulcjes wprden gefnedemen de "~?BAA.' ‘Zuiker gepnlverizeert. Vervolgens alias ondef ma!-f kander zynde gemengr, laat men her tvgaalf uuren rnan‘; Dir gednan aynde laat men her tweetot driemaai doorzygcn, bevvarende hetvvogt in een aiIvere'Sciraai_tje , of irnmers in een glas. Twee tot drie lepei vol hiervan genomen , zai, bet opfiy-_ gen der Lyfrnoeder beletten te _kpmen,. of geko-, men zynde doenpophouden. _ , , x ' II. Neenit Zaad van Kliifen, tot twee oncen, Kaneel eeneonce, _en drie korlén Mufcus. Puive- rizeert het met eikander; ‘zet her’ op vleefeh—nat, of wine Wyn , en geefé ‘er h'et..gewig-t van een vie- rendeel ioots an eerie , die de’ opitygrngder Lyfmoeder heeft; dog nietbuiten bet‘ toevah. ..'Middel tegen Ade Verzzyeering der Ljlfmacder.‘ Necmt vier hind vol Duizendbiad , een half pint A «wittc Wyn , en laat hetlluizendblad daarop vieren .,twinri'g u'uren itaan; difiilleert bet vervolgens, en . bevvaarthet mg: in eengiaze flefch , ‘en laat de Jydende Vrouw rag: dageniangfs morgens een lapel M21 daatvan nerneli. 1 ‘ , , ‘ \,Mid4el tzgeg de Et;-erbuilertder, Lyfmaeder - eg: Jlfmuelyke Roede. » 5 ~ Neemt kruirnelen van Wittebrood , Melk ,j doo-5 jer van een Ey, Opium‘, Zaifraan, Olieivan Man-. kop, van elks een weix1ig;-mengt hetwelaarnen. eh laat het tot op de he1ft- afliooken , . en iegt lie: -‘alseen Pap ‘op het zee’r.“ ' ‘ ‘ V A .- I/oar eén Wanorugt in’ de Lyfmoeder. I i -‘Deze Wanvrilgt is een vormeiooze klomp vleefch,‘ die in de Ljyfmoeder in piaats van een Kind groeit. Men ontdekt dezelve, om dat ze aig niet bevveegt, _geiyk het Kind doet. Men meet in zulk een gevql de Vrouw met verzagtende middelen koefieren; en met zulke , die een miskraam verweigkeny rnen moet haar doen niezen, cnde een vrouwe Zetpil geven. Ailes voigens ordonnantie van Geneesheer en Chirurgyn , die in gevai de voornoemde m1dde_-j Jen vrugtloos zyn, zyne werkruigen mpct gcbrul-, ken,’ or'n dien vleefchklomp af te halen. BAA RW.0RT-E L. ' Dit is ‘een Piantgewas; dat vele Itamrnen als ranken rnaakt , maar zwak en buigaaam , hoogmin of meer anderhalve voer ,- bezet by beurten met_ byna ronde, ligtgrocne en zagre Bladeren ‘, bitter van fmaak, groejende op korte iteelen , en ten deele aig om den fiam flmge-_ rende. De Bioeffem , groeijende onder de bladen, zyn’ onder als pypjes ,— maar boven breed: en open; voorts by wyze van tongetjes gekorven, pqrper- verwig, maar donker. Op de bioelfem volgt een vleesagtige, eyronde en groeno Vrugt ;' maar brum als ze ryp is. Deze vrugt is gemeenlyk in hareleng-, te in zcs vakjes vetdeelt, zynde vol piarte en kIei- ne Zaa_djes,— zwart en bet een up ‘t andere gep_ak_r. De _wortel is hobbelagtig. Dit Plantgewas grout in de Weiden, Qp Wynbergcn, Yelden, en‘ allerler yettc Grond. Daar, » BAA; . Daar zyn vier zoorten van Baarwortel; elk van’ dierheeft wederom zcs zoorten. De befchryving, die wy ‘er van gemaakt hebben ,. betreft de mule.- Baarwartsl , die wy onder de eerfle Zoort vooraan fielien. De Iiaarwartel word in 't Latyn , hoewe] eigenh lyk met een Griekfch Woort, ./1ri_/lolacbia genaamt, als bekwaam zynde, om de Nageboorte aftedry- ven. Ook noeyren ze net Malum term», om dat het naar een Appel zweemt. Men heeft van div: Plantgewas vier Zoorten , een ronde,., een Iange, gerankte, en kleine. De eerI’re,— genaamt Arifla- latbia rotunda, rnaakt vele, maar zwakke takken ,_. een voet hoog. De bladen zyn rond, flap, zonder fieel, en vait aan den flam. Do bloeflem is pub- Eerverwignnaar donker. Hetzaad is plat en klein, eflooten in langwerpige batten, en‘ in zes vakjes onderfcheiden. De wortelisrond, in de gedaante van een Aard-appel, van buiten bruin , van binnen eenigzins gee]; bitter en onaangenaam van fmaak. Men vind deze Baarwartel op Weiden, Veiden. vette en vogtige Landen. De tweede Zoort word genaamt Ariflolubia—lung4.. Deze rnaakt vele buige zame fiammen , omtrent anderhalve voet lang, kruipende langs de aarde. De bladen zyn ais zeifl'en,=. fpitz, en met korte fleeien aan den Ram vafl zite tende. De bioeifem is gelyk aan die‘ van de Ari. flalachia rotunda. De vrucht geiykt na kleine peeri- jes, behelzende kieine en platte zaadjes, zwart van kleur. De Wortelis iniengte en‘ dikte geiyk een arm van een Kind, van kleur en fmaak gelyk de ’.AnIlalacln'a.ramnda. Zy groeit in Velden, Wyn- gaarden, Graanen en Heggen. De derde Zoort word genaamt Ari/InIn:hia,C1emantiti: of Sammy‘. , ca. Deze maakt regte ranken , iterker dan de an- dere?zoorten;.,,omirerit twee voet hoog. De bla-,- . den zyn gelyk aandie van.k1i_mop, rirnpeiig , ban‘- gende aan twee lange fieeien, de bloeflem is ee- nigzins langaen bieek-gee]. Devvrucht is eenigzins grooter, a1s- ‘die van de andere zoorten; De .Bfll1f- woml, zynde eyrond/, .en verdcelt in zes vakjes, vol piatte Zaaden. De worrel is dun, vezeiagtig , en grijs. Dit Piantgewas groeit op het Veid,Wyn- ‘bcrgen , en in Boflbhen ,daar een warme grond is; —daar 7.yn verfcherde Zoorten van. De vierde zoort word genaamtdri/iolubia tmuis, anders Pi‘/iolocbia of Palyrhi/'on.. Deze maakt vele Ramrnen , dun, zwak, en tegen .de grond leggende.’ Bladen en bioetfem zyngeiylt met die van de andere zoorten, hoewe] vecl kleiner een bleeker. _ De Vrugr gelykt een‘ kleine peer, zappig, en vol Zaad. De Wor- vtelen zeer veezelagtig door een kleine tronk nan relkander gehegt, geel van kleur, fcherp en bitter :van fmaak, maar van een fierke en aangename reuk. Zy groeit op Wynbergen, in -«Bofichen , en . warme Plaatzen. Alle zoorten van Baar'worteI.heb- ban veel Olre en.Zout, ‘een middelmatige vogtig— herd. ende wernig aarde. Zy zyn wondheelend, zurverencl, goed voor_deop(tyging‘der—Lvfinoeder, voor de Kanker, _Sly'-m-verduwend . en deAambor. fiigheid genezend; ook zynzelweet-verwekkende, enafzettende. «De.twce eerfiezoorten gebruikt, n BAC. BAD-.' 6‘; men uitwendig. Maar dewortelen der twee laatg fie zoorten warden ingenomen. Men brengt de gedroogde Worteien nit Langue-‘ d_oc, en Provence. Onder dc Iange en ‘ronde vets krefl men de dikfle en zwaarfle, onlangs gedroogt . buiren gtys, van binnen geel, zynde zeer bitten- van fmaak. _ De kleine Wortel ‘time: we} doorvoed zyn, digs» inmalltander gevlogten, gelyk de wortel van Lwarr: Nreskmid,‘ verfch gedroogt, geelagtig van klenr, an we] niezend, bitter van fmaak. Deze is de be- fie van alle,aIs een ingredient vanDria1~:e1gebruikt,'.. “BAGILE. Dit Plantgewas maakt flamrnen van omrrent andeihalf voet hoog, vol takken, dik en: houtig, kfuipende doorgaans langs de aarde, rnaal-r zomwylen reg: op fiaande. De bladen zyn klein: en fmal, fierk, drie aan drive by elkander groeijen-_ dc. van reuk gelyk eppe; maar zilrig van fmaaki. D_e bloeifem groeit als Zonnefchermen , elk van vyf. wrtte bladen , van gedaante als Roozen. Op de bloeffem volgt bet zaad , twee aan twee, plat, van agteren geflreept, wit, en geurig_ van reuk, feherp van fmaak. De Wortei is iang, dik, hou. tig ,, getakt, en eenigzins wit. M_en zegt, dat, als men de fiarnmen in haren groer zynde infnydt, een melkagtig zap daaruitzy-I pelt, Jig flremmende tot roodagxige droppelen. Eigenfibappen. DitPlamgewas is van een openen-‘ de-kragr, een goed middel voor het.Gravee1, om. den Steen der Nieren en Blaas re vergruizen; en voorts om bet Water af te zetten , en dc Maand- fionden te bevorderen. Hetrbehelit, veel Zour, Olie en Vogt. ‘ « Plaans. De Ba:ila..groeit..in Siciiie arn» flrand‘, en Opeen fieenagtigegrond. _ v BA Men -heeft twederiei Baden; de na-' tuurlyke, en die door kunfl gemaakt zyn. De eer- jie beflaan nit niet anders dan uit Wyn of Bergma- teren , die van zig zelveergens inlopen , by de La- tynen Tbermne geheten. De andere Worden van. gemeen Water gemaakt, dat men met enige af7.et- tende, zuiverende, zamentrekkende middelenehz. heeft laten.koken.. De kunflige Baden zyn weder twederleizide eenen Worden in ‘t‘Griekfch Hypn- lmujia of'Lakam'lm, in .’t Latyn Sudatarizl -geheren,‘. . weike wy doorgaans Badfla-um noemen ; en de an- deren worden by de-.Latynen Btzlnu vof Lawmz genaamt, waarvan men gemeenlyk hoort fpreken, als men eenvoudig van een Badrfpreekt. Deze worden in drie. zoorten onderfcheiden ; ‘t eerfie hiet by de Latynen Caldurium, her tweede Frigidiv »rium , het derde Tepidarium, by ons Warm, ‘V1\'md en Luxw Badt. Detwee eerfie zyn fchadeiykz, als men ze zon-V der noodzaak en goeden raad gebruikt, dewyl be: r eene ai te warm, het anderealrte koud is. Maarx her-Iaatfle is her. zekerfle en minfi-gevaarlyk; want, . om dat her werkelyk verwarmt‘, zoo heipt her dc. ‘ rverduwing, kweekt de narumlyke hitre aun, en. bevordert de verdelingi der verteerde Spyzen , ale » hetvbehoort. Wat meerris, he: zniverr, niaakt dc Hurd fchoon, verzacht, ,dry;‘t.cn.zet air, tn open: . de : em) BAQ ‘BAG. BAI..i3AKL BAL. . . . ' ' E» If aanmalkaander» gelylraanadie van deienebodfn‘ dc l11E*§WJ¢5‘3 er! 10° ‘E’ E3“ b“;‘;.e€ui‘$§ "°c',’,°§§. Svitagxig en beneden ruig , bxneryan fmaiak‘. -De ‘I-‘V’-“T 6“ "°"‘°“ .“ ’ "cw cgxxmlvc an alias ver- bloeifem isgclyk die vanpeiiIvn1gten,~geel'van kli-Eur. mm“ M5 wevaulger wyw '6 if vo ten ‘’ door Afgévallen zyndc s ge1Ykt ze naar-een bafl of vhesy deck 5“ V“’dFY“ heme over? ‘$6 fimog, is’: opgeblalen alseen blaas, fchitterende; en doorgaans 6611 0Y|E¢V°'311B° d°°’w“flEmmgh’ er.‘ indel khe; roodagtig , beflaande uirtvvee fchillen , ‘in welkev dat mm her "o‘1)jr‘l?Pdro(;)gl1ein;‘.ac3l‘El°ué|{l cdoorvxaatfec het zaad in de gedaante van kleine niertjes bcfloten maakt her we g M? ‘k E arvan '1.eei' heilzaam is 5 1Yfld‘3 5”“ 55°} v 'm“”YP 3°w°’d°.“- ' by?“ m€fld- Du‘ ‘51‘e."g° m a . - van fmaak el kboonen of erten; De dne I 35583119 die me‘ d“"‘E‘Yk° k’°°m‘m ‘gekwek zwitnf h‘ F d’% yw nietmeei dan eene‘fla‘m' voo - -.. v ren eeticas . Ly" ’ of me: vermaeuhgd en fchurgardeiliaafoixi giecgiiilliet vierde jaargtakken maakt ,'*ende tot een yoornaamlte van de vereifchf d‘.’$I:>rr,\l1r is da; fie“ boom word, ‘ Heezaad woord in Oogfn’-naand my. '6! mg m5““1‘“S“€.‘d "“‘ ‘C 5 -‘C e ’ ,{ dc { - Plum. Het groeit in menigte in he: dal'van~A- WI“ V°°T3f dc“ bmk ‘n°°t.5,ew1vcI:t ;m; I , fit fiauja , en op het gebergte van Gualdo.‘ Her bioeie 7!-g°“‘iV‘?"°.mheb1ée"'dal$°§“-teafflgmen dégy-fiche, in de Meymaaand. Men weikt het zaag in rvafeh _a I 1.51113‘ 80‘ » . . _ ‘ h ‘ 1 ns in envextegron - aswan- (wanneer her tw.eederle1~.voordeeIrpebrfinfiiéigc een fifieiaiiéi aanfidniggsflaar. eVoorts queekemell fle- Wn 9 43 V‘"d‘YV‘”3 ‘M mmgilrge “H 1g ‘ ’ ‘ in el. k een ieben—0f taxis-boom. .'Zoo dxa d‘: d°°‘W““[T““‘i“5 der °vm°mge'v°gmn) en met :15“ boo gtyznelyk hoogte is gegroeir en men - . , V t n a e ‘ in ’t hegin , wegens derauwheid. Mme en d,-age 03:52:15? dat he: bekwamelyk kan verp"lant wor- gok isdhet ',3“,f“¢“§§§“§§jigv[$?§X: maar niet don , ma-aktr men’er heggingen van ,die op allcrlei lie en » CWY "- _ G " , - fhooren worden., ‘ ’ ‘ ’ voor die a1 te vogng zyn, walnlto-éuillcenfdican w}g.i:e§fi;aPPm. Hat mad meteenig veg: gemm d€3Y1< : V'°°.“‘~' z°°‘7‘° see of amyecnigen mafia- tigt , is een braakmidde1., ontfielt. de vogten , en Zeus Wot (he 3'1 te 103 Ywgdy’ 1 her bloedt dooi quelt hetlighaam. Maax omtrent de bee!-t€n‘fi€€ft‘h€t ;:):II11'a:|l(:n eiimifbeweging Word 36' die zelve uitwexking :16: , ‘V°‘3m.ament)yk'°I:l”e“t C ‘ ’ .» ‘ - t wor en'ex zeer ve Van'- brasr: en ‘€“1"‘““‘e“ "°°‘ "‘° ‘e ‘“”‘“y"’ “W . f1eBfC1§laaé1=)If7nE’N‘EKx{J D.-EIZE R. Druiwbaom. Ditiseen her d6’ Magic“ 33“‘afl‘ k1ei,,_boo,npje’, wiens bladen zyn gelyk die van een ‘Bad! tat ziaiwering mm’: Lxgbaam. ,vfierbo°m_, Zyxphout is zeet bros ; de bladen zyn A ~_ k h th at an duet-C, wit en groeijen alsrtroflenby malkandex , zoo als Neemt rivier-water maa to c e , _ p ‘ , It fld in mine modagtigebaflen; een goede hlandvol zoiit b¥l;t iléudat ggffltiliigfiglc z7ei1:7Be;nZ;te€en f gmemgtigy, en 20“ van ‘km “em” 5‘ Water Va" 6 ’ - b - ' kvb mam doet braken. Men noemt he: een tezieden: voons meI_1gt'6r 7-65 P0l1_dW1‘*€“h°m“8 _4"“.“"‘ ’. _ , . , ‘ » . . ends: ’ een yond km“ tgefiotfeilneevrlte:.I;lii?xf1eEii1i%fli- Iiiiiagimpiifiogoéwas groeitrin de boifchen r dkloeifi 1‘dxeni.a1uin , en 1'.es pm en 0 ' .‘ . M ’ en heeft rypc vi-ugfen in de maan van Men kan fer ook welriekende genren bY d°_°“- .Al' “‘ CY ’ , ’ . ' les wel onder een gemengt zynde ; baad er n in , Segtizggxglgfiw Dc V1/ugt heeft byna dezelve kxage ‘;fl]§VXll§§£‘Vno% I§1¥rc)d<%)u1~“mu:éveii' kunltwoord der met dc PiUiP‘3m°°“‘“- Blade: °“ ’:d:i‘n°".Euf.%ete7 ’ o _ - _ . ‘ d tt ‘enemegeruiz. Ichflkunde 5°! Chm" ’ my men gel-muktvan vet‘ mi3’AdIoIg4 g.°ni1)e‘::s Tiiegeinjt gienlte Con(tant,inoPc>len‘ -fcheide k°°.kmgen ’ amekkmgen cu dmgelyk? wt?‘ den Ambaifadeur , van Venetie by do Porte refi- .kingen.', die men Qrntrent Itotfen doet, dieh Er ‘derénde. Behalvm dc fiaammken ’ _ welke daze kwaam myn om een-mange wannte te onder 0?; Minifierwflrneemt ’ 1.5 hy. oak eeme Conm ad“ ‘den"v Dus zeg“?1en‘een3’afi ,7 Ma" als men dc ko ’ Venetiaanfche natiein die’ hoofdfiad Vin he‘ Tmkfch ‘dam dc mm” ‘s -om mtgetmkken qe Worden ’ SP eliied - en onder hem am alle de andere Vene- d°'“°h§ ‘“ ’ °“ 3: he‘ ‘}“;‘-;":;‘2“§wi‘I§§' vI€;;e‘l- tgiaanfc}ie?Confu1s in de Levant , die eigemiyk als land: at men oo een 2 ex a - — ‘ . _ mark: woxdem : als-me.“ of and ‘$353; ““§§a"§:‘:::2::3 ."*:*1::am of lang W; bruikt. ..M4rmas-.badr of waéerflroagé gnegndaearpm daar een minder eeni-ge byzondere made“ in 7_,‘m-t_« in Warm WW5’ 15*» Wa“ °° . . V . ’ d ter roottevantweefche-_ ‘J>¢fl°¥€N~s WW“ ‘V°’d°“: Me“ .he°ft °".kcmdamP- Geigrimloyi‘ o:1?:\xi1' 7oenit0i-rent: ’Mgen 1aat‘er zomwylen floof, fBalr;:ur:'vapara¢0rI1:m , iiie EEd:IvlV1§lid$eV;llaIeI;1l; gm lay“ Edge mnelykheid by ten kujpgf maken , tc geet en us genoem we 5 - 2 ‘ V h 1 tnen toe nodig heefr. g1”°"dv;“net;rm'g° flifietdairrfi Wm“ '“““kt a dies fig? i:]AA(1)1e.P-ezsi: longer LAURIER. Dilt _~door en‘waa em van ee w_ _. ‘ . di, BACCE LAUR. 55:: 5'°°t°. ‘"3 ". ‘ - t nd xhalve voet hoog i »_Y€SV_n llitezldmdiemvaiiti i)i:‘ldte:? hoelnzggndgryIriiegglykhifibgntge ;]:i:ll ‘ BATS. De t-Weed: zoorr is een wit vogt , harfiagtig an welriekend. Deze zypeltuit den [lam , en dikketak. ken van dien zelven boom , zynde met een mes ingekorven. Men noemr zewim Balzem-zmnP£r14. Deze Zoort zvveemt zeer naaropabalfamupr, ofop- . regte wim Buligm. De derde zoort is Iymagtig , van dikheid gelyk Tcrpenryn , van klenr donkerbruin , maar aange- naam van reuk. Men lrookr de bladen en takken van dien boom een tydlang in water ,- en men laat her afgekookte koud Worden , ials wanneer de Balzem boven dryft , en men ze daaraf fchept , om in flef- fchen te bewaren. Dir zoort is het gemeenlle in de Apothekers winkels. De fmaalcis eenigzins fcherp. Deugd mm :19 Balfém wan Peru. ‘ De drie gemelde zoorten van Balzem zyn goed . tot verfierking der Zenuwen en herifenen , her: en maag ; zydienen om de verrotting te beletten , te zuiveren , en de wonden re genezen ; voorts om de, koude vogten te ontloifen , ende een doormaa- ling te malten. Ook zy‘-n ze een middel voor de fcheurbuik. Als ze ingenomen Worden. is de dafis , van een tot zes druppelen. Tot her inwendige ge- bruik neemt men by gebrek van deze Balzem , olie van barnfleen ; gelyk voor-fhet uitwendig gebruik olie van Hy_1zaric}4m., of Terpentyn. De Indianen , na dat ze de donkerbruineBalz:em— uit de takken van den gemelden boom gehaalt heb.‘. ben , laten ze het afkookzel uitwaaifernen , tot he: de dikte van een extraétheefr; waar onder-ze eent weinig gom mengen , en ’er een deeg, van maken ,\ die ze tot kleine balletjes vormen ; welke donker¥ bruin en welriekend blyven, voornamentlyk als ze‘ aanfionts met een weinig Bulz.em—rondombefl1'el(en worden. Wy ontfangen kleineBa1letjesinn1enigte over Spanje en Portugal. ‘ ' . ‘Door km/i taeéereizie Balzemaf ‘ Dezeis een Compofitie , dienende tot seen Ge-‘ nees-middel , of om op wonden te leggen , oforng dong den iiefielykeir reuk te verkwikkern. Uimemende Balz em. Neemt Alzem , drle hand vol ; Byvoet ; Wyna, ruit; rosmaryn; Saley, blad en bloeifem , van elks twee hand vol; Lauwerier-graanen , naar maate; van den Balzem , dien gy maken wilt. Maar daar, word meer Alzem en wynruit vereifcht, als van de, andere Kruiden. Laat hetvmet elkander ltooken in een ketel met genoegzame olie van nooten. Deze Kruidven-genoeg gekooktzynde, hetwelk blykt, als .2: zwartzyn , moetgy ze uitden ketel halen; en den olie zagtkens -, zoo klaar alslrnogelyk , afgieten. Drukt dan dc Kruiden in een-linnen dock nit ; ja perfl ze, nit , om-’er alle. kragt uit te halen. Voegt deze by den klaaren olie. Mengt’er onder, naar proportic vande quantiteir , een pond teer , een half pond rnaagdewafch ,., die yerfch uit_de.byekorfllWafch en Parlrement toegellopt,’ en dagelyks met her begru- tor-het einde der Hondsdagen een uur na den op- gang der Zon, tot een uur voor den ondergang in de Zon gezet. Nooit moet do flefch by vogtig_ Weér in~de lngl: gezet worden: maarvmen bewaart ze alsdaoin een drooge plaats. Ook zet men ze uit de lugr, zoo dra men ziet, dat dezelve betrekt. Na de Hands- dagen deer men deze Balzem in een ander glas,of in verfcheide kleine; dog de Drocflbm moet niet gcroerb vvorden.“ . ~ ' 'BAL. He: gebruik wt: deze Balsam: Zoo de Wonde, door Vuur of Zwaard toegebragt,‘ diep is, moet men dezelve met een Veér in den Balzem geltekcn bcltrijken , voorrs van plukzel een Wiek maken, om op de Wonde te leggen, voor- al er vmenze vafi bind. ' Zoo de Wonde met een Been-breuk gepaart is; moet men ze maar voorzigtig fiooven , zoo van binnen, als van buiten; en ze verbinden, als voo- ren , wanneer de verrotre Beenderen daar van zelfs zullen uitvallen. Een voor-Iseeldheefr men gezien voor Verona in Itulie aan een Vranfch Ruiter, die boven aan zyne dye gequetll-, en gene afzetting doenlyk zynde, men hetmet deze Balzem waagde. De fplinters van het gequetfle Been,hem door den Snaphan ‘veroorzaakr , vielen’er uit, en de gene-I zingx volgde binnen veertien dagen. lngeval de Slag het Vleefch quetlt, moet men een infnijding maken, en met-den Balazem, gelyl; boven gemeld , bellr,yken., enz. Zoo het Vuur eenig Vleefch verbrand heeft, be-' flrykt men het bezeerde deel rnet dezenalzem van binnen en van‘ buiten, Men zal ondervinden, dat het Vleefch daardoor, gezuivert word, voorts was; damn en fterkte onrfangt. ls het een eenvoudige Quetzuur», firij11n~ nen hol en vol merg. De takken zyn n1erendeels_ regr op fiaande, dog do fraaifie en langfle zynlrrom gebogen, door quallen van malkander argel"ch,€1- den. De bladen zyn gelyk die van eenOlyfl3oon1., dog veel langer, en verre van elkander ilaande, en bleek van kleur. De worrel maalcr veel fcheuten. De Bamlzm-boomen groeljen dichr bypelkander, en vermenigvuldigen dermaten , dat ze d1cbte_b0f- fshen maken, door welke men bezwaarlylr rerzen kan. En hoe her hour harder is, en bezwaarlyker om door to kappen , dies te gemakkelylcer her ge- fpleten word. Men vind dit geboomre xn.Malabar, In de kant van Cormandel, langs de>Riv1eren: en in vctfcheide andere gewelten van Indien meer. Uit een ieder zyner kwalten vloeir gemeenlyk een dik vogr, zynde wir en melkagrig : dog men kan fer nog veel meet uirdrukken. Men maakt’er door uirclamping een zoorr van Zuiker. van‘, by de In- fiianen Taluzxir genaamr. Zy gebrmken dar mell<- a1gtig"Zap .voor veelclerhande Ziekren , gelyk dc Zuiker by ons gebruikr word, om de vogten re verzagten. Maar aangezien dat Zap nier door her I/Tuur is gegaan, zoo is her nog mcer pynflillend,‘ en bevogrlgend, als onze Zuiker. Men ordonneerr dir Zap voor Kolyk en roode Loop. De lndianen gebruiken her hour van Bambm tor her bouwen van Hnizen en Schepen , ook tor al- lerlel Huisraad. Dir hour is,zoo hard , dar twee fiukken regen elkander zynde gewreven ,vuur ver- wekken. Als de lnwoonders van het Land Tabak wulen rooken,,en hnnne pyp onrlleken , nemen ze twee fiukken van een gekloofr fink Bamboe:,_in een van welke beide ze een keep fnyden , ‘waarin zc her ander fiulr wryven, zonder dar her in brand geraakr of van vonlren fliklrert; maar zoodra men droogerbladen . of enige btandbare lloffe daar by hand‘, ziet men ‘r aanfionts vuur vatten. Groore Eamlm dlent om floklren re malren , wanr by de Slaven derDraagbedden oprillen en dragen, die ze Palantyn noemen , en die in 'r Oofien van een zon- derling gebruik zyn.' Zy maken ’er:oolc Water- emmers van, in kwpellre her}/llarcr zeer verfch blyft. BAN. " Mon roemr dir Bdmboesbaut, alslzwveerdryvend , maar de.Worrelen , als Pisdryvende , en~om-dc Ivlaandllonden re bevorderen. ‘ B,A N G.U E. Dit is een lndiaanfche-Plant,-~by« na gelylc Hennip, dog maar derdehalve voer hoog, vierkanr, en nier wel om re brelsen : van kleur ligr—groen-. niet zoo hol als I-lennip, dog de ball word ruim zoo wel tor draaden gemaakt. De bla- den zyn boven gclyk die aangroene Hennip, maar beneden ruig, wiragrig en fmakeloos. Her Zaad is nog k1einer,als dar van Hennip, ook nier zoo wir. l)e Indianen eten her zaad en bladen de1erPlanr, en om de lull tor liyflapen, en om den apperyt re verweklcen. Zy makcn 'er een Compofitie van, pnlverizerende her zamen mer Areca, een weinig Opium enrlulker. Zy ilikken her op , als ze ge- rult willen flapen , en nun verdriet vergeten. Als ze in hun_Droom allerlei zotre verbeeldingen wil- len hebben, mengen zy'er Kamfer, Foeli, Kruid« nagelen , en Nootenmufcaar onder.’ In regendeel, als ze vrolyke en weelderige Droomen willen heb- ben, doen zy’er Amber-grys,ZuilleI;)eg1:ledlfigozgo la‘?gdc-n fgyd .133" . . . ldenheelt genomen ‘(ll cl? “[1; 16 as. C ‘Leer voordelrg zoude zyn dew 1h ‘ h E ’ C 7" 11° 13 my Zondct Gellr k-an bednenen , zouddr daardm §y,Z.'egb:§}'em:; $16 f:11;1:k€;:klE4eni_rIxectle7r\e iglcarglailitgalrcg Ofnderzgren 911 311 ‘C bulten f5 3881'! . of den loop der betalingea wel maar ‘ 1” l1 ' 4 1- 86 er; 05' r ,5 flremmen , alzoo by die voldoed door en in 23:. zelve Wa H; c lyfl F11 bY1nbeeld1ng, dog van de. ne Schrilren. Waaruirnog een derde voordeel z'ou r ‘ cl“ 6 as 1? er gamed Geld Was‘ Mama"-d - prunen, als deze Kafller dar ‘Gel: aian dc voorz. lllgete ili1a1l1'n;.I.l:deng'ro(I;lEtPIe1r(1)n'd1geld . - V » - - - . - - nm ex’ r::*.;=;:d:::e‘r;.*1*:;°:n:..s:;:;:;':.r:;“.;3; den?‘ 6%“ ‘ " Geld in re brengen,als om 'r 'er uitte hal , main‘ katenmr t I elngglgezfigalluzlflsa1§3::;3a"!§d"' ookomdarherzl 1 d . . . . 2 . . an on- aau iliaiifust »1“.‘$.‘.:*f§:::;e.“::f 2::;?Y,:s’::12.Y.,‘;:$;:‘:.“;:.:::as:;1::1e - . - . - cm 7. 1‘fV<3afII11tti1e<fi0<;J;l‘** Men. ko'opt~t‘e.1?«mm rweederlei Huiden ;_.-:diev men Halhuidm noemt , geldende zes Realen,‘ rnaarr. men ziet’er weinig, dcwyl de Tagraiu-Audelmm hen opkopen , en ze bereiden ten dienfle der Inge- zetenen, en de overige verhandelen zy aan andere Nanen‘, als de Franfche. De tweede zoort hieten Bug-of_ vmmde Huiden , waar van de groorfle om- trent vrer Realm re ltaa.n komen ;, en, de: minder: naar mare. dahzegrootv wsyn ; l1iervan—kan men ‘er bv. de.tw+nrig._duizend lcrygen .» Neg koopt men ‘er Ldne rot-vier hondert pondWafc—h, waarvan de ge~ rwoonlyke. prys is zellien tot twintig Piuflgr; her hondert, malrende te Marfeilla» honderd en derrig ‘pond. Wyders Iran -men ‘er 3:) tot 4o. duizend pond Wollekoope,u,;d1e:men Surge noemt, geldende van vxer to! meflien Piaflm her honderd, insgelyks .honde:t en derrig pond te Mttrfeillc. C O L L E , en um: mmflzzar mpg; Men krygt hier-ook ~I-Tuidenr vanv‘ daan’, "van dew ‘- zelve trant en prys, als de voorfchrevene; ‘dog in groorer menigre-, want daar zyn jaren , als de Win- ter ronw is, dat men’er by de vyftig duizend km krygen. Men koopr’er ook een grooternenigte Wafclr, Gieril, Linzenven-Reuzel » De eerfie Maarfchappyen; die-'onder‘no’men hebl-’ ben op Baflion de France re handelen , en op de~ andere plaalzen in 'alle de gemelde Goederen en ~ Waaren , hebben ‘er in den beginne veelrneé verlo- - ren, ’t zy wegens de groote onkollen, die ze ge- noodzaakt warm to doen, om 21g te velligen; ‘K -231. weg'ens.de—zware Schattingen , die ze jaarlyks bebaalden aan de Sradhouders en andere Bevelheh- hers die: I.-;anden , om de Moorfche Koopluiden in- hun Landrelaten komen en door trekken,» hrerr-— gende hunne Goederen meé naarrafiien en de an. .dere plaatzen, op dar hen geenoverlatt en moejte worde aangedaan; ’t zydoor de achteloosheir der Koopluiden, waaruit deze'Maarlchalppyen beflon— den, die zig vergenoegden met’er hun Geld toe re fchikken , en de-refl aan hunne Gemaehtigden en Camrhifin, die my op die plaatzeuugellelmhadden‘, en die zig-meer-gelegen lictenzyn aan»hun eigen belang, en lpyzonderen Handel-, dan an den genie- nen, om niet re zeggen , dat ze de Maznfchappy mogelyk befiolen hebben; ‘my darz‘e nier voorzig- rig genoeg zyn omgegaanmet de Staelhonderen en Bevelhebberen in deze Landen, die hen overmaa- xigezen.onrechgazydigeficharringen en -andere La- " _K 3 lien . 78 . 7 nen hebben doen hetalen; of eind¢1Y1F 0"‘ dat bu“ de Koopruanfchappen, die men ‘naar Vrrankryk of mar lralie meende re brengcn , d00f dc ROVC‘-5 van Algiers, van Tunis en van anderc_Zee—plaat- zen en Roofnelfren zyn onrnomen , or anderzins befchadigr. , Mogelyk zal de nieuwe Maatfchappy ,voor een1- ge Jaren opgeregtv, om den gemelden Halldfil 0?’ Baréaryr re dryven , daar veel by winnen , alzoo ze alle zaken’ geregelr vind, en.haar voordeel kan doen met de fouren, by de vorige begaan ; en vooral by die , die haarher hebhenrle Rcgt hebben afgellaan; want de vooxgaande Maatfchappy be- rrouwde hare zalren zoodanig aan den Bevelhebber 0p'r Baflim, die 'er tor zoo verre Meefier van was, dar ze met in (raar was,orn her uir zyne handen re krygen , en daarom waren ze genoodzaakr hun toe- vlucht rot den Koning to nemen; wanneer her nog tveel moeire kofle , eer by deszelfs Bcvelen naarkwarn. :. Men kan evenwel zeggen-, i dar de_;vo0,1‘gaandC Maaifchappyen ,' zoo ze haren Handel wel geregelr hadden , en een genoegzaam Capiraal byeengebragr, om hem {laande re houden',»veel daa-rby zouden opgelloken hebhen; want her Koraal was toen heel goed en duur, en niemand hon’ her krygen , ‘dan uir ‘hare handen. De Handelyan den Rogge, Gerlt, Boonen , Gier§, enz. was rook heel goed, dewyl zermerivoordeel kon'den~’vert‘ren: Worden, zoo re Marfeil]: , alsiin Isaljs , ‘en’ voornaamenrlylr re Genmz. Die-van fhet Wafeh is'1nsgelyks voorde- lig. En tor flot mogen.we_— zeggen, .dalI’€¥ 8*“-‘En beret Handel is in Vrankryk dam in Hulden en Leer, alzoo men dar daar niet kan mifl'el1. Want men dienr aanje merken , ,dar,,.fchoon ’er'in alle Land- jchappen van dar‘Koningryk,een fehrik van Olfen, }1{o_eje,n , Iialveren , Schapen en, Geirerr geflachr worden ,;vooral re Parys , :'tgeerI by gevolg meni- ge I-Iniden moer uitleveren, en fchoon ’er dc Fran- fche Koopluiden uit de Z,ee- fieden van de Ln/am‘, van Egipmz, van Bar-éaryz‘, van Guinée , van de Franfche Eilanden, van ’Ma:ko-vim en van Amari- Im, enz. laren komen ; dar echrer dir alles niet ge- noeg is omheel Vrankryk van Leer re voorzien ; en, men is,nog genoodzaakr uir Engalami, jaarlyks voor een paar Millioenen Guldens roebereide Hui- ,den of Leér re laren komen , waar,van.alleenlyk re Parys voor eene Millioen verriert Word; zoo dar deze handel in Hniden lalleen op de Kullen van ,B4rb4r5'e, veel voordeel lran -aanbrengen, zoo men hem met kennis en goed overleg dxyfr. De Heer Sawri fpreelrt'er ookvmet lof van, alzoo by in allerlei Handel, (fie hyverllaar, nier berer ervaren is dam in den Leé andel, als hebhende zederr vyf- rien of zefrien Jaren alle foorten van Leer door zyn hand lnren gaan, voor rneer dan derdeehalf Millioenen , die enkel in de Stad Parys verkocht en aan den man zyn gekomen; onder Welke ook Barbaarfche I-luiden waren, die door de Leérrou- wers roebereid en aan de Schoemakers en andere Werk-bazen verlrochr wierden , en daaronder seni- ,ge voor vyf en veertig Gnlden her flulr. Men kan uit al her voorgez_eide'lign:lyk opmaken, "BAR. zoo men ’t wel wil berrachren, dar men grorer-en llerlre Maarfchappyen nodig heefr, om handel re dryven over Zec in ver af gelege Lander: ; dar her Capiraal zwaar en aanmerkelyk moet wezen ,alzoo her Geld zoo we] de zenuwe van den Koophandel is als van den Oorlog,zonder 'twelk hy nier lang kan llaande blyven, enom hem derhalvergelukkig en met voordeel re dryven, zoo moer mex1’waarnc— men, war boven herinnert is. ’Maar onder alle Maarfchappyen, die in Vrankryk zyn opgeregr, is ‘er gene berer in liaar; om dle~Regels waarrenemen, dan die van’r—B4jlion,- want deze plaars niet heel ver van'Marfiills afgelegenis ; zoo dar,als-een.Cam- pagnan of medegeuoor dezer Maarfchappy daar een jaar gewoonr heefr, een ander in zyne plaars ykan lromen voor denzelven ryd , om dienl-Iandel voort re zerren, volgens de laarlle Ken-ren en Warren, alsherde Maarfchappy goed vind.' j r . i ‘ ; ‘ Men heefr nog enige Regels w-aar te nemen. om"-' rrenr den Handel op-'t»,B4flim~. die zekerlylt zeer gewichrig zyn,_om_’er we! in re flagen‘, «waarom .wy ze hier by brengen , tor’ dlenft van’, tie geneni, die’er zig van willen bedienen; of van de jonge Luiden, die'er hun onderrichr uit kunnen halenr, zoo w,el als anderen , die juilt geen Koopluiden zyn, en egrer in diergelyke Maarfchappyen deel nemen. Hiervoren is gezegr , dar de voornaarnfie Handel op Baflion de ‘France beflaar in driederlei;G'oe:leren', re weten in Koraal, in Granen, in Hui;denI;.;ieder dezer lluklren verdienen byzondere opmerldingen. ..Regel.r,en /lrmmerkingeiz over de Karaal-’¢/xfibery ' V eh Handel. ‘ ‘ V .’rEen-igfie , dar hieromtrenr. fiaar aan temerleen; ds,Vdather,Koraal in zoogroore waarde niermeeris -by her volk, als voor dezen; zoo dab her vertier daarvan veel minder, en de prys merkelylegedaalfi ‘is. Als nu die Maatfchappy -hedendaags dezelve gedagren maakr omrrenr dien Handel, als ,de ge-_ nen ,» die hem begoll ‘hebben ,‘ zoo zou ze zig kun-V,‘ nen bedriegen , dewyl deze-Vilfchery haar voor-I‘ naamlre oogmerlr was, ‘dewyl her Koraalrzeer ge- achr en gezozht wierd van her gemeen, waardoor her flerk verrier had, en de Koopluiden veel deed winnen. .Altri.zempi, ultra cure, zegr do lraliaan ,' dat is: andereyfydm, andm zargen. Want men moer vveren , dat’er goedeten zyn , die van de zin-_ lykheir en gemeene gevoelens der Menfchen allian- gen, 7.oo'dat'er ryden zyn, dar ze achring hebben voor zaken , die ze naderhand weder verliezen. By voorbeeld :. De Barnflrm of Ambar was voor de- zen in Vrankryk zoo wel gezlen als her Koraal; dewyl de Par-yzer Julfronwen, zelfs die van groren flam waren,daar Hals- en Armcieraden van maalr- ten, en ’er zelfs Rozekranffen van wilden hebben. Maar zulks is nu niet meer in gebruik , zedert dat men in de Kerken de Paarlen en Diamanren zoo .wel heefr naargeboorlt; en. een Burgcrsdochrer van Parys zou hedendaags voor een Handwerlcs-vrouw of buirenlandfche Worden ‘aangezien ,, zoo ze Hals- of Armcieraden of Rozevkranflen van Arnber\ofKo] v raa BAR; ml droeg; en zelfs de Vronwen van de andere Sreden vanvdir»Koningryk willen'er nier rneer moo,i , meé wezen, dewyl ze zig (zoo veel ze kunnen) naar die van Paxys fchikken; zoo dar herKoraal'in ‘Vranlrryk buiren gebruilr is, ten zy in de Genees- middelen regen zekere Ziekrens, waarvan onder '_’t woorrKORAAl_..: \ ‘ ' - Men -vzou hier tegen Ia_l1cen—were; men moer daarenbo. v_en kundig zyn in ’r verfchil van die der andereltap liaanfche Sreden, vooral van Rome»; dewyl in die Srad dilrwils ‘groot gebrek is van Koren, als ook van Parys, ‘en van die der-voornaamflesreden van andere Konmgryken en Landen , waar heen de Ko- ren-handel heelgoed en voordeeligis, vooral in- dien’er zedert rwee of drie Jaren flechre Oogllen zyn geweell. . ' Tm derde, dat men bekwame en drooge p1aar- _zen hebbe, om’er her Koren re laren, en eenige Jaren re bevvaren buiren bederfz Oak is her nodig, dar men her dikwils zifre en omroere, om re be- lerren, dar her nierbrande, of zyn deugd verlieze. door her. fiof, of vol koren-wormen rake , dat lrleme zwarte‘Beesjes zyn ,‘ die men ook Kalandrra noemr, welke her Koren doorknagen en uir vree-y ren; wanrmenymoervveren, dar hiervan a1het,ge- luk of fchade afhangr met her Koren; dewyl de yoornaamfle Regal, omidaar meé winlt re doen, lsydfili men‘ ryd en gelegenheir afwagre om her to ,V,ervoere_n en‘ re verkopen ‘op plaatzen , daar de Ooglt‘ met isfgellaagr, alzoo deweinigheir herKo- ,I.6n duurgriaakr, gelyk hergoe-koop word door de meemgre. “ = ‘ ‘ ‘ Daar zyn middelen om het Koren een langen ryd goed en buiren bederf re honden.‘ Men neefc Koren in de Magazynen van't Kalreel Sedan ge- zien , dar veertig Jaren op de Zolders had gelegen, en zeer goed was ,- darik op de geloofwaardigheid ' van iemandverhale, die her gezien en geproefrhad. Enna‘ dar by dir Koren onderzogt , Fvond vhy’er een zeker kruid onder ge_mengr«,'Hzu1:'k of wild: Vlier gehetens ’t geen op de vcrfch geploegdeLan- den wall, in September en Oflaber. Men heefr my verreld, dar dit kruid de Kalznder: of Warmen d‘aar nit hield -, wanr zoo ‘er die eens in ‘komen , is her daarmeé gedaan ; maar ’rwelk vaft gaat, is, tlar‘ her zifren eenomroeren» van-'t‘l«:ol'en her zelve ten minfien vyf gof—zes jarerrgoed houd. ' - ‘ _ Tan wierdmi moetrnen omtrent den -Koren-ham del op Barbaryen in agr nemen, :dat5men‘t-moer kopen, als ‘er een ryke Ooglr is, wanneer men’r rberxer koop heefrr, en her lran bewaren rot dar’er gunfilge rydenlromen om her re verrieren. Want men ‘moat zig nier inbeelden, dar-men gtdte voor- ‘cleelen met dezen Handel ‘k'an doeny, izoo men ‘t 'Koren uirde eene hand in de andere overdoed,da: is, Vher'zjoo'koopIC; en zoo ‘wéefr verkoopr. Hier- toe is ,“als ilr reetsfiezegr-hebbe , eengroor Capiraal van nojden , orn dien handel re dryvfen , namenrlyk e'e'rl’t om re koopen, en her dan een geruimen ryd re b€\‘jlAal‘Cl1>, ~om‘her by voordelige gelegenheden te Vemeren. "Eindelyk rm oyfden moer. men voor een flak- ‘regelhouden, dar fnenalroos waalrzaam zy, en gocde Correfpmdzntm hebbe re Gemm, ts Rom: en in andere Sreden van-lmiiz, daar men voornament- lylr ‘ ‘S9 . “ Jyk meé handelt in het ‘Koren gm inc kaflvtkge mgndg, die dag getrouw moat erec ten,b rah“ _.prys»e,n mark: zy yan. ht‘-I K°*’€“- N?” ° vex mg; dan Top zyn ty-d,te zenden. en .‘rinoe ko- zclfs tc Parys.,l1e_blz€l1o Om W "W3"! “is W oxiriidgiltfiiisiorea ~van’t Ba./35”‘ 113“ ltaiickairii bl-engen, of naaraandere plaatzen, <13‘ m‘‘-‘- l .n gcfchieden dan rer Zee , ‘rzoo moer men rig I: agr nemen, om hct wel in deschepen re a ed, en daartoe de drooglle en mmll nat Woigm C plaarzen uitkiezen ; want hoe droger her orenl blylr, hoe langer her mg kan houden-; F“ "00," meet men bezergen, zoo veel doenlyk-15: datler geen zout Water by kome. Want behalven dat get _dan na: en llecht van fmaak wordy 109 1°“ er ,daagdoor,aan ‘t fchieten ,raken en . 41l;I,.{P1'““¢‘,‘«v, d.“ groot vcxlies..zou veroo§z.al!1nmigen mencn,-dar‘ her Oaimam gemmt “’0F_ 5 am da: her zoo gcmakkelyk en fchielyk Smelt; want in dne dagen tyds, te rekenen, van “'35 ‘Yd is, en aomwylen Hog woe- de raarde. * Nogtans ~zyn "er .van voedzel is, H , Bafilmma word he: genaamt wegens zyn aange. Emile ffillk. ills of men zeggen Wilde, een Kafliflg— y/re Blaem. Ooknroemt men‘ her ocimum citnm4‘m , om dat deszelfs reuk na die van een Citroen zweemt v a . I veelxeaerffldan na-die“ van Grmzga, zynde can mo" V‘:"]‘); 91 €fl;_3€lyk‘7.ommrgen gemeent hebben. ar zyn vier goorten van 1infilrmm;' dne tam_- me, ende een wildeygenaamt Jtims. Onder dc gzmdmgzyxr tWce’~zoonen»van breede bladen , maar WW6 6. van klcine, wordende da_arom Jzzzfiliczms bx 5 Seflaallfl-’ Her gemeen Bafilmm van breede aden, groeit een el Lian anderhal nag; H , , ’ii_§3zwaart ‘en zecr ide1I,Z“atF"”l$eV°°St 74¢ W57-Xn ‘siroopivanv Byvoer. binnem:I._Iui5' pn -queekt Bafilmm: ln'df."HOVCl'1 , en Eigwfirbap ‘en. D‘t-Pl t ‘ -~ v ' i ' }\;vind:bre¢k€£d , en_§e;v§§1§§;é'i3i. ‘Sl~l.i>:l":ii:atv?<15gcl er met vanallen even zeer geprezen; want 'da_a1' zyn er, die her verbxeden mwendig‘ te gebrniken, bewerende, dar her alteveel yuile Zappen hceft,‘en l’l"g'i‘VrIelg fchaclelyk voor de ‘Maag en Qogefris ; ages; ms: 223523?" — “*6 he s=W"- BASTION on FRANCE. ‘Zie BARBARYE/.‘ T ,BE,EN. Dir ishethardfie d l " h 1' h ‘,l_°T_Mc;hfcl_1e,'n en Dipren ,. ge§r§a§f"e§‘b2g:faa“§§‘é mt een vergaderingvan op elkander'gepa1u.¢'ve;e- en.‘”Het Em: ontfangr zyn voedzel van"_r_B1oed., dar door dc Aderen‘ derwaarts, gelyk rot alle an-J dere deelen van t Lrgchaarn gevoerr word. 1)/liddel, om een ’Bee7z week te make». Neemt bcvfofen Alnin, fmelrher in Water} en ‘doet ';I ieenpvgeinig Ro_ozenwarer,by, nevens een wemxgfyne -‘en doorgezrfre Afch. Lira: he: 35”. of Ivoir vie‘r en twinrig uuren Iang daarin iveiken wanneér het Bren week zal worden. Laar het VEX: Volgens in hclder water kooken, enghet "231 mg zyn voorgaande ilaat wederlreren. Eeai am{en Gebeim, Em em Benz mean} :9 gm; , . ~w0r=dm_. .. . ‘ ‘«Ze_t Radysworrelen en llrrdoorn op Wynedilc , en d(et erhet-Bemin; zet her zamen onderPanrd-:-mill. -H-etvflem zal zeer wit warden , als men he! in Kalk-‘water, kookt, en relkens :u‘fcl1uimt. _ . L. . I/I1.’ 4 8z_: . .. V > k Ifahll: Comfo Iegt» '3“ me“ °m‘e°n ‘mm wee re maken , Koopurqod, En S°“‘°‘=“ e75‘_’“§“':t"7:‘f elks zoo veel als nod_1§_ 15» “1‘_’''-’‘ “TS fiat Wm»! men flampgn, en dilhll/eeren, voor OE h ht tot zyn gebruil: bewarem Z09 SY h‘‘-”‘ ‘g 5 ' weikr her in dxt wateti '3“ he‘ 1*“ last W0‘ 9“- E;”g,}m'm, w'j,,,',, Kzgwxgarg up Been tegeveu. Neernr flerken Wyn-azyn_ s 4°C,‘ Fem *5‘ £51} glas, en werpr’er h_et‘ Been in. DOE! 8! Ce“ gond Kooper,—‘V1rriool, Alum» 1°°V5°l “'5 9° ‘,3 15, by;, mengt her onder malkanderafifi 133153‘ this in zyn gelreel een dag lang 3’-1.3.35 133‘ hr‘-I '.'¢FV°l' gens kookenin een pot of ketcl» WWW 1‘¢‘]1‘I¢1-‘.7: is; doet’er een Weinig All}il1bY‘a ‘€11 BY 1"‘ "- ?éeniKleuI?:..gev61! .._die gy Wi1§- , Men zegr , _dat her Been _m Zap Van EPPC 3“ Duizendblad week word. . . gen 3‘_,,,__;s am vyf zgonen van Ziekten onder- lievig , nainenrlyk de verl,’,t1_11l_r1X1E:,.1><’-6fl.b1'€“k 2 Ye" ro_trir1g},[nitwaffing , en knQbbe\S- Waarvau dc ec- nezing aan een ervféren Hefilmefificl "°°V‘“‘°“VV‘ ymrd. , ~ I BEEREN-OV0F_e;‘, ‘In it Laxyn. , .At.4réWl*! Urfr 3;f,;,,9§.,,;,,g, at ‘S een ;P_1antge\,vas, _ Wrens bla- den ,,__fp,ruitende uir-de W,01't,€1..El1 :,7«Y11 d‘,k v‘Z°““‘-5" agrig,'ruig, en zeer zwemende naar die ,van her ‘ kruid Bornagie. Define}, gro_eijeI\d.€ he-'1 mid‘ den der bladen, isagv; ,ofn_e,gen'c1uim hdog» en hear: boven aan den top bl?!-\W.€ 510.6%?“ : Zmfllfle op eenblad, gefarzoeneerdr als een.l_"c1d_ a fiflde 111 vyf deelengefplirfi. _Dc V315‘ l,’€fl!“.‘ .b..1“‘1°“.tW°_° vakjes k1eihe'boekagtJ_ge~ 31.‘:-,i3ml€55 ‘d¢7-CIV9 15 9" xond, ende een weinig.groorer,als een Gertie.-koorn. ‘Plants. _De.B.e,mn,-”Opr groer op h€_f,8€b€.T8‘¢: by voorbeeld up her Alpifehe en Pyreneifcne Geberg- te.; ook op fchadnwagrige en vogre plaarzen. Men reelr 1c in de Hoven. . ; ~ Eigmfcbappm, ‘ Een Dmflum van deze plant ge- maakr, beeft een openende vkragt; ,_m€,n gebrullst her in geval v:in'Grave’el en Steen. De Spaanfehen. diflilleren ’er een water van, an zy als een§rni_d‘d‘€1‘ your _den Hoefl gebruilgen. ‘ gzfeeking mu B,eeren- 0or.. Devbleeffem. van deze Plante is zeer aangenaarn. en komt 'in de Lenre te voorfchyn. Dc aangc: naamfre bloemen izyn de gefchakerde, fluweele.’ . glanfige, de zoogenaamde Biz-arr‘! rfldfi dub-5915 3" driedubbelc. Daze moer rrien‘ verkiezen . 315 men . ze, aanqueeken Vwil.' De‘B¢er,ej1~Oar fpruir 11_i.t.Zaat‘._1. of van loorjed; dog_zy moeteu, we1t0€bFf5ld,€, aar- de hebben. ‘ ’ ' ‘ ' ' Zjzeégrgidipg def Jezréiea em B:.:r:'n-"nor :2 queeém Men neemr Moesruin-Aaride, wel doorzift’7.yn.- dc, merMefi uirI‘uinbedden. van .e1ks.ev-en steal; an mengt her behooriyk met malkander. - Hg; betZazm' wan Beerm- oar maetgeaeaait warden. Men zaair Bcmngmf. ind: !_nand.Septemb.cr , in I ‘BEE-: bakken vetvulr met Aarde ‘, op de voornoemde~_ wy7.e toebereid. Men moer dezelve aanflonrs be- fproeijen , en in de fchaduw zetren. Dir'Z.aad heeft ten minfien zes maanden nodig, om opte komen, ja zomryds kon-it her nier op voor de Lenre van her rweede Jaar. En het is hierom,‘ dar men de looten nauwkeuriger moer afzerten. ‘ Hoe ‘men de Iaaten van Beereur Oar moer afz.et- tem en wat daaréy it in agt te. name». Voor al eer men deze Iooten aflegr, moer men vier dingen in agr nemen. Als de Beeren-cor niet dan enkele looten beefr gemaakr, is her niet de pyne waard , dezelve af teleggen. Indien ze twee looren heefr gemaalrr , her eene gefchakert, maar her andere enlrel , moer her gefcbakeerde bewaarr, en her andere wechgeworpen worden. Zoo gy een loot wilt vernielen, plukt de bladen een voor een af. Dir gedaan zynde, -zuit gy iets in de ge- daante van een lrlein lierr onrdekken ; fnycl dat af, mirs zorgedragende , dat gy her. onderltei van den (tam, naafi aan de worrel-, niet befclradigt. Inge- val een Béeren-oar, verlrooren aIs.,,de belie , vele gefchalreerde looteri maakr,’ meet men zel nier~af- leggen , vooraleer de bloelfem voorby‘ is. Dan 1111: gy: den voer of onderilam onrdekken,rner, den pot te bewegen en te fchudden , ende de Aarde ’: onderfle rboven re keren, zyvnde [nu tor flofge-A rnaakt ; verdeeit het_vervo1gens in zoo veledeelen, als’er looren zyn. Dog zoofde looten zig‘ niet ge- malrkelyjr. fcheiden,’ moer men. 1:: met 'een‘Snoei- - mes affnyden. ' ' ‘ ‘ ~ Hoe men dc Iaotm.'uan..Beerm-oar mac: plantera, De Wd y Wanneer men deze looren af1.er,ris‘,als ze in haren bloeffem Itaan. Alle looren zyn be- kwaa,m,,_.om afgezer re warden ,‘.alsr§ermaa‘r de rnintte wortel hebben. Legrze derbalven in de roe- bereide Aarde, rot boven dc worrel ;' zoo dar'er niet dan de bl-a_.den ..uitfleken., Weed--nietakarigin ’r befproeijen ; en zet ze een maand lang in de fchaduwe, overdekr zynde met fSrroo, ingeval ze niet konnen verplaarfi worden ; gaande onderwy-i len met_befpro_ei‘en voort. , ; , A, Gedunrende e Vorlr moet men---zorgerdragen,’ dar de Beer/er;-on_r in een .S_roof-kachel of andere . . ‘ . warme, plants ‘ gezer .w orde.,. I ' 'Zt'e&tem der Bearer:-:02)!‘-.-» {-Ietgebeurtxzomwylen; dar dirPlantgewas de.~’<— Verrorring onderhevig is; in welkvgeval de verror-. ‘ re bladen"moe'ten worden afgebrQken,or;n3-izer ove-; * ‘rige -der,Pla’n'te niet re’ be1‘ch‘adigen.‘ h,.{I_a‘nAz*r:"er_.§>iug‘V Jgofeng dz Beerep - 0o_r_'.-i, Daar iyn driederlei zoorren van Ben ,- waaronder dc-Beerm-Oo’r'een'e:is. Deie drie zoorren van plant- -gewaiien zyn verfcbeiden van Bloernen, en van Queekery. Men noernt-ze, Vroegtydige roo%e'..,_ 0‘ . "BEE. Zomerrcheroode ; en Wilte. _ De vrocgtydige bloeit zes w-eken valor‘ die van, den Zomer ;,‘1.y.is lootverwig, rerbreedre van een Anielier.‘ Vroeg in September verplanr zynde, maakr ze onrelbare Bloelfem ; zoovoorrs de Plarirenog voor den Win- ter beefr beginner: re groeijen, ~en geduurende de ‘D1'o0gte is befproeir. L»; . De Lomerfche ‘Ben, dos genaamr, om dat are in’: heerite van de Zomer bloeit, is aan de voor- .gaande byna gelyk, dog een,weinig meer helder- mod, en breeder; oolr var ze zoo dra geen wor- rel, zoo ze niet aanllonts naher verplanren is be- fproeir, tot dat ze worrcl heefr gevar. Zy moer half bedekt Worden ter oorzake van de Zon. Het is beter,- ze re verplanren voor de Winter, als in de Lente ; wantaze vat eer worrel , en draagr meer bloelfem. _ , De Wirte overrrefr dc twee andere~zoorren,bly- ~vende van her einde der ma-and Mey tor her einde van de Herffi in den bloelfem. -Berer nogtans is ’t dezelve in-September te befnoeijen , en ’er alle fieelen, die uitgebloeirhebben , af re fnyden ; rnaar in her fnoeijen moer men agr geven, dat ze dil - 'wils ltleine grasjes, gelyk rakjes maken , die men drie duimbreed lager moer affnyden , of afplukken, ,of eindelyk rer plaarze, alwaar‘ de Koude zoo lig- "telyk niet doordringt. Zy blyfr verfcbeide jaren lang, ingeval ze niet verzet, or'er ietsnl re naby egeplanr word, waardoor zenverfiikken ‘Iran. Om geen gevaar re loopen van ze te verliezen , moer -men jaarlyks de bovenfie grasjes daaraf plnlrlren-, zonder nogtans de worrel re querzen ; en die we- derom verplanren , gelylr men de andere doer. Alle drie zoorten hebben niet graagnlon; en men Iran ze ruffchen de Tnlpe-bollen zerren ,_ rer difian- _tie van vier duim ; her welk een fr-aai vierlrant van een Bloempcrk maakr. , BEE T, in ’r Laryn -Beta , in'r Frans ,Poir'c’e ; is een Kruid of'Plan‘t , waarvan men twee zoorren gelt, de wim en devnoda Beet. ‘ Befc/Jr}-ving amn ale witte Beet. Uit de wortel komen groote, gladde, groene», wirachrige , zomwylen bruin-groene bladen ; in welker rnidden een flarn opfcbier met vele rakken, die boven aan kleine roodagrige Bloemen krygen, waaruir een ronde Vrugr groeir , inbebbende-twee of drie lang-en roodagtige Korlen. De worrel is ling en bouragrig, en niet dikker dan een pink. Voortplantirzg em» dc wiite Beef. _ Deze Plant komr voort uir her zaad , dar men in de maand Maarr zaair. Men verplanr ze, alsde Planren zeg bladen hebben , na alvorens de Aarde wel bearbeid en gemefi ‘re bebben. Men zaait de Beer den ganfchen Zomer door , om ze alroos jong en reder re hebben, voor de Soepen of in gebakr Yleefcb. Zoo men ze in ‘t laarii van Auguflu: nog heefr, iaat men ze den Winter over Iraan , om ze in de Lenre re verplanren , en ’er Kaarden van re win- !" ' 5’ !€ r ‘BEE. E’; ' nen; _Men is gewoon de_Bu_t op bedden re zetren, ten mmtten twee v_oer van‘ glen andercn. Dezelvc tuflchcn-,Wydre,moet*'er wezentenaanzien van de xyen , daar 2.: in fiaan. . . — Kaqrden ' 114;; jwitte Beet, ~Wi1menhebben, dar de Bug fchoone Kaarden Vaortbrenge, zoo moer men ze zorgvuldig omfpir- ten en Wieden',ool< fierk begieren , voora1_ingroo- re I-litre. Zoo, menvde lraarden wil fnyden, moer men h_et_blad een ‘weinig rer zyde treklren,om den Ram met te,lr,v.Ver'Len,‘ die deandere nog moer voeden. De belie Kaarden zyn , waaraan her bled blond 15; de groene deugen niet. ’Za4d van with Beet. Qm ’er Zaad van re rrekken , moer men de Wit- fle in de hvoogre laten fchieten, 'zonder een blad af re plukken. Die dan om hoog fébieren, Worden aan p_aIcn vvaik gebonden, dar ze de Wind. niet be- fcbadigeen brekc. Men hoeft rnaar twee’Stal- - planren ,_om een groore menigre Zaad te winnen , dar men 1nzamelr,aIs her terdegen droog en rypis. Her tweede zoort van Beet is weder in twee min- d_ere verdeelr ; waarvan her eeriie van‘de wirreBeet niet verfcbilt, dan dar de koleur roodagtig it. Her andere zoorr noemr men Beet-wmel, road: Pew, 1 of Ky-m., - V Befilzrywfug wane’: BEET-WCRTEL. -Hare bladen zyn kleinder en rooder, dan van de voorfcbteve__Beer. De wortel. die heel dik is, ge- Iykr naar wrrre of geelePeen , en heefr een zap zoo rood als Bloed. * ' Voortfliuntirtg der; Beet-wortel. Zy"komr enkel nit her zaad voort, en word zei- den verplant. Men zaair ze in de maand -Maart in 't_ open Veld, of langs de kanren van beddens, eenrge .voeren van elkanderen, en vry duntjes. Of zoo ze re dichr op komen, dunr men ze, an- ders Worden ze niet fchoon nog.gro’or. Zy bege- ren een fyne , wel omgefpitre en gemefie Aarde. Die rood zyn. van vleefch, zyn de belie, en de drooge bladen daarvan zyn mede rood. Zy —'Lyn met dan op’: einde van Herfft en den ganfchen Winter door, goed om re eten. Van ’i Zaad der Beet- wortel. Om’er Zaad van re winnen , ‘zoo verplanr men ’er‘eenige van ‘t voorige Jaar in Maarr , die men voor’t bevriezen heeft bewaart. Her zaad word in Auguflu: en September verzamelr. Ver_'fzeI '04:: de Bee; wwortel. Her Verfzel ‘word veel gebruikt , om den Wyn; Jenever, en andere gebrande Wareren een roode koleur regeven, en ten dieneinde doe: men dc ' A ‘L 7.‘ ‘ wor- 3., BER. BEL. BEN. wonclcn aan fchyven gcfncden in vecn lretel met lxalf-ziedend water; en als hetmafif W'31mEE¢k°°k' heeft, zet men dc ketel van t Vuur , laat het een Dag en Nag: Raan. Necmt'er vexvolgens de wor- telen uit, en maakt met lie: water 211 mod: WT“ men wil. '3 ZY WY“ 0‘ 33'3"‘ "°d"' IV,-3: om do Beet-wartzl vtaeye bereidma. Men rnoet ze eerfi gaar maken ,n’t zy in water’. ofwel in de oven , of ondcr heefe alfche. Dat gej daan zyndc, doet men'er -het vlies af en-fnytze in fchyvcn, cm 1: met olievan Olyven, Azyn»-en Zout to etcn. Of men fruitze -met Boxer m_ cm pan- nexje, en doet’cr een Ajuyn bY- In fChYfJ¢5 gem‘?- den. die men ‘er nog war onder laat noven, om ze dus on re diffen , na ze me: wat Pepe‘ ; Z0“ en Azyn befprengt 'te hebben. — E:;genftlm1> der Beet - w9(!tl.‘ Zy verdunnen en verzagtama helpfn 416 M335 nan’: verduwen, reinigen het‘Bloed., en ontlolfen den Buik; dit is hare uirwerkmg 9 315 me“ 7-9 CF‘- Maar her zap van de witte Beendoor de Neus-1n- gcfnoven met een Snuitartzeny , dient om_het {not in dg Neug 103 :e,.maken, om te--doen niezcncn defierifenen te ontlafien. B E G I E T E N. ‘ Zie BESPROEIJEN. {‘ B EKKE N E E L. Her Bflek:/neg! van een Menfch is eeirgocd Genees-‘middel voor verouderde Gezwe- xen., Neemt her flof van een..‘Belzkene:l , 611 J16- dgkt’er een Wonde of een Ettergezweer mede, en gy zult vinden,dat het van eengoede uirwerlnngis. ‘B ‘ LL:EVE‘.RDUR'E. Deze Plant is enkel ,groen. Men noemt 7.: 00k Bellwué , om dat ze . zeer aangenaam en verkwikkelyk voor’t gczigt is- Zy [iaat zeer fraai in een pot, en groeit ter lengte van__derdehalve voet. D’ air is geqn grooter cieraad voorsde Tui—nen.~ Men lan zeplamen en «verplan- ten , zoo als men wil. Zy is -in’t byzonder goed voor Wandelgangen en Bloempcrken, Dus den ganfchen Zomer den Hof hebbende verciert , begin: ze te verwelken en geel te Worden; als wanneet her tyd is, om her zaad daarvan in re zamelen,_dat zig onder dc drooge bladen mengt‘, en in memgte voonkomt , zynde lrlein en fulfil ; van‘k1€uI9, ge- lyk Aarde. Deiovergebleve ryskens zyn bekaam tot Kamer—beezemen. Deze Plante groeit oveial, als ze maar eenr goede Grand, en Zpn hecfr. BEL-ROOS._, Zie ,ROOS._ BENZOIN. Dit~»is een Harsagtig , en-zecr welriekend Gom , dat van zommigen onder _de Speceryen getclr word.— Her zy elr door infnyding uit_ een dikke , fraajc, gerakre oom in de Indien, Siam en Sumatra. Ook vind- men.,het veel in ft Kon-.'ngry_J< van Lao, alwaarvcle Boffchen, van, dlt 'HUu[ z'yn.~‘Dit\Hont is zeer hard. De Boom 2.81- vc zweemt zeer naar een Amandclboom; dog de bladen zyn veeHang_erL ‘en aan dc toppenyrond. BER‘; gelyk die van een Citroenboom , hoewcl enigzins~ kleinder; en niet zoo groan. Zommigen hebben verkeerdelyk gemeent , dat dc Bmzainonder dc verfcheidezoorten van baflen is, wordende ge- maakt uit een zekerolic, die de hitte derZon ver-'_ dikt. ‘ Men brcngt ons tweezoorrcn van Banzai» in Europa, de eene beflaande inzz.ai_n een olie , dienencle in plaars van eenBalzen1voor dc wonden . BJERNSTEEN. ‘zie AMBER. ‘BERNAGIE. Zie OSSETONG. B ER 0 E R T E. Is eene beroving van de din‘, lylce, ‘naimsrly/cc ‘en Lawns- Krugrm.» H a ct BER. ’ Het is zonder tegenrpraak dc Vhcvigflc cn"gevaar- lykfte van allc Ziektens , alzoo ze met eenen flag wechncemt het gcvoel en bcweging, ofte ook wcl her Lcven zelf. ' / ' Ze word verdeclr in de floffelyke en onlloffclyke. Sroffelyk is 2:: ; als ze veroorzaakt word door he: Bleed of Slym , of due genaamde zwarte Gal, of door Winden, of door ovcrloopende Gal; dog do cerllgenocmde oorzalren zyn welde gemeenfle, en de andere vallen zeldzamer voor. Her beledig- dc deel zyn de Herffenen , uit welke de Zenuwen haren oorfpronk hebben,en-dc doorflraling van lzct Zenuwzap , tot her gevoeltn beweging der Le- den nodig, belet word. Oizfioifelylr is ze, als de vaten: der Levens-gce- fien door eene anderc inwendigc gelteltheid dusda- nigverflopt wordenr, dat ze in haren omloop ge- fluit Worden, ofte niet naar bet Hart kunnen toe- yloeijen ; ofre als dc Bloed-aderen of Slag-aderen der Herifenen zodanig- verflopt enopgefpannen zyn, datazy dc herlfenen drukk-endc , deze door- maling der zoogenaamder Levens-geefien of Ze- nuw-zappen fluiten, Zoo dat dc oorfpronk van deze in he: Hart gefielt word. ’ Vorders word dc Bmem verdeelt in de zware, k1eine,..en middelmatige. In de zwaarfle voelt men altoos geen Pols, ziet geenc Ademhaling, be- merkt geen gevoel nog eenigc beweging. In de klcine is de Ademhaling koit en zagr, de Pols heel zwak, en her Voedzel word gemakkelyk doorgezwolgen. In de middelmatige is de Ademhaling bczwaart , en afgebroken, en dc Lydenfnorkt als iemand die meenen diepen Slaap ligt ; dog is do ronking.dil<- wils zoo hevig ads of by verllikken Wilde, en van 59 £T00_te perfing den fpierenyuan de«Bor[l, kornt ’er fchuim nit den«Mond,l en al wat men ingeeft, komt ter Neus Weder nit. De voorboden van Berome zyn eene fchiely— ke en groote I-loofdpyn , opzwelling der aderen aan de Keel , flikkerende of fchemerende Oogen , Han- den en Voeten , koud met klapper—tandS:n en trek- king door alle leden des Ligchaams , groenagtig of zwartagxig Water , en het geen zig daarin op de - grond zet als fluivend,Meel, dat heel dun uitlluifr. Als de zwaarfle Beroerte iemand overvalt, is zy zoo hevlg, dat hy. ter neder fiort ,- zonder hat tn: voren te merken, en aanflonts den/geen geeft. Maar als_ men in .de kleine Bemene flaat te ver. vallen,.begmt men in 't gemeen een grooten fchreeuw te gcven , en daarop volgen diepe Zuchten , als of men Ilond ts fiikken; en dan ‘is men aanfionds wech, zonder gcvoel of beweging , vervolgens komt he: bruifch voor den Mond. Deytekens van de Hoedige of uir hot Bleed ont- Raande Bera:_rte (zqoplaxiu fanguima) zyn : Een "°°d- Aangellgb en Oogen, dewelke allengskens door heeafnemen der natuurlyke Warmte in ecne groenaguge en daarna zwarte koleur veranderen. OOIWYH de aderen ondcr de Tong , die van de Keel en Voorhoofd, gefpannen. Dezc zoort komt de Menfchen ineefl ov.er.a1sVze _ver‘zuimt hebben zig \ re doen laten op den ryd , die zc‘ gewoon waren ; C" "3 H1661. zoo ze ondenuflchen vele al Kc voed-’ lzérme en vte veel Bloed-makende Kofi gegczen heb; _De tekens van dc flymerige Beroerreyzyn eene wine of bleka koleur, dxuipende lcep-Ogen, gene altyt fnotterige Neus ; zoo dat zc zfg geduurig moeten fnuiten , en insgelyks veel fpuwen , altyd flapen, een lux leven leiden, en veel vogte Kofi eten ; vele hebben een dik en zwaarldoofd, eenen. korzen Hals, en zyn onderhevig. aan Flfll1WCflS,'\fié, hen dil*.~ ‘ -fllger)1eneRegeI: mm '2 fiefprmfm. - . Wannfler dc Planten, ‘die’s Winters in een —flooff‘ of Orangery flaan ,nood1g hebben begotcn te wor- dell‘. moetdat zagtjes gefchieden , twee uuren na Zonnen ondergang. Men moet nooit de Plant nat xnakenw Men doetmet kwalyk, als‘ men zig vex- gcnoegt gg BEEF. rent drie genocgt met hct ondeilif !V;3lz1c*E::g’°t > mm .- ‘ ‘t wa e , v , ‘m1%]e§i:ul1('ll]f)l:l1‘CIi’ begietmen de Planten s A\'0nt5) . - ' "t r - en mm, 1:gg€Di7.0mmlg_.€D: 5M0.lg5“5 2 ié‘: 5:6 dat de uvergroote him: her water n_ 2?,’ en dc Plnnren flap make. Egter begieten dc lifzifiers om Parys hunne Peul-vmgten den helen dag door, en bevinden ’er zig niet kwalyk by. V f De I-leer de la §)_uinnr:ce verbied! ooit Vlvlarm % Iauw Water te gebrurken tot het beg1€E€“- dY8°°1k voor, door dc ervaring geleert re hebbenfi 3:03:16“ Writer fchadelyk (ia doode1y§<)15_‘°°‘ 3. °.1 d. vans-Planten. Even wel zyn er nieuwsgierigen , Le jet zig vryelyk van bedicflclh B i:‘. TEL. Dit is —een.,Q0R-Ifldifd} Planteeiws xnakende lange talikens E5191‘ °“7-E K“m°P’ 5" die zig g;_)v’e‘fa]‘0n1flingEX€lJ, he: eyude naalt aan (laande Boomen, her zy fiaakens dim?! bl’ Selml“ W°" den, om ’er zig aan valt te houden..De bltiden zyn gelyl; die van een Citroenboom , d°8 V551 11a§‘fe‘= en aa_n’t einde boven fmaller; hebben verfeiei e 9.- dizren of 1-ibben , van onderen tot boven in,deleng- re. zy zyn bitter van frnaak, ‘en vol roode Zap, zynde naar't zcggen dcr Oolkerlmgen. hcrtfierken- dc, ende goed voor de Tanden ; /voorts om een aangenaamen adem temaken. De Vru5t.h€¢fi’d° gedaante van een Haagdiffe-ilaart;}W5€.d“1m W‘-Cd lang, beitaande nit t9?V€¢1%1|?8W'3TP'B ‘onde ibaflena als een Koord in malkander _geV10St5“ 2 V3“ een krnidigea fmaak , ~en zeer welnekend. Deze Plante groeir in Malacca omrrent dc Z69. -De Koophandel, die met de bladen van de Bml gedreven word, is aanzienlyk, en word zelfs van de grootlle Kooplieden gedreV€_n 1 W53 d°°1‘ hf“ gehele Ooflen , alwaar her gebruik zoogemeen 15, dat grouten en kleinens 1‘Yk5“ 3“ “men 151*’-9 zonderflezel-lztaden in hunne Doozen gevonden warden. Zy bieden ze elkander _qan,. als de een den anderen onrmoer. Deze plegtlgheld Vmd men Diet alleen by Mannen, maar oolgby, Vrouwen , als ze inalkander nodigen, Ia, rinenvneemr her als een vexfmaadhcjd op , of zoo her remand met nan- bied; of zoo _;een ander hetweigerr. Her gene de- zen" Handel gemakkelyk maakt, is, dat de Em!- lgladm een geruirnen tyd onbefchadigt konnen bly- -wen. Deze Bladen verdunnen den flym der Herflenen, en veriterken de Maag; 00k 31311?“ 16 he‘ "land" vleefch gezond en vait. De Indianen mengen ze met Areca,» Cardamom en Kruidnagelen , Of met Oefier-1'cl1ulpen'rot.flof gemalen , om een zuiver Mend re hebbch, Dog onder her-kouwen {puwen zc ’t éerfie zap ui_t, zynde zoo road ,5 ials Bleed. De Betel‘ is goed en gezond. maug zygide ge- bruikr. Dog dc meeftelndianen _maln1aakt,ee_n dunne ileel,sen vierlianti $61? 1195‘ BEV. te van een elleboog, en zomwylen hooger. Dc bladen zyn gelyk die van een Eikeboom; zynde zagt, welriekend, en rondom geliartelr;-Naaltiaan dc wortel zitren degrootlle. »Ly'i'chiet hare wor- tels in de gedaante van Aairen , op den top van de fteel, gelyk de Sarury. Men droogt de*bladen‘tot zyn gebruils. De wortelen zyn gelyk die va‘n'Nies-A ruid. Plnzm. De Betonie groeit op de Weiden;Heu- velen, en vogtige plaatzen, die befchaduwr zyn. Zy bloeit in ]uny en July. Eigenfclqappcn. De kragten der Bmnie zyn won-‘A derlyk in» byna alle voorvallende inwendige Lig- chaams ongemakken, en op .allerlei~ wyze zonder onderfcheid gebruikt. Zy is een iniddel voor ver- gift,~geelzugr, vallende Ziekte, Beroertheid. ‘en ]igt.- Een weinig Emmi: in witte Wyn gedaan neemr 'd_e_pyn der Nieren wech. De bladen ‘ge- Ilampr , en als een Pap opgelegt , genezen fchielyk de Hoofd-wonden. Deze bladen met Varkens- reuzel by wyze van een Pap gemengt, doen dc Bloedzw eerenen andere gezwellen erter dragen. Die- zelve bladenggefiainpr met een weinig Zeut, gene-4 zen diepe wonden, en’ de‘.‘Kanker. BEVER. Dit is een halfflagtig'Dier, datazoo We] in ’t Water, als op.de Aarde leeft. Van he: uitcrfie van zyn bek tot aan zyn dye gelykt hy zeer naar een Rot. Zyne voorlle pooten zyn zeer kort. Met deze houd hy Vail, her geen hy knabbelt , ‘ge- lyk de Eykhoorntjes. Van de dye tor aan den fiaart fchynt hy gelyk een Water-vogel. De agter'- ile pooten zyn lang, en met een vlies tuliéhen de klauwen, gelyk die der Ganzen of lindten. Zyn’ itaart is plat, hoewel zeer dik, eyrond , geféhubd,‘ en vol ver. Hy gebruikt en pooten en ilaait om te zwemmen. Men mag met waarheid zeggemdat een B:-u:r half Vifch en ‘half Vleefch. is, diesiemeer,‘ om dat hy niet.la_ng in 'r'W-ater ‘kan zyn, zonder adem tc halen , en dat hy 1.yn Ilaart geduurig in ’i: Water moet houden. Zyn haair is tweederlei,;.la.ng en kort. 'Men gebruikr her, om Huedenete ma- lren , die daarvan daan ‘den name van'Ku,'/lbor‘m‘ dragen. _ Dit Dier is zeer fchrander, bouwtzyn hutken van twee of drie verdiepingen op her Vilater. I-let hakt met zyne tanden dikkc Boomen af,‘ maar_ met de pooten beflaar her de-Aarde en Klei; zyn fiaarr dient hem tot een trolfel, klopper, en balc,‘ om Kalk 'na re flepen. ‘ I-let Mannetje kan bezwaarlyk ‘van‘her'Wyfie onderfcheiden worden , o.rn dat“de reelleden in de lies verborgen zyn ; en zy beide maar eene opening hebben, om zig zoo wel van pis als van drek te ontlaften. Her Wyfken heeft ondertulfchen vier borlten. De Zakjes vait aan I12: 0: Pubi:‘of'1'chaarn-_ been , befluiten bet Caflnreum zoo wel by‘de"W‘yf- kens als Mannetjes. » ‘ Men vind dit Dier meet’: in Duitfchland en Po- len , langs de Elbe en andere Rivieren. 'Ook .zegt men, dat ze'in't Vranfche Laudfchap Oife aan dc Stranden, -en aan de Rivieren Ifere en Rhone ge- vonden worden. Npgr-ans vind.ymenae4,meEfln1;I a 3 ‘ "BEG. " Canada; alwaar ze op de Rivieren -een ioort van li'u'isjes'bouwen, en gelyk als eenRcpub]yk ina- A en. BEU K E NB 0 O M. Be/Zlaryving. Deze Boom is groor, hebbende hard en Wit houd. De ball is afchgrauw , digt en helder. De bladen zyn klein, donker en zzgt in ‘t aahraken ; voorts gelyk die aan een Jolcboomganders Booghouteboom genaamt, dog vafter. De bloeilém zit in klokjes, zynde bo- vengclyk als afgefneden, en dig: op een in een bait ‘gepakt. ‘De Vmg: isivaneen driehoekige. ge- daante,‘ bedekt mefeen dunne fchil ," en hebbende dc kleur van een Cafianje. Zy groeitivan de voor- noemde bailen afgezondert, en heeft rondom fcher- pe punten. Zy behelfi twee zoorten van Nootjes, waarvan dc pirzeer aangenaam van fmaak is, hoe- wel eenigzins zamen-trekkende. Deze mg: word een Eikel of Akergenaamt. , Plants. Deze Boom‘ groeit op ’t Veld , in B01"- fchen,.en op bergagrige en eenigzins‘ vogte phat- 7.en.' Hy bloeir in April en Mey. ' Eigenfcbappm. De" bladen van den Beulzenbnom zyn ververichende en zamentrekkende. Men ge- bruik_t"7Le in een Gorgwel-drank,‘ voor ongemakken in de"Keel ‘én’Mqnd. Her afkookzeldezer bladen, als‘1.e' te’der' zyn, ftremt den Buikloop. De bla- den gekaauwt zynde, genezen her Tandvleefch en Lipyen. Als ze geflarnpt warden, zyn ze een ge- nces-middel voor verfiramde Leden en ontfleeking, als zy ’er op gelegt Worden. Her zaad is goed voor de ongemakken der Nieren, en bevordert het af- zetten van'tGruis, dat men in 't wateren loolt, en van den Steen. In den tyd van I-Iongersnood maakt ’ inen ’er Brood van. ~"Ge£'rv¢i£ mm den ‘Bea/iebobml Dezevlipom is zeer aangenaam, en word ver- kooren tot Boifchen en Alleeén; 90k tat PaliiTa- deni Wegens ~de aangenaamheid van zyn lilad-, dat zeerhalder is, en rot een cieraad verlirekt. On- dertufl'chen is hetzeer voor Kevers en Rupzen bloat geflelt. Men vind van dit zoort van Boomen genoeg in de boifchen. Dog wil iemand een entery van Beula- érznmen aanleggen , meet by zig vanher zaad vourzien. Qz¢€edery Her Bea:/reéomnm. De Beukelzaumm zyn van die narnui-,.dat ze, om dus refpreken, allerlei grond beminnen, mits de- -zelve wel bearbeid is. Wil men ‘er een emery van maken, men heeft niets meer in agt te nemen, als omtrent ’t Land, alwaar men Eikeboomen wil aan- queeken. . Wat de Eikelen aangaat , deze moeten in het 131916 Jaar worden uitgezogt , in welke ze gegroeit zyn; alzoo de onde van weinig nuztigheid zyn. -Men zaaitze in Maart, gelylrde Eikels van Ei- ‘ keboomen; en zoo men ze den gehelen~WinIer in manden legr, zullcn zesvroegeropkomen. A1? de :Beukarzbm>m nirllerk geworden is, m’oet merger niet rninderde hand aan houden , dan wan- ? _ y ’ BEV. y 3'9 "3" by eerfi i)egmt‘hOlll: te inalcen; en eerfl op {Q fchieten Dns doende zal men ‘er’ " ‘ ‘ V rm . deel van rrekken. C aak en Wm‘ BEVING Dir is een on i ‘ . - _ geregelde bewegmg van eenig decl des L l ‘ ‘ ' “ , deb dan inil]<{rimpendc‘:.gcmams ’ mg nu umckkm‘ _ e oqrza e dezerBm'ng is in jonge Lieden meet gétgfefidlga 513; mwendig; ontltaande of uit al re 1}?“ h T111 6n. of killend koudwater, of door rneeli; igc aams-oefl”emngen,als dejaaren en krag-V ‘=0 139115“ Verdrggen. ingevai de_Pis van»kinde- gen: 1:: de Kooris hebben‘, green is , zullen 2:: of 5'09" W°Yd€H; 50f In een buitengewoon Ilexlze Be-uing vallen. ’ \ , Hoofd en’I-Ianden zyn de Ewing meer onder- W°1’P?ifl,’bdan Voeten en Dyen ; ‘tel’ oorzaak dat 1°33 £1“ ,5’ 4611 Oorfprong der flnimen zyn. C _”WZ 15 _memgmaal een voorboode van Be- roertheid or Stuipen; naapgqgarg 3“ de flofib dun‘ :11 fl"? 2 Of gfof en dik is: Is de droogte oorzaaka deocfirgrex-Iliagnbefianfeiieezliéeg?ap1“?Pen' k een aanllaande graakin . V ’ ls r em re en “E _III Dude Lieden is de vreze een oorzaak van 3:- wgs dog semecnlyk dc Zwakheid, of verwyde. nnlg) van natnurlyke Warmte. “ d 52351:”: 12001:‘ een toeval der Igqortze of an-' 5“? 1‘? 0- ~ °0'7«C1Il‘€€H'YihO0fd1gi‘l€lt konit, 85995“? 1‘; dezelve of ten dele, of in ’t— geheel. Middt/an mar 41:: Berocrte. . 29° We‘ J0r=geLiedon ,. als die in den bloei him-‘ “M1333” U11: konnen van de Bwingm genezen Werdens 7-00 Z6 ficnwgoede dieet en maiigheid in 33‘ 31?m6,fl,,en—_zoo ze’s morgens vroeg nugteren fen ‘iracilmfi, dnakel met een weinig Wyn gebrui— ml; of Wei met een wemig water van Bugia/]a; voorrs zoo ze mg den Ruggraadlaten beflryken met olie uitffxgcheliteenen getrokken , anders Filofophi- {Che ‘me Ecnfiafnt; (zynde de Tigchellleencn:al~ vorens door olre van Olyven bevogiigt en door- weekt.) of met ol1e_ van, Eyeren , of met Merg-oi-ie van een Herr; of indien ze in plants van deze O- 11“? d’°°3 Iaten koppen, zonder infnyding in dc.- huid te rnaken. , Geduurende den tyd van veerrien Dagen i(0!1‘- nen ze ook een groot glas Dgcoflum van een en- ce Gajac, en van twee oncen Sallaparil ‘smorgens §WgK_€ren _nemen , en zien daarop te Ilapen. lvlaar 1“ die!) tufichentyd moeten ze zig van VVyn en Brandewyn onthouden , drinlrende niet dan Meedc of:Honing_\v\f21!€T. Appel-drank, of Gerlle—drank. Oude Lieden kunnen her zelvc gebruiken, zoo nogmlss d-at hen de Wynrnier volllrekt word ver- boden_. Doet_ daarby, dat her bad zeer goed is voor Jonge -Lieden , mits allerlei welriekende Krui- de“ dam“ Efimengt zyn, als,Zali, Rosinnryn,L-.1- Vendda Alllem en andere, nevens twee oncen on- gebltandelwavel ,een halve once Salpeter, en zdo veel Alum, zamen gekookt in een gedeelte van het Bad-water, M B E-_ 93 BEZ-V’ ‘ EEVOGTIGEN. Zie BBS.-PROEUEN en.GIETER.' ' Sieen dien men in den b\11!?(EV'iZndOealI'l{ vserfifigiclc Oditeriche Dieren. %_1S Geircn, Varkens, Apen. Qok vm_d men hem in de Galblaas. Deze Steen befiaat u1t.fC11YVe“- ‘he byna eenerlei middel nnt hebben . 611 OP ““ en zeer aan elkanderen gelyk inoeren wezen , hob- bende van binnen eenig Srroo,_ Amie: Of afldeff-‘ vremde flof. Zoo men egter eenige Korlen of Zaad vind,waarover de Indianen den Bazaar door Kuiifl; maken , die moet verworpen worden. Maar om zyne deugdzaamheid te1;eproeven,.kan . men drie wegen inflaan. Vooreeifi , als men on- gekoelden Kalk in’tW2teY werpr , .en’er den Steel: meé wryft,,zoo moet1iy,geela_gtig worden; ten tweeden, als men Papier met mtre Kryr ofLoot- wit fiheeft beilreken , en'er den Sreen op wryfr, dan moer hy groene firepen maken ; ten derden, als .hy Menfchen,-die Veigif in hebben, van de Dood bevryd, als ze hem door den Mond inne- m‘en,_ dar her zekerfie teken is. BEZ‘: = Ralrende den»Weficrfclien Bazaar ; die mod:-; zeer weinig rieken, van lroleur, afchverwig en zoo blinkende niet zyn alsde eerfle,en dikker {chilrers of fcliobben liebben. Men vervalil hem van wegens zyne _ zeldzaamheid , eenige met Kryt, Aifche, S-ghuipen, opgedroogt Bleed , en kleine Bazaar {leenen tot ilofof,gm‘is geinaakt, dar men altemaal onder een mengt. Andere gebmiken berg-rood, Splesglas en Kwikzilver, onder een gcrnengr, door iniddel van ’t Vnnr; maar dit zoorr van Bazaar Iran in de Medicynen niet gebruikt warden , zorider, groot gevaar, in plaais, van de Zieken re helpen en te genczcn; waarom her noodzakelylr is, dat men den regten ‘ter dege kenne. Aangaande de Eigmfc/mppen' van den Bazaar‘, zoo is ooven gezegt, dar dc ware eenige fyne hit- re heeft,waardoor hylugtinakende is. Zyne deugd f beflgaat in de vlugtige alkalyne zouten, waaruit hy gevoormt is; hierdoor verdryft hy her zuur, en verwelit her zweren. Hy fraat her Vergif tegen, ilerkrlierl-Iart, doodt de Wormen, maakr den Steen_ klein, beiaordert de Maandllonden , is goed voor de Opflyging. Hy is met een woord zoo hartilerkende, dar alle Genees-middelen, die (try. dig zyn met her Vergif,Beza'ardim genaamr word,‘ T Men gebruikr hem nit-en inwendig. Inwendig is hy goed in de zwymeling, vallende Ziekte, Fial1Wle,Hcl’tkl0pping, Geelzugt. Kolyk, Ron-loop , Worrnen en Sreen. Ook gebruikt men ze dus, om een Kraamvrouw re doen bevallen, en. de Maandfionden re bevorderen; maar .in'r'byzon-I der in kwaadaardige Koortzen, en Vergif. Uit- wendig gebruikt men do Bazaar voor de Klierge. zwellen, zweerende Kanker, en diergelyke onge; makken. ‘ ‘ De Dafir is van vier tot zeilien greinen. Maar aangezien’ men in Pefi-ziekten daar niet genoeg van . geeft, zoo kan de Bazaar her fenyn niet weder-_ itaan. Want daar zyn vermaaide Geneesheereu, (onder anderen Mdrtellimu Bampart, in zyn‘Traélaat van de Pelt) willende, dar dc minfle Dofis van twaalf greinen zyn moer. Men ordonneert ze rot fyn fiof geinaalen , en in een daartoe bekwaam ' vogt gemerigr. De zeldzaainheid en zonderlingeliragt heeft den -Bazaar zoo verinaard gemaakt. Dog tegenwoordig begintdeszelfs prys re dalen,-. en vele vermaarde Geneesheeren meiken her erikel aan als een Zuurg- 'bieekend iniddel. Men lian zeggen, dar alle Steenen, of Gal, van war Dier her zy, een Bazaar is , hoewel min of meer werkzaam , naar de verfcheidenheid der lnchr-I fireelien , in Welke zy gewoont hebben. De Ba. zaar, die wy uirPcru ontfangen ,,_en die uit Wefi-r I indien herwaarts word gezonden , is van minder lrragr. De Dofisjs van zes greinen rot rwee diach- men. .: Daar zyn nog twee andere zooiren van Bazaar,‘ die in de Genees-kunde zeergeagt zyn; nament; lyk die van een Zwgm, en van een Aafz. , De Bazaar’ -van am Zwyn , in 't Latyn Bazaar Parai -of Lapis fortintas , in ’r Vranfch Piarra_alaP0/0 3?. ‘BEZ. wgsmm, is een Steen, omtrent zoo gioot,"-als een Ha1.elnoot,wlr van kleur, rrekkende een wei- nig naar groen; dog zomwylen van een andeife ~ kleur, en van een verfcheidegedaante ,en van bui- ren zeer glad. Men vind ze in de Gal van zekere wilde Zwynen in Malacca , en op andere plaatzen meer. De Indianen noemen her in hunne raal Mafliaa da Saba , de Portugiezen Pedro da Vallar, of Piezlra da Ptaarca, en de Hollanders Pedro da Pam. - r Hy is zeer zeldzaam,» en men bewerr , dar by do Ooitindifche Bazaar overtrefr. En als ‘er van deze - ‘Bazaar re Amiterdam aanlromen, het.welk:-zelden boven her geral van vyf of zes,zelfs~met de-=groor- Ile Lading, is, die.uii; de Ooflindien komt, word her fluk voor rwaalf rot vyfrien hondert Gulden verkogt; niet van de Kooplieden , om ze in de Commercie re gebruiken of Koophandel meede re - »dryven , en dus winfr by re doen; maar van de ry- lre Burgers, her zy om'er aan Lieden van aanzien een gefchenlr van te doen , het zy_, om ze in hun- ne Familie re bewarcn, als_een uimemende Schat. Die ze bezitten , =fluiten ze in een goude Doos, zyn- ' de rond en vol- gaaren,'met een goude Ketring daar aan vaft, omze , ingeval men ze wil gebrui- ken, in een vogt op'te hangen. ‘ ’ De Indianen zoeken de Bazaar zorgvuldig op, zoo wel als de Inwoonderen van Malacca, daarze meefi gevonden worden; houdende dezelve voor een beproefd Genees-iniddel voor een Zielite, by hen.Mardaxi genaamt, ontltaande uit een overlo- ping van Gal, en aan den Lyder geen minder on- gemak veroorzakende ,‘ als aan ‘hem , die van-tde - Pei’: befrnet is. ' Kragte;-in '1/mrala Pedro devPorca. Men gebruikt ‘hem tegen Fenyn , Kinderpokjes, opfrygingder Moér, kwaadaardige Koortzen, en opfiopping der Maandflonden. Als men ‘er zig van bedienen wil, laar men hem een rydlang in Water en Wyn weilren , en men neemt dezen Drank een yveinig na dat men voedzel genutigt heefr, Dc Tmaak is een weinig bitter, dog niet onaangeriaam. De Bazaar van den A4; is zoo groot als een Ha- zelnoor. zwarta rig en eyrond. Men vind ze in een zoort van apen op het Wefiindifche Eiland van Macaflar. Ze zit in de Gal van den Aap. De- ze Steen is zeer zeldzaam en duur. T4wrm'er- ge- ' tuigt, dat men ze tergrootte van een Noot voor rneer clan hondert Ryksdalers verkoopr. Kragtan nan daze Bazaar nan az'er1'.lId}‘;. "Men gelooft, dat deze Bazaar Ziveetdryvende is , en meei kragr hceft, om de kwaade Slymen en Vogren re verdimnen , als alle andere zoorren van Bazaar. Men gebmikt ze ook tegen de Pefi en an- dere aanilekende Ziekren. De Dafi: is van twee tot zes grein. En menvkan in 'r algemeen zeggen, }13€.m3k willenlyden , als degewoone zuiverende middelen , zynde niet zelden onfmakelyk en walgelyk . In- nernen ; zoo zal ik hie: eenise ovscven :,dV= lemma hoe mg; by zy, nogtans zonder de minlle afkeer 'zal konnen innemen. ll; hel_> reefs 8¢fP1'°ke“AV3“ het poeijer der Bolus Armenius-engezegendev at- de; hier van kan men pillen -maken‘, met .eenige .; nl grze (in een verfche dooir , $;(i)1P£eezlie_IIl3;?olf wnglein ilonierf-van Roozen , often _ minfien in een'gedroogde”Pruim ; "en dusvihkt men ze op. Behalven. dit poenenkunt gy nog een,‘-mdel‘ maken van Wynlteen van witte wyn , enzoo tmo- gelyk is, van Montpelier’, cenhalve once; 0o[ler- fche Senebladen,een halve onze; geprepareert Scam- monium, twee fctupulen; fyn Kanec1_.Kr1.11dn3E¢- len , Galiga , fyn Zuiker, pagt oncen. )D1t _a1les na_uyv- keurig ondet een gemengt zynde moet 1n ’een" dig‘: geflote Doosbewaart Worden. Men neemt et ~ sog- tens nugteren een halve once van , meteen half kommctje goed vleefchnat, of meteenglaasje keur-\ lyke wittewyn , en by gebrek van die , Bleeker. Dit Genees-middel is ook goed voor de Cztcbaxie ‘of_ grpenc ziekte , 'aa1nbotfligheid_ ,‘ge_duurige ltoonzen , enongemakken nit dtoefgeefiigheid ontfiaandc-, Em mic; zuioeread Middcl. "Als iemand in de Zomervan een heete,Ko,or'-ts word aangetafi , en men oordeelt , dat hy van de kwaadc Vogten moet ontlait Worden, doemnen zulks met een glas Gerftewater of zoete Wyn. Mm voegt ‘er na lietnlvliddagmaalgeen halve once vleefch van Dadels by; ’s anderen ogtens laat .men er an- derhalve once Calabrifch.,Manna in fmelten;:_,men zygt het zamen door een fchoon_hnnen. Jjlierva-n moet de Zielte nugteren koud drinken, en hy z_al bevinden, dat het een aangenaam zuiverend,midd'el-is. lien zuiz2ere_;gdMidde1'y6ard1le diqgeueztsflie met zui Im , of met kazinen iet: ilmemm. f "Zoo het lfiinderen zytn , méngt een once zap van B1140‘: Ruit ,- een once Oil'e - gal , met een halve once ge- pulverizeerde Aloe; doorweekt in dit vogt een Ituk gebruikt witLinnen; legt hettuifchen de holligheid der Maag en den Navel, maar bind ‘er een ander fchoon Linnen boven op, en laathet dus met bind- zels valt gemaakt zynde tot 'sanderen daags vroeg zitten, en gy zult vinden, dat hetKind wel gezui-' vert is. He: zelve middel is good voor die ouder zyn , mits de dafis verdubbeld worde. Men moet het aan zwangere Vrouwen niet geven. De oorzaken van het bloedig Water-maken ont- Ilaanof uit de zwakheid det Nieren , of uit de hoe- danigheit en hoegrootheid van het Bloed in zynéi vaten, of,uit het loozen van een Steen , of door de etter van een Gezvveer ,- of door vermoeidheid van. re Paard te ryden , of door al te veel beweging, of door zig gellootente hebben , _of,elndelyk door een. zware Val. Her gebeurt ook wel, hoewel zelden, dat het Bloed uit de Blaas loopt, of door een vloijinggder Aambeyen, of det-Maandltonden. Her een enhet andet is een toeval= van een llilliand of fchielyke, verandetingf ( Criju) dc); Ziekte_ In dit laatlle geval meet men do Natuur niet firemmen. ' ' Middelm, om bet Bleed door het Watermakdia ’ I fie /iremmen. VI. Wat andere toevallen betreft, moet menvoor het gcbruik van enige middelen een Aderlatingmaar. maate delijaren pen kragten in’: wetk Itellen. Daar- na ordonneert men tuflchen de Maaltyden een koel Drank_1e,gemaakt van de wortelen der Cmfplida of $meer- wortel, en van Arabifch Gom. ” ‘ II. Men laat hem. met een half glas Schaapen- melk een drachme poeijer van Duizendblad drin. ken , met zoo veel aangewigt van de Bolus Ar,- rneniru, ‘of twee oncen Weegbree-zap, met tienr greinen Mafiik , cndeieen once zap van Duizend- b_1ad_,_m/et een halve dtachmeKoraal. Deze Drank rnoet vier dagen agter een ’s morgens nugteren ge; nomen Worden. j IIIL Mengtieen drachme van ebranden on gel fiampten, Bloed-(teen met een alf glas Zap van Weegbree, 'e‘nAla_at.het.nugteren drin-ken. » IV.,Men ordonneert vier of vyf dagen agter een i:en’drachme Philonium Perfimm, een halve~once zap ‘van Weegbtce, ,gemengt met vier oncen zap, van Forcelejn. K * V_. Neemt. Pluim-aluin , Ar-abifch Gom , en Dragant—gom, van ellts -een dtachme, met een _we:in1'g Wyn ;, maakt’er Pillen van, en geeft ze le- d(§¥ .D1,0_§gen tenrgewigt .van.een Vranfche.goude roon. ‘ VS/I. _Geef_t; in? een. half glas zware Wyn-een draché. -me,_van_,Dadel-Steen,gebrand met een halvedraclzg. me gebrande onbereide Zyde. Niet tegenilaande het gebruik dozer Geneesmid-L delen , kan men den Zieken doen purgeeren met, zes vierendeel loots Catlmicum duplex, en ander- halve drachme Rhabarber, half gebrand in een pan. '_VlI. Mcnltan ook eeninfpuiting gebruiken, toe- " gemaalct ., ?BLO. zgemaakt met een afkookzel van Teskenskruid’ en rorcelein; of met een Dscaffum van Sumach of Smalt, drooge Roo1.en,de bladen van Myrthe, of met het zap van Biezen. . i .BLOE.DELOOS DIERTJE. Dezen i-naam geeft men aan 7.Cl(el‘€ kleine Diertjes, van welke men tot hier toe heeft gelooft , dat ze zeet onvolmaakt waren. Dam is een ontelbare menigte xzoorten van diergelyke Diertjes; die of andere. die- vren, of Plantgewaflen doorknagen en befchadigen. Men vind Jaren, in welke het Veldgewas door dit ongedierte geheel en al verwoefi is. Aangezien’er geen natuurlyk middel vo‘ot zodanig een algemeen verderf is , keext zig dc Gerneeme nevens de'Die- naren des Goddelyken Woords in die OmIlandig- heden in den Gebede tot God, om dus deze1And- plagen af te wenden. B_L o E’ D 1 N G. Zie HAEMORRHAGIA. BLOEDR YK. Dus iworden diegenen ge- naamt, die een overvloed van Bloed hebben. Zo- danigen zyn doorgaans flerk en welgedaan, ook ‘ .goed van aart. Het is niet re min niet 'goed , alte yeel Bloed te hebben , en men moet daarm-voorzien. Middelen mar diegenm , die Bloedry/2 zyrz. _ »Het-aderlaten op den Arm, het Bad-, en kleine ’Genees-middelen dikwils herhaalt, nemen den altc grooten overvloed van het Bloed wech. Of men oet hem een poeijer nemen , het welk Keyzer Carol de V. doorgaans gebruikte , beltaande uit twee oncen Saly, een once Lavendel , even zoo veel Yfopen Kruizemunt; een halve once Foeli en Nootemufcaat, Kaneel, Gember, Zedoar en Galiga; twee drachmen Catamuraromaticus; drie drachmen jeneverbezien; ende een once Pioene- Zaad; alles wel gepulverizeerd, met zoo veel‘ aan gewigt van Zuikercandy. Zyn dafi: was telkens een lepelvol, ‘s morgens nugteren, en twee uuren na - de Maaltyd. Men legtook ophet I-loofd der Bloed- ‘ryken poeijer van Zywormen. Of wel men geeft ‘hen koekjes van Diarrbodon Alzbatis. ‘ Wat aangaat de gramneunge, droefgeellige, en eemgzins magere Memchen , deze moeten zig niet aanltonts na de Maltyd tot het fiudeten of eenige '-Ligchaams- oelfening begeven. Zy moetcn nugte- ten twee groote glazen Water met Oranje -Zap drinken, of met Verjuis, of Znuring-zap. Ot men mengt in een glas gemeene Koeldtank een once~Si- roop van Violetten, met vyf of zesdroppelen gee- fien vanlwavel, of van Vitriool; of laat ze Azyn- water drinken, als zy gevoelen,_ dat de dampen naar boven ltygen. Zy moeten zig eens of tweemaal ’s]aars doen Aderlaten ; maar drie ofviermaal purgeren met een -mengzel van l-lamech,opgeloll in een,glasAfl ‘ 11; can ryd , wanneer de Vrouwen veel Bloed quyt-raken, en haat lieden een Blaedfpuwm over- komt, word he: Bloed-vloeijen aanilonts geflelpt. ‘By jonge Lieden is het Blatrlfpu-wm gevaarly-ker , dan by oude. » . . _ AIs’er een groote Ader geopent of geborflen IS , word het Hert verilikt, en de kragter» ontbreken- de, voIgt.'er de Dood op. Die aanhet Bloedfpuwen ondetworpen zyn,moe- ten nun Gezigt niet vefiigen op het gene mod is. , Middelen war he: Bloedjjzuwen. By. al het Bla:_d/puwm. is het nodig,‘ dat men flilzwyge, rufie, zynen Aderntogtmatige, en zig dikwils doe Aderlaten , maarweimg Bloed Ieffens aftappe. - ‘ Alsfex een ‘Bloedvat door het vloeijenvan -.een fcherp en ziltigVogt geopent .of geborllen is , meet men nog meet voorzigtigheid met het Aderlaten gebruiken , enzeer weinig Bloed aftappen. Ingeval bet Adetlaten nier aanitonzs zyne wer- kingdoet, kan men Koppen in de Liezen en op de Billen vzetten; anderzins haalt men een fierk Bindzel om de D_ye‘n ., en geeft den Lyder by tuf- fchenpoozen Siroop van Granaat—appelen, of quee- peexen , Myrrhe ofgedroogde Roozen , Aalbezién in Weegbree-water verplettert; Porcelein of BOL- kmid; of men laathem in een half glas Zap van Zuuring een once Siroop van dronge Roozen. of Roozen-honing drinken. . ~ ~ Twee of drie dagen daarna geeftxrnen een pur- gatie van een Decoétum ,beilaande nit twee drach- -men. fchors van Mirabolan, gemengt met een on- ce Siroop van Roozen; of men geefthem een.on- ce gezuiverde Kafiie, meteen drachme poeijer van Rhabatber, in een glas Wcegbree-water,,of een afkookzel daarvan; of we], een once Manna, met ‘even veel Siroop van Zuikery, ontlaten in een af. léolokzel van twee oncen Tamarins of Purgeer-da- es.. - Na de Pnrgatie. kan men een-Opiaat ,. of vol: gende Genees-middelen -gebtuiken: , Nee1ntiDragant-gom, een halve once; fyne . Bolus.-Armenius, twee drachmen ; gezegende Aar- de, een drachme ; Mafiik en Koraal ,iede1-een hal- ve drachme; maakt’er een poeijet van , en voegt ‘er twee oncen Conferf van Roozen»-by, en_ev_en zoo veel Siroop van Granaat-appelen , of van Aal- bezién. .De daft} is ter groote van een Noot, en moet Ogtens en Avonds ingenomen worden. Anderzins kan men ook in een gla~sZap.van.Wa. terkers een halve draehrne Koraal doen fmelten, en nugteren drinken ; viet of vyf dagenagter een. Of wei men laa.t den Lyder een weinig tyds na het Bloedfpuweneen once Weegbree- zap nemen, an even zoo veel zap van Porcelein,waarin een drach- _me Koraal in ontlaten is. Olin een gla_s zap vanlforcelein lean men gepn1- BLO. vetizeerde«Muizel f “ Maar aangezien "men-zomwylen het Bloed niet ltan firemmen , daat cleze Diertjes aan gezogen heb- ben. ontfia-at'er ‘doorgaans een fierke Bloedvldci-< jing, die ‘den-Lyder zeer verzwakt. , ‘ Q , . N-3 ‘ ‘Ben’ 102. Im- Een levende Bloedzuigtr irrgeflokfpkfin d°°" he‘ zuigen der adertjes van dc M838 dl‘°°‘”S3 8eV‘?‘Eé’v“l -‘veroorzaken. Hiervoor, drent rot Genees-mrdhét her drjnlcen van Peltel, or zout Water. —V°°“.5, R1 ‘jnnen-gen van _een purgane, met eenige Ivlercurta 7 gj¢1;e‘snb1imat1e.gemengt. , 3 —. I ‘ :4‘!/‘:rk{:zihg_ dgr Bloedzurgtnrl, 7;; Om de Blaedzuiggrs wel nit re ltiezen ; moeten ze nier zwart of ruig zyn , maar groen op d_e 1'08: en rood onder den,Built;’ voorrs mbeten ze in h_e1- .,;1er enyloopend ~WaI=I £€"3"E€Y1 ZYHS °°k Femge .dagen yoor al eer ze gelaruiltt lZt_€Vb¢fCl1a'dlg€n(. D,eze befproeijing moet-’dagelylrs_l;y een aanhong dende Droogte gefcliieden, Men moet ze alle A-I von'd'be‘dekk‘en, nit vreze voor‘d‘enrR/yp; dog her dekze1m’oet'boo’gswyze gernaakt zyn,' zonder dc Bak of ‘frame to taken; “dog random zoo digt, dat ’er de'KoL‘rd'e niet kart doordringen. _Als de Zon by dageop den‘ bali fchyrlt’; moet‘er her delrzel af- genomcn Worden; dog ’s Avonds daar weder wor- d’en opgezet. Zo'o" her niet vrieit , kuntgy den liak ongedfekf lateh; dog _met voorzigtigheid , want her 'Zaa‘d ‘dot')r"een Vorfr van rnaar twee nuren fi'erven- kan.‘ "Ale het reers z'oo hoog_ is,opge1‘cl1oo; ten ,'dat"gy het oordeelt re kunnen verplanren, zoo’ verplant ze op uwe Parterres, daar ’r,u be- lieft, mits de Grond goe/d en wel bearbeid is. Be- fproeit ze, zoo dra als ze -verplant zyn; en gaat dus voort, zoo lang hetjniet regent. Gypmoet uit de gemelde r'y‘en van uw bak niets vvieden nogwnit trekken-,. ten-zy'het'zoo'groot 1.y‘,‘ dathet zig van‘ g.elfs»van de jonge -Bloem - planten onderfcheide..1 Qfieekerey def Bploer/1en., ‘V’ -- voor al -eer»wy rot een Abyzondere verliandeling overgaan, zullen‘ wy eenige algerneene jflelling'en‘, rakende delBloem-iqueekery; laten vooraf gaan-.. B110? 10 - 1. Zoo diltv/ils als men Bloem-bollen of worm- len plant , meet men onrniddelyk re voren de- Aarde wel omwroeren, en~'t onderfie boven ke- ren. Zoo degrond hard , -en in langen tyd niet omgefpit 15, moet ze gebrelten en tot fiof verbryg zelt worden._ Dit is zoo noodzakelyk , dat een Plant,_ daar inugezet zynde, zy 'mag voorhene zoo - rra_ag in I: groeiyen gewefl zyn,als ze wil, nu weel- driger _zal opfchreren ,-als wanneer ze in een betere, . dog met orngewroete Aarde ma; 7 H. De Zaad- planten , en die zig, door fchenrjes Cfltakjes vexmehigvuldigen, moetenbefprocit wor-1 den , ‘tot dat ze wortel gevat hebben, -en in het be-V - gin van een groote hitte moeten ze behalven dc be-V iproeijing ook voor de flraalen ,der Zon- gedekt gvorden. ‘ ’ Iii, Als ze wortel gevat hcbben ,. ende. reets~.een- weinzg zyu. opgefclzooren , meet men de Aarde rondom een Wallis ‘omwroeten ,- om-dat ze door’ he: tiefproeijen niet zelden een‘ korite krygt, waar_- doorlze roegeilooten word. » v » ' V 1V.. Als men Zaad-bloemen vérplant, oftlie van- afzetzels «geteelt zyn , meet‘ men dc Aarde een yverrng toe’ druklren , om dat anderzins» de Droogte_ in de Zomer, cle Vorlt in de.Winter het groei1en- bclet. , r ' ' ' ' V. Men verdeelrdoorgaans-zyn Parterre in twee. deelen ,‘ varrwelke he! 'eel‘fle.op::de Z911 is geIege11,,. en by gevolg warmer en bekwamer rs , om Bloe- men vo_orI: te brengen; bet tweede deel rnoetfcha-I’ duwagnger en vogriger z n, alwaar de bollen ge-— legt zynde, wel later op omen ; tmaar ook lange .: duuren. Hier moeten dc kleindere gelegt worden. . VI. Men moet nog een byzonderc plaats hou- den, alwaar de Turn fchaduwagtig en vogtig is,. om daar den geheelenflomer re planten , de kleine” lootjes van dubbele Violetten‘, Nagelblbemen , Ma‘. delieven‘, en? ‘cliergelyke ‘meer ,' die'd_ikwils bekwaam zynom v'erpl'an'g re 'wor-den in eentyd, wanneerv ze doorde hitte 'dér"Zon niet konnen be1‘chad:gz.r worden. Zy moeten een duitnbreed van elkander worden geplant , omydat men ze, wortel gevat hebbende, met een T,uin- mes opneemt , en ze in den I-1_erf1_t ter plaats, daar men he: goed oordeelt, Verplant, ‘ ‘ ‘ 1 r ' ~ ' ‘VII; Als men looten verplant, hoewelhetineen —. welbereide aarde gercnaecr, zynde zagt en ligt,-, verlch - en vogtigg ‘of in étfri bait’, dat-beteris, om zewor- fel tedoen vatte’r'r,A zet men ze, zoo dra ze eenig-‘ zins wortel gcvat hebben , in de Zon,.hoewel al- lengskens, voornamentlykinden Herffi. Maar men- moetzig voor twee uirerilens wagren ,‘ voor eerfl, om ze niet te veel re begieten, ten anderen ,.orn zen niet~al;.te droog te‘laten. De overvloed van water doet zeverrctten‘; en door d_e-altejgrooteidroogte : ’ verwelken en (lerven ze. VIII} Men moet niet wagten de bollen uit de: aardcfte ‘nemen , 'tot dat alle bladen vetwelkt. en’ verdroogt zyn ; om redenen, die wy op het* Artykel van de 'TU_LPE gemeld hebben; maar vroeger , o1n_aarde te winnen , als de Tuin‘ klein ; want~als‘men zervroeg opneemt, kan me? in . are-. J04, hare plaats zetten, Fluweelbloemen, Bzifiliconren andere , die voor den Winter fietven. Want als ‘her ryd is, delbollen re verplanten , hebhenzereers ,fuitgebloci‘t_ ,’ en moeten plants makenvoor andere bougn, daargze reets federt‘ drie of_,vier maanden hebben, geftaan. 1 . IX. Ointrent het einde van de Oogllmaand , als her overvloedig regent, meet men de bollen niet aanraken, om dat ze als dan reetsbeginnente wor- relen. Want zoo ‘men Le maar hetmrnilebeweegt, kunnen ze dat ja nietpdrageng otlten minfien , men isoor'zailk , ‘dd: "ebloem k,leinder.is ; .zoo ze niet geheel"verrot.{ Maar zoo "men ,,genootzaa1gt‘is_, ze pp re 'n'ernén‘_,. oetlier hoe eergler, hoe lrever ge- .fchiéden.' _ g_ _ .. . X. Als gy ‘Lee in potten of bakken hebt , her zy planten van Nagelbloemen , Marjoleinen ‘, "Violet- ien, of andere, moet gy zediltwils befproegen, en _maar 's ogtens‘ in de_zon zetten; \vantander1.1nszou- iden‘ ze verwelken. Om Vdit tebeletten, is her berer, «re geheele plantrnetaarde re bedeltken ,.en dushare yerfche groente te bewaren, __M_aar_ ans de Winter voorby is,” doetgnen beter ,,dat men ze in de ruime _"aard'e legtl. Met alle naaritigheid , diemen kan ann- wenden , ' zullen dc Planten nooir zoo vvel in potten , —'als-in de mime aar'de,groeiJen; mits degrondinaar eenigzins goed-is. . . . 4 . ‘ XI. ,Ter plaatze, daard_e,aarde mager entraag is” , most men miilgj/ergaderen . en doorrotten la- ien , bewarende die in‘ een kuil of diepe gragt in den Tuin. Wanneer die mill byna totaarde geworden is, moot men'er een duim clik van_o.p dc potten of kken flrooijen, waarin men Nagelbloemen, Vio- ‘letten, Marjeleinen, en diergelyke hloemen wil zet- ten ;' en men moet dien mill met de aarde vermen- gen. Men kan’er Anemonen op zetten , wanneer 1,e,,begin_nen' blad re maken. e XII. Geddrende dc ‘Zorner moet men veen Ton hebben , waarin her water , gefchikt tot b.efproei- jen , flaatenwarm word; namentlyk vanFluweel- laloemen , Bafiliconmenz. / . . ' ,Ma:g?en‘, .am Bloeméollm to flange». ' Blo‘eml5olIen'kan men planten van 't begin van September , totvheteinde van April. -Hoe meer yverks gy’er Van maakt; ‘hoe beter en aangenamer 'ze,groeijen. Wiltgy 2c in potren , of optuinbedde- lgens zetten , gy niqet eenderleiaardegebruiken ,en benderlei rnbeite aanwenden. l,\Ieemt een .V.ierde- 'deel goede verfche aarde , een vierdedeel goede oude aarde, ende eeixvigrdedeél goede tuin-aarde; flaat bet zamen door een horde; doetier e_en voet hoog van op uwe tuin.b‘eddel§ens;,,waarqpgy uwe Bloem- bollen wilt ietten; ot_vr_.1lt’er dc potten mode. Zet dc bollen een halve voet diep in deaarde, en neemt ;e’er niet weder uit, voor dat ze gereed _zyn, om te bloeijen. Zoo het niet vrielt, en de aarde droog word, moet gy ze een welnig begieten. Zoo het fierk vrielt, moet gy vier duim dik goede aarde op de tninhedden werpen, en ze bedekken. Legt’er hoepelé op , pm her itroodak re jonderfchragen; ‘BBO.’ inaar neemfler die weder af, als'er de zon op iiaar ; dog dekt. ze weder, als de Zon wcch gaat. Zoolhgt ln ‘r Voorjaar droog is , moet gy alle uwe planter; laegleten. Alle Bloembollen worden tweemaal deg Jziarst, namentlyk in de ‘Lente ’, en irrde Herm ge. an . - ' ‘ i _ De liefhebbery van zommige Bloemiflen bcpaalt zig menigmaal tot Tulpen, Anemonen, Ranon. kels, Beeren-yooren en Nagel—b1'o'emen.. Zy agten namvlyks anclcre Bloemen , hoewelzenogin kleur , nog in reuk ; of anderzins voor dc’ overige wylten. Totvde Queekery van deze betledenic al liupne zor~ ge , daar ze nograns ‘dezelve "met minder inoeite ruim zoo goecrkondcn‘ hebben. \ ' Vader Ferrari , 'Jefu1't , en Andrea: Caprzmiaz, leeren ons lets zonderlings nopens dc‘ Bloem-queen kery. De laatfigemelde zegt in een Redenvoering, te Romegehouden: ,, Ingeval men descheikunlt ,, tot het queeken van Bloemen wil gebruiken , men ,, zalydoor de~kun(’: de Natuur zelve te bovengaan. ,, De kunil zal iers voortbrengen , dat nooit ge- ,,~~fchied is. Her hangr alles af van het vernur'ti,g ,, ebruik van de Mercurius o(Quik7.ilver,,‘ van het ,," ilofophifch Zout en Zwavel."‘H'oed‘an'ige ‘won- ,, dcren van Bloemen zou men niet hebben , als men ,, her warm bloed der Dieren m‘ét het zap derAar- ,, de kwam te mengen? Men weetniet, wat dat ,, bloed verrnag , mits her geen Oifen-‘bloed zy‘,' als ,, zynde zeer droogvan natuur, en 2115' zodanig aan-. ,, gemerkt niet bekwaam, om gtoeite verwekken. ,, (Indien men hetbloed mengt met afch en zout ‘van ,, Planten , of van Salpeter , door z_.ig“,i.elve zoo ,, vrugtbaar zynde, men zal Bloemen van een‘aan- ,, gename grootte en uitgebreidheid hebben; .Een ,, uirgelezen Millhoop , die we] gebruikt word, is ,, van een wonderbaarlyke kragt, om de Bloemen ,, te bevorderen, en aan dezelve een fchilderagrig ,,--doorvlamzel-tevgeven; Men moet de laatfle hand ,, aan dat grout’ werl-r‘flaan , met alle die dingen op ,, Brandewyn te zetten , en ‘er door de Diflilleer- ,, kunfl de fynfle geefien (quintclfenrie )‘ ‘uitte ha-' ,, len. Men zal ‘er onbegrypelyke uitwerkingen van ,, zien. , » ,, Men moet fig wel wagren, dat die brandende ,, fiofl'en de wortelen der planten nier taken. Daar ,, moet goede aarde op leggen , om zonder de wor- ‘,, telenite benadeelen , dien fynen balzem vonr_zig- ,, rig op tervangen. *Niets verkwikt ‘ de Planten ,, meet , als dat-ze befproeit warden met water, ,, dat door de Zon verwarmt is.’ ” yr Kmgt der-..Afo/1 , om de Bloemen fi‘aaijer'm ~- grooter te dam warden. Om een:.Plant,by uitnemendheid te doen‘ groei-‘ jen, moet ze eens en andermaal met loog, gem-aakt met afch van diergelyke verbrande Planren , befproeit warden. He: is Zeker, dar her zout in deze Loog , op een wonderlyke wyze medewerkt tot.hetgroei- jen der Planten; voornamentlyk van die gene ,met welke dat zout een overeenkomfi van gedaante heeft. Wantfhet is zekcr , dat het zout , getririk-' en B130. ken uit den Afch der gebrande Tulpen , hebbendev ineer overeenkomfle‘ met de‘aaneenfchakeling~der byzondere deelen van een bol , flengel , bladen en bloein van een Tulp , veel bekwamer is , onneen .'Ijulp o,p‘een'l;\iirengewoone wy_s te doengroeijen , his Afch val’: alle andere zoorten -van planten. ,'“Dit doef 'on_'s hier in ’t vootbygaan aanmerken, dat‘ die genen ; die‘ ten flatten-lande woonen ,zon- der onderfcheid de Varen , Barnetelen ,]enever-_en Braamflrniken verlaranden , grndaar doorhet land vrugtbaarder te maken, firooiicnde tot dien einde den Afch op het zelve, ,Nu is _de vrage ,_of he: zbut , dat van een verfcheiden natuurmet de zaaden is, welke men in de, aarde werpr , ietsto_rhergmer— jen eu vermenigvixldigenkan medewerlten? Middel , aim‘ ale Bloemen wart te zettm. . De Bloemen , die alleenlyk in de Lent: en Zo- mer groeijen , zullen zig ’s Winters vertoonen , in- geval ‘men ze r‘n’e"t vet voedzel voortzct , by voor- heeld, met Druive-’droefl'¢m ,— Oiyve‘-droelfemyen Paarde-mill. , ' Zoo men in ‘t begin van Oétober ‘de' al te ~ve'rre irirgelope Iakjes der Nagelbloemen affnoeit ,’en ze met ‘vette en, ziltige flofl"e aan den voerder pla'ntl6e- graafrj zulrgvhet bloeijen der Nagelbloemenvier maanden verhaailen. ejniddel‘, om‘ Bloemen in ale II/inter; enVr1zg- ‘_‘ g ’ "-¢erI~i#"d‘e‘L‘ehte 't’e' 12:53:». ' U Dit befiaat alleenlyli in t}‘v'ee' dingen; fe weten, Voor eerfl , of de groeider planten dusvan de werk- zaamheid der Zon afhangt, dat ze zonder dezelve niet zyn kan 9 Waar op gemakkelyk_ kan geant- woord wordcn , dat alle andere oorzaken , bekwaam zbm te verwarmen , ‘en depzappen der aarde te be- "wegen, eve_nvec1k_rag_t daar toe hebben. Hettwee-, fie, dat men dient re fweten, is, welk de oorzaak zy , die men in plaatsder verwarrnende Zon zou izonncn fiellen ? De Hoveniers bedienen zig gemeen- lyk van Mill en Kalk , om derrvoet der Boomen, jgeduurende den Winter, te verwarrnen ; ‘en-te in de Lente vrugt te doen dragen. Daar 1.yn’er , die voor in onderaardfche holen flooken , om de lugt ‘der aarde te verwarmen; en om een vfvonderlyke verfcheidenheid van Bloeman in ‘t felfie van deWin- ter te'd’oen’vool‘tkorn'en. - V I ‘ ~I-let’ was‘ door ‘dit middel, ”dat- Albzrius Mdgnus , eenfchranderflatuurkundige , planten van de Lente in den ,Winter ,3 en planten van den Herflt inide Len- te konde doenuitfpruiten en bloeijen. Maar aan- gezien het bezwaarlyk valt, de verfcheide trappen ‘aan-de warmte der Zon nate boot-Len , zoo gebeurl: hem-renigmaal,‘ dat men die te boven gaat , an al te veel beweging aan de aardzappen geeft. En hier van daankomt het, dat her 1.ap‘al te haafiig door de wortelen naar de takken en fieelen doordringt , zonder daar zoo, lang te blyven , dat het zig vefligen of flremmen kan; en datdeluchtgaatjes der takken, izlaarde zappen nl re fchielykkloor trekken , zig dus ) LL , uicbreiden, dat zc ,niet.mcer in that zyn‘;érh_¢em-g voedzel te houden. En hier van daan is ‘t, dat dc boornen , van de Hovenieren genoodzaalrt zynde; al te vroeg rype Vgugten vooxt te brengen , van gee-n langen duur ‘Lyn. lntegeudeel .zy vetwelken cu, flerven, zoo dra ze hunneéeerfle Vrugten hebben gedragen. V g V 2 — Als men een',Roo1.eknop op cenLot van’ een A. rnandel ent , ial men zeer fraaije Roozen hebben; zelfs menigmaal , als de aarde nogmer’ Sneeuw en Ryp bedekt is, 12e;rmrit,u: getuigtpdat als men in ‘C heetfle van_ den Zomer de‘RoozeflIuiken tweernaal Ts daags befproeit , ze in ’t felfie van den Wintcr1nL. 15“ b1°°ijCn- , 1,303 me“ Eelfiflft. dat men zemet her begin ‘-van de harde Vorfl bedckken moet. ‘ Gebeim , azn Euimr-gewboné Hrzmm bar) Bloemen 12 gave». _ He: voordeel en de liefhebbery hebben verfchei- de rniddelen verzonnen , om Tuin-bloemen re (cm- lreren en gelyk al_s,te borduuren; by voorbeeld, ‘greens-,.)geele ,_ blauvve Roo‘1.en_Ate_rn,aken ; jajelf een Nagelblocm twee of driemaal van Koloryt , buiteu den natuurlyken tyd te verander_en.__ Neemt, by‘-voorbeeld , ’vette aarde, die in de Zon is,door—- bakken , en pulvcrizeert ze, begiet ze vervolgens twee of drie weken lang met rood , gee] of anders»'ge- A vein water, na dat'e‘rhet_'zaad van de gemelde Bioe- ijiien,“v’erfchillcnde irl kleur van her wate_r.,-watt mede l1'et"bel‘p'1jo_ei't is,‘ alvorené i‘s‘ing(evvorpen.. ‘ _ g [.‘Zg.1‘n1‘ifiiig‘en zaaijen ‘en enten mher hert van een ol.I_de Zyuikery-wortel , en binde“ dezelve flyf toe, leggende rondom de wortel m, )diew'el verroris; ‘en waar uifrnen door dc zonderlirigezorge der I-lo-, venieren blanwe Nagelbloemen; zoa fchoon ,‘~alsV zeldzaam , heeft iien voortkomen. , ,_ V! ,’ . Anderen beiluiten in een klein , ‘dun en‘B‘roo§'1‘i,et-" jedrie of vieri zaaden van andere bloemen ,‘ bedek~ l_ie'nd_e denelvc wél i‘n‘et'aarde‘en mill. Deiiyteelen vangdeze yerfcheide zaaden loopen in een, en mar 'k'en m’a'ar;eene wortel, uit welke vervolgens takjes rfpruiten ,‘ die wonderlyk aangenarne bloemen, jive- gensde verfcheidenheid der kleuren , voonbren-_ en. . ' g Een 'zel;'er Liefliebber onderde BloemiIten.heefr opeen en dezelve {tam ’v_erfcheide Nagelbloemcn geokuleert , welke alle :in him bloeizynde hunne natuurlyke kleur verroonden , totgvergvvondering der Aanfchouwers , niet korinende begrypen defreden dezer verfcheidenheid. ‘ _> , - Om aan de Bloemen ieder kleur tefgeven , wel- ke men wil, moet men, de Planten, die een flerke flee] en takke heblien,, tor op'het Merg cloorboo- ren , en de kleurén , die men verkiefl , in de ope; ning Ileken. Dir gefchied zynde flult men de ope- ning metKoei;milt wederom toe , of wel met Klei. VVanneer men zien zal, dat de Bloemen die kleu- ren iullen hebben , welkemen in den iteel had ge- flelien. l _ M'én_ moetvaanmerken , dat de kragt der inge_z_et- te kle’u'ren,.’niet langer‘ dsn eenjaar driureniden ‘ ~ ‘ V at dat:de~P1Inrrhare iangenome kleuldatendev-_VareIa 1; dc naruurlyke weder aanneemt.~ ‘ . Dur zyn ‘er, die heweren 2 *1?‘ Vme“ ‘.19 P133“? random nict b91'P1’°*”J'~'P “met ‘Pet Wam Wm -C zelve kleur. dxeme,n erheefr xngefiekem Door her zelve mrddel kan men aan de Bloernen ook een buiremgewoone renk geven ,als men’ er by voorbecld MufL1r§_ en: rnfieekr. SW-yyzullen er be- en meet van re en. - r - negien km bet zglve doen omtrent de ‘Vmgten, gevende aan dezelve ‘een gehezende. ,i\11Ve‘9“dF - of were enz. hoedanigheid ,‘mer_in de Plante dua- kel, Rhabarbet, 'Z.uiker,'of Honing enz. te fiekefls of iets anders, waama men wil, dat de Vrngt zei- ve fmaakr. Maar men moer zig nauwkeurig wag- ten, dar men ‘er nier in fieekr, ‘her geen mmeraal is; want de Plant dus doende zoudoorknaaflt. .3“, bedorven worden. , _ _ ‘Wat de Zaai-Planten aangaar , mdnen meu.de~- zaaden laar Weeken in Spaanfche‘Wyn, M611! a E?‘ zuikerd Water ,‘ of iets welriekends _, de vrugt Flt. veel aangenamer vanfmaak zyn, Dir word van de Liefhebbers omttent de_Meloen-j.aad¢fl- vccluns In agt‘ genomen.‘ ’ ’ Eek ander Gelatin: s omnieuwgm £leuren__a,an Blu- “ " ” mm ta grfvmr \ ' Daarzyn in’: byzonder drie Klegren__,,die oprn-. rrent Bloemen zeldzaam zyn, en die de Lreiheb. hers daar graag Wilden inbrengen‘: De Z-war_te‘,,‘ ge- fchikt om ‘den Ronw van een ‘I-Iuis'over‘ dc Dood -’van‘(iemand* re verbeelden ;_ de‘Gra'me, mo aangc- mam en verkwikkelyk voor't Gezigr; en de‘Blau— -we, die een Hemrels-blauwe1kleur over de Aardc fchynr re fpreiden.‘ ' _ Men kan deie drie Klenren zonder veel moerre in de Bloemen brengen. ‘ ‘ . , — Wat de Zwarrte Kleur aangaar " men flccmh-‘1_= kleine ‘Vrugren,"die"onder' den élzenboom‘ groe1- jen , als ze ‘alvorens door endoordroog zyn; wan- neer men ze zoo fyn als flof wryfr._ Tot d_e Gru- an Kieur gebruikt men her zap, van ,Wyn;urr; en for de Blguwe de blauwc bloem jes, die onder dc Graaneri”wafl'en;' men laat ze roogen . _en'wry.;ftV ze insgelyks tor Itof. Zie daar her gebrurk; Men neemt dc Verwe , die men in een Plante wil brengen , en mengt’-Le met Schapen- min, een wginig Wyn-azyn en Zour. Iindeze Compofitie_ moét een derde Verw zyn, en zamen tor een deeg gekneed; vervolgens op de wortel van een Plant; die wirte bloemen draagr, gelegt warden. Me_n be-’ giet deze Plant vervolgens met‘Water , met d1ez_e1- ve kleur aangemaalgt, Du’: zal men de anderzrns, witteNagelbloemen zwart, green of blauwvzienre yoogfchyn komen. , ’ ' ' Om beteryte flagén , rnoer de Amide we! toebe-. rcid warden. ’Zy rnoerver ,\ in de Z_.on gedroogr, for (to! gewreven en door ‘een teems geflagen wor- den. Men vetvulr’er een pot of zaai - bak van , en zer’er een‘ witte.Nagelbloem midden in; want cl‘e klenr alleen kan die andere kleuren aannemen. Man dear n1o_er_ nog Regen, nog Danw op deze BI;.‘0£; v. ant vallen. -‘By dag nice: 1.: in do Zon gezerw, orden. ‘ _‘ ’ ‘ ‘ Wil men do; wirre Bloe.m,.pnrpe_rvcrwig hebhen,‘_ men neemr Brazilienhout,rnaakr,her tot een dceg. en verft’er hr-:tW,at_er meé, dienende om de plan: te befproeijen. Door deze kunlr maakr‘ men uir-"- nemend ‘fchoone Lelien. A_ls~ men de Plant met drie of vier Verwen befprceir, op drie ofvier ver- fcheide plaatzen , men zalLe1ien rot verwondering van ‘verfclreide kleureri hebben.._ ‘ Anderen laren def','["ulpe-bollen_ in zekere gepre- pareerdc -vogtigheid weiken, waarvan zevde kleur. aannemen;.anderen maken een kleine fnee in de Bollen,_en proppen . de drooge Vetwen daar in. Gebeim, one een uieuweu Real: am ,Bloeme2t te. ' 4 geizgen. _‘ De Schoonheidfiaeen ,ydel=Ci'eraad, als ze~- met geen goede reuk van Naam en Faam gepaart gaat. Dit is in een zeker opzigt ook orntrent de Bloemen waaragrig, inwelke her" fchakeerfel der kleuren menigmaal her Oog vermaakr . maar die dc‘ Neus door een ondraaglyken reuk vervelen. .‘Het is der-. halven bynaeen Wpnderwerk gzodanige Bloemen in plazirs van flank een aangenamen en een lieffelylreni rank re doen heflbben.‘ Een‘ Peonie en Tulp zyn zeer aangenaam voor her Oog, maar van een'.,fierke en- onaangename reuk ; vvaarom de kunfr aanlraarmoet geven, her gene haar de natunr pgcwergert heeft. Hetis byna‘ eenderlei werk, vreemde Kleuren.Cn- _de een lieifelyken Relgk , ,die haar niet_ natnurlyk is, _te geven. Men kan een kwade reuk van een lan-, re zelfip voorhare geboprte beginnen reverhe pen. Dar is re zeggen, wanneer men her _Zaad._daarvzn, zaair; weikr men Schaape-keutelen mvWyn-azyn, of men voegtfer een weinig Muskns, van ‘een (liq. vet-Kat,‘ of poeijer van,Am”b,er by, In dir vogt .laar men de.Graanen,, of weld: Bolien 7.elfs,eIeni-5 ge dagen lang weiken, Heris doot.4iefiondervin- ding bekend«,_dat de Bloerne’_n-,- die ’_x1»a;'11fv"-tn: komen; _ zeerpaangenaam en, lieffelyk van, reuk -zyn. Zoo . ‘menglger zeker wil nemen, meet men de. opko.- inende Plantcn begieren met her zelve vogr, wear in men de Zaaden heefr laten -vverken. Ten opzigeder Planren , Vdie—_uit worrelen , lot/jet}. of afzerzels voorrkomen. \gefcln,ed~ rde operatic ' hfiv , ,ne'de'n'aan den Voet , gelyklwy rhoven van d_e kleug. ren gezegt hebben; en dus is her ook ten opzigr der Boornen, want men doorboort den tr_orzl_<, en voor aleer hetzap naarboven trelcr, fleekt n1en;her'g_e- ne, waarv_an' de Vrugt den reuk en fmaal: hebben zal , ter dikte van Honing in de gemaakteppening. My,r.lu'u_l_:,I‘, dar ieman , dieeenigzins fchrandet is ,,.zig met hergezegde ve_rgenoegen.«kan , en zelfs‘ oneindig verder‘ gaan, na dar Wyvdebeginfelen heb-. heli aangewezen , ' waar nit? duizend iandete §15!‘k' beelden. ontflaan , enrg_emakke_l'yk konnen werkflelg lig gemaakr; warden. V . ~ ‘ .Dezelve beginzelen omtrent Peulprrvrugren wérk-~ flelliggemaakt, zullen dezelve zeer aangenaam van {maak en’ gezond maken. Men kan ze die kragt — gev.e.I,1.— . BLO. » geven {die menwil. DeGezondl1eid en her Leven‘ zullen 'er_ groorelyks in bevordert Worden. , Met dit allcs moernien zig herinneren, dar de Kunfl niet doet al war ze wil, nog zoo als ze wil; maar zig. fchikr naar de tuigwerkkunde der Naruur, ‘en zig ~ aan hare Wetten onderwerpt, als zynde deWetren van‘ den Autheur der Natuur, dat is, van God. ’ Middel, am allerlei zaorzen wanRlnewen te ' mum. ‘ Neemr'een pot; vervulr hemhalf met Water, ' halfmer Verjuis ; en doer’er zoo veel Zout by,a1s tot Vleefcbnar nodig is. Plukt de Bldemen af, en -werpr de knoppen daar in; doee vervolgens de pot toe, en zet ze in een Kelder. “Als gy een Bloern aangrypr , her‘ meet by den {reel gefchieden; ’Schud \ —'ze een weinig, en houdeze 'van'verre'een weinig regen ’rVuur , om dekleur weder re’do'en komen. Em eerwoudiger: en natuurbker Middel, hikers- de de ,Q3_2:e_krry der Bloemm. , R ‘Wy hebben boven reers gezegr, dat de*Blo‘e'rnen' ‘ ‘zig vermenigvuldigen door‘ bollen, lorren of ma- ‘ den. Maar men moet aanmerken», ‘dar’er~zommi- ‘Vge zyn , die beret vorderen, als menze door mid- ‘del van bollen ‘queekt. Zodanige zyn TuIpen,' Narcilfen, Anernonen en Ranonkelen, nevens'v‘e- -le andere, die men door dc ondervinding kan le. ren. Her is hell , of re zetten , Nagel- bloemen , “Beeren ~-ooren , Bloemen van Dainalt; wanrzy komen en fraijer en fneller op. ‘ Deze twee zoorren van BloeIn-queel gm dat menalsdan de vviqrrgendoor hetAonkruld1_in_de aargipe 201.1 ,1ateIh~ W _ fierker geworden zynde naderl_1_a_n§i ‘WC-C F18,“ 7-°“ den 0 fchieten. _ 7 ‘Op, __ moat hetinie$;_gefch1eden a 315 5° AM‘ 3”‘ mat is.‘ . . - VF/Ien moat met verzmmen, de Bloemen iecler ogrent te beligt-igefl ._ namentlvk “15 5° D“““’ V5’ her zy , om de S mrag wech te nemen . die 5 kléilr der Bloemen ederfts 116? Z)’ » Om he‘ ‘"135: diertc, dat de Bloemen doorknaagt, te d0d6n,,. hoedanige zyn d_e Luilen, Slakken 2. Q9"'°“.n°.“ em" Een goed Tumier moet ook weten . da‘ 593109‘ men pas opkomende; en als ze .nog klem en Jong zyn , minder Water vereifchcn, 4311 Wimlee‘ 75¢ grooter zyn geworden; W33l_'°fl,1 F159 FF, naa.‘ Ima- r‘e’,“dat ze groeijen, 00k 73196‘ §°fP‘9F‘J5“ _.m°°F- I/,m_ 4% gdyd,‘ qmprrteer ,men,.4t B]€,€7lm?. 71”“ ‘ werplamea. . De fiouén ;, welke van Zaadcn _voortkpmen,,wor- den niet verplant, dan in “V36 Jaren: ‘ten °i“d° van welke men ‘ze in goede Aarde legt , zynde nieuw en ligt , om'er ’t volgcndejaar Bloemen van te hebben. _ _ _ Kieine Bollen moeten met die}: in deufiardc . en ‘dig: by malkander gelegt worden , maar cle grootc in tegendeel diep , en verder_van elkander. . . Men verplant de Blocrnell 111 d,¢.L§n'ant 5 am gefiromée Vierhmtm : 1/an em Blaemperfi to’ make». * ‘Laabde Lyn blyven ‘tattle: gy de Perken vol. elntl hcbt. Nee_mt de_ maat van, de'K‘ruisvvegen my hoekcn, hetzy in_.t vierkant, hetzy_m’t rond. En. in gcval gy in t middenydezer Eerken iets wilt plan.-' ten, gebruxkt zoo genaamde Iop,endeAMeet-tou- wen ,_ met hare fiokken , om te planten het gene gy wilt , zonder andere Lynch» -re’ fpannen of re. ontfpannen. ' — l V V a Mmkan m'_'t algemeena zeggen ,. flat de ‘breédre der Blaamptrksmmoet gelyl: zyn , oftzelfs nag bree. d_er, als de voorgevel van een Gebouw. Ten 0 zigt der lengte meet men een evenredigheid in 2151: - nemen; en als men na by her Huisis, moe; men met een opflag van bet Oog net gehcel Btumpzrk, en alle deszelfs Verdelmgen en Ciraden mien kon-“ nen. Ziebeneden op liet»Ar_tyl_ineilzekefér‘7.oogenanmde'rVi4 iieren ,2g chikt‘ o"n1*7.ig In de xegte‘hoek'e1-wan den 4 Winkelhaak te'diaaije'n. “Dir-Werktuig is gem:-.en~ »,l.yk4van” Yzer gem’-.mkt,;~ heewel ‘er ‘oak-vwel van‘ b Koper gemaakt warden. * V f vO_ok gebiuikt=fi1“e'n tén—ze1—ven 'e'mde_ eei1‘-~Ro_‘ede , of Imndmete Ma‘at'~van —zes' Voet'en'.;*éEn I.‘syfn—';‘ fl'aande_fla1gen‘s ,' air’ men‘ mar ’-pleat’ ‘ ‘en-"Stokken ,' ' vaff ta mixken. —HeI: een‘ en het- ’er~»by‘na -een-‘d:g‘elyk_s gebru"ik—van‘ makexi rnoet ,om flat 'en’naiuwlyks’i‘een‘ dag in. '1 jaar is ,— on welkeeen ,T'uinman~ niet‘ hetveen ‘of het finder -gebruiken moet. ‘D.je. Reed: is. ééh 'régt'e. fibk ,;*]angrzés.?Kohivng's- ~ ‘Voete,n., vvaar ’op,de verdce]ihg..met kleinenageltjes — getéikeut ~Raat.; 7.Een:.Kon1ngs; v.oet word verdeelt in twaalf duim, de duim in twaalf linien , de lime in tvzaalf flippen. Men gebruikt de'Roede ,'om:de lengn: en wydte-der Laanen af te meten; dienende voorxs, omwgroote g‘ely.1:een.»v,oet, omkleine din- .—gen'a'fte'méten£ nsmenxgebruiktook ketehen va1_i,d‘fie"of viezfioeé den vlang gs nfet Stokken‘:;f aan iwelke ze vafi gemaakt enigefpannen Worden: Deze.‘Ketenen~?I-YD‘ to! Gen _. groote maativeel betex-., dan de Roeden. ~ Men» neemt doorgaans dc Jengte der Lyn van vyf- tien tomw-intig Roeden. «Om te belerten , _ dat zig de Lyn Ranger mlittektggmoet _men ,,ze dubbeld .ne- ’ ‘ erffvoetcn‘ tot ‘mien voeten een malienr; .ge yleraiétfvvaiineer m'e'n— een Cirkel , een Ey-rend, een halve Maan, en1..,wil teikenen. . . Aangezien eenVLyn' zekere ongemakken onder- , hevig»is,4:amen_tIyk met‘ zig 1uit.te7rekken ,'ofin,te krixndpen , may magate dat eke-m‘in*uf.meer_getrokken» Wm‘ ;:z"rg‘n:it:te»rIek‘ke‘n~, I11: ze"d_r‘oog.is . ‘ maar ‘in teikrimpen’, -als ietnatfgemaékr is -; zoo ‘kin men7 ,dunn’e Yzebdraade-n gebruiken‘;o£»Koorden gemaakt van Lindembaflen , of van gedraaide;Efl'e-.takjes.= Daze rekkeu nog krimpen‘niet. I ‘ Als menhet oog a] te digt by de ingefioken Penx ofvsiaak houd, kan men den misftand der anderen n'rer,we1,waamemen ; aenge1.ien‘-Lig de gezigt-flraa- lemgeduutig verfpreiden. ‘ ‘Menmoet zig derhalven drie of v_ier_voet daar van(daan (‘Kellen , ende een’ wieinig nederbxikkende hébeen oogxoefluiteng. en met her ander mikk/en; ‘a1§wanneer-a1le;Staaken dus lynregt moeten‘ Ram , dat -‘Le op‘ ‘t gezigt nict kan- -nen onderfcheiden Worden , rnaar (int he: fchynt. can eenige—Staak tc zyn’; al fionden’er dertig in eénxxyc. : ‘ de aaxde flflitlydiln Aalleen 1n .»~voorkomen. "we. . ' ' Het is niet nodig. dat alle Staakcn evenhoog uie ‘ A 7 her meten met een Pasloot. Her ko_mt’er derhalven niet op aan , zoo de eene Staak een‘ halve voet 'h'ooger fiaat , als dc andere. . Het_ is genoeg‘-»,~dat de eene Iynregt over de andere geplaatfl is. ~ In ecu lange:afpa‘fiing:mo'g.' ten kleine fiokjes in de aarde gcfloken Worden, op een pekere ,tu£fchenruimte—,' la1'Ig§;hc_t'fpoor ; eens. deals om het gemelde 1'poor.nietuit tc wiifchon, anderendeels om» l1e7t“J.e1ve=.avan.Mv'erre' te onder- fcheiden._ _ “ ‘ A __ I ‘ .’A1S_men een afteikening maakt. mo'et°meh hel: Steak-yzer/een wfleinig van~te vooren‘ in degrond fieken , om de teikening eenigzins breeder’ en die- ‘ per te maken. Dit herhaalt men eens en anderf maal , en zomwylen dwaxs met dexhand , om de teikening nogv.duidely_ker te ma‘ken—,.-‘en te verhoe‘- :den, -dat..;ze door dc r'e'gen»en‘-wind niet verniele worda ~ 1 ‘ .v-‘Men mock dé'Staaken"niet uit—‘de~4xarde rukken,‘ vooral eer de afteikening duidelyk’ gemaakt is. 00}: laat men’er altvd ten rninften twee op ieder rye v-fiaan ,.'zoo om Boomen tepfanten , 2115 cm andere maaten ta nemen , jngéval zulksin ‘t vexvolg vex"-J eiféht word. , y ‘ V ~ \' .In het afteikenenmoet men dc voorzigtigheid gel bruiken , datmen altyd cen Lyn van drie of vie: roeden lang by zig heeft , pm kleine rnaaten te ne- meu, en kleine perken Tte miken; Ookmoetmen een groote Winkelhaak hebben van’ hour , 'om- de kleine kromtens<-te mgken ,_ ‘die inhe; ontwerp Wy moetenvhier aanmerken, voor'a§‘1«ee'1' vvyvtoi d_e veigende beoeffening overgaan‘, gom den Hove- niet niet afteT:'h“ril'd "V661"-herigc kan"m'en tot de"vo]gen‘de—' v beoefi'cning‘ove_1;ga,an, die men-onderflelropv he: Papiex geteikent te zyn, onder den mam van een 7 fch_ets_ of plane‘ grand ';. engde 1'uim_te op‘ de'vzydc' te zzynvde gxoud ewaaxop ze:n;sm'.een';evenredige qaroé pqrti: nnrgebmgt .« dat. is re. zegg§n’,—;u1:4aev 5.3‘. m ‘t grootf;-aypde voorts begrepenmde ondéx I de»Plaaten.,~ ;.r: r 3 /:~ ~ ‘- ,. Men-[km uit-,.,deze -ovetqcnkbmfie»-van ’d1tPapiér" men den grond-oordc}en,:y-an’ debetrekki’ 5,‘ died, ze-Qnder clka_nder...hebben.; En men kan‘7met~‘ ‘ax-.f heid zeggen,» =dat‘dc1.e Beoefeningeni behelz ff lgejfigeelt ,:een::I-‘I'ov'enicr wan zdc sLgntm‘eet - »k1_in'de maekverflaan ,~ on1:allerle'r‘hoorten:.‘v_an Figum’-‘¢:.n. 6p’ dengrond aft: teikzneny 2:ygmogen'zéo-"mdeifillyk l.y’fl"r,als'ze-'wilIen;w< » ' \ '1 "’”j ’ ' ‘_‘ VERGELYKING, VAN :1;-IET. PARIER» VDENV GROND,1 AANGAANDE DE WYZE_.‘[ yAN TEKENING, GEBRAGT TOT 7- TWINTIGBEOEFFENINGEN. — : EMF-.-R.5:'£E @:9_.E%?FeEnNeINnG— _ ' P 42 Gr9n}1ie.tff:Men} Tmet peg te,zy.‘n_ v"an_ twgalf Roeden ;j1ne'n m'Ot_“._t deie lepgte ' dafiwlgeuxig agfmeren ,op_‘de‘n g:oi1d.A‘ en alwaai men twee fiaakén inner p1anten‘;e‘n 'verv'p]ge’_n§ een lyn van de een tot,de andere trekkendejino_ét"1'mh' met een; It’eek¢yiér:de7."e1inie’bp d’e»gxdndi'afteike. nen ,volgendev dc Lyn, xondcr dczelve-te rckken, of enigzins te‘»ve\'1.ettcn." y n “ 9 ~ .:AANMER.KI.NG.- 1 e- Dex; beo_efl’.en_ipg\ ’1§aI_I Vniez-Agcichieden, -dancop, I lyk.F gn;G.;daama ‘gaat can *ruimfeNa‘n“oxi1trc'n€' fwaélf of ioeden ;.. qm dat het bezwgarlyk v.alr,, eenjange linic; nut can.-Lyn.te‘n*ekken;‘ ' ' * ' 4 ‘ T.) JTWEEDLE: BE'O\EFF‘ENYI_Né:r. 4 136"‘ "."’«§'_-‘;l!??’.?;‘:’ an .4: gtMdj.afIe'*¢fl'M » — 0IIt€.3m,¢rII;a.eza—>f .~ 7 pi V90’ 1°¥‘d°‘Tfl°1tf_?Yfld§ de_‘fifli5; ken moét, Worden op het befiek; dc hqndcrt ;oeden:heefr;;:gelyk de,li'nieT vani: d. Zoo 1110!?! men’ Op dc.gr.E’v- m:¢EFBEm}N,G:-- ‘ ...ae;t1c : an uei Ie :vc1'lengt7m'o'et ward r .. V 13) V". ‘ binuwivfword ‘gét‘rekken",~ gelykfa b.1-; V :15 mos} fiellefl‘3aaII'het‘tegi;fl g'ette1c_ie,ui;é- ‘ ' dcider lune, di'ef?verliéngt:m6gtW;(brden , ’ge)y‘k"a§§ A-.en’fleken 3111-dE_b3'er¢yde=v§ndenT’11bek'B:‘i:eii . fla_ak=,: ge_lykI‘aan glen hpjek-G.’—ih"d ‘ " cl/ezevfigakfanie afifiy"~kv' vad de noginan E; ’ eni» ' ‘ lengtezrlézer lime . _ , V1FRD13.d§eE0EEF,5N,I§§-ve Téikeneu'met\;m_Ly.b_ ; ega, tgtz Iim " I m.E’ll7" lo ‘Waterpd:vfmgt“ “ " ‘ “tfo§k_2‘ " ‘ ' , ':_!.,a_a_t\ de A-xegtey linie GD; P1118, grand getmk-5» kben‘, Van de home pen E; bpnhét punt’! gefieken-; Worden; van w_a.ar:hetp'as1inat moét naar de eené;-.: "en, andere _zyde omtrentnzes ofagt roeden vex gar xagt; warden‘. Sreekt-daar twee home pennen , ge- V Tvoorby de knoopenuvau.» net ujgerfle der Jyn". in‘ de twee-pennenF _V 4. . uDe1.é1>eoefiehihg».ka'n'wen-kfienigr‘gemakkt~_wq:+ demdoor hetafteikenen N-an‘ dc‘ deeleny deg Cxrkels .Yan:.de twee1houxe.,p'ennen -E en G:-jeve~n~-verre yap henpuht afltamrdz-,,’»J:Ioo1'I=.miiideI »v‘au~‘eenA<_Ie1ne Ito): ; .y2g(’c£ggmaa1amxshet.eindeder ~1~yp¥, ~ ‘1n71}0V¢n;8§ J10‘-‘lte ]p¢n'C.~- Mé‘eE xfefvdlgexfs zynggrpndfluk mar _de 13333959‘; x13g1_3._Q,;g1\39r;3n:xddelIvAn nekerg 'pe§y'i'ea -;og:heic ¥0:tfil11$;:,r:mu -1wcde1_'nm-Van‘~d°. {Win1i¢1haa1¢.a¢fks:rcnde;‘ mu-.t:~de Wvz.er.e-mid, Lae- xigiafnt 21Lb.§d«yie,‘op 9"<.>.-'”graden . ,:en,Ite1t een hQ11- ;é',p'én;gglyk alsJ1a'ai’».D§:di€..EY "199: FEW’-D 30°‘ ‘ ' pennea ,deZ.¢1'ndUI.i.44d£.;y:S{i?1S9“—5- 9931 aflhnd ‘ °“°‘ een k9mende~,-sn:t;de1fl13I¢ui di¢~ We -“*8” af‘“‘‘* ' gen,4.e 1iIJ.i¢',J119.¢.¥'h3bb.9.l!v Vervoleens meet arde- ze 1inie- van gie;hogt§ pen; D-' Ztrskkemtot» C-""D_€§6 iiiiié iii Ifinregt zyn ten oyzigt derggetrokkcmnxe ";z'_p;s’p;a" B‘EO1;fi‘.FEN1hN G. "'h0i"[y'IV1regt:_V,,L ‘n_i_e_' 4:}: }1e;_‘ uiger/£5’ zianv een gi- ’ nikemle‘ régte"Lt_'m'q rgzgt cg» “lyn ml’§en- Men meet up h¢tPapierFhebben de linie a b. lyni ¢c’gt:m‘et Ede’ iinie'.b ¢_:_.' diénop t1e~gro1i'd‘ in‘oet afgetei; kent worden._ O'm,daar« toe, te komen, meet van het uiterfie der-linie AB. by voorbéeld tien' roeden, en‘ fleckt daar een houte pen gelyk c. J-Neemt een duhbele lyn van omtrent tien ofltwaalf roeden; ' fieekt de twee knoqpen iderruitgrfie eimelens in de houte penncn A. ,en C; l:i'ekt de ‘knoop’ «van het midden mar E. en fieekt 11aar.een' houte ‘pen -,~ trekt gervolgens de knqop van de houtefpeh A. re rug. fieekt ze in een andere houte pen , en rekkcinde bet uiterfie dezer lyn , to: cm gy gelyk zyd met dc pennen E. en,C. gelyk als op‘het punt: G. -Asteekt dzar de1.c pen ,~ en» txekt een andere Iyn van de pen A_tQt,,,C.A. cn.de liyie GA, 1.21 lynregt zynlmet de ' __.}in1c A B. —a.. _-. ' ’iBE'O.~l3 . A ‘»'fi‘ANM~f2‘.RKIN=G.' ; L’ ' ‘7 J,1\Zeng1can edit.PasIoot.w‘élge'va1-V . . 5“: M W_v___\ ___\. . ;.....,_.,....-:r.;-a..‘..,....;;¢.§.,.,«:...‘.£~.....zr.~.\- ‘ _‘ 171; raeéa-_,a»‘a;~, #4:. ' 'nLo_J-:Mr1=m1K. ‘<1 3 c a _M.., AK‘? )cr1\/ BLO. D . 1€flr'E€‘Yk llmwan agt roeden. 'Ma'akt inethet 9013935 Van bet 'unL,v5m den hoek a. een boog Eelyk h 5- 'W37“'d°‘5. e beidhe 'iyden'van dczen hoek 73111€fl8<’-V055‘ Wm 35'. :en meet den affiand der Wee fl'iPP““t°“ 1’ 5"“-"53 voorbeeld van vier roe- d5":"1Y“d@‘h€t gene m€n\qoernt delyn van den bjpdg b en c. Meet vervolgqgs naar gen linie op dq grond afgeteikent agt roedeu , gelyk van A en B.‘~._ en nemende gen lyn van vi ocden , waarvan deknoop 1n de pen A. is gettelggn, en gen’ der agt roeflen , wagrvan de knoop insgelyks door de pen B. gefieken rs; en voegt ze zamen op het flippunt C. aawaareen houte pen moet gefieken Worden. Daana te1ken_t men de linie C B. rnakende met de getedende lime~A B. den hoek'A B (3, gm]; .2...» die vm her Befiek. ~ 'i,TI_END’E' 'BEOEFFE'Nl’N G. Teikeden met een inflfument , een /Joekgelyfi‘ dun :\ em boek gemkm; 0;: bet Be:/lek. ,Me'e\t‘ den hoek geteikent op.het Beflek met een Rapportelr , plaatzende zyn mrddelpunt op net R1 — punt a. an zyn onderfie ter Iengte _van de lmre a . Telt veniulgens, hoe vele graden er van c tot d. gevondeh warden; a1s‘by voorbeeld 39. graden; en omhoht dat gctalp om‘ het nauwkeun_g op den grond rq(brengen,- onderfiellende de geterkendc 11- nie AH en het fiipplfntv B. van waar dc hoek ge- l k met}die van het Befiek meet getrokken wor- en.>:\Ste1t het middelptrnt van den halven Cirkel lyn'regt?op .het fiippunt B. meet zyn onderfie af,’ naa1;.de' home pen , en _fle1t de Wyzer-naald , Al- hidmie genaamt ,’ op het fixppunt C. en dezelve graad, die gy met fden Rapporteur oprhet Beflek van 't Rapier hebt gevonden; fieekt een houte pen volgcnéylde Wyzer-.naa1d naar D.’ en tcikenr de Ii- nie-;B. 4D. gvereenkomende,‘ metde tuffchen-wydté yan B’. an 'ELFVDE '1BEOE*Fr?EN'ING.~ Te:'kem‘n met de [ym em Driebaek ge6% meter}: - ' . drie/70:1’, geteikent up be: Beflg/E. Onderfielt den Driehoek a b c..meet de zyden ,van'ieder hoek , en cyfiert ze op het Beflek; rei- k'ent'VErv0lgenc‘ he: gcvéndczx voetfluk A B. by voorbeeld van Hen roeden; neemt volgens demaat der twee andere zyden een lyn van 12.. roedenlang, fieekt’er de knoop van op de hot1te_ pen A. ende cen ands: van roeden , e‘-:1 tktleekt-fr [dc lfngop van 0 e en . en voegen e areux er e em ens zamenp, geFyk in C. zer daareen pen , en trckt~ver- volgens de twee linien A’ c en‘B c. en de Driehoek A e.B. za«1.gelyk_zyn met die. van hetBefi_ek.r 3 'E‘“E',RSTE £A'A‘NMER'KING. ' Ingeval dc Driehoek drie=ge‘lyke zyden heeft,dat men zlequilateraal noemt, meet men maar twee lynen nemen; ,w:;arvan de lengte gelyk xjs met die van-her voetffuk, op beide einden van 't‘we1k twee < ' 1- - . BLO. ii‘; twee peimen inoeten man ,-in welkc dc knoopen maeten gelteken worden ; ‘en voortsde twee ein.- dens dezeftwec vlynen Om hoog zam_en‘voegende'. most men een pen flekenv, alwaar ze kruiifelings over rnalkander gelegt worden. Vervolgens moc- ten de tw'ee liniengetrokken Worden. ‘ATWEEDE AANMERIKING. Ingeval de Driehoefrzoo grooms,’ dat men hex‘-n met geen lyn kan atreikenen, "meet men een dei- hoeken, gelyk by voorbeerd 2. met den Rapper-, teur meten; voorondergeflelt zymia WI‘ 56. grea- den, en 45. ,;..~.. 1.. van mo. roeden, an AC, m... KALL roe en, ' Na-dat dc Iinie ~A"B. van ‘mo. roeden op*d_e grand geteikent is, volgens de twee.‘ de Beoetfemng, moet gy den halven Cirkel op het flippunt A. fiellen, dcszelfs voetfluk afmetende op het punt Br en de Wyzer-maid fie-llende op“5"’o. graadenr, meet :20. roeden van de houte pen A. en fielt op den afltand de Frank C. en teikent van daar 11:: die van B. de linie c B. en gy zult met 35 linien AC. en 'A--B. den vuorgefielden Driehock vinden. ' TWAALFDE BEOEFFENING. Teifenen; em lagzg zrierkaut ,§ gemmmt,Par:zI/e-' Iogr amma Reileugulurn , of Kegtglm/rig: evenwydige Vierlanekx Nadatvde lengte a b. en de breedte bc. van den langwerpigen vierhoek ,' up her Papier geteikent zyn- de , is gemeeten, envaangeteikent, gelyk als van :5. en‘van 8. roeden, moet de Iinie A B. van”: 5. roeden geteikent Worden , en am een van deszelfs einden , geiyk by’voorbeeXd aan A.‘-een lynregt neérgaandc linie va_n‘8.* roeden lang , by‘ voorbeeid vanA en ‘C. volgcns dc zesde Beoeffening, opge- trokken.‘ Vervo)g"en's maakt een lyn van I5. roe- den aan de pen C. van , en eene van 8. roeden aan de pen '13. maakt ze kruifleling door de uiterfie cindens in D. en zet daar een pen , en teikent de linien B D. en C D. welke met A B. en A C. den ‘langwerpigen Vierhoek A B C D. 7.\‘rI-A l_en malren. V ‘ EERsTEj AANMERKING. D Ingeval het langvverpig Vierlranty veel'grooter_.-is, D als dit, meet men metteenp inftrumem aan de ein- densrder liniegfi B. tweelynregte Iinvien hanger)’, volygens de Aanmerking derhzesdevBe_oefl’ening , em ieder van deze met de breedte van den langwerpi-_. ‘gen‘Vier1i’oek gelyk mgkien, , “ AKNMERKING. Om een volmaakt vierkant te teikenen‘, gaatrnen te werk , zoo als boven gemeld . hehalven dat dc tweelynregte linien even.1angj.1]s hetgrondfluk voor het vierlvant moetengernaalrr warden. . p jr= ‘ D ‘D_ER- rig. _ BIo0,—._ ~ _ DERTIENDE BEOEFFENING.» ' T:ifi:rmi met em irreguliefe of anwenregelige tgtmr mm -_z/ier zy ea. Onrderflelt‘ de irreguliere Figuur abcd. van het flippunt 4, en de tuflchen- ruimtc :1 c, teikent metl ' een Cumpas een boog ,_gelyk an. en van -het flip- punt 5, en tnflchen-ruimre bd,»maa|;t een andere‘ boog. gelyk 13 f , meet dc lengté van ab, die on- M derflelt word te zyn van 2.5, roeden , an van ne- gen, Izd van elf, en de lynen det boogen of tug- febfin-ruimten van t: van tien , en fd ‘van veertien . Ioeden. Teikent op den guma rip Egg AB_ van . egeu , ,¢-,_ aggroeden lang, voegt van A tot van B tot F. elf roeden; zetp twee pennen op de Rippumen van E: en F. Daarna neemt een lyn van negen roeden , vatt gemaakt aan de pen A, en een -. van tien roeden aan de.pen E; flaat ze kmflfeling door hare eindens op het fiippunt G. alwaar een pen moet gefleken Worden. Het zelve moet men an dc anderc _zyde doen, gelyk aan de pen B» roeden, en een van veertien aan de pen F._ Die men insgelyks ktuilfeling Vmoet doen gaan door ha- re eindensbp het Rippunt D. en de linien Ac, cd, en d B. teikenende, zuilen dezelve met her wet- fink A B. be: voorgeltelde Vierkant rnaken. vanarxnnnn nnqnmgznxxixgo. e. Tejhuqn, met een inflrzengent em irreguliere E'- " gum‘ wan ‘war zydeu.‘ ‘ W»y_.onderIte}len , dat de vierzydige Figumga 6 ad. vem: giooter is , als de voorgaandet, zynde baa: voetituk lang xoo, roeden, de zyde azpzoeroeden, en de zyde I2d’3o,1:oeden-; meet met den Rapper: taut de twee opcningen van denhoek ,‘die net veer- fluk a I: heeft. Onderfielt bier denhoek a van 6o.’ graaden , en den hock I: van too. graaden ; cyffert nauwkcutig alle hoeken op het Bcftek , en teikent op den grand de 1inieA van zoo. roeden lang,vol- gené dc tweede Beoefiening; zet vervolgens den . hiiliilen-Cétkel op de pen VA. maakt. daar een hpek van 6o. graaden , dat is re ze gen , gelyk ;net,den hock ba 5 op het Papier , v’o gens de nendeBeoef- feni_'ng;.geeft aan zyne zyde Ac.‘,2.o. toedcn naar ._ hat Befiek; fie]: daar de pen G. Maakt insgelykg aande pen B. eenhoek van I90. graaden; geeft aan\de zyde B D. dertigroeden; . fielt eenvgen op D.-en trekt van ‘daar tot de pen C. de linie; C.—en_ ey ial met de linien C A, D B. en hetvoetfiuk A_B,. een vierzydige, irreguliere Figuux. geIyl;,;n1_et 1; die__7an_het Beflek maken. - AAN}yI__ERKIl§G.~ Alle Figuuren van__veIe zyden ,»hoedanig_.ze2yn ‘ mogen , regnfier o£irregnlier,'v{vorden Palyggfnz of Veelhoeken genaam .. Zy ionrfapgen haren mam van net getal hater zyden ,, van een Vierhoek tot de Figuur van re. zyden; na welke dc Veelh0_c- kengeen pyzpnslexen naam meet hebben. BL‘0‘-‘‘« /‘ EenPi ux-van .1 iflmwemagona. gu’ yansfi YE“ woxdgdp, Hexagona. van 7 - _ / - -I-Ieptagona.» van 8 _ - - Oétogona. ' van 9 H - - V Enncagona.’ van ;o y- .- -— Decagona. « van nx‘ _- - - - I-Iendecagonau. van 1:. - - - - Dodecagonfze VYFTIEKDE BEOEFFENING. . '. -,'. ). Teifieum__m:t een Lyn, qllerlei Veelbaekégtf Ft‘.-V . gzmren. . / efirelt een regulier Polygonum a man vy.f iyden} g fl2am[1’em»5......-»,- um-he vqn ‘Lyn uitefke, of: . bovenfie hoek 4 twee linien na de uiterfle iindens .,va_n zyn grondfluk ban c,welke zullen maken den- dr1_ehoek.a»_&a; meet maar eene van 7.yn‘e twee hmen; en cyifert_ze op ,hetABeftek , zoodag‘ (is an- dere haar gelyk 1s. Teikent vervolgens 'op den ‘ Zgrond den driehoek CDE. gelyk met dié van alz.c~ waat aan men moet vafi maken een lyn van elf op hetPapier',volgens deE1fde»Beoeff'ening.. Neemt twee gelyke lynen met her voetfiuk D E, meet hare .knoopen vaft zynde aan —de permen§C'en D . en laat ze kruifl'eIings over elkander gaah , en zy au]len u he: flippnnt G. geven ; btengt deze twee lm_1en op de pennen C. en E. doet ze insgel ks krui('- fehng gaan , en zy when u het Rippunt _. geven,‘ alwaat gy een pen moet.fieken , zoo wel lals op G'.‘= Trek: de linien D G, GE , CR en FE; ‘g Zy -Lu]. ]en 1: met hot voetfiuk DE;‘een regulieien Vyf- . hock (Pantagonum). gelyk met a;op her Befiek maken. — I \ VAANMERKING. ~] Om eenig ander Polygonum /of VeeIhoek"te?te!-‘ kenen , moet men hem eerlt tot een Driehoek ma-' A ken, gelyk in de voorgaande Figuut getoontis; en brengen vervolgenseen ieder zyner.Driehoeken de eene na de andere op den grond, op dezelve or-. _de als _ze op't Papier fiaan. Dir moet ook van de xrreguhere Veelhoeken (pniygam) verflaan wor- den. zoo.weI als van de reguliere, zynde her zel- ve onderfcheid ads in de reguliere Veelhoeken, dew , = firiehoeken 'zyn geIy_k , en by de ir-reguliere zyn ze; - 9ns?1yk- . . ZF,(ST,I_ENND..E B.E.0.EFF‘EN-ING. , Teikesztnmgt em iuflrument , boedamg em I/‘eel-, ' back _m_m wil. ‘ AA N M;ER KI NG. . Dezc Beoefiening kan optwee verfchcide wyzenm gefchieden; want her kan gebeuren,dat hetgronde flukvan den‘Veelhoek op de Aarde geteikent zy, ,_ of dat men een vaft flippnnt heexft , alyvaax, zyn mid: delpunt moet geplaatfl warden. . EER»S[1“E, w.ERK1NG.~.:’-. Laat_ de linie B C. getrokkcn worden, vengelyke W1??- BLOEMPERK. P‘ I zydigen Veelhoek 4, E 'voorbeeId van :5. toeden, 4. voet.. ‘Meet op het apier met ~den, Rapporteur een der-‘hoeken gemaakt door de ontmoetin van twee der zyden van den achthoek, gelyk c , en ~ I: 1', her walk men den hock van een Veelhoek noemt; (tel: den halven Cirkel op den grand op het fiippunt B. alwaargy een hock moet maken , gelyk met die van den agthoek, zynde van-1-35. ngraaden, volgens delyfi hieronder [ta-andes geeft aan deszelfs zyde B1. vyftien meden , 4. voet,zyn- de de Iengte van het voetfiuk bc in ’t Beflek. Doet het zelve op’: Rippunt IHGF ED , alwaargy pen- - nen‘ moet fiekeng en trek: de zyden van den veeI- hoek van de eene pen tot de andere, om‘ tegu1ier_ -engelyk met 4 op he; Papier te warden, TWEEIDE WERKING. his men maar het middelpunt van den achthoek ‘ ‘op den grond genomen heeft, gelyk byvoorbeeld de pen A , moet men op het Befiek de Iinien van ‘ het middelpunt :1 mar alle hoeken van den ?acht- hoek txekken ,' neemt dc lengte van eene dezer li- “~nien, genaamt Straalen, (radix) gelyk ai, de an- dete daaraangelyk zynde, en afle voor ondetge- ”ftelt van zo. roeden.‘ Meet vervolgens op bet he- flek me: den Rapporteur, den hock gemaakt door de ontmoeting van twee dpzet linien of fitaaIen,op het middelpunt a gelyk 4% en 4;. zynde van 45. graaden, volgens het Tafereel, ende genaamt de hoek van het middelpunt. Stelt op den grond den whalven Cirkel, op het middelpunt of pen A. en ~ teikent vetvolgens agt hoeken van 45. graadenyvol-’ -2 gens de Tiende'Beoefi'ening. Meet op 'ieder linie dezet hoeken, van de pen A. 1.0.» toedcn, ‘en zet daat de pennen. Teikent vervolgens de hnxen van Namen det Veelhoeken |,. =>Triange1 Quadrangel - ‘~ Pentagonum Hexagonum ‘ He tagonum O ogonum ‘ Enneagonum - Decagonum ' ‘Hendecagonum Dodecagonum DERDE A AN M EIR K I‘N‘G. Ten opzigt det irreg1i1iereVeelhoeken , Vkan men ‘ zig bedienen van de middelen m deze Beoefiening voorgefielt , het zy met ze te verdeelen in driehoe- ken van een Rip of middelpunt , geflelt naar uw welbehagen in ‘t midden van dezelve ; van waar men met den Rappoxteur meet alle hoeken , en al- le linien-ofliraalen getrokken naar de‘hoeken van den Veelhoek; waar aan men op dengrond geeft alleidezelve openingen en lengtens, die men op het l«IllIl'|I 1.|I|ll,ll| ' "zyn met’ ti... det"zyden van het 'ona’ga»um o'f‘acht- * ‘""’1a‘I:’o. . d_e eenc pen tot deandere; en zy znllen ecn‘eeg’u. lxenje agthoek , gelyk met die van het’Befick,makcn.v' EERSTE AANMERKING‘. Aangezien her dikwilsa gebeutt ,: dat men. that hct maken van een Agxhoekvetlegen is, wanneer'na- mentlyk een der hoeken voor een Wandeldtecf (Allée) valt, in plaats van een zynet Voorgevels , meet men her dus vethelpen: 1 Men flelt aanfionts die linie van ‘het 1-nidden KL gettokken op de grond, I en »het bepetkte mi,ddel- punt A. van waar in plaats van het infimment van 45. graaden te openen ,'zynde de hoek van ‘het middelpurlt van den Agthoek, men alleenlyk dc helfte, namentlykiz en een halfagraaden opent, _ en bepaa1t,door~een pen de linieof ltraal AB. met 'ganfche vootvlakte van den Agthoek 'Geta1 der Graaden van den hoek van den Veelhoek . ‘ “ ‘een 'lengte over‘eenkomende.met de groothefd,w’el- kc men aan den Veelhoek wil geven. Vcrvolgens neemt men Van de andere zyde den affland det pen B tot de linie van het midden K L, zig van den Winkelhaak afwendende, vvaar door de.pen en dc zal bepaalt Worden; meetende door een det twee voorgaande werkingen worden volbragr. ~ TWEEDE A K N M ER K ENG. Men kan deze zefliende Beoefiening gemeen ma- ken met alle rcguliere Veelhoeken , zelfi ten opzigt van Driehoeken en Vierhoeken, tot de Figunr van twaalf hoeken; ( Dbdmagnrifim) en zig voegen naar bet onderltaand Beltek, waar in men ziet de hoe- ken van‘ een.Veell1oek-en van het Middelpnnt; en her is genoeg te meeten of een der zyden van den _Vee1hoek, of de Linie gettokken van het MiddeI- punt tot een zynerhoeken ,datis, de Inn: of Itraal. Getal der Graaden van den . hock van’: Middelpunt. ’ no go . 71, 60 $8 no "‘n.8.4 1357 14o I44 , V 347" I56"? '5!‘ , 34$ 7 ‘*2 3 32-‘ .305 Befielt vind; "of we] meetende iedei hoek van den Veelhoek met den,Rappotte\_1r,‘ en vetvolgens dc zyden, —ge}yk boven gezegt zs. ‘ -- ZEVENTIENDE BEOEFFENING.’ Em Cirkel op de Grand afteikerzezz. IIIIIIIIII‘ :|InI4"' 'lI "ll| ‘. Ill! 0,‘. Voorondetgefielt‘ iynde, dat ‘dc pen A.’ -het‘mid- delpunt van den Cirkel is, dien men trekken wil, rnoet men op het Beflek den affland van het»-n‘;i:li- P 2. e- ’ ii! nci BBQ" 7 BI-'0'» ' . - . en moet he alen. Verdeelt ze in twee de1puntA tot den ommetrek (CW“'”f""”"‘) “$3 §:1(;r1;eP :1x¢‘:‘:1en, gelyk apanfltippunr E. Hangtrdaar (en by voorbeeld van not b ,0nd€fi"€1”'““ ‘is d n em lymvggfe linje op , namentlyk. cd _van n. roc- deiiv flnde de halve Diameter ofStraal; fleedt en dsn lmg volgens dc Vierdc Beocfiemng, nemzn-. lmoép Wm Cen 1y“, I zes roedendanga OP _ 8 Pg“ da‘ 155 ro’eden‘ van ieder zyde van het flip_punt L. A CD neck; dc punt van een Steel:-yZ€|' “‘ 6. _ Neemt vervolgens eene der tweehelften EC» V3}! hoop die gemaakt moat zyn aan.her'andere elm dew lynregk geérhmgende lime met een lyn, dre dc B .0? due WY“ km, Vmcn den Crrkel vorog Y {meg uekken naar de groote,Dia_mcI,er AB,.en ‘mexnafteilxenen , zorge dragende s ‘WV d‘ 1V“ a ‘Y Ea mnendg aandeene deter uiterfle erndens, alavan e) k getrokken I , .z0nder dat detelve ergens 36- be? m punt B mm E Verdeelt dc mmflm Law 0. fgireyxfnt Woldeu 5“ z°“de”de akyd hat’ fleck: YR“ veri i§V'aI1F tot op het Punt ‘van'.tm1dden.,van zonder. deszclfs punt re bewegen. Boven drenllaat F gf we déelén ’ vomby her Punt Fflgelyk mG_ dc Pen. A. van he:.miade1p““‘ “°°' *°£‘?“‘1o3z‘é; Neem: de ruimth 41”‘ 15 Va“ he‘ P““-‘ G‘ °’’ 1' c houden; want andemns zou dc.C1r e g f n minfie tot he: mid_den van E, en bféngt, dmr ..§§,dc,, , als die van net Beflek. Vin de anme lyde, axs van _hct_ punt E. tot her A A N ME R K1 N G- die gyh moer af- punt H. Plaatft aldaar pepflens , _ 2: _ fl‘ ' B an e twee pe _ - Hgfivalt hgt te b€8fYP5“d’ d“t0§fz:e%e(i1ea1\$::“|:)% rv;e:ng‘fie€k_yZer weds‘. mgr can pen meet zemmd 88 y 3;: ‘en H. re zettefl méet gaan, Volbrengt den ommetrek van hetEy. V6 M“ de andtmk "Eng;-finfm mlfddelpunt F. zon— xond re ’teikenen , brengende denlknoop rier lyn dncymmere, - fik d mo e_pen 31;: dc lyn reveranderen , trekn den b%ogm§dI;.ttg: van dekaé1L11<€6Vr§n1X;3:r.o$)nk deenenb(::og16O Dew <32? 3}’ °‘“m°°t° dc Fame“ GI?‘ re het1.cl- L’ Patton en welke zig ‘vereenigenaan dc. tW€€ 1”’ en ‘*‘“-‘Zg§.Zfk°§’n‘}feE‘“o§.' 3e"§1n§3n 1- en 1 ‘a'§§:°en va%aehc1rk¢1.‘maken h€‘1“§.Y’°”dV‘;‘;‘t“;“(§‘g" ‘"3 m°e‘ "‘ ’ '1””"’k’ z7”‘ ommeloop rondom 33“ V°""‘1c K9“ ’ 6" men D’ eerlte Eyrond van den Kom Eetelkent heeft , V0‘ . ' a- . . Lane «-12 c d h‘er'Eyrond zyn , Wrens groote if gemdc Voorgaande Beoefiemng , heeft men 1111:11- lnetfif i3 W“ ‘“”m‘g made" ’ ends‘ News was .i de linien der verdeelingen te verlengen , van dew)’ .‘ -,. ,1“; to egron _ - vnfinV‘3fl °P he? Papm uflgtcyfixirden irf1:1?1eng1:c..dic 5}’ W: dlermen “an den °mmd°°P mlgtw ’ de- dehme _A_B ._vanJ,0. I . ,. .. AA.NM.E,RK.1NG- ,rerv,- en -van daar gelyk middelpunren m BOELKENSKRUID. 'Agrimmi4.V . ' deze1ve«midde]pun:en,nét tweedc‘ Ovaal re tcilge-‘ B2/':}1ry"uing.V Het is een»P1:mt; die maar Veene nen, waar van men zxg gemeenlyk op het papler flee] heart, dog beladen met lrarde takken, als van bedient. hour , zynde voorrs zwartaglig,’ dun , ruig en regn; '1‘ W1. N T I G s T E E N L A A T~S‘T E tcr hoogte van een elleboog en meer. gelyk aan dievan Vyf-blad BEOEFFENING. Yeikemn op .42 grand em Eyro mi—_ , gemeeflyé _ ' ‘ gmaamt Ovaal der Hovemtren. De bladen . _ 11 her middender Relen V A15 men een Ovaal naar welbehagexrwiltrekkcn, "en; 15 ‘mg’ “a” dc aarde geboogcn , envvaflhon-I zonder een Beflek te hebben, of zoo men een 0p’t dc“? 3? de_k1°edle“.“* “15 1"‘ d‘°°EE€W0fd€n 19- papier heeft , waar van de Diameters niet zyn bc- DC 1°‘ em ‘5 5“ i m d“ $°d“‘"5 V5" MYYCIL plaalt-doorBcytferi, moet rrgen olp dé girlondjteikejnen mILl]’:)‘e’i‘t'inl}§IZ1; 1:l:’jtu1g;°°"'. onmem dc 119589“-1 dc linfe A ',‘We kc moet enaatwor en oor en. ,_ ' _ d t ‘ d 1 t I _ V lzxgenfibappen. Her Botllzemlermd 331%. f”o.‘§?:‘§en§‘§e£“7§§§dSS'§§1 g§1,?£5v§.'.’ “.333? gce, en Ohe. Hare werkzame beginrel en men fleck: twee vafiePennen by detwee punrcn met V531 aarde. en wflmg gym 3 he’-' Wen‘ maakrs C~en D , zyndc de twee middelpunten van her 0- d.“ ‘'5 P137" 1“‘,"°7¢“d“ 2 Zfimemrekkendfi "311 0 vaal. Neemr eenVLyn zonder knoopen , trek: ze “gt V‘“",de“ bulk: 9“ °PF“9“de F5“ °PZ1£t Vaflhff rondom de Pen D , en rekt ze dubbeld tot her ui- w‘3t°’°“ 15' 717 hem I‘1e‘“°d"°]‘J-9‘: z°“d5“ Warm’ terfic van A , alwaar gy de twee einden door een ‘ex CDd°~€€_“_1“f”Yd¢“d€ kmfl « . Hwlafid in ‘ knoop moerzamenvoegen, waardoo1‘gY her Sreek- 5edt’°”k°“ ‘5Slr‘5°“3 "°‘g de.I;1:V5'k: R0955- yzcr moct Jaten gaan. Gaul: met her Steek-yzer 55 5?‘ "3" 3¥‘3°“' F“ .3 °° t a At t E. van E tot F. van F to! G. e z. -4"‘ °"°.°“ ged‘'°‘‘ke" - 12.1%! Iilyn a1(t)Yd even ge1Ykge{PannenteVhoudel;1, '°P§.3fiP'"g Y3" he‘ 'i‘”g“' H“ ware‘ V4“-d5 W55“ zoo datze onbelemmert rondomde Pennen Cen D 35 ‘ “em '5 '35“ NM °1 "'°°’ d5“ H053» "'00rVd¢ Ioopt. Laat en Lyn en Steek-yzer verder voort- Ggehugt’ K°°“5! '3“ b°V‘"1 31 V001 1191: aan tor dat weder komt tot de Pen A V van V ' , ', V ’ _ _ avaar ,gy had beggnnen; enV door de verfcheide:drie- ~ K’ D," 15.11" Mmnetle Va“ ea“ Ge“ 7 E531 hoeken , welke de Lyn zal maken, met zig of uit C" flmkendi Eumg fin -f°h"H.V3" 8.311001% - te/rekkerr ofVin te’krimpen- zal zeehet 'O‘Vaa1tei‘- , ,_ _ . , _ _ , , . _ kenen zonder verandering, vc:!gensde’gewooncwy- ' V"’*"5'”£"";' V”‘4l'‘'’‘ ’ ”7”fi‘9W' 5671 301-" 1e der Hovenieren-, vwaar van daanVdit Ovaal den . . . _ . ., . mam. ontfangen heeft.» _ Een goede Balz moet hebben een kleinhoofd ,‘ een V‘ ' A M I G groote baard, neérhangende ooren, een korze en v]ee.- A N E R K N . zige hals , een groot ligchaam , en grove beenen. H r h t a r‘ ‘ t" ’ k . , Al's men een I-Ioveniersovaallwil doen gaan door D1: g§§f.em§§o§.‘Zn‘n§§§e£ fFz';':1gdenbetfi:::1.mEeeI‘;1 Vier punter: op denerond gemaakt ,_ moetmen maar ‘Bale onder.-dc vyf jam 1’s’fi'erkeLi‘:n‘.frifiEhe: ," an tragten dc twee mrddelpunten re vmden; Men.on,. daar, bovenv. . ‘ , V derfielr, dat deze vier punren zynde uirerfle.ein- " I . V , dens der twee Diameters A B, F H Men; moat V Hg’; 3-,5;«,,,'/E -54,, gg;; B',',é;V\ met dc Lyn de lengte van BK or AK. nemen ,1yn- ' « ' ' de de helft Va}! d_€n grooten Diameter, pn dezelve Men vindt aan ditDier nietdan Hoornen , Smont ‘ brengen naar. t emde F of H van de kle1neD1ame- en Blqed,>d1'enflig tot devGeneeskunde. De H001‘- ethetS,reek- nen dlenen tot een Geneesmiddel vuor dc Vallende ' el , d'o‘orfny— Zrekte, om her fenyn te ‘wedcrfiaan; de nmcn; ' ‘ yzer'teikenen_ de boogen van den Cirk , van waar me de voorgaande Beoefl"ening.: y voegen bier geene Betoogingvan alle gems]- . enefieningen by. Menfchcn, eenigzins in de Landmeetknnde ervaren , zyn‘er genoeg van over- ‘ " ' Mergheef: tuigt. , Liefhebbers en Hoveniers, die’er ‘ , erwerflerktde Zenu- vvillen van maken, Vkonnenfer ten vollen van v‘er- eldengebruikt word. He:BIoed zekerr zyn , .om ,dat. za. op’ ~va.{’:e grendbeginzelen §etuigen1's’van Trallianus ,.Azv;.. fleunen. cerma en andeten , e kragt, om den. Sreen derNie- ‘ ' — ren re ver ruizen. En" dit i dc reden- waa B L Y N T R'E K K E NDE MI D D E LE N. I-yermlius ing zyne Litbantripticsa .Boksb1oed doettlfiz;-I Zie SPAANSCI-lE~VLIEG.PLE[sTERs_ . men; maar daar toe word vereifcbt, datllemvelcn behoorlyk bereid is. , ‘Om dit we] re doen yierjaren , . iterk enwel In.'t LatynEttpargrimn.of . verkiefr men een Bole van gefielt; men stand hem cam":- P73 gen A my _ y e . d kmat weder-n I ’|1e.-;_f;—“ten openende en ontbmden C 2: v e d ’ tfi .—§.b1oed; geneelt het Pleum’ “gem e on C 1-£1; , en tot Zakken’, ‘ » tot Broeken, rood en ZWRITSCVC - v L800. - -r‘B‘O'®. , ~ ’ ‘ ' . brengen. Men beef: onraflyke ‘ dere ficen- ken en bnacx-en voo't h_ I - 400$ Fenkel E11311 . Boomen. Wy zullen _lel' een a ge- ~5€“‘Y‘§mg§i’$:':“’;n m¢;!] wafcht hem rget vaxgge figgginrcfitfis geven van dc behnndelxng ‘dc: Vmgt- ,brcken <=Men keem,e,,, in de maand vanl 119$! ca; dmgende Boomen , die men m de Tumen pleegt gt he: bleed in ,t midden valntdefnmoopcllfll her te hebben, en vooxt tc planten. yglas op; W3‘AFlget5::I,t£1bg1;f: blgdaektemen ’het met Van de haze der Baamen. lmfile I i1I'ntx:enl ‘en na dat men he: eenige dagenlaug - een 05 1 ' if E’ ' ' by trou- V . Men meet, zoo VCClhCfmOg€]Yk159 115 _ _ 5 dmog gewordems.V¢Y- m de Zon gezet heeft, 6“ vervoc en om eenige zoorten van in men he: en fluit hel di8"'i“ Be“ vergmsde §x:1<§egx‘evr(:x(;r.‘H51?i¢ aa 2 ' ' = .. en- “ RD *2? ‘::“;:..g::*:: ’g:n:;.:*:;;: *' . AK ~ , ~ er . 11 no KS B_sAARD- vixen KL 0 55 «wagten. om. dc boom" 1 _‘“°v °1’ °°“. "mmeu 3?: x - n.Am«genaamt. ge‘gm.-Lyn , m zware aarde te zetten , datfli‘ F“ B 0:0 fgelnfgisutgte boom. van een middel wezenl om nietl gargtna W159“ ‘Yr '7’ 5 Befmr9’W”Z- C . 1., 3 1 : hoe- hebben en1atoosV_e6 0 - — - I lzooge {t_aI;§;s"ig_ :n¢1r:1:]ieg£:gvo£;ne°{c%?ifi5’rguw Ea b'¢:§fv-‘-_t)"‘.a‘:;"x1‘J‘;3)_I‘| 51 ;‘:9l1J1$gtee;-pzl.;?1trmeren 1 al een v t word ander werk te laren leggen dat haalt heeft, C“ “M t0€i’1?F°’-‘.115’ Y°°r'hY’v'm;{an t I) "1. bereidenx de dan buirens huis kan gefchieden. Ondertuffchen Men heart dam twlftfiflil egamgi-)"l< het i-Ioof'd of heeft men de nagt 1613M‘ 2 die in de“ ‘Y? 1Y"‘{‘1: 5°“ is mi“ “Don” ’ ‘- 1 d Boom» lanten zoo ongemakkelyk ‘en .100 cney Kruin , maar de andere ten hoogfien . Dfim€iY< 5 komti P V V0‘: of d‘-W°r”°i5£Hoora daar fieckt weinig ge- Her haair—van*lanten., dan begint men met_die flaan‘ om nieuwe ~ voon re fchieten\,) moet men op den hock van ledermerkant, ‘omnroteen R1gt- dioog .en zagt Weérdaartoe nemen , zonder , 'ge- ihoer te flrekken aan alle de andere; ‘en’ zoo her lyk in oude tyden , op de Maangeflalte‘ agt te ge; aardryk pas te voren opgegraven 1s _, en gemengt vén. Her regenagtig Weér is met alleenongemak-‘ met genoegzameM1(’t, zoo dat he: met fchynt zoo kelyk voor den Hovenier, maar gevaarlyk offchade-* dlep gezakt te wezen , als t we_l benoorde , _dan draagt lyk voor de Boomen, die men plant; gemegkt de men zorgde Bvoomen dam’ met dleper danvyormrent Aarde'dan._]igt ‘als _mo_rtel‘aan een palgt, enmet be- een h_alven—voe.t jnte zetten, dat is te zeggen ,dat k'waam is‘, om de‘ wortelsjondom ledekken, ,'1\.‘OOV bet‘ unzexlle .van _de laagfle wortel niet b‘oven een dét"er'geen open blyve , dat heelgemakkelylt to bee’ halven voet dxep 1n de Aardellaat; want na eeni- letten is. Dog‘ hoewel alle die Maanden even’ be-' ge Maanden zal men lgevmden, Adat de.Boomen kwaam zyn om te planten,zoo dat her zelfs fcnynt, omtrent een voet dxep 1_n de Aarde zullen _zyn , ‘t hoe men eerder daar. mede gedaan heefr ,‘hoe t be- Wclk de netfle maa.t_1s ,dle men ten dlen op1,1gte.kan ter is; nogtans gelyk men in drooge en l1gteAarde geven. _ Boomen _d1e dleper geplanx zyn, mnfen géren lzoekt re planten van Sim Maaeten af, zoo noon bmnen wemlge Jaten te vexgaan. _ . zoekt men in ’koude en vogtige Aarde met to plan-; ‘ De Ejloe_l<,- boomen geplant zynde , ilelnmen een ten voor’t e1nde~va‘n Sprokkelmaand. De Boomen, Man ‘by dlen v‘an‘c_le_»rye,, welk_'e men _vvxl_ bep1an- }énnnen"er niets uitregten in den Winteraefl ‘W57-°‘<"‘ '55“: °P,d“t ‘TY ’°PP"jfl'° f ‘J,’-° ‘“ cm 395“? 1?“ 13¢ den ze eel‘ bederven‘,dau zig gpbd h0l\<1€flE d33|‘7-€' 33”‘ k‘3m°‘?‘ M5” “C-emf‘ “°5 .53‘ ander Ma“ me’; in tegendeel in ligfe Aarde van den Herflt af kun- e.e_n Spa , om de vvortels re bedekken‘, zoo als men men beginnen kleine worrelen te fchieten , en dat is It: op dxe plant; houd,VtefWY1 4° VWEC M3“ WHI- voor hen veel "gewonnen , zoo day ze op den weg fchuwt, Vdat zy wel en m een regte Lyn fiaan. zyn cm in ’t Voorjaar wonderen te doen. DHS. 1.1311 men 0P eenfin . IIJOISCD .4 Wt 500,- V06! fr-wgedg. Aanmerking, Men, moet naauwkeurigje H‘:-SEC“ ‘Plailtfing , _ _ \ dc tufléhenwidke ,eg,_',1e,,m, diedelgooma, w11enA_ ’ tls nog veel ggmaklcelyker m mmder tyd veel nebben; 't zy woo: Latwerk, of voor Heggen ,0f‘ meet Boomen tegensflennngen of Latwerk teplan, sggmboomen ,“om.dus juifl te weten zoo wel her; _ ‘ getal van allen in’: gemeen,‘ diedmen re P1,an,ten~ zxen . of zein een reglfi LY“ fia3"~ ’ l ‘ ’ zonder dat vanie er wort.‘ _ _ hre‘g‘e;d:li;En:”‘:,5.7,‘.,-fig. oak moet mg“ hag] jam dg ver,en"cht war meet tyd en moeite; want dewyl ic- Pmne“ bepalen; mo V00, iede, mo“ van B99- de_11Boo1n.3nil’c op twee ryen moet pafl'en,zool1eeft» men 3,5 mm. iede, Boom in’; bylonder, Mm men twee Qppaffersvan noode,n,namelyk,een voor Pleeg} dc pmmmomen van ggugflgj Jagfgety in den xeder rye, en zoo verloopt’et altoos eemge tyd, zgelve fireek of land to zetten; ' ‘ l_ I T7/ierdz Atmmerlcing- MEX‘ 1?“ T13. €¢fl..LYn Sefl.3‘« mmt‘ gen te.l1ebbcn, gaten maken In de.;gro,ote'van een _ V Hbet, Onderfienende’ (13: de snoemng we} gedaan de Boomen war hooga en regt op te plamenl, maar ig 100 (la: he: gar, hoe kleln ook, groot genoeg zonderlmg om de voornaamlle‘ wortelen-naat den- i5"o‘m den Boom re planten; want tyd, moeire en_ goeden grand telzeeren; dnelner her groatflePm_ru koilen zouden maarr vergeefs we-Len 1 mg men he; 15, zelfs zoodamg, dat, (fchoonhe: wenfchclyk ls, ggbotgr Wilde makenb‘ ' ‘ dat alle Boomen, clxe totl-lagen zullen dxenemreogg ten, de/wyl men niet van nooden heeft toe'te‘laten_ Maar om‘ een planting in ‘I: Verband te maken,’ , eer dc Boom met b,ei__de_d’e _rye_nyte gelyl: over Cell , 'V.oorts moetgmen niet alleen zorg, dragen, om, ml $00. » ,4. :_r«z«.; ‘op’ 11‘ ‘voeten fiaan , wanncer'zIe' e"Iant z n; A /, ‘ » v 4 7 ‘ . indien egter. de gefleltheid derworrelegn Pvereifcslxt, gn§;:°fJ§§ :5’ §ceI.1,aL1,1fil;’e fin V;:5°n°°5fi m‘“7z‘5 ~dat«de.BoomLemweinig *fchuinsrmoet»fiaan,-om van gen goom ta dekky ’ 1”“ ‘§,“"°‘ d°“;"3°F "dc Wottels wel té doenleggen», ten einde hy lievex re kw“: jgmden .2 ii: 316: Wm? “fen 9;‘ “dc: tuflchfi43l7tweederlei"gro’nd d'an~te diep komt,) men uitkomgnd wand" 51 -S" °1°t’” ‘ht “ '“°‘5‘k"‘“ =‘g'anfch*geen zwari'ghei‘d'maakt‘,~om’t hoofd vanden ~]emmm,y}m.¢w 0% 6.10"“ I‘.‘°t¢”' 1‘““m°“' l?°' Boom Watekromlte houden", dog altoos naar dc ge- moefmen dfie {,5 V-003$ em 3m°‘t° d“—’°3‘¢ P‘! trokke Slag—lyn; in men mad het-zelfs~aan, alszeer dag“, den Boom 16: m*de“'1a“5A3n°’v°".‘é.“ noodzakelyk. Anders, alzoo de van nienws uit— gen filakendc eemme can Emma: Wm” b‘“'°5”‘ fpruitendewortels altoos de neiging volgen van die Kdat f,e;wate,gen§ fgn mud“ 'km‘.3 ‘°“d°m-r “P that ze uitkomen , zal ’t haall gebeuren, dat die (If; he: fgh ng 4590,30 n1mag°§'xd"ng'm' C" 1°,” wvoftels eihdelyk doordringende may do kwzideflaar- .mflktman%e,.,{«1,ingm;’5{l“p"9£’mge?°9eF"”Y’7"'- liein-den~grBnd.*iSf1.elfs rediep neérfchietendegen is hétweg; Rink‘ .5‘‘.’‘' }"‘°°‘¢I!vg_chcel-rnn. Mam- V0.0ra,l buiren 'tbex'eik van’r Regen-watenldeboom 4: mg" ‘ a;,m0§jw°""gAr°5‘7“?5,“ " 4“ 3”?" bet daafdoor ‘ihl k-‘wynen,' en"er flegt nirzien-, kwade P Una’! -u pg /— l ' " ff‘ ' ’ ‘Vrugt dragen. en eindelyk nitflerven. 5 R9351! Pmdf‘ 300751931 ta? te‘Zefein’::i ear me ‘ ' Van ’t ‘geene, wy zoo pas zeiden. rakende de A . V n V Mylant. ‘ ’ ‘ ‘age goede gelegenheid der wortelen , volgt,‘ dat men-*, » ~ ‘ t ’ ' d ‘ " ‘ »!oo”er eenige Boon-xen langs ee'ne‘Laan moeten ge‘- _ Q9? €€n,Boorn Ate‘ bereiden 200 ‘am boeg by’ den «Plant Worden, zig wagten ‘moet, van de voor"- ]e‘m”’,"l,I‘o""7l~13j48»3'?1?1. d6 Wfqrbelén‘. ’d'un’kt' my, dat naamfle Wohels naar de kant van die Laan tebren- >m°"y-“]x.h?t‘h3‘1‘aE*i8é moet weohnenienl ‘en ‘niét gen.‘ Om meerder reden moet men 't1.elve waarl vd“ W°‘,‘3¥.8, di‘-ikew ,rte1§belionden',*vooralde1jong- 'nemen», ‘als menlratwerken wil’bep1an‘ten;zoo dat fmlgfflleuwfle. ' ‘ . ‘ e ' ' ~ -glean van de _goede~wortelen naar de Mun: heen di ‘F 1 11 F1°9TE3'r1n5 l'9°d=”*E¥lE: e.nzien’crlev’en.‘ » oet komen. toverhellen van den lmun dc: klei- ~ ex mt’ an d‘? Olldc. Men moet ze hog fnoeijen ‘ne Boomen moet geen de minlle zwarigheid nag 51,32!’ mate van haredilcte. Delanglle in lage boom. ¥:°,tl°hmf‘kt11. Yoor d‘e;fraay1h_e1d_ van_lnm geitalte, "Se;;‘_°§.§ Etc‘ 'b°V"“ d9 3 Of 9 tluii’? ‘YR. en in ‘melt!’ :iYe—§:'¢\v§fll1I:let‘d§ Fxkken , ‘(H6 ex-~a1§. «oortkog 7zié._en Kfgiflgeltggntyent e_en voet. In de Mac’;-be‘. ’ ~°e"5“‘5m€Y dewortelen. alzoode §myv‘m;; . \ .9515? ,FE19B§D; 1.9 wel watlanger De dunfle Wortelen kunnen voltfaany ‘met een, ‘éaétikerrnngeenzinst decifcliuinslxeid van den naomm. ‘ ‘ , ,, aann tegen ee fregulier waffen, nee] 1-‘cg: .v , _ _ ‘ ’i‘ondom_ den {lam , en dus , dewyl ze dig: by den .:iW°°_-_dfl.5 05 “'3 .h°°ERen vie!‘ dunn ; en danwg. «grond unkomen, zoo maken -de-Boomen eene Fi— °:R,“a""_m3‘e V3“ 11331‘ d11S_f€- ' ‘ ‘ I,n _di1§_]a1zoo netlgedraalt 15, als of ze reg: op Te ottigxaeéfag ]Wo_lx;te‘len‘ 15 —_genoeg ; _ wamee, bbémll .e%1‘Jn,l geplant wagon. Oxntrent de fiam- Wm.“ 1; J’° mg“ “5; C13! 15-: “1:"°F,V1er of vyf men.senoormw«en gens: W“ 5“ W W ."e'fi,_ ,-f:aérf‘.‘.'xka"‘.‘ "SP9? h‘,‘“m1d,‘!°1P“‘“ “‘:P1an- heck fir ‘.I§‘§‘ 3“ ‘l“"““5 ",11d‘.5“-31113535‘-, Men “min _tc_.c'§°,fi:v1}e fiarnadtoos fehumg blyven, en each _ d‘ié'“3‘. du -°§1.n."“_ S§P13l!3 ,ff,1el;‘ een wortel al- B ,, fig a__ elvertoonen, Voegt hxerby,dat .15 ,1. In er aad heel goedwas, en egtcl-‘ zyn ‘doom ‘1§t‘emeerbloot'fi'aat‘voor mgewevd dawn“ 1° W€N=?Y!5§l§onaen. , W ‘V “ e:"n:';,z5::‘:§g°;*=we A weinig dieper‘ dgnrz a1e1der¢lal']Ifc::;11;1eiIet“et Ten 1: $5" ' " . a H e panren~ 1: ‘ -- ~- !”9 7-eggefl; men_»mag~ze weleeen goeden voefdieap dnegeqét W91 te doen, moet men droog Wee; ln do-‘Aagde zetren ,{-en zelfs ,'fchoon'mennietwi1 dc is he: l:n;fn'« mg r°.d° 31‘ ‘’°’‘’:“' 11‘ d‘9‘? 65 3S“y‘T‘ datnmen In t planten van kleine~ Boom'en- -dc Kufi en ii‘ V. ‘F gxxer egm van Sovegnber re p anten, me? ,V.°¢‘°" ?°°‘i*3*m>=». Weindve ze niet he diep in- Be :15: who ?“"@§’ “Ch: mn;ei¢fi.’°‘P!M=:farr- _felneten, remeer om. day 13 van de Winds“ “ms 1” fibgeingeg etxtb ‘er Wortelen ~ve1‘ex{ch;,3 rdajphét _ fevyeezen mebben, word"e'r vereifcht, the men dc Aaéde {ta . Ed ‘gen °°“jE°5d°“‘ "Wt d15P‘1n dc fiarde va-{Hlampt tegens den voet van groote Boo- In 3 foefn at ‘E hf”? d’E‘fi‘33“ d¢ °PP“V13.k"4‘- ‘men ,_ om ze te meet te verzekeren tegens ‘t gewelt km ',e]%S em :1 figs" mm h°°3 $°‘l“k‘ 1}'II- Men fi°§m‘:’1gg=g-V m I - de worrelen in351'$?o§§§55§X§1‘J§.$?k”‘§;"°"““ \ ,, ,’ °° 5flfi‘?PflnE’2y'nde~ dekt mend ‘ r‘ ‘ -- - ’- °f'°e¥1’€'IY yoetonetveen laag? miflsv van twee Sr drie dnim , 'dei: '€:§d:?r $Egm_t met the de,B]aden \ ‘ Demeina en oed akke _ , _ _, v_ 1‘ _ 5 €1§.‘,H,8g€V’k0mt; ‘ten’ were 'y"di7e'fii zoo, dat he: uiterlte van’: hoofd dnerof vx_eredu1- afvallen , tot dat er andere In de p_1aatsVkomen. ‘ vmgm, met‘k5,%e'n‘ 35': — ‘ n" m Ne" v.,°° ."-'“;° uitfi)r‘fl t,‘ “".°E'-‘“n _t“'“3“'W"1é'1idén die ’te”'ve): men daar af Ra, en the men de Wonde met kan MED H1065: VW3tB°°m 113‘ 00k_zy. hem met meet dikke die oed .,_ ‘°ne“?‘.'°°" d°.v”‘3f’ 5‘? d° . oofl:,;_g~-’ g¢’?k‘d®'3‘.‘ 336136 e’Fj‘jfifdjé zien. A . V _ _ VV _ danlecns xn that fnoejen; en er dxt by waamey hceftghmgin V ¥‘;i’.,V.‘19.“‘.,h°%E; H9‘ ‘egefldeel De fmI;?E"?gf ' A V " ' ' ._,DetumheVn_widt¢ dc, Bo°Vm¢_;-.., .mo_etV;gefch1Vkt men, dav; hct befl 4:3. :1; VzwakIte.vxoeg;er, endg - De Wyn Vanglg VooVmenaenVV ynfiokken. _ V enmod van een~B°ovmwV;Ven..,dc.Vmeenfgtr warden m_ de deugcV1“van_déAarde, en xn thy7.on- fierkfie. later te fnoe1en.. V V _, V V , V V en gelooff ad.“ zé Vsliiu V39‘. aVardeV): qpgegeven ,h hi W list If »t_ie_r V-rugm_x1m,g,_.: dm maven af Wm 45‘ "155 h°9B“-’3‘.‘§‘‘ M“T°“- D115 km‘ m.°“ 7-5 3”‘ e 'Rake“‘.ie dc °”"’“"["’ deseerfie 5'’ Omwde B°°' 1‘ l3¢8iuL1;é1en:’W‘eét" d1i1e’h£:l‘1‘“s1 ‘ ‘~ -- ‘die tefgnsgdigpefin V’ zekerevyrakkéniwffyte leiden lxooge Muren d'igte‘r’by e1kanderen‘7.egtcu..VeIVI war men, wcl1gVer en fchoondex Vrugt te doen voort- : mm gm g£o;m~§émak,f~€ : ‘EV '~‘ — ,. WW, ,1 v‘.‘-“ 8°°dzzyn. enfanaem .1;.,.=:g‘,(¥cJ:—1xeg,]1n!gIe,n<3f wk);/el $g:[at;ande,sindien moetgmeu iedex Boom zyn behooflylie enyvergigfcfii ‘ jong: Egznggxnitgtesfiotfidlgggls"Y9 ‘:i°°‘_°°‘fi- dat ;{’1'xif-‘e‘r"V'<>,F“,i7‘:°’VI ":59 - dc Mme“ 11- V09‘ 0.5 me“ 11°08 "-Y“ :33“ ’.“°‘":‘ F‘ F’3"W""~'w°.‘m. "3 Ewen‘: He‘ °‘.‘d°“'°1J5‘d 43%? vooral danidie-,m¢:e:‘1‘n;ay1en lewlgfeiien 1' an %de’V'en dc °m'de tfihebben “ 5.“ bygevblg Cm! word em-y 4 men eenen Bpom “inV de hVoog;Ve laten_ Qpfch;e,§eVn Ormrcnt. flrelq z1g.all:V:en _u1:V test de. Hang; en»LVa:- ~d¢g‘ge*d'aa»m~:e ‘gig? Hebb. ‘ d.é ,_Y , %° H931 V Y“; en V. eVr_6 '.~lI_li!V,VI<_g‘-var‘: ft SnoeVjen dag, in" dat °‘_ moeten dekken, Enin zulken geval, kan men, de bmd men 7.;gVzoo,zeVernxeVt om ze dlkW1lSVt€—ffl0E_]CI’Vr. 1 Vm-me gebrgke-I-I gied {E ,k. “."l‘11.{?§5‘,‘-;5‘9°»,E»:.="‘7‘ 33°’; “H95” 51911‘ Tak 'h:Vrn'daE, eds ‘an‘der¢g"Tm:.".°‘¢’ Boomen 5 of 6 vuet ‘van elkander zetten; maar. _D_e gxoote en dlkke takVken |(unnenVa11een die v Pjgm b:yi,‘,fidg,g:R-e-§1§~*£g?n.?%71k '59.”: ,9-P~:7'.Y,§‘ dm "°°‘ °“1_‘°,1_1.‘9“FdI6I1en; m'aar voomamele?’ ‘ zoo‘de Muren niet hooger zyn ‘dan 6 of 7 vote: , Fzguur geven , welke xnen nqogvyendlg we} meet V V VV Ten tweedm-I V dgntr E fie ku e oxlngemakl-:eg,_ grdmen hen.ggen«dak'Loor'1aat— behduden am 1}.’ K’ ’ dienen_1.e omtrent 9 voct tufl‘chen.beide ,te‘heb,ben. Verflaan , zoo dat men ze gedungdxent vom 00.3 ‘: Tnoeii en dp-v’}if"',]z.e; dg'zgV' 5 kmfi-“k9r4§73E"’ ‘e~’~m~‘ '?V7f‘3,ey W???“ ‘.',",0“15.|'!I,'<‘3Ds‘ was .de 1,”. Dewydte ‘der Heggen moet wezen van 8 tot 9. gen re hebbanm. ~ t ’ e ' ‘ z ‘my “‘¥‘»3F «V333 1-3!‘ W °Pi?3h‘Iif7t¢n_’,’.V¢h‘é Qfflmm 0:; . . » Bi:-oz .. . . v ; 4118.1 k"" V‘ voer, tot V1; o_f7.e1ts 1e5_s mee|1,7.oo hct PruLmboo- _ ,EenV»Hegge.,..d fra-ax gal zyn , mo_et 1335 ‘W315 flaflnger ind??? zt'=IlJ-f'k§§;§l¥¢%E‘1Iilx’t:I1‘ houd“meh.zFiwm‘ 1?” (Se 'ma»R%n..' , ,_ , , . . . men zyn of mm: EV.ooVmcn,vVan _1V{or1en ,o1:_gewafl'en. In t m1dden._openV , ,rpnd_m lgaar omtxekl, enV.gg1y-A =. T _‘ TEI5'derden_» dune“ Bnaéx dé-6 ;. 2.’ z. _, 1 d ., z¢.,E9.€ €VI_nV_;1_1er'!eeV1"t iemand, om deB‘oo1nen‘ ‘Enin Stam-boomen van 4.Vnmentot 7 or 8.Vaa_m, ,kely1< gedekt wiyn aan.a1Ie.1;§nt§n. ; De.v,go{naaJ)1: ‘ "ge‘1;‘Q;‘m,a“‘nae,e' finger V1;-at; 1;f1'tei1;v’ef-J‘ “3 5091"?!’ r- $92/;§i§‘Q;s)la§g 5334*?“ F€,1i011,d,en,"a1zoo he: beta-'t W ‘°»‘ 4 °‘ w°ed=n %:£:*;§:‘:.::::.¥i*;;v:*:%:a+e1:.;:%:%ism; A .5 mm Ha I} °%i”&H"%§*’}i99§"F Taken, die die ‘Le “ . ,. n.~..r ,», ‘h’ d-_, . .. gs. , Men moet Weten, dar in geen_‘goed Aatdryk dc grootfie four 15,‘, 100 W111, t.m~1dden,ver»Vzmr zym V :2 i'<‘§r:°re§>'%i.1a2.-“Q, ?§§§%s‘ '3§§‘?11e§§:§‘:—"-’l£'f{f“‘m‘ V 4. '{':‘Vvelk'I£eneden dé I:fEl§:V8\‘C‘efX\:‘hg!a: A ' i V Q; 3,« ‘ 1.wzI«:«_— FF“: 1:, oger :1ykV verdeelt zyn,. pp _wat plaais d_eV1m1i.nQ9k mag . _ gende t3kk‘€n_MI¢lVenV1.Lg@;zeVnla X getnfl r. a. __nV1 fra‘aije,rBVoVomcn.te_krygqn , we)’. veue_ ‘ d'kI<:e;'1’,%’xsf L ‘ ‘ ‘ ’ ' e «-4'26 a zwakke o'f1:akkeh"flaat‘,- en bé»1tfvoeg‘t»i51n"d?: fmaiheit van ‘den Bobm re‘ volmaken; ' T « ; Behalven het .1'mieijeri komr.m*en -'zdIn'W'yleh "tfif .cen ander middel , dat m'efi-'»y‘;>e'n=hdeti1t‘,»eh dcicxi .gaaas;;neer nu; d0C§a’&,flP.€tZik¢-5‘, daglandexge dilike 9?-|1.;'U}'39'4.«'¢!(f€-;bSJ0m'ei:,‘ , De nitwurkilxgivagx ft ‘ ngqreu gs, dat, dc t_a_kk_en,nie! ,tc: diimzen dmonmflt wbreben \ qmyrqgtjte ,d_ragen~—-, nogste-1ang,;waar:door*derBoom -a1'te fchielyk zou opfchickeni,“ of detakken gevaar Joopeq van door den wind. gpbzgken ge yvoxden; « pkgags Va.n,e¢3n:tak waa:;v.an’e.r wmr _ , . 3351.3“? . .:x_’ 3, ._ c. bsdi¢.n,t‘z.is.xan eeditwéizl ynmlunyx-saaaadezzp. pnzfnbefimt lixei‘ 1n: urt"den ta met zlyhninagelropent, dieyan dejengte v,a__n in-_lveyoet'pf iéfs meet, ' " “t jk te wioxjaen‘.-,‘ c-,n§zig_t1it te'~zetten. .. , , ny-pe_n,;; mQ6t—men;d1endikk§n "Op ‘ g V A» - .o‘nd;megnn V7.00 jmntgeng he: kfnoeyjen? ale fomprent ‘fietliéhahdelenyvanflmgtbagiomen. E ‘ ' _ Rakende bet '1'n’oeijen Van W3} _ai1rdq;zwen»1_Z:y,gg-b ‘Joamm, Be1§ieE_flaa’i"vah kefug. , ; 0xiaé‘.Bo§i§zen‘:fi;o_ _, tot op'het’Ieveh, inet een no ' _ ‘ ape Spa, in den zwintertyd g..en1,e bnfdoe ‘te veel hour o'mtre’nt ‘dd ve11“'M§;th in Félgiuafy. Men kin ook oude boo’ c:!]1gqe‘k‘r ‘nwéch _b . . "happen , ‘t_ot op/e_‘en_vqet ‘ takken , ’on'1 1,’¢'tE, Vet] moetraan, uw ‘Heih ,g Wilde Bo6ti1’éh?g‘e'£§J§=," a , I , -e Qiunfie bladén bfiitéh 'g‘éVV‘d'<)1ite~xcr.:gt ;Ir§n‘ zqdanig°:§.ggf;2?1$§c‘§§ ‘ — 2' g°.‘7°“'3;_m“3‘~“.3.‘£€n& die ‘gqede hoedanigiaeid ‘mac; ge. stamboomm mom“ we gepmt_‘wm__: V. §1.Oe6mz1t:nvv.°;>({ I1lz,et§_a!t-i(gthe£;genc3eg heeft om cent ’ ~ ~ » .» 6 "2. 21¢ er 1: en magtigeryvoedzely, 1 Van. mga=s;aw§>am;e».; ‘ den datzegedektz nte d 2‘ ‘d, * I» §en11'l,g§.ins’do‘e_nlyl_< isy.‘x\. ‘ 1‘? iY:I;€|:l‘ Ygfigtfiafanggy, ::3]§$‘3?§§§’.§3v§§°;§gI3i7a‘Z1i qxradien hetvoo m k d B ‘_' : . , .5“ Se flame etmag. zebben. Verde: ohderfic ::,1::e‘:n{:‘;::::,::$:; :12.:::::;3‘;"‘:».%°'"é“*eW°*d=n:W- geplitgt flaan‘; rrc1la’arfomze’elders.ni. eénagoedeu‘/eh“ Welk’er op flii age v:v:1a1'x!1%(i?-‘H322: ';'p,‘,‘§§f}§,f mg he‘ vrug_ gren gran ‘t¢1l¢tt€D~V°'¥5’£I fietivqoideel en‘; den ion’-"k 'h‘ ’ ' - » ~ ey'gr°r“ génoegen x‘ran'.te ' I ' d ' f -’ ;»' ‘-4 ' ‘ ‘l ‘R “'r"m¢‘m.t°' “me” 0P dlfiwyize als vqorgeflelt heefé‘;g’¢z¢p.e?3?hé:t;$§?é11g lv1s1vyE1.u1l1::nz=S8¢“'-*:Tn hcxdegezegrénden;plantmen,, L'e7.e‘r tet onderrzgkenl, hoe die grona Befélia. env d e’ ere] cope“ and? 'qP'tejbre’ng:n" ma“ niflmet inoetwezen ; hoe hy hem moet verbéfefen en ‘fie 2:612; 6 re, doorgnevenxen naanpgoeden grond te W’-mm ma‘kjen‘voo,rz' ‘_ d - ‘. " ' " ' ' 11,€T‘b°h'P’9.!'1Yk€, vdcdzc)1(\nt"E§gg'5:,ee\ie€nl§(:i‘)aIrze<:.1x;;$x‘1J 111110352: m§,i“‘1*°nY“'°‘°,“e.- h,°3EY-,P]?‘"?"'a en 1i0eveeIBoo& hebhe ’ -qmjip.hun,nen;§ydjgbedg~,,m;5téfi 6 b. 8Yi°P-“W-»L‘_a.fld‘e watjfignursher oak mag heh- meemgmuifireley-e.ré A .4.‘ . ‘ , ». nxn, emzn tzetten, 1shetpod1g.datg}{weet, hoemen» My»_dm»,k, _ dam, V — := ., .» 73g'V3flE61!Land.metp1's\ZSEnkeLKxu1sbedient, ofdat "5 1 ~ - .‘x';¢~“»°fi33»I0t lner toe by a 0-yreen bekwam )2. dm ' - §B2°;wx‘“%d*‘g%°{**““" °‘*"= an demexre :msegmeoe=:.a:;,,1:;:';:"$zmP-e*'a“2'"1“ 'e0.enge a’ar“teII, - * 3 fiuzm rzurgyv om ops zelven ‘nigs 1: {‘v§3§y'1i§§f:§f,fw:¢§]-leg3boe_: ‘1:W;£KIe1<_en1J_1g nonmgqedynaken, Behalvepjditwin. e_.eu hglen , V ant de .bC\Vl‘el'ki[]g‘°fPr‘kry'k km vs? I6 ' Sins; d1ent SS’ eenVR\o_edete bebben dxe redelyk hgtén. .d i V e e, .1 I n e ‘ ., , ‘ ‘ , , :]I;;g1£!:;o(;g1::e‘ntv;7§‘e),ad;e gen:nak1l _ _‘.'- a_ zenxet os‘rag bévdgtigt door‘ flilflaande v;rntere2i- ? keng»e' 1° ’a1”e“*K°°Y,d,5; {kc 771g ofldoor hetre1<- of andere Idle!-er Qmfpmgen " en dat nietsal ‘E H0; 260 V63 figgtpfnatgewordenxn een‘1gnmpt,en noois A bm:“:o;“§y“;:=**1*:::‘e*;9°*e‘:;“¥= y zutzeggen. dgtvmen n‘ t 1 . .‘_‘ ' .: _9«VEe a3t_)cs»o toqes ebben ,. at-1;: éeigbgé; i‘Ie.g’¢.d -"' - .' n '3 0'. etmidden» re!<,¢n1ng;weI bykunt vinden,'.,':n uwééogfigkulgéf :::n“$;'k:°:1fl° ‘.y*°.kJ€.‘ ‘Net V‘/Loqraan nog Ker zyde, rexken. Laatf ons (W! Zien 9 1156 we eenenrgrdnd fiok‘e’ om ac? nlaar her Wlnkelxmls bet tweed’ dog; _de Kunfl an arheld kummn dam gélukkcn die Bdolmn W 1k%Pla}1ts tetpkenen, voor den tweedeq, vim ‘1:1g’z’e]ve‘n Amm.,maFig3‘ an vah~geén,gdedg “it” van W,’ R: oqe 51’ met Reken mpetaan-g einde « vn;s:;z;g;o;m»'gn» A 4 ; M e A ; We mgm ::;;e:°:a?:‘v::‘ mi: 1:” ‘ - ’pj ‘ 06: qngron ejtfijg _“ ‘V “ ‘ V HIV}! OJE om _ - ‘ ’ M-"°—°g‘§‘m3 “‘3°’-1 =«d‘?~“'Y’ hfibeene Wei wardxkker kan v’veze'n 313 ids h¢m1,de;,' gelyk ook de ebne Boom'dikk'c"r‘val; niet geno v ' BOO. ‘3-,z8 ‘ , I . ' _ 1 V I ,.' ’ otzaakt tc Worden van alles nog cens -af ' d ‘ ; ' , . v ' « ‘ V dz" dc “dam En '°°:§3§£§ ygtic mg‘ t?I$eeetr:1nt"11iero een. Maatllok ,van;zes, voet\,:en B°°m°"-d§3'§:d4fBooni§" maalit in't*mid en ‘een murky £3111. vd.3%”?“7é delgaé va .'t.nu ~ ~ . .. '-2:‘, l _’ b d’ ‘d to‘ e te macen voo kn?“ gy “gt ‘* §wcl'—V€'Y"" Maakt ook een'merl<0P dezclve Maatflok by v'}\ elkanderen zullen 9: cm. as wanna .5?‘ u finder; fdmwet dienende om dc diepm V.,m,ed¢,1{u1x am an nogbeter opvolgt hetdgegle‘-y:neI:1_[fie amt vy “aerate brengcm Msteekt dm em yme Pm “gr, ‘flxnweede flokge OP ‘_’?« dz; eEvan,,t ?U_‘[tVil1'_rhet mi d damn“; .vnn de,lxuil;, lcgtZer_l1et_;nxd7 zynde, (tcekt er no ueenderdefiy _ El, “oils Jill ‘_‘.wAMéyamok on,’ da“ her mark fim,.cn wmkemm en fie’ -“(Mk-lo“ de'l"ve ‘Wyn Ii: ‘ dm'vm‘] ‘n‘”de’r‘ondeVsom‘den uiterIlen"krin van bovcna. 11115 wk KY "‘*‘°°l““ F *'""‘d15«1en77’;°.5~ dmalt'hem:tl"léenen‘ ’weuimlmng grwat dui elv- !1'ehb'¢fls»““° 733° “'7en’.“',°' “m"°Ikm.de‘r{’ .“«f,r 'nt“ he: game‘ elkeu.—x11.et een Schol’ °f SP3? L“"""-‘< Ho“d'hie1-‘njgfiap;1n,’de‘ze~lYfl~£)f. r)( 1, c!1’\9§_1,, ' ker mock _mao H d . ;t J ‘van we 16 we vet 55“ tW°.°d.°;‘ ‘die 90 van‘; W W3 5.53-'—§§§§S dmddri: v¢?1e‘df:d¢i3e lgogelxe .Aa;de ter zyde wech. eene Itoolqe van : ander a that. fig" flu“, winkel- ‘ %’°m laatgy nog twee voetgraven, om-.de voorz. jc W 5° ‘.W“‘‘’‘ V ‘° ‘ffkf,",;-C. gmsgn-een reg- (ya gym dc kL1ilfé‘ge\l'Efl‘y en Vdfile laatfle Aard.= ‘“““ 3“ ;::;:i§:‘.;t,:l en,’ rr£xf5Pet‘byzonderfWe¢hS5&l35.‘W°*d‘“’V““-d‘ tcuh, C633 ' 3 . .-s N -1: ‘ r ‘W h‘gt"dfit‘ze"o()l-c g‘o(-id WZSL \ M I ~, devan umand. .~.:e \ « < ~ _ k_. “““’.“ '14 ad 1‘ e=ne‘kui1';kunrgy' diki *1“ ‘*3’; *3;:::::;’.°’.§'::::fp“:;:;::*.;:::;‘::£°enV w2l:*:;2:i ‘e vamq I . . ‘>1 . - 3.3‘ It 'dr"evoet are o,eer-~ **€‘:=::=;2:;lm;*l“,¥:,*;*‘r.‘::::; mi .le?<,::2*::*0:*,: :;::2;t, 2,. m in flee‘ c - ‘ I laats teteke— ‘ defiarde een mum, die’ teen- e1-o cem- van beidfi TY5“ '3“ fi°k3°s ’ om de P de5hier- go? ' Pbrandend .1006 en gee1Zand.,'of-dict: vanzoo veelB00I1f1€X]- Laatrhetlwee V N a he :5.’ 0 M . l k A . "1-cm ,;°,de¢1e- dag. l’:lerIfb1}""3!14-—.ou1_»de‘dcId,¢A13'“ 0‘ Y‘°:‘¥‘¥‘}‘7‘?“? 5"’: §E‘n"§%§.¥»“2§&‘$2SF§:en»‘%35éls»$eea; ‘1‘°9lE>?‘l*°me daze wyze-: “ ._ A ‘ b _ .' , 1‘ V d d';_ ate'njgernaakrf_‘of.uwen gy‘ "‘”“"“ ’7'* '°° ‘rd 3 V ”' ‘ ft km een ff am nierweer in, meugtdoenu 10° 83* °“ 9“ fiokjevdoelt; meet de- wydroab-en “:5. kelkmisy fio ac ‘fit dérschoi, ‘niefiin _de giond wil, maar mkje V00‘ dg dude W. VBn'mgt hut '1 “all laats vm h w el moet Eebruikt Worden, om.die‘fi°‘E d b rlitlaatfi geitoke 301516 ,- flflmeffl 5 P . een 0“ 5 ‘ ” 1k‘ '5 een w.1s atagooyr dc tweeovcnge fipkges van ’de derdevre}; 631;, re lirekendztenziig §1cll%;‘(’ngt;*;V‘;‘?‘z‘r].:*]“'?ue4:l ‘Beam mt Dug wk gymgen fiokljes tl:1e‘I:1bg1ei[*le,e1::v 12:: :LA.yn.§‘ Pee 5321 grand was"gémn1§iaT,£Y~Y¢Yfl1foogtzou W11. ‘dkmdflenn f([:=Ev§;':>:1:eve?txt))ont1/n3‘ rzoo»dat~hoeT3Y ggiuwen Boom héhben doen .ve]rt%ggsr::Zri1eI:>Y ' ‘ BC ‘ - . " « » .,‘.s _ ' ' '1‘ " X13 . .. :11‘\S':(i\okjes hefchouv_It', gy, 330033 d”? fi°1f3c5DlF: k“.“.“’ dWa$o::1a§;anG:':n;::?dhn toezi'en;"Waat mg“‘*‘";:;:§a:;°a:;;;::°;;:i::,%:i::rmi. ::2;Edl:W,.. floffc£1{"""}$Vv' as vagigagf m°°t mm?“ - ‘ V ’ "ten verlengt ’ r oede Aardc moct'9,C“““ W0’ °“' °‘“ 7 Want daze dne xyenbdusbegonnengnole in dezelvc c g‘ “men en den gmnd re verhemen. I H warden tot he! emde W5 W“ “W n ’ 1 heymne’. tfiqt 1:; bekem’»dag'er niets woordeeliger of heter 154 oxde en gedaanm D” doemy nogm?l“meeiinE" ‘ "tie gaterrvan e‘en‘Heini,n‘g W V'4“e“'~ da.” dc zen. dat SY We.‘ “gt moat gcvm (;Pvul:dio>wezen" K;-‘rde vnn‘zW1Tc7'W5B5“‘1’°-"€“~9P g’°°‘e Wegw‘ 113 33’ “We fi°k’cS‘fielti enfven '.°n§dlen her mac: Zoo'EY he‘ §€m51‘g°i‘ dé Wy1'eid hem‘ “om er u~w als gY;“"’° §3°°“‘e" Wm P Mari’ ': welzult tebedienen , laat dim “"5 *3’ We“-‘?°°l mt‘ Reflhxk him" ham“ " en gy an em D1?’ or‘ Vkken en’ vanv nnarelkanderen wecl':.'E.“ W‘ 3° A‘“d°’ 7‘°° umVmmen__.Uw,m,d dugmer-llynen erp_ V , _ gra e Y 6 heefthby voorbeeyd’ 315. 71¢’ yo] me: gokjcs b?p1!a<‘)1}§f1l5vb'l’::g::xlI‘:rfel:<§xKgr‘::fi<;ni(;E ;fo1c1:tt:'§::e:§n egf Keifleengjes dool$e§:t'1;JYg: omen C - " ' Lll , Z0 éiioéhoe v==1 aw =“‘=:“;i::.:'.,:E ::;s:m;?:,c‘::::«men. wan- Plamm‘ “Om dew We mini enlen It ‘In de A31‘-' ‘ er nu de Kat met E5535. Aardc Van de- groom ‘ oer gy uwe flqk]€S hit‘-MV3‘ -1 ' . ,“° ' 1; 'l‘ d rte vullen, be‘- g:cle{g.;,;:;:n.’l:1en‘einde,.hen mernand mt kwandaatdzg Wegendkorn5c.zefl'r;;,Kr3a€r 11:35:75: fmdeugmde R01- heid kome uine rukkemnogze doordenWmd.ofee- vrachp an_ t diam.‘ om uW1ahdnmt(.bdCmme_ nig Beelt omver gehaalt wéaédlend kn/fin neeg; gag fen ¢;lrI1eeruh:evu“niS,van ane gm“ re gdykmm om d001'E““5 9°“ blok °' 1 u Du ’ d n‘1'n mllaat t‘e]kens~maar eene ry gaten uitgraverg 6!! doomag: op de leagt§ V3" 5”“ Wet’ lend :1i1té gy ~ vuucn Zyn’ér gronden in uw Land,_d1egy wieren klicft zoo dat xeder fluk omtrent c J weer - 1 n _mt.m, danlaue goede A3,d_c .==% :3-“=::,“§:°2:;3:‘ :21: s:;¥,k.,;l:;fgm «me flaat men m deplaats van e ages 'k 1 (on; k_ :e1n>die.‘kwaadé;mlP1am brengen! Gy mam ea lair zc'er maa:,cen.§0¢‘1°~‘d“1.m '4!‘ Y ‘°‘‘- ,,°”* — — ~ ‘ " nog- BOO. nogtans naderhand gaten_ in die kwaade Aarde, Mésnden v man: vervult ze‘hcel en al met zeer goede en man- we Aarde ; dan zullen ‘er zig dc Boomer! niet km- BOO. _ an NM/méerrtot February werkluj kunt krygen , het zy gy’er ’s Winters of Zomers V laat zrbelden. Dan moet gy zonder vcrandering in Wk by bcvinden. /Want all: (he kwaadc Aarde ge- de Maand van 1§Ta'uemIm gedufig planren mag woe, mcngt met Klel 0f‘ and“, I5 beter dan allecn op get nog later, mdlcn gy u Wilt een goeden voorto haar zelve gelatcn , wanrdoor de Wortels voorzeker gang beloven , omtrent uwe Plantagie. y zoudcn gcflorven zyn. ’ _ e gaten weer gevult zynde, mocren .mim een .wy willen wel belyden ,dat er tweemaal geplant voet goede Aarde boven den plarten grond hoog wig;-d op een plaats, n1wa_ar do Aarde heel. gocd zyn, na dat ze fierk zakken. Om'da-Min nu we] {chem , maar, devvyl er dlfl orde en w_yze met ge- te fla_gen, zouw het nlet kwaad zyn, dc gqcgn dug houden was ,"d1e'hxel‘ voorgefchrevcn 15, zag men een Jnar lang te laten blyjven, zonder daar de boo. do Boomendxkwxls uxtflerven , tor dat men her ge- men In re planten , ~ten einde, wanneer de Aarde brek vond, (daar we van gefproken hebben) en her welgezaktis, uWeBoomcn nierte diep in den grond vcrbeterde op voorfchrevc wyze; en wcefl ’verze- komen tc flaan,‘ gelyk we] gebeurt, 315 men 1i ken, dat dc Boomen toen wonderlyk wel droe- haatt om zete planten, zoo datdc kuilcn gemaak: gen. ‘ 1 zyn. Vooral moet gy zorg dragon , van de wot. ~ Wy hebben heel zwarc - en dlkke Vrugthoomcn rels uwer Boomen niet re leggen op de Mil’: ; vzoo, uit den grond doen halen, ‘maar noolfgevondcn . gy dat doet, of zoo gy enkelen Mil} legt boven op dat dé Wortel vyf voet di _ cp lag, fchoon her be- ’tzy‘onder’t planten, ofdaarvna, dan kend ls, dat de Peer-boomen die Memheeft ge-, andere, hunne vvortelen in de Aar . ,A _ un Boomer, in Na. ’ex zig beter vefllgen , dan dc Beuke-of Elke- boo» '2/ember hebben ontfchoen, zoo dat men ’.¢r dc Wm». men, rels van zien ken; en in‘Ma_art boven-op die wor- Indien gy geen goede Aarde gemakkelyk_ kunt tels goede Koe-mill gelegt, dewyl..ze..gehocrt had. krygen om de gaten te vullen, of andere meuwe den, dat men de Boomen moefl , die zedert een langen tyd brak heeft gele- war volgde ’er op? Een Maand gen, kunrvgy die nemen, welke cg uw Land tus- Bo‘omen“rot op hun wortels ver fchen beide, dat is, tufl‘che_n twee oomen ligt,en deze four. 4’ ‘ haar door de‘ horde laten zmvcren , met ‘goede ror- Dewy] gy in‘t graven van dekuileu alle de flak- te Mifl vetbeteren , en daar meé de gate-n vulleu, jes hebt wechgenomen . die'er he: middelpunr van en de refi, die niet deugnover uw Land flroo'en. aantoonden, en de plaats, daar dc Boom fiaan De Regen , Hitte of Vorfi zullen die Aarde b‘e'l]1al- moer, om nu hier in niet te miffen , moet gy van ven de'KelReenen ( die men elders heen moet bren- voren aan dezelve "plaatzen weér vinden door hul— gen ) wel verbeteren.‘Maar zoo gy goed en deugt- pe van’rWinkel-kruis , Houten Maaitftok en de ‘ 11, most gy dat nakomen ,.'t gelyk wy boven geleert hebben; geen wy gezegt hebben , temoeten gefchieden om- met dit onderfcheid, dat gy’er in de plants van trent dc Kuilen van de Hcfningen; te meer om dat flokjes, fchoonc en goede , en fivel toegerede Boo- men die onkqflen nier gneer dan ' menmoet zetten , ‘t zy dat ze gekogt of nit uwe 11661’ men dénv B0051 Plant; nen zyu. mits gy nic: vergeten hebt, hy vele Menfchen overlcven, en met merkelyken ls re korfcn. woeker goed doen , ‘tgeen gy ’er aan befieed hebt. I ' De Entcry, waaruit gy dc Boomen wilt ne- Daar zyn er , d1ehet vermogen hebhen , van hun- men , most een gocde-n grand hebben, en op geen plants wezen, daar grondig of flilfiaand Water is. De deugd van zoo een grond is ‘ omen. die dan gr _ ‘rel? vervullen witachtig zal zyn , en heel vol , man niet vaft kle- gemengt met Mn’: die volko- vende aan he: hour, gelyk'cr we] gebeurr. Gy men uitgedooftis. moet nooit eenige Appel- of Peere- boomen kin- Byaldien ‘men Duiven—m1'fl kan hebben, die is ten , zoo gy gift, dat deobafi aan ‘t hout vafi kleeft heel goed; maar 'men'moet ‘er niet meet dan een zyn niet beret dan op’: halven voet van op den grond leggen een voet'Aarde; dog dan moet ‘er geen Dux've—mili Ook meet men geen Boomen ncmen , die den weér op, maar Koe~ mifi , dewyl de anderetehc-ct kanker of lange witte mofch hebben, of’er geeluit~ is ,- en heel onder in de kuihwondcren ' uitwerkt, zien van den worm; want dat is doende de vettigheid om hoog flygen, gelyk een pot de voer niet deugr. Kiel! éltoos deb zyn fchuim. En dewyl deze Mlft zoo gemeen niet geen geld aanfl, om" redenen ,, die is , meet men hem in zoo vele kuilen ' verdeelen bragt heblien. Zoo gy over den pr als't*mogelyk is. ,. proeitzedan, en merktzcniet een , en fchryfrze op Wanneer die kuilen gcmaakt en gevult zyn,waar een papier aan , zoo zc geén; zyu , om alle ver- toe‘men van Mzmrt af tot Navember moet arbeiden, waning voor re komen ; zoo nier, is 'tgenoeg, dz: envgy het zelve Jaar ‘uwe Boomen wilt planten; gy aenteikent, war Zon ze gehad hebben , om hen zoo gy daartoe dzm zoo gemakkelyk; als in dc altemaal,’ wanneefgy ze”herplant,”zooteplaatzen. . « R dat meflen; maar daar na waren die dorr, alleen door en heel mager is. Zulke , en daar op Vuur. ' ‘ ii; den ;“"-.‘_..- A B00; B00. . . - O . e ze dc Wrnd km 33 , d “M zen mogw hem; , a1sze,gchadheb- :;'_?Cr‘;ile‘ri:dxe1ter!rcég§1a1e:‘rrefefierfigjfirigm) Hmw PM,‘ ‘mu e that gyzc Van d’-1311 mt‘ 1; ,,.3;- do moet men 1.: daar om niet na- bcn "Y Pm“;;;me,, dus gemefkt en uit den grond Iealrm 1%“ Imam“ Edewylrly per we! “gen kmmen_ ms ymltt is her raadzaamahfin 99 dc Plaatslelve Oak 1 npde Pceren veel williger .dan dfi APP°“5“ v fin gem ;net eengoed Snoeimes e, dar heelflerk Y1 Om dat den. We] gemener Lyn’ as om R k"mmn's' d€WY1'°°“ H°“' OP apmesazoo Wei Ego winter aankonren‘ "I15 we] waar. nat de lek— 6!‘ xchfiffl’ 3); een krom Snoeimes. 0m-~u1fltEkap- kat 1.eB° mu den Omk-)g mac; tcgen dc Puma WP met diie»nar’gY " Wm hcbbem Em men chhoud dc klere n reian re en de Appelen; maar dat komt daar PC"; Sm ‘X003: renflvl eenanderderaklrenby den yaredaan dag, Y1 men ,6‘ ta weinig doorgaans Wm llgfinnfnotit , zoo lang of kart, an ‘t hem belrefr. \iaannt en.de Bum“ R dmom he‘ acme up heb_ 0;“-ajs hemgeraden word daar IE‘ V _1”ue’ alzfoofii gen ; ’maar indien ze {Loo gemfiefl W“‘‘-’_‘ '‘‘l‘ d5 AP‘ ne V‘-136 WW9“ °P 17”‘ Mm“ doorgaana no elen dan zouden ze 7.ooaVee1,n00d D191 M559“- gee 1: o eenhalven voerna, by denItama_‘“’°“( P‘ G 'moetwc1onthouden dar BY V°‘f°h°1d° 'E“‘ 3305 var}: binnen ‘in dB ged=m1“‘>V’r‘“ cu! Gemmlcé rerygn dien: re bezigrigen; 0m>E°"—d° E9°n‘°“ ‘e moer gercnieden . on ‘date, d° W°“d° “‘°t»,gf§Z";§ kiezen, en verklaart u met, hoe vee1_Boomen gy worde van dfi °“ v C“ 6‘ her wam "1 1am. hcbben moet, voor dar gy ze gezren 3 en m 001: wanneer gY CE“ h°°,3e“ S‘."‘mb°c:h'~n Kg? teté de Enter)’ OPE?-‘eh 1“‘b‘r W“ “ dmnmgkan Wm" moat gc niet vergetéfl s 74'“ ‘.‘.“““ °-° ck 8 01,. Ontziet immers geen Geld omtrent een goeden en befnoeijefl : Yen "-'3“d° hy fm°.3J“.h°m ma e ' Z We] gewnditiumerdtrl 30°31: “OE "“‘.‘d‘“ 7'°° gy def Sch‘ ‘C “'3” ’ 10° by seem 13 ' ofhy k-"°’\’>‘s)7°rf§ hem wcl geént vinfi lnet die Vrllgtz fihsfib’ bcE§ert; hegfidan niet,rer'p1aatze , daar gy hem fnoerr. dam mm dat dc Verkooper uy daar voor rnfla. .,BoDmen kgflen om te verplanten , neemt er _ Zyt ay genoodzaakt 'uwe Boomen zelf re enren, BY ¢ zi zelve niet knnnen overend houden. 1 date: 16 onaeém nude Emery hebthgcnomm, gem ltei g it zoo onagtzaam , van Boomen te 011 d. EYO it 33“ mm Fmit cm gy gem gepmeft en Wee gpomet een voet of flut moeten onder- {mg in “ 5 kgm en maakt meg: werk van can P1‘*‘“‘‘’“’ 36 mm dir bederft mnar den Boom; "3 ‘dc?/W t die’we1fmaakg, dan van andere,die §.‘\mt vlv0£6fc‘§9voon zal komen zonder nut :11 de gigefiengégnamen hebbeu’ moo men woos den l2‘r(:r‘e:;€r,dan erders. Maakt dan, daxr1g.2=,)y;I:11;;£‘)[sk)1;fI: mam Van goede F-mil: kenr,,1.oo wel als van goe. . - 2 . vxge Boomendheht zdrgigefiziggl ‘Yeas gee.“ zyn ’ de Wylnen. on men macs dc ems“ Heme“ r.::“;; m in dew» ::L::::‘::::,;n.e en war dc Peeren aangaat, d r d n ter 7.yde van eenrBoon’1. En om te meer van zyn . fraaifl zoo 7.e rre roe e ~,. De Boomen flaan a . hetent . Vrugtbaarherd verzelrert re zyn ; mm‘-t me“ . lkandcren affiaafl: C“ 3y ' b m nemen her Jaar als hy eerfi (reder van rz. voet) V35 ¢ . x can ouden van een Peere 00 . W B0o_ moet 11 noon laten_ belemgiaiin 3;‘; gy mean“. draagt, en reers Knoppen heefr. Zoo gy u C ‘ Boom , dig geplant rsxer a ' 1 zorg . , doe); komen , U10“ BY “'5 v _ , 1“, t men van verre . . k rem gy ze alremaa dere wrlt zetren. 00 r ‘ daar d S: no dc Takken ,d1€ EV r re lanten, en 7.0 veel her kan zyn. 21353;; daéfcgm . ulks baart den Kankenefl “Ive 1“ 51 he dikre en ouderdom. lnh hélf vér ram; dan moet gy de wortel eerfl Bozonélertr gnvgn law: nieuwe. Plantagie Vrugten Se ';1_nS°ci)Jfen Indjef, gy nwe Boornenrwilr enten,neemt ° ‘ - ' daartoe is e '- ' die een fchoon ; der hand re eten , t al ’ter1 ‘he dc oogm <1 aa t en 11 13)’ 85‘'°‘E baa’ Geldaopbrengn ver van een hebben. d’,§ ' de most 2‘)? 311° “W5 “cm Peers“ plan. Deze komen nooit zoo we} voort, als de korre I 05“ i ' [7 tie» ' L we] dat dc Ban C re . d 09 .Onthoud deze 65 - ten. Want zoo gy memo ‘ 1. Am“, D, enten, met ecu goe g- M - .. ‘ den yen bekwaamen W2 Mazuer, P0?1'P'" Axum”, Gzlrfdere fc11oone’Pee- Want 1° ‘5 V“”‘.5enm god ' d‘ _ . , t ecn Boom re men ‘"15"’ 3‘ 1“ Fnfitzribfinetnelbgnvaren , volkomen XYP Rafi EiA1:ah§tor?i1gtdv$rc1g:%Pv7?1 halen, Z13 :’e"d°°1e“ ‘EH21 dlewfificrrzp hoogfp Staam-hoomen . 33“ ‘Yd :26‘; nvage entcn Maar omrrenr de Steen-vrugten 2°" en - H rrt-Win en» In ‘ - de flordi lreid heel mrs. D6 C’ A dient men een goed Enter re l)'n- _ 3 9' dc WW-C ' ‘bi ven werpen u dre fcho0- . , ' d r Enren rs veel eer Sm:/mbgeni 1l§t:.1todoCl:g:'1(XIE;)t(¥<: wc’>ede af; en gy zult er 1C1IIeIreI:‘1‘?[1‘<€nd;"':if_!LedI‘:i€1:3tC’l‘3§f‘“vgortfchieéen , dam her M, T“ - re ze we ’ ” . by vmden , ten wa noort veel geI1098°“ gedekr fionden » dra- - daar om moer men zorg ,d. gebrek van enten, dat zeer zelden gevonden wo . daar en tegen d6 E"-7°‘ M I: at Baurdnm 1“ 3'!“//V"'”" Cm./It madam’ ne 4 m 4 , , . _ ‘C M3134» groo- ;3P;,,;,-afg, groote Jjfllfl pm, groo » It Mm W" May’ In Brutte Bowie, ' 1' 0 . - - - G tvoette elyxen P W; :22 i“‘¢v*:::*a::%;.entzsmag «am - ' V ' ' _ a re 5:: pe§r5“d"“ 5°E3C [Md P%m?rh\‘e::11;VenC3r:1t€a'“gig; ken naar re _ 7 maar Parys gemeen Y<_ ' _ kn komem‘ met ongliwk air“ eifx Ifgefcfiénd en noemt. ZY- ZY11 Llgt te Oqdeiirclllildelne mbrnirlflm k1cinder,. brgn;r‘1fiv;\,Iierlde me Boom“, en worden veel m e cut ge - zwartagtlg ‘ . ‘ K Deze Igant‘ grocer; §serin1e§r:llyhl‘ BOONKRUID. Zie KEUL. Degekolgeurde , i die vaei kiemdet zyn., Worden . /B 0 R AG 0. ‘ lie 0 S 5 ET 0 N G_ gemeen1yi_<,in,open en verfcb gefptt braa1lete.Tepe1:- den Middag. . Dog her Warermoet nier verfch uit . . . den Put of Bron gefche r zyn ,\maar alvoorens een H" '5 by “‘m°m°“dh°‘d k°fl“-Iyk » 335 me“ M6111‘ 1‘-ydlfingd in de Zlon ge aan hebben , omnzyne mu. de groene homer van Okkemooren, enz. ‘ ei re ver iezen. ~ - .' Yfllglmg zootdra dc Plant boven de Aarde is , moet BORSTPKUIMEN Z": BORsTBEZm‘BOOM' znen ~ze niel_: op den Middag, maar ’s Avonds be- "B0 TER; Dezevword 'niet aiieen tot een da- gieten, en_msgel-yks met Water, dat door de -Zon gelykfch Voed1.el,ma.ar ook inzonderheid tot‘veeI- verwarmt Is. el12Yfl€~1'13l“1“1Yk-5 mlwighcid ver- derlei Genees-middclen voor Menfchen en Vee iooren hccir, uitwendig en inwendig gebnéikr. Want Bmr Eve ‘ er- men de voornoemde Iteenen, zynde her zaad der W3 heefwvult ze met warm Water Borflbezién in‘ de hollen, die een duim diep met W¢1T°€» fen find? 74)’ 91007 ‘Warm W her Steek-yzer gernaakt zyn. Deze hollen warden Wm’ ha“ U115 Wfifmfe mede deele vervolgens met.Aarde aangevulr, en de grond ge- he‘ Wafer Wedel‘ llit;-—c’!1=7.et dc ope lyk gereven. ‘ Van betvbegieten der Borfibezié‘-baomm. - e ' BRA. ,3s1 nor. BRA. am he: Few - -dz r°‘“::a‘:n.i;‘ *§:*;‘,8*::L%; vifgrzt :1: .:::::“8::,1 :;:eJ;:.°i:.=n;:f . 0 - Ligchaams , en rs learn g0e‘dW1:1i1“dd"“ T°,:‘.g egngtgg; borer wor voor ’ en droog zyn; en e Bma mg fel om dar de Beeflen alsdan mg :1; lggfi Cigaififl 1321813.’ Indien met her uitbraakzel een emails- Bloemen 8°"°°d ‘Vmdcn’ ll" ft ‘ tige floffe gemengt. en de fmaak en reuk affchu- CED ,“3‘““"lYk° gale Km“ ‘e;'l('.n moet ze zeer welill is , Ofltllaal 7-5 “it l’°d°”° Vogten en zapyeln W11 men‘Bo1:er verfch gclikulaf a—a’nguien Te du5_ ofzoo 11:: gene men uirbr_aakt,. de kleur van 15a- weimg gnome“ Worden. d 2 tot eenlangef ge— tou-Zap heefr. ofaroen 1s. ontflaat d,°BruIm1z nict lang kan duuren, wor_ lam‘ ekneei W3“ “it pluimgn, Maar indien ze ontIl_aat u1t_ den ge- bruik {lerker gezouten ,en .111 vdat aide ‘mm 43“. borfien Ader in de Maag, zalmen er dehxtte maar by nogtans aan te merken If. n men dc Peke1 in van gevoelen; 200 1:; van de Slokdarm lfomfu 131 we here, zyn ’ dan home’ Her? dezelve ook zoo. men PYD in ’t nederllrkkcfl g€V°*’-l€“v 5“ “‘ dc mg‘ home Voter: meet Vgneefl ’ver laasde aarde vaten, Maar als hct uitbraakzel fchynt hard t_e ryn , CE Ecf verfch met zvn . “ls dle VB‘-I is flu, goudgeelc glin- lyk als kleine broklren Xflcefch, her _1s een ter en 1 B O T ERB L‘ OEM d 10 vogfigc Weyden en dat’e1' een verzweering _“" ‘le M95’ ‘S’ . , .. “Claude Bloem’ g'°°”-"21 ien ge Hoven een zoorr .Een toevallige Braalemg, 'dle remand mft begcrln aan VVareren. ME; 'i’rnBot,erb1Dcmen_ Men houd der Ziekte overkomt , mnder eemge voorl: gdaa1nke van gevmdepf du brfl Borerbloemen der Weiden. telrenen van kokmg der Maag. rs alK)'d R‘ a 6 Y 2 daarvoor. fl.“ de en 6 ER nde dc Melk vertneer- zoo wel als in een dod5_1Yk€ K°‘”’5' . van dc Knma1]x:nd:fgBfogrrc:r'a dfryrgoudgeele Kleur geeft. Het dikwils l3ra:%<_eIII{ 15 mefllgmfll 9°“ V°°fl’°' en 3 » , _ 1 k tens. ' degok verzekert men ,ad:]‘i§g:'_g],?l€‘?3%: ;]1:tq:lal;- de§§:'§:23§i;lgf enlliel sulfide Gal 9(;1'll_’t‘3“'-lea 9f ning se“°m°“ = C“ g°°- 1 n f 1; ‘ “El irnen .of‘Droefge¢flI8l1°1. us 15“ 5°‘. de Keel; maar g€PUlVe:’1l:.Cé::tele1r:l;I‘1'Ct‘6:i_i;?;§E:I:_ :J;3afl;v1l1E. “ W d _ .’ b . wyn genomen , voor r max Rappers, en kounm Gfgen U1t_braak7.el, of flmken e, 1n 1: egrn van Knoppw “’°e'“°l‘ We lt‘worden. eerrliektev ‘F d°‘l‘lYk' 1 n‘ k d ' 0? ‘l°7,‘I°.lF;'3[‘:1Vyn‘z‘bt;§tee1;ru KnaPPen zenen. Diriseen‘ Elle Brunhngmks 7-Y1Bl°°dd°“k°l"3°° en m en ‘E’ B0 ' '” ’ 3 Inc -1 b tekenen een.7-6 =1’<‘» ° - . . a Tui“ie’?""°°‘dl’ bflekcne(nVcV":x':l1'“I.1('1!1:e deollnilgglleln 51 .e.D.e;BraaI¢'ing in een vallcnde Zrfllts/4‘:ll1b1l:lE¥ltkl{; pen begmnenxe krmen . Dus “Egan dc‘ -1-u§n1ie- ping derzenuwen verooraakende, rsh omez . e Bladflm voonkomfintg .af' zmm‘ din S-aar flerk. 11' diegcvolgen b1.nnen,dY_le.utlfe1h V5, 0 ,:1c'Braa-‘ den: 0"“ BMW" 2 en‘ «'t war mad: 5'aar zeer Roode Oogen en d°,,l~I1l<. vo gen e.na . De rPeer~baomen 179? M ‘,1? 47:51:?» wrl gezcn. enz. Icing, zyn dodelylff T°_l‘°“°"' . . 7 N k. [WW z"~“- °"“ Pm" '" De B1oed"l”°a‘km(.§llu”enSll'(n?‘L::1::::: tillsgrleé - - ‘ 1 , ' 71 en 1 B 0U W E RY‘ Zlenlu A'N1:1l3l:1lIo.rve be- zuigletrbtrglilskllfllzzilrgtr DlC5eT“"“’ Well” ‘afg°m.atb7‘yn‘ BRA1:1Kn§/Ic:l":1g D:I::rl(l:o:a:lé:el\'e uitwerpt her door een langdul-1rigenI;u[I\l once gepulverizeerde Galiga- Het gebeurt zomwylen, dat jonge Dogtercn of wortel, ofOranje—fch1'l; en neemr’er ‘s Ogtens en Vrouwen Bloed braaken, ontfiaande uit een op~ '5 Avonds ter grootte van een I-laze1—noot van. [topping der Maandfionden , VIII. Neemt een drachma zaad van Zuuring an e ulveritcerde Mum; Herrshoorn; end: tapt men negen ODCEII Blofid a 5 en fcrupel van gedroogde roode Roozen. Middag twee oncen , en 'sAvonds ten negen uuren, Neernt dir Poeijcr 1n— Vleefclmat; of mengr her Indfifllalf ODCC - OP d€7-ElV€V0Ct. en dezelve 0pe- met een weinig Snoop ofgckookr Quee-vlcefch , ning.— Ditls een onfeilbaar middel. om ‘er een Opiaat van re maken. S 2. IX. ‘ up, i BRA. i I4-D BRA‘ .. - -. ix Maakt een npozema me‘ °°“““‘°°“"'"“ ff“ 5”‘ W??? ‘ “S’3§i“°‘3aYf“e‘i§’°‘§§:5ia‘?££§gfi e- t » b'fl'. oot en'egeI , . Z‘-““i“3‘ ‘Y°“:1§‘c‘c’nlg:z°;;§:g:en1(§:;g?f;a?: in‘; Vleefcianat gedaan. vcrwekkeneen Jsraakmg. . r . \ §°‘:e‘E':fi‘:n;e°§%u§§3k§a§?§§§n§$.L‘m°en' Braakmidzlelerh ‘die /yffien twndétt grand ant. 31°“ ‘° 14 A zema twee “ ”" NS mm by h'm¢')?: Egiilceen 30:11:01?‘ 5°57-elf‘ ’ I Een halve once Afar— wortel afgekookt in een §‘°pP3:?m:ga§£“\;l;?orde% half pint Gex(te- water tot een vierde van een pint; a t _ . ' - - i - ‘ ' ' E°“?:;:°. “.3: .§%“;:;,::£;::%:,:;‘“:;%i‘i5 ::.°::1:£‘a?:::‘;":%;::2£;§§:; :*,r:::nP::.“=e;: §,°,."°°§X?.3n:1‘§k’ gedronken zyncle; 611 dc 8°k°°k' glas lauwe. witte Wyn. ‘ . ” it In re Quee'- appel op de Maag ZY“d°E€‘. II. De worteivan Granola of Cyqlamzzrtot een R. “*3? a P - halve drachma i_n Vleefchnat , ,.of afgetrokken in ‘ gggfjm Ingeval de Bmakiug door de voornoeméfl witte Wyn of Meede tot een drachma. . - A den Lyder d“° III Ge ulverizeerde worteien van Komkommee mddelen met °Ph°ud' moat magnet een draehme 'f‘ ' P ' 1 k V n . t . Meloenen , .111 een gevoeg Y 08519‘ 5‘ g“““.'VmiI'“d”mm’ gcmgngt Id even. 0 ‘ . , M§§I" gzinpfiipea§f§§i:»§e3i§::9:§3;«§i‘§§i: dogor eel} dmIcV}f‘.m1e)"e Schors der'Worte1v.an'V1ieI of Van Ha-1 ‘ - i - - "Vrfht r'n en nvmas==s=w=»NM-=“%5':‘:‘*1:‘ev*:::‘“n:o:. «ha .t°g:;::;i:2;:r;s:eko::,? “Ere: file- ontfieckllifi d°r'He‘fl21ec:e,eS-migideicn te hebben . :_§:f:g\A7or:e1m een bekwaam vogt , van twee to: mail" ‘}‘,‘;§§‘§Ii“,“§§3i::ykexen vandeze Ziektfifl M‘ drie draclimen. De bloeflem van Hadig en Bram °.P 5“. ' * ' 7‘ fieef: dezelve kragt. — * ’'‘‘’*“' t ' eene 1711?‘ V Zaad van Cnlutm of ‘Lombartze, Linze. die « X131 S‘Ym°“ ‘*1 V°5t‘“” the “a?! 'g ‘ d . —' V ' k ‘ d’- t tt dr chmen ser=I;d=“,'_1;n<;d:‘;g¢§;’;¥§§§f?w§2°§:§:}$m§:§:::1;§: :3, §:.f;2X§2g§§§?:°m:3§§{e en°Me“駧 geanomen, 5“ ’“.. ~ -'«d ten enhet ’ p §§f,§‘§§‘;3°é’ee?v§?f§Z2‘§§e§%m:§k§;%=e 5ntWins Braakmiddelémdie inden d:ra’éngr¢m10"”4/5'"-' maxlrifnrii het men, dat een GalagliE°’flYm door 1. Drieoncen gedifldilleerde WyR;r¢I:{dge‘:z:kr‘dvc:‘ra¢:li‘1‘e.r 1:1; 33% ‘E3: a':3gaai31?51de verrotting .wederflaan. In alle Zoo dia gy u gebrand bebr,‘ neemt.Wyn- azyn , zoorten van Branding /moevten de puiflen of blaren en zuivert‘er den Brand mede. ‘I..egt’er voorts aan1tontsgeopen:.worden,¢ om he: weiagtig vogt eeu'Linnen in Wyn.azyn nat gemaakt,‘ op; en daar nit tedoenlopen, war ui: niet als kwaad,door« yerver{cht'het van tydetot tydx ’ i i ‘ desz-Vein Scherpigheid enl-litre», ontfiaankan. ‘ Legt een€chopin'tVnur; zoodradezelvegloeya I ‘ ' , end is,- leg: ’et Lardeerfpek op,~neekt hetvol Ha- cam, . mgdgél gmyf gm 3,4,4. ifl ,1,aa0g,,,,; ver',.en laathet afdruipen in een- ander Pot me: ~ , » Water; fchept he: gene ’er boven ep,dryft~,af, en Men leg: defcnfyve middelen. op den flaap en,'t' " ' ~ Ioijing door'A‘der- . Men laat zonder ophou- den Zog van een Vl_’O1lW in 't bezeerde Oog drui- pen. dog met Roozen-water gemengt; en men ‘ ataplafma op :* Neemttweo 1:, en de Lyder klaagt oncexr-van geItoofdeAppe1en ; gepulverizeerd Gxiexs over een tierke opfpanning der Huid, aangezien I-Iooi,»twee drachmen; ende een once Ger(ten- ze door d,e kragt van ‘t Vuur uitgerckt, en deszelfs meel:-» Kookt het zarnenv in Melk van een'Koei,1 zamenvlechting heef: doen inkrimpen. In dit ge- zoo dik ais ‘een Pap. _Voor alle Brandingen , die» val dc Huid gebrand ‘en_ingekrompen,7.ynde,‘ moet met-een-ondxaaglyke Smen‘ gepaatt gaan , is een Irengeen middelgcbruiken, dau: _vanUyen gemaakt Bap,»g_en1aa1it«van gekruingelt Brood , gekogétd V - . ,, .]'4'f ding. op hetooi Kwaad nog by he: orzigtig to _3 em a TERA.‘ ‘BM. M 1k met een weinig Saffraan ‘en opium. zeel‘ Wel neemt zout Water. "of Pekel) maakt’er een C 9 b k Mm en pynflillend. ten minllen voor een linnen Doek in nat, en leg: het op den Brand; of . e W , ' 0 d‘ t n Zeep met Honing en Booter;Vof _zap van Uyen- Wd} “‘“'LVa‘;ffv,‘§‘f°§§“"‘3,§3c§°,,a§g§§, 65$"-,5cgee. of olie van Eyeren , of final: Aluln, Koopermot: ¢0P‘““,‘- memmd ' _ uflmmd middle]. ende zeer we1n1gCamfer,. an Fonteln-_wat_er en goe- NPH *5 5°“ "1 Py den Wyn-edik. Giet dxt Water dxkwlls un: den . V P t ' d n anderen. Maakt bet lauw en M’d‘{’]e” """’§3‘i";,§f§'f‘{’,,f"g,i.M;ed2:?§::ae::”’ le::gntc::len°li11lrIx)eneDoe1c, daarin n_at gemaakt zynde, WW9’ 9” u ’ » 1, 2, cm,” ' op den Brand. Of neemt her W1! van twee Eyexen, d””W” w“ e ” ' fchud her zamen met Noot-olie, en Roo1.en-wa- ' ‘ n \ ’ - w _ G‘ t’ h tbovenfie van »het*Water . ywaarin Neemt C?“ lapel-val mlgrligg %ee§o§:°§a'e :)nf :3: E5511; gc:ll:fc‘l1rt i:, by. Schud he: andermaalzamen hat M,",‘,“'§°,".,°o V32;-,1 °§7‘§;kens-xe&ié1 , ook van het onder malkander ; en laat het vervolgens fiil flaan. pan, 6 v ~ Minnetjfi fink bet 7‘amen’,.en ‘bet he‘: in em Pot’ Em under Middel war Binding. got my gebrnik. - — _‘ * k p I _ _ ' NeCm*R“P‘‘-“ » Wdkegy Wm" en kooktzemet Smelt wit Watch en:olie vanolyven; werpt er ,.wat Campher in , als hetpbegmt re zleden; melt - doet’erfeefi Wfiinig Varkcns-reuzel “Y0! een zalf, . Roozenrwater by, en her zal nog beter ‘1.‘yn,‘t‘>m phat vervolgens mm: Cu wmnwi he: to, dc mm van Zalf geworden 1s, doet het m een bus, en be.- ‘ den Brand teleggen. ‘, ‘ , ’_ °.PNeemt olie van Oly_ven“,z00 :’§_¢‘d§i3e' ‘Eye; waan; he: tot uvv gebruik. t ; ee- ~ , ' 35;?-fig‘: Ihgrgtijtxefirog eegmltig ~V“‘-“'3 mm“ C‘ ‘ t‘-€11 Z317 V'‘‘-“- e“ “gt die amfloms op dmzgmnvdaln " l 'n’W ‘ ‘az n- Neemt Wyn- edlk , Roozen- water , P Neemt Meme, laat be: {me ten 1 ya; Y . U en om, van olyven , van elk even veel; endc em weinig dlk geworden zynde, doet er naar Yenl; t we‘ vonder ,ma1kaude,-, an maaktTe_r een ‘Pl-oportie Raapzaad-olie by; en fiampl‘. het‘in'een 533?; vim Zalf van, on‘; op den Bran€1"“e1°55'3“- warmeMortier van Loot wel door malkfifldef-,‘Di‘ D 1‘ van Ol"yv'en ex;-l1et,R°°1,¢n'Wa“’-T °”‘}"-1’ Smeerzel isphet belie van alleM1ddelen voor Cell ‘n.§]1?a|:der-gg}-aeff,,]1yn zeet goed. dMerlx;r:;:151kt ex Bmnding I . ¢) .. een Linnfifl In 1131': C“ 9”‘ h“ °P. “.1. ' ' Em ander Middel mar Br:mdmg- « - 4 - brand heeft moethv een .‘LIdz_fel’en. ‘ wig; {l,:;:;,x,e_n;:‘;.n ‘_,‘,§,%§_..y, en de bezeerde plaats s‘ 1 T ’ ’ 'War'c1i* in kleine fiul;ken‘8el'ue- daarmedebettényvbofts; een:IinnenlP9e1< lntgzlg-t “"3 t 55“ °“°e~ ' ' ' azyn nat g‘e1n‘aa‘kt, da3|'0P W335“; 59"“ - - den. ,in vier,,9nc¢n..van,.Q1YY=fl: ;W°’P.‘ F‘ "We » 5 ‘ h d . —Z‘e ZALVE ‘ hard'e Eyerdoo eren ,1n~fl;u1‘l3I:vva:t7:-LE:-cl-vv":aar door leOt(al[:1llferl\lo:t-'olies of een Eyerdoojer metC_)- bouvvde lgandien. De bloeflem en hat mad van dc rm enlen t- of Hoender-drel: met Roolen-olxe Etgefif‘ ‘PP? -Worden in dcGeneeskundege1,,uikg, glgnggfligbgorf We‘ mos van zwarte Doo_men. ago %eel;;|[1‘d;3u1i3€g"‘end en openend; voons goed voor fyn alsfgy 1; kzunt vi$.§§'§:;»h3:"3§En}3?, lixxlxefuzxtl her dz Miltzugt , Wéterlooizend, ende een Genees- "e“’ ° i“ C O"; ltt'er een middel voor het ravee. . G was m5‘ Mdk "3" 55“ Z°°g°“de Vmuws.-mag . Of . ‘Be cbryving ‘van de Spun/cha Bram. Dxt '3 k za1lje‘van,om 0? dc Eébmlde Flam “3 15356“ ‘- I ma’ ‘ ;, /Inblere vZ_al"ue wot Branding. Branding in rage». Dagen ts genezen, zarader . BR E . maakt veleylakken zonder bladen. Deze takkcn zyn vijer Wekcn re Bed blyven , en d flerk, en bekwaam om de Wyngaarden re bindcn Her-maakt een Zaade gclvk Wikkcn pf Linzerz gcvoelt - 1 k omtrentd N cht zittende ook in fd:ille’n. De bloclfcm as gelyk cm? 1333 3,, ’Nga:g¥t even 13 e a We van een geele Violier. Plum. Dir Heefiergewas groeit op het Geberg} BR’E. - gemelde Water drinken. Ingeval hy ‘er pyn van “B 13'!) en de Zonnefl d ‘ zynd_e delangfle cn koxtfie D’ag, moat men asm’ I de vxer warm: Zaaden nemen . , van lk - - te en _Heuvel_en._ Her bloen: m ‘de_Maand van Ju- gergrecp , en men dame in" e S cm Vm ny. gen zomwylen latch, I Eigenfchnppm. , Brggn‘ rpurgecrt van boven, zondcr het m vaar, gelyk Nieswortel. I-Iet Water der Bloemen lg goed‘ voorde Steenr Het Zaad geflampt , ”ende een halve drachrne daarvangenomen , purgeert van onderen , dog is fchadelyk voor de’ Maag ; waarom men ‘er een weinig Honing van Roozen meet by- voegen, nevens Maflix._ Het zuivertjnsgelyksp dej Fluimen; is een fiexjk mxddelomvte waterembzeektt den Steen dex Nieren, en derHBIaas,"‘be1ettende voorts, darfer zig gene vreemde .floffen.aanzetten. r Queekerj wan: Brebz.‘ 1 ken ; zygr den Wyn door een linnen Doek r den Lyder van re adtinken , zoo heat als by her? een W‘7i“iEWyn ko. ; en gecfl: verdragen _kan. p p A Kunt gy he: Water van Raftda of vgegmdé Eakete , niet hebben , most menin deszelfs plaarze dat van‘ 1 l1)‘;I:iclI(ee]Ii)‘fvm’ ‘her Well‘ éegclve waking d°°t: S5‘ vord u't e n men l E " up Va-nlhe: gempeI§1e.eG‘Y;p%;:Ia fen Yerdoojer, en he: ‘ legt,»1s een byzonder Gene¢;.~m1ddg), M;aaaIm‘ “mar dc Nmlargvuk der jauge K_imI:rm.« Witte Brem en Spaanfche Brem Worden op dezelve 1' Neemt her Oppeme dc’ W°m‘ "3" Kalmusv vvyze gequeekt. Zy vereifl'c_hen v_vein1'gZon , 1jnaar___ Tuin—aarde, en befproeijjng gedunrende ,,de hitte: Zy vermenigvuldigen doorzqad. ‘Men werptutwée’ ' Zaaden in eene pot; zoo ze Abeide‘Vopkorne'n', ver-‘ plant men een van beiden in’ ‘een andere Pot. Al- vorens men he: Zaad in do Aarde legt , laaf "men he: een Nag: in Water weiken. Om hergelukkig tc doen opl:on'1en_, moet men do For in de Zoni zetten. De Brem is-aangenaam voor deBloembed-' den, voomamentlyk de Spaanfche. ‘ ’ a ' ' ‘ " ‘BREUK. * ‘ Genee.r- middelen zvabr vde Break. 1. Neemt Boon—meel, een weinig Verkens-,gal‘,' nevens iets van_een Ey; mengt he: zamen, en rnaakt ‘er een'}’Iemer van; leg: net op't Zeer, mits het ’sMorgens en ’sA’vonds ververfrhende , tien dagen lang, of totydat gy ziet,‘dat het ongemak vermindert. Daarna neemt anderhalive once Am- moniak, werpt her In beet Water; en legt het op ft Ongemal; , tot dat her ‘er van zelf weder afvalr. '11. Neemt Wortelen van Kliflen, fchrapt ze af, en maakt zefchoom, fnydrze in fchytjes, en ze't' ze‘een"Nag.t op Wyn. Gebruikt dfen Wyn voor‘ uw gewoonlyken Drank, Daar zyn Menfchen veer- tig jarentlang met dit ongemak gequelr, gevveel’: , die door het drinken van’ dozen Wyn, genezen zyn. Men ‘meet’ een Breu-kband dragen, tot dat men ge- nezen is. ' . T . Ill.’ Neemt dc Wortel van de Confalida Majnrof Smeer-woxtel; fchrapt ze boven af .‘_ en maakt van pdit affchrapzel een Cataplaama of Pap',,' ,en legt die op het ongemak; bindhet vervolgens,“ en laat den Lydef 165 Wfikel} 1313!; ‘re Bed liggen. Ververfcht dit Verband memgmaal. = IV. De Patient moet een tydlang teBed hlyven, ende een glas Refeda-water diinken, zynd: een - heproefd Mxddel. Zoo by een geruimen tyd met‘ dlt ongemak xs bchebt. geweelt, moet hy. due of, I Iaat her in Water weiken, en geek het aan't Kind to drinken. ‘ ' ~ - II-‘Neemr. Varenkmid, djflilleert het ln een vingerhoed vol vanvtetd ‘ 1 , d _, , _ he: Kind een nu: Uur op§§,§,‘,'_g'e’°“’ 1”‘. III. Neemt_Wafch, komende uit de Byekorf,'- daar nog I_-lonmg aan zit; Wryft he: met; een wei. , . _ Terpentyn tuflchen deHanden; maakt er een Plelfier van ,‘ en legt her op her on- ‘ , gemak. Zouder. eenigepfirellliband. Legrer vex; » » volgeng een Cataplafma of Pap op.‘ Em C‘““P»l“f"’“ 9f-Pa} 71/aar den Breufi. Neemt Kerznille, Canfialldd of Waal’-wortel , van‘ 5"“ 8611 handvol; Maagdewafch . en drooge Koo-— Zen .‘ Van elk,_s-een halve handvol; een halve once-‘ annllen - 0113.: en Wyn naar propom"_e. _ opgezeten, zynde eens of rweemaal sDaags ververfcht. De gemelde Pap is zeer goed,. otn her kwaad geheel re genezen. Dog menmoet dxt Genees-xmddel oak een rydlang dagelyfch var; V verfchen. . IV. Neemt Mafiixédroppelen, tot ‘een lmlveon- CE} Laudanum, dr00ge.Cypres—nooten, van elks due dltachmen; _Hypoctflt:,“legal-aarde,' van elks een halve drachme, Venetiaanfche Terpentyn,gee1 verfch_Wal'ch, van elks een once; *Wortelen van Cvmfvltda, een halve once;»;;Bulverizeert her geene daarvan moet, gepulverizeert Worden ; en kookz her vervolgens zamen. hex geduung omroerende, tot’ €13? her dc d1kte'van een Zalfheeft‘; die‘ gygebrui: kenvmeet, gelyk Volgt: . Legt een flexfler van deze Zalf gemaakt,of twee, zoo her nod1g'is,. op den Breuk. hebbende alve- IEIIS, db plants , Ilwaarvhetw Bleifler, moct gelegr’ W01? 743* agelyks van bet “mgr wanneer , 'Een Zalfje van Linaiiia ofwild Vlas,dat gemaakf’ op het ongemak geg" 7'“ Helm? Eefift '61’ -aan het Kind '5 Morgens ' 144 BRE. ‘ BIKE.’ warden; af gefchooren. ' Vetvolgensmoct de'l’~a- _ »'u,(,,,,,,,,,,.;,-,,g.: [Lent een Band hebben, zynde flyf toegcliaalt; en - l _ - I . men moet hem alsdanhet volgende Genees-middel Men ‘moat _va_n alletle1_Heel-kruidendnnemen bet gum; an wxks tvvmtxg dagen lang. zap--van I-lermarm ofDu11.endkoorn , 1edet Morgen . Neemt drie of vxet drognelen Geeil van ovetge- met w1tteWyn ,of elk een afkookzel , of een paci- haald Zout; mengt dezclve in _een lepel of twee jel‘ van het gedroogde Ktuid,ofPerfn1ia:4,Deurblad. W n , an 1331; di:,den«Lydcr-dtmken.t Men geeft Em under Mxddelu Neemt een genoegtame me- dit ook aan zuigende Kindeten; hoewel de .Bteuk- nigte Zaad van W_atet—kers , met zoete witte Wyn; band alleendezelve genezen ~kan. , . maakt‘et een Pleiflet van; wel gemengr zynde. _ -’ m-yv1a1.yn, en vetvo gens o en . - _ _ ter dikte van een Zalf. ; =flrykt'et een'Pleiitet van E”? "”fi“!if:['eiG:;::;"’"7;-:7?’ gZ:”:£:7:m’"”’ “I op Leer, en legt het op den Breu1_<. -Men heeftjct _ V _ ‘ , Mronderlyke uitwcrkingen van gezien, 'Vooreel’fl meet men allerleimogeryen, dxckrzxgt — *6. '2 an van ‘Zemwtig iaaren. ‘lx nnen gm: t id ‘ b x ” BREE BEL‘ ,0 _‘ mp_ 0 gezitwor en.,- yna.tcr.ze]v¢g m . ' " _ . zlyd , in een kleme nieuwe enverglaasde Pot ddén,‘ D33e31e‘Tv3§ “flame”-w‘l~ fl3,‘mP€11s" ¢n deli og met 186! na» by den -Heard, op dar het niet glaze Vlgfch do 9" 5"“ 5“ 1,1911 llltgeperlte in een zamen overkookt. en V00“! hen" m.“5. delfilve well taelloppende, _ He: Galkanum hebbende random vele kleinetak- melende ff net‘gebm‘k‘ w°'d" ‘Wk 0mfchom- “JES, moet‘daarvan.ontdaan worden,‘vo'otal'eerhe: . E ' 5 “e"',m‘,"1k'-‘"5 5,5“ -Daft": van een §::f1tholtenSwl;)rd';f of gefimoltetn zynzle, mam,“ 16 efintfigrd heet, an e een c mm aau aar a wot ‘ V . _ P 6 n ' Dus wel zynde ggzuivett , moeren’: otlsttenafixttll-Iei:' mg? in s.?"°.“d5 V1.9!" Of Vyf-dagen Jfxilgalfioci Dro8erYen'wel8e1.ift,. dc eene voor. de andere Dogek“ S ‘cm kwhe-I dumt’-lesgélnde é°“’“IlD€H na, worden bygedaan, ondereen geduurfg omme_ van ‘in: vier dubbeld, en vervolgens de'Breukb§i;a' ten, mits de Pot niet van’: kooken raakt en alles Meta“ OP.‘ A -" '« F .. ' . ' . A’ we] gemcngt wordfl Ondemm-Chen moetrmen dc verfCh1_3Izaakt_de1eV Stoovmg voor clie..genen.‘ die Cgnfolidtz major en de Woxtel’van d: 1.00 genaamde ween e-I :5 Ia-mu met dat °‘,‘E°m4k ‘T-YH behebt ge- Salomons Zegel, zynde alvorens behoorlyk gewaf- zwoll’ 9' Wm -Balm‘ bmte“ 5°‘'‘’°°‘“¢ 135? '85-‘ fchen en afgedroogt, met her Poeijer van Draken- derz‘ ends” of dx-e Hg door een hhrdé Sm“ °f fin- bloed een groot half Uut, fiampen. 1 Dir geflampte 1.1"?" cm bu-1 te"5"§'°°“° rwyzebéleéfthebben moet _rnet'het overige, dat in’dePot‘is, ondereen VerVol“er§:‘}I;al' 1§‘fb.'“‘.“‘_‘1?‘*“ 651'“ dcze St'ooving,,' geduung omroeren wordeu gemen'gt., ‘A15 gyziet men vgolk met ‘ em“ ei‘1B‘5uk53nd; als ‘Wannee; dat alles welgemengt en gefmoltenis. 'moeLgy den pg D O ‘“,3°““F“ 191' ~ ‘ k. i '1 1 Pot van’t'Vuut nemen, en koud laten Worden.‘ word zff,’g§§¥§“ fqgmzvdke'h°t‘P1°ifi€f,Eemaakt 7 : I41 Om her gemakkelvket daar uit te doen gaan , moet -twee oncen Burgondifch Fem once fyn T°‘'P51TiY'fl£ \ het wedetom eemgzms warm Ck‘ 66 ‘ ‘ gemaak: warden dcwai-ch_ W 1 nv1erendeelMaag_ . . ee oncen Hatfi en Galbzmum . Deze Steekt vervoigens uwe Handen in koud.Water en D; kneedherwel zamen; 'kou'd ewo d :1 ’ ‘ ' ' ogcryen behoorlyk 5°fF"°““-‘D Zlnd d hetin een Blad Papiet. g ‘ en W“ 6 ml: Crgcglze navolgcnde P°°‘-W“ bl’: 6, , oer mm om dat -middel te gebruiken , meet met: de Iy. join‘ “°;_1_0e ‘Dtakenbloed, Siorax, * Ben‘ dende plants ingeval ze ruig is , befcheerem dc Ly- 1; 7,0’ -d mwgk en 301'“ ‘4"""""‘-U‘ flampt l'1et ell: der.moet te Bed leggen., alsieg hgtpleifierbpgele t 113; £1 6157 en daennet zeen Lvoot een hi een ,Y,(.H_ word; met bet ondcrlyf om noog, om dus degn‘ cen at ughehooflyk ".‘°“85“5 d0et»’er twee on: Breuk diefle gemakkelyker weder in’ te htengen van Wzorltelen van Cmfiluia majnr by , en evenve-:1 het Pleifler daarop te leggen , en den Band daatorn Sram tafmwls bagel’ of can km" handje vol; toe te halen. Her is'genoeg, dat het Pleifict een Drakp me ' onelen “men met gezift Poeijet van duimbreed random de Bteuk legt; het welk men kll'ldCelF 3251:’) Serif h!§lfUur lang ;. als alles mct ma}- door he: voclen met een _Vinger ontydekken kan. , laar de Pot, eguusri Ililezk be: met he‘ °"°’jS°a en 8 III-IetPle1fler,,moctter dikte van een Ryxdaler op ' S 8 Own’ - ‘ c aapsleér em 1; — d -V ' cl ' _ , .; “ glf El hat zilueea13?>::x$;;n§tr§3:r.§§nd?Jiftwrlfl. ‘ Hawk S"m'm”g‘g€m"“b we“- en e warm en zagt genoe "fld ,b'h ‘ N V a - . . I ‘ . Vootts moet het Pleifletgdu(;0;efrfedEnarv?33:§n' V661‘E211:-l:fl?i§oe%e]‘handvoI wYm'°'{5 CVEI1 ‘Zoo flatter de Liezen en _Mannélykc-.aRoede vvry var; mons Zege] e;:°(’mE””f”l'd4 W41" 2 511 Salo- blyven. En 100 he: algebeurt, dat dc Bteukband handvol Boonen-imee] C Van ems W°“°]3 een de mxnfle Quetzuur verootzaalmheeft men um“, mee1- doet hetzam ‘I even 10° Veel R083“- van hf-t Pleiflex op tg jeggen, en bet la] genezen den P’m met goedéenfin ‘een groote vetglaasde aar-, Onmtddelyk pp her Pleiiiet moet een vierdubbelci rendeel Olie van ole“, Elke WY?’ send‘: “€11 Vie- linnen Doekje gelegt Worden, en vervolgens dé detde ‘afk0ken- .fia¥““" .5 133‘ “Ct 7»fim€n tot een Flfiukbfind, die hetgat we} meet toe fluiten. Da-at een glaze Vlefgli tlgllipltlhet ’ 6"’ Fem at uh” k5 lsveel aan gelegen, dat de Breukband wel gelegt V ’ -W §7bm‘ ‘ . worde; exghierin beflgat de_ mfielle moeite. Men ‘ B R E1 LL‘ , moet om ev rt‘ . h 1 ‘[1 .‘ . . _ ml hoogfien 3-‘fiellgialiigizlidfctrwial eC1;I\1l‘<;2‘l':VtIe1'7i‘iCg}1e31e, Um re 53//ettm 04:: ee; Brtl zepgand met ‘zen’ LY'-‘E;/Wtiglien eenig kflerkdwerk te doen; hoewel ‘ E 01> ‘NEW’ ' ‘ een anem '. - N . i He:isgoc?1§1:e:g2:a'sK?o?a?i§:a?:r$yii:i§§Ja[E om’:3!?l)a:1iegezX:)xa[:x‘1ll1:{‘2:§dRl‘?t’do‘:E?" M tient te Bedi5,,1mp1eigm OP ‘e leggen ah‘ .50 _ km-jein en bmdtfcré r§Y_lt.\61_' Ian reene end een: mm HY moat fig van al her gene geba.kken i 5 he‘ audeie and {H d e“ n vattaan metwatgaren; one an i 5'“ , om “§°P:““;’ Men ontd kt d G " ‘ - , ‘ °_“ 5‘ 5 Hruik dc mm W gm (‘)’ng‘:’I;l°a11:f1S6i3eT3Sh;:fl:<;I;1i1:lennV;’aex: ggnfiggrgnegas tgaiceeznn Dus zal de ma alleenlyk bo- mcn«den Bteukb-and neg eenige Maanden hug dm; . e ; zonder haar te knypcn. gen , om de Genezing nog meet te bevotderen. ' ‘ lltzderx. Wat de olnfiandigheden van de Stoovi . ng aangaat, Neemt een clunnen Yzer- of Kooperdraad, buig: V hem :46 BRI: mo. « - BRO. hem in de form vaneen Galg , en de twee“ einden VEIfi‘r§eid'e zoartea; war: Brood, mar‘ 4'2 neyfifiei» 5‘-138* km“? t0t‘€"9“ Ring in IA 5113- ‘hi h€L‘mld- iimlveid -van Graarzw, -umar mm bet gemagfi; den by C. bindden Brilvafl. envoorts bewmt al m,my_ ' ' den Draad met eenige Wol of Sayer-, dus lieclgt men'de'zen Galg aan de Slapen Van'I: Hoofd, 'd1e I-Iet befle Br-and is, dat van zuivere Tarw geBak- om de bnigzaamheid van den Dxaad naar de dxkte ken word. Mafleluin, of haIfTar.w en half Rog. van iemands Hoofd kan verwydt of naauwer ge- gen Brood , is een zoort minder. Rowgenbrood maakt worden. Merle.-: I-let eerfie middel dient dient, om ‘een open Lyf te,hebben. frond van belt voor-dc Mannen , en hettweede voor.deVrou- Gexlt, Boekvveit, enz. word van de Arman ,. en wen. . n _ n ‘ _ , _ in tyd aan“ X-‘Iongersnood gebmikr. B R 0 E1 -BAK. Dit is een Tuinmans woord, / \ betekenende een {chains ‘afgaande Kas of Bak van Verfubeide zonnte» mm Bram’, met bezrdleking tot Steenen of {terkePlanken,Le{Tenaars wyze gemaakt, de wyze T of wglke /,9; ggmflah .w,,,d_ en van boveu met'G1a7.enof geo1ijdePapiexen over- ‘ ’ . deknwaarin men voomaame1ykMeloenen invoort- Men beeft en in Steden, en ten glatten Lande kvveekt ,. ofte jandere Planten en jonge Boomen, die ook Huubaklzm, ‘Broad; als mede een minder zoort men ofixft midden van den Winter wildoen groei-_ V001’ dc Dienftboden. Dit‘7.yn in Vrankryk groo- jen , of'jn -t Von”-an, vmcg wi1h¢bben_ te xondeyBolle‘n, zynde of ‘van Mafieluin, ‘of van BROEI-BEDDE. Is , wanneer men dc Aaxde Enkel R0ggen“Meel gebalgken. ‘Dit Brood is zeer fxrhuins-aanhoogt ‘tegens een Muur in’: Zuiden,om yocdzaam ,‘ en goed voor Arbeids-volk, dat Berk ‘er in den Winrerof Voorjaar iets in.te zaijen , als 15, en kragten van noden heeft. Zalade , Peterzelie, ofte iet diergelyks , dat men an- H et Brood. by de Bakkexs is verfcheideu van Huis- ders mo vmeg~nie,_. rhebben 10“ my midden vnn bakken_Brood,,. en word in verfcheide Landen in den Tn;n_ ‘ verfchexde gedaamens van Tarvve-en Rogge -.mee1 gebakken. « »B‘R“O.N. ,Zie'F O NTEY N. BKONS TYD». Dus noemt men den t»yd,.jn Wfilkede Beefien.hit1.ig:7.yn. De Herten beginnen Nietgalleen moeten hiertoe de befle Graanen vera- met September,—‘en eindigen ‘ met het midden van korenvworden ; maar obk de Moelcn, het Water, Oéiober ; zoo oude als jonge. De Bramtyd der ou- de Bakoven , ven,de Venn: doever veel me, de Herten begint eerfl. lie beneden op hetAxLy- . Wat de Graanen aangaat , dc - znivere Tatwe kel, van H E RT. word billyk boven alle ande!e,Gx-‘aanen-gefchar‘, na- -De Bromtyd der Reebokken begint in Oétober, mentlyk Rqgge , Gerfle , I-Iaver , ‘oblé -witte en an duurt veertien dagen; -warn; de Reebok fpeelt gr§n‘1We‘Erten, Bocnen enz. ~ho‘e-‘da‘nige _v’an‘ arme met zyn wyj-jg, 315 ’t hem behnngt, Lxeden. onder he: Tirwen —‘—mee1 ’ge'I"nengt word. 'M4ni:r om gmi Brood‘ te mm; De Bromzyd of eigentlyk her Rammelen der Haa- Craanen groeijende op’ een Steenagtige en ligeegrond, zen , is in December en January, Hogwel d‘¢7:¢ ryd en hbbenendc-c‘cn:§nl31n13_.e H°Vel! » fin , Neemt de eb 'd1d 2 x .- E"5‘”f‘h"PI’"’- Her zap deter Plant gedronk Km} met W§m‘:‘ 6‘; ‘gm :2“i§x:e-n?=£§;°1;=k:!1z;;§ myndc. trek_t}_1et‘ BIo_ed uit de Vaten, en is guild Vac mt he: water door can Teems iygen en,ge_ V905, alleriet mwendrge Quetzuuren; voorts zeer wuikt he!’ om her Mean: kmden; en.” wk lgoe voor de vcrzweenngen in de Mond. en van bevinden, dat het'Broodr voedzamer zalzyn en let-Tagdvleercll‘, M" e°“‘w°°’d» 115119 V30 die dat 8Y‘een vierde meet Brood zult hebb n I zondeflmge kmgt’ dat me“ 158‘: ‘W iemfifld de- C - - 2:: Plant: behoorlyk gebruikende een Heflme fl Em wider 2.007: -van‘ -Brood, dat zeer nitnemexd b°f§’{§°" km’ - ’ . e er zymle 2.13 een Maand lzmger goed bmd,al: I-S dat gleijl-66111:: Izaak; waarvan bier gefproken word. 1,” gewaml-yk BrWd_ ‘_ cs menfcbelyken Lxgchaams; het _ Welk beflum den Penszak , het Net de In ewann ' Neetnt Pom oenen, en kookt die zoo Iang tot am’ de Lyfmoeder’ B13“ '3" 3“d5’’‘7 deltlfi V 3“ he, wam. ymig iS_ Knead: met dit gekimkt De Penszalg of Peritanaeum is een dun,fy11vIies ‘ ater uw Mae], en ,nnak”g’e; Bmodvan . gy wk °nd?1' d°'HIl1d » '1YI1de nogtans—dubbe1d.' Dit me"; bevinden, dat her uitnemend goed is, een vierde Sgifmgt al ‘Ft gel“ in den Buik is" am em mm meer umev H d > M - een zexer vies meded 1 d ‘ ' ‘Is ander B5001! ‘en e een aand Iang_er goed blyft, nngnilfie Plam, ‘e houdme an e. om zxg um zyn e et of E '1' ‘ 1 I - Brawl , waarzvan em [ink in firm: in am dam heghmende Van ‘;Ph$’l’ig:‘seica0‘§“"€1f’?33gL:b!:‘:1Id7-lzlfiizd Mmfib “gt ed” 9” [mg ,9 made”, mm!” grekkende. over de Darmen , om die warm re hou- ‘"124’ 4% re Spyze te rmtzigen. aceinelr’ teemg°£}e:fn fleunzel aan de takken der Poon- T°,'-' dien einde neemt een menigte S1a1d'rzu*}: . 1 Men vmd 1n de.Wen- indfen een D‘r'er‘;7.eer ge. zien, dat de opzwelling vermindett is. yk am 6“? B""“”5 *3" “*3 Emlig Mar Ho'm'ng.. , ‘ De Bunzyngeu zyn grooteivyandm. dc‘, VOW BU ND E R: 'Zrle. M A A-T4 en-no E D 12; F“ maffn ‘er sr.aéglJagr. op s -door ‘welk meidae1e§='7 l°"5€ °HYm’-I1 daar omtrent in’: Ieven bl - l ‘U ‘ . . . . _ ‘yven.Z team:?,i££1‘:n§%:*a‘:..‘=::n:;%:“2aP:::;r:: “‘““"“ W“ W =n is-goed om te nuttigen, en van finaak, gelyk .da’: eerd en nunigt Bwzzirzg - _'7‘agt. van xL'ldZ. ' - .. A -. ,. ‘ ee W1 wyn et val 15 hand en lhnkend. Menkan Jag; op_de ‘Bx‘:Ir1‘z.xnVgen rmken me: Bggk; ‘3« item. ‘"49’ Men droogt hen: . no t‘ BUN . ‘ ‘BUN. BYV. ken‘. I7ng:cV‘3.1‘dé,Waf§flde§~ap’celfllhoogfe gelegen Uur gefpannen. I)cze'rvv_‘ee Figuuren»zy'nelk:”mder is; meet men d_e>1~1o_nr3en*‘r_!ob__r_ openingen beneden gelyk; en her ganderfcheld is klein, gclyk nitdc doen gazn, om’ dus‘ den J5tenz.n‘2g'r1aar boven re 341- bygevoegde Frguur vbly-kt. V geii. Terwyl de Brakken aavn dc een‘e zyde In de . _ ' , , V _ v I ,-3101131-. gaau, mvet men ann d'e andere zyde een E9” M4551”! gefle/ta am Bzm2.1ugei1"te zizmgeu. gfogt geraas met Knttppels en Gefchreeuw malgen , ‘ * _ (Mn ,3 dus‘- den Bunztng te doen qntmoeten. Loo Nada‘ BSf,h§t fP°°’ V“ dc“ 3_“"1’vm£- SEW)‘ 50-‘ dra men bernerkt. dat de‘Brak het\Vi1d ontmoet is, "5" 8F’lE8*'l5 :1’ Omdekt hebf - V10?‘ BY W185 '3? mePtme9.hFm’ gm mg“ own! den grand dc,‘Aa,_ Heggrngen zoeren hetvvhol, daar by rs doorgegaan. de. H'et«Drer daarmt komende word aanflonts DJ.“ '‘_““7_ BY‘ Ontglekken aa_n’,j“_h33H'»v7-Ynd€ 33? Va“ da Hoynctgm omfingt; dog men moat bdmen, berde enridendwrt , e‘nde m ‘I madden zwart. Drt dat'1.e her met afmaken of qugzzem ook moeten haaar vm en e,‘ ma? aanflonts uwe_ Maahm: ge- de Jagers zig wagren‘, dat‘ ze van den mmzing ze1- ‘fee - en 53' 1"} °l:‘ *1 5”’ den Bwnzgtg vanselh , ve nier geberen worden; om dat z_oodanig een beet O_'“bt° .“'°§°“ ' °° 5?’ Fi°“‘." Vamnk 1".“ fP““‘ lgcvaarlyk, en byna ongeneeslyk 15, ii-181'], _ eue e voorgaande Fxguur, vvaar m can Men vangt dc Bunzxngm met allerlei zoorten van d CEBWE ;9Yt°°1"“"'°‘-d v 5“ d‘P1“a.‘5 b°‘_ek,‘“°I" ‘flrikkenj dog my byten ze‘; doorgaans in flukken. *3 d°5'‘cf15gP°°‘'~ 5133‘ d§“.“°1‘ 7-°°, dWP}“ "Waarom met‘1,Von1[ze gewrs te vangen, een Kunft be A‘“dCA ad‘ hfit b°‘"S*““;51“d“- ma“ V1.57’ dwm wcxkmig (Machine) rn de hygevpegde Figuur vex- dovefr; le Bar errant. tee t genvoetbreed verder tbont, pleegt re maken , waar rnlze nootzakelyk d9“K ‘N1 ' m M vgegen’ at he‘ °“d°’fle Wm verflrikt en. geworgt Worden.fW1l ‘remand het ver— ta fi“"9kregt “gs” ketdgat Jag den semen. fi°k mask hebben, om de Bunzyzgen op deze vfyze re ;“d‘‘‘“ °‘é“i W‘? t .nE“ 5:; €}’1‘1?°g.‘C‘ 1" d‘ vangen , hymoet _zrg van v1er of_vyf van drergely. daaus. opM::kt%°:g§1a§n,-eén Er :3 o twee vget ke Machine» -voorzxen, om dezelve tegelflr op ver- D - ‘?“r'vol em fieek: her big -fl ‘3n.Y1¢Y€11Y1D€ fcheide plaatzen te konnen flelien. Drt flr1_k nu be- d‘ that 3 n h Houw G W" e elgde Ya?‘ ' flaat uit een fiok. geterkent door A. ter drkte van ;’t°v ed°°g Van en k A ‘ end Va" 3? “‘ he‘ een VIege1,, daarymede men Graanen dorfclgt, an- § an den deeerx ctr; 1 ‘In d. 6; kagrna pcérldfi fderhalve voet lang, met een gat van V1erdu1m,na- t e3’ 1?’: e." d V“ in 3}.‘ :2,‘ d° d' 5“ 9"‘ 1:?’ ‘by her uiterfle einde van A. Zyndeboven zeerfpits ‘feted E‘; t°b.‘;'$' aim Daub 11°?" :6 7'33’ fimfi gemaakt; en uiteen tvveedeflok B. zynde een wei- A‘ . V; rein ’ in in Va’; e:ng§u.‘r:“m mt fi° ‘nig dikker,van dezclve lengte met den eerflen flok, k’ “'N 3 t V3‘? 1 S d n St 11 ‘E °e hef; hebbende een Keep, van de eene tot de andere hem 5°? °dV° 5? ‘De b.°°dt. ‘half 5 zyde, om'er een 1_1outel_{atrol’ rnte fieken van vrer In‘; 0P '10 33‘: :32 “P5 2‘ -he“ rm O3‘ 9‘ , 0“? duim, naby het jd1k~ke emde B. Daar moet nog °“ ‘:‘m§fz1‘I’t°.k"‘F 3° d"‘at"d “gig . 13"“ Vt°""°k; can derde flok C. -Lyn , onrtrent vyfv_oet 1ang,een igsensz éakoa film. in éyoflekene Inzérégalgfinog men arm.dik', zynde aan zyn drk ernde fpxts gemaakt, ’ Y P e ' 3 e PH“ 3 , , d k t -1 . V 1 f t ; o_f doorgang :21 re groot is en de_ Valfirik van zelfs f";'fi;:$%1.Sfika:.‘ef:=:n gt get: .e.r°§é“g;i%1ed?m, met vat! houd , maakr -Le nan berde zyden met een 4 . > bindgaren vafi; 7.et’er voorts tot meet vafiigheid M:sr£:ea::.s“;:°:;S;t;n?:k gznzmss 5:1‘: was K. we wen umeten {wee of drie roedenlang zyn; en ge- '°."d° "1 13"‘ R91’ da“ m. flake“ ’ C" '3‘ V“m"k "3 ‘maakt gelyk men op de «letteren I-IIG. ziet. Men 115 fl‘3P°“' En. als her me‘ ’ gevoehnde’ dat. he! rnoet a’an-’t einde H. een oog maken , om ‘er het “R 1"’ .h°t “"1 °mw°'fi°I.e“ ' 7'31 °1’ d.° m‘"fi° eihde .1.-I.‘,door te fieken , en twee voet daarvan , kmgt’ d‘°dh§td::°§{’noie kI‘e1l':): gyk 61;‘ mt ‘Md E“ Beryl‘ °P‘I- i5 33“5°‘°ik‘*“t! em’ km“ bmdzel’ g6- ¢g1aa1x}herfnE ulos emaaktl; nde door zlxxazawtv lift“ ‘lyk als een knoop van bindgaren gemaakt. Deze e e ' 3 Y . ’ Y 3"‘ ° rnoet twee of driemaal vafi 0111 He: Touw getr0k- den B“”"”3 231 W°rge“' Zlebmeden °P V05’ ken warden,‘ daar na moet dc knoop toegehaalt BYE Zia H QNIN GB‘ Y E_ Worden, en dus aldaar blyven. Elk Touw moet _ _ _ cen yzere Ring hebben,ge1yk on D. vertoont word. BYV OET. Dn rs een yzekcr kruld . flat Van Dam moet ook met een ander Touw van twee de Latynen Ar:h:m:fia,o£S1n; San: Ifruui genaamr voet lang voorzien zyn, om van de Vork , die aan word. Her hee t breede maa_r zeer rngekorve Bla- den paal C. is, af te hangen. Men moet aan de den, gelyk A1 em, dog ldemder, voor al drgtpy voet van ieder Machine een Steen E. van dertig of den fiam_. boven donker~g1‘06ny Onder grysachug. vcertig pond. leggen , om ‘er zrg van te bedrcnen , De {tam rs elang en reg: , _en he_eft vele takken. De gclyk in ft vervolg 1.al gezegt Worden. _ Bloemen zyn opgefloten xn kleme Vronde knoppen, Men zal mogelyk denken, dat deze Strik moer- waflende langs de takken , als 111 de Alffemg de jclyk om temaken 1s,ter oorznlce van de verfche1- wortel rs houtachng en vol vezels. De By-wet wafi de finkken, die daar toe verexfcht warden; maar omtrent Zoe.-oorden en Ihlfiaande wateren, en als men ‘er de proef van neemt. ondervind men , ybloeit m julxu: en Auguflm. _ dat het veel minder omflag gecft. En men heeft D1t']{rn1d verwarmt en verdroogt mang. Ge- diergelyk een Machine meermalen in minder alseen kookt rs her goed om de Vrouwen re floven . 051; ‘en om wild V-Ieefch uit te bytcn, BYV. CAC; CA}? CAM“ C-AP“ CAR de Maandflonden, de Vrugt of dc Nagebaorte te wienst kl I . ' '71‘ doenvoortkomen. Her heeft een byzonder gebruik we] a11daer1{:e§Her hoogte V.“ °m"e"t 93“ V03‘ :0? tegens de verflopping en ontficking der Baarmoe- ' tende nit ktndgbgfiet ;‘;fc$gfin',Ia11])g;B1‘.d‘51 {Pini- ’ I “PIE; en op-. der.' ‘I-Ietbreektde St [1 - ping Va!” Water. n een. en genee de opflop elkander gepakt. A15 men ze met de Vingerm . . r. ‘ _ ft ruikcn ze n K Men noemt her Smt 3'4»: K:-and dewy]’e1- dc -mg 1'” aar amfcr. De bloeffem dig Bocren in‘Roomfche Landen u'it byéeloof Gordels Esme: Baanden'van Auguhs C" Sememb“ V. ‘ , R - . _ OOH’- : e aat m klexneflgrazrge Iienqeg. De Vwort, van maken op Sint Jans Dag. t I - b . ‘ De Bywtt is eenvan de he'I1.aa it K ‘d E is ym em dmm d ' d_e Ba_annoedel‘; .zy ken daarlnietnteémfnlrteerngggfif ]a';1:;z:' 15:" man‘ 5"°°i‘ in WW3“ 9“ Zfindigé‘ grgherdlyéieni Daarem als men met bet afzietzel grontignan en vmd ze ommm M°”‘P¢m€T Cn- aar van rouw ' 1 k 4 ~ ‘. ' a het dc Storiden vooert1-eezTea]};esc vffirlglr %;)1;)r§r’1 dig bdlgmfih””"’- Z3’ heeft een openertde , z'uive.— kwade floffe fchuiltv, uitkomen, zelfs de Vrngt, 26°’ vemeknde’ 5" H°°f‘m€’ke“d° k1‘3§T- Z?‘ zoo ze door! is 111 rd N b . ' . , yzat fyne dee1en,byf ’tewc?1§e1n?\:l?t: dgaififfifj M32 , . ‘ Weetdryvend, enwordals een 15 £00!‘ her Graveel. ’ — E§7;heiI111ddel,gebru1kt, voor Waterzugt en Aambor- eze Plant hecft neg een byzondere kr t te en D‘ ' I ‘ _de SI:mge—beten, zoo binnen zls buiren Zgebruigkt, d0en°,gbeEb‘:fl.§“ Z°4k"-me W719’ °m C"”'P”W'4f4 N3 1311515: figenvge Pet; 1 De bladen geflampt zynde, drankje gs:-.‘ften’nlaf11’1e(1‘1at§y]lI;leIdyzfideilg Lyder in em — me met .1‘ s e n ' '. vermmderen dc";/i‘1“‘ag°p;;_°‘i°_Ie‘:PS;‘]: ri.‘s’13‘:% gi:1tnz,a1e;1eI:rrje|rfidIekmeefle bladen. geze: ‘nMte}r$§f11d}?d: goed tegen ecu slaap - Drank. Het flof van men :1 at m’ Eelyk men Hondsgras doet; zyn gedmogdc, um“ met Wyn gedmnkcn’ (me W oer een once, rot_twee (mcen,;in can pint Eerendee] looks zwaarte , dient kragtig voot dc am.’ of zomwylen w’t‘°WY“- eupjigr. Men zegt dat een Wand 1 d‘ .d ‘ C . . , ' » Bwfflfi am we Vw-en Omym Lgeboenzaerl; drxaeagre; ANARIE. Zre K_-AN.ARIVOG;—E 1... Earl G hard D lzlizireen ‘km dez d_, Eoora gar ze droog‘ Worden. Men; ‘buiten. Zv groéit 'aax1"t ‘ a’ ’. Ev ga”“ 7 ~ ° "C5 °“’ V°°.”‘ 5“. 1° 0? dcn Room:-r ‘wiens vleefch Gen melkfigggzfiuyagl $532“ §PPe1, §i:)rEg‘%;d‘:g*g€[f*1rlénet»-een1geKru;dnage1en , enlsauxv. geefi’ aiefgmimet def tyd zoo\‘vyflagti% éagnrn» minus Opdieflfn en, en ze vervo}3ens meteen zee- g1tmen’er drunken vanla .'d._ ' ' CA \ ' I de7ie Xrugé voortbbrerfgil, vvf'v{:>lrdegen2£rI1:dB‘x)1?z:!: ‘genaarml:P}fe?f$\ge1=é:$1f1¥,§§I:-,‘;é:,%§eHX:%4M”’: jfll a. 11 en 7 M , om held“ is) ge]yl(‘°:;‘e9TA,r;*;-':§1f!i§]":€G:%D€;‘1l fixglrgirvéaggthcgit ;°Vf,e1_:1*1Cirf0d\rr/i.eZgrogaagxxlegegellrken. 1t(er hoogte var; Lker renk ‘heefl. -7 ' 7 . r - vanebinne ’ — ‘ 2 °e igr “HR. 611' De N or C . ‘ ., . _ , ‘ . " V°1m€‘‘'8-‘ De hlzden zyn groorer al ~ 5mn.,°wi:::k,:g:":s ::;:i;:;:re:::P*5,:g;§;e 3:;r;:;?:::§?W,,;;n:;’::§-.2.°“ ‘.i'evan'debinnenfie fchi]‘dezer—Neu: emlm.‘ green De I510 X ‘ear met em dank" Isyzw t t.’ fh. b - g \tWord_ - _ e em heeft ‘de gedarmte van p ~ .‘ Voo,:;m,;.;21iE2.“‘zziznaz;e::;;V:’;i.i:*;:::t“ u:;::;:,§:§5J:;“ezggyggrulames» M»-2-ié :~ 2 , 9°" '3 JC I'H‘dc gedaan-v ‘E Van cen kort hoornqe, 7yndé ha’rd en flekeli ‘ A M « * M . 1 . . L :- CA7MPH~ER. Zie KAMFER ; 33¢fi§:§§?é}¢"§n7’fL5§fia;§;r‘¥’€!3= §“atel1eiIrzaal§is,’a1s men .rondom1:i_eta‘osx n/1: :-I‘-::;:1ger“r‘1lae1;lenIéeetof vggtéindetende “gm dc Jam en ‘mm. of he‘ Hemg been’ f“‘°5‘.'i’f:v $12: door can ‘kragten van den LYd9'- de xondom dc Schaamte —1eden . _ _Lwa_ r A l 5"“‘l’i‘“‘it° §§‘k3&gb§?é$i“§aa “iiiifi ‘ii. Z? sent IIMWW-~ Xel1.oe. _ ‘ oie- .. gevpglr. Middelen g11lt‘;”z‘o(a1éZl;aEi;nC§:a'l1;ll:‘3degkm De slapehgheld in een bel'ngeKoerts,enz 15 em /degiggsiz nfiigill‘/fare Caru:'moe@nenS%egra_— kwcaagl Sv_¢I>p(r)- Dit is een hmagfige’ wee. ‘ BER 0 ERT ‘S » ’ d ltoife van een fierken en on« '55“ “W hat gene OP d tmen geenzins moet A- kc enVuux-vatten c , :1} l t z nde gelcgr. aangemflk“ bewvcn A van Koppen bedie- aangenaame“ fink‘ Dog m e'ugb fly t n in een derlaten ,aID“‘“ ‘lg ."e.°1 meg-If an Wierook of , word ze allensskws hard’ ZY 15 E 00 eDe kleur ‘ngn- ende..een wclnlg P0913e’Z'3’mmi 1' s zittende vafl aan des1.ell's vezelen. _ y ‘ ,. _ V_ V gen -zfiyn van V 1e , _ . donker muw van buiten. Mlrthe 1“ ‘iemg mt mmllngrfld van —een Vleermuls. is van bmnen g€€138“g 'en - g 3"-Lgkjcs, zit- gevoelen, natnncn her 0 A 53; De7,evilotl'e word gevonden ll! twe ' 'in em Wzlncillnningdcgvlggginivizfi ($1131 e;§hT§l€ ‘tende onder aan her 0! W17‘-‘ °f Schaambem van een binden; 0 3' m l . . ‘ d t de ouden nan een roode draad aan dc Zolder van cenlcamer ‘Bevel’. En d1: 15 het waaxfcl1)’“]Yk’ 3 W0, , de ontflaande, gelyk een veronderde Hoofdpyn, ’ ms. cm». ‘CE-IA. four deszelfs Balzakkciyhebben “gcnomen, en wear de{ en kleindcr; Ian zy can zonderlingc Inf: toefchreven. . agt1g,en meet in ligqncba pen van-‘Im C4 ammz. Hens bekwaam, fmal ‘om dc’ ex enen“te veriterkcn.en de_taaie en flym- vb fpan. _Zy maken een m‘enigte‘van xakken gn ‘ agtige vogten re verdunnen. Her flilt de dampen, looten, nit welke beurtelings purpervex-wige Bloef. en bevor‘¢iert'dc Maandflonden derVrouwen. Men fem lprnit, gelyk aan de voorgaande Plant, fraai gebmfln-'11cr,omeen ruimenAdemtogtte maken ; om van gezlgt , maar bitter van fmaak. V dc vlekken def Kinclerpokken , Mazelcn en andefe Flam. Deze Plant groeit op (teenagtige en ru. kwaadaartige Ziektens wech te nemen. Ook heeft we plaatzen. Zy bloeitlin Juny en July. Vol up het can 'goed gebruik in de Vallcnde Ziekte, Lam- den zyndemoeten ze afgeplukt worden. ,' migheid, Beroertbeid en Doofheid. Eiganfl-happen. Volgens he: getuigenis van Galel‘ Men vind nog twee andere zakjes , die men ten ms is dezc Ohdmucdryx zeer bitter , en heeft ‘col: ‘opzigt der reets gemelde nog laagere kan noemen. enige fcherpigheidv; waarom men zig niet vervvon; Deze behélzen ecn fmeerig vogt , gelyk Honing, dercn moet, dat ze dc‘ Milt vcrmurwt; hebwateg van kleur bleak-gee]. Maar vcrvolgeus neemt bet doet loozen, en deMandltonden bevordert; vooxts de gedaante van Kaas—{meer nan. Van buiten en dat ze de dikke vogten verdunt, en de verfiopping uitwendig gebruikt zynde heeft het de kragt, om der lngewanden opent. re opcuen, en de Zennwcn te vexllerken. Befc/tryviug dtr dik/ea cbamzmiryi. Deze Plant is ’ _ zoo gelyk aan de gemeene Cfzamaedryx, dat ze dik- CE L L E RY. Zie S E L L E R Y. Bilsfinanwelyks daarvgn kandonjlesfchnaliden wordlen. _ . -- , ‘ .; ; e eeenzynzeer am; e n ' ‘, ' C EN TA U Rlnlgilfi _ él§3F]izE N D G U L die van Exten. Bloelil-.-rn en Zziad zyfxielgelykgeaglxg ' I I die van de gemene CImmae_drj{:. _ . _ ’_ _ _ CEPAEA. Dit Plantgewas ls gelyk aan Por- Pl”‘“_' _D€-Ze Plant groeit menigvuldsgin Came. eelein , maar heeft zwarte bladen, en veel fyndere ZY 5105111” JUDY En U1)’- wom,}5n_ Eigeftfrlmp/>921. De dikke Clm/naedry: is openen- PIaat:._ Hetgroeit op onbebouwde Landen ; en de en inbytende, beflaande nit zeer fyne deelrjes. 51%;: in Mey en Juny, ‘ ' Verrch’ met Water en Wyn gedx-onken ; ofgcdropfr 5;g,,,f,;,4p n, He]: hgegft eeneflei kragt me‘: dc zy_ndc to: eat: atkookzel gemaakt , vexzwakt e Po;-ce1ein; ape: 1,1343, in Wyn gedronken zyn een Milt zeet. Uitwendig mat Wsyn-azyn gebruikt, is‘ goed middel voor die genemdie druppelswyze wa- ’t ecn goed mlddel voor cen angen-beet. — ‘ teren , ende die een fchurfdige blaas hebben; voor- CH AR L-O T_T E. By dc Latynen Afcalaniug namentlyk als men ze kookt met dc wottcls van en Cup» Afialama genaamt. tal. .Z n St ‘I ' , —zoo hard alsglaoud ,yte: 11:33:: vzayi? av:i§§]§§'§i3 _wj1de spe,-ye, Blfcbrywing. D1‘: is een Plant, of veel eer een c H A MIA E DR y s, new pm: word in (me zoort van Uyen . wiens wortel belachtig ' en lang- zoonen onderfcheiden; namentlyk, dc-cerfie, dc V/“Pig 193 3‘? flamme“ °f 3953“ 1Y|1'S€bU1t en zwegde, en de dikke, ' ‘ _ . ,_ ‘ hol_; dc bladen regt , lang en insgelyks hol. ‘ Bafch’ry'1Jing mm 4: mp: Umtmaedfys. Deze Plant bloeflem beflaat uit ze_s bladen is ecn voethoog, en maakt een wortel van vcle een Lelie, en vertonende een ronde Bloemrniker. dunne takjes. De Bladen zyn klein. bitter, en Op de bloeifem volgt de vrugt , beh,el1.ende byna rondom ingckorven; voorts in gedaante gelyk die ronde Zaaden. ' ~ w - » van -ecn Evkeboom. De Bloelfem is klein , en ‘Men noemt voornamentlyk Clmrlam de wortel enlgzinsPurperverwig,en zeer aangenaam van reuk. dezer _P1ant, hebbende dc {maak van Look , hoe» Zy omringt den top van de Ham. Hetzaad is klcin, we} met zoo fierk. V ‘ zwart ‘en rond. De Wortel is dun en teder, krui- Plmm. De Charlotte» groeijen in all: Moestni- pende langs de Aarde. , ' nen. Men vmd"er eextyts vele omtrent Jfcalan, ‘ Plum. DezePlant groeitop lleenagtige en droo. een Stadt in Judea. En dit is dcoorfprong van den ‘ge Gebergren. Zy bloeit in de M-aand Juny. Latynlchen naam Afmlimia. . Eigmfcbappm. Eell afkookzel (Deoaflum) van Eigmfabappm. De Cbarlottm Warden meet to! "dc eetfte Chamazdryx, is een goed middel voor den oplloofzels ( rag-mt: ) als in de Medicync gebruikt. Hoefl, den Kramp , hardigheid der Milt, en be- Ondertnflchcn 15 her zap goed , om een kwaade zwaarlyk Walerloozen, Waterzucht, die eerll be. Keel te beflryken, en te wryven. Zy bcvorderen gint.— Het bevordert de Maandflonden , en doet de Maandlionden, ook als ze verflopt zyn. Ook her Kind gemakkelyk terWereld komen. Her ge- zyn ze Hoofdfierkend , als men ze door dc Neus difiilleert Water, met Wyn-azyn genornen , ver- opfnuyfr. Gemengt zynde met Wyn-azyn , Wyn- teert de Milt; met Wyn genomen is ‘t een middel ruit en Honing, is her een -goed middel voor den voor alle ongemakken dc: I-Ierfl'enen, uit een kou- beet van ‘dolle Hondenu Als men ‘er Zout‘ ondcr {melt , vermindett her de Lid- tekené, van de Kin- Vallende Ziekte , en Lammigheid. derpokjes overgcbleven , en de vlekken in hetAan- Be/éhryviflg -uzm dc tweed: Cbamatdrys; Men gezigr. Men hand he: beter, als het Alcyanium, ‘ vind by Mmhialus een tweede C/1Amaedry:,Wiens om he: Haayr, door-lazary of hoofd-fchurfd nit- bladcn gelyk zyn aan die van een Eyke, vccl hat: gevallen , wedcrolnfievdoen groeijen. Eindelyl: ' ‘ Lynda als die van dc vootgaande’. zwaxt-k W4“ \ 6130' CIR; .. I “ V d d CHER en en nederdhlen mynde Charlmw 5fiedv,a§nt1'{}c‘2IaA',;}:f.119[_!{1e; i:%?l;§,c¢i1: }X:lc1t_gC{|']C‘1l1‘i‘Cdi ofiggnvogtg te fubtllizeren , of 35:33 =:al;:p(?:§"tC’P\§’¢1:‘rlEvekken., en ‘de kwaade Lug: Om EH53‘ 11354 Llficllaamv 4”’ 1“ E°d"‘““ ‘Y“d°- “.3 gerdryven. ‘ y apEn1e,$ R Q E N. 13 0 0 M, Befohry'ving.' Dir’ is. V‘ Queekery der C/mrlatten‘. §eer];aBeoon:);;dv)wrri:n’:e1l:1:iart:II:*:’I:18fi;1:3$e§"?:£_ ;,‘Ezi:%:':E::,‘:§:°3;:§::;*:‘;:‘“;:°::r;;;w:: ;2::2;:‘:5€;:.:::2:‘=::;-t?:n:‘?:?r“:v:;:*:::,,:*f:z: — ver. Men plant ze in ‘t einde vanFebruary; en '19 kleur wit, dog trekkende naar rood ofPurper. De’-; ' ’ - bi dt 0 die fchietfiit Om] ze bloefl'ern word gevq1gt‘va_n dc V}‘“Eta CW9!” ‘:5-e‘:1l::“;iif:‘nV"tlviviJr1111:?g);%enn va$c}x:;lyPnec_1nt_ men me 1:11; geniamt; 6,1‘ langwerpxg. wxens fclnl, zynde dllf dt‘-'4\‘“'de- MC.“ 1”.“ 1° een wemlg ‘uchtm’ en °“*h°_bbChg“g "E €136‘)? ese"vl:>1f:s:x§t‘eg§n1::fxf§én:§§a ver{cIl‘1I£ieC8oIé§e.£ TV;{7efi-indddchee Gewatferg . ‘(Sf C 1313125.? Deze ’Eoo_m word gde<%;1ev:1a<: ":‘1I:1;<:]V:it’vc1:1-‘ VWEW“ en SP°.°°'y°“ u-mm gefiek by vloorlvfixii Ce '<‘LmgEed0k ) Ilgjielcéitsgefinisefiartflerkend . en uit Cr?3330P’eg::fl1§Be‘1{jru1::?£:il§:I{ e:1u\cv:>o’rts door ze(§"g§:1{§v:-génom re ververfchen . en te v1erkwik- caan 16 . v - . ’ ’ - ft; r h ‘d e de al re groote bowe- lm zagd dad I%€71araI;f;h151eYI:u§; égfiaggkoifiir 5“ :ieI1ng’v‘:1(l;1:1tglcgedereegiilenrt Gedurende een ziek- .w°r§e'3. g met e,:me,g’drank' die warm gedronlren 15, die doorgaans in 7.wang.gaat 3 draagt men_by 7'” C can amgl v rfterkiné van Bortt en Maag zig een Citroen, londom met I{;r1ndn'r}g$?.1°“ be‘-P11“: 9°“ v°°meficly{c te url ke warmte herfielt ende om fig mo; deaanftekendekwaade lugttebewaren. 153 W33’d°°‘d defigtuis 5%“ uimemend voedzehdog De cimzm-“boom , van welke wy fpreken,.is dle. bewaan Wm . nomen en allermeeft by koe] Week welke zuure Citroenen draagt-‘ M3“ 5“? '9 ‘F03 fit‘ nu<=§t’eerrexz]i§ec!e Galzielren van moeren onthoudelh een andere Citroen - Imam , die ‘mete Cltroxenfin oew , V . . d“ r 1; 213 e De Amencanen zyn de nxtgixnclllgzrljbzan gig? lglranficl; dfialié :1 ez)&]:1i€reO are Ken fmaak, 05 8 Q? er, ‘ van wake hetde'Span1!d:;:ti)I: alle Volgkeren van Eu- %eDc Bergamat -Citram is de Vrugt van een zekel 3);}? ?sdge<:zIfo11{r‘:$-:15 ‘$001 de ‘befle Chmlaa: W0!!! -wort Cimm- Izanmm; wiens ooxfprong mfi“"§.gt' _ 1 '. -. - ‘ t. ren,1en voorts we1r1ekend,hard~en droog. Tm“ ’ dc U €V“18- en gebroken zynde doormengelt met witte Itrec~ peer re enten. Dit is die Citroen, Van W¢“‘°'m"'. pen, gelyk als zoo vele Aderen. A _ _ ; r ; drank van Cbocalaar word OP 4315" ;WY"° ‘:95’ ' _ ‘ . .r or ,- bexgiedt: W.i1 iemand, by ""°°’.b°°{{d '. Vfivfizgjfg’ Matfief. W ,4" Efeflifl W” ,C‘d"’ ” -inflw" Gliocalaa: drinkena hy 3105‘ V1“ °PJ::erm{rChcn‘ y~ Nee*mt‘cen mmelyk gwot glas , wiens opening de Ch~°C°mt'kan men k°°k°"xE1ee-" 0 r ven en in een fiopzel van twee-vingeren dik kan toege. 39“ Vmendefll P;°“d Chmlmt‘ fl-,el[:|1;w inn znrker fix twm-den - waarymede de fchilvan de Bugamaté mar maate dat xemand een lie far :3“ en daap Cri>t1:m moet.gePem Worden, M d“ R in “Cine is 'dvier ’ Zr1egSe’nmt(ahgo‘e1v(;Elt fieneirerzgkert. (131 d5 fiukjes gefneden is, 0P 451379 WV?!’ 315 Igegldde. on creme .; _ - ‘ ~ ' ‘ ‘t erfl. m te eetten, 2 e- chmlzm: zonder zuxker veel gemngereglszz an1:Erl'l{:]! ()‘:raEx1‘}1;eenftCiP;I1I1liC‘:Jt€‘:i‘:\1vl;aIrcmt, most men dc opening her water kookt. WET?‘ me“ '‘ Ede gen eduurig Ian he: glas met een natte blaas of Pérkament toe-1 -de Chocolaat» kan , _en zet ze on er dautg dc km dm ’ Men trekt weinig Eflentie uit een groote omroeren wederop I Vllllfa dog ‘L00 dat de Cm_ “gm g.e gefnipperde Citroen-fchillen. Dog 1)’ is niefc overkookt. Roert het dermateg, Vewolgens lrjréwg als “op de gewoone wyze getrokléen ward. wlaat niet dan fchuxm _fchYnt te ‘:3; ;mder na en M-C." ondemheid (Me mom” van Cmoencn; {chenkt her 66!” V kopje “;’°" van Melk of Wyn vvaar van dc eerfle genaamr word Limoen , by d; drinkt her. W11 men Chm aal:tM 1k 0‘ WY“ 315‘ Lat mm Limo of Mam") Limmium; de ‘weeds 15 maken, men neemt 7.00 vee 8” X,“ ook"we1 d cyi entlyke Citmn, by de Latynen Citrium; de me“ wafer genomen hee_ft. Men top dgdeg Pammum, C;,,.;,,Mmm, Pamum Adama, cell d°°J°" Va" een Ey m' ‘ . Pamu7’n Aflflrium en Parmam‘ Medictérrri 85116331‘: ‘Vi’ . ‘ ' ‘ V 4 ‘ ' an er een,a- c1—1Y.M1E.e be SCH EIKLUN?“ $5: }é1'§'Z:Z§§§§7§."§viiflwgdléroeijen= °fW~‘=2=“= C1DR«E. Zle APP1"~..LD RANK‘ ' de Medicinaie kragtr dezer vrugh Wederflaande he‘ vcmcv LA TIE. on iseen woord-d§51’5Ch‘°Y‘ F1?“ ’,§‘°‘J§nK(?§f7.§I$1’o§§zi's een bekwaam mid- kuude, waardoor een zekere‘bcW€Bmk%r_ d‘°V',“1ee{?:]'1n de] \?¢t;or};1et'GraveeI, en omCdc Vlekken va can vogt meant , beflooten m.een demg k ; he: Gc1jg[‘WeGhtéfl8m€R. .. die ineenDxi’nl1eer—kette1lnomr, doen e oor rag pa de zoo - genaamde Cedra trekt. vcoc. ‘-COL. M:oL:V- A ncrrcxms ca} gegeugin; en Hertflerkend ; ge- ~AIs gy ziet, dat’er maar een ‘witte Matra’ confyt zynde verflerkt ze de Maag, _‘bevordert dc‘ grand van den pot-1t , moet gy dezelve m Verduwing; doodt de Wormen; zu1verrdeLugt,, Spare! fehrappen en vergruizen, Laat vervolgehg in tydcn van‘Petf. Her Zaad heeft dezelve kragt. dlt Poener zeven of agt uuren hang in den mega- COCHENILLE. Dit is een klein gekorven dekwn Pot Calcmerens en 53/ wk zien , dat bet E 1' as eiwaen en oomo untizz enaamt, z nde niet ongelyk .131 “’°"de,“' ’5A“de.’°n ‘M39! W3“"¢eY 11¢’: Poti- dian de Luizeln, diegzig aan de Oyranjeboomen zet- J3‘ V°1k,°m€_“‘dT°°_E 19a_ §°.nd€)~‘fdat men ‘er dernin-i 1en. Men hand diaarvoor, dat , hetgene men one fie V°8UEh€1d °P1%€': 15 I 35" fekefl . dlt. 118? 1133!. -onder den name van Caclzmille in Europa brengt, b°h°f5n 55111191“ 15: mint’ 206 men ‘er de minke maar een gedeclre van den buik van div: kleine on~ "°B"She1d by Ontdckt 2 5“ d_e’_fPa‘€1 001‘ 33H‘ ‘be! gedierte is, zynde met fchubben bedekt, en geheel enedgnflfi and‘ 331159’ VOSUS 15' - m0€T€n’eI' We-, gebIeven.- Menbefpeurt"er niets aan , dat naar’t “mm K0016" Onder en r°nd°mdePot g€1§gtWor- »I-Ioofd1h'ekt,nog ook van depooten, die waarfchyn- 4311: Eeduufeflde 1€V¢fl 0533! ““1_‘9,“'$ CH hlefmcde iyk zyn verdroogt en tot [tof geworden. . m,°°t SY dc!‘ d5_1'd€5_' dag "’°°1'I£““v mt dat BY, d5 Men vind dit ongedierte op verfcheide Boomen Tmnfle V°B“Eh91d "1¢t.m551' ECWW‘ WW3-' En this in Nieuw.,Spanje. De ‘Americanen vergaderen ze 15 “W°,C{'1“”’W‘ V°“‘°m€“ S513“? ' ‘ . » zorgvuldig, en brengen ze op de Qpxmtia, zynde _ _ ‘ ’ n ' den Vygenboom niet ongelyk , hoedanig dgar te _ Ezgenfihappm ‘van dc‘ Colcatéar. Lande roeit en wiens vru t met een roo za _ ‘ - vervultgis. De Cachenilles derghalven hier medezyn}: BEWVC“ d‘? “"’3te“>.d‘° 5° K3"h“'§1€5 5331‘ _3’3H de gevoed,krygen een fchoon-roode kleur. Grout t°°{°!“l_fVe“.' ‘S Z?’ °°.k m R3“ - 9”’ bmnen W9“}i3 genoeggeworden zynde, doet men ze dood in koud $55" 5'5 “"533” Va" dc“ A’“7§d“m BY °\}d¢ L1?- Water’ en 1“: R dmogywordcn , cm 26 mm Eu_ ‘en te genezen , als men een hnnen dock m warm re a te zen‘den,a1waar men ze gebruikt, om Schar- Wat“ Va“ C”l“”}"”7 9*“ 3‘m"“‘_1‘t’ 9” meermalen la en te verwen‘ V‘ Iverdubbeld daaxitegen legb, mxrsvze ‘te bed ‘blyven _' De Coclmtillar, welke men verkiefl , moeten ‘$331.’! ~ - - ~ — '. - ~ ~ « , ’. zyn dik, zuiver, doorvoed , droog , ‘van ZiIver- kleur , en boven fchitterende; en verplettert zynde can hoog-mode Verwe gevende. h dl h ' at yvig eid en om dat _ze in twee of drie dagen C 0 LC 0 T H ‘A R. geeri afgang gehad hebben. Dezenrade ik, twee, I Mam ammo: com, or ;2:;z;::;§:‘: =::.:‘:;:sV.;:::§:;::;"a;:;r:';:.*:;= ‘ ' - 7 - 1 . . . -V Poudre Im ergo]? te mnken, zoo a]: bet in 1: - ne Pbarmficapngifl’ Pug. 45L mmemlyk: 7'. K‘ 8”“ 4" "'z"“K/'10./i” 5} GWWH9 ‘ Extraét vgnA1oé , vier oncen ; Poeijer van Rha- V . gemaair -ward. ,7 ‘ ' bdrbg; fiene pnce,‘»1_ Engslfcfi Vi— §§.?;g”?§3vZ’?xi§"é“3o‘2‘v‘;§‘1di‘a1i‘o'g§?e,‘3‘°“o‘é°§§§fii’;s"3§if t’;1;:’o1I‘,mof ten m1nfien‘het zoo genaamd Vttrlalnm Ra- Fen hag? fcrélgeictlot ea; dmlgmei {yen ncémhgt Zet den aarde pot op‘het'Komfoor , en 1egt'er ,§,";’§,, hi? a E gag“ g' me man heymdfi gen en gelukkxgen Ouderdom; en ko- van onderen tot boven bouts-koolen oxn; en near men Weim-g I; kgflen ‘ 1: ‘I I J i V .V _ - maate day: mg dezelve aanfieken , doerhet Vrmool ~ Prqcjf my bet; Co]rot5zrr- fwater. flanmerkiug. Daar zyn’er, dien de Aarsdarm.nirgaat“ vvegens by vinger-greepen in den pot. Roert het met de yzere Spare! gednurig om, naarfnaate, dnt hetzig . v . tot een deeg verandernen fefiraptb den grand van Een zekere Vrouw klagende, dat ze twee Kin- dfi“ P0‘ defmfiten. dat net me; nanbrande. deren had , die niet kdnden fiaan , zynde her een N1?‘ 131733 dam“ fill“ 83' Bewaal Worden , flat van twee, her andere van drie jaren , wierd haar 115‘: 118 ‘Of Water zal veranderen. Dekt alsdan dc van den Heer Cbumal van dit Water gegeven,‘zeg- Pot toe , en Iaat hern zoo lange kooken , tot dar gende, datze het moefi warm maken, ja zoo beet 21 her _vogt verreert 1s ; wanneer niets anders, 'dan 2115 her de handen konnen verdragen ; en daar in een een wxtte Stecyn oveerhlygfr-V. _Z<2o her Engelfch Vi- linuen doek nar niake‘n, en het zelve vier or vyf mool Is, zal her we} dne vxerendeel van een uur dubbeld random dc Knien, flaan, als made om de k°°k€“a V0014] 931‘ her hard Word} zoo her Ro- enklauwen, en onder de Iendenen. Dir eenigeda- meiufch is, zal't4maar omtrenr een‘ vierendeel uurs gen agter een gedaan zynde‘, zag men de Kinderen kooken. _V 2 m Diexge, Ievende van het zap der roode vrugt van °°"“C’E1'Y5a VCWOIECHS ZW1‘3t'- 4311 €ihd€1Yk I003 . ;,-6 COL. com. o cons. ca verloop ‘van veenien dagen op straat iopcn. Waaren,‘ waar van hen niet meet dan een;.o! cm‘- 001: is dit Water een fouveram Mxddel voor v§r- ende en half ten hondert gegeven woxd ;. by V001. finikte Voetcn. beeld , Goud- en '_Z.1iver- draad , Paarien , Diaman- Daar zyn twee zoorten van Calcatlaar,.nament- ten en andere Klcmodien, Goude of Zilvere (taaa lyk , Natuurlyrk en door Knnit toeherexd. Her een ven, weike ll] een kIe1ne menigte een groote.1.om.' is een xood Vnnool , wordende u_1tDu1tfch1and ge- me maken. Anders _Waaren zyn minde: van waan. bragt. Men noemt ‘her zedert eemgen tyd N4tmn_*- dye, ais Goud-en Ziiver-laken , Fluwcel, Damaft, lylz Calcatbar, verflaande daar door een groan V1- Satyn enz. Spaanfche, Nederiandfche en Engelfche moo], zynde door zeker onderaardfch Vuur gecal- Lakens; van welke de Committenten niet meet cineert. Dit heeft de kragt, om het Bloed te flop- dan twee ten hondert, naar maate van de Pennin. pen , als her op de Aarnbyen gelegt word. . gen , weike daar van gemaakt zyn , aan de Cam-I Door Kunfl toébereid Calcatbar noemen de Sche1- mi aonanflen geven. Daar zyn no andere Waren,‘ lmndigcn Braalr. VitrianI.dHet word op deze navol- namentlyk Serfie, Droget, dulsbe d Katoen , Ka- gende wyze geprepareert: _ lot, Wolle ; van welke alle een menigtemoet ver. Laat in Regen-water , of. in Mey- daauw een kogt worden , om eentamelyke zomme uitte Ieve-, half pond wit Vitriooifmelten en krifta1iizeren;her¢ ren. Hier van worden tweerende een half, tot drie haait deze {melting , fiitratie, en kryfialiizatie tot en vier ten hondert gegeven; immers, zoo veeide vie: mal. Dir gedaan zynde zui: gy een we] ge- CommimanarxflenvanhunneCommittenteubedingen. prepareerdVitrioo1 hebben; dat men, vo1gensGla- Ten anderen, moet een Cammi//_t'o7mrir voor af f:ru:,gebmikt als een middelvoor de andexen-daag- met zyn Committent eens worden , wie van iiei-‘ fche Ko-:ms,. en'7., He: dood ook dc Wormen,en den voor de V0/ldoeningen 6-er Penningen , ingeval’ lwederflaat de Verrotting. iets op Credit verkogtis, za1' infiaan. Want inge- De Dafi: is van twintig gein. tot een drachme, val de Cammzfliomzm dxttot zynen lafle neemt,moet in Vleefchnat genomen. hem meet ten hondert gegeven worden ; zynde ‘ doorgaans een dubbele zomme; of 1.00 veel als hy COMMERCI E. Zie KO0P—HANDEL. bedingen kan. ‘ ' ‘ en derden moet een Cammimonari: met 1. no C0 M MI 5510 NARI 5- Nicks is '61‘ V00!‘ Committenrover‘ een komen nopensv den tyd ‘er den Koophandel nuttiger; want door middel van Bending, mar maate der Péningen, die van dig Commijlianariflan konnen de groote Koop1uiden_en verkogte Waren zyn~ ingekomen. Want ingeval Bin fliers d00l'*de gehelc Wefeld handcl 'dl’YVt'-II; een Commiflfanarix niets op tredit verkoopt, moes I-011 61‘ Iii!‘ hull Magazyn 05 K3l1T0°1"ft‘- 333", 100’ hy aan zyn Committent, naar maate der verkogcc ten opzigt Van‘k00Pen €11 V€Ik00P€fl 56! Waafen, Waaren, dePenningen overmaken , of ten minflen 215 Ken Opligt VII! '15 fluitefl def Coflmfien 811 0V€|‘- kennis daar van geven, ten einde zig vantdezeive maken van Penningen. En in der daad , de groot- xe bedjénen, be; ;y me; wifmbxieven dagpop 1;; fie Koophandelaars doen niet anders, dan Waaren trekken , he: zy ze mm emexs over re maken. te kopen in een Land, aiwaax dezeive in overvloed Maaringeval d_e Cammiflipmaris voox de betalingder zyn, en die weder te verkopen , alwaar ze fchaars Schuldenaren mnaar, moet ny drie Maanden heb- ' gevonden Worden, en nogtans nodig z_yn. Maar ben, te rekenen van den‘Vervai-dag , van iede; dezeilioophandei zon niet konnen geichxeden , ten party Waarcn , op Credit verkog: , om de Pen; ware Correfpondenten en.¢3ommij]:'ouari_flm daartoe mngen aan zyn Committent te konnen over ma, gebruikt wierden; en ingeval ‘er niet verfche1de«'in ken. ‘ Compagnie~handeiden,van welke zommige zig ont- Ten vierden moeten Commiflionari: en Commit: ’ houden f€FP1“fl€n l1W331"d€n 3111100? dflwaflfen tent meteikander over eenvkomen nopens de onko- gefchied ; en anderen ter plaats, werwaans ze ge- {ten , die de cammiflfonaris Kc doen heeft , het zy zonden worden, om ze te verkoopen. He: is om nopens de vragt, der Waaren , her zy nopens he: deze redenen , dat Vale niet finders 2 C1311 -in COI'n- betalen der Wifleibrieven, enz. Deze en diergeiy-, miflie handelcn , dat is. kopen 811 Verkopen Bit 113- ke onkoflen moeten deny Cnmmtfliondris van den me van andere Koopiieden. Van Wclkc 1)’ Gen 16- Committent warden. goed gedaan ; alzoo dezelve here wink voor hnnne moeite genieten. — zyne Commiflie vry cn- frank vanalle onkofien en belaflingen moeten hebben; behalven do Brieflpor, Mm-zarge, die de Cammxfiibnari an beam 1: ten, die niet gerekent Worden. . dzagen, war al eer ze zzg met :mne_Cam- Ten, vyfden moetjtuffchen be1den~‘ een a_ccoor_dv m,'m,,¢',,, ,',, mm, getroffen warden, mgeval een cfommxflianam cem- ge‘Penningen voor af verfchiet op de Waaren,hem Her eerfle, waar voor ‘Le zorge moeten dragen; door den Committent zuilende toe-gezonden wot- is de hoedanighejd der Wan-en, die hen van hun- den , hoe veei hy in zu1_k een geval mag ‘korten, ne Committenten warden. toegezonden , om ze ofhoe veeilntrefi hem Jaariyks daarvoor moetbeg voor hun iiedex xekeningte vexkopen ; of nament-5 taalt Worden.‘ ’ . lyk dezelve van een grooten oinflag, duur_,ofrnid- Dit zyn‘ ten naaflen by de Voorwaarden , die- deimatig zyn ; om zig namentiyk daarna ll1.hl111l'!€ een Cammxfianafrs by het_trefl‘en van een accoord Commiflie teegedragen. Want daar zyn dierbaxe met zyn Commmenr bedmgen moet. Dog lxleéhns ‘I belt,‘ zodanig een Cg€:€.door een Nomis tc Ia-' ofcammj//fourifim niet v??N. I ' ten befcinyven, en onderteikenen. ' en bygevolg, .dat dc ¢om,f,;f§’¢§‘,h§,9,‘}Fi§“§’:’gl“t*lf;g°£- 0} we]/ie-wyz: zig dz Cammtfimariflm mm?» Bg:lr):Iv'oo?i:eIn1agae](E3o$1: %$.u§cti)e)r§,l-1a1;‘vi::]2ara:is hmimc; gldmgw in /an evméajzen lmnmr /vi/ddffflr d :I;1:gt5e:;tk :1: c$;,:;.r;/vfi.,,y,J;,Kv,_e]’ mu k°n‘:’e‘n ‘ii: n¥;:,=;‘%:::12:3:::':,:"¥§:'e::::,a::::*i:<:::i v°:;:=g:eg ““ v‘ °°‘°“°"‘“ “""*=* Koophandel te behertigen ; zonder door flinkfche dee] 1';e1.emg”§?,""/fi""""17‘.” "‘°°'¢" 11”“ 53¢” V0’0l'-' . metnooxtwiflelliriev n t “f‘ ’ wegen zxgzelve boven het gene hem coekomt te an 313 - ’ - ‘3 ?°_m 311-: vexryken, tot nadeelvan zyn Commitent,dieh,em Eoen’; v.,'f,Q'§f§c§}];‘fl“§,f{;‘ ’no?;e?l::23IV°d?°hV‘%I_'. 1 m 1: e ' zyne Goederen toevemouwt. 1, . . _ II; I-iymoet we1.toez.ien., zoo Hy de Goedeten \1€7[;§;el:,c,t fifl gxéttggfttgg d°hV,°‘k°PmE d°."‘ op mzln verkoopt, aan wien hy dezelve geeft, of Brie»,-en hebben toegezonden en :1 gene goede dezelve te goeder nam en faam flaat , cnde in that 100 ;e Wjfldbpieven ontfanggnm tfiolféalfni W15"-’ is om te betalen. - ! _ f 5 game e ’III. Hy moetzig wachten,dathy geenderlei Waa- ::nzI;£n§ieenol;,ytff,?s:,f hibzex; ' om 1° ‘e "1505" a ten onder dehem geordonneexden prys verkoopt; felbfievm bunncrgc ’ n-C en ween’ °m_de Wif- oi anderzins is by gehonden, her zynen Commit- hope dag ze hen tomgnmemen [Te ‘efi’°&°’e“ a 13* tent tevergoeden ,het gene by telaag verkogtheeft. toezefiden , an is iimehooflyker ‘Yd Geld 1011511 I IV.‘ Als ze met elkander de Rekenin flui‘en - r den V°"a1‘d38$ 611 Z00 namentlyk de Camrmffianaris met den oopxnan: fiindig,°g"§f,'ff§e{"d§,:'§i1f,§‘f{g?‘§§i}‘a;r :'°“d° gun“ - an on vc. aan vvien by dc Waaren heeft eleven t 11 - V . hem geen iakkagie toefiaan, dié onredeiylinfyf; e: ].f5;,[?§:bze;dd? %r:c§edecI;:;B]‘°d°" .'Y“' M“‘°’."'. mgeval dezelve aanmerkelyk is, meet by een ver- mag 1,“ °m’de wiffdbfi j]"M".":a"’, 3°“°?8 1!! zeker-brief eiifchen, orn gedekt te zyn , gevende ye accepteren en te vo1‘doenc'vel;ogdhemgeuokkcn‘ zynen Commment kenms, om van de Onder-be- P1-oyjfie wt hmme Zeke h -d’- °“‘ er 5°“°_eS'l3mc dwfldefl. die de verkoping gedaan hebben, reken- 1 mom” no an r E1 -1“ ‘Widen “’ hebbefl » [chap te’ em-‘h°“‘ teyn zy ze de vvgaardegiegni yallnfl-:15: ‘v‘v°a?a::§t$"g°'§ ' Ymot ruld' d V‘ 1-d - ‘"1 ¢ :e5;ims..2P.:::n:2:: ..:f.:::: n;'='*==»'==bben- m ningen te verzoeken; en des nood zyndc , zelfs deli,‘ Xe fa? iv? wk h°ud’en"' Sm m Wmels 53"‘. me‘ dc “item? EeflreflBheid' van her teat daar op de eyn ’ a S in oofwmen; ‘I3 ‘be’ 9"‘ 11"“ V00!- aanhouden. ' y -63 ti ma EH5 hm-me c””"’-fl'””"W,"‘ ‘"1 “"3 Vi. Naar mate dat een Cammijfianari: dePennin- m ;}’°’;§§f§L§L 1,'n;ngen' . . .. . . fnexédvankde Schuldgiaten ontfangt , moet hy on- Cmnmittent ieenz1:,n. 6 Wm en L wed“ keg OANFLIT [LR %-IN. inns '}°°”“ men met zui‘ VI 1. Ingevai dc Committent op zyn comm;/fig. ' P1” “m = °_“ "5 0 Wyn-azyn wage- ,,,,,,', dc pemm, an d- h k maakte Vruchten Knnden Bloemen W t 1 x by dezeive fliptglyk’ onPtfa§Inen,me21exo, t:ir:x1z“\’1'I;]°ef en zekere Zappen’, of cm aan dezeive ‘een 3.2.5 :1 S P e val 1- k E flagt voldoen; want behalven hy hem het hcrwitTel~ 23$:nma§1e£eI§:a::t";°;£ °“‘ :1‘ 131831” V; doen e wegens‘t niet aannemen van W‘if lb.‘ f ' en rooge Con mrm. g_e%xo’uden1s_te.voidoen.. doet hy zflen éo°;m‘.§§[.’ Me“ “°°““ H"1f'Zf“7Ifyfa a1s-men'er’minderZui-- tent oak een merkelyk nadeei, daar mede dar de kc‘ by dock’ en Wu’ dag dc Fmm“ ham‘ {mam E/igeibrief nxetprotefi te ru ,kom_ende, zulks zyn. wnmmemlyk wH°n’b°h°“d°”‘ “:9 1’ V€“imI1d€{t_; en de oopheden trekken ‘er ee gevo gen u1t.'V0ol'eel'fl , dat hun Correfpon. Zuihr-Coxfitunren. . dent hun Bnef met heeft geref eéteert , [Ickkgndg g£rMen'fcl]1en , ‘die hen niets Ic uldig zyn ; ten an. m§;§'t§f, f’15§°‘f§i¥.k L;§?a5v§§eh%'f"k3:§t zlzlnlrlixeldetti en . , . . _ , v I , vo gt mt he: erfle,.dat de Conefpondenten Zmker Wei re koken. glie daag _van belnedeg. op. 3 - _»,.v_«,-...,....<»A-,~o~.—...u ...~ A I GEN. econr; 1.U,IK:'ER.'.':Maa’uoo ie-mend He kunfi va‘n‘~Zni-‘ tei‘ éorzake van her fchaarfe ov7crfcEoI‘:', dar men ker welte koken verljaar, zal hy alle aoorren van van dezelve heefr; maar om ze in te leggen, wm-. cmfitum; gpde navolgendewyze konnen gereed den ze veel gebruikt. 20m nu zodanig een Com-‘ ,_maken,' _ ‘ 'Gemixf_‘yte Peuren. ‘Daar-zyn vier of vyf zoorren van Peeren,die men me: Zuiker kan confyten, om vogte Can ymrm re ‘ .1ilyvcn,'namenrIyk dc‘ by do Vranfchen genaamde feeren, Mafcixditla, Blmrgm , _gro: Mufmt, pm‘: Rauflele} ,“en Orange. Om hier in wel re flagen, rneémt men van deze Peeren, en I’(eekt’e1' op de Jcruin een Kruidnagel in. Vervolgens Iegt men ze in Water, .en zet ze op 't Vuur. Maar men laat -het Water niet koken; om het welk te beletten, giet men ’er relkens een weinig koud Water by. Dr: .gedaan zynde, en als men bemerkt, dat de Peer-en 'beginnen Vmurw te worden, haalt men ze nit het vivatei-, om te fchilleni, en vjervolgens in Zuiker tc leggen , zoo a1‘s ze‘ in de Winkels Worden verkogt. In dezje zuil<‘er'1aat men ze een walm veextig of vyf- -tigopkoken‘. Daar na la_at men ze tot ’s anderen daags fiaan , om uitte drurpen ; en om ze in ander Zuiker eens of tweemaal wederom te laren opwa1- men. ‘De Peeren tot hier toe dus toegernaakt zyn- 1 y de , moet gy ze uit haar Siroopnemen , om ze ‘s an_der‘en _da‘ags een weinig meet tekoken; en op den voigenden dag nogeen wcinig meet. Her ‘Si- roop‘ dus gekookt‘ -iynde . legt men'er de P-eeren wederom-in,‘en Iaat 1.e tien of tWaa1fmaa1opko- ken. Daar na haalt men ze daar uit, en bewaart ze in een Pot. Aangaande de Peeren , die war grooter zyn,"deze fnydr men in vier deelen, en Iaarge op de voornoemde wyze confyten. Voor- alimoetmen niet verzuimen, deze Canfituurm te {chuimen .' zoo men 2:: zuiver en fraai wil hebben. “ ' Aizderje Gmmfyte Peeren. ’_ Men fchilt ze aanfionts; daar na doet men ze in een nleuwe aarden Pot ; -vervolgens doet men'erZu|- ker by. Een half vierendeel ponds rs genoeg voor een pond Peeren. Na de Zuiker fiorr men ’er een vierendeel pints hoog ~roode Wyn in , nevens zoo veel .Water ,dar de Peerenjdaar in zwemmen. Ver- volgeus dektmen den pot toe , enlaat hem op een zagt Vuur koken, mirs dc Peeren van tyd tot tyd oinroerende, ten einde ze nier aanen branden. Dir Kookzel nu half gaar zynde, doet men’er Kaneel 1 en Kruidnagelen by, en laat de Peeren dusop een zagt Vuur volkomen gaar koken, om 2:: re gebrm-_ ken. Aanmerkt, dat de Peeren zamen, dus geconfyt zynde , niet alleen in vogt, maar ook droog kan- nen bewaart WOl‘d€n»5 /zynde alvorens op Schalien of Leien gelegt, cm on re druipen , en met Zur- ker beflrooit; mits ze telkens omkerende,_ om 1e dies re beter te doenidroogen , op dat ze zig beter bewaren. _ 1-, Gmmfytev en ingelegde. .dp_peIm. __Men gebruikr dc Appelen zelden om te confyten, poft te malgen , fchilt men do Appelen aanfionts, fnydt ze madden door, en neemt'er het klokhuis rut; en naar mate,_dat men 1.e dus toebereid,werpt men 1.2: m't Water, op dat ze niet zwart worden; vervolgens doet men een vierendeel ponds Zuiker met omrrcnt een pint’Water In een pannetie, en laat de Appelen‘ dam in koken. Zoo dra als men bemerkt . dat de Appelen murw zyn, neemt men ze mt de pan , en laar den Siroop verder koken, tot datAhct Schalei word; het welk __men_bemerkt, al_s her in _de gedaante‘ van groote Drup els , maar met draadrg , urt de pan geflorr word. lgeze Siroop word dus over de Appelen gcdaan , en deze gevol- ge1yk..een Igydlang bewaart. , Gemnfjlte Pruimm. "Ziet'hiervan op het Artykel van ABRIKOZEN; om dar de Pmimen op dezelve wyze geconfy: worden. . » . ..Co7gfitzmren met Zone ll/_'yn., Apfeldrank , ca V Honing. ' Alle deze zoorten van Confimuren taken de Frui. .ten, en geven een groote vervulling in een Huis teu platten Lande,'daar men ’er’7.ig by gebrek van aadere en kofibaarder Provifie van bcdient. ‘ Peeren met Mqfi geconfjzt. Neemt roode Mofi; legt'er deyfeeren in; zyn- de nlvorens gefchilt en in vier deelen gefneden ; en zoo me te dik zyn, met Kruidnagels befieken. Zet ze in een ketel np her Vuur , en but me mchtkens kooken. ,Tot op een’ derde zynde afgekookt‘, en door dit middel zeer zynde gezwollen, en veel eer te veel, als re weinig gekookt , ten einde ze nice befchirnmelen, moeren ze daar uit Worden genomen. En ingeval hen dir ongemak overkomt, zer ze we_der- om op ’t Vuur, en laatize andermaal kookeus het welk gefchied zynde, .doet ze in een ander pot.‘ Men moet onder her confyten der Vrugten neei- fiig zorge dragon voor het fchuimen. Men bemerkt,‘ dat het tyd is , de Cmfituuren van ’t Vuur re ne- men , 2115 de Siroop tot een bekwame dikte gekookx is; 313 wanneer men ‘er Kaneel en Kruidnagelen by voegt. Alle andere Fruit word op dezelve wyze V geconfyt, ' Geronfyte Dmiwen. Om goede Druive-Confitunren re maken; meet men de Druiven in mooi weér plukken, en ze ee- nige dagen lang laten Ieggen , om ‘LC war te doen beflerven. Dnar na drukt men 1.e ruflchen de han- den uit; en de troifen zynde afgeplukt, doet men he: overfchor zagtkens koken , mits het naarthg fchuimende, en de korlen , zoo veel a]s_ mogclyk is, daar uir nernende , ondet een geduung omr0€: ren met een kleine Schurm-fpaan, Men . tot’s,anderen daags itaan , wanneer men. ze 133; CON“ cow: Men rnoet naar maate dar de Druiven zwellen‘; wig‘ het Vuur verminderen; mits de in 1 (I ‘ . uitperflende. Dir gedaan iynde 2%: 512$ ‘feat gntgleerf d van» 31331.0? 't Vuur, om volkomen gaar te koken on. der een onophoudelyk omroeren. Dus afgckookt zynde,g1et men he: in poIren«, om het tot zyn gg. bruik te _bewaren. - gekguik te bevvaren. , og vooral eer het ko k - - - Aile boven gemelde Fruit, wordende metlM'oI’: ‘men een weinig’ Cm°¢D?CheiT §§g§a§n§.;""’ rm geconfyr, kan men msgelyks, en op dezelve wyze can "““8°na1“° 85“? flan maakt. V. - ’ a Re,’ 1315* Avpeldrank confyten. datis, onder een geduu- v glgomroeren, en toteen derde te laten afkooken. G"“”.15'te, Perzikm, Ctmfituurm met Homing. K 31%: hmvan bgivexzi °P 11" A"Ykel van 1-\'BR'I" .' 0m- at ‘ ’ . ' Om met I-Ionmg tc mnfyml’ moat men een wyze gecontyt words; berde vmgtenr op dezcryg zekere verkiezing weten te maken. De klaarfie ‘ * V‘ ' V - ' Honing is hiertoe de befle niet, maar wel de dik~ 'G"°”f55“ Kruidm e;:»a»der-1‘-‘r ' V fie. Deze derhalven word op het Vuur gezet I-1 ’ ' y’ r . ‘ ’ may . in een Confiruur—pan gekookt, onder een geéuffi 1,1, 06 ddeze me‘ WYn'“1Y“ Eefionfytivvorderr irr ng ommmm’ tar oonaktr dar Honing ligt mm andgzon err de Kamlzamrnm, Pomlsiaav en :1; I ‘ hmnd_ Om nu re were“, of het genoeg -gekookt ' re. kan op de byzonderc Anykelen’ Van - $31’, on tot een bekwaam Siroop gemaakt is legt me ’ gezclzen Worden" H Vie er '5: een Hoender-ey in. Ingeval het 1.eI’ve daar 0; ConfguI:rinER F. Cmfitzmren met /lppel-drank. - Due noemt men een zo . , _ I . dryfr »_ 13 her een terken, dat het behoorlyk is e_ u Eemfifikt Van Zurker, Fruit e:.r31?£, koukrs maar zinkt het Ey, dan moogt pi t mm‘ ' . - . . iv A giaken, dat de Siroop nog niet gcreed 1-5,’ W 1 datVVni'e finger} van delzloemm beg;un¢n,,'e’n,mo''’]efl. ‘ 1 9 on ervm van alle maakt ~l r ' ." Geroflflée Nobten. ~ ggggwy ztlllllen alleen van di€gcnev;fp;elfe:1T€1Ir?e:’e]e}L ‘ ' JV“ eur zyn ‘en ht " » . De 3_eW°°“5 ‘Yd ..om Nooten teconfyten" ‘ . “WISCII; zonder van andeere aaggefiaamfie’ ‘om m herbegrn van July Maar daar ‘ ’.”' voor deVGezo db “ ‘ ’ lei e M°d'Cy“€"' b _ - zyn verfcherde d1n~ “ “Id °Yd°Hn€Ien.gewag.resm,km ECD y In agt te nemen, zoo men het naar beho- — ‘ ‘ ~ ' ;:lIl1mv:IIIl d:§tI1.oPV}l]:torWeterfl]moetdmen d_e Nooten. CafF.G=r)‘ 1:4,». Violmem.‘ , _ , mate dar’ z.e, gefchilz zlvr; , eig1'rgel?o1fd “€v‘§iZf ’ 3:3‘ ‘ ml“ “° "‘°°‘“°“ ‘*5- volgenslaat men’-Le een weinig in Wargro -kok - kelc bloeffem zoo lang tot; dat’er wederom andere gefchglt z en’ . om te kooken., wanncerumen dc Gem: daarytfig neemt om'er de. vol ende w d ‘ 'Gekoo’kt zynde , en fiooral egr 6:; :1; t§ad°°’." meet men Zuiker in can pan dam En h ‘ neemt’ mengt men .er een handvol gebrandealr in vrer pond, en ten minflen een pond’. h°ew°§’511f-‘J1. luin onder. Daarnarlaat men ze nog eens o 1 ' “'03 minder mfms km Heme" d°E.het hnvlen‘ ken; neemt 1.e'er«dus uit, en legt ze in kou§m0’~ lyk Wm dc Z"ik““* die listelfis aanbakr “\OC'a'd‘c-‘~ ter. Vervolgens doer men ‘er twee le e] v Ii“? °‘.‘d ‘"03 gy ariderhalf pintWater ier' - P vmt kc, tégen amen lepel V0] Water by . geZe‘%'_kuI- urker re doen fmelten. Als alles g rgpefély 9"? tie dus op de Nooten zynde geflorr «vvelke men Hi C” ‘toglykgefmolten is , en nu,beginr' 32 aiedenmr vex‘ lens in een aardcVK0m gefchikt gem’ hm meanvg nfien het aff§huimen,en dile‘dl:1arleer1gr‘.:>r:2vng lcxeelft. als deLYdFh J¢e%VVfl3tn'g'y ewigfinder 'Cmf,,/‘ maken, gy kunt’ op uit een volmaakte Gezondheid onvoorziens daar 11: d I z doen mits agt gevende OP de vog- valt; Ofin" begin V3“ 3°“ Ziekler °f 5°“ weinig ‘ iezeve wy em ;. - - f M nfchen die in overdaad leven tigheid of dro0Sle,d,er_Fru1t, van welke1agny‘nf‘;7::_tfegr}f" :!):;air;:121\l;n:Jei3,:nen §mmm,deZe CMWW gm mg; ‘Wm milk?!‘ zale‘xl1et1::'t2::r;1‘IEl‘x"<{£:>’fgzSvr\:‘orden Kookt tc werk. §°lYk Ommnt de AP”Pl"‘i‘1°fB‘“°e“held‘ 1"-‘,V¢1'P 9 men’ “ '1 f ‘- en Paralijie of Lammigheid. Voora is’er een Fm- fvervolgens Zniker, naarpmate, datgy vec o Wen I d voor ' of zoo,“ een Koom by km“ ‘gig Cmfirfwcllk Tflliegérdgfrrlléé m:::l‘§"?ll'leX§€lIyIfCl:- :zl:e1.%l)vee een ve,erdig GeneeS- n1idd€l- ;ig_om,en.0e,¢_ tr. l~— - .39 fiézrferm; ‘ v/eel olie van Olyven daarby. Em Day; ge g!nyugfie»goor een njteritevlggigheida E2‘ ‘CON. ' DAM. DAS. ‘gebrel: van Zappenr Bl dontfl re 51 k 2 , ‘ 153 mg: waamhynlylfgddfig, do“ gel; 1%’ gaélsdgr A Neemt de Wortel 'van Peoni-, verfcli uitlde ze or‘ gene ontmarige oeffening van -kragrcn heef: M efgemkt; ha!“ ,°“.he‘ 95"‘: 85' Wilt. met een uirgeput; of dat men a] te flerke middelen beef: Voe:t:o’o(% *1 last het bmnen uwe Kous tome, do fiebrunkc dofdat l}_et ourftahalt uciit eenrfmertclyk ver- C E7 A , ‘ ‘ l ' ‘ net 0 oorvenes van‘ fd ‘ _ 0 STU ., ' ‘ duurfgen Hanger-, of In een (lznéegn hergvlgzclrilcfggtgs CYF ' H O R TE? NS”. Z]: K0 S T' Hoewcl deze teikeuen meett al dodelyk zyn - kar; ' ER-KUNST-. Z15 REKEN-.’{UNsT_ men nogtans allengskens door een zagt vo’edJze{l Wo- , l ” derloggktoa herflelling glalogen re komen , nemende v ' D. _ . We _1 vvxs maar tc {ens weinig.; b 1, Id‘ _ . . V. ”. Rytt 1n Mall: gekookt , eenjong Ham); foggpfilede DADEL-BOOM.‘ Zre ’PALM- BOOM". V Gerfl, Haver-gort, Amandelmelk met een weini ‘ ‘ ‘ " t l ' - ~ 5 AMAS‘T(BLOEM VAN 9*" ' — -) Dlt 1s een Zuikcr eens ‘s daags. met war 1; water, ’ ’ 36 0°“ Zem°l' Plantgcwas, wiens fleelen mt omtrent twee A Zoo dc Ctmwl 1: 11': V'°°‘ 11°08 B1‘°€ll5fl; zynde to d ‘ Aomfiaat’ is een gderlétinzeflvgvzgfifid van Bleed gs nrletihaair bewafl'en , en vain I':r'nrn);1dovl:;11vr§1?rygk De Commlfie vanw Ike deK' d C, a an grow-la" b.°“”°““59 3311 dc llkke - Van Wlnden Worden aaengetafl , udfevlveerl 3332:: Z” ice‘ g°lYk Mn drc van vRal:e1te-kruid, ‘H353; van3Tandcn, fcherpe vogten , of Women, ' £m6r;:f1nfde I}/Iaag vcroorzaken , waa o vy.t1en re‘ Rh b b f ' _ de Oranje-[chi], ieumzy 1'3 vr1e:r1‘é1?ua%e,P g1orp—ey, of in een_ gebraden Appel , of in Con- tuuren , twee of due dagen agter malkanderr Ook kan men hen geven gepulverizeerde Mum‘ en ver. n Navel wryven metlap van Alflem,of met Wyn, waarop Alffem gem: is , of 001; A105 e word ook in de Hov lztgwfchappen. De amafl heel? een of mm legthen OP den Bum een Pleificr openende kragt; en word als een Genees- ‘midd 1 \ . J Semaakt gebrurkt voor de Scheurbuik , Aamborfli ‘ C ghcnd,Hoe1t, van Aloe’ en B — I: . 4 6" 2” met een lepel volW t , e » . dc midddm gebmike: fféi ;'I:1,I;€lg0vgf 2);’ Illrgtnjriern ,Quee£er:y mm B/omten 1/an Dame/I. Wkel van B E R O E R T H E I D gemeld hebben; . Zy vermenigvuldigen 1; la of rnen legreen handvolbavendel, Zalie, en Mar. zels, en gewortelde P ntgnfloor Zaadén’Um-Pruib Pint B‘3ndeWY“- I-net ' Men plant dc Zaaden in Se t b ’ '- om.e . I . . 2 - V pem er _ofO£tober van re cméfi r §o_g ens en savonds een lepel vo] h_Et~zy op b_edden, bet Z , 13 tulle Aar-, on ra deplant keurig van quaa. oeitze in Maarr, D3fif.7-Yn ‘er, die ze Sebmiken V311 Alffflm : Kfimille, en ‘Steen-klaver, in de Lente in Broer‘ bakken zaajen en ' . 2 zcomtrent d b . __ . . aar y voegende twee oncen Noiriteycfinn-;];oe:1 zoo hehgndc; van Ap£1Jl verplanten ‘ ‘ _ C en ze ’ eva gy van Lt nomwylen een pot Vleefchnat, dat met gezouten Wilt hfibbell , moat g itgfiiefikltgllllvn, of een goed Glas 0- . fnyden , als de bloe l'pruitzeIsBloem en van Damafl Y~'-13 “liken aau de wortel af- ffem voorby is; Ileekr ze in de Amie . en begiet ze op fiaande voet. Laat ze ver. _ 1 r - V Amlzre mtddelen war ale Cam,//;,. Z3 %ee$l:§tv?e 12 'ta§ er en, een ave andvolHerIza Capi1- olant Offer 1; " . ' ' lari: van Montpellier. Ten vierden, twee vieren- ‘aivfejnl d (mg, inn’ 6'1 1:5 qrachmen " ‘Wm Eu‘- deel looks gefchaafd Zoet—hout. Ten vyfden een pemel km, Lmkery’ Hop’ Agnmomc” Pim- half vierendeel loots van ieder der VlCX1(01ldCCI1’WC1 handvol arm’ en Paarde_bI°e»m'en’- van Elk een - _ - (7.) Van‘ dcdzlerlm Cxzptllarts van Mo :- —ge1.u1verde Zaaden. Ten zesden, een halve vm- pellier en Pal t is}; lk h 1 n eergzecp van ieder der dr‘e c all Bl . “ ’l ' 5' ’ ’f”" ° 5. '3?“ “'6 ‘landw- Kookt dit zamen in title pinteln he(l)<’:le;a]3c1'on 9325:: $n3e3eE§:31 -‘l,;3tsEPpe' en§ee."?"$d‘“1da V_an.elks twee tot op‘ eenvvderde af, zoo gelyk boven gemeld is. Zaaden een v‘ nglq )1l an E er der ‘"6.’ 'k°“d° 'D.°.‘G5.'[“'“‘°_5l "-“WET. €W3lfl'chen . ende een loots zomhfieuf €(e6 -°‘lJ2~tlsc;e$l‘f=.121Twee8flrended quartxer-uurs.in:Wa:e_r, ge 1'§€1YE (vi if’-‘limo Chg’; ah nurtigem WE °°“- “°°1= L°°‘«". °f~U"“’“"°‘" Wmrzemynd’ 6“ gei: “gt ebnd 11 sends H zar weinig,Vleefchnat. Gy;rmoet_ 110% in '35? Z011 s 1105 .hY ,5‘ V“ “£51,1-! 3“: CD5 R 851 am“ J; hat in do Ayond-11uc_ht gaan. Drt Degaflum. moat gy Vaank t:__Zwecte{1( raren, zyré ‘Ker zadrgévm svordeu twaalfldagen agter een gebnuken, ‘ . ‘ fenymgezder oorts naar u: an .g‘e- > I. I Gcduutende deze tyvaalt dagen moet gy Va? dnc - DESTIL [3EERI-N G. D1t__ rs Veen Kunfi. dagen tot drie dagen meen. koud glas van vdxt D:- lerende~door‘m1ddel van vuur _ofh1tte, de'Z.u1pher- ‘aofluzn een vierendeel van een once Senebladen een agfiggy, geefirge , of -waflteragnge deelen ‘vans 1c1:e_n gebscle Nag: d0_CD,WE1kCD , knevens een draehme .Qoffc;hQgqarn1g:dé7.€1VeQokzy,[E fehe1den.De c ex- van de wortel , Hermvdaélsflw gen.aamt_. zynde: ‘W1 -Akundigen 1e§<32{v::r1v,yl¢:f;!,' Vat” my lV"b”"g"-” ‘W I-’¢”‘D’]""//957971 710a’1;g.- Iyvne en vognge Xtoifen re, difihlecren ; gelyk BIoe-- Daar ayn twee Vaten nodiw om te Dmm . ' - ‘ = 5 - eeren , X- 3. ' Van ~ orens in zeker Vogr ofz i {sec " ’v‘an,wé1ke men per cent: inet ‘e'en‘aigemeen_ main een Di]fill,:zrl:alf no‘emt, bevattende al hct gene men difiilleerenwil. I-Ieftvveede .V at word gemeen- lyk genaarnt de Kap , waatin de dampen vcrgadert en to: Water vvotden. Deze Kap heeft 'dikwiIs“een Ka'naa1',‘ge1y'k eenvogelshek , ‘waardoor het ‘vogt dmppeis-wyze in een? glaze Fiefche valt, ,Zomwy- len is'e_r geen‘B'ek aan; Wannecr men nament]y_k 'een'Cit“culatie‘“wil geb'r'uik’_en. Qog deze Werktui- gen‘ iyn‘ zeer verfcheiden , 1,09 in gedaante, als fiotfe, waaruit ze gemaakt iyn. De aloude zyn van. hood ’geweefl',~ ..'u¢ 5 . L. ‘ /*''-M'~~~«n:::m:In1II:I~* ‘ |l\l|||||I||Hilllillilllillllllill IIIIHIllIllllilillllillllililfllH1! pay. 167, 1. DE S TILLEERING. 1 an 1M.e.r_,s>.:,-, 174;.- ‘DESV; gaande xnidden dot:-r'een‘vat7‘vo1,VVhter,';ten einde’ de dampen‘ zig niet, verflrooije n_, maarwjerdiléléen , en tot Waterworden. «~ ’ ~ ‘ ~‘ De:hedenda‘agfche Scheikfindigen; betez"onder- . wezen zynder, hebben‘ een’ véel beterdnaakzel .uit- gevonden , als alle de voorgaande‘,. naraaentfyk met: een Waterfloof te diflilleran. Wanphet is 7.eker,: dat deze Wateren veel beret zyn m vergelyking van‘ de anderen , ‘als behoudende niet alleen volmaakre-; lyk den reuk , maar ook den fmaak en andere hoe- daaigheden hunner planted; doordien nnrn;ntlyk- de Waterfiooven deryne deeltjeézder-pl_anten. door lzunne Vogtiglieden behoudén ‘ en bi-:wairen., rbelet-‘ tende door datzelve middelgdat dezelve zig‘ mfer verdeelen 'nog— vervliegen ; gelyk men ziet Cfchie-. den by diegene, die-0? een beet Vuur of ‘colon gediitilleert-1.yn., En d1: is alleen‘ oorzake, dar’er- zoo een groot onderfcheid gevonden word t_ufl'chen Wateren gediflilleert door ‘rmddcl van een___lgode‘§ Difiilleer-kolf ende een Wa_t'erfi00f.;«ils"er gevon-‘ den word>t11{fehen Lood en'Goud. ‘Aangezien d__e— zelve niet alleen houden de natuurlyke eigenfchappen van hare pianten, te weten,' de‘ reuk en fmaak,._ maar ook dat ze helder en klaar 7-Yfl 5 1011561‘ dc allerminfle aangcbrandhcid of rock; daar in tegen-» deelv de andere doorgaansy na’I§ een _en’t anderexie-n ken ‘en fmaken ,~' waar door met alleen by _Zre,ken,, maar/o‘ok by'Gezonden een Biiaaklufi verwekt word; en die daar—,en-‘boven voor de Borfi, ‘Maag genan’-_ dere Inwendige partyen» nadeelig zyn , ter oorzake van de kwaade hoedanigheden , die ze van de va- ten,‘ waarin ze gediI’til1eerr’;yn,, hebben aangeno-, men.‘ /» m Het genewy gezegt hebbefi , hlyktuit her water; van Alfem,‘ door een loode Kolf gediltilleertgzyn-‘, de d-.1: water zoet; ‘min /nliit rhfittcr, gclyk z‘y"nc_‘ Plant. * Ook ‘blykt her uitanerlei andere zoorten der VVateren- van l’,1anten’gedii’ci}ielcrt,, zynde van een warm temperament, ‘en ‘vanfeen fcherpe of biftere‘ fmaak; want de1o>ode7Ko1f ontfangende eenigzins de dampen der Kruiden», die van eenvgvarme kragt zyn', verderven we! ligt de opp,ervla)_ tenrgedrlhlleerd warden, zyn, int kokend Watgll? zet ; aangenxen dc kragt ,ve_e1 fynder en beter uit-. getrokken rs. Hoewel berde 'zeer,goed nyvn,‘ en men ‘er niets by de dugten heefi, dan‘ aileen , dag z_e van geenlangen d1.n.]r‘zyn, Dogwhgt is [Em-._ dlkwlls I6 dlfillltfiien : Om altyd verfch~te’hebben. Hct derde won an Werktuigen, by’ ons‘ 14/432‘:- _/hmfgenaamt, beflaat uifitwee fiukkem Hiet eenev is een groot(Vat’v,an,Koopet ,‘ hebbendc de vormeg van een Eetens—pot, fivry hoog ‘en gxoot,,voor'1',‘1en met een dekzel; dit fiaat op‘ _d_en_',Q‘ven me; her, kookend Water.. Her rweede dg vK,,;fr_, Wiens, dikke lig_chaa_m insgelyks ‘van K9oper_is ;. ‘dns W rel?‘-floof, dz!’ het een het ander vafihoud,‘ en H ze’ zonder m’al-‘ kandcr nier konnen gepruikt w.or‘ n. V De Kap is Van G125,“ Kojoper.gof;Aarde.' In her dekzeliis eerr gar, aan de een: z.y'd=_0f’h(1ek,i yvel toegenomeng hier door laat men herkookengl ,Water.in deKeteL loopen ,..\vanneer.n‘ament1yk he; Watergenoeg ge-4 kookt en ver‘rninde‘rt‘ is.- ‘ w , t ' . _ ' Daar isnog een ander zoortivan‘ W1a.te'r‘-floven,‘. behelzende vier Difiiueet-kolvcn-.; Want van defidik-. lgc V_aten , ftaandein de'fido.f,SV13I1.Gla‘s oEX(oop"er¥ konnen Lyn, maar de Iiapiaen "vah’_G1‘a's.‘,.,Be}iaLIveu- deze vieris ‘er nogvecnfidat allc andere _'oven’r'efr’,. zynde alleen door de dampen. van, liookend _VVatex beet gemaakt. Deze dampen fijxgen , mar. bov'e'n , door een groot Kanaal. Dir-nu maakf het War‘er~ beret, dam alle de.vier andere. Alle dei;e,Vaxen we] in elkandez geflooten ,_ wordcn onderfleunt van: eenwyde,en grootelroopere Pot.’ Zy zyn Welvex-I tint ,‘en dus vafi op e1kandergeIIoot'en,, da_r“er’ge‘e§, Waaffem nit’ kau Vliegen..', 'All'e deze vgerkiuigenz iyn zoo _we]:naat elkander gefchikt en gevoegtgdét ge maaryeenligchaam fchynen re zxyn ; behalven dat»-' de Kap daarby en .a£kan gedaan Worden, fls men dillilleercn wil, of gediflilleert heefif.- ‘ , ’ Dam is nog een ander fraai zoort van Waterftoo-‘ ven, Waar van het vat dik en van Tin is, .g_e1yki een groot Pisglas, (Urinaal) ruim drie voeflang ,, en beneden , zeer, wydt, maar boven een’ weinig nauwer. De 'grond“en buik hebben mi-In twee';oet='- 007 £67” 7 5158 D638. kookendwater. ‘Men zet’er een koopere ~Helm op, bzdekt en omringt van een andervat; zynde ook van Tin, en veel wyder. en bevatrende her koude Water, he: welk men door een tinne Pyp laatloopen uit een ander Vat,zyndelang , enllaan- de boven op een Colom. Dit water dient, om den Rolf geltadig te vcrverfchen , ten einde de dampen. die derwaarts opgevlogen zyn , dielle eerder tot Drqppclen worden. ‘ En aangezien het bezwaarlylr is re beletten , 'dat her water, het welk in her vat, dat rondom den Kolf (laat, is , niet lieet zou wor- den, door de aanhoudende warmte van den Kolf, ' zoo is ‘er een Pyp aan het Vat, waar door llCtWl- re: geliadig loopt, terwyl her lrraange van de Fon-K rein geopent word, en vervult her aanllonts met koud Water, dat men uit het bovenfie Vat laatloo- pen. Maar ten einde men zoo veel moeite nietzqu hebl:en,rhet warm Water zoo dilzwils at" to laten Ioopen, en 'er koud in de plaats te doen komen, kan men he: zoo fcliilrken , dat nit het Vat , than; de boven op de Colom gelladlg zoo veel koucl wa- ter in het Vat rondom den Kolf loop: , als uit elk zou konnen loopen , als men den kraan van een Fontein naar vereifch open en toe draaide. En ten einde de Pot of Ketel van de Water-Roof altoos even vol Water zy, dat anderzins door de hevige hitte van den Oven zou verminderen, flaat’er be- ncden aan dc Colom een ander Vat vol beet water, lopende in de Water—{toof, door een pyp, in wel- ke een Kraan is , dit Water word heet , naar maar dc Colom hol en ledig is ,tot aan de grond van dat Vat. Di: zoort van Water-(tooven is bekwaarn om veel water te dillilleeren , gcr oorzaak van het koude water, waar door de dampen aanflonts ver- dikt, en tot Dzuppels gemaakt Worden. De Venexianen difiilleeren hunne Wateren aldus: De Oven is rond . en heafman alle lumen random een menigte aarde Vaten, van binnenverglaafl‘, in gedaante van Urinalen of Pisglazen, wel bellreken met Klei, en elk ‘met een kolf of kap van Glas of gebakke Aarde bedekt, van wiensbck of fnnyt een Flel‘cb.aanre.en dik Snocr afhangt , om her gedillil-’ leerd Water daarin te ontfangen. Zoo her ge- bcurr, dat her ‘.Vuu,r in den Oven al te Ilerk is, moet ‘er niets ‘in’; Vatngedaan worden , tot dat. de hitte een weinig over is; ten einde Planten, Bloemen, en andere floffen niet‘ verbranden. De opening van den Oven moet altyd Welgeflooten z_yn., om ‘er do him: inteibewaren , die tot zoo vele vaten vereifcht word. Tot dien Ovenmoeten verfcheide Menfchen gebruikt worden ; waar van de eene hetopzigt over her Vuur heeft; de andere de Kruiden in deVaten vaerpt; en nog een ander de dekzels en kappen daar op zet. Door dir middel lran men in vier en twin- tig uuren orntrent hondert pond gedillilleerd water hebben. Deze Wateren zyn beter , als die door een Looden kolf of van eenig Metaal gedifiilleert zyn; als zynde door derzelver natuurlyke kragt en hoedanigheden niet aangellcken of verontreinigt. Daar zyn nog andcre werlrtuigen , wier diklce Valcn of van Kooper , of van Yzer, of enig ander Em zyn, hebbendc voorts, een dikken , maar zeer » DES. nauwen lrals; met eenkoopere Kap', in dc gedaam te van een Pyramide, omringt gelyk als met een Emmet vol verfch water, ten einde de dampenzig tofneller tor Druppels verdilrken . en be: water geene kragt van 't vuur houd. Zommigen hebben in plaats van dezen langen lials en kap , een Pyp van Blik of ander Metaal, zeerlang, ende.flangs- vvyze gekronkelt, of nit vcrfcheide Ptuklcen door Icgte hoeken zamen gellelt, welke door een Em- .« of ander diergel_v.ke- vat met Water, vervult, ' _Men.hceft nog rneer andere zoorten van werlr- turgen,omted.1ltilleeren; waar van wy deverfchei- dc Figuuren hier agter gevoegt hebben. ‘ Boven dat , nademaal her gediitillcerd Water groo- ten deels zyn wezen en andere hoedanigheden ont. fang: van do Kap, is het goed, een Kap van dc belle zoott uit te kiezen. De belle zyn de Glaze; daama die van yerglaasde Aardc, van binncn en vanbulten; vervolgens die van Tin; dan die van vertint Kooper; tenxyylden die van Yzer, vooma-_ mentlyk als men eemge vafle ligchaamen wil diml- leeren, moetende van lzuiten opgelegt, maar niet ingenomen worden. Die gene onkollen ontzien, gebrniken goudc en zilvere‘Vaten. Dog gemerkt een l€del' dat vermoogcn met 11ee_fr , is het beter, zig met glazen te vergenoegen, die van alle ande- re de belle zyn ; daama volgen die van verglaasde Aarde, en na deze de vertinde. De glazen moc- teu_ van geen gemeen Glas zyn, maar veel eer van K.r1Rallyn_, zoo dik.en zwaar, als moge_lyk, om dies re minder re breken. Men moetze allengskens warm en heet doen worden, het zy ze in een.Wa- ter-flof zyn gezet, her zy op heeten Afch en Vunr op den Oven; en het dillilleeren gedaan zynde, meet men 1.: insgelvlrs van langzamerhand doen koud vvorden. En aangezlen deKap van het dik ligchaam is afgezondert, is het goed, dat men dezelve met een doek van Henmp zamen bindt, zynde nat ge. maakt in een mengzel van het wit van een Ey, Boone- meel, ende een Weinig Mafiik. Her Vat, , waar in het water van den Recipient is, moet een glaze Vlefch met een langen hals zyn , in wellren de bek van de Kap moet gaan. ' Verklaring; A. is de Oven , .om Brandewyn te difiilleeren. B. Een Blaas van vertint Kooper , waar in de Bran- dewyn is bellooten. C. Een flangswyze ge1rron- kelde Pyp van Kooper, aan een Colom valt. D. De"Kap van de flangswyze gekronkelde pyp E. He: Refrigerawrium ollioelvat. F. Een ander Oven tot he: zelve gebruik. G. Een Blaas van vertint Koo- per, waar in de Brandewynvhcllooten is. H.'Een tinne llangswyze gekronkelde pyp. I. Een glaze Kap. K. Een Recipient. L. Een blinde leap. M. Een Trechler. N O. twee glaze Kappen op mal- kander, van welke de onderltc boven open is. Pp. Een Koli met een Ren conter- glas. Q q. Een wy- der Kolt',,van een korter hals , met een Renconter- glas. Rr. Een yzer, om den hals van den Reci- - pient pqy. 157. I. DE S TILLEEIUNG. ~ 132;; A giant ago: tefiaydenl " ‘I-‘let stopzehvan deeopci. nin 'des Ovens. -T.~"Een glaze Kom.'_V.’“E‘en hevel , -of!’ romme pyp, om he: Wafer‘ uitj=e_cn Vat te ;‘3PP¢“- ' ‘ ‘ ‘ ' - ‘ " ' 'Ve'rHaring.‘A ' A. Is dc Oven. JB. Een koopere‘ Blaas, van bin; nen-vertint. C. Ezels-boofd. D. Em vat met_wa* Ater, om het diflilleerend vogl: te ververfchen,‘ en de Pyp, waardooi her v‘ol‘gt in den Recipient ge1e1d_ word. E. De Recipient. ' '.‘Een vzer I-looxen voor den*Rcgulu:. ‘ G. Een flaale Moolen. /H. Een Q- ven; om vierkromme Kolven te gelyk te doen d]- fiilleeren. » ILII. -Vie: groote Recipienten. K. Een vat. om door een lot den ‘Olie-van de'gedifi1lleer- de Wateren te fcheideu. L. Een Smelt-voxm. I . A.-~Een We'ei-Fcuit-oven.'B. Een Kom. C. Een 0ven,om- Kruiden in een Zand-(toot te diltilleeren. D. Een,Vat .van veitint Kooper van binnen, be- vattende de Kruiden. E. Eene van binnen ver- tinde Kap. F. Een koopercn Vat voer een Water- fioof- G. Een glaze Vlefch , voorzien met, een Iregtez om te filtreeren. H. Ecn Reci ient. I. Eenglazcn He]. K. Tweelingen. L’... ‘ n_aarde Kap. M. E-let Stopzel van de.-holligheld derv :Kap. N. Een.Rctort met .een langen hals. . 0. De Kap van de Retort. P. De Recipient. Q. Philofophifch Ey. R. Een glazen Vat , om deolién te fcheiqen. 8. gen ander vat van Glas, tot he: zelve gebruik. ' ‘ ‘ Var‘/Haring. " '3.‘ De Tooren van Athanor. BC. Tweeovens, "eflooktdoor‘he:,vuur van den Tooxcn. DD. Twee ypen, waatin de K_o,olen.zyn._., EE. De twee bo- 'y¢n[1¢,open1ngen dezer pywn. De openingen def twee.0,vens. G Een ind-oven. H. Ope- ning van den Oven. I. I-let uiterfle der Pyp,waar- ‘door de Wind in den Oven gebijagt word. ,K. De ‘p,y.'p,,daar dc Wind door gaat. L. _De Blaasbalgen. ‘M. Stokken,.di_enende om de.Blaasbalg‘en.te.ge: bi-,uik‘en.. 00.‘ .De»Schoorfleen. P.,Een lvier-kanl: 'yzer',..'k1ieneride tot een, Roofler voor den Oven. KQ. Tfien 'yz.eze’P1aat , .om op het vieitkant. te leggen. KR.‘ Stopzels .der.p.yp’en van «den Tooren. ST. _Twe'e Smeltkroezen. V. Yzere Nyptang. X’. Een fyzere Tang. - r » — " ‘ Verklaring. A. De»0ven voor een Sublimeeréglas. B. Een Sublimeer-glaa. ’C;:c'cc.. Potten r van Sublimeer— glazen. .D.' Een.Kap "van een«Sublimeer-glas. EE. . Groote aarde Rotten , omilulpber-geelten. te iii-.' fiilleeren. FF. Yzexe Klokken. 'GG. Smeltkroezene met Zu1ph'e1'." HI-II-I..,Drie groote -glaze Plaaten. H I. Drie Smeltkrqezen met Zulpher. K K K. Drie yzere Klokjes. LLL. Dne Kappen. M. Een gla-. ze vat voor de.Circul_atie. N. Een - kolf nit een fink. -O. Een l’.e1licaan. . wi1‘hebbenr,.moet men ter glaze Dittilleerg v Jnmarlire -«waned: om. "4ltuJm(t:D;'a ’ ._/i'ilIa:tie_-1141”: l7aten_m._.‘ ' ' De Vorme der O-vain,‘ dienendeoni Wateren -re’ diflilleeren, 1‘s'verfeheiden , mar ‘dc verfcheidenheid d§_I‘d_Ing'€n.,‘dxe ‘men dittilleeren wilgen der_ vaten, .d1e men daartoe wi1'gebruike_n. Wat de Rolfe aan-a gaat, zommige zyn gemaakt"van Ti chel "i .;;d ' fl001'.«deZ_0n, gednoogt; de'1.e zyn hgaindeliaaaiyiierg als die van .ge!_>ai{ke Tigcbellteenen gemaak t" zym {erg men’ kajn zejfatzoeneren,‘zoo as men ze‘ liévbben’ wil." Anderezyn enkel van Pleiflex gemaakt," “ah: dere van enkele vette Aaxde. De befte Worden gei maakt van Cement of Tras , Ey'wit en Koeihaair.;- Andere van igchelifeenen, Tzvnde ‘wei ve1'tgruiit,_ "- 'V.'.-‘I —\.a Paarde-mil’: en vette“Aarde. De Vorm 'de'r'Oven§- ‘ fchikt men naar de Vaten; Zommigezyn overal rond. bekwaamlte. d‘er_e'hoog, 'als eenPyra_mide; nag of als. Stooven‘ enz. F1'gu:en'7.ien kan. die."c_r 617 gezet warden. ‘Dcze zyn dc befle en gelyk men in‘ ,de bovenfiaande _Een ogum moet twee ‘_Boden1s hebbend; de eene L war lager,’ om’e_r den‘.l1U‘ch der Koolen of andexte brandbare itofien‘ in te on'tfa_ugen'; ‘dc andere hbo-. get, voor de brandendé-Ko‘oIen.' Het is ‘een"zo8It van een,Roofier.,, gaande dwers door den_Oven, enemet veie‘-kleine.ga'ten » ‘ . K . tterker teaoen branden. De-ze beme.openmgen moetenjeder een denr hebben ;'1ynde of van yzcr, of van fiecn, Qm,t!e>nlNQ..§1laatfiVmen tyve.e.:y- ierefiaveh‘, om de kap té on erféhragen. ,Einde.« iyk nicer men boven op den Oven, ter plaatze . ai- waar de ronde kom den Oven moet fluiten , een opening Xaten, om een den hals van de Kdlf een _éoor_togt*te geven. ' ‘ ' ‘ ’ _ vBoven op deKo1f mbet een kom of dejgzel FGI-1.1. gelegt Worden, hefibende yerfcheide gay- ten; Het.een,ge1yk H. dient tot een Schomfleenyde anderen.,’c{geTyl< IF G. Worden ‘ 11:3;/ier;e genanmt. his men e hitte war verminderéil W“: 9013.1 melt it met Aaaxde toe. Wil men he: Vuur geheel nit- do9v.e_n,‘fiop't men alle gaten teffens toe, fluiten,- fle .9bk_de deurtjes van den cum. " De eertte Figuur vertdpnteen 01/»: met de kolf, wiens Recipient Z. met Leenilbefireeken is. en kan ook een weinig Leein 5;: O. firyken,ter plaatze, alwaar de hals van dekolf nit ’den.Own komt. Dig. laefireeken zynde 1‘aa‘t'me'n‘droo‘g women, me_t’é,r een gloeyende koole by M: houden. I)'e‘tweede_.Figuu"z vertoont een .O'um , vooxzien mEt11€{‘d€k1B1V2\n de ko1f E. van het .Capitee1F.. waarby de k91f ,gevbeg't.ix. ‘ Z3eier:id:‘ng' aAz'er‘ji’¢3fi_“e‘:n¢,.‘ die gait’/filleer-7 manta} ' ' " ' . warden. ' Het-is niet genoeg,‘ dat de Stock-_ove‘n' en Val ten gereed zyn, zoo als boven is aangetooxmmaar de 1’xofi‘en moeten ook geprepaxeert Worden , a1vo,- rens dezelve ter Diflilleering in den kolf re werpen. Due Togbcfcidlng uu 1s dnem-.ne1_, Il’MllI:l|1‘I.yK_ t!t|fl Jafufie, Putrzfaflic, en 1=:r;n;nmne V. dams‘. Af- weiking. Verrotting‘, en ’G1_1t1_ng. De Infufi: 15 een Afweildng van het geen gedxlhlleert moeg v_mxden , in eenig vogt , niet alleen; _ 0“! C15 W d_1“11155T°“¢ fiofien tot een fchie1ykeD1ltx11at1e bekvvamerte ma- ken; maar oak, om haar meet Zap tegeven , of om harenreuk te doen-bewaten, of om haar een nieuwe hoedanigheid te doen omfangen ,,of em hare kragt te vermeerderen , of to: eemg ander em- de,.geI§'k wy afzonderlyk zullen melden. Men heeft egter deze toebereiding omtrene alle zootten m flofien niet nodig; want zommxge b€}10$’-V=§l met afgeweikt te Worden: mail! m€_n dlem 1-6 Vfiel ‘car te droogen , vooral eer 1.e gedighlleert Worden, wegens hare overvloedige vogtighexd. Andere moc- ten maar een weinig befproeit warden; 712)’ were beeld, de Roozen en drooge Knmillfifla €11? mfifil‘ met gerneen Water Worden befprofihg fPK51f3€D/35 dazelve een gehele Nag; over een hnnen dock, voornament]vk'sZomers , by een heldere Jugtmm den Dauw te ontfangen. Dus door net geworden mynde dimlleert men ze. _ ‘ De fioffcn , wclke men doet afwelken, blyven in de Zon , of op het Vuur een half uur lang, verfcheide uuren , of een ge_he1eNagt, of twee tot drie dagen lang, of 00k eemge Maanden, naar den am der Medicamenten ende. het oogmerk van den Genecs-beer, of naarde dnngende fl00d1-3kdY,kT of’. ms; nesd. to?iiw§ie;: diniuem men,de..afgen7§ikng nae..- (en ., nemegxdevdapx. to.ea.11.6.€n 12:: Vogt, dat'er,van gekomen is ; nomwylen diflilleert men de ganfchc Infufie , datis. en de Pcofl"e, en-her vogt, datda‘a:- van gekomen , en ddarop geftort is. Waamm men omtrent de _preparatie, door een. Infufie gemagkt , twee deelen nauwkeurig moct in. pg: nemen ,' te Weten, den tyd der Infufie , en he: vogt, daartoe dienende. De tyd moeegefclnkt eyn naar de vexjfcheidenheid def fiofien.‘ Want diehard“ fin digk zyn , _of droog, 'of geheel, vereifichen een- langer Infufie‘, a1§ dieteder , vexfch of gefiam ten vergruifl zyn. Hxervan daan is het, dz: de or- gelen en Zaaden eens zoo veeltyd vereiffchen tot de Infllfiep als_B1aden en enkele Bloemen. Dusis her» ook met de andere floifen gelegen. De Vogten . (Iiqmfum) waarmede de lnfnfie ge-' fchied, moetenovereen komen met de hoedanig- lxeidder (tofl‘en., 'die.men willdifiilfeenen ; zoo dat’ heete floffen moeten gevoeg! enafgeWeikt'worden:'- in koude vogten; en met her oogmerk, dat men heef: omrrent het gene men difiilleert, ais 1.ynde- de oorzaak van het onderrcheid der Vogten , in Welke men iets laat afweiken. Zodanige zyn me. nendeels Regen .- water , Fontein -.water , en ‘Dauw, 1191 1)’ TRUW 9 he! 15' gediflilleer-t; Brandewyn, Wyn-,a1yn, Bloed van Menfchen, Zwynen, of -van Bokken, gediflilleerd ofmiet gediflilleert. .~ .Wat aanghat de fioffen, welke wainig zap heb-‘ ben, als Saly, Betonie, Meliife, Alfem; of die Van ecnfierke reuk zyn , gelyk alleflei Specer-yen», Kruiden, Schorflen en yvejriekend Hout ,ge]yk K3.- neel enz. moeten in»Wyn afgewexkt warden, om een zexcr Zap _H: geven aan die, , welke, gem Zap hebbfifli '3? 01911 Yank der welriekende te bewaren die'ander7.1ns door kragt van ’t Vuux figtelyk kan vei: vlie en, wegens hare fyne Subfiantie’. Het is zeker,‘ dati ebbeter is,’ deespeceryennogih Wyn, 1505 in Brandewyn, mmin Ettneen Water am Wei. ken ;. om rdat ondcr bet diflilleeren d‘e Dampen tc ho'og‘v1_ie_gen, zonderde kragt van Specgryen g, bewaren; her Water in~.te‘gendecl‘fi’ygt niet hoger, dan de gemelde kr:1xgt,_'die’ér altyd'bygepaa'rt1;ly1c. De harde en Berg-ltoflelyke Tigchamen, al‘3‘ Beef. len , Coralen, Eyerfchalen, Kryflal, Smaragden,’ Hyacinthen, en-diergelyke, warden gemakkclykm. muwe of gedifiiileerde Wyn» azyn afgeweikt gins-v gelyks in gediflilleerde of niet gediflilleerde Pis. De- 7.eWateren moeten vinwendig niet worden gebmikt, maar alleen uiterIyk._A1s—menAv,1il, dat 1.ekereWa- teren de kragt der fiofl"en , waar van ze gediflilleert zyn, hetet behonden, 'kan :m1en ze in 'haai eigen up doen afvveiken. Wilmen,‘ ‘darzommige Wai- teren» een openende envdoordringende .1m'1gt hebben,. _ kan men de floifen in rauw of gediflilleerde Wyn- azyn afweiken. Zodanige zyn de Wateren, die men voor den Sreen of Gmveel diflilleert , of voor de opflopping der Lever,Milt en Lyfmoeder. Zom- wylen doet menfeenige fiofi'en*in Menfchen Bleed, Bokkebloed en Varkensbloed gom hare kragt re hulp“ te komen, gelyk Water, the men diifilleert, om den Sreen te breken. I-let zelve mexkt men aan um-. _ . ., M. filtflzgé 5:547;-rid; \‘ ' ’ 2.2, 137. mm a, z=./m..~”,'§. DE arm LEERING. ‘ gem: .va‘n Brand kan tocbrenge DES. - amtxenl: dc‘ Wei van Geigemelk, mat in men‘icts- afweikt, dienende om dc zweeren der Nicrcn en Blaas tevzmvveren. ' . , ‘ I-n't algemeenmoet men aanmerken , day alle -Infufie moet gefchieden in rzulke vogzen, di8 46 A may der dingen, welke gediflilleert wordemhelpen en vermeerderen. V00: dat men de lnfuiiemaakt, meet men de ftoffcn fnyden en ftampen , voegende tomwylen sen twaalfde’ deel Zout by die,»,. wclkc zeer,,vogtig _zyn, gelyk Vleefch , Menfchen-Bloed, of Need van eenig diei‘, zoo‘-om’ dezelve voorhet verderf re bewaren,» 2115' (am he: vog-t le-fchciden, rherwélk meet’ ged‘ifli1leert— warden. ‘ a v ‘ Men Iaat zomwylen ~de fiufien, welke moeten vgedizfilleert Worden , alvorens verrotten. a De Fnmematis of gilting der I’tofi‘en en Infufien gefchied in de Zon, geduurende de Hondsdagen, of in de hitre der Zong. of op cen Stook‘- oven, of in Band‘: -mifl, hebbendc vier of meef dagen no- . dig, aangezien men diéfie ‘meet Water *daar'{ui; trckt, has dc fiooving‘en’toebcreiding'_betcr :'s.-* i Iligerheme Regélen nopenr‘ he: dylilleereu bier ’ ‘ Watereu. Vobrcerfl-meet dc St‘o,o'k'-‘ oven opwzodanig een. gflaats geiet Worden, alwaar by aanjzet I-Iuis geen “ ‘ Ook_moet:1’1en zorge dragenwdat ‘er niatsfopiden QV.en valt. Indian gy‘ Qtdkzilver diflilléeit ,‘ bfiets anders‘, daagcenige, aanttekende hoefdanigneid by is ; meet gY'et geduurende de Diflillatie war ‘verder afflaan , aangezien dc rook‘ daar van féhadelyk voor uwe Long defflerflenen lgedweirm, en zomwylen op fiaande et‘_d9et flervc-.n.' j V’ . , _, Zodgy in glaze Vaten‘di[fi1lec’:'t,',mbeten derel- _ve diliv, glad en 'clig't.i .‘,oqk a1vprei1‘s,’l2,epro,efd zyn. De Koojen rnoeten‘ geheel en :11‘ glpeijende iyn , en’ reets half verbr‘an'd1,"vo'or an e‘e‘r’ fde’ te di1ti1_Iee- iende {foffen in den Kolf gewprpen warden; gen- cinde Rook en andere'kwade dampen der Koolen dazuuirvliegen: offenminflen , men‘ moettufichen den Steak-qven en Difiilleer-kolvf eenigen Afch leggen, of fyn Zand, ‘ten einde,de koolen het wa- fer’ddor den rook niet b'eder‘v”en‘. l Qok ,moet_me-1'1 gecn ha1fvetr'ot'Hout gébruikén ', nog'Koplen"in vogtige plaatzen uitgedooft, wan; d‘oorjdiE kw‘aad'e dampen d'e Liqueur: zouden'be‘fchadigt warden; Her Vuur moet 1'.xrdénbegin’nie,t'hevig 7.yn,e_ens- d‘ee1s‘,.on/1 de vaten niette dpenbreken.‘ anderen‘- deels om dat dc‘ diIt_i1Ieerende‘Ito!Ten d_e vvarmte al- lengskens moeten '9vnt‘fangen~, ’w..eu.r, . ' °Fd§|3s‘.I9§ d1. ._‘_tic;‘van' welke ‘Ia? dc Watexftoot. geen warmte g“"°°3—5°°fi - me“. 5‘ fyn zand moetiondef men'- 8513- Om db hi“? (C,,V_€1'[need'defen_ , > I ‘ .1nE°Yal,de glaze.Difiilleer:.- kolf op figg Wm-Ag¢».~ . ft‘! ‘m°°t‘75Y £1133 b.¢1e_t(en., dat'e}_,;!¢ Vogten met u1tl00,penp::— Neem ygrfchgjdc fie“ filgfskeni enklmaalft ze! pat ‘ m Eywm, I'1.yl1dE;I]¥_0E- d-Eva ‘'33 5° utfi: 1“-BS’?-€ V¢f}l0lg€ns~de»ecne voor, *1 '33 my 012 de fcheuten~,=~,zoo;dat deeem; ‘ dc‘ andexe dam aanltonts °PEcIe_gt warden. , _ ' . ‘ 1 'I“d3°"‘ EY ll_We _Wate1-en over‘heeten>A1'ch diml- Cfiffi» gelyk dxkwxls gefclned of vylzel van Yzcr_ em... moet dc Diktilleer-,k‘olf °”mnEt’Wqrd.en‘,.h:r zyfdéielve van Glas, Kqo‘. P31‘. of ecmge andere‘4I1‘.0fl'e:gemaakris," met fyne §;{td:lv— °1’Z3nd'a‘0frY7-€T‘~-rvylzel , ,;in_dier voegen , diflmele Afph een halve voetuhoogeg xs, dande we ‘ eerendelfofib. De Afch meet 111: he: opperfie van den Oven zy_n~,_of1n een: a'ar_‘de_Pot,. fiaandg op den Oven, en met gloeijende *Koo}en, op de Emfld van_ den oven, hcet gemaakt. , DE Wateren idus gedxlhllert zyn van een langerenuduur-,« als dig 51°01’ _€¢n~Watea1toofged1_Ihllccxt zyh. Voons zyn vze‘ be1_dc van eenderleizkra _ .- _ / __.Ind1en.gy gene.geIegenheid:do‘or;een~ Kcdfi tedi- sfqlleeren hebyen nogtansvcen._zeke»r1.gp of licfixeur dxfixlleerenl wxlt, laat hat 1.ap,m zeker vat koo en , en’ zet een Glas op herrvat“; awanneer . de robk ,_in damp Vzal vemgnderenv, welké vgrvolgens. in drop- ptlemzal ver_d1kt woxdenw ‘Op’ :deze .w3§ae Alexan- 2:7; vv.e4rd.ragna' kamt de" ‘*5’ WW1 4 awli » gemakkfllYk»‘ in W118! ,.: zynde . zeer_ gned ‘voor vlekken /kinj,’t7G'e1.igb, I miornament. Jyk mdxen amen» een 'fiarIj‘&‘«VV,yn1='uit» in ':W,'yLn.- atyn »l§ot;k:.,- voqr at-,e‘er ;deueL've dz‘ ‘ eert.: ”~_ -1;. , , 4_HVeetc’flerfi‘en',.\ om van. kragb, te zyn, moetcn d!'1e.ot". v1ermaal.wel gedilhlleerr .w9‘rden .~ ~ met ze Op andere flofien tef werpen ,, of zen afzonderlyk 0- vexjte, halenw ‘Maar kpude, {by ,VnorbeeI_d ’._ARo0‘ zen ,‘ konnen-met‘ egns te‘di{hflenren~.vol’1-taan.‘ Daar -vandaan zyvn ze‘ koudetv,‘ gdfne!rk1;de'_krzgt van’: ’ ’ " Wliffdc flojfenwa:mte_ien:gdurfl1yz.e:;‘, H V v A15 gy een«ViWale'r:dn e“1"qef;vi.erx1a'aal‘ ..wilt;diflillee- ‘r,°“‘:‘ mpet gy d_>y'»:—i‘eéiexé3;e:§1 km m dc Maand vandseptcntxbert r(g_’1e{ Blaemm M f1enDl’e'n E/IeaEra:aiIl1¢ V.‘/?ue)er:e€:3nfé€flamP“§ °{ he‘ V1-cefch av‘ Wm brim’ " *fi"’“?""" seW=e*a» “;:‘~:2¢;m::a:V:;=K::2 D5 Wa‘5'°“' wake me“ dimneml’ u1’1nb‘1:a: ldgggnefilgnrlsgxf dtgelve ecn halve once -daar van in v . ‘ . Zommge e e » ;-' » verfche1dc_100f|i€fl .5“ kmgm“ _ re; -dc Mpnd fleekt. _ I , _ _ MW‘?W§‘§é§3§::“m?£°‘A‘33ere L Her W gs“*““‘*°:3:o:1:;£*‘i:’::;’gzzd T§ZEh§§‘¥én’3Z‘é31°;m2?$¥ag:s angexe e=“M¢di?‘““2 "’“"°‘ “”""‘ ‘W "*5" g " ' nud-_ DES.» DES; middeluvoon-hetKo1yk en knmpmgen xn .de Dar‘. Eppy, 19.m‘;;g,,,,., o],,,,,,g[, Mum Km.” ‘ drilck, Gezagmds 4;/1.1 or cardzmim , 'a:L:,':" V . I __ Zui er -, Vnmwm/Mair Ka ' V - .. ’ wflsgedronken, geefl: den Watexzugugen ontlaflmg jam , 3314i‘:/:k:r'u:l , 1'Ire;u , "I‘1,evog—_u-gen dam (e’enig>ko‘l'-‘"16-:1iy{’V:‘s::!rg ‘pxng; van Eever‘ en Mflt, en voor de vexzweenng Her Water{v‘an roode Roozen "g’ediftilleert' is hertl. ,V3.“‘d°’L°“5- \ ‘ _ V Rer_1,<‘ender‘, gelyk dat van witte Roozen verver. -1:51”’-s”3§¥;°E;3“§§3aA‘3§ @3265" a - e'x / ox npn me QR _ .. . flbdaandflorlnéden te hevordexen , .voor den I-l’or.-fir en mengdé 1§g:‘ez:nv,"§§¢;f‘l;:¥;Ig§;‘{,}‘,}§f,f§§§{7$§jfgfin (ti- 3::gd}’7:I;\-Vcztzr. Neemt ganfchc Rnapen of Knollen _w°17“"“P>~ "iF.R°°1en gctrokken. twee ofkria _’met de fchil, of liever de lchil aneen, én dnmleen 342??’ in be“ We] b°fl'°ké” °“ ‘°eg°“°P‘ V“; . . 1' .d “ ze. I-let Water 15 zeer Pxsdryvend , en Zweet-ver- mJ1S ee'n bf twee druppelen in ecu hock van’! oog te elyk Room" water ’wm‘den gedlmuem dc . Waterén van verfcI’Ic'd B Rotten‘, van hem , dxe’ zeerc Oogen heeft. ‘ ‘ware;-,, zynde goed o:netel$:i-srrglvligns RS’-”“ry.7:‘ ' Pitfefzellt-wfltar. Stamptr de Picterzelie—bladen, ‘ ’ 'W'u"‘ ‘en diltflreerr zc vervolgens- Di: Water verflcrkt dc, W’ dat dc Hmdwoor her fieken Va" dc Z01! 176'" ;Maag en Lendenen‘. ' ‘ F “ ' vvaart; Water van VVedr'iI:‘-Izlo d t d 0 , ’verfi-erkt;.en diergelyke meerfflm’_ a C 056? Y 3 ‘ ‘Wy, > ‘ ‘ Mzzizier hm Ligueur: to dtflilleeren. WyIiébben'boven gezegt, dat dc zonderiinge krngt dergediifilleerde mken de Liefhebbery zoo vene heebt uitgelolrt , dat'er rhnns weinige zaken van de minlte kragtgeworden worden , weike men do D;(tiIIarie.r1iet ‘heeft onderworpen. Maar hier ter piaarze noemeiir Liqurur, ad her gene een v1oei- baar wezen heetr, het ry zappen, of vogten, ge- Iyk Wyn’, Azyn; Honing, Pis, zap van I(ruide_n of Vrugten, zyntle veel beter‘, dan't gene uit de Kruiden of Vrugren zelve gediflilieert is. Bramiewyn gediflillcert. Hoewel aile marten van Wyn bekwaam zyn, om'er Brandewyn van te di- yfiiileeren, mits dezeive nietzuur , verichaait of an- dcrzins bedorven -Ly, nogtans is de helderfie en fierkite Wyn de beiie, liel zy With?» het W W046 Wyn. ‘Neernmierhalven een zekere maatvanwyn, naar de grootte van het Vat, waarin gywilt diI’til— leeren, de Blaasgenaamt, en hehbencie de gedaan- te van een Kauwoerde. Vervnlt deze Blaas tot op een derde gedeelte van den mom! of opening, ten einde de Dampen eenige ruimte hebben. Dekt her vervolgens met de Kap, of Koif met een langen bek, zynde wel befireken , om Zer gene dampen nit te laten viiegen. Difiilieert voprts met heet, maar gecn kokcnd Water ; of weigehruikt middel- mafig heet land’ of Rich; vermeerdert de hiite ai- Iengskensv, zoo ncgrans , dat de Wyn nier aan't kooken raakr. Om keurlyke Brandewyn te hab- l5en7, moet gy ze vier of vyf maal overnaien ; want hoe meer gy dezelve diitilleert, hoe ze beter is; gelyk wy boven reets gezegr hebben. By——de eerIte;D1fli1latie is een tiende deel daarvan getrokken geneeggiivy voorbeeléi‘; een pintBrande- DES. pen zynde, na de grand zinkt; ingeval een druppc! Brandew yn in de palm van del-land zig uitipreiden- de ten eerflen verviiegt; als Kamfer in Brandewyn geworpen daarm fmeit‘. ’ ‘ Ook moet men aanmerken , dat dc'Brandewyn dikwils gediflilleert word met zeer goede Wyn. moer, en iwei beter, dan met de Wyn zeive. Hoe ze meer gedifiilleert is, hoe ze heater is, en droo. er , a_Is die van Wyn gedifiilleert word. Die uit yn 15 getrokken, is aangenamer van fmaak, en zelfs lieifeiyker van reuk. Men maakt zomwylen Brandewyn van Bier , dog die is zoo goed ‘niet,a1s welke -van Wyn gemaakr word. De Varcn, waarin de ‘Br-andewyn gediflilleerr word , zyn verfchciden. Nu gediitilleert zynde word ze in de Zon gezer, en aldaar een tydiang gelaten , om ze nog meer te fubtilizeeren. . _O _ deze‘ wyze kan men aiie Zappen en Liqueurs diflii eeren , a1s,,Menfchen-bioed, P15, W_yn azyn, Dauw, Meik, her wit en dedoojer van Eyeren, Koei-mitt, Menfchen- drek , enz. De kragten van Brandewyn zyn onteibaar; zy is een goed middel voor Beroerte en Vallende ziekte, invoegen diegenen, weike daar aan onderworpen zyn, svvyintersyin de_'Mo‘rgenIt‘ond een iepel vol we] gezuikerde Brandewyn nemende‘, ‘ende een mondvol witre Brod nuttigende,,,oi' minder, of ge- heeiniet vande voornoemde qnaalen zuilen aange- tait Worden. Brandewyn wederfiaat het vergift, maalrt dat de Wyn niet vervliegt, .nog'bed‘orven, oftroebei word; genezeude voorts aile ongemak- ken der Zenuwen , die uiteen koude onrflaan, ook f ieren en leden, daarmede geflooft zynde. Ein- elyk, de Brandewyn doe: dc Wormen fierven, en fiilt tie Tandpyn , enz. wyn van tienpint Wyn. By ‘dc’ tweede Difliliatie ‘ dehelite v’anv’t4gene‘gediiiiiieért'is; by de derde wederom de-helfte; invoegende Brandewyn wel gedunrigvermindert, dog kragtiger enbeter word. Men rnoet derhalven in den begin een groote me- nigte» Wyn nemen, of Wei verfcheide Vaten hein- en. . Ondertuifchen moet men aanmerken, dat men by ieder Difiillatiede hitte op een halvegraad moet verminderen, na‘ eeuen graad, om eindelyk tot deneerflen graad weder te keren, die vanons mid- deirnatig genaamr is. Oak moetde eerfie Difiilla— tie door Vuur en heeten Afch, en de andere door een Water-(toof gefchieden. Deze veelvuidige Di- iiilhtie dient, om’er de grove wareragtige deelen uit teihalen, welke op dc grand blyven leggen ,en gewoon zyn op’: laatfie na een menigvuidige Di- flillatie re vervliegen. ‘ ‘ ‘ Voor’t overige . men kan aan deze tckenen waarnernen, or. de Brandewyn genoeg gediitiileert is: Indien dezeive tot een geiyke quantiteyt van Water wederkeert ; aIs1.e aangefleken ryndc geheel -verbrand en vcrteertW01'd,' zonder hervminfle te- Jren van vogt op de grond van het Vat na te laren , indien her Iinnen, her well: men in de Brandewyn doorweikt heeft, in brand geiteken zynde , geen- gins verrecrt; inciien een druppcl oiie daarin gewor-_ Em andere Dfflillatia mm Brandewyn. Vervuit de helfte van een koopere Diflilleer-kolf met Wyn; bedekt dezelve met zyn Kap , en voegr ‘er een Recipient by; itrykr de voegen en fpleeten met Leem nauwkeurig luc, behalvcn met een nat- te Blaas, en diflilleert op een klein Vuur tot om- rrent een vierde gedeelte . of tot dat her vogt, an ’t Vuur gebragt zynde niet meer in brand raalrt. Het gene in de Recipient gevonden word, is de Erandewyn. De Bmmlewyn is een geefl van Wyn ,vervuIt met: een P/ahgma of flymig zetzel , bet welk’er onder het diflilieeren mede gepaart word. Deze geeften fiygen allereerfi op; en men weet,dat'er gene gee- flen meer in de Kolr gebleven zyn, wanneer he: diflilleerende vogt niet meer brandbaar is. Men kan uit alierlei zoorrenvan Wynen Brande? wyn trekken; inaar men trek: uit de eene zoom meer, dan uir de andere. \ Een under: Dijlillatir -mm Brnugiewyn. ' De geefien van Wyn beftaan in de olyagtige deel Ien vandc Wyn, door zuur zour verdunr. Ver- vuit ccn groote Diiiiliecrfilcfch met een lanlgcln ‘ I3 5 DEE . “*5 °P dc heme rnetfirandewyn 9éD'Kap en Recipient hebt. byg 171' k Leern t . diltillceten ficne zurver mar boven zal gaan , nc wateragtigc deelcn ( p/vi ' -etgene "‘“.‘ zY- Lecm beftr k G“, dus met die“ gmd vmzlggr is afgefcherdem Zommi e en 2 v - . . Voort t gen hcbbfin ev er niers me;-1 drfirlleert, en ' 9'5 dat van Wyn-geeflm tc tfgggg \ in dc “me Dmmme hcbbefiy zuit Wyn-geeften ootzake,-gelyk 1: “gen daartoe nodi ’ Wm dc" “WEED tyd, d_ien men g heef: K-”"§Ie» van de 77):: .ga_—/fey, :<])gl1€aezf£1e}'|.]3,§,i1PUteren - ’ni'e:° 11;. ;ne;a;e;;’°‘1'!| yvifi, Daze d‘ - y . _ WY in her 119" zodamge “*5 ’ ' a :2 knndc op 1:: elgifgrf v§4r£cri1eélg§s;‘-iggen in de Schei- dat m’en dc zzgkemtpn dc Sadr’ vol van man diegenen, die dc Beroeifllrlcfiialg s1,";,€,‘]’," ggifigt: h - _ - me Weder°I_§b;Yh:KI§;y;1180:1-1;: kt‘: verkwzkken , en ' CD A de gewrigten der voorF-Jialnxnn $33 an ez - » two: 43. 駧n‘§fd§;ge5'af'h§.Z3§n°°“ 3°“ “‘‘'“'~‘' ~ ' legt word; insgelyks k6udeSmerte:?]:.$:£i:§egi§- ,. Kneuzing. en d zvgeetgatcn mg; :II]’cg:>orzl,7gee[:1a‘i;1:)e:rx(1ic,n wannecr de. 1 at de zwarigheid aangaat d I AN MERKING - _ aze Vaten bezw 1 i at men diergelyk - Wyn-seemm...wy.:.g;.*:;::° van. Wsron3?"£f.;‘;:*.,’:?::°;a «iii In dimueerz’ :1 00 d!_EI_1— In cis der Glaze- obperh dam 3S3ZYnen en 3°P00gt deze wyzg n at te -keuren ,. ta. GOP de 1' d - A ’ rt ook deghggeVggrdggigigeer-ketel. Men - ’ 'cn'zonderthet‘Plal¢gma andermaal eagxdel-Igcertefil’ okmlh wk’ 32"‘ ‘:?"flf71-za gaat men voort, tot dat men ' ' mm" E Ira 1': ' met he‘: 5‘ ~11 . 11°‘: dat eenle cl fl;Za.Zm8;r1tfrrW:err;ie aan tVV'—u‘ur gehouden zyndc, eyelgppogemqfyn . raangezie d - . , a _ een ze . V cm huge" duuriilhezs l:;A£n;‘:nv$r!difirlIeaen van “IVE: or drie on§rzg°m"“‘=1yke wyze. Zy docu- maa] delclvc hen,“ hebbcnde e agr of negen. cmeen: en ‘We «§V3'n—gcefi hebben kan’ nauwlyh «een mi‘ dam b°V°“ gmcn aart k- 1, - . " :22; dc name van 5 ' '(;mflinEeriflgfrp‘X14":r,:renerw §§fn:pd§:1z»eIif§oi¢i£Ia"§ swyze‘ d randew ‘ .' . ‘ aard .;”*=chrer”;‘.2;:,:.,°*:3;::. C ecipicm -2 V ffreken ,g:.:?eE'f€:yl}11c;: ‘Kg; dg vgegm Wei 2 nde re fiizreeren. c Wyn-geeften klimmen dogr dei]; ;r1?‘tKIg uur. Iran zoogfio3’gaa§illft1§H"”‘5 "me “‘E‘°»lWaar.i rmmen, gg dug bed,-I__mcn vent wiV°rd"' WY 1| - geefr. geciuurig iets ‘ overb] piaatft, of naar v r ' "°“"W1yk kan ver- RYYBEH. zoo e enfcla van zakcn van de een v . plaats na dc and r 4 Wyn _ gccficn u‘:u° “%"]3[e::*E;I1akworden . alwaar men Saar-en-bovcn gevaar Ioopt, V: :1 Oeéntdagt bet zeive hoog klimm eh Br d e "°¢3€fl, We ens de kra rd ' e" aa“ in 7'3“ i an ewyn Vim‘ men her gcmekf -d 5 5 Eecften zoo beef: ‘ b""- Her Zout van- _Vyn-geefrm ‘ 6 ml deI._b°k‘3"m€|' geoordeeIt,om that z n, e] k , ‘ "dc E33008‘. 121] in c maken want 7 E Y Voorhcnen . ‘ . gcfrelt zynde, day; gemheden gcbmikt re W , om by aileriei gele. Orden. Mia-J #4?!‘ Vitae " 11,?-ward»). ' ' ; 3* "E99909 Ionder Vuur re treic.‘ 176 M Zvivu 2 een veritoppmg , W ‘deze Wyn-geetten hen een nieuwe kragt, fmcn ‘wag Ie ‘openen- Oak nemén 1-3 yen _wor_dcn., Wyn. geeflen, iynob}_<_,'e voor den Bxtand, mxfs op lta I leg: .zyride_, want dus geven ze aan len, dii;'.er ‘door de !en -,-_‘ een opening 5 zoo ‘er al‘ eemge ux bl ._vLn.uige Iublfautie is. ” D bende meer aardfche -n'iet~ande1=s dan een verrotting zunr .g¢wor;1en. ~van dc Wyn-.a—z.yn blyft by myn, na dat'er he: ‘cerfle. E11 by gevolg moet he: gene na dc Wyn blyft , Rblagma gem. 'het.gene allereertt by her :1: dan uit komt. V ‘Om derhalven by wyzc van difl Wyn-a'Lyn te hebben, meet men dewateragtige dee1en'_,dil’til1eeren , en dezelve anon- derlyk in ‘een vat doen. Vexvolgens vvanneer de - Wyn-azyn tot op een derde v.erte_ert vs. ¢n_.men __ge Vogten aak bemerkt. dat de zuunghexd begmt te worden‘. H Om del vaneen Retorte, _ et difiilleext. _ Zie heneden, daax wy Jan 0 ‘nig verandert women; .en dus ",flu/mm fpreken, ' eercnvoort gun, :0: dat het te wox-den , en de dikte~van ‘ Honing tekrygen ,;of van Pek; alsdan kan men ‘her 001: aftonderly-k wech 1.etten , niet tot gebruik in de Gcneeskunde , maar tot e fiofien. Want hetWater, dat voo: difiilleert, riekt na aangebrandheid bloedige floffe (mmria fanguin a-an defm komen , mo,e Vuur moet een we) meet men met difiill Water begin: mod azyn genaamr. ‘ . I y . Kragtm Jar‘ ‘W31! -g!¢fim- en luiinexnend middel te doen groeijen. Vervo illeering goeden worde. t men dezelve aflondexlyk zetten, ’cr by een intufie zyn gebruik v Neer‘nihetB1oed va dden Bok; maar met de derde maal laatft uitloopt, ads by ge , en word dc Iuflchen bei M!) van de Wyn- rtzen CD COITOEVC V06 af. Doctfer vervolg DES. “ _ ,. y . _ . .. . _ ve at . ,. . tied V00‘ 51*\.3Pk9°m °“ l.3°"°°“h°1d I voornamentlyk op heeten'A1$c§:); of ’L0al:1lcf 1.] vyeitfilei‘ jom dat 7-3 *1? 85°39“ 1“ me“ .b°w“S‘“3~b"°“3°§" vet, aIszn.een Watcrltoof. Op dezelve wyze won} ,3“ 74‘? V°°'h°“e.“.W.“°'‘.‘ E“ amgmen‘ mag ale S€di“m‘~’9“~WY“-alyn van Roozenr van Vlier. WaaIfC11Y‘“Y_'-‘held d“: '“.°k‘°“5 9“,““““ W" d°°‘ Kruidnagelen. en meer andere. . 3"“d°°“d‘F1°°P d°'Le~"°“5'3°°‘ Kragten. Gedifiilleerde Wyn-azyn iS:gO€d-OIH lien in <13 H°"fi“-“en bflemmen "V°‘d? 7'°°o!5;“.’d°c“ ’ harde dingen op‘ te loffen , en ertzen te ontbinden - I _ _ _ . ‘ gelyk Paarlen, K aal E [11 1 S ' ‘ze flymastxas=d$¢1=“A- .‘“°“‘° d°“n“°°“°8= Wm: Gouaenznve}. ]‘.S.)x1xditei:4’1er¥:i‘ec, tvigrbdniéaéggfefil 'InBYd¢fl': 19 fch?-14°“ 2 “dc he“ “'°dc(‘;°n£.°°l:? ‘"1’ kundigen , wiilende eenig Em ofgefleente difiilleeé V ‘ Z 5 “‘ ‘“3°‘.‘ ren, om'er den Olie uitte halen , die flotfen in NV"-Ch’ '‘‘17'°° 7-9 me‘ “me” dc weer-gate“ opencn’ WY“-I1.‘/n of P15 Plegen te ontbinden. en zian de fynfle deeltjeselen vxyfin dourtogt gegcn. maar ook dc grovexe dee en7Ver unneu ,, om oor dd 0 t ema kt. V It W de bewcgipg van het Bk0._r:_d ook re konnen opgehe- mtzhe: kgo 01(3)’ en d‘i'm1lee°e‘1“.P‘1-‘1tev€I?v<:;ir‘7;c<:1l1gtens IE2; Irnidgel vanleen Ko1f,. gelyk R001. ' . ‘ op E“ ‘S d° "“‘m3° dee‘ Wetergn ovemeft A Zwecrgaten ingedxongen wa- . A ' "ours: weder uit te gaan; en yven ,‘ die ‘warden gebonden , ' yen gclyk als met een Ziuux vereenigt. ‘ ‘ « Mmie; omilffyn - azyu_ ta ' ‘ Men: moet. aanmerken , da_t ’ tnlfchcn he: diltilleeren yen Wyn - ge Vazyn ; aangezien de Wynvan een.waaITem _ ‘ e befle kra_g:bc1taa:.1n dc ‘van gefcheiden word, eerfle difiillatie‘, dat is, in‘: Water . d-at 55'“ SC‘ zonderlyk bewaan: worde dijtilleert is, 1.06 dat her ove blyft, byna de hoedamghexd ._wcinig' kragt. heef:.~ in tegen water‘ van Wyn - azyn geen fma_a_ deelen; wan b€e¢°‘YV'¢ WY“: 1Y“d°-‘ d°°" 5°“ zult gy’er een Water afhalen Z00 .43‘: 453 W“? K118‘ alslhet vooflrgaand . I ' het gene in de Kolf Water is afgetrokken. Dithllatie in de Zmd gent ECIY1‘ 31 ‘Ring; voorts Rilleeren V’-mWYfl‘a7-Y“ gelyk als.V endehet Vuur flerker, Zout Water of Zee-water word door dit mid- Maniefv om Honing.’ te di/iillmi-‘en. 7 .D’eHomng‘a1vorsns wel gepynt en gezuivertzyn-J de , meet by. kleine deeltjes in de Kolf gedaan wary d 1. Ch .d. den; want‘veel.te.gelyk daarin gedaan f1.ynde,.zou- 31' V6‘ *5 de de Homng door de warmte opzwellen. Di!-tiL fimn C“. d. YD‘ leer: hem door middel van -een Warerfioof, ende 5“ C 5“ een mxddelmatige hitte. I-let eerfie Water, dat'er is her Pblagma, en kan af- n, om her Haair ofBaax ‘"1 vermeerderende, vzalfer een goudgeel Water van 5651 11¢?“ he‘ 5“-me komen, dat in een ander Vat kan bewaart wor- k a\l00S. 315 he-bf den. Dit Water is bekvvaam, om ligte en diepe ‘ WY“'“-Y“ 15 Wonden re zuiveren. Voortgaande met dittilleexen , dat hooger mod is. a1 he; heft zyn ,' in heeten Afch xe gebruiken , of we] eet Zand; dat is, dat dc Kolf in heeten Afch of vv.orde ,tot -naby deszelfs mond of ope- dat"er tuflhhen het Vuur en den Kolf een Bind van twee of this duimdik zy , dan voonhenen ge(Ioo_k,|: Door dit middel zult gy’er een lymagxiget _dan her voorgaande, uit halen; daf men den Olie van den Honing kan noemen. Ierpmtyn en andere d e; en dan 1. Mzmier am Bakéef Heed it "dg'/iillceren. n een jongen en ’we1 door-‘ ‘ ,hetB1oed, dat'cr eerftof keelt word , maar dat ‘er Laat dit Bloed een tydlang flil oet’er he: Water, dat'ex boven dryft,’ ens .een tiende of gwaalfdeiiecl M””i” 2 W1 Dieren, gf‘,,,,, iergelyke taaje en lymagnl konnen op denelve wyze oewe) zodanige.Vogten heter door mid- als Waterfioof worden ge- Z _TDE6. ' °“t~bY ; en mar: hetfl rk A, ' dc doeth t‘ C om‘ -D‘9'g°d”'“ -11%‘ 10 d . . b°ET8‘-Sftu1lufteuinv1’a::a?d:P ".2" he ’denv§:tzlga°&‘:ieiteil'1?mfl?g'dmg9lyk°B°°3¢1T0 n ' gang. WDimnflft‘her'vervolBeI?;1ve}fcYne?dng dfigen Zwuluwgn-ujateeimglfloo gdyk andereV\£1ier::- ocnde telkens op den dro 11 ex e ma en‘, - geemtvzes oncen Zwal ‘ leerde W ‘ 6 ‘m .h" "7"-‘5 86dIfiil- ‘.‘fl""‘"m$ 1aatrhet.z'a.m' awe!“ mum: eegtfggnggggdzizzétaltlgrdfi gerde of vyfde di- om her fyzlffin; en doet. het al§'d§§hinud,L_nN;lgt m b.-em‘, zoohema dc dmmmea ed. en , zynde‘ veel hoemmiddd 1 eeten. D1: Water is een.gO d b EC: hng in P“'d°mifi‘gezer vvlofdma’gi;,e\?£;tig da.‘ V01 tefl“enh ' voor de Vauende ziekte '6 :- .°. mam. om den Steen te ver " ’ am '3 ,M2lk'kaIl men op dezelv gm-}z9"' — diflille'en- ‘H _ sop dezé.,w. w <_ C Wylcdlthileer n 1 d A -7 akt het vleer 1, kl , , .. 116.53- R,i]l};‘c1rd§€1¢‘é*ee]I!1‘.,dllY(I’:Il1{ :3‘; aciat de m Tarrafye’ Edi? iifneglcrgldye dccl gemeen zCour.e1l§ ’ "‘‘’“St. 1,16: met V_en vett_c Melk zyn, hoedanig isHq:ttr‘Zoet d%lI1al- PE nc. Zom ’ G __ n een er- dat gedifliligefie §L°,,°’°” 13'“ ‘van gevoelen , A 806d mlddel voor de Geelzugffs zelfs o k Koom’ 315 an a 01 voor dc dcrdcn_-daagfche rfil'W . I Nixon iliilflilleeft dlficeevr;-§lsyl:;:E.::2:‘l7kyn oacicgflgleerr is. wet I:11'a';1]t‘Es4{;1Vte¢:eI:/serevgelclléellllg ververfchende drie of en er ‘ . s e ezwee, ' V a_ en MR. — ‘ zal kragtiglgeglyrf :1 31:35: }fe,-‘t“;§§;f,‘“- Dl§F9‘Melk 31v7:§n1Z“flfiJ"‘§gn=n~ d3‘ «her Vie-efiihl 5)’ gel;-fir nvf: gevoed‘ is. ' me.‘ lmpcmel behoorlykg D‘ -3-" v°"°“°“- in Plaats va ‘Men /2 -2! I: ‘ ' ' — W V] ‘ meme’ V°9Yts crk‘ ‘ n'°~°n KO”, ,1; 1;; dérewwgtd gedxfhlleert ‘met een glaze va:e§§“.g¢fl0¢E Verfiecrt Is . ‘an egg §"="}fi datvhfii vmgedimuem’ v0)7°rn§;:glerr]:.k I-let Water, daar- Aarde mag Eefchelden zyn. are ¢ deelen gggnrcigdmfit ‘rood ~ . Y 7-°0~het 1s van een ’ ' e r : - k°““e“!8e‘:1e?e:1’vigldgnwtnden ’ « Elie?“ 0P’; 003- In egn <11:-agI(:1?¢:r* ggfgmlxfy '11‘)? Lem‘ oe voor V I1 ‘ . xs g - .. _ y we »»n:e,.“ :13:%‘°3;:;:%::;:°:h§'“°°?d te aterzugt. H t” " V . ° WC” en 1 , .”"" Woljdenlo ka ‘ ~ « ‘ llfn 1:.‘ and zyn egelgefigzlf goed mm die Van cc" d°" rite,-‘I 3§§e§“3§'§?x I1¥1L'er een flonz-el voor L ~ . .‘ .;‘:.§;f"f;;9‘hYfin _EP_P¢ '_ ‘£2-zzrrafnvhetrf wk/S21 ' Du? diflillgecrt men Ex; . ,' ‘ .t..%:m;:é;gi]f:it%c‘Vyn’°fYn- K“”W'"= i”3fle:. :§’at‘:f1'e!:§”13“I""" "‘ We Sn.» ‘ .4» dim. °‘?’ 13*‘ G'“"e=l- er {Wm 15 W" . Zxeren. Hoeyvelmen tel, $0 v»ve}Vflég;ien§~Ie:ae]rS1gt‘.}‘;(ngelica 0fEngeIv‘vm-. " ' ‘ ~ a dale’ ncen rap; mengt dat onder _zwaLuw-wanr. Nc_emt Zwaluwcn, en droogt 1 Ga“ 9 °V°ll:dI?,t- I‘-0I_1_1ngen,en~ VorI’ten.by'.a1. saw, .w“}g ‘ ‘“"" .-N°¢,“,1FtW6¢‘ one , midi“. malkm'ader;~«doct‘er eemge Ropzen-ltnoppen by_, 1.e1n can OVcn_,‘_pu\ven1.cert ze, mengt het poei- 'eAlm.°‘°“ z°‘?.W5““.- “Elma: is, . " " -1458‘ gcdglfitta-mat‘ 1""V“F.Z€.‘5i¢r~"en f.w1n{ig'uilr'¢n mic ¢_,;gc¢nl€1dm1rl(}e‘Hclnx§’ '{;1§"3' ‘“‘T.Ch<=|1 difiilleert ne:"$‘i’}Lg§fg§‘°9‘°“"W§,’;' "‘f‘”°1'k¢fis‘ en . , um. in ater is goed ns In con Vater-fioof‘.y[g¢;; ' ecnz d Ii" .k ; . . cV1{‘h " ~ r , anp;:n,°L:;e;l;;§:fi €t:lip§§?tg§g:e;t3a§f£’K3: elrllflcswel tn; Ri1_1g',"root!hcj_d on brand der Oogen._ ‘He: poenen en Komkommers, van elks eendrachme; I ‘~ . 4. _ I H Water‘ van ‘den’ Wyn'llok,hoewe)_niet gerilftllleett, Land van Quee -‘peeren, ecn halve once. ‘Laat dit 2'3v"e'erd‘; K‘"}k€_Y a 1'90dhe1d_ van’: Aanguigt , en d“g2;°u"k1Yl1d€, doet, 'ex’een fcmpel Muikugvé hceftidgldve mag‘, » H iamen m getapto Moll; of Wei van cen Gel‘: twee word 6 ’ as "er Lm“°“ "1 Sch“: 611 °P8e16gt en ncxenflf R““‘."”“‘"- Neemt Rooze". knop‘. Roman-water. Ncemt drie deel Roozen,_‘ ecn dagen afwelken; d:.1flllleel't.het vervol ens. He; ‘ Mén k k . . . o“,_ bomt er he: bmnenfle uit, en leg: ze jnden deel Venkel en Wynrnit, hakt he: zamen k_le;n,;en gedllhllcerde Water 1s,een.m1dde} voot even.wee- ten m ["13 “Pl? ‘B“1k7-“IVeIe_ndc Watercn dif;jlIee- popjé mefiel °P de, R00Z_eIl legt in he: midden een mengr he:-endertnalkandcr; vervolgens dxtlfllezett rlng van.N1eren en Boxfi, ’sogtens vierpncen lauw enkzzle ea) m wwmmde mlddelen ‘fW¢ik¢nq 100 ~ 5 ill: d “mus, en dlmnem R’ V hot zoo, d'at her‘ Water daarvan in een Vat loopt‘, daatvvanygedronken. hen ka’ ? ggmengdca 100‘ verfchals-men 1e heb. de 5106?’; “wflflr. .Neemt Spikenarde, voordat waax-in ‘ecu handvol der geme'1deKruiden is. ‘Dita Lxftbbluem-rwattr. Neemt Lifchhlocmen, Yzop dim-H "3 ”:N.““‘d°WYfl=_WYn ,: of Mellf, or gé. af, en ,- Cmkolltloken ls;_neemt’er al hef'ho-utgge Water bewaart her:Gezigt,» als men ’s Zomets dc en Aivcroone, van elks even V6¢1,_fi3mptheKWCl, >261 . 5;’ d°' aileron .-\of m een bekvvaam afkooic. dagtro énaal tier cc: fgrclof 1aai§;e'vanind¢np'.}é1m:_ Oogen met her 'ze1v¢‘v‘va_fch_t. _ _ _ ' : laat her can t. dlang dus fiaan , en ldiltillccn het dc éuiklugfirenggegn hcbben. d€1¢1V€ kfagt . die ken';€1o:?'ca,nggle'§‘ag V3“ R,99l¢h. ‘bynaf ‘tlob: ;Ovg:nvYra0/L wmr. Neemt Chclldmm , Ven- vervolgens. It Water bevordert dc Maandfton. km men dim“ §]”°°3‘m‘d.de1““ h$’-bl’€“- DUE b'r’ek van S ike d °zy"‘K."“d““,B¢13 W4 Y‘ge-' kel, Wynrult, Eupkrafia of Oogcntroofi , Y1.er— dun derIVrouwcn , en doodt de_Wonnen by de ‘M her Elm °°‘.'e“ E‘ C“‘W'W7‘: llct Dia/I/mn1 ze o een P ‘mt °’3‘.’b’"‘kt Lflefldel; difllllcert kruid, Roodc Roozcn, van elks een half pond; jonge Klndexen. wyie d_mIv uarum dafum Rafa:-um. Op delelve aan Pals mans V.“‘"i_ e_eft'er 100 weinfg Inch: Knuidnagelen, lange'Pcper, vanclks twee onoen; .Pim12erml-watar. Necmt zaad van Pimpgmel, . kemwainl €§I_t men Rhabarbel‘, Agaricum of Lor— xeegfz “gage!-yk ‘S’ D‘ ‘fi1”3fi€'Hl1 0mI_1'ent—ge- verbryzelt het '7.amen , en difiilleett he: met een I’xeterzeli,4Eppe; de hladcn en wortejen van I_(1iI- meemnd r’ B’?5k“!1ds ¢1l,5C‘g1mmonium . nevens f l‘oci'£n ‘’ mo?‘-‘3.Y.l’°‘ “'1' met het‘andér be- glaze Helm. Dit Water is een vooxtteflelyk mid: fen. van elks evenveel; (lamp: not met malkau- l e C mkwwemlde "“dd°1°“--ld°s.verrchc. uéidél DEEIIF‘ E-C9 We'"’gT']‘°“')1!lkl°:W‘.r‘¢lW ll, en . der; doevg; vervolgenscen once Dtakenbloed by. ’ . Ma”;er’ om‘ Rhubarb" if di/mkerm E V;Cm;1,en?“';‘§l,"b‘:J{.i]3(FJ¢oI;E§n_ 41 cud hef-VV);Tim>a in del voot een zwaak Gezigt. D ‘ . l . ‘ ’amafl1zloem:n-w:mr. Necmt derde halvehand - Roumaryn -water. Neemt Brandcwyn van’ vlvlirte negfns cefn vvi:iniglWyn‘:1af7‘,_§l'lIz; ml: neg zamcn gen Wyn gediflilleen, metgcdifiillecrt water van‘ 05- ty ang‘a W81 _<<_:n en 1 l cert et _aarna. it . Neemteen 1 ' __ ‘ 1. . I _ maryn en Saly , van elks vyf pond; laat daannagt Water 13 een ultnemend mlddC1.VO0I dcnstecn on ' by voorbeeld? §§ng§:t§‘f)Cfh:n3';,g£§?“° Rhab31'b€l"» Z§n,§§f"_’§ §1°‘;Z°’é' b1°°fl5m V311’ Rosnmyn, La- dngqn lang afweiken. Saly en bloeffem van Ros- Graveel. _ . . 2 fiampt her, mu! met me‘ fyn_ wet. 131,111 of mcer; jag vannT K; \arb‘e_.flYnn elks een_h_andvoI , fien- ma,-ym van clks twee oncen ; zygt het Water Kcyzer:-water. fieemt vler oncen QxnnJc-fch1I- Ofletong, en Bel'nagie__ van ems ‘W61; er gap van fem,:P°]eiYM5r__ ;J_t_= em van Kamllle, :': I‘l;_1‘t]nfle'reuk beflaat, s‘l_usdani5,i.1’1gewik£ltf41‘:a(:°:i:e aan_ge_brand ruiken of fmaken. Als de I’c’ofi"e, die ' M‘§‘§"1l’;g'b°’W“"'.Yk ‘£2 *5“ 1)? d0°lT‘99fl’di3€1iie. %°““h“°°'FW°'d» Zia 0:» dc grand zer, word dc ryn el 1? mxgm"°"° 9fE1T=mié vaanosma; gfmaak vetvalfcht. ' dc ";V%,n¥ge‘;’é'eh "“t‘(’f°:1°_11€» =ecnige droppcleg, in . ' _‘ ‘ ' . I_.eI1,_ enm 1‘ - Mam}-r,, om Eat:-de Ii; Réig,» ,_y of Koningium voer een voortreifelyg 454,, .4,‘ _“f{:li;§he?,1;g‘l]aande van Hungary: Water 1: dz;/iillreren. Vamleré Maniir ‘ . . ' ’ . '- 4’ 9"‘ E‘!!! ii? 1!? Refit: zé Ditis maar een eefi v " ' ' ~ ' . . ‘ma en. . i ale wezentlyke deelgen vana’fig¥:h§£y§e:z§i§§§§Q§ met In den tyd, wanneer de Rosina bl" I " " Doe: een glaze of fleene kolf half vol af e‘ liil-it‘: demve 3fE€P111l}‘d'?1F"de§;;;k:‘.d;;\,é3gy;,,,,w¢r toe"; 9“ 3 pm met/een’ Witter-.£’too_f_te difiilieeren. mm’-'1 ew!~R”°“"°m bY”'"- ‘ylfei ’en«Difiiii'atie voort . 36‘ nae ’ zig vearzie1ivan>een Dimiieerevlefch mi‘ “*1 §ai:'dus!mel>-de‘9la:1,’ .11 .:mE,,,,i.z,1az,ren,mindm dezelve metkokend VNe§1“:1f b13§§“s:1Iv sv§})7rV°°"" Buguh off-ege*gr1.;e? n\?:;?rcerd$Iv:§i‘:et|'e wgde aangev,uIt. -Om’ de ‘.liif’:il1latlifi jar; F‘ ‘’E‘ I d °1.¢,1a¢en‘van Betome -i e.‘ d Mam; een grove linnen doe .II}a=_ van ems vxenhzrn v S. nkwid , ,Weeg5;ee; Agn- tebevoreren, h Water‘ dmkt hetV.wedemm_u,t_ "é”°9f’ Madgheyei ' Pi?"-Venke¥§ van elkstwee her mt 111 VeFfCv,:d k 5 van de_K01h0e,_..aks.de_ «' nie ’ Y2"_’k"i‘¥d,." At-:m"‘ ‘ In ‘(L Baarwor- en dekt daatmedc e ap ' d 0 re wor- !!::\:r‘d:;_"’1 'gt?i57.e‘Yr’?'<;g1’1lden1;“.’i,‘g> 3561;: 31:23:15; t:l1]k::vr:‘sn:]v‘=:eec;‘e:enbaet%lntt()tfirrgmer einde tel} er . - ,Pfl0fe‘]1ar,’of Roermu s 2 Duizenrlblad ,v*NlCOll21fl3 , . M’,,'m',_»,-, am allerlei 2‘.00f_t€.#V'UflFl \W;IF€f97¢ 971 Liguemzr, ta’ dgflr/Ieeren. ‘ f rien , ‘mneeren. Ingevai dc Kolf negm ° ‘ - « » : I handvol. D001'fi1Ydt V3“ h“ d1 '~M'unrc ; Y“)? 7 Va" en” een - ' niet meer dan -Les Pint . i . . h »' HEW“ P"“°‘.‘*h°“d~’. mm“ wet ' " ‘lt»;~~WaD‘ en *‘°;;:.::a;'z;2‘i5S§‘ wiimg av: “:82:3:123:$:s°::i%zi::‘:'*:::r;:an aarde: at; '1} k‘ om: flopthet aar e a g 0 ’ . en Hm finger men op etren, 'roe'rr‘ he: met een- 0 as 2-9‘ om te digereeren; _m, de KaP_°Pk]‘m.m ‘ t be in, te kbken, moer en zeehet in Paard ‘ -7'“ , - da en lang; als men net,’ dlat her 3705 ,8 cmatigder ,0: in eenigtt‘ rfiegfiflgfiie ficrfif vai Kooper, ‘me; i1i{crnV1]1ar:i‘r: rmithzerénxisngggggrxtogfiacg em dc me . orr her.ver.v ‘ '-1 ; enmarig te 0 C 2 ., . — giunw “mm;Vtleagegrétygfifiéiifit figt iivarer in koken. 'nten dus gedifliileertkunt 8}’ “M ‘.“°°" :§.“§§3o§¥§ ‘I 3 ‘V \ a1SX:§?cd:é:;e1:§:;t§i“ten rrekken , en dug maar mm of ' « ' if " V ‘ 11155‘ C 6 ' ' ‘I d’i’cii1eeren of ‘ flammrbfigr ‘t 'deze Di Iiliger{a'£agr¥dop11'?:‘s:eei2te;lY£§1f-v?v:r‘1’:lin een aarde§P0t . ' ‘e"di‘eto“, ‘op 35 .’ dfAi‘ch aar- . >EA!“3&1-;:;}c§:¢€3o:AEnI:1:5L;§tx;€er zappig zymzoic: zetfien: of §r:nf‘i§n3:1§éf,'mI:l§;\'%r::r ;owant 7.00 we} fiilatrc W?-, . 1, ’te.voeg€n- _ on er’. 5“ h V ur verwarmt omng, en men: Archa11engs1:;:dEgffg:§ta3:g ‘V°g¢ien3au1§§ eeglui heragtifie . €11 "1“5‘i3° deden van‘ "°‘§'vaE‘:3§:1x3:: hitte doen blyveml kolin dc om , v . . grflfi‘ ‘ V ey oven ‘:::,:x iekm‘°;;';zL*::: D1***“;:*:e;$":;::‘3:3;d:‘;::to%=’i; i;%g°“’ , e . . rs ff‘ ‘ am e ‘ reets , ~ 11 imt; 'diM1em'7w?i'iE:1iBg:x:1e\?§7:te: zgferi reuk ofimaak en verhoeden 3 datlleaet ;:(‘:vg:mfllC;o1‘5Jehc(:‘:ige gehw t’°“'d°:het' ge ldheid hebbe. Na dat men de helfre Want. z,°° hat 1“ ‘fjervein ‘ Men meet ook zorge ,va'-n aaogehran edimueert heefr, meet her gene 1: Difhlleermg be e b_ iwoflyk bemeken en me. yam her Liqueur S is op een rmnen doek gefchut dmgen, dar de water; If“ he: phlegm“ is afgezon. in d§K0lf%¢=;:)l)rlfSV1er:IOet:hct uitgeperif Worden 31051; gelyrnt fin \vec;ocr1te5R:‘;iPi¢n: daarby gedaan word, wor en; V , 1)}; up andenma 1 dgxt, voora e . fer her zap “" te ham" "(I'll rr worden. DUE ' i G e ends’ D1‘. KO“ gedam zzfiggbmgte éggllr ‘V'eer‘hoeden.dD°8 “I: Mflflier ! om C/affgjiiiezf/aii1I'zfe;re7:{ ez g ml. me“ een an ’ 'r-Proof heeir. ie g‘°° ’ I men een DfimP'°f Ware . . . diet, wan-’ . dxihiieeren. cede menxgre Cardebene r ' kan men veel bek“ am?‘ ‘ en. en Neemt een S nee 5511955 \‘ ’ d gem der Kruiden droog , Laat men den 105 . 1:05 , DES. .. DES; neer dézelve in km groozflekragl is; lfampt zein verplegiertyie Wei‘ “en 'doet"z ‘n’ 11 * f can Vyzel, Ven vervult ‘er een Kolf mede. Perft een Kmik , zoo dat'er’te‘n hoiagflgnltvfcce dgmote {teem cnerfiéf,-" is._ Stop! deK_ruik wei-toe , en zetrmqm M 18'; en itrykt de voegen y ‘ ‘ ' _ Na ‘ . V — . toe, gebruikendc daarroe een-natte Biaas. ygevoegt hebt , S: 53255 $111‘ 3% en leerrdus op een Vuur. van de eweede graad omrrenr Recipient, zoo beflrykrvde voegen WC] W 5 3“ de helfre Water van her Zap in de Kolf. Dir W3? by-wyze van een Water -Roof een geefh‘ W t ter is Zweetdryvend. Men gebruikt her om de van Aardbezién diflillecren ‘ e zeer beivv am’ Kinderpokjes re doen opkomen; voorts’is’teen goed om bet Herr en Herfl" V flerken’ her glam , middel voor de Pelt, en kwaadaartige Koortzen. ' ‘ ' ‘ ' ' i‘, oed . Drukt door een linnen doek uit,'her gene in de 1 Koli gebleven is; Iaar her bezinken, en geflltreert gebruikrdir Water ook, om de fluid leaping-' zyude laar her uitdampen door een matig Vuur to: khan , en fchoon te makcn_ * . W 3 omrrent twee derdcn van her Vogt , in een fleencn Men km 0 Oz of gla-zen Vat. Zet her zelve op een koele plaars, en'- agt of tien dagen Ia-ng. Her andere Var zal rondom gelyk als gekultallizeert zyn , welke floffe daar af > moet genomen , ende in eene.wel_roegeItopte viefch met een iangen. bewaart Worden. Dir Kriiial noemt men salEflm-' Recipient by, tiale, of wezentlyk Zour. Het is Zweerdryvend. Vooi-ts 151 men De Dog]: is van zes grein rot zefiien , zynde in zyn zynde een grout eigen ater gediiiiileert. ‘ P dezelve vvyze -een goed Firambo . e mond geproporrioneerd Men kan ook een Exrraét van Cardebened16tma- ‘ ken , op dezelve wyze gelyk als van Meiiife. d 'tZypg1as, invoegen her d zonder Water re raken. _.Z dnnmerkiug. De S .k r Du.” k 1 Z . S 5. ‘ cipienr is, neemt men h I H ech‘ en vindtl. Schurfdi::*u?dS:,en aileeafi:i‘::?'e’P]a‘r!111:ex1:lg1.'<)ncizrggrlg, §:f'tn°nDC::°§;fl§“ Va“ Aardbezléfl 05 }"1’3mb00zeI; hebb de veel Za rnoeren edifiill r warden ' - -" 1‘ Wm een halve mt ‘wee ‘had?’ Xewkegl Cardeb Fire E dg PC‘: d«’ men; in zyn eigen Water genomen ' e ’ ene i . n eze mamer van 1- . , i ' fiilleeren kan vdienen ‘om her 541’ Eflmtiale uir een . Planre re halen , hoe’danJ'g dezelve zyn mag. Maar ’4“””7-”h”g' . men is niet aityd‘ daarv-an verzekert‘ nier tegen- - i g » Itaande her onbetwiftbaar is,‘ ,d_at, dc P’lanr zodanig brfifirggftlrlgfgt gr; igéiggogzenl hebbgn 1‘:/iqeer gs. Zour bchelit; aangezien de oliagtige deelen van Rn, zynde vmkw'ikk‘myze' :5 1” .-° °d1CYI1E: her Zap her belerten te kriflaliizeeren. ' 1-n.mk_ 1%}. .hcb'ben‘ gen ‘Vv:7ynag:;"itgegve{:1L;%‘:al;,li:ielfi‘(R&?ci’x3:‘ 0r¢11l'r(gtt;g,..S'zmt (Sal fixbum) pan Cardeéekediéf. gfigngfié _d1e'il(;iL::er1i;ireSn‘ei:(;c::In M328: gelyledoox. ’ Nadgrnaal dc kragt, der Plant in dit Zour befiaa ..,De g°me°“‘ 3‘v"‘,“?”‘-’4i"1V1i“és'J¢.5.1T1 Wafer’ Van Aa'rdEe- is!-her ra:rd1.amer,de.Z,appen of afkookzels derPian- 7”" re ?“=“k€“» 15" d“ ‘,“‘§“V7-5 V¢’P1¢“¢Ifs Cndc ten, ails derzeiver ‘gediitiileerdc Wateren re gebrui- m Ce“-Wam'fl.°°f 13“ d1.fl"H€€Y.9D . Zonder ze re ken; ays men mmemlyk ‘dc plame in ham vane Iaten fcrrrrenrerensl maar dat Water heeft zoo vele kmgtheefr; :naa_r alsmen ergene ;:neer»heeft,moet geefim met‘ ' ‘ ‘ men zyn toevlugt tor de gcdiltilleerde Wateren ne- A“‘¥°‘F"7‘“°“ Fun“ ‘fefpiéfiefde Aardbezién vier‘ men.en_de daar een weinig van dit SAL tflmtm/9 on— 5,“ twmtlg “"7?” king "1 ‘."}”e WY“ afweyken ;. der mengen. Zie benedenop he: Artykei ZOUT. d“,”‘‘‘ “me” 1? he‘ “mm m C3“ 813“ 0’ “€606 , Kolf e_n laten er her Arzdere flanmgrfiiug. V . ' De gedifiilieerde Wéiteren biyven verfcheide ja- renmet her Water ‘der ,dbezi'e‘n mengen zyn ren lzinggoed; zende; dam ze zigyenigzfins Qemndc. bekwaarn‘. om aan het zelve voor -een Vel9;cu1t4m- ren or l;edorven.W0TdCH: aangeiien men door de 16 Veffifckkcn’, Waarmede her k-an ingenomen wor. Difiiliarie die deelen, weike een Fermentatic kon- den. . den maken, daaraf gefchciden heefn Wederorn anderen lat \ _ . Eze]inne- rnelk afweiken Gedzjlxllgery flqrd£e;(i- water. diflilleeren. Dir Water is , . . _' tc maken. . N: cm can goede memgre kleme Aardbczxen; Daze manier van difiilleeren is berer,dan alle an. ' deres en hunne Aardbezien in , en dus met malkander goed;om de I-luid rchoon . DES, _ ‘ . h tfiloedf uwen en.andercBloea.‘ ' " - -d elcI12d°"A”dbe”°nd9°r dc ]v‘|?;ls:r’¢i‘:1’;‘c(:im:¢t:n(,loe1?r'0phou‘c,icn. ,De Dnfi: is van 35¢”; ““€°"‘°“‘§‘ voégiflg V“ °"'mg'L}queur en [10:13 oncen. ’Ook gebruikt.-men net rot» in- Fexmentane zon cg“ Ywordw, Men mag onae_r— :3 umngen, omega Zaadloop re belet:en;.en men I1‘-\'a*.b°'°3-‘ ge’d—~m'v ejfiig witte WY“ °P dc vetpleb .5.rcm'cx in de.Kinderpokjes _cn.,ont1\ekrngen_ dc :ufl'_chen W51 ‘,°;.'I’l wmen , omoezelvc ¢€Yd¢‘,.“"d°’ Oogefivmgde; cn..om de drag: derOogen—te1.uxve-_ tfldt‘ Am-ibcwi, fir en De fYPfl° Aardbemenlyn men 't men‘er Weegbree-waten onder. - "7°"mmm~le re mt fie fiermestafie. .Men-/11105‘ een mnhen 235,81: door een hY'P°‘“"‘9'K°“5 he‘: gene M -d°Z°K7é??1Zfl§rt:ik ledig laten . 33<“5°-7‘i~en"d§efi131fii'[‘i dc dillillatie in den .KoIf blyft , in r‘rire_n laatkar grit d e =' A _te van , ' . n 1n—een e e age do Exiting 9Pg‘Wck'ing%::'::i‘<::1ente,veIwek-_ lV_’0%tu\iI[aé; g1c;)t:1;1,.c6]I§|:hmdai:1§sV;'1::“;£x[:a& van Roowh, 5S»¢i5°“ ’ gm $31 3325;: rnaken. ’ ' _ . 1 I-loeris eenigzins Buikzuiverend. ',MC_Il geeft 116': 05 ‘kflf-1' ’fl.;‘:fl¢t]‘;eer?tia1§¢de:Aardbezién 4°‘: {fight gag]; by wyze van Pillen. of ontlaten inR00l7-T3511’ Wife!’ if Q‘; , . - ‘ t de Moi oefl,’ . ' h r B1 (II; 'veren. » C D0’-" 13. %etfi%eneg:DdIa':1‘i's¢;‘e gggrcel? } dahhctags nlragu- om de Gal en e oe e zun ,e'1.e Ve : . gen ma _- 3° deck“ Verdun‘ ’dluen7.i&t:‘(r,1tr§1ei:1der van drergelyke aangemin ms dcalfig 4: Druiven , zoo. is 5:01: dc (fir; beginltf 6“ 1, ’ e‘er.min er 355 inentarre mrnJc§_e:v,, en menxxck Maar van een halve tot twee drachmen.‘ k ‘t andere zappig B1gafrrgfilfigi7V‘:t)e:‘:rel:lPerlr‘:eelnd1e‘ Extraéten maken, Azmmer/Eing. ‘r... ' ’ 1 ~ ~ Famlioozen het ‘u“lI-Iet~Warer.van Aardbezren 6“ ‘ ’ * ' kogta , .. . _ - 1-koo ers word ver ‘ V ""°1.k by dc ‘“‘m°1°"§:n7:;: cdezerPFrui!en , 5"'me‘?8t is me{:7Vmrxd1'e1:n élfiker in een Efirocfilame meialgrl met a 6 . ~ ’ ‘ ueuxre maken.' ‘°1°‘:‘rfe'i“;:?;‘§§““”3§{§3‘3*i== Mm _1V,pV\'e1‘ . , .’ - * mm 1; , om’er,ee, . - 1=vd°=**“=“.:;::*::5:;=;,.. ’’ . s9§““e1?fezuap van Aardbezién enFramboozen ‘gei- ' ' Tm F r ' nze maar.vcrP,‘,‘ m‘[akkelyker,te hséasg; f§11§;;e1,§: na dat ze een) teren‘. 6fl"“°t ‘ ' " 1; men het v08‘ d°91" '_u1.'u‘en ayn figegrvggggél ,‘{§§§ nitdrukken. ?Y3°“’ 6,“ = ’ r welriekendb R '°° 59:22:;:a:e‘::,:‘::'::?‘;;’n“‘a2 teoméfl enkele, Maar als men .het' Roozen- wateg tor’ genezing d" 0°59“ W“ g°bm‘ke“.' "5 her-bed n l-1onds- roozen gemaakt, 071108 11‘*‘',''.‘3‘ V“ c $0 an daar dc Bladen zyn afgeplukt. - . . , “oprg dir Water te makch m°°'5‘,“°“. due k€°~P1;~ pen in‘ een Vyllel fia$g::1caIfcI::1:§Vg%tig:3gP§§l. Sim Mk amoofign ‘ixlret een met her ander vier en §Oi("Jl1t«fg11-“urcu afwe ken. en vexvolgens difiilleert w 1 w e. -men“ “€»‘v‘1‘§%‘ré’é’a I32: cm W =“i"°‘ D“ a n re trekken als het.Roozen-wateh ieyn £1 gggaeakt van Rogfien, die verfch onrloken , . . - 1' h ‘ding de1‘W3t¢" Wu" 1; d’ Mich ontloke Roozerr/onmidde-‘ Dem dlmuat-lg hem-act1l§1eer.“§e§1?oozen. Nam: 1 1134;? ctrpgeaxrgrder Zon . om he: belle dat ze ggietrjldlacvy die 339“ V"‘ei&igz§,i,a,;f.Lo¢::1‘:i‘:;‘se1Lf’£§a€§n dé “°“dd°g‘e§1‘L§§"h$?:de gaaaurwwelisc door de warm- eéfl d“5°5° mg‘ ‘gay ‘iltamlit ié in koP"-‘C '3“ V3“ me C fieelen en k11°PP°“" ‘ ' ‘ ' Dit af- . . - Zen wederom 2011510" V9¥"1’°g“.“' d . dere dre|‘- ta der 1‘ hicd ook bett m helder week‘; W31“ ° , V - 15- flort.§I13PY"‘“ 3“ ukken 56 C bmnen vemnde K0 s w ' 1 . ch neemr. a ff 1; etrokken rs, 7-°° P ' :21 van de kragt der Roozen W6 g°‘Ykc"R°°7"en 9? ’o;1r1atdc:."I:vA.:ffagLioornat te m‘r1k€11- Reg: ;1‘e:t'zap gemakkelyk uit de Roozen te\trek- vee1a1s.,E°3‘°_°3,.‘5’ ’ ~ voe he: Koelvat en n ze geftampt lynde AS‘ 0f file“ ““' ‘let. déxap op de Rolf, an gt \%I"1a:: ‘rt: iagingoleattgrleltaan en termemcren rn een Pot of - ‘ dig: toe; V - -' 1 daarby; fi_fYk‘d°V°egm : _ . linnen doek ‘»’::f%f%‘op m=ns.V““‘~ ifrffé f s“z°;:::.$§::.:::2;a::g Wm .‘ Kqelvat ververrgrégnat dc hclfce van het vogt urtperfgieré. dee1<::‘€dfl Roozen ’ an maakt ze V1051. “'“"m wow‘ ms Ev 0 t he: Vuur wechgenomcn lymag \gV'l men ze uitperifen, zoo dra zegettampt ‘eedani\1.eerth€P‘ ’ med ttofieniet aan 4‘ 5‘°“‘»‘ “W” ‘ n minder zap uit1=Ve'°"' '5" “‘°" worden, W“ mde “E C van malkander. 7-YE‘ 17"’ W N qnli’ Roozen vocghmfl‘ men" d°°‘ vafi let.‘ _N,.e§mI gt‘-isVa§:)I:’r, epdrukt den droef- geer{A}:<:t%trf’{3;00‘} diflflleercn; want ingeval men he: mt gc'ne"(x1logte’:l=.§(})retuftgeimfic wed'fl°n¢;‘1itnflenr§::1at Vi: enliel op het Vuur wilde ie‘tKf/_5“2 ‘°‘;‘::9E:ev7';§ ' t_' \ ~ . d 1 ee ; ‘ , arer ‘ £133? 31,; een maggigrumfmtqivtgzeereiseegbgn ,1 1/1etwe1k lop dc grg33ie1:e‘;°: a-ngi'Le§'§§e reuk en fmaak heb-_ en gy wk gee nsooer zerten. 9“ i“ dc Z‘°n men wamfl: ' n V y op Vlefichen n ‘gum ’1é{-itoof re gebrfiiken, en a1les,za1 veel korter‘ konnen gefchiedens want men veel Vnur toe nemen, als men wil aar uit gaat , ct onderfte g Zyfl; ranje-bioeffem konnen difiilleeren ,- groote menigte. En aan ' van een groot gebruik is , gebmiken‘, om he: zelve i hen; waar van wy in’t v delen, zoo diende men toe te gehruiken , als W de als zamenuekkende kcnners Jneweren, dat"er do w wegensharen vonreffelyken reu :1 meet overvloedte heb- ‘ ervolg zullen fpreken. Aangeuen men nauwelyks Roozen-w bmikr, clan alleen in zamentrekkende Gen CHO Hoewel de itte beter to k.,boven dc , zonder voor Bafiliculn, Eppe,-Munte, m. Zet. op de Roo- zynde warm ge- Doet heeten Jasmyn met een weini , wedcrom neder- ot florten. rt, en veranden: Gember, zou men ook O- jkgn , m de op, en her is‘een van 't m in de trekken , Kmidzn. Rosma n d 1‘ W kan ‘er zoo tekruid, Ore [Y ’ Quen e ’ go, Lav fem, 'I_‘hym den , dre warmen dr en—boven welriekend ; maakt re Ieg. andere flerke of we} zig niet zen, Perziken en van de Spemym. Kaneel,-z bait van Nootemufcaat Gaat wortel, ’Galfga, tot dat je en Citroen, enz. Hum: en Baflen. ver,Efichen, Vlier 1 mintttecn, Pek, Wyn- ’ ‘ Diem). «) ater ge- \ eren, e by, Honing, Wafch; me en drooge Sxolfen. van dc koude dingen , Mankop , Bilzemkruid , penan- e zyn, Olien , of die een vet Z roode, agtige Quint: effentie ka . _ . . en En" men gebruikt meni rltrllatre zrg met meene-Roozen, om een,B fioppcn._ Fm -K9’,/‘En-water to zlxflilléeren . el ,E m ’z.Frambe —Camté geflbied. — ’ g y Her Water van gedifiilleerde K hoorlyke digeflie te maken en he: in m _ _ Di] , W vvrtte Nrgelle , Peperkruid ,, Beet- wo riekende Zaaden. Wollekruid , Hypericum ev, Roozen van Dam-air, Blfzwem van Lavendel, of Smt Jans kruid,’ Oranj . Rosmaryn enz. g gloeijende» \ Vrugtm. Bezi En van Jenever , e Roozen warm te op; Kernen van Pyn — appelen , z. Paradys grem , Steertpeper, Cypres , , Zaag/. ‘ Derzelwr 1leelen’_:n drek. DES. ’1"8;.- erfen is beter dan een goed, middel, om een be. , en te -verfiexken. Men pIuk_te Kerfen, men zen. ang rn cen'Ton n ’s daags van nemen, vo . , omtrent een vieren yn gepak; Men roernertje. De Gene es-he Franfclrc - Comté ._h zyn deze : ornament- ’ deelvan een 616.11 hebben'er veel me- goed Maag -‘middel , - waarom un profyt emgte na Parys zengen, M05387»: 0m“0lié’71 te dijii/leeren.' Do Stofl°en , waar uit men door deQnint- eflen-I ynruid , Kat-" endel, Kamr'Jle,Saly, Yzop, rte] , Kappers , _ _$toechas, Kr.-ule, Al- » Po'Ie1., en 1n'talgemeen alle Krui~ oog zyn van natunr, en daar, .Z‘“7’ V3" Vfinkela AHYS; Comyn, Pieterzeliea, ydcgpe. Srler montanum , ormkruid , zwarre en en velc Lauwrier, KIr'm. \ Abr_ico=_ wane Paper, Kruidnagelen, , Eng_e1- wortel Nootenm fieen , enz. .SIange . Meefler- uskaat ,~ fchillenvan om- Rosmaryn , Zevenboom‘, Jena- _el en Sglinters van Hour. . Myn:he., ax , Kala-. n, Kik- Mreren , Menfchenbfoed, n Drek, Vet van een Gans; met een woord, alle war- Het is we] waar, dat men gelyk Krui .en andere diergelyk den, Zaad van - e,of ap hebben , dikwils dc oli- n trekkcn, dog zul A a ks _gc- fvhled .' gmaal bet Water ‘van g u. uikloop te verwekken, 1.85 KDEST. W ‘ DES.‘ V i_'ehied--n1er—veeImoeire, ren .vereife11'tv’eeltyd;—be- her is, van deze Scheiknndige Stoife opzerteiyk re Olie de~naruurl.yke krag: handeien. Ons oogmerk is maar, om her gebrnik ‘haplvenydar »zo_e_ianig. _eLen _ _ waarurr Sher gerrok-ken. rs. derzelven, zoo -veel de Huishouding aangaar,voor der Kruiden nierireefr, _ De Oiien, welke uir koude rrokken word,‘ is veel'eer:.een wareragrig en znlpereragzig Liqueur, als een wezen, Olie zweemr. Waarom men beret doer , koude of vogtigesrofien re »dii’t»il1eeren‘ by wyze van verrorting, als door Vuur. «Maar om her met v_7ei- be mg, woordenrerzeggen , vde Olren‘ ‘door een Quint-’ Vooreerlt , neemreen zuiver enrflerk aarden Var, cflenrie; of door -een refolurie door kragr van ’r in de gelykenifle van een Pot, zynde omrrent een \_l_uur nit eenige Srofien gerroklren, nyn‘ een oliag-. vinger dik, van een eyronde gedaanre ,. do‘g van t1gherd.of oorfpronkelyk vogt, Waarm g61Yk ais--de een Ey , daar her {pitze einde een weinig boven de Zrele en her wezen der Sroffe geiegen is ; en dar helfre is afgefneden.‘ Dir aarde‘Var moer ten op. eens door de Diflillarie zynde afgefcheiden, nier zigr van zyne hoogte overeenkomen met de derde dan I-lefeen aardagrigedeelen overblyft. en laatfle verdieping van den Oven; en ten opzigr van de wydte der opening met de randen van den Haedanggp dg om” mag; zyn, ‘gm_ 0])“; door dg mond des0vens; msgeiyksmoer de bodem van dit: . Sclwikamde te di/filleereui. f ‘ ' ""‘“d° Vi“ WYd€‘ 13'“ 2,3“ (1% ‘W35 50%“ Eemfilde _ . r ‘ ~ ' .. ' V " , Staven , dwers aan her uiterfle dertweede tufichen- ' Deze Ovens zyn van een verfcIreide',ge_daante,; ““““¢.V3.11 dfin 0V5“ V3‘? Sfimaalita 'V=m’é1kander naar de verfcheidenheid der Sroffen , die men wil fi3=||‘I';_ ten .e1nd_€ he‘ V“-“.13 0P deli-°-1V6 ‘min kan. diflilieeren, en de Vaten , -die men daartoe moer T0‘ dlfin Elude 15 her. 1769!. eerfi den Oven re ma- gebmikem De gemee-nfic en- gemakke‘]ykfi¢ ge. ken, en naderhand zrg van Vaatvverk te voorzien. Wordr er een flerk Vunr tot de drihilatie vereifcht, of vogrige Steffen go. _te _(iei1en. En dus vindenwy rweederiei Vaten,oni , ’ fcherp Olre re diiiilleeren. Een zoorr, eigen om Kruiden, dar naar Bloemen, Zaaden , Vrugten, Worreien, Beefien, met die derzelver deelen en Drek; een ander zoorr, eigen om_houren, gornmen , enz. re difliileeren. Wy gmnen met her eerfle zoort. daante is'de'z.e: Bouwr een Srook-oven van Ti — p , d dantgebruikt men een yzerc Pot, zoo als men de. Che]-fleenen en Kiei, of aileen van Pleifler-V, vron _ van ‘gedaanre, ten minflen van binnen , ten einde 1-51” W de AP°‘h9k€T5 “Ct- het Vuur-overal even ‘veel ‘kragtfdoe; voorts van Ten tW€<‘-defh he! lwfede V3t}‘m°¢t 13'“ Van een middeimarige lengre en diktc‘; -ten hoogfien KQQPCH 0f V311 ECG} K00Ip€f, Van een eyronde fi- drie vb“ hoogr ma“ dc-inwendige mimic tan} gum, ‘of geiyk ‘een Kanwoerde, hebbende een ta. minfien van een~voer. _'Z.yne ‘ganfche hoogre rnoer Imlyk -WY_d€ mom?» W’-W 3311 95“ 131155 11315 V3“ ‘tenmmfien rnrm een voet lang ,’ van de Kap in driertrappen verdeelr worden; de eerfie van een 15: . voer, de tweede van anderhaive voer, en de der— Md“-WW5 hangelldfi Flt’-Y 15 5001‘ delefl halsrdat de moer beheizen al her overigé. Op de eerfie ver- dfi d31T\P€fl_d€1’ 5I0ff¢n- In het Vat naar de Kap op- djeping mag; 33,-, were‘ Roofley-Lyn‘ , om'e;- dev‘ fiygen. Drt Vat moer rwaaif of vyftierrpinten be-, Koolenop re-legg‘én;. op ‘derweede verdieping twee helzen , of moet naar het .gene men wrl difiillee-' yzere itaven, fiaandevier vingerbreed van ma1kan- (Bil: EefCh11“ZY!1‘» 1Ynd,€ 111": Eigemeen (100 315 doe, , en,QP-dgzehye em Vat; gem; wy boven 55-. wy aanfionts znilen ‘zeggen dat er voor een pond,- fchreven hebben. op her onderfle van de eer{’re.tuf- b_y, voprbeeid , Ifirurden , aaden, .enz.. negen of fehen-ruimte , ende een weinighooger ans de Roo-' Hen PIT" Wat“ 1“j1?E‘vV3" °f K0” 13°"-‘€11 Be-dam fier op de rweede verdieping, moer menrwee vie‘r- W0Td€“- BOW" 51¢“ 3106* he? k°0P€}'€n Var dus kante -openingen maken met hare dekzeis, met de wydte van her aarEieVar, dat in den Oven gelyk de mond van den Oven. Door de onderfie lS,_ 0Ve1‘€€11 RQIIICD , _d'z1t.eIp t\1fl_'C11en _Be1den een openingmoer de Afch wechgedaan worden; door II-limit Vim ‘W66, 0f ‘in? VIBE.“ breed 15 9 0m met de bovenfie moeren de Kooien gelegt , ende her Zfind te kofmfifl VEIVI-lit Worden, gelyk WY 11346! Vum aanggfieken Wm-dam Voom moat men byde znllen zeggen, en dat de hoogte met zyn Kap her hoogfie opening van den Oven , 1.ynde"de bekaam. aarde Var voor zyn mmfle anderhnlve voet over-1 fie piaars, eenige andere ' ‘ van den Rook maken. garen voox‘ den doorrogt Heft-" ‘ - ‘ Wy hebben boven de F1. Ten derden. ‘Her derde Vat moet zyn dc Kap, um van zodanig een Oven verroonr, toen wy van boven rond, en merpuntrg, ten einde de Waaflem ' r wederom neér Iiorre; voorts omringr met een Zomwylen me ‘ an v1ootje‘ofkuipje, in‘ her well: verich Water moet kan men in gevai van nood1.ake1y1(heit in plaars v . een Oven een Drievoetgebruiken , waarop men_de gefior: worden , om den ‘WaaITern dies re eerder Difiilleer-varenzer, flaande in eenfleene of yze- tor drnppeien re doen flollen. Aan _de eene zyde re.Pot; en men7flookr'er een Vuur onder. van dir kulpje moet een pyp zyn, imrnende uir dc V Kap zeive, en waardoor de,Ohe ill de Recipient neder druipr. Aan de andere zyde moer een Pyp de Difliileering der Warcren fpraken. Haedmfig de Van” n-Mam zy” " am 0]” it dl. met een Kraan zyn . lromende uir dc holligheid van. -fltflflrem dir knipje, om'her heere Warer af re tappen. Dee ken‘ -Le Kap moer valt zyn aan de opening an hais van 1 r 1 d rvveien verfchede Vaat-wer _ 1‘ Wee we ’ A I Iaar her voorgaande Vat , door middel van een iange en: e difiiileeren; maar ik _ gaande van de Kap, en mg voegende gebruiken. om Olie t _ _ regenen , wier voomemen wy_de PYP . zeer dit onderzoek over aan _d watzor um" - V Ev rgherd men omrrenr her Vuur draagt, “°““8* *0 dWP€nin§' en ha1's =van~ 1:-eiflsaop’ I ‘ Cl‘ Var, tenieinde geene dampen daaruir kennel] ‘fies Mm bn3_weir1§~h6i' difiiIleér,e‘n3‘va’n'-Vivekiekenrl -stéyg ,3en;endeaa d fl‘“ . fen . . L ,_ ze dies re vaIiner“r::zaedo::1tmz%1rfiZ1r: v‘§§§e’u"‘““1g'~ °k\> die ,vacrIrl e"::r;1ge.ShisP“?e“Y3E“E°“8mn'nf fmaa , of Iran genaamt Worden de hais der Blaas . e Pyp ‘ is het b3'~’°l' -d<)YbSrede)gen'[§haP'met‘ hetK°°P-5’ ZY31 dc Dmpenmat dc mp opflygeni . waardoor gebrnikenp > _ 5 Smeirktmft gegqgté vamflé I '_I'en vierden. Her vierde Var moct zyn de Re D T ‘ ’ ‘ " I O I ciprenr ‘ d d" - “ 5 «dz ~ , ’.' " - Word. ’D‘eYza:rf?eci;ie§:. Ilrgtoflgervfiafn gfifanfii" I 5?’ J/Iaoez’ §:;?,e§;£;[::rol:” §,”‘”2”;d5/557/eeréiz 5" gens dezuiv .h ‘d. a , ’ * e -' -‘~ ' r ,. 9” ‘ 10 eri ' ‘v ‘ ‘zodanjgispgg ‘zedame deruvatm van de earth. 5 D« K _ toeéarerd warden. , p oema zoorte dienend ' V 0]‘ - > - _‘ ezefsrdfii I _, , J . . ‘ I Bloemen . enz. ‘tie’ gifntlilleeignult %1'rcL:1d:g i1ieZr§;d2:’ hare b°“°‘§::’*ir§3eZ:::1"gig]£3}elfe’: “:1°mzm’ ah zé voegde Figuur; " ' - ' V ' Pe°°TY€h, My — ’ C”: ‘7 31den‘'en' . . . hoe verfch i -- kt zy-n» A.rsdeBlaa ‘ bl] d " ~ - - ‘ °‘:?é2yn ho 1;‘ ~ - Hwam . CHEgediEfilee<;r1e‘::na.e ‘dev Sroffe, waarnrr de ggjé Y0orna?men‘t]y’k “dz v$§rriee[irve(x)1lci: ‘SS’ urrleve-‘ B. de opening of hals derBIaas '2. d V . 1 bate l:Irden..moer§n.geP fikt:W6r-den‘-> auhegperyexx, 3"“ dc FY15 a dewcike 1/an dé I{e¥;l>]'r‘:a:«gréE(e);‘:gt men'zJi§:érzy1"§ dark; ’aI9‘ '26 blueijen »wIl:;]g::$ en 31.. - ,. : ,;I > ‘C-7, _ 'PL1‘[nza}'." ' ...., A " I . .C- d6 P 51: a.ten minfien ‘een voer Fan ‘ ’ - fI:]elLin¢:_mde”?, ‘,’“ 1T1éefi~fet}1izr:inmbiesY1?.11‘£1?;2;lgat.gc]e one do hals van de Kolf,‘ fluirende 1‘netg»21eaI:,i1,:,1Z1-1:5 W6‘-'6 1‘\]'I?aPr‘1!d:;;oqrd°“'BéPI'nkt,‘ moer menlge §§,;3.§';, en 11.] d B ‘_ E . 3ng'in d’-f D. de rgnzzincncbolvaeagjniet {Pine mp op at er een gedeelte d ° Qhaduw iaren droogen) E. het Kuip'e ‘ ' ' " ‘ I . r i . verfeh vi9a:Ex°§'r'§§?g§';§if1§f¢§i{’;Avwaatm ‘P51 F_ her langagfig ohmmgefld Vat}: ‘ erverfchcn. 017.200 an wvmfchj I G. gs Pyp . Evan: door net. oiiagrige vogt in de wed 0”‘ “m°¢V°f¢Hfyg0Ea ecrprenr ruipr. ” ' . - 3 Zyn, nog. .5ok-4 .. , H. de Kraan 1 , V‘ ‘ ‘ « : tuffh .; v.z°°f.w°‘"ek°¥1d¢-*' Dusw der in deS;el°fgnP1‘::‘:A::t§1g:§.t€MPPCHI en an- kiezceneny die rwee urterflens den middelx-Egg; $3 De twee Vaatwerken , re weren , ‘Koif en Kap , Wat voor‘-ts de toebereiding dc: Vsmfl:-mp’ die gag zynde van Koo er 1" diflilleertzuli , firm. verrinr min, {in §?§'a§‘5§P5iré g’l‘§§‘5?e “.3.” 0mm geu§¥n}Y.‘fa'§"3'§; .”."I:g‘“" ‘“°" "“°“’ ‘W e kragt van die Ertzenaan ‘ r 11 . 5. ' putrefaérie of‘ver ‘ - 0 en’ “°E °0k‘ eeniec‘ he; K001,“ heat 38 3°‘ ‘.9. aaflgezreu djfi,']]ee,m V m,”"",8g zoo jals men omrremvfi den Oiie; eenr L;ofigfaigiiggnr?.§§§1:e;§L'2feZ§'“‘}f 3“; Eelegt hebI::r:?.;}V::g]?dd‘)I¢tf3ufi( §°}Yk‘ WY Bovefiit eenige andere kw d . . 68 9 0 Water W ’ 5‘ H 6 her 2. ’d’ Hoewel behaiven gireveiriififirfgnghgg fgfilleaizn fer-t‘ en fmaak d¢{r“l8§eE1ra:1d::wy?i’ z°u"de" eiggl Sig: ge werking van h rV ' ‘.“”‘ men an an ere‘ en‘/vreemde ' '- van Water, beler,edat1dler&?e::;ln%:$g;:e“:°"1:5Vt:_ om‘§r d'e%11ig:zgvi$e::§F'3er makenv, als nodigv eenig an‘der nadeel onrfan r DM 6“ 0 ken. Dus ool '°“""mengt van re trek. lgétgrlljezrjivavngtheid maklen, ingl1eridiI?r‘1lIe1e]r(:):‘x::tv‘2i2?1ag’li[<: St mili, Aarc{ie,a'Iz:fgi}1’egr‘::§ eAmf:i1deo?0'&‘ S}: j§'P”“" a en re ge ruiken- offh er zer om: ,. ’ 1“? Ii "Was giaae Vaten daarroe bekwamer zy1f,(c)i(a):r (:1‘1?<:at?e,rg:0f milrkerylrer mi ¥§rf§§§f,“’ leg ‘C; denohe dug’ 8°‘ “EH35 by 15; dog men heefr re vrezen d 2. zegge“ 2 moo”: v ’ O0 as wy fink‘ "1""-‘H flenzouden. waaraan aarde en g1ale’V'““ 15 bf!-' vreemdehoedznigii ‘criflen ' aan de" one “"136 5:12:31; :t)!nl{le.dondeEworpen zyn , nier r:gt:1xfl1;::,:t or z}'nc%e.ellby7.on‘der zullen verklaren. Men fmoet dear-e_n~boven deze by1.onderheidaan- merken, dat. de‘_K_ruid‘en een grooter. Vat.,..ende meet Water vereifchen , alsede Zaaden ‘en Specs- xyen, om ‘er den Olie uit te halen, nad1en.ze van een gelyk gewigt zynde meer'p1a_ats beflaan , als de Zaiaden en Speceryen ;,‘want.de1.e kruiden niet zoo _digr7op-elk-ander zynde gepakt , zvereiffchen, naar proportie ook meer,Watex‘, om met te verdroogen, pf-in de,1.den,v1‘n Men In t'0?l’kde R339”. ."f‘-‘en. beb- ben; ‘dewellgehheel 1(>Cnbaé!_7-y_H;,315, $16 $13145 315‘ Sneeuw ‘bedei__<—t ,; of-week ‘xs , ‘ als jlxetewaegeregent heefr, vooxal desmorgens vroeg, eer dc Menfchen of tamme Beelten _over_.de_n _W_eg' gegaan hebben . welkg dc voetfiappen der w11de‘D1éren weder toe tr,app_en; ;,‘rTen dien,.einde_hecft men op de nevens . {t d Pm: dc gftckcnin van vexfcheide Vect- fi$x;;ef:_gegeyen, ; als;van§en'Wo1f, 1‘l,_0flé'. _V0S: Dasj ,l_rlaas, Kat, en»,[{onyn,- zoo als zy ze=mwd_I= Karde d“,.u_kke,,. ‘' Dc eerfie poor, van den Wolf 15 ]jgc,ge_noeg_te_onderfche§dbn van dievan den Hand,’ pm dat ecu Bond a1ryd'_met yveren ra(_Te ichreden gaat , gfgp een draf loopt, _zoo dathy de klallwcfl Verde? -van ,.een (pant, fin dlf-‘Pei’ mdmkt: d‘-111 d5 Wolf, diclangzaam en n1et,vxeeze gaat , en de voe- yen niet,dLep.ind1tukt ..;voornam<=1yk de 11161; mm ays 11y_-gejaggl: wjprd, en _genoodzaak;,.om tedv1uch- ‘M1 , dag, .{P1y: hy_, dc Ieenen der Voeten,ver er van malkgndcreq; om dat by. ex _dan met mecrderkragr 0PD[:e:::tfiap van den .Vos is zeeri gelyk aan dien van.een Jagt-.hond ; _maar ekan onderkend Worden, om gm hy dc kjauxven njet zoo_ vcrre van elkande- ._r.én.y.i6t, engdghielen heel lps m den grond flaat, zoo‘hy,piC|I gexaagr Worst ; V ' ‘flpg poo: van, den Das 15‘ zeer 11gt,_te kennen. pm dat ze veal van diervan andere Dxeren verfchnlt; z§ynde‘de__‘t‘_eenen zyner A/voeten‘ elkanderen alle ge- gyk, en de hie] heel grout; hi! let densvo.et-zeer mm in _ae groud-,..en a1_tyd even =eus- _, De flap‘ van den Ottergs bym even eensals dxe yangen Dag, behalven dat deteenen of klauwen zyne: vqetenniet gelyk, maar de eene meet vpor uit that als de,an.de1:e , en traps-wysqe ,voort.,gaan,‘ gglyk dc yeenen van, een Menfch, en.dat menvzyn {poor pieevind, dan langs de Watexen, alwaar hy ‘Lyn voedfel zoekt. _ , . De voet van den Haas en Konyn zyn ellganderen gelyk , behalvendat de e'erI'ce war grooter 15. Dog om ‘er niet in bedrngen te Worden , -moet gy zan- melrklcnv, dat een Haas deneenenvoet voor den andeien_zet, als hy gaat; maar-het Konyn zet zoo ivel de‘agIer[te als vooxfie pooren naatt elkander. " ‘ A'.mg‘aande"de flap van de—_vvjlde Kat, flea: allgen te bemcrken; dat hy oak gelyk is aan die van‘-Fae‘ tamme . behalven dat my de ageerfie Poten zoo flex-I: niet indrukt. . ‘ Djei van een Weze! is alseen van de allerkléin-‘ fie Hondjes, behalven dat‘ hy, wat langer is en de te_e_nen digter ineen flaan. He: is eene algemeene aamner_kmg, dat allc wilde Djeren dc hiel van den voet met zoo fierk.indru1., Ram, Stier, en"I4‘wee1ing,Kreefx, Leeuw, V V Mnagd, en Weegefchaalen, /.Sco.rpioen , en Wildfchut, Bok, de Kruik; en Vilfche - Straalen. ‘ Men moet de Tekcnen van den Dierkring of Zonneweg van de Confiellatien wcl onderfcheiden. Eenyds waren Conttellatien en Dierkrings—tekenen een en her: .ze_Jve. De Confieliatien zyn in hare plaats gebleven , aangezien men ze alkyd onderfcheid door de Sterren, uit welke ze beflaan; maar de Tekenen zyn van plants verandert, naarvmaate-zig deflcliptiga en Aequazor op verfcheidev.-Stippunten doorfnyden. Tegenwoordig is het Tcken van den Ram byna geheel in de Conttellatie van den Srier. De order dezer Tekenen is van her Welten nn her Ooflen. ‘De Sterrekundigep hehben nan deze ]_Qierkrings- Tekenen verfcheide-Eigenfchappen toe- 3'5,- ENDVOGEL . “ D«IG."DIL.D'IP. I "gefchreven; vexdeclende dezelve in Tekenen Van de.Lqntc, Tekencn/van de Zomexf, Tekencn van de7He:f(t,,e!1\.Tekenen van. de Wmter. Dier,§ring:’- .‘Z'eker1erz mm’ ale Lmte. V 1:4”; Djcreken is Oofielyk, warm en _ .,dr‘o‘o_g..,.,ga!g pig, bpl_oopend.manne-lyk. 3‘ .'S‘:iér'. DitTe eniszuxdelykakoudadroog, ,aardagtig, ;dro_ef eettig,» vrouweluyk. . z_1]2’_-’weelingm. 'Dit. ekenis gemeen,dubbe_I, ' ’ Wefiely { , warm en vogt, mannelyk.—- Dfgrfifiggi-Tekefiffi ‘van de Zamer. V _ 6_'5 Kréeft. Dit Teken is N dordclyk, l_:ou_d _ , en vogzi , wateragzig, vrouwelyk. > 51 Lmm. it Teken, is Ooflelyka Warm ., . ~ en dmog,, 0 loopend',: vuuri . ‘ j 11;) Maugd;-= Dir eken is Zuidely _,,koud en ’ droog :1 aardagtig en droefgeethg. ' Apier£rx';';g;- Tekeram W» de Hy'er_f/3‘. a:.W$égjébA}{1. Teken is OofleIyk,warm . ¢n~vog;ig,g1uchtig ,» bLoed‘i’g,' mannelyk, n1?"Sf_drpi0én.- _Dit' Teke is N co;-defyk ,.k-oud ,.'_’en Watenhgfi - ' ‘ ' j +) Bbggfqbumr. it Teken is'OofleIykaWarm en d:o_.og‘a, dubbel, oploqpend, mannelyk, pieffrfngr: 2':/Eeneyzg mm 4’; Winter. t ‘ -40‘ Szeeébqk. -DiVt‘Te1<én'1's’Zu‘ideIy_k ,koud’-en’ n a;oogy"araefge‘e(h'gsiaardagng. ‘ , _ ;z:filI_”a.t;rr‘rz#gt. Dft.'1‘ekjen.is‘W'e clyk , ,war_mr V en "vogt‘ig; 1u‘c‘htig’,"‘B1’oedx'g,§'mannelyk X Vflz/am. ,..Dit‘Tekenis Nbqrdelyhkou ’ en vvqg. _ig., vgageragtlg ._e1,1 flymerig. DIGERE RING. '~Dus noernt men een af- weyken vjah. '.¢en Zake in em bekvvaam VopIo97.en_d midqel; met een m‘atige‘Wamz‘te.,”dqor middel van zeker Liqueur of Vog_t.j 2 _ ‘ I » ~ , 13;1GERER;_Nci V:AN V.0‘EDZEnL.~ ‘ Zie "'”"‘ 3" " ‘INDIGESTLE. ' " , DIL; Dir Plantgcwas zweemt zeer naar Ven- ke]. Men tee): hetin de Hoven. De graanen,7,ynde v‘an een fcherpe fmaak,_brce1 ven , in am te-doenaZ;wcéten'.’ =‘Vooxts»geneeIt dc‘ . Cardebenediéh. hemy-droo ~,Vhet’zy.gx'oen fins‘ wendig of uirwendig genaInen,- devkwaadaartigev Zwee):en.v:w'»::1“' -’ DZf3'i‘. LL;i2iaJ{«Ei‘~g (:z}é’15:EsTn.LEEi{1é;N;—, L O“ }3:I;D.: :..B1t§1§fi encfi;cfaving"§ :Zin.-'§ nen.;'.met:Razernygen ;W.tzede:?vcrzc1d,'aitoos zon- der_Koo:_xs,r ontfiaande-_uit can vongemcene bran-3 ding wan’: J3loe¢t~,:. (:o£ van;o.udsrgen'aamt dc enme- king van zwarre£za1,):.dnweJke-allckzedclyke wer-1 Igingen kwetfi: . Want ,d:ie~.vgehee1 du1.zynZ,:.kennen.. l:lunne.«vnaafl‘iBcfiaande§1,:akwamveinig als; Vrcm-_ - CD. ‘ _ '. ,-:1‘ 12.7 '4. '2': ; '1 ; '1 Dan: is txvzeedéfleiizoort :vanjDolheid~,_ ;flc ‘cane; dc Jiqndst-.-3:901/z:i4:.: siesawdere :dc'W_"al_f.'c—I'?oll1£i/l;v~ tel °°m11J.i~daP, die adaar-made‘ bebebt 1.yn,als- Wolven fluipend¢..0m10°P6!.I .;»het:g¢.-zigc dcI;Men-V fch_en vliedeny zig;ver;bergen‘,. e,n-.‘-sic; gelegenheid b¢.fpi5:d.en ’- ‘om \ dicfsvvyrzm in d.e:~H1n'.zc1;I 'te;flDiB€l1 ; f,»;9rn,t-yds' kwenzen ;er.I doo.d.en;ze_diegen.e, siiezm _ Dit;mo1t:jsrm; eigen-am }'aiige___ , .l!‘B.,b,,.);."-«I. .-__. -' «De v9‘; 9 Di/tel , of.Cfi(dabbn¢d1fl«?‘?Iby gie Latyg DON. D00. V DOL. DON. ,94V 1201;. , M Ade,,a...,; ’;'?.%i;‘en'i"en”v'£’§”v‘Z.‘,fé‘s’ hi’? £3‘.-‘A 32"z"Z.?§2§::.§fi,? .’3Z'-§;’§v"i‘,'e,’z,;'£3', i’§'d';°p‘3f,??‘:a’§z’1;3‘}°§§,§‘§'L‘.‘}§£ §:; , za men 1 . . V ' . . , v . k. die amen: dev=1?<= *"::*:n:*:A'::;t‘3:°'.‘m e an‘W**="=':;*;:::%:1t€:‘°*:°2£;: §‘i‘t‘»§i'E§"‘2:‘ De aI)d,¢'°. Edy» I -levndé pym, ,dewelke film!‘ “.1” Mm.m'a_ .Voo,-3 avenge moet men 7xY- V an flail‘ gewoontea 80 d V B 9‘? _ d VF“ Wfiy zyndq v_an he: onzuxvere, dz: fP°1°“’ “‘eY°“’°"1”'](s»”enea kcnnen .di6 h""‘g°cd nndemlegt ncmcn :6: he: Been haven is voorgfz [en “.35? v.V°”‘ g;""".‘?“'s“'°’ ’. '2“ ‘”‘"§°°‘ 9°“ F" °" fig‘: b“h°°"Yk 5=wIV81’t:* do?! he! In. can gen , hL_1ppCl_€l1y5n ‘E tfkhcn W,-,, Al-Loo dezcmgt ne toev u, 7 . ~ Draammd m een_ evxge tormwm veran err, 1.yn- or, _o lcfche, om hct op dc volgendewyze te doen , ‘en 31335 WM‘: an‘t Bleed komt; ma“: f‘5h‘°"e“' O . igheid uit de M335 ogandere dee. ,, fie dc Lug: vol dx}1aats.SlaaP1°°5' can Wgmn en WY ‘ gén, ingevallen. flaan ‘3 5’ 'Do6;- 19; ~ en Vermont; on in de Lug: een memgtc van»bran- dcnde fakkehj ‘ r _ ' ndexworpene . _ , , I 1 hem cu menlgvmfilge Bcvlekklnsfllli-t ::ee1:‘:x1;§l;:g; mel§1;’de.Wat€‘f“°k'-'3 - ffiosocfiee ;loo1;l,de0fP :13V%Ee¢n Jim: 4: fclmde wan dc Drmdetjlagm aft: weerm. nVei,'_g¢V1g¢.men g,e.ven.. dz‘ 3”“ ‘C ‘ togenheid van Zmnen; 0 ‘*3 Eolhgid mlgen, he; » » es gezien worden. A _ ’ _ Purgarie nemeu: en voonsr . . e ‘ d , H ' K r . ' . e . “eke”: Wm ‘e'lc‘lonalletl:]).os dc zachtfleauit hetBloed °P dc B§1en:::?::I?s- dug 0R e - bYEcl‘=c:vgi§1]1‘:litd:v:: fiigoéiballfirk 2:11; gz:c)'>’;d€?rcfeceIxn1:E: O_‘}r[m§t*B‘and.vcwy"» “’.'Y"°.“r ‘ ’ ' ‘ D“ de D°l-h‘ ’ w fel - daarom moet men W" 50: C ok uiterlvke t°°V311¢n:W€1k= d°D°1‘ do as her-zclvc Hemelwaans gm ‘ zyn een be- ' yam‘ em«d7' d'm°‘.e"- “tn” 5315“? ‘he "°°"‘k°m°"‘§ bulge“ " Y 1:00 het kwaad a) vet .D“"‘”yn'° zaken als het'bYt€“ V“ cm W ’ en de fchade‘ van'Dondcrfla en gy -kryg-mlkum‘ Vm'°°P‘ "'“r‘‘‘’” 5535 ~51 '7-":‘f'd§'cn §“°'l§§":'e §i[l|:’wi1‘fi’-D “menlyk mt l¢;er1‘:i ve\§V0;x: met {Ks koel gemaakg en zwarre Wolkei, die Hagcl dreigen; want dim‘ ' ‘ "§°!“- 75 551'?‘ ‘F 7” E ’ ’ A} an Voezen doe11.13"°“ 9 {, zwgefis her drinken van oe . eL e krag: in het geluif en her gebalder wofd dc “"°'°—f=d"§'nal’en'pp' ‘ml: 1: Vnct -by V“’“W°“‘ ken’ 315 men s h em’: van vergiftige Kruideruof. isgt en om hoo en naar beide zyden bewogen’ 'i°‘m;,’,,!;)yk oP_den Enke e d.n “M we]. g,_m_ Maandfionden. et th ‘Mg van em en dmken, and 1D ‘g. m k d : Veg, 1\4c;Vss_|t;n9fiV‘e"§gnf:'é:§“:%l($a;n vob1'h_e_|§V0or. Egg:a;J§n§;‘;;J:§}1:l:zax:l:ir;nken.) l_).ie,van.lh1;{t baylg . De) Sgxfirg K100?“ A V ee VS? reven g‘1:,r}$1A§f:3‘xifie{'Ade T6n.3v°{‘° °°“"f{ch]§f’c:"d‘:EilgI$ ten eefies d°“"-_“H°“\d5 °’}:fi‘:!‘g;Vl§b‘;E§]°‘V‘V:1“dYé 601! ygaardqor he; Gchoo V V V-Daar zyn ‘er; digt roegefloyr. '0 ’ ' a. ‘he: in de-Nek.doen.. o ,9 . f D hemgq verre.1s,. djlt I15 Y r , H dmphm - Vdue Doof gcbooren»; daamyn er, the door tocval G26;-mg-_ kg bdfan Siayap Val‘|'tH00fd1 “5‘°“'dcO°§1cnIE.I‘:>:d lieid, oak vervalr xn de Wat¢f_';'m3§; gfwater Boot geworden ‘syn. . - ‘ » mg, M, g-‘,;_ en ; et0,._~"- ‘ ', ev. " .- ~. . . 2 ‘3:nGu]de,,f:ij'e{r{:)c>(zScI:\1e-e8;i:a¢a§1E?T‘”f”’ en :1;:é)7V.if::I‘1t.1st‘-‘fltfiffydgegaiggtgp h9§e%"yfDlggy§itl” ‘ V Game:-midelelm ‘war fie Dvofleifi. A;-om in her yet gem,‘-kt n welmg Kali‘, .~ . waa.m'-~.* V. _ ggvggy“ d’°’°‘r cc]? c%inv1\«(§lx;g1?:;rseren.met drie vie? ‘l5 W“ ma“¢‘§::s1gvl§‘s,;‘:t menéiaeé middelen gebrulkt. ' I. Om een’ Doove tc genezen, neemteen zwax-— V-‘ L“ ‘''°“ “’°“"5 fY“°Z“E“?‘“ "‘ B’.’‘"‘‘"'’Y“ ' Mm "wet 1: 00 Vbiadélen 5”‘ "j°’d°"d°e”°°t dm lsfz xgven onder’ den tytcl van RAZERNY- . tc Kaxer, fluit hem drie dagen Iang in een doorge— '9. d ‘ ~ dg B"“"d°"¥”. d““,V3D Seven’! dendeel 190:: ggeanifigne hangfuol (chorfte (EFMQE V°§’;§§;cdie van koude Wyn !ntf>gfl,';;‘’$nsg°‘;P‘Bg;: ' '3l5oor:V.1eVTon. en zet ‘er eex_: ander Vat onder, ' . 3§75".M33w=1k°m°“ “‘°“‘°3“§e§:§§EkK§‘ x‘r‘§§o1. ve.n.““‘ “P v’"1l3.§§§‘l§f°ea»§z3ge1en. ; ’ = ' V‘-“ P‘-’ V“ b“ b‘3:"§‘?3dg:§?1L°§n9’§a'foX2Zg§“‘ d°“ "9 °f Kméen ‘. . ' , Giaé a, D4->k1'°1"a"B‘ema§;2; over men fiaan; div nagxe. 1V§.’:kava:fi'de gefifemde Mfianém-.°“d°“ 7"! V V , -Pis met een Vcér in des Dooven t [V]; ‘1.‘i?.a' "'3 we"“5 73,". V3" U379“ b1"“3°”" en fiaieggorgedém 1-V1156: T"‘1“-1‘-'l'1'i3E““» mxovg; }),1ake1fgebxuiken..gFb‘°lF°‘&mb:,°1:“%E,:' (VI)oVr;VV_en hetza1onderVdes Heeren Zegen de Doof- E ' men’ m” H‘““ ' gedaanuin . * van App¢1en,_otte een. 3'5 W dime; ofA1zem-w.ater,.,_Q 9.. . heid vcrdryv . i|'1:€¢D°,“"° s’5°°pf - mi-mm}. Zoo BY 41‘ met Mex eB d, 61,;-’uiken. " ' dnCcVQ;aph0lfll¢ 0e 1219 em“ dc Pmgn warm .1 E V v hint maken » m°°5‘ 3’ R Pmgmn ,0!‘ van Quar- en _ ‘gemefagr , en waarm Afl"odiHe»‘wone1en~ ekookt 2” ’ ' 0 I ' an de 11. Neemt-twee dikke l‘{';'iP“"']«5 gig V'“g‘;Ftz;j7‘’t 7;" R"a'.i‘."}”°"£iiI?l"’n1vt mg: . ' ‘ Ktuidefl-' 39*‘ . ‘ .. 'n,‘neemtaller1eiz ' ’. °"‘ ' °' ° "' ‘’ "”‘°°“' 3: efloie Vail _ , . . _ . Tegen dxevan Vfilaimgc f -1dM;ietene1,e, ‘V R‘ ~ bmere Amandelengemengr. _ ; » 54» mm. Des Va. - I D kervel 0 WI _V Thym_ osmaryn, Lavendel _ . e V, ems am - "' vqnds 319 me? ‘C’ ,0" gcdoopt in Ohehvan La- 9 I ":uénf7;1,J.;gfum of Bella danna , van Ch’-imP10flnv men in eenD1fi1lleer-kolf; te weten een laage van Cm J) n doe e°_k'i"?°' 7‘ 3.°PP€”1“'°“ “"“§§‘*,’},;§’ge;‘nengd; ofte maakt een. Svftgluwdsbrodd; euz. meet men one van QIYVVC ,1 twee vinge: breed or de grond , en daarop can helac h°' ff“! 3:“? vendel_ mt’-K W?‘ vfiggh omwondcnmet ¢C11d0€ka ° en‘ of A<1Iem-wyfl, ofte ‘V/3391333.‘? 1 ‘Feel aage van de in flglkken gefuedc Aa[en; daama weV- '3 °° " mt Z'9"'P van Y“? lie van Lelieh ~e11‘L*‘V‘“dd' en fiem evfvoonlyk , gezouten. ’ die - dex een;laage Kru1den,enz. Suoou over deze [aa- dic_.gE.d90_Pt fimko an Amber. Daarbyckan II§€D= “El? ém deypolheid van-‘tn :1 re langrvifififl Ir-d.k , _ uidnagelen en Nooge-mufcaat ge- eeg';1vc:1n‘§1gbefx1udseu(s3onfer£ ‘semi :1" ' 3 J "(flu ) we] £el%:'moeije1Yk“°li5'vafl anic.n‘i{zn'alAt:1ez::1clt1¢:el:u.l¢:x;‘ 1: e V ' ' ' . ‘ he" 77" ’ ‘ ' Kuifch-b0°“‘' (;‘43”“''‘'“ ‘V’ I ' doen VYEen'eteIh me‘, “‘.e I rNfi€|11‘3 7"""‘.‘,’. ‘van’ '-" d '6. vierdendeel loots,,_ W11‘ 3 d-‘mp Schalc,1vanKa§fs- ooten,V ]eVnev‘eVr.-beuen, V¥1:3s‘°¢‘§f1o3: exfeen vlerdcnqeel 13)’ P°finG‘§fie figiker, een‘p_aar. £7.91“ 5&3“ VV _ Neeu_1t vervolgens her Renconter- glas‘ 1;¢oxnI_)cs_V.va1)MY W; maakt/alles;tot een poems. Eat chm, V V A ' .,_ wech, _er} 11:1: in dcszelfs plaats ecu Ka lootszaad van PM ’ ’ 'es—middel~;‘ kookt her 33 «E L zie WQVLES-.-BEZIE-. , hek; dxthllcert alles tot ecn_ derde. ‘. y _ , . , cnbfireid hgttol eefl 59“? . or deVgdikte;,Vag.een.V DQL WORTH’ - I en EH” V, me‘ dim-"Germ, en Bewaari ~ ch ort eVr een of twee druppelen lauui ,_em.jne: vjerronceg-;.H(:n1I1S~\' ‘V m een1~o°”m,_ DoN_Dj»1R, Di:-i_s he: gefiommememlgk by: ‘ Vem ig gdoopem zynde de en.“ en floprzhétjnett 13g«amwV‘o1 tVoe. V ‘ V , Stxb0pj1:idMI3l1 k:I;.§‘e:3$::;?‘§fegl Iaten dVr(iVnk’eu; 15,,’ dagmen na—lV1ZetIrlV3é1rxeh:xiaVet::1,iVVv¢£r1;:a“gt geWa\ Vmikt her, mo ,1; how, ge V _. V P;OpolVV).;\;eerI1r1ltelI11gIr§wj§;g,g;;§;§;nd§§,§,§§E ._ Middel, am an Vet aftefibeiden. ‘ ewe druvvelef. Yang; = Q3" druipiwie minor“ her 4 f }{V1e C van ‘ d 11 ' Wolken I11 _ A , . V = V ‘ V‘ tee met een zaqe vo teen aver en '”a'miU“c-bJiue- ;1§cr:nm“:‘t 1; met d?teIf‘:gs_d;!§&§lx;eo3>;InaVn}3g§::]fic:nV 321$; dgfgrduurende ’cI§kl11tte des Daags In mcfligte /d? d :;1{¢i;_mleern_ var; deKap.,Ien'8iet her gene in men. ZieVbenedcnV0p OOR. , V . _ ,, ' ‘ p‘oe1;en, 0 , yd \ ' etxo CD- A _, — ’ . ~: eV 0 ge even is car een innen ddek Tn ‘ " ‘ §:tc.;11fI.{!:i?<“"’ :';,$¢a;r;§§d ‘dee;eg.1gi«’;sp1:aee‘fixFyll?§n- 12’? nan;/Sxxigezg flan Dander, H/ecf11‘1gy¢‘k, Brig‘-«defV aaxde Pot; mahkt ’een Pop,"1cgt ch‘: in délpégg na "°‘“"“’*enm ‘ 1c€nwarnm'Badvgebr|1ik°“‘ ' moms‘ 5°.m°‘” '1 ‘ — V, V v . Mcnvoomet, en 1] g.;]yks mag We“ WE, -5 die gezcgt word , vande. 1!! dc. hevIsF..P° " x'r: - " ‘ D O 0?: Du§’word‘eenfi.éIliér’ ple'c]_;n‘ end ‘gr:-,. amt, die op can Iangén mgr otnficnt déKodp- Bb z vaar. “? / mam‘ den higenaar allepfh , D00?‘ _ _ . -. - vDe Wonel der HaE¢d°°“‘.i“ mi: _ _ .. . mop Etg¢nf¢WPP"" . V ' d 1 die wel- axdy‘Sehepen2eIC1fi°‘h‘e“fld;:§enm ’ “elk? Dméllk %°‘}°3‘v5§n1s e1$l3?ng;:;xe‘:1r.?1{/(llasg-“:e(x):olx3uik lleg-. '5 '. 'bini€:’P3 "' . " ' d‘ en bc- kc 06 P ’ " erdryn ‘dc-,..l ‘ '- - eenigéi ‘°“-wen krfiaé Readers W‘ 1”‘ Sch“) ma’ Wugtellglard is, gclyl‘ H°“‘’ 5" “E Wm in Dem vereenIJ§»raa . e v _ - lyks dc Amie u-“mead ,- maklendfi een §I11<:IflEk)em_ ‘ ‘ 33; ,deze_g<_=- . d 1 rd en lterc oewc_ , ._v_ w» 3:;££::::g:?3% d= €s,;‘:*::‘:;n:;e »w’ev=“4=*-:‘;°:z;‘if:1 {med a]dus:"Dc ‘e afleeri is.. mi1T€1Ykr‘°°.3c[1a\,l;et: ne en-»witte doormjes. Ale mcéy vliholt an ms; V°°‘h‘“°“,“mx:gi:5‘—:Aam;vzisr»—°°“ “°“‘“gc 7,“ ram. -zvpe1=’=* Ce” Gm“. "" ’ ’° ix’ 1 zvfldfiv °“ “Va ‘ d - ofwel eemg and?’ Ca’ 1 1 ‘Dragam genaamrW0Td* . .- 4 -~ .1 °p'tHo(:ifdi'!l§f1rc|!G agbbende een m€“i51“;:“;dg?e: gelzlfiuts. Dit Heeflergexlas gaoa:)r,n;§:1<;1;agEen hoekim e. ~ a,d.iavc3wy1,_e‘uitgedQc . d Eua,,¢ Candia, rondom eppo. mle B90'53e7'e“e-n "OP en iii. hétrand€".K¢“ke”'g°”c 7 van, lxalie, 6“ W de Muuflnwn M?“ ac .Genees-‘ hem ‘die 3“; he\.ee.. . k it-“ends met ‘een flaan- __ M m_ De Gom‘, welke xn t 6. htV¢I¢ {k1.n..») Hcgt §°P‘°e~“e’ wot gefitppnegerzetten. _ , - ;,2d'133g.;{;iddc1 p °°k‘8°°d'dg'°.gr_ Sans :00; hoogii hgidfgdfipvan ‘fie komiigq Ovflhgndcfiiggrfilg fchmheid def Keel}: en Veglzornerflze‘ incl: Honing ' ~19: .8 3 —- ,-,-‘ ‘. ' ' dezelve e - 3 d ziningen n . fi9,:“d°:a§:§:a:;‘.23%?mu ?n“:L‘;é.a ‘”£:‘:é.i;:::";*:‘,2°:;, N11 595° ‘ E1 Paflagier een,C.0I“3§‘ er 1 n mrlzerifle-Imam; _ Y ‘ maakt vac 150. Wu‘ Z00 nuf e rank: hi’ metaeemge drgppeel Bifchr§"Vi"E- D“ Heefiergewa!” nde zelden ref flee“ °f"be1°o ti)’ anderen .in tegendeel; zoo we (69 Eelyk een Haaelaar . gyoeged HMDOOI. VV3“"'5'"y"' '6 ; ewllena “’°"d°” mete“ ‘ ’te van een Boom. Her 15 ‘°n 0‘: bxoos alsde gem=°”-" Buff; De Kajuit-.b°=‘*=“.’°‘ "°°5bm,. zyude Jane en dlmv We 5” (cm; vulle Emmet Omar ‘fie? een Korf gt?-5" en wine’ Pen oeien drieaan drie op eene_fi3m" if ' ~ 1 V ‘ _ 1 ' puns-_ Zwabbers warden nuts: .n 2.: genoodzaakty ‘C’ 5° -Ly 5: ' Jlad en d11fl‘- He‘ flout 15 ged V?!” ktelen ' keulig b.¢“°“—‘ 'V°°r7 ‘nya elkander te gecffclm ‘5 ‘V’ .’h bbende een menietv='".‘* 3"“ OBI d S dagte““5"‘°”’ P”-mg e1.b‘ékkc.n e=1=S‘- “n ‘’f °-”' asng’ 6 cl ks. de Aarde 1Sbxa"§?ui: °§;u3§:d§el§°§?eieAcn ck“. ' . -d-Ln:-.°.. ‘ "lrige we“l“gtmml!I)eirt. Heettergewas E*Oéi"'9P W3‘ G7eberg' :\’:>rr:B’'e.<;:nE€'oI‘€3‘1¥‘‘d “” alggmecfia’ of Wm" 2) en pang, - , v. v ' 4 - .w"‘ ge‘,_};;oci;m J1.1nY,¢_“ WY‘; .~ . -I ‘ ‘ 51:; D00. en galagtigc Zappen,«'enz; of rvanvelders beeld , Nieren , Ondcrbuik onrdekt in Dolligheid en anderc lterl: lngeval dc" oorzake van Dam uiswendigis, ont- fiaatzedoor dc hitte der Zon ,flerk werken, Hert- zeers, Wyn drinken , D00: DRA”.-' ~ ,by voor- zuuring, Ia .DuIcamara, by, z_om Salim/om - ltgnqfum gcmamn wa ten, d om’ een flcrk Genees-middel, Gift , her flekenvvan een Slang , gebrek van drank cnz. Zo’o de'Dor1i door dc Gal word verwekt, namemlyk van Eiken men her door een birterheid varen {mak- word 11°13, en doende Wa ’ d .,r ' _ A ter in den M324°k§,:'§nf 1n de Mund gewaar. - Is"-her Speekzel ziltig , dan is b er een flyrn van de- Bmtwgewaone Dz»;/I’. van de Lung, of ins Koorts, men arlyken Ademtugr. zelve Natuur. Komt de Dom bet Herr, gevoelz men eenigz fpuwt Bloed ,en heeft een beawa , warm -1-! Ontltaat dc Dortt nit dc Niercn , gcvoelt men V ' telkens een begecrre om re- wateren. km b I _ , deWii1d rniet Is de Lever oorzake, veroorzaakt her een blee- em Yd‘°‘“l°"i. 5 an’ twee of due vin- ke kleur, en her Waterisgeel. Komt de'Dor1t van lgmbb“ k"° T-““’°1'C WY" : .100 sued, als gy hem, een opltopping omxrent hetDarmfche1]', zal het ge- Ale" um . “ V°°T‘k°l1d Water. ° volg zyn, dar , hoe meer men‘dn'nkt, hoemeer 5 5 me‘ “"18 Dorlt men hee! _ flym bezet is moev I; de Buikloop hand am, an dc ze met een zxlverepepel alfchrappe ’ B Afgang is rauw. met een zuxver grof linnen. doe ,- I:g1';roz‘9§.‘g;r:l: Iemand heeft een onmatigen Dam in de Koorts, 3:.k5§15'vk k_““td°V‘T§5V€n .y 1116981 85“ ‘WCWS 0110 als her Ligchaam op het uxrerfte droog:x's5'- dit is ha y mgmll e‘ “M3961 V°1 I‘““” V.V3'5€f.drinkt een kwaad Voorteken. ’ 6“ fiy 1“ ‘ ,'d° kwadfi VOETCII . die den Dora Als de Doffl Ophoud, en dexoorts niet ophoud, .'V°g’‘'’‘fi‘* “'1 2 ‘lillbfakfina ‘ maarde Tong droog en zwarr word; is her een M6-lyd‘ teiken, dat het Gevoel vermindert. ' 1 W t’ d , . ' Dicgenen, die gewent zyn, 'snagts re drinken, ale?" dat 55’ k km-',‘m¢“8€Dde een. leper enezoo ze daarop flapen, is her een ‘goed teken ; V0 Va? 6 bcfle W '9"-W“ “:35” 3135 met Z6503 maar in tcgendeel warden ze Warerzugzig, of Iter. lever-‘.6951 v°I Verfch .W"“°'- °f me‘ her Fa? "0 ven fchiclyk, zoo ze- na he: ‘drinken- met in Sling "“'”‘3 ‘ '°“ “'3.” 5Y'1“*"°" he‘ been wit her honfd ~1"aIréIn.‘ V ' V a . . _ _ ‘ va;;O:::‘1kI:a13:|;1ltn_UW:fl1;4oZd WEME ncmen. As men’ naar bed aande Dbrff he fr b ' " 1. ’ °" 3“ °:'““ " V _ en zig"s ande'ren'mogrgens vecl betene ’ ‘pymd m5m°""‘.ka" W’? 9°“ fl°."k‘K”.m‘I' wxamana dieden‘Db'1flaI'wi1‘lcns uitflaat,.is van 1”” Z“."‘.°'* °f'°‘-‘“ *.‘°‘“°°“‘J ee% flerke en gezonde Natuur. ‘ ‘ :1‘; f9E‘ee“.’d' W??? “N! gelegen ‘Bo iemand“een Genees—n1iddc]. inn ' V “ “ '3“ 1‘? . dtinl_{t','voor dar nmgwagewezkrnee&,::(i.I}1:,;o§3 me‘ 'W““€' a Verfch A 5:‘-lkelyk een Braaking onderhevig. ~ f . , , omkommer-zaad ,v N . _ Weikt,‘ en met Wyn g5.- _ . - m den Dom are vetflaah; Nxeren, ‘ dnnken, J” 4 Ontflaat de Dorfl, fieek, of o , I A .Mi1V47d:Rl:,.waar=‘ziE;‘;-1:‘Iorfl~ mg 5 -3114 _b , uit Fenyn‘,»ofeen- ' Koam. " W '1 . ngfl 9 okvanvgezouten of ‘ . " " ‘ . ._ . yn,’afwe1ken'd'c ‘Wax-felen van’ men -aanltonts een Braaking l.makeD’ V I and)’ of gen Been mt ‘bet hoofd van een Karpex-,: flerkende middelen‘ geven_v,.— by vdorbceld; simo °f blidcn V3" "Wide Zuufinga 0*‘ €311 flllklilver of-' .V3D'Li*m0¢D€H. Aalbeuen, Granaapappelen, em, G01{d: 05 €613‘ fink K-rittalv. of de bladen-’ van Pori Is de Dorfl door eenziltigrslym ontttaamgcbruikt celem’ Hmslook’ K°mk°mm°"“ad* i men een Purgatie met een C I: 1' d I z ' . . . , Confer‘. van Dale“, { Di4ph:tenfl';’;:’"3, :£z‘.-" ; lance“: DRAG A N T. Z16’ D O»0 RN. _ gee}: den Lyder een Gerfle-d k\ C .. ~_ ~ — : - - . 101'.‘ Of geeflen van Zwavel ,mtne drrIi1r‘:lt en eten van gezouren Vleefch, in d ', 1'nlIfkt- of ' d K7 ofspeceryen; of d ’ em 5‘ gens"zeer db;-.f embd ,‘ .5 verwarmt vu '98 DRE’ ‘mu. b B :1 b t 1:0 ‘dd en 12 . .. » ' 1 waart ran cwyn eer. rtmr e gene a wee:-I Jv¢v5mG‘:':‘l3fJ°‘Be B‘;/ioytvcllnitggcéyifi [:ge§_,g‘n:e.wceé;- uit, dryvende en Hertfierkende. - - a 1 n bl fr to: in‘ den ~ _ ‘ _;}l(ct;\‘ufie;tr:)l::I:Eel1S/£i\1;|‘ag"§E -R‘aVa;]g"em.m);‘ van fmaak’ .Een zmdere Compafitte Mn Drmkel. ‘YD Van milk. in WW1 “5 ‘°°!‘““d Ry dc Km?‘ ‘Neemt de wortelen van Zedoar en Gentiana of W“ E°3°‘€“- De 3‘°.‘“° bmdles op Lyn 3°“-r’ Maldergeer , van elks een once; Wortelen van Ze- EWC“ ‘Wm 5“. gmdm fm-Mk en gem ’Ken C “ll; Vcnblad en Angelica 2 van elks anderhalve once; €W€iktC biiidlcs w°‘Td°“"“-P‘-am van app“ Y Adder-poeijcr, drie oncen; Myrrhe, een ofan- ’FG€bI3ld.8‘?8“-‘¢—“- ' ' ‘ derhalve once; Zegel.-aarde,:wee_oncen; debloem Dmgd mud‘ Drag,“ van Zwavel, een once; Zafiraan, een halve once, of zes drzriclnnen; Iéaneel, ages drachg1en,eeneocn- - - ' ' », eri e Maa re her- ce; Krur nagcls. rie drac men; pium~ in i-_ fie%g'n1.s Zre°$§§s“¢nfl§$ bgven eng onderen troen-zap gemengt, van drie ‘tot zes drachmen. loozen’ He: ahiedfel hiervan warm gedronken , of Di: moe: zamen gemengr worden met drie maal hi dc barmm gefpuit rm‘ dc Builrpyn, bevorder: zoo veel Homg en bat} van Jcnever- boom, van (1 Mamdfionden :5 open: dc verfiopte Lever,‘ elks even veel; tramp: he: en roer:.11e: em, to: ‘hid: en Scheil-k’lieren. ' ‘ ‘ dz}: her _ een bekwame dikre heeft; laatlget vex-_ D’REEF Di: is een groote Lam, doorgaans V0189” 1133“ 5i“°"- - - , voorzien met dubhele r‘cien‘Boomen , waarvan de K'“§‘W-‘ M9" fCh"Yf‘ “D dele D1'1E“$€‘ “W5 lumen ta hanfizoo breediyn dan de middelfle; ‘my voornarrre eigenfchappen .toe ; de eene rs , datlet '1 Eike. Linde.of Olm-boomen. ‘:z.y ‘LC vn.ig:- de hcftige bcweging‘ der Levensgeelren door nan t 15:: Boomen ‘Lyn bedaren gebragr warden, namenrlyk door mrddel SRIAK E L. 3131: is een naam , dien men aan van her Opiumi d€ 'i._V""-",4? b9“'5“.“ dam“: datfie‘ verfeheide mengzels geeft‘, welke middelen voor een goed Znveetdryvend rruddehs, wegeng de bpe-_ vcrgifx en kwaadaartigeliekren zyn. Daar komt ceryen, drc er als lngredlenten toe gebrurkt vvor- vee1der1‘eiAnzeny-goed (ingredienren) in de Drra- den. Hrergan dam 13 hf‘ W“ 80“ Gen“-3m1dd.°l M W " $3;.°n:;:‘:::,,?‘::.::::;d:°.:;;ri°:i?n:-;.?;::; . __ , . . ,d Y=°§§&:§§3§“§2§§{t "2§§‘§3"¢»3§e§§‘.“° “mm” C ziekrenr. diePynm11ende.en 7-wcetdrxvende mid-. 5 _ - E’ v '_ r * ‘ delen vereifehen. _ d h lsk W. m at umw ~ W .,.:3:1::'£:d:,:':.:*':);:;$'°n::°g:?.?3na Neem: een Adder, fnydr ‘er hoofd enher uiter- Wyn-azyn, of ,andere '_Z.uungheden , b{(gelegen- fie van den than at"; flroop: heI_n Vervolgffls-' 9“ heid van‘ kwaadaarnge Zrekren en hecre oortzen; we pl hervel , zhqofd, fiaar: en rngewanden wech; do inggvar rig‘ Koort§_ 1,00; .flerk,n1e:1s, .gebn_nku dog behoud dc Lew'a_r.(en,he: Her: , fnydt 9*‘ 311?‘ men de Wyn-azyndlnret. -5 . k, v ‘ _ af’ dag, _3-mkvaa 1,1,, en neernl er hex Bloed -u}: D RLF T. 2.09 noemt men een _ udd_e Schna- Stampt he: Vleefch, Been<1eren.H.eII 3*.‘ L‘W“'_ "1 pen,’ .(_)_flen. ‘K9616? 9!! 334?‘ 3"‘-‘,V°°“g° ,?“}“ een Morrier. Laa: he: zamen door een mange xen, drejergens naar roe Worden gedrevexé. ell warmte dus droogen, dat bet W0} 307 ka“ fiemaalt ook van groore Vogelen. 315 ZVYf31§)n={IF-T “Wen: en vergruifl Worden. Men ka_n erreen .0V.€fl 105 en andere meer. 'Z1e_ZWAANh R . gebruiken ,na dat ‘er her Brood rs ungehaalr. Neeml: D R O G E-_RY_ D,‘ ,5 ‘cm gemcefle mm mm driemaal z0o.ve’elvHonmg=. ads 5)’ Y3“ b¢‘,8€P“' ancmi Speceryen, voomamentlyk die to: de -‘Me-_ VC|'i1€.¢|T¢¢rh°b‘- D0“ 5°“ H°“‘“5 ‘“ '39“ ‘,’°kwa" dicyne-behoren. Men trek: Drogeryen van Drcren, 19¢ mag: 'Wa:er,.1aa: he: zaxnen, In een pan koo- Pmugewaflm en Ema, offim-g“ofi'en_ Qnde; den ken, rui_m _een quaruer nuts Lang 3. Qndef ¢“-“ 397- “mm van Dieren begrynt men ganlche D1eren,de_r- duurig omroeren , ten emde.he: me: aanbrande. “wet dae1en’enVa]w,,,e, van kom , 531)-kuaau-V, S_chuim: he: vervolgens, en zyg: he: dooreen l1n— mauwcn’ Hoomen, Me1k__ Bleed, D,-ek, Qndeg nen dock. Doe: he: doorgezygde andermaal m e_en dc Phmgcwaflh“ begwpc men Boom,“ , smukey, Pan, en V0egI'e|‘ Ila CCn}S€ °PW31“}_mB¢“ v 315 “' pnmen, er. a)’ war daar aan paalr , gelyk Worte- weinigwater meet over 15 . h€\P0€lJ€I.bY- CD11?‘ 1:“, glodrem, Bladen, Vruchten, Zaade_n,Gom, ht! 5°“ M15 1”" °m"°"“.“°°1‘°.“" ‘““‘“ 5°” ct Hars , Pek,Balze:n. en zelfs Mos en Paddefloelen. 8¢d'-“"iE °"‘- A15 de Dmk°1'd‘kgen°°g ‘S’ mo“ Onder de Bergltofien worden h?&r6Pen 4% Metallenn he: van ‘t Vuur genomen worden, .maar_ zoo rang eigemyk gemamde M;m._,a1g¢n ,. anefle. lylarcafire omgeroert, als ‘er denmmfle warmte by 15- c ' of. Bifmurh. :00 we Stcenena 313 Veffcheide 7-0°“. . » n at e an m. Kracbmx van de Drmkel. rerrU;1tadr£Gcnag‘en. 7;‘ Rykwl; om met de ratael - r » ‘ ' rkn om: een men! Deze Driakel is -Leer goed voor de Pefl, 1rwaad- der Sl§kr1(<):1l:tx!n;1‘|lS¢{“/1$‘;l"e‘e7fi°zi'g met vagenoegl lie‘ aartige Ziekten en Buik1oo_p. |_)e pofi: rs ter groo~ var; digc r)r'len- in my“ ‘ism vadmafid beef! g:_ tervan een Hanelnoot-, mrts dne‘ vmgerhoed z}IrVe_- 7-“ 3?: mnrmm becfi_.er Wk uit de “Hf gm. re Wyn daarop re drinken. Voor de Burkloop rs Von en. A ge e DR'0.”' genfle Landenzgehaalr en ontboden‘ en-‘men v‘ 1 DRE‘. ' an dug wcl mean gebmm wordgn 11" s datvan een wikizwyn van ~ r_ t , Ondertuffchen kanv men dir‘gébru;k w 1 V Gan“ End: en diergej’ kc -mwuden H“5»'l{und lwuden , om deze navolgende Aanmerkrs; Verfhgt quwm ‘LYN; insgclyks Xe P’ 1‘: zwa." 01!! re V81‘: . I. Haarroorfprong is onzeker. Dus h BER. lxgt verduwr warden hebbc vmgten. SP)’-zen,die tot bier toe verfehillende Geda ren overeg ‘men “’5Tkmg- De vermalrelyke en ‘en “igellfleldc nit- £P';;"€ dz - “ ~ °" 2:2;..°'""::* “Ike by ’ oonen o.d. . > 'aan'e '- rd zee_ ks“ ‘find , iagnéggzgghgglaufrg men, arm de aangename"D1'z<:rl:‘rI11‘1::[2l1l;{°fl.'° F9‘ her ,,we1ke inPruiIfen,en Languedok met de An» Wat de beduiding fie,-D ' ' ,II. Demeefle uizh er regrte berifpeh di. ,‘» ,‘°0men‘aangaat; zezyn. valfchr. ‘ v - I ‘ , . A ‘ ‘ -. ’ i .5‘ °P °"-‘,1I0fTen.voet voor. i'e_ts.zeIdzaams. Her en . . me, tum“ mm meg m:nmt°_:’<:3:tI;: verkoopt, rs enen ,..di"e veefvan Vnu V u-S’-»b7;“’°0‘rbee1d di‘: Ii2'§."‘£;é’:”§.°‘L D“ "‘““'"=se komemig ‘Zx“e'2eTL’f3." *1 ":’:°§°§" §‘f""°" can o§éwx'§§§‘3an°‘2:5’“““°’°“ at . . . C ' ' 1 * - , . . nan k0°ken.er‘;h‘::;:x‘::l{'i’:§ gfi§t:_rwan: dc Ind:a- zwaarmcggigleg 111;:-301:0‘? ‘e keanen.gege'vcn.~.d°°, gylfirgzn we, wanneemze niet hanged igozéggfifififi :2‘; gllegen, ‘I5-iViet§§§;g1,;‘%‘jé"'lli¢-e:‘i;o0‘:lc§¢n van Wan . . ._ _ V I ‘ V _ ymen. In-mcnfbetk V _—._n_overvoed. 11!. De Dm e .e , — _en -Dtooxiz. ' me “"9111 «Z16: remand ' aenlrieid der p1a:g§t;eynI:::gx? vvvvaeagregi ?§tv:1?:gae$g‘,eal;;' lsieen reken foggeheyn r‘:h$e:1rc§g:dV§::;V°'Pm ,hlel:» or en. gfl 4], .y. 1e ve . ' t. R'2:l£lom’d;nv:onea]l vfiflfigxbfrntg :“f:“k€s ‘den envf7].y.'a:i§e:l‘11'.-nl21?ll>b‘::fi1l:ic?lIiI:i|n g make“ Van Deng. e ‘g is. ~ V , °*‘.m~ nde. geit Ih id ten eerfien oorf ; IV..De,inlandfche-Drogeryen zyn mg,’ «. " ' V?" ezi:1§»ixn:§§c§;F‘h131?é':”h°°We1zevoxégg pomoneert, en nier.‘u1de,,, “mm _ da 8°F’.°i met rwyflielian, of 1.5,, mm.” '11} than meet men , Qlnfche. Due kan'men/in-plants V; P“ de um‘ “"1 erament van iemu d’ 'F m dggefiekheid °f meme ‘"5 Eebruiken Tex en: = 9 emia"f°.h°' €11 tfezelve zake dr an ’ 7'°° ,5? dikwilsrv-an cen- dig, en de One-vansfiypeflcgmiyn gym anryenr , “oomr. Magrmxnegevaaagsl, groom ' v ‘ " ' '°“ Cheiden . .~ _ - . beflgheid .d* , -' 3-'lzV!Iee:dryvend,. en zyn ‘ ' V ' ' .§”m°l:YflaIt& lmrrleifzgg. e voor:Ta5\ndpyn. Jeneverz honbov , tige Gcdagten.re»fl ‘ 5 808' e en godvrug. . 7 Dcrznd : ‘K0 ertreft de..s'-M-,1 dc Dr V , apen.1e_g:,shyza1 domgnn. . ._ ;y.. _0nd)¢?réd:7t§S?i?1?lh‘keADA * A A “°° E1‘-ens fchejrge llilfietnadeelig voor«dev.Ingev1;:f1:lre):i’;f. gloifodz °‘~Wmidd{17k,«t¢?3'3]§3§7§§§“5:'f駧t3*;“ Wm dcalmemm ml d.e1111vfi:ll£g|e:;. ‘zvgk e(1;ember' gebrnikt. l1erz§rgg§§i0ni::Lg:en]::;-om;toekon1endc»dil1§er$\ §:l)'ke Kruidem. ’ , ’ “"“‘“d“'e dl'E1'~ vvelke beide eoorfermy dc!“-V1aea;1cile’Ste °‘Penbaren' Va’; DR'00*M..Dusnoem: men dc ggyjgien an WE den verhaalt ,. . _ . SE Chntruurvoorbeely bfiflldingen die men in den Slaa " .. 2 » p net, en die zig D‘R.U1,pER.rI: Zia Zfi ‘. .’ *'“ V ‘ »A»DLOOP‘.. :“*;;1lé-E§gli51;Icerlyke'Z.innenrvertoonenz Daar zyn tweea: , V “°s:?rs:t*:§§f;§§‘s:,’Zl”’W""°“"“"“?’ °‘ ae’i:§g?3a¥¥mF§iff“r;2*.'D’2;aG:"?=-h==Mvn= ..;°:s 3:22;ans:$:::gé'§:E?3.?;§5m*33? ‘d'e°*‘3=z5’e°r«‘=’n"§31’i‘;i“%ya¥:3‘“* den:1\/Ienfch.verggn;,egE:maken.en var!-;[z¥lr;;]er’,ddie een aigielngme Reuk, en’. bewaait ze Woe: dgégfi 3353 .n;ie1:Rl;eg-Zwaarmo’edig;:¢n 3: nis Zuiker 3:’ 3333p a§§§k°\3§§12g"°Ve"i§“" Wei" g;;g;s;no;;;gmgm.:::':::;,:;:f;:;:::: &’§3T§§§fi駧ei‘}a1§§g1‘§,§,,,‘§,‘F,{?“W==n§?§FIul3$e:f'- toonr. vW*ant de Zie1e.,g¢d.l1?,§,,J,‘,':j';if_.l1'e:.;?“s‘]’;’m "9" .*§°F‘M=1ve7-eir-\3V§rnw§§$:o§§;°3::5§:' eenrge opletrendhexd hehou g 3? hog , en urk gelegr, mug he _ , . : vgltezgcggfi dc $00,‘;,,§e§’“;§ef§§f5§;§e;§S;3;gang b D U 1 K ER‘: .Zie WATERHOEN.. do .zoqx:en°3§:1%7Eer3a°:;:1°f§§ :1§:\tS'ler verfcheri- D R U I V E NA T or D R U I V E. s G H A L EL ten, en ongemalrkelyke Droomen verwaeal?k¢l:)re:'7.,v‘:; gem: isfen zoortvan Confinruren, van Druivcn maak: .M:mi:r vw ‘ZOO Mnnier am, Druiflg'9'C0fifii#¢4KM ‘9 ‘W459’?- eenige dagenlang H handen-.uir. Na dargy ‘er ‘ derr,1.et her nar op ’rVuur, laat her zagrkens kno- k ken; dog.1'chu_imt‘en uiivert her ‘zoo veei ais mo- geiyk , ‘en were her geduuriggmer een Schuimfpaan 0 het:'Vuur «een «derdep is _ linnen doek, onder_een flerke uirperfliug. Daarna mermen her andermaal op't,'Vuur,' om’ ‘het volko- om uir re viie en uit vreze . ' men bekwaam re dopcn koolgen. _Dog omher niet dagen te verregzonden ardwafend,atcz;.°n§§‘°fi°w'i°.f,£.*,°. te iaten aanbranden ,moer_ _men_'_her, geduung om- komen. Hieroxn is it, dar zommigen totdi: eexflg xoeren; Eindeiyk , er men her jay gelegener ryd :re', ‘gebruilcen. 3: DRUrvn_. T§1o's'sr¥iN,g‘ _’ Mdnier 2107» Drum?’- '.MCfl Iran in 'r ‘Voorj ais men flekken :op,Ker wen zuilen in dennyd van-ide Kerfie heI:,komt',er op aam; Wynfiolr op een Kerfle gefehied op 'de7.€ awyze»: _1ronk,van den Kerfleboo ’D'RU- .'.DU.I. * ;.Na:;n- maaredat her Druivenat, dikker word, moet {tel-1. van den Wynfiok in, dar de opening geheei digt_, boom volkornen ingelyft 15. rank van den gfiarn ,_' Lalgzwanneer dezelve geen an der voedzel , als van denKerfleboom ontfangr. H. van den Kerffeboom'bev.urderr dus de rypher dat men lze twee.M_aanden 'vroe- gefa .;\is me: gewounte ,ks\ri.111.\tIigen. nU1Ts_c'Hr~:' GE‘-Mam‘. ‘zr: KALFSVOET. «a DUI V E. I Daar zyn tweederiei Duiven me, die men in.Duivehokken 11' meett op de Boomer: onthou zap . van de Druxvena. 7.1 de 'Aarde ‘ gezien -worden. mam on re eeren. - Duiv om twee redencn; baa: nietfzyn; ten anderen, top maken, ai _ . en van een goedc Duive 1S , dat ze vjiegen , ende naar afchgrauw en zwaarr. Hare wee}, rowan, Vruchtbaarheid geven 7.-e te kenn de Oogen en Pooren, gels meer jag Her .kenrek grys is , trekk Her groo: Voorde trekr, maakt, dat 1e _ dienen.‘ Vooraf meet in en van minder waar vooreerfi , om dab 1.e zoo vrucht- Mnnier, om ‘Duiven aan"te kweelenl Dam is een zoort van Duiven, die men ruigpoo- tige noemr; weike yeei grogter , en yrugtbaaxdeg de‘Kor.1en hebr afg ‘infonen. .9n_1.het trqflén in de Lem: teilveébm. aar Druive- trofl'en- hebhen, lfeboomen enr. De Drui- hoe men een. {tek van ‘een boomenren moer. .Men bdort eengat in den m; yen men voegt hiershet en laar her groeijen /rot enher Iiek den Kerfl'e- Daarna fnydr men den Deze zyn r.ee_r aange; behalven haren goudgeeien ‘DUI. zyn, -dan deandere. Ook zyn deze zoo will!-n‘ ‘ ‘ - . ~ let _/ p l r > V a. - nog verlaten her Durveflag minder , dan de cert; Piukt de Druryenj [by helder Weer.;‘1aat ze dus gemelde. .-Hie: om kan men in den begin van beg aan , en drukr 7.: dan met de fokken der Duiven beide zoorren onder elkandet e1.0n- mengen, ten einde dc jongen, die ‘er van voort- omen, den aart van beiden onrfangen. ‘ Her voedzel der ‘onge Duiven is Geers en Hen: . Omyn zeer oed is m bet Dulvenhok re doen gewenngen. -1\/fer? mfiig ‘ _ _ _ voéren, zelfs met den bek op re breken, ror dau *' wor_den"_' verm1xidertL 'Wam1eer ‘her not ze zrg zeIv,e konnen voeden , wanneermen 10 co]; afgekookr , flaar nien her door‘ een kanlaren..uirv1iegen, om aas re zoeken. ' Edog men moor hen de vollevryheir niet geven,‘ uirvliegen een donkeren» en mittigcn Dag ver1rie- zen; aangezien de Duiven, vrezende nar te wor. den, alsdan nier verre van .haar- hok afdwalem Andere menen, dat men wagren meet, to: day; 1e B151‘?-H-ICEECII . en broei'en. Wederom anderenl onxuemeu haar de Slagve eren der Wiek.en,om dus niet verre re konnen vliegen, en dies re here; aan het Duiveflag te gewennen. Her is nier nodig re herinneren , dat men dc Dui.‘ ven. voeden meet in den ryd',' wanneer ze op ‘c Veldygeen aasmeer vinden , namenrlyk van half. November , wanneer ail: Gxaanen xeets.gezaait zyn,‘ tor de'Maand van April. ' _ Men voed ze doorgaans metrBoonen guitziftzel van Graanen. Gent en I-Iaver. Dolik is ook zeer goed tot Voedlel def Duiven, en zy aa1.en’er zeer graag op. Men kan ze ook met Geers voéren, dog t her Zop is de kool nier waard. ‘ Turkfche Tarwc 4 rs ook goed. Grauwe Erten zyn hetgemeen voedzel. Ondertuffchenrbeminnen ze her :1-Iennipzaad ‘bo- ven ai, en men onderflelt, dar ze daar door meefi aan her Duivehok gewenr woi-den. Eykels ken efneden,1.yn ook een iekkerny der Duiven,voo:. menrlyk '5 Winters; ‘ _ Geduurende de Vorfl meet men ze met Druivei de,d1e korlen voeden; om dat haar dus her Eyerieggen en den, en zelden op broeden belet word; want en Eyeren zouden ver. looren gaanz, en de iongen, .die 7.)-‘ex mmbhign nog uir kwamen re broeijen , zouden fierven. On- dertufl'chen« verfchatfen «de gemelde Korlen oak _ De ryd, om de Duiven re voéren , is ‘s ogtens 61: dat mt‘-H V331 d<’-‘ DUWEI1 en 's avonds, dog nooit ’smiddags, ais wanneerze indit Wootdbock plaats V¢1‘- doorgaans flapen; welke rufi niet rnoet gefioon en weren, .dat de witte warden, om dar ze wezenlyk dient rot her Verdu- de W11 s 315 dfi. indent; wen van her genuttigr voedzei. Eindeiyk meet: men in agt nemen, dat men do Duiven nier aityd Om dflt'61‘ dc R00fV0- op her zeive uur vocdzel geefr, op dar nier de mi- buurige Duiven zuiks mede gewenr wordende toe- ende het voorgeworpen Zaad of Graanen Gebeim ,. om te belettm , dat de Dni-yen /mar Hoé um wrlatm. L Neemt her hoofd en de_ voeten van een gelugdlen o ‘ her Duiveflag te houden. OP gcworpen worden,om dc andere DUI. , , 'B0k}CnIaat hetzamen kookcn " “ rot dat hetvi rd. ~ ' 2 “ van de beenderen vair. K ’ " Jud» , » . . . ‘ 5‘! afzonderlyk in her zelve ngto 1,“ tiimdraar hlectt ifilelerrcl} in he: wei-k-.§fi:'21;e)lI<‘§¢r)‘iKr7v;e ism iwmht die in Water’ C11 31 verreerr is. in d d'I '3 ee Sen Ian - " 3“ 51? dus drie da- Por-aarde,zynde van :5: flééggefageiuwyft mfifl het HOE ?§‘:l:e;m£{15r?xir°§,' geefi hgt d.°" D“iVe1'1 in onder mengr men Zour, Pis gmuwe E 6”‘ H3“ kookt, made,-},an'd hi I; C .° Emnipt en Grzhanen. Men hneed her rihedner 13$’ K"OmfYn befprengr, hebbggitdgezfilfégvlgiktt ' en met er oteen ee - m - . ' ng ag. en laat ze in de zo%’dro§§e':fa§i»5::Ff§°é35'§‘O"““3 gebakkerreiniotcfizlg Egfsrggge Leem. ‘en OVBI1 ‘Clem; :0, dar zer flier verbranden. Dcze broozfigg Yzerkruid, en even doe vee1“’,‘I3,;i::Vev1§r d‘r£_chme? en op vcr c eide plaarzen v d . geweiler en to ' 2 '1“ Yn a - be Duiven Zunen.el_ a R an e Durveflag. Kamf 1,.’ . . ‘EMS Eflmaalt: een halve draclune veel vermaak in vindeihn, :i)la1r;tszoeP},a;‘fini‘°’.' ‘?r 7‘°° once §v’er§§1'fa5§aCm35" Komyn’ ende een h31"° .vo1g met gmg mum vmmcm 10 in rver- kander, en kncedetnhet Mengr dir onder male Anderen nemen een kiomp Zour v flukken en maakp rkl _ een deeg , fnyd her in 7e$;'I1and(v17.o1, en leggen ze op her Drrivaellllagmgfigfi Cngeeft die ‘nan def Duei::1e‘:r1brae]l:ttJ;f van ’ als Emm’ cr re e G ' - ‘ , - . . . Zout_“’,am. 13:6“ i‘:)kI;[‘:°f:1{aT;:TTI1{¢:;‘1. her zelvein hou$g_:1:y':]Yflaa]§een D1er,_ dat zmdelyker vvii ge. °“ P13 'bYV0egende, en her’ in her D”S3§:Bh:i."}"’P minflen ieder Maarfiinhglgvé’, Waamm ‘men ‘ten fietgliae, om \d§_ndDuiven een tydkortjng en verfnsagl; maken. De Mm’ die.“ uit“‘g‘e%'h°k meet fchoon VCIL - e erom zyn’er die G - . zagrkens word b laten fnerken doende’er e ' * ~ em ”"H°“"1E van niet en eweegt’ ten de E er ' her aanhrandente belerten tl:§‘w‘elf“g water by’°m welk menop Y an m de de Duiven en maakr. dlt ms “mlekkeyny "°°“ Want zeghfchadelyk v°°’ Tier veriaten, maar zel’fs varec:rltt; of men fmemt he‘ andg my ad dmm ma“ vi wvc ’ en warm he: in her , _en men ourert her - Dulvenhok . maarfiop aan om dez ' Vt" 13”‘ "°"“"b°1t 01> Zour ' De 13”“ D03 men houd da E J‘"°n_ te onderfcheiden - , 3“/00!, dardir her zekerfle mid. In plaatzen dam- . deG ~ 6 : R 1“ Wm“ zmen mt zéerfnglenrleen rs, kookt men A15 mm d D . - kookz ze vervoigcns in Honiheg uclgt dmogmv 9“ zer. moet meeu give?) amreem in em Duiven" men‘er dc Nefien an and I - aarna beflryky; acne KI r Ire urve met een Scimr ma ° dc Duiven hunne .ere p.aarzen mede 3]“, arm voor affnyden an d ‘ 3’ pooren en vi k ’ 3“ zulks gefclned ~ ’ .9“ ‘Yd. wanneer dare“ Die hm de er en konnen bezoe . . nanrerkenen. Dir ' ' Proof van en ‘ den Jaars terzelvert "met 5 V°]3°’\‘ zggzggfirfin ’ d?‘ ‘mgr dit middel r"1§ictC:rrlri1c3?nh(feb]b)en~’ gemfieden. en dus \}«,:rr?oTgtet:s1tt}’~ . , hoipen wQ,den_- ' Rtzgaut van Dx_4;-um.‘ Om hxenn wel te flagen; 1- doet men de Dmven cxerlyk op, men vult ze met Her Duivefla moct nogvoor de hitte nog V00 3 Hefmoet he]. hare Lever en vleefch van Kapoenen , gehalct met de koude re veel bloot getielt zyn. _ _ dc: zyn, en rondom op den Dag Itaan, her zy.in't Spek en fyne Krmden,‘ zainen toegemaakt met Oofien , he: zy in’: Zuidcn. Dit zoort van Dui- Zout, Peper en Peterzeixez Dit gefchxed zynde,Iegi: Vcn vervliegtnietivexre ; en hoe gy ze meer voed, hoe me“ 13 1,“ 96“ k°°P°T Vemflde 5[0°HCh0°§61:In»§t ze meer op het hok blyven , en bygevoig vxucht- een mat1g.Vuur"ondcr en boven. - Zoodra deDu1- baarder zy,,_ venlgaar-zyn,,d1fch1 men ze OP.» om ze warm to Men moet ze nooit, voornamemlyk , als-ze. nmtlgfinv , ‘ broeijen , zonder Water op het Duiveflag laren. D'“’W" PP "”’“7‘d”‘ WW1?" m$9'"“/*"- Neemt Dit Water moet gefladig ververfcht. women, ten $0016 DUIVCI1; doet 13 W51°P-5 V¢1“’“1* 1€ mfit einde her of niet bevrieze , of door eenige on1.ui- V1369-'11 V3111 66“ K31f5fChYf >116‘ W38 V3" 55“ Rundv verheid daarin vallende, hedorven worde. Pleteflelles 2011‘ 611 PCPEL D” Eedaan 7:Y“d°>i?€' ' Voorts moeten en I-lok en Nefien. menigmaal 1°SFd5D Emnd V3" 6611 ‘(CV51 in‘?! 5175'!‘ 1“ T€‘§PJ€S gzuiven Worden’ en vervolgens bemokt, ‘en gin. geineden, en met Runderen, vet. Leg: de Duiven da de Duiven Wm. Ziekm, en ongcmak re be. daaeop; maakt ze toe met Lout, Peper, en fyne wydem _ ifirnlxden; en legr er andermaalvan de g_emekiereep- Wil men .'sWimers Duiven houden, men moet J55 0P: N? ‘W5 de K5351 wegedek‘ 15» 131°“ W can wmne Flam uitkiezen, vogreude -Le mg; ml. met dc.Du1ven op gloeijende Koolen gezet wor- ver, grauwe'Ertcn en Hennip , en ‘er helder Wa- dCl_1»0"? Zagmens tC,k°°k¢“i Eek°°kF Zyndfilwemf tex bylettende, waarna men van {yd tottyd moer -16 H ‘J13 a 611 133! 61 he} Vet 3fd1‘“1P€n§ V-fiafitffli zicn ,‘ om het niet te_laten bevriezen. N_a deze Inc“ 16 me-'5 55“ R380“: V3“ !<"‘1f51W¢1°1'1kJ¢‘3s kleine voorzorg zal men aityd 7.ien,dat dc u1tkom- A3‘d3PPe1°“ 5“ P3dd¢“°519l1 °Pd!1Ch‘- fie onze verwagting voidoct. _ Wilt gy jonge Ruigpootige.Duiven #15 99“ m_n- gy ze gelardeert hebt. Na datzebegmnen-re kleuren, derlingelekkcmy, op Tate] hebben, gy 111061: met meet men ze flooven’ met Aardappcien , floclen wagten , topdat ze vlng zyn; her is g.6I10¢‘-S ; dat- van Anifchokimn , ,PaddeIioelcn.,toppen van A1”per- zeomtrent zoudcn konnen vliegen; als Wnnneer gies,,Knifszwezerikjes, Zout, Peper,1}_Ine I(rui- mcn haar de grootfie Veéren dc: vierken umukt, den, cnzgoed Vlecfchnat. Saar gefloott zynzie, Om ze buiten fiaat te fiellcn, het Hok te Verlaien; warden ze opgedifcht me: Citroen. zap en gefrum-. of men plukt dc veéren van de Pooren; or breelxt Ificrer-Lelie. her dik dcr Beeneu; als wanneer ze,voornament— _ iyk in ‘her laatfle geva1,oogenfchyn1y1: vet Worden; weid ze van het lngewand, en doc: ze cxcrlykop, cn Nag em amlgre mamier. Fruit de Duiven, na dat‘ . Dui-ue-pa/fei. Kiefi Lie grootfic Duiven nit, ont- ’ en knenfi de beonderer:DclIeJxInorft- ma:-tkt een vui 2 DUI‘ I 203 Azel van Lever, rauw Spek , Piereizelie, Uyen, fy- mp fig; DI:z°.lD”‘V°k°"V°']"’S“P5it '0? 11?-t Geb'efga' "5 Kmidenn Aardapbeleng Paddefloelen. en Run- in ‘I be in mm m her Krmd’ en desmfs Z315 fieren Merg , en Vervult ze dus, dog bewaart'er het einéie vamdde Lame!’ en hat Zfldi’ °“m°‘“ Jets van, om’er onrier te leggen. Eigenfclm "1 eze Mum’ - De deeg van de Paflei nu gemaakr zynde . lest genum‘ r hyrml De geheele Plant’ he: 13' Verrd‘ men het gemelde Vulzel op de grond . en fchikr nige dagvein 1-‘: W dmog gePu1vemeerd' ende °°“i' do Duiven 0P ‘irder. zynde aivorens weItoege- middelir Aijgmwyngenomen’ i”°“°”d°r“"3 maakt. Vocgt"er een Lauwerierblad by; bedekt taaje Von?‘ ‘er K‘.’IYk5,°n W1 de flYmfi€KiE€. 611 do Duiven met reepjcs van Spck , en legt’er de loozen afgt:?flr;:vZ:{d:I::‘:§ie’r:§e:9°; £13‘ W%:;!V§I- ' ' < - . is e voor .1. oefd middel. >001: Worden Tc‘: Kalmwezen-kjes , Haanekammm , ‘ , an het Ligchaam door verflerkt. en:..MenladeP[’('- D . . . came geregtf n ez a ex warm opzetten yoor een UIVELS-BROOD. Z18 KAMPER- FOELJE. DUIVEKERVEL. I ’tL' . ‘ . DUIVELSDR .' ’ - naamt. Men onderfcheid’ei-I :w§§.y3o§ifZ§r':agf *5 can Gm“ in §1’°0T€EgEeIa 1% E211? tiykl A//Efimdd’ gen Semfiefle 1 ende een geele, die op de gebei-5.’ “mic en onaangename reukgvvgaarvlalxn 3:23 am §°" tens groeit, by do Latynen borydali: genaamt. :33“: Vilqn Duiwlsdrelv hee’fr. He: druipt 5;: 33‘, ' K . _ o e t - ' - . . - Befibrywing my de gnneme Duiw/éerwlu zweemeri«$21iileii:ev]anz$§vi;iuI;ru‘:{0cm:“::' blagen 4 p - 1,‘ M . , . e -in ‘y,- Het is een Idem kmidje, gawk am Ech Com“ G13“ inefifgng Sync en Inoien. Men verzameit dit def» en zeer dist. De iteelen zyn vierhoeki x; “E van kleurpen, Inkixnde Zuwer en d‘°°3 ’ 859138- met kleine takjes-,en velc zagte bladen bezer-g 23.- “='1k,‘flinkende a‘i'iq‘h were dmppclen ’ {Mk V“ :16 van kleur ngbgmen’ of mar mod uekI,(en)"1e die van Look (, uwelyk, en zweemende naax er zaad is ze kl ‘ d - . ' » M ,' 5 ‘ mm ewe Woretfel Sixgrywinnignvléireltfiépexz, maakt mfizrlyilillgzeci <;l1t”C?om'zeide11_OPr6Bt'en onvervalfcht. Plaan-. Di: Gewas groeit in 't Kooren in Ho; plaatsgcfpiklcclfi 51:1 dxelzlg ma fchamen ‘in deszdf! V611’; Wyngaarden, Heggcn, en oude veivalle teverkoo en De iage wonflofgeme-°"eW’.°'°°k bouwen. Het bloeit in Mey en juuy ge' ct ookpsgn. ' e 7ede“d3?g{‘_5h5 D1'°S1“€fl Ylocmen Eipnfihappem Her Zap, dz: menér nit tr kt mm Theoctlu Sgt/acux, dat Is, Syn‘fch'Zap. Pli. ais het nog green is, is eengoed midde] 0med' die’e’r van Erlii us’ en aware oydg dc Omen’ ‘ lmkingeni dieop hetGezigtvaI1en te ver’dunn ? dati-her in lgxu fmven hebbemgemlgen eenpmgiyk‘ en voorts voor ailerlei kwaien van lie: Gezigr 1&1; Zilver .wierdI¢li Jade: ‘yd Zea geagt was’ en “£511 Gonilgemengt, en op de Oogleden ge}egt_'bem Keyzercn °nd‘l:>lge3Ie0ol§(e:té1ii),\ivI¢t;;denc;]{e zeifs vgn de et aair weder te koomen. Een Dacaflum d waarmede 2 h i " Z’ 9“ 8°15 em. V3“ gemaakt en gedronken . verdryfr door d Vi?“ is een Y ‘mm? Sd-mnmmerm Y°°m’g°"' ‘Her terloozing all h r 1 ' ' E 3' goed m‘dd.°) "’°°5d°.°P1-fY§1“E’d¢1' Moé ; vsgtsszsas:::;s:;s::“:‘;e E“ 2X§’?§T:“'1¥°°‘“ en semi, ‘eel, kwaadaamge Zweemn en Pokken I et ra- er unnen. te verzagten, te zniveren enz. Mm veragt de Duivekervel’ om darie zoo d De_ Stalkuegten gebruiken,ditGom veelzins voof meen is , en ondertuifchen kan men tot lof daangb e Zlekten der Pa"“d°nv: Voomamentlyk voor Ge- “E3611 . dat ze vele goede Eigenfchappen hem 3" 7-,‘:iV€H6_n~ De Plante der wortel , daar de Afla fie. dm ,6, he: W men gewnd, he‘ zy men Ziekgen it zz uitgedrukt word, ze5tBontiu:, zynde een Ne. nooit nadeelig is. Ze geneefi dc Schurfdi h ‘d IS’ deriandfch G9“C€5h°€1'» in ZYH N3“1‘~1T1Yk€ GCfChi€- Icukte. Zy neemt wech de veritoppin d5er°34_1<=l1 denxffevan Ooit-Indien, groeit in ‘t Ryk‘de: Per. €h‘Lev,er; ook zuiven: ze volmaaktel ii: de Gli ’ zen ’ n t Vem’ Van Zee; zynde van tweederlej zelfs die in de Aderen is. Deze kravtymoet a ’ zoomm D-e came z°°” is bY“"‘ :‘:’-°1Yk 6611 WY“- tclkem te hulp kbmen met Senebladu men gaardrank of Waterwilges en men pcrfi zoo wel getapte Melk. es 315 "13d*‘-11 dc AF“ futida; weIkZ‘api‘n' Once Manna om de Waterzu t’ t ‘ . . A ' . De twe d u 8 lgen e zuxveren, zoom is een Zapngetfoklien ui; dc {Wane} van C1: -of agt oncen van het afkookzel- f ‘ - _ : 0 due tot vier kerePlant, waaruitzekexegroote bolien V0Ol'tfprui- dmhmefi Sepulverizcerde bladen. V B /7 _ — gcenfngle hetbganfdle Hnis vol flank maken. Dog ff‘ ’V'””’g W” 59012 Berg-Duiwfiervel. in huménezn E-mmmm die“ milk ’ e“‘g.ebr“”‘°” 1° _ Dlt Plantgewas heeft veie dunne fleelen met tak-' bladen van aiiiitelgl’ gelyk WY den Hmslook.‘ D5 fig?“ blageriui €eIYk die van Coriander, bezer dog dc Tirhymalus ofa€égo‘ii?s’riase1I:yn gdyk am we van cemer; 4: off ' 11 .- ’ . . - ken: dc veelvtfldfglg iisugfig (VV:?t]ci:?1;mZe Lieuweb dieM?n}Fcbmkt m dc Geueeskunde de Aflaflmida’ ecmgzim wit. . Yn zmg en Pclcllnigfegtogezfleiiztotdons gezonden woxv-d in drop- . , yn eheldex en d0orichynende,_ C % gelytk ’ DUY. DUI‘. 2.04; . l " , . . - ’ - z vanficen ecn»Duivenhok als midd_en op C€n’~AVOOl‘p‘l6lfl van £¢lYk °~“d°"° '°°m‘“ ."“°'G°m ’ce",,";§§.’;P§1 tot een ecn Huis; -:.ynd’e zeer ruim ; of buiten her H1115 . Bolus, Pillen , of Opiaat. vanakvfl can Tmauur om dat de Duiven, zynde fchuw~ van aatt , door: hall viercnd“-I '1°.°[s' M53 Inlaeefien of 'Wel~met. hat minke gei-aas binnens Huis niet e_n verfchnk- van met getattanzeetde Y“: W.a’n.n water, en ken. Om dezelve teden moet l1etDuivenhok om» °"°‘5°haa1d° TerPemyl;nl1ot rootfle gedeelte de- trent geen geboomte zyn 5 cm door he: getuifch WY‘1l)'31Y“ “filéken ‘)0 6 g (let Boomen niet vervaart E°",“‘,aé“bte°'w1‘:‘d°“'d Dc zer roger)’ ,- _ _ . . . - I. . ‘ tc kan niet JU1 _ paa Wot en; Als men de AW fi""d‘ F“ gemketone dlmneert’ figiiigflgein ruim , als nauw is. Een rond met ongelfifchle“ Kfilkv d‘° dc 71mm defile“ la: Duivenholt is beret; dafl 59“ Vi°‘k““t5 °m'dat d° den Wynfieen vetteert, men ml 9* 5°“ 3 Bryn Y Rotten minder toegang tot een tond , alsvtot een m“k°"de'O1i° van halen; Waar;l11tZ.menv 0n{3‘;;lalr vierkant hebben- behalven dat een. fond. gemakke. d .dat ditzoottvan.G0TI1_ V9 °‘“ an ' ‘ 'erkant- om dat-mendoor em 32:, : ende can fiiukende Olie heeft. IEEEQJS ' §;"¢§§"s‘§‘t1 dtaaijende , gemakkelylt het . - k Duivenfiok van binnen kan doorfnuffelen, en’ de Middel, am can Urtwaflemxng 2: ma en. Duivenuit.1,etNefinemeil: , hetfvifiellé omtxent een : _ _ . - ; - - 1, -t angoc1e_en. ._ Neemt vyf grein Dmvelsddrein. vyrf;§§nL§;3:n:-;’ v1e(r)l:1a]ntt_e1%1;§:t€tl;l‘;C: dig: dc Rotten mt van bum" ‘Vflatile van He-1’tSl1()_OI£_| . en e“Ieegt1-]‘_e§n.gen'oeglarne mm een_DuiVenhGk; kfimmen rmaakvprm-an pp. can Opiafum; mwgt d‘t'78me1:Ie-bloe{fem en maakt zekete hoogte bliltke Plaaten vafi“, 611 tel‘ P133“: 31' memgte Confcrf van ‘mu Q" ' an waar men voorziet , dat de RPM“ 7'°“d°“ k°m'.€"' _*¢;.¢en Bola: voot de.U1twaa emmE~v . by Voorbeeid , de buitenfie hoeken van een :18)’; ' '- ., - laaten moeten om ten Em. under mtddel. lct:lntvl3;!t1V;1€£1g‘Jl;;’n Pgiggtrent eenmlve V93; bu. ‘ -- c um err ~ .- De Rotten nu tot aan dieplaa- Neemt €59“ f°‘“i’“1. ‘Ma {§"f’dfnéng:”1fe”:"za1nen Van dc 1(1{°ek:£og1§:: dam ze niet tegen» op,konnen Balnfieen’ "D Elks “en gm ' ' cl - ten zyn 6' g ’ l l k naar» beneden 0? t em cnoegzame memgte Confetf van G01! 5 klautei-en, moeten noodzace y 1 me egn maakt ’er een Bolus van. ’ dc yzere Punten vallen , €116 me“‘d””‘ W P ‘‘a"'‘’' bloem , .4, ofD,”'-yglgdrelr word ook gebruikt in ac Amie gefieken heeftq _ _ V De A1l’lafi?mt4§en het OPM/£5“ '3“ LY‘m°"-deli Voorts moet>een'Duivenhol< niet-fl3bY"h¢t W3‘- ‘°‘ 5°“ Oellfl‘ C - ' { l - V ~- I n einde hat Water, (la: de- t‘::‘%*:::;:;:'i.‘::;3::flL:::m ;;;t:g:1*.:;‘::'i;:*$;1:n:nvsmen. ha- Men. Om “Agni De Engelfchen zcnden her der. ran bek “mm km worden; 116! Well‘ V39] 8'57-°n‘. vggayrtsllitnlgigoteelfaten , met y1.ete.l1oep‘els. Waar- dgf voor de jonge Duiven is , als koud, Water. by men die van Matfeille onderfcheiden kafl a 315 De zoldering van lie: Duivenl'iok~ moet zeer digr _ . _ , . i ‘ d nog Rettenrnog zyndc in Mandea vanDadel.bladen Eevlogtena Sc %;n,d';a111sor}11§€:§gf1?]§3‘§§g,E,Z‘}c§§§;§en ; vootalmoet lt... . , V. i ’ d d Duivea P“ —D»u.t V E L s~M.E L. K.’ hc_tfl°§i;°‘ge‘:§§§ e§1"’t’;"v:‘§,a§1‘e},, flfinet 310;“ 23,, Bin. ' . . . . ml - ~ ‘ I; lke kleut e ui- Bpfchrya/mg_; Dit is een l{Ztu1dk,dg;t.V%€e3:1l§l§:: nen en va,‘nbb1:r1ltiz;.]t111€g‘<]:vvxtH7gnhDlV:/Cmoet in_t Oofien heals] -WW3::3-1fl§$%t§nvl7pynruit»C hocwel can ;$n'«len<§l:>eniEg hebben , ma“ "‘1‘Yd"l“h"bE§id°“’ °m zyn cm , - . . . . 1 - :1 e n veer- wvge*;~°°2§‘a:3°.,:n:§e:*;:(?:*;::2,:‘:aatmzéé g;;;;;g>;;:v:“vs:§;:: t‘:;§e3;;“.ie.. dc gmn ' -'n ' ' ' A I Sl a bol _ D ' nhok nood7.akelYk '35“ Vell‘ re .1-log klemex als een kortel van een -_a _p, - {land van hct Ullfe ken moat men '.]Di’t gewas heeft _maat eenenkcl Wortel.-31° ll" dc fie: na t Nporden heeft moeten Iggoote-n houden ’ Medicyne gebtuikt word. bet zelve in een felleKoude g n frmche Lucht < - . 1‘ cc T9: ':'PlM“' I‘§,°§.,Zf’:2m§.1tdiel:1l?§3§vm»ii: t:Z1f§§.5“»3§::3?1‘;6:(§§.1§uivei:in dat Saizoen Q03 ty, , en men I _ _ {N )_ _ 9d am‘ can geduiitigpnimekeeten. _Zy1gr.9Blf 1" Y‘ verkwiltrwor en.‘ _ _ make“ de_ hetgen . en Hoven. Zy bloeit in t middcn van dc uiv\7\:a;cag;wI\elreIf)tiZnv§x:3(%2$t;a:og;$§$1in devMmm ZorI_16f- . . d _ k . .h danjue nellen de Duiven i;:$::r°2se:¥“o:5:e I(£§3]d:7fe’-ne?lE:n- an 1; 5'. 16 " - ‘ '_ ' ' d P tt n aattocui- P° g‘*“°"G§%9’::§2:va:eléf‘;isu512: 2233;255:223‘.":::.,:*‘=.i:a:e:n:,,,:n veren dc, mmcn . en sv ~ _: ‘d H] 1, den Rmtm 1° “°" a' ll ltd H - ::13:2e:::;.“°t::'::;n:*2:eg;,:,'fmemt DUIVEN-HOK. Omtrent' it 11- 5’ ‘"5? '1‘ 1’ net doen houding valt veel te zeggcn. 611. 331;, ‘:3 gfflilegaf e:r2?1aclc:’Pol daarin klvamen. Anders Bebml‘ want wnder dat ml men 6'‘ geenlpgoky ame plaats ken tonde Pannen » de eene OP dc andere. verte- bem ‘V0-meet“ moat men“ eenb e W laats voor nencle cle gedaante van cell Water-Efiot; voor uitkiezen. Maatdaarxls SW11. W3‘ P. ' ten.ware ze door den’ fcl1il<.ken- dé - DUI. 2°; ale dc cene een halve voet van de andere, op ‘rig. Her Dmélum van Duizendblad gcneefi allcrlei chelfieenen, daat toe vah onderen_ en vanbovenv xoorten van Vloeden. _De bladen gedroogt en ge' bekwaam gemaakr, mm-_ dc mndheid der Pagnen; pulverizeerd_gedronken met heE'Water van Canff dicngpde tcfl-‘ens , om de Netlen t_e‘on”derfcheiden. Ma of Waalwortel; en ‘I: blad iii dc Neus geftoken’ Deze Neltetr moeten veel eer te l‘ull‘l1_ , als te nanw flop: he: BI_oeden ; to: een Klifieet gcbniikt, geneefi” gemaakt Worden , zoo dat'et een Dolfer en -Dulve het den Bi1_ilt_loop en Bloedgang. in {fan konnen; « of andemns zoudcn ze dezelve B9/Wirafvlng -van dc ecrfle Warzrig, zgm .,,4,, D',,;_ vemten_ V _ _ zmdlzladen. Deze word van Matt/fibm; befchfeveh De come of lxoogfle’ dezet Neflen -moeten_ ten 315 m331‘_€€!I¢§ flfiel h€1?b€I1dC, zynde zagt’ en dun , minflen viet voeten vanvde Aarzje -zyn , ten einde d"YV€fldC 0_p t Water.‘ en h_e_bbende eerr oneindig her Metzelwerk beneden wel gevoegt zynde dc 8°l31S€h?3lY DUJZENDBLAD. Dit is een Plantgewas mflrnfial“ die Van_Kam1l. dog fletker en zittende van veelderlei zooi-ten, gtootc, kleine, en wate- 3311 belde zydcn, In de gedaante van kleinc Vege- rige , van welke laatfle wederom tweeizoortenzyn. 16": aangemam Vatyrellk-3-cn ecliigzins fclierp van He: heeft in verfcheide talen- verfcheide namen van 1"H133k;;\-helzbende-vinft middetr nog een ribbetje, eon en dczelve betekenifl'e.~ De Gtielten noemen Waam“ “Cine “H3115 lPml!9fl s -gclyik pluimtjes van het M,.;;5¢,,;,;.,, ;. dc La:-ynen Mjmfpjium; dc 1:3. Vederen. Van tuffchcn de bladen groeit eeu lleel lianen Millefiglip; de Vranfchen ‘Millefguille; dc zo_ndervbIaden_, dog dragende een menigte geele of I-Joogduitfchers Taufm/dblad; de Engelfchen Milfizil_ witte bloempJes-, welrjckende en in dc gedaante Befcbrynzing :1/an bet gram Duizmdlzlad. Deze Van een Zonnefcherm. , Plant, van welke Mattlzialmg de Figuur opgeefr, is Plums. DitDuizendblad‘ groeit op vette en veg. volkomen gelyk‘ diavan Din/tnridubefchreven word, tige Wyden. Hetsbloeit in Oogfl-maand: met dat onderfcheid allcen , dat ze grooter is ;waat- - Ei£9"f‘/’4PP‘"- He!‘ bchem V¢51‘Z°m en 058'} cm by ook dc eene de- groote, .dé andere de ltIei- gene?“ <15 Wfmdefl 9 V€Id'11nt»'1l0Pl'd€D Buik100P; ne noemt. Neusbloedingy en Zaadloop. Vootts is’: een beproefd Plank. Zy gtoeir in menigfe op.l-Teuvelen en middel voor oudeen nieuwelweeren-,—Fi[lelen err andere hoogten. Bloedvloeijing. Gepulverizeérd en op- Wonden ge- Eigmfclyappni. Deze zyn dezelve met‘die"van de 'legt zynde geneefi het dezelve; als ook met Olio kleine , van-well<'e wy aanfionts zullen fpreken. en Zalvevgemengr, en tot een Pleillet gemaakt. '_ 13ef;'};aryvm,‘g twzrfbet Heine D/tizenzipblndi Naar 4 DUIZEN-DKOORN Anders Herniaria en liet getuigeuis van 'Diafcoridi: is dit Plantgewas zoo Polyganpum minus genaamr. gtbot als een‘Pauw , of nog gfooter; heefi veIe' Befcbryving. He: is een Plante, wiens taklteix takjes, en bladen , geljvlt d'e pluimen van Vogelen, op de Aarde Ieggen , zynde vol kleine en langwer- met korte en [lompe Ilaa"rten‘.' De toppen der tak. pige bladen. Her Zaad is ook klein , rond , wit ken , in deg:-daanze van‘ 'een‘Zonnefcherm , zyn digt en zoo menigvuldig op elkander gchoopt, dat men met‘ wine-bloempjes bezet.‘ zeggen 7.oude , dat de geheele Plant uj; Zaadbe‘. Plaafs.» HetD1iizendblad groeit op hobbelige en ltond. Waaromhervan zommigcn Millegram!,dar pneffe plaatzen , langs Paden en Wegen; bet bloeit is, Duizend/loam-genoemt word, in Mey en Oogllmaand. ' Fla.m:- Deze Plant gtoeit op drooge plaatzen ‘,.~ Eigznfibépjzzni I-IetDuizendbla Anders ‘in’: gemeen Azwvt DW“‘G”°°“”’E' mo am;32,==m;3::di:3:‘e:::";a5m§;a; , daaruir s e _a _o _ . E- of he‘: iapb zoot rtn EH1;/Ieagtg x(s3fi}rectv:i11;ol=:§<=’ gs: ’ t d ‘n ‘n derzcver 681“ ° ,_ ' . ‘_ E°L‘”; »?$ic‘?°ii’é‘:‘o‘?“x°=~’1’an°=‘i’?3°5r55r5=3k% he W2"1V:2::;:.3;::e‘£:*:=n§;“::;t:e:1;:::. ‘'a“ cam - _ Planeet. De voor- mm, as e C I d Maa en Darmen door dc tuflichdn-Rellxngciyan aeende Zon en van de der WIYVC“ 6“ fchuren’ wag“ eh bbgr I enaarnt naamfle EC1|E_fC“_ IV“ QCYLBH ebcuf: wanneer altyd een vvryvende bewegmg 6 :1 aaegfionget Mam‘ Dc mhps van’ 6 d Zgn en Aardc door- mam: Peri,/iammf-) _Z°’“t.Yds Wotan‘ oorzaak de M33“ ‘“5°"‘°5”“flc-hue“ E : laatze vcrwekt door cenc ultwfifldlgc *0?“ 3%“ .d ' . - hare ICAI3‘-WW5 werpt ‘.3 P ’ 1 van Koude Vermoeldhexd , Arber , 3”“ mo dat 16 ' De Eclips der Maan ge- en ontl aat " nderc AIS dc Eetlufl ‘W’ de A‘"{ch°“wer )5‘ mrchen Zon en Maan of Waken ,Va{ten ofeenrge a d . dc Gemndhcid bell“: ‘V““”‘” dc Amedé bele: d-at de flzraalen behoorlyk gaande b1Yf‘ ’ ho“ Ea ze vermindert doofgaat _zoo dat de Aar 3 . D Maam hug in goeden flaar; maar zoo _ k ‘ dc’ Z0“ ;'-m m d'c Maanejrfogridontgkftlilpmieddel ge. ff geheel verg-aat. rs her een teken 4?“ Z16 re . Ed}-Pfm zyn wt met “die: laatzen te bBP315“- Te’ Verloorm Enmfl- De" k°mt van dc kwaade 56' W°e“»°m.d°]engFcns C Pvce! gelukkiger daarroc fieltheid uir de krop van de Maagz W“"“d°°‘ me“ ge"éV‘§'mrd1g glilrmzfldgr Iggrgaaxnde Trauwanten van een walg krYSf Van" E‘.‘“‘- 7'3’ km" °°k van V“. dc “P en ( ' ' d rkomen u iter deWeIke_d1kW1I5 we e . 1_ f - 5 To :-gaten geflooten houd; ’ "Mm? ondemgzrsr “ans; yerzmzza szihirna dgn roevrmg “’“"a“ z°mm‘ge~ ' ’H cl-ligt ganfch ver- Z en en Gal; dog nier van - e zappe . _ In em 86115515 E.Chp5 5 her “Ear ten dee1e- Om HME ne’n als zommifie wmen’ gem‘ men mt mt donkcrt; Ecwk m dc andgre mkennen hebben d° h firvgorbeelci van Dolligheid I Melancholy’ Slag?‘ due 5'°°theid van een ‘Echps tevan het’He1nC1'1iS'5 'eekte en andere kwaalen van’t I-loofd en Her e- smflekundigen den Dmmeted It die ze Duimeu 21 n in welke de I-longer evenwel blyft. Of door 3,, {want gelyke declen ver eet o,f flan deelen van. nc ye kwaade gefieltheid der Maag zelfs. als dc 1'°°m°"5 mo dat’ wanneerag verduiflert zyn, eemg re veroorzaakt door a1tevee1Tabak te roo- de Diameter dc,‘ Zon of dgr N111“? z nverduiflert. lkyoogof ’uiet genoeg re drinkcn » °f‘1°°" Qmcheel §?r'c§e%§’r:f:§:‘:t.::e;:§:v§§§§; \1’i"tu1Irlet yhegifiu d““" d:go’ge Natuur. Door a1 te groote urtrekkrng der- ever. . r v=»eP1=w3:r;::::° k"-“' d°°r 3 C ' bruikt Worden. moet een tYd13DE 33m can 36 aamheid en eindc , dc grootheid en plaatzen. 31' zelvel‘ , door voorgaande overdaad, voornamentlylr , 1. ' hare _ - de vleefchrgc VCZCIS _ . , mken waardoor _ . W3“ dflelve mg ml vmoonen irnral(;<(:)rr1l;isakc1toor eene heete or18e. nyx’hJa§plS' en mes:-fr dz: van den ouden berg of A19 do Eetlufl V ficrfc e teenen . , dc tekens van . - d zulks befpeurr men aan n wehers ne. matxghel 3 . ce oprcgte, worden meefi Eemgt‘ D‘: J“ h ‘d d r , fcheide oorzaken; °f Van de koude en flap C1 c Em». . En’:-*. . 207 can brandend gevoel, of van_de Zode; of van een ‘daanj en ‘ zoo men de Buikzuivcrin ' ohagrige vette oprifping, van gedunngen Dorfl met men daarby voegen of wt Mannag, h<:e;h::nt’h§?1! cen afkeer van Eren, waarlgy mg veel galagtrge loot Rhabarber getrokken. Men kan zig ook be- Vogren voegen; zoo dat de brttere fmaak remand diencn van het afziédfel van Tamarindcn Waarin geduurig in den mond hgt. Ook gevoelt men zwa- men twee oncen Roozen-honing doe: ’1me1m,, re trekkingen en fleken in de Maag, 2115 of hy van De maat dcr Gences-middelen moct men fchikkerl. een gcfcheurd wierd , en men rs heel van zyn naar de kmgten dc: Perfonm fink af. \ Indien her verval van Eer- De telrens van eeh overmatige Koude zyn-her tcgendeel van de voorgaande. ‘ Komt he: van hebwechnemen van 't Gevoel hceft wel trek tot eten, dog als met regenzin, cn de Spyzen die men eet toegcmaakt met Moflaart op P-eper, fchynen de Maag als ongevoelig, 1'nsge- lyks ooka de Wyn. 7 hot A Is he: door eene verltopping der Chylvaten , zoo Vemeemt men, dar dc Vogren taai en klevecrigfa; is de Afgang dun, vcrmengd met wmen , zomtyds zyn , dient men een Braakrmddel te gebruiken ,he: V grcliglaern-ir:Ccl}x'1c¥ dc cige zwakheid der Maage de oor- zy van Oxyml Sqwummm’ ommakwyn’ of T”: _ I . mrm_v, of de wortel van Hipamcaanba; zaak rs , of can verve] van kracbten der rnwendrge Dre ontflaat van her verhindcrd gcvoel door ee- Werktuigen , men zoudehet kunnen Weten urr een nig Vogt, dat he: vlies dc r-Maa ‘n vooraf gegaane ziekte, als van eene hevige, lang- moet op dezelve wyze behwdegltlvrggggxfn hem’ duurige or kwaadaardige Koorzs, of eene zuure Ontfiaat ze uit een verfloppjng in 11¢; pgrmmn-1 Bloedloozing, verlies van Zaad, of eene aIgemee- (anders de Krans genaamt,) of van de Lever mgr: ne verzwakking van 't ganfche Ligchaam, ontflaan herhale de Aderlanng dikwils, en volge voor't,ove- uit Slaaploosheid, Vermoeidheid en Vafien ; al her tige de wyzc, welke in here Ongematjgdheid voor- welk niet belet, of men heeft we! trek to: eten, gefchreven word. ‘— maar zoodra men het nuttigen zal, krygt men ee- Zoo do Eet—lufi ve nen tegenzin daarin; waardoor-hetLigc11aam ver- evens- ‘zwakt word, uit-reert en her Bloed verminderr. Ire Wyn Als dc Eztlufl na eenige ziekte rang agrer blyft, ‘waken in goede order her voorfpclt niet vee] goeds , als mode, zoo ze ging met her Li geheel vergaatin langduurige Zick , — en andere Bloedfiortingen. Hefverlies van graagre voortkomende uit eene Bedaramz of-verleurden-E:t-luji. Als men belufi natuurlyke geflelthejd of gewoonre der Naruur is is om beiachelyke of onredelyke dingen re eten of 1103 erger. dan dre van koude komr, en vry erger te dr-inken , an word de verlremlz Appetyt ge-' danrdre van -hrtte. Dre van een gebrek der Lever naamt; alzoo dier elyke Menfchen vermaak fche -‘ Omflaatx is 31U’d B€V3m'1Yk'- pen-, om Aarde, lgfialk, Pleiflcr-kalk; Steen K05-4 fDo_§dof dde tr§k to:.Eten verdvcireen in hetbjbeginr Ien, Xqeygift, mauw Weefch’ Menfchemvl-cefch; 0 mr en er oor zen, mrts e cragten ven ‘a Dr“ enhond jr ' ~ _ Rand houden , her hcefr zoo veel nierre bedui>den;' ion to eten. C r dlergdyke onbemmelyke din‘ 32 tdegv:I11(dec1 is her zcer kwaad. als her by her ein— De Vrouwen en Meisjens zyn deze Kwaa] meet? :2. er oortzen efchied. mg we ‘ ' De Kinderen vérhezen den lufi tot eten dikwiIs,. 0 er rpm ah dc Mans’ voomamemlyk Zeke“ Vrouwens ufi b ' t .— om dat zy gulzig en overdadig eren ' egm met de Ca natuur} vex[f}to1;{gende,.he1t toevloeijcein dberl zappen tot de de '75‘ 5' mg V€1‘€lTC1t Worden 9: 563- De oorzaak dezer ontflelrenis komr zo Om den onger weder te doen Iromen ,dic ver~ mwyhm ter deeg aan n Mans door andere kwaade geftelthgeden: .e Ran dween’en rs door eene overmarige warmte, moet‘ men de Vaten ontlaitcn en openen door eenige A- dcrlatingen aan Armen en Voeren. chaams , die eenen roevloe va§’I§}‘e1‘l‘{‘?5(:;11:"dB‘1s11< 7-u1>V€-Ten H113! Cdfliwen W€Y (Dog dikwils is het de verkeerde inbeelding van ‘t verkb I 8 K _de. oegiergoemaren met allerhanld Gemoed, zonder dat men Ieggen kan, waver am. e en er nn en, as uurrng, Porcelyn, 0- her Lxgchaam fchorre.) ‘ troen. en dl€T8€1YkC“- 001‘ H106! men Zig .0nr- Indien diergelyke verkeerde Lufl o komt na een houden van Wyn drjnken, maarin plaats van dien- Zie ‘ P ‘ Bfibruxktrmen.Limonade , Gertie-water met Ci- Icfillfgb, /juvrrngi ‘of 00k eel; Schaler maken van te dugten, dar 2:: de Testing: daarvan zetten , of’ 5119"» 0 HOOP Van erbens rn Water ge-_ hetwaterladen, of rnwendrg. 7.ware-Verfl0ppin- gen van eeni “:8 BEL ' M k n K PET. a ' K5.“ k‘YE"-“ I 55“ be5”"‘°l an gmnd van vde llck telizrrzs %I::nCl‘y1'(:Ila er(1mzoeo, vgfinegxlgfégfivgééi ‘ ‘W5’ « ‘ ‘ d r‘ Flui mm 8 k ' - d : voor dxe gene dxe men wexpyge uu ;g 1 ‘ en gee zel un en gcgucfindlertgrtn ?rz:z1£1$:cflr? , dz: naar zuure of (5113:. fiat miln l11BW€ftPt 15 ZWWSUE V3“ lmflka €11 £1811 ‘ ; 1s welaanandercu dieop allerhan e 15 Ion 6! 0! -1 . ‘ _ _' . g:ng‘e:ndgi<::‘tc Sf andez-c buitenfporfge dmgen vallen. Detebki)-Iongeir ~15 tweedeflex; de sen W1] geduuhg Deze oxigersgeltlleid is altyk geueeslyk, zoo ze egen he en, e_a_ndexc laat een kleme tuIYchenyo— . t am cboomn is zmg, maar verflmd daarna al war by krygt met mi; dcgVrouwcnée11eefi men dc verkeerde Lulk gmote gulfighexd. De.Kinderen zyn deze kwaal metyhaar inte geven her zap va11WYflg%3‘d9‘k“°P' m.e°“ °“d°“"°rP°“ ’ d’m.M°“r°h°“ Va“ -"“‘°“ ’~ 5“ _ of we] as mm m ha“ 105 mauw lag: emu, wxer Maag en daarby lxggende lngcwanden van. ee1:’gefC1-fled: V00; de Maa1tyd_ [Men geve haar 001: can koude Natuur zyn, vervallan in dat kwaad. 01 van of ingeleida Moerbmen, of Amandelen ; Als dc Hands-honget lang duurt, zon pleegt hy .enYb he: einde van de Avondmaaltyd, of Mid~ can Ko_1yk of Roo-loop te vogrfpellen , of een daongm Kmis_bczi.e-n Que¢_apF_e1en, Mispexen, U1_tteermg; en zoo by na eene ljickte volgt, be-‘ P a sf “dew Eco;-.fyte Vmgten. Dié-.7.wan- dmd hy gemeenlyk cane mfiortmg. Zomwylcn / 5”“ °k %“Bm'ak€n bevomem, met war word deze Hanger vex-w_ekt door Wormen van een tégtggn‘ ‘‘ ' vxeeslyke lengte , dje in de Darmcn zmen. Zie . . ’ I - W n»_m1,haa;-.d1e‘n. het laoek rwm tie Tulmg der Warmer; 122 : MmfcI;ely- Rig‘-IZe}Eng,.eb§1T1:n:l‘é ?;§tigJl§;):ntwi,¥tig E,-em Poeijeg lee Lxfhaam , dour den Hear Andry , Germ: --meefler, van Rhajbarber gemengd met een half vierde deel mm t K;£nfi—ggngadjchap te Pary;. V 1 ms Conic“. :3“ Hyacmmcm des mmgens nug- D1: 15 een der gemcenke, bekendfle en 0 9 ( Andeyen dragen de cm of ande- Voordelxglte Boomen voor het menfchelyk leven. ter§n{§e1m1);m§n‘ daarvoor aan haar Lyf; an die Hygtocit op:B:rgen en Dalen.-Dugdie op deZon- fin E; L‘; tfifih-1:1 gelooven die help: her.) 126 Ran, zyn bekwamertot allerlei Vaatwrerk. H_oe T 0 Zipge van de Meisjcngrnm due Lug be. een Eike fchaduvvagxiger groeit, hoe zc brofler us, h bf" .1’ :3‘ n hafidelen me 315 onder de op. en van minder numgheid, om’er in defiuuwkunde he d’— mg?’ K4: ndmmden gezegt. is_ Patten en Planken van te maken. - . 0l\l?Vl:xntgdec1:’lan?x:n aan aar hen zal deBraaking can .Men onderfcheid gemeenlyk drie-zoorten van Ei- f oed- HUI _midde1Eyn.’zykunnen oak dc vol- keboomen. .De gemeenfle , anders Stem-etke ge- ..P d_‘5P.n 1’ b uiken . ’ naamt , heeft een laage, maar ficrkettam , dog vele geII1~1c;en11xel\:y%eviXerende:'e1— loots Ahab’ bepatim, een groote en breede takken; de bladen 1.yn' kleiner, viercndeel bots Agmcum 55“ ha” 100; ;v1a[{ix; als die der audcre marten, en donker-groan. Den: , ! -- v ' Eike draagt de meefle Eikelcn bekwaam omZwy— maakyhet tot can Poener doet er Wat Snoop van . _ “°°1="vb¥- 6“ m=*‘“'°{ .“°“3 V2‘:1":,?‘3ii“ EEEJZ “°é§§il’is“’§$’£§§t%'§3ii'3? fié’§$§§:nZl‘£§ ' m o c - - . . fififieifintxlfgfiflgigfiiglhffii llgggn. By hun maal de Bouwkunde, behalveu dat he: korter en eeu1g- (yengn ze egg 135 ouden Wyn re drinken, of war zins kwafliger is. D: zoogenaamde Hazel-gtke heeft Blrandcwyn ogf eenig andcr gebrand Water, waax-in ecn regt opgaandecxlan hgogfilflflfzil . ¢1%8_kn111n Vrgt; ’ ‘a S-brtkken;en aary e1nere1een- 6 We“ £55“ d°°“ ttelékqi: rat Kancel’ Nafien’ a 1:0:-is Zenigzins grooter , enligter van kleur, alsdat he’ osmaryn en m 1: ‘in Pillcn had zoo kan van de Steen-eike. Her zap maakt een blauwe ver- mezglozegl $1; fgofiegkefilifiarbeg tc n-gkken ,1.etten,met we. Her derde zoort befiaat uiv; de allerhoogfte Ei- . ~ ' --. ‘ . D v==1fcW e=“%“:;:t:,= 9:. ¥§ZZ°i2§.%; ‘::§,t‘;:‘€:,::a‘:;“,;“c‘:%: §°§§‘e;,§§“:§g§ 5N1;1s,;e E): %gEraasrmef|g,Ar%(:eI;|‘ gezeti gals kunde gebruikt, gelyk de eerfie eigeflflyk 10: bet u n ’ ~ « > It 11 der Zw nen dlent. dc Tffikcllfiflg fgeffili‘;-d ‘§f’1o‘:)“",e‘:e{£i‘:r‘;o:,el,:‘;,,°v{,l;ct‘3 mefiifceboomenymoeten niet befnoeit worden , pm Manna am (1)11 C1 6 1,}; t cbruik van Mithridaat dat dus doende her zap niet kan naar boven kI1n1- tc- Rowen" 0: lad §;;§uwen en dat van Dria- men, an dus de hoogfle takken her voedzel -ont- :1T§$fE,dd7gY§A:§J9ernse ’ \ trokken word; waar door her gefchicd, dat een Ei- e - A r pnwarggdeiyken I-I1mga:,00k wel genaamt HongIs- keboom dus befnoent nllcngslgene van bgvcn verso kt of door een onmahve en vermolmr. Maar anderzms 15 de Elke can er hanger; ‘wordhversoniaaverteert dat zy vind; ‘Sf fierkfie en duurzaamfie Boomen; waar van deNa- hlm’ - d‘° 3‘ 6‘ d.°g ff ms mmenwringt en gp. tuurkundigen getuigen, datze honderrjaar groezt, door can koude’ le ta ‘iced van can fcherp vogt hondert jaarfiil flaat en ih haar kragt blyft, enhan- dmogt ' of doc; in [031 de Man ‘ dert jaar wedemm afneemt en vergaat. op de Mag’ 0 mpkv tvan‘11itt§:' by voorbeeld Van dezen Boom kan men alle deelen gebruiken; a£‘§e:‘1°§;‘o,§‘;‘“§?‘da€’“,.ien te veé] ’ge1open heett, te weten , he: loof tot he: meflen der Aarded. 611 " ’ . - h tV t It " n‘ ookishetgoe om of hi veiel gewérlit ’ dg;1wy’:“:l¢1;{;-tdo11.13%e;:I[:§:'nto§.a:1“:ifn 1?: \?1,<:(c¥crhtee rogiezfi; rdoe0{Jf:ug,t, ofEikelentothe1: vervoc. van ‘a., _ _ -V ’ _ G ‘ 14 dieo de Dori}, of hardlyvxghexd en hardxghexd des Afgangs. meftcn der Zwynen, en de al appe gas, blapden EIK. ELA. , 'bIadcn«zitten, tot Verwen en Inkt; hethouttotde zoo gm Bouwkunde, en het gene daar toe niet bekwaam is, mr aarde Vaten, en brandhour. De bat} van Eilngtl4: figlggoedllmiddel v°°’ die 8Enen,die van green. 6 mveeldand 1“ ls’ 5" 1“ “'51!” h)’ heft . _- eva en; wantz d , ' bunen de aderen. EendDmfiumy :;xl:Il:atx1l;2rxI|x)g1(c)4f<‘ti melnjfeli §:tr5§uE%§ng§‘Fmga°§§ Enrffiien dude {Chum en 0 t t I , _ , e 1e e f bmikt her oak mm, dc aa;bze?jex‘]"3i]‘]’Pe5e‘1] tgggifie [liner Zout en Booger ; dus leg! men ze’opn£$)},{(t)cZ: De Vemers gebmikeu daze Ham’ om Woue tEe- e;;'.r;‘:1tgeen mankgi Vuur daaronder ,om den Vifch Yetwen. - enamer. cur ge doen kryven. Dus J ELA ND. Dit is een Wild rviervoetig diet en zlifinishcm ’ zoo me“ ""”_- Opdifchex? met ml gehpomt; zoo grootalseen Paard,hebbendev ’ ’ men kookt Z““?“?S "Wt 101“, eemge overeenkomfle meteen Bok , ‘ M d‘ D’ ‘ .P - - Zweden’ Nmwegen , 1;‘ égrcxgnaéien ,H1::ufifiex}d, gout van Paddeiioelen, of een bxL1in«:n§:111ez? xi; is.zee1'diI:, hebbendelanghaair, dattotop defc(1)1?>f affffl d Elf k ‘ an 6 t 00 ten hangt. 11 _ . _ agtig. Her heefr fliI:1:‘e;e$1I:{reg:>|¢?{;eee1:]1,y1<§gr”en Wm op daze W‘Y7~° °Pd1ITCh€n: Iange ooren , dog maar middelm ikkclippgé awn ’ Zout’ h°°“.'e“ ZY“ gem‘ V . die jaar1Yks we1‘i;tr:lei:’7.amyen" cnde Emma Cmomrrchmen‘ verwxffelt worden. g her Wyflmn heeft geene k H G en m eenlierel, en Jan: het walkou- Hoornen. Her heeft Iange Schenkelen. Zommi- 1: <3 ek§°l" Zynde’ ham,“ dc Em “it gen men_en , dat- dezclve maar uit can fink beflaan, 2” orPa?'f3n;;;‘;;::e met een gebonde Sauze Neemt wme , en leg: »0m droog te worden; gykun: met can win: Sa djfi 1.3 D d 115 Op C1 2.09‘ ' ‘"° ELI‘ ' ELI‘ v met in that was omI;r:eLclIoen’ Deze twee gemeng laat her'veerr' ‘cl H ELI. 2” _ ‘ e . . V H . a - 1511 3 n ., 7 ~ of ask me: een koude Azyn-en Pepe!’-Sam. flygt. De Frlofophen noemen ze daar van daarr de Pocrgers warden Etixrr genaamr. 1 aan, mire he! vangtgrd 11753 o31er?cEE§§er:} Oven ELIXIR. Dus noemr men een Trnéluur of Flu: mu, dar rs, Bloem de: Hamel;-. Dezelve rs l Om'er de hooge vcrborgenhcrd vain te begrypen, he: Watcragtjge dent Dmbgeryen in m ‘en e.on: Uinrek-rel regclyk van v_er1L'h€Idc m=ng't€1S_8um‘aakI- Ewen Van kleqr ren noeglanlfiger als een Smaragd, hoe de verandering in Gpud ‘en Zrlver gefchied, re ombinden; dat is re zegsen her ene inogt we Men tracht rn dc Elrxrrs, 100 W6‘ 215 1n_ CHM“ "Fkkende WIIEZIHS Mal Ofille-Vervve. Ook 15 dc , neemt rren oncen van d1tEItxIr, ende een once teragtige Scheivogten kan ontbofidcn Edm- Ujrrfckzclg, her medlcrnale en eenvouwdrgevv-an drkte gelyk aan een"GIas. bu om drtte verbergen, ‘ Bladgoud, vergruitl het op een Manner, droogt Maakt vcrvolgcrrs W“ ‘.3’- be: overige wczen des Mangzels af te fcherden. hebben zommrge Frlofoohen gczegt, dat her hun ' lret, en doe: her m een Matras of omgedraaide he; ugtke,/,5 an Twee dingcn ruerkt men omtrent her toebererden Vrrrrool was. Paar zyn er ook ze_er groore, gelyk ‘ 1 ‘ Kolf,_ en flui: dezelve op een Hermetifche oISchei- van Elixirs aa_n; vooreetfl, her wezen derstoffen, bladen van Paprer. Men kan ze rn Zandrge plaat- kundrge wyze toe, zoo dat'er zelfs dc allerfynfle ts omtrent can die moeten urtgetrokkcn Worden, ten anderen,hct zen bell opvangen. Gy moet ze vergaderen , m geeflen nier mt konnen vliegen. Difiilleert her ver- (ten, als’erMe1i£fe-water-geweefi w 5 middel , dat men tot het makcn van een Elrxrr ge- den oygang der Zon met. uw gezlgt gekeert; dal: _ --volgens veertig dagerr lang zagtkens op heeten Afcli, dc Vatcn wedcrom weltoegefirek n iltfb I 37 b,u,'k;_ A . rs, de plaarzen moeten m t Oolien gelegen zyn. V of up her ligt van een Lamp, zoo dat her een nog twee Maanden lang than afwciker: e‘ t’ 11”‘ hat Hetwezen derzake, dre rnoer u1tgetr0kkcnW_0l'- Her zelve doer men van den 1:. September to: _ ;-~ bet ander nicr uitdooft; ende na vyf dagcn zalhet tyd rot ryd omfchuddende en he:'vmm er van den, is niers anders, als her‘geheel_e zarnenwcetzel den twaalfden Oétober. En zoo by ongeluk de ‘ Elm/r her Goud tot zyne eerfie flolfcirebbcn ont- ' ’ 95" da‘ he‘ en naruurlyk zamenllel der Iloife, rn welke een ge- }1Vmd flelrk en koud waayt ,of zoo her regent,komI: ‘ ‘ bonden , her welk zwar: Z31 women, Die noemen nezende Kragr is. Drt ondergaat de rmnlle veran- er wermg van den gemelden Damp te voorfchyn. y 1;‘ ‘ Na xien dagen zal day; . dug dering niet , nog door he: Vuur , nog door het I_-let verzamelde moet rn Fontern—watcr gedaan ‘ Zwarr een aarde voorrbrengen zoo wit alssneeuw, kan; hoewel deze herhaliug mum] ks. d ‘ Scheivogt. Her word van de andere deelen af_ge- en_wel gezurverr worden , ten ernde daar met he! . en doorfchynend; maar elkcn dag vervolgens zal waard is. Men moet derhalven dit gittr kc ync fcheiden, en. men haalt her er zoo ult, als lret an I: mmfle ilvk by blyft; voorts ,moe_tl her met een _ hct green warden, her welk die Filofophen heefr her eerfle, getrokken door middel van crvlnlfl” mengzel is. ‘ A fchoon Lmnen Worden gedroogt;_ rn een glaze of - , doen mtroepen: filzma viriditax! Eindelyk zal water, vermengen, her in een glaze K If“ an. Her middel, drenende, om‘een Urttrekzel of manner Vyzel geflampt; daarna.1n.aarde en ver- r _Zlg dat groen veranderen in donker-Violet, ende zyn Kap ggdekt’ an we] toegemekm flort . mt,‘ fcheiding der deelen te rnaken , rn welke _de med1- glaasde aarde Yaten gedaan, of m wel toegeflopte ‘ , an een oogenbhk in douker-xood. Dus is de Ope- heeten Arch zenen , en men za1’cr ’omo en’ op cjnalc lung: is , word Mznflruufn of Sehervogt ge- Glazen , ten emde daar mets van vcrvlrege. Veer. ‘ K’ raue gefclned. ' der-dc van he, V03: uh mkken Dnm “°"§{°°" naamr. Dog daarzyn Verfchexde Schervogtemnaar trg dagen daarna moet her warden urtgeperfl, als , » Aanrucrlrt, that hot Poeijer in een Smeltkroes en her gene-daariu is, verkoeltl z nde 3 en de verfcheiderrtlreid der‘ fiofien. Wyn-geelten zyn warmeer het meer als dc helfte van zyn gewrg_t aan ‘ ; meet gevvorpen Worden, en daarna de Mermriur, het avenge in een glaze Flefche yen fio t d el het gerneenfie mrddel. Bloed zal urtleveren, zynde een fcherdrng, d1e her , _‘; of Qurkzrlver. Alle Autheuren-beweren , dar dir nauwl-reurig roe , onrher‘ gene'daariu ii; if J5 I ;;._.u..........r,,._..,.._fl,,.<, _, A DeOudenp1agten tweezaken omtrenthet maken van zelve gemaakt heefr. Middelerwyle meet men - l Poeijer op een buirengewoonc wyze vermeerdert Van nood re gebruike;-._ van bun groorfilixrr ofAlcaheflte gebru1ken,nament- drtUmrekze1 rn een glazel-lelm doen , en dren met ~ ‘ _word. ‘ . om hat 00 lyk sulphur Salare,dat z_e den narne van A_gem geven, Meel en_Eyw1t wel toeflryken ; daarby voegende Maar aanmerkt ook,dat al tgene wy’er tot hror- doen , dr cnde een Liguar Mercurzagr, otlMerc}11‘r1raal{cl(;‘:c:;gt, eeg Rleclpseril‘: Ivan dezlelvze grootre, 301%/Iwel toe- :95 V(a!1nmgezeg;hebben,bte weten, van dit zoo be- ‘ ‘ mn; ocwe ze wr en a e- ge reren. e zc m e -on enm e aan-en aam Ixrr , 1.71 m m ;',,'1, rd‘ ' _ 2§teffo;e1$§"§r§e°§a3enr diende ; Mn her. sulphur her Uittrekzel.zal vanzelfs vervliegcn; door de 0- 1 9 r am’ ' Be 1 m :2 mgcn km me" op een gedeehe dew‘ "°‘°€111Ed¢ Vogfen _. en herflenfchimmen dr Alch ml b ll r l ' - . solm re onrbinden , invoegen vhe_t Merculriaalfch gemic. dVoorts za1’er‘eeI5 zees kllaar ]V)Vater uir ‘ Ivan Fi10f0phen,die de Jeereegér Jéefiraefuraiahfvf litizrrcisnof f.f"e2'3°§§'§ §73eg§§§3§§rI§”aE?§§r&'i§°r{ dog: td°o:1dEl§'Z’°uvtvovrac!fl 81ol(:ngve1:§:rlgze.%‘:r!a1naa}1{'§§'§')P R IETATIS PARACELSI Pwwmmdgn 0P can B“k'°"" 1”“ "”""k“" e 0 ee rxxr . _ ~ ' _ r *1 . . _ , . m een om ‘d 511- _ pher den name van=Mamm}¢, gelyk aan1l)rct Ivger- zrg ble)he!zende alle dc gragtenkvan her Vuuiri ,. van 1 e Egtrng van drt l:.I1x1r rs a1 te grout , _ en deszelfs dekt en nai3§?frr§ ro(egeR1r1elc<::n‘fenIn}}l?rrC (:'$ie<:llr§lf‘. curraalich vogeden name van‘14/yfj. e re en dent auw , nevens e vver mgen van on en a , W¢l'_1ngenal te bekend,alsda:wy er hrerterplaat- tyd zallrerfcherpe der Zulfer-gcefien he: to m hiervan befiaat rn enkele rnbeeldrng. Dog het zyn Maan. ' ' 1 ze met van fpreken zorrden. Alle A_utheur gedeelte der Aloe’ en Mytrhe dooden en ii 0 '5 Kuntt-woorden, ont1_eentmt een zekere vorheve zgxgen/cbafpen; Een once .van_deze_g_eefien ver- 1 , ven Parauelfm de urtvrndmg van dlt voo - ' . '. V 3 Filofophie, daar een xedcr _me_t zyn begnp met by grurfi den s_reen der Blaas, doorrrnfpurtmg. Hens ‘ Geneee-mrddel toe. Dog de onvolmaak s, km; mm» aueenlyk zy, d1e_rn dezelve zyn 1315: ook een_ intnemexd rrgrdcztelhvicaor. dc Waterzugt, , gr; 1;)’ er van medehgcdeelt lgeeft, en buyer. 3] zyn wydr, beweren er een grondxge cennés van re - Ltnévgi z_1ke(te1 en lam yr !e,€ I-mikwm van _ , ‘ ‘V d_1 _erytgen ncgpenli er Mmjruum, of Scnertlorfe, ben ,_hoeweldrerge1yke woorden an ‘e vlvare H? k e :14}: ,1ngeva gy elruw egen Gcnces_m‘_d(r111i,r. :; Hui‘ wofkget rurh t mloet worden_ , hebben dre ge— - {ophre onlgekcnd zyn. Vyy zulleerreetr 111 et navo - V32; §1ee¥Iéiazsog:tr;ne¢3vr1ann véieélfit En mo moat gyeji; 7 din ,ge“:k|:eltOl Eermdiisvargenoxrnkvelg Zwanghe- lyke _BaIZem behelft, noodzakelyk tot qe ~ ondeh f)et}‘3}I){reIg§IeaE)i§:)(}3Il:!gEN I of Fla: mli Waternemen err latenebevriezenfbyeenrzwakIigt de Befchryvinéen die rlrjenedazrrlrzrrevina‘ ‘§§f£d3§§I ddes menfchelyken Ligchflms’ V°°m“' ~ a » v - ; , . 2 - e ' . - of Algemgen natuuxlyk ‘en Filofophifch Genees- van een Lampe, en hetzal tot»Kr1flaI Worden.‘ 3 ~ -Crallm: nogtans is we] meeft aangenomen; hoe- middel’ vols: 3§?r§§f}§ffiL’e: :1‘ half. een Wondeflyk E I middel of Sroffe, van dewelke de ware Mmurm: Herhaalt drtzevenmaal , en metde zevende rerszal wel men reden lreefr, om deszells Zwavel-geelten de Ziekten en ongezonde L erht fmg’ l§al:']'§el‘en' ‘ ' 1;}; ‘. lles bevroren zyn. Zulverr eindelyk her grove ' afte keurén dieh ' rt b '1 d ' - ’ - “C 153.3“: ‘ ' °m Rhl%l]efl,€&;)lagr:n,?cf:’r:r(1:deff1:incyl:| is niets anders, als een ?)tle1n “em 16 anevemoppmgen van h°t'Da‘mfch°u: ' 3§.i'§‘v‘§f' Maakt ‘ zdo lang‘ als her Net is; loode Koogels aan de gtond ‘vafl , telltenstnet een tufIchen-xuim- te vatreen V_Oel: ," ter lengte van de koorde Q. S. om‘het Netfdies te fneller te doen zinken ,- en ten eindé de Endvogels, zynde ondel“ het Net gevan- gen , her aan die zyde niet konnen ontfnappen. Gy taietéleze loodelioogels in de Figunt langs de koor- e . 5. ~ Men (leektook vetfclieide houte hnakjes langs den rand van’: Net B. C; D. tegen over hem, die de Kootde bout, Om delelve gefpannen te hou- den ;' of men t'naakt'er ook llukjes Load valt, ten cinde de gevange Endrogelen niet opvliegen. De Kattol V. en X. moet onde't't Water ver- botgen zyn , om van de Endvogels niet gezien te warden. Het hutje moet van -eenige klelne takken, met Stroo ofkiet gedekt , gelyk dat van de Pluvieren zyn , flaande aan de zyde van 't Water. Als men nu het Net wilfpannen,,moet men Enden en Waar- den nemen , en -de Enden aan de pooten Vail ma- ken, zettende zommige-voot deliootde S. en de andete agtet, afgeteikent door Y. die zwemmen, en dc’ vootgeworpe Gtaanen opzoeken. De Want- den Iant men in bet hutje. Wanneer nu een ttoep Wilde Endvogels vootby vliegt , laat _men een det Waarden vliegen en zig by dezelve voegen ,in me— «Hinge, zyn Wyfje daatonder te znllen vinden ; het welk by daar niet vindende. het zelve al roepende lokt. HetWyfje vaflgebonden zynde, en de Item van den Waatd in de lngt hoorende , fchreeuwt, en verwekt alle de anderc tot een gelyk gefchreenw. De Waard wederketende wetpt zig in '1: Water l:_sy zyn Wyfje; welk vooxbeeld de andere volgen , 7.1g by de overige Wytjes voegende, Zoo draa men dat bemerkt, haalt men bet Net met de.l 57 maakt nan - 32316 I ‘EN '1'; «EFF- ,gy bem opdifchr; maar. doet ‘er watliampernoeljo inn by.‘ Dus zal bet dienen tor een Voorgercgt. "Ertdr/age]: to; em Ragatflfgemaflfiv “Na dat de Endvogel half gaar aan’t Spit gebr:— ‘ d ' laat hem voort gaat Worden met een R gceatflttlslvan Kalfs-zwezexikjes, Trufiels of Aardap- };e1tjcs,‘KaI1'1pe1‘noel]e 0fPaddeI’toe1en, (toelen van lAm‘fcho15ken,een vingerg1'eepCl1alotteu enz. Gaat 5 eynde moeten zemet fyne reepjes Kalfsvleefch en diergelyke opgedtfcbt Worden. JENGBORSTIGHEID. Zie AAMBOR-» “ * STIGHEID. v . E-NTEN. Zie ’G(R‘IFF'ELE'N. ENTERY.ZDns~noemt men een plaatsvin een < «Hof, wier1s'Aarde zeet goed ,- en wel twee voer diep moet omgefpir zyn, ool: altoos van Kruiden en Wortelen zuiver gebouden warden , om ’er Fruit- boomen te nlanten, her zy tegen Latwerk, hat zy elders, in plaats van Boomen ,dre ungellorven zyn. -Maakt gaaten lynregt, en rondom twee voet wyd, en ruim twee voer diep, met een tulichenfrutxnte van vier voer ; insgelyks .de ryen ruim vter vo_et van elkander. Legt alvoreus oude verrotte MAR met goede Aarde gemengt in de gemelde gaaten. dog naarzde grand. Dit gedaan zynde vervult_ de egaaten met Aarde, en treed ze met Voeten drgt, om dus vafligbeid aan den Boom te geven. . Men heeft zodanig een Emery nodrg om die re- den; vooreerlt, om Boomen in voorraadrte beb- ben, die in fiaatvzyn , om ze in yplaats der uitge- Ilorve te planjen, of in (plaats van zulke,dre kwy. hen , en onvrugtbaar blyven. ‘T en anderen , om de»Queek’ety"niet met al_;te veel jonge Boompjes te overladen. Ten derden , om" in fiaal: te zyn , de gedane onkofien te vergoeden, met een goed ge- tal daarvan te vetkoopen. Boven dien is een Boom, die meet dan eens verplant word, .veel tammer, als een, die uit een Queekery gehaalt: zynde eens voor al geplant word, om daar re b y- ven. T Men moet ook een Entery bebben voor Boomen 91> jamme ltammen ge'e‘nt , gelyk Appelboomen, Peetboomen enz. die gy hoog op Wilt laten {chie- _ ien. Onderhet planten moet ‘er de Spil of Hoofd- wortel afgefneden worden; gelyk onder hat gtoei- j_en der overtollige takjes‘, die te veel voedzel zou. den naat zig nemen, en den w-asdlom van den [lam belezten. Zommigen bedriegen zig in dit gcval , terwyl ze den (lam van alles zonder ondetfcheid be- fnoeijen, tot de hoogte. daar zy wrllen,’ dat dc kmin zy, Daatom zyn ze genoodzaakt , omfex een paal by te“7.etten, om den (tam tegen de Wm- iien te beveiligen , die hem wegens de zwarekruin wel ligt zouden knakken of uit de Aarde rukken. EPPE. Een krui§,ook we1Pmrz:liegenoemd, (hoewel zomryds t’ 1155316-) . ERVV. Daanzyn eigcntl l ‘ g . weten de Macedani/z,l::',v:lee' :33:-°Zp:?r gE§",§;ef,§ Pmrzelie, de Berg-gym, en fie W4;,,._e”e W sullen hier deze laatlle gaan befclrryven, alio meg vi’-)7(.)t:f$:;If\tr' , wanneer men maarlenkelyk Eppa De PI/41fer~e pa fch'et takl ,t h 0f dfie VOCI; ffictan11e1yl< diel?,- egrer1'g?,g tzrggrtwgfl Va; binnen hol zyn. Hare bladen zyn vol van’een C etp zap en een fierke en onaangename reuk ; zy gelyken wel naar dle van Peterzelie, maar zyn grooter, gtoender, en biinlcender. Die van onde. ren_Lnt de Wnrtel fptuiten, hangen aan roodagtige, gcnbde. holle enlangerc fieelen , dan die, wellre aan de bladen . der bovenlte takken, groeijenl De knoppen, die bovcnop dc takken ‘groeijen,7.yn' met kleine witte Bloemen bezet, elk «van vyf zeer elyke bladen , zamen gelteld op de wyze van acne oos. Op de Bloem volgt eene_Vrugt, zamcn. gevoegd‘ van twee nee: kleme zzadjes, nogkleinder als die van Peretzelre, rond op den rugge, getibd, grys , fenerp en onaangenaam van fmaak. Hare wortel is lang, wit, en regt , diep in de Aarde ge. fchogten, .en zomtycls inverfcheidc fpruiten-.ver- dec .' ' . Haaen naa_m heefr 1e gelcregen , om datze gtoeit op Wateragnge.-en Moexaflige plaatzen. Hare kragt en opkomeng dryft de Pis . en bevordert de Maandllonden. Wy bebben on: war breeder in de Befchryving van dit zoott van Eppe ingelaten, om dat deze in de Moes-tuinen ondet den naam van Szldery ge- planr word. Zie biervan op de Artykels van SEL- LERY , PETERZELIE; wegens hare ove; rige zoorten, ieder ter’ zyner ylaatze. E RLEB o o M. ‘Zic ESDOORN. ERWET EN. Dit zyn Peulv-rugten ,.groeijen- de aanlangc, holle en rzwakke , Jangr de grand ktuipende , of aan fiokken valt-gebonde lteelen. De Bloeflem is wit, met putperverwige vlel;ken,waat- up langwerpige baflen volgcn , in welke de Erwe- ten, gelyk zaad, beflooten zyn. Daar zyn vet- fcheide zoorten van Erwc-ten; zommige zyn ligr- eel, andere bruin-grauw-groen—o'f blanwagng. %«’len verdeeltize in 't algemeen in Veld-Etweten, en Tnin—Erweten. De laatfi-gcmelde zyn de aan- genaamfle van fmaak. Maar gelyk alle Erweten een goede grand eilfchen, dus Worden de Veld-Er- weten op zommige plaataen met veeI voordeel in braak leggende Velden gezaztit. Men zaait ze ool: in Velden, die alvoorens gemelt zyn, hebbende in ’t voorgaande Jaar Tatwe, Gem, of andere grazi- nen gedragen. , De Zaaityd is in Maart, na dat degrootfle Rou- de voorb is, of wel in April; dog in de ecne en andere 1‘/laand by bet Iaatfle Quartier der Maan. Dog zy moeten alvorens eenigzins in Water afwei- en, ten eincle ze door bet eggen van den grond , met TZRW. 'ESD. _ ‘alert naar boven 11 l d . wechgerooft wor(lgeTr.a?Ftot Sinen :i:freh::Ea1§:K°zg;l11E' l ; “E35. ‘zlx lgflfffthdfféfl.‘ »D5 fade}-fie bhaen van: den Jmigen liever kuilejes in de Aarde, Iarende in elk ggiom m Wyn g°k°°“‘a 011. tot, een Pleitler-zalf ‘ een of twee Erweten vallenrhet wel ‘ , _ “flak” ""13 dc Gezwellen. . fde de grond wederom word vemfegfefchled Zyn ' 125,? Em “Rock 1 Zooldra de meeflc Erweten ryp zyn, en de Ree- “co en gee en droog beginnen re worden moe V’ F5“ W, is fchadgl 1; V0 gfgefnedcn women ‘m, cinde dc ovmée nogtgozf 146'-;‘V:l'. sls men_ het mademt; als meé v’oor'de”Oc4lfi ‘ne oak droog warden, of ten minften vcrwelken 8 E sns oxen, als het daarop valt. ‘ Men laat ze twee of drie dagen ongebonden le ' rm CHENB 00 M‘ B)’ de Latynen ‘Fraxi. gen, dog niet langer; want als ze beregent woi ;3g:ndaI‘m' ' (den ._ en de Zon daar wederom opfchynt f l r 2/‘ WW1! ' Daze B°°m is §*‘00t '33 batten. en de Erweten gaan verloren ’ P Y en V door de flerlcewinden ' ' et wollige en Om ze hour is hard en wit. De bladen zyh de bait. Her der Lauwrieren hoe l { ' Een dér‘ takvlze PM 0}) de grondbl ve ‘ d -- Na twee ‘ oiydtie] ::laegIc‘:nmg1::lle:et:v etS1l:?l1:abJe‘::1n.wor-. Sadie met_Szroo-Z€I€l€n . gelyk als in garven ge. en en Ingezamet, dog belt op hooge Zelda- ringen gelegt; en vervolgens , als men he: S en tong van een V0331 dmvan vow Koejeu ’ die gekam , of Schaagfnoi Qrgrhagloflam, otwgelnmg genaamfia‘/63%: ze ook .d’° .3°W°’P°“ hcbbe“ ! V3“ “°d5“ 1135“ y warden dc ' ml13”’lT Due Boom gmeit op he‘ Gcberflte en- ze gedorfclrtr Dc belle Worden bewaart 0 la, -3 Che“; h)’ “'0”! ‘?“d» 181155 de Riv‘ ’ derom te zaajen , de Ilegtlle totVoeder voor Hoen P d 6] cl‘! en meme vognge gr°“d““~ ’ ‘deren en Duiven. Her overige Iran tot de Hula: W0’. ’}'p In herremde van Sepremben ‘ ‘bonding gebruikr, of re Merkt gebtagt Worden d Eé-i“”f”74PP9'h — De Elfchenboom is een Vyand I - er angen di d l1 ' - .Mgxier, om‘ grams Erwetm-re ¢o;;f},;g,, fchaduw beéeveem fr alven mg nooit onder deszelfs ‘ I "ft l . . Neem‘ 95“ 331.4911 Pot. en vervnlt die half m r ‘figggl V0::‘9€V‘:(t::r7l.)lEe:i van een slang * Her ls em Water, en half met -Wyn—azyn - d0et’er de me ‘al te vet zyn mane, gwgreél’ F" do“ d‘°é’€U€D: die ne Erweten in, :en Itopt den Pot dig: toe. Agls E‘ tydlang gebruiken.°Een afkfan lg alf 26 he: “Ive em emt, om ze te kooken , moat _e hers is goed voor de R15: (bnirflumg van ten g 1 kt d hlwater affpoelen. Z)’ mo; Le“: “it °“‘k°Pj¢ Vanfiflchenhouit :2 drietr"l . — - at. E n b natwee voethoog. Dc_ba en aan e ' _ eheelcApothee1< V311 'G‘"“s’m“”§e’n b“ C tzvee aan de eene zydc In (16 lengths ! HD6189‘- gcder kan'€¥ 4° 17”“ V“ “cm” ‘bglet dar’ met maar een enkel blad. Z zyn gelyk aan die 1 Her hour van den VEfl’cl1enbomn fidgzalve van de Emzhenboom, dog vkrciner; wmvan cm, ecn“Wonde niet v.eIkaI}1<€!t v ‘mar vgenlfeud Water Plantgewas den naam van Fraximlla ontfangen heett. V k ’ 315 men ex le'ts~ van uverlsgheidemaal Dehloeflem , groeijende op de roppen der (le_e1ena- e xondc met dit Water ‘beef: de gedaante van Aairen, eilkbflgaat “‘.‘g".Y,f . t. . . " kl it n e eem zms .! (1J§a¢;1e§§f1‘::e?r die kragt‘. daft in een ryd van am; E]:l1!a(ll.e§l,1r‘:Z"i1‘de];Veltv\€]a()lll’telliélligngf mew" can flex. {leek-ende Ziekte een lepel vol ZHP nugmenzglfs kc rank hen emigzins him, van‘fmaak, Mm kiefi dronken, den Menfch voor Plll‘pClk0Ol'5: 5” dc vcifcfle’ Zyndc ovemwit’ zuiver "en.fie;k_ d Pelt bevrydl . ' ' ‘ ' pt . Di: Plamgewas grocir in Bofi_chen,voor-v VOIOIIL glee“ “mind Vergdgzctgrifllfiocinogl, glyyllgelggfi Vnamggliylr in warm: Landen, gelyk in Lang“: ‘ ‘ van ' 1 1' . Eat:-.:e:i§ gftlrlmlelgsfigddel daarvopr. h t dog ‘l;rfiobV;I[I}<;;. egelixlimd van Eflchenkmid is “IV Her Zap van den Eflchenboomheldert e H nfimkend openend, Ben tcgengifhen doodtda <0; 0 .en verflerkr het , ml“ me“ 5 ogtens 6" W§oi-men Men ‘gebruikt ze tegen dc Pen en Val’- §ezi: ndlzvde Oogen met her zelve wafcht. R 1 “dc Zieine Z), vmmkt dc Maag, en is can gocd .si:;IoHet mvc Zap, '5 ogteus.ged1‘onken,gcnce eddel mo} Aambormghem Her Wamwn d‘ d ' n der Lendenen , is 1'1‘“““kcnd»e ’ cu var- E1" lfemrdoor deNeus opgefnoven is ecn 3094 mid’ div‘? d5 D"‘m1’c"' - de omen gedaan, geneefl degevoor veruuderde HOOEPY“ s “it K°“d° °mT VI. He: Zap Walm W‘ de no niet veroudert I’£aatIdE- ‘ . . ‘ d" rd ' amclver Hardhoorxgljeld 2 ‘ 3' d r Oorcn ESSENTIE. ‘Di: is een Scheiknn xg woo .» ‘ s de inwendxge 0nE€m‘l‘ke“. C ' waardoor re kennen gegeven Worden dc fY“fi° ‘lee’ 1S;_‘/llllivcllller Zap de; Elfchenboomen s mor§ensEe- 1 van due of gene “O35, van welke men een dmkén Ewen dc Mnrzugt. t-evens d“°k3§§§‘ gym. ofUimekzelmaakt. Men haalt dc Efl'en- ! . ' v ' i ~- akkender Long,» €1)W“‘°”".’gt’ Wong ‘E tie nit Blocmen.'Vmgt€fla'5P°‘3°’Y°“- m ' Koomen, Kxnderpokjes En P5“: 5 ‘M’, ya» camel ofKruir1?Iagel:7t. Neemt een aarvnlgfl He‘ is becnkmgtig Genees-middel vac: haw/e/em:Cc Kmidmgaen , can once Cancel ,‘ een '4'-""*“° H°°fdPyn’ als men §§n1h2ne:'a’d::a§:::pi vingefgreep Foe1i.en tweefiokken Van lanafi lrxfiper. ’ Voorhoo 68;, _ ‘ * * ' r ree Coriander , in een mnen 'gemaal'3fl3- in wel Ioegefiopte vlefchen. gen , ten einde hetl-Ion: E535“ xguvk M3 de B109m€D LTTERB ORST. Daar zyn tweederleizoor~' inede deelr , nog dc Eflemle. dlfi 61' U}t7«0l-‘|d_€ K011‘ ten van een Emrlmrfl. De eexfie is een Etter, loo- nen druipen, intrekt. Maakf 1‘3‘3m‘J"-5 9 die 85' pende uit een verzweenng,beneden in del3orliop- makkelyk op de grond van den _bak_konnen 35195? geborflen, volgende of op een zinkinge, of op een: Worden. Hethout moer nveeduImd11<1Yn,€IH0fld- ontfiekrng der Keel of der Long, of op een Pleu-. om.nLet fpelden belteeken. Aan elk dezer raamen ms, of op een Teering, of op. het bloeden van ee- moet een Kattoen Worden valtgem_aakt, zynde al- nige _Ader,welkBloed bedorven is; ' VOYEHS W61 d00\' L°°Ei Echaak a “1 heldfl WENT ‘ Het twcedezoort ontfiaat of door een {cherp en. overgewaflchen engedroogt.‘ ‘ ‘ ziltig Slym, vallende op de Borit, en aldaar een Nada: het Kattoen met den Olie_van I_3en~wel vgfettefing vexooyLa]_(5nde, ha 1, door een gag,‘ doorgetrokken is , meet her eemgzins nitgeperlt 11;; zy door een swan W0Yd€-Fl: . ten Ciflde 83€n‘d“1PPF1 daamlt 1001"’-i Men ontdekt aanI’t0nts,.dat iemand. van dit on.~ fpant her vervolgens OVCI: d¢ mfilllfiflu Elkmaakl he? gemak is aangetaii , door een droogen Hoefl , of aan de fgelden’0f hnaken Vail. I door een wateragtig uitfpuwen met Etter gemengt, Leg: een mam‘ op de grand‘ Van _den bak ; 611 her welk zig allengskens vermerderende , eindelyk flrooit overher Kattoen Blocmcn', ult Welkc gy dc tot een uitteerende Koons overflaar. Dc Palmen _ Eflentie wilt trekken. LL-gt_op Ldezc raam wcder- der hand, en de Voetzoolen zyn hect en droogi; om een andere, en beltrooit ‘dlen wederom met 51¢ Ademmg; is benauwt; dc wangen mod; mm Bloemcn. Gaat dus voqrt. tot dat '13 bah V01 15~ is ongeruii en verdrietig ,‘ 2115 men onrwaakt; en Iederraam twee duim dik zynde zullen de Bloemen men gm Veg] ¢g.;4op_.;1g mke_ _a15 op_de_ gezondg nietgedrulct worden,maar onder en hoven tulfchen zyde jeggem V be: Kattoen beflnoten zyn- Ingeval diegenen, die van een Emrlzaxji. annge-' De Bloemen dxrsin den bak zynde gefchiknmoct raft worden,4 met grazg re eten , gemakkelylehet fiy ze twaalf uuren lang‘dus laten iiaanv, en ze als- genuttigde verduwen, een ruime Ademtog:h¢1,1,e,,, . an ververfclien , _dat is, die gy"er ‘s morgens,heb_t hunne kleur enflaan van de Pols weinig veranda- gelirooit , 's avonds weeh ncmen , en die gy er 5 ring re kennen geeit, dams ‘er alle hope voor hen; nvonds geflrooitl1’ebt._ S 111918935 W=d‘;1‘(°md Wech 100 he: tegendeel bevonden word, is her zorgelylr. nemen. Doet dit eemge dagen agter e an‘ er. Een Etterborfi ontflaande uit een ontfiekmg o£ 4Als u dnnkt , dar de reuk iterk 561095 l_9zm0¢l5 verenenng der Lon_g , word zelden genezen; en gy hetlinttoen vandde raamennemfina €11 V:6|l’3f§13311 is gevaarlyker by bejaarde, als by Jonge Lieden, dubheld vouwen aarna zamen to en me in - gaten verfcheide ’maalen.-ombinden , om ,te be1et- GeneeJ'- middelmvwar een Etter£'ory?~.I Iain . (%*ita'e".t3":°“ one ‘m “ck” C“ Fem 6' alsdan Daar 1.-yn tweederlei wyzerr, om een El§€Ib%l’R ,5’? °‘“- . , t . R" d’: noot en to ' De Pers.moet met bhk zyn beflagen , opvdat er. ,§,g’i§°}0°;',enJ?°:ffld¢foiS.lie: llclfindp, 0% door hfit. geen Olie 1n’t hour trekke. Zet er fchoone vaten Wm,_ren_ Wide‘ 2 °m d5 E“-em“ °P te V"‘“g‘?“ ’ en d°°‘ 1° De.tw.eede is,dat men tulfehen de-vyfde _en zes-' ' VeW°1E°“5 in 5131“ V‘5fl.°h°“ * -°““ 1°“ -‘’°‘”_“‘’‘'' de Rib een opening maakt , en ‘er met meer Etter: Men kan geene Etienne dan van eenderlei B1oe- “it In.‘ hope“ , ah mm. Pmporth ‘ men teifens trekken ,_om dat anderzins de geur van 4 Om den Em, door hat wamen te l-oozemmoet 55 Cenerdc "“‘d5“’- 7-°“'b"‘d°"e“' 0}“ de“]V°>'°' men Geriten-water gebruiken , met Venkel- wor- den “I035” de K"“t°e’_‘°-m.ame“ ' «me mt de ‘en’: telen , Afpergies-en Peterzelie-wortelen , ,zamen zoort van. Bl06m€_fl z_c behoorlyk in een Schootel oyeritortende de Eyeren insgelyks met Zaagzels 215 geleg" met. cc“ We“?‘5 Gembe“ 5“ P599‘ be""°°iFi wanneer. ze‘ to: in jammy of Wellanger goed _en met eemge klompjes Boater zoo lang op gioet-. blyéen; Andeteh mam] een‘ deeg mt Arch en Jend_eKoolen-gezetworden,tot datdeBooterge1mol- Z_0ut_7wam.>, flaw dim om de Eyemn ’ ,1; Wm. ten 13. Onderruffchen Worden ook dne Eye:-dooiren 4 d i , . {ch any 054 (3 met zoo veel Meel , als men met her punt van een Ig]e;:,:'fi_g°z'egt wot cu ’ een gm J g Mes vatten kan, geklutfl , en daarby half Edik en‘ De taebfleidiug dfl. spyzen ’, walk: mecfl mt half Watergedaan. zoo veelsanze men nodig 001‘- Eyercn warden gemaakt, zyn voornamentlyk de; '-1661!; daze word geloulen ,.en’er een we1nigBoo- ze navolgende: ter by gedaan, en zoo lang opheete Koolen om» K ‘ ' geroert, tot darze dik IS geworden. Deze Sauze E)-,,_,_e,,,"m¢; j‘y[;,,;w9‘,:/fm, wordeovcr de Eyeren getfort, die‘ men wel laat ' , ” _ doortrekken; enopgedifcht zyndefpxoeit meme; ~Me‘n-fnyd verfche of gekookte Metwoxiten, zy-t_:- vnog een weinig Boater over. ' ’ dc alvorens op den Roofler halt:-ga'ar= gebraden , HI — fchyvcn , ‘en Leg 2.: in eenPan met geinerkte Boo- Gebakke Eyeren; ter. Men klopt in een pint zoete Melk nen of _ _ . V twaalf Eyemr’, death. can weinig Z0“:-by, en. Men maakt eemg‘ Smout of Reuzel in een Pan gm E OF dc won} an Boom; men he: W51 om heat; men that een Ey in een Schaa], en beflrooit en‘ door malkander; ‘en laat net dus behoorlyk 21- het met een weimg Zout en Meel; men zetihet in “$13,, bakkem ,Wa‘“mrmen ha opdjfchf. den heeten Reuzel,.en bakt het daann. Hxer1ne- . . - H . ‘ dc gaatmen voort, tot dat'er Eyeren genoeg zyn; . :1g,;J.,,_ 3,094. i ' . om-tot Spinagie, K001, en andete groene Kruiden . . , . te eten. Ncemt Eyeren, en»'MeIk;r flaat-het wel outlet of men kookt Eyexen hard, fchilt ze, en fnyd; malkanderen: mengvelvgefmolten Reuzel onder, ze door, neen1t’er de Dooiren uit, die klein ge-, met giit naat bchoorew; hefprenkeltinaar propome hakt Worden. Hierin doet men in Men: geweikt, met fyn Tarwen-meal , Zout ‘, en kneedt'er een en wederom uitgeperfi fyn Wittehrood , Krenten, Deeg vanflaat die. op eenlwarme plants ryzen; Foeli, een weinig Room en Booter; men roert kneeif hem andeimaal, en Iaat hem andermaal ry- he: zamen in can Stoofpan op’: Vuui-, gayk ge. zen. Vetvolgexievoxmt men~'e;—Broodjes van naar xoerde Eyeren ; na dat’er alvorens nog.een pan Eyeren zyn bygeflagen. Tenxeindc ze nu in de hit- re niet 31 te hard en dikwoxden, doe: men ze in een Schootel, rondom welke alvotens een krans ‘ . - , . van Deegisgemaakt; men giec'er een weinig Room Snerktfiooter in een Pan , en flaat er Eyerenm; en Boom. OP, R: R in den Bakoven , en 133; R 1”" 1° 33.“ “’°‘d°“' Opgedifd“ “Me hm“ me“ 'boven bruin bakken. Eindelyk maakt men'er een 'er een Ioeyende yzere Spatelboven,en ‘dusmaakt behooflyke gauze over ’ en moon-er K,’-amen en men use oven ook gaar,en befprcnkeltze met zout, Knee] 0m_ ' E1” . Mglk, Geraerde Eyerm. Deze word zoo wel van Ey-wit, als van Dooi- Zet Booter op’: Vuur. 9“ “Mt: 951' 7-9 “Eek; ren gemaakt. Dus neemt men by voorbeeld he: Eyer in een Pot, mart ze wel, en (tot: ze dus by wit van twaalftot zeflien E eren; of tot twintig de Boater; roeft ze metielkander zoo lang opt Dooiren , en mar: ze in een ot om; men zet een Vum-,, tot dat zedik en ldonteng fchyneu te zyn; Kan zoete Melk tc Vuur, en hat "Le kookeu ; men zout ze, en flrooit’et wat Foe}: over. Zomnngen voegr by'de Eyeren een vierendeel pond Zuiker doen aanfionts 1n de Booterdne tot vyfigeweilxte, nevenseenig Roozen-water; daarna [tort men de en dus kiein gehakte Sardellen, of Honing-water; gekookte Men; ook daarop; men xoerthet zonder of col: wel hommetjes van Haringen. Andfircgn welgevallen , en bakt['ze,vervo1gens. E}/ere» in V Banter. g. .116?’ Foclis Z0113. Merg van Runderen ,' en Wel Zynde zamen kart gefnede ‘ geblazc Eyer-doppen, zynde‘ alvoi-ens wef ends, dezelve fnerkenmn duet.” dc rem EYE} — —- nebbea een gebrade Kalf ' by d 1 a .4 EYE’ smer er an ' ' ' ' onder dc Eycren mengen, doende V:)Ol‘ts,a];cb:E ,?,:h::]'$:"m.‘"' D““'1“| Hlltfi Jen gezegt is._By het opdiflchen plegen zommjgm dmby 8131123 léoude . geroofie fneedjee Wittebrood daaronder telcggcn, {en , nevensfleenoet 9°‘? k1°mP. II zynde alvorens in Smout afgeweikt. ‘ men '9; oak dc "°"“E Zout, ' Gekaafitt Eyem... e 33;}:.§j"§:ié:gp::;w<§€:n§:;ei,,A ‘ V . o 222’: _ men twee D * ~- “E5111: en ‘at dmgekoocfitgll ?Deze'zyn tweederlei , namentlyk hard en 1: . gg _ , geiiogzkre. dDezeI Iaatliggmelde zyn dc gezondite, ‘EJ""'K44h A . ( In yzon er asm-en emiddelnaat t if k . - ‘ i - “ ~ it 1 _Men oordeelt: dat het bet’: is, delEyex":enXe21a:1I(lio:irt’s 1 1e\f1ecI.mHw§°.P,‘"t°“ 10°"? MCEHU» roert"ei Foe. m‘t Water te Ieggen , en zoo the her flaat de koo- 3‘, 6 Pen “mug R°"Z°“""‘¢|‘/ills ‘hat’ keg}, 1:1. wgdefiom daaruit te nemen. ' an O , V "17~1m€D;i or rat 0: ‘yeren nemen omm’ ft __ . V Pt nur- kel, en laten ze, alvorens eenigzin;%;ec’:;tt met aanbm‘dE 1’ 1 V ' . - ~ , ; %’3°:t“‘I‘.l‘-_“]‘ak"‘e'I'§ dafiiifl 1653611.‘ wanneer ze mm 1 zyndg ondc, Zommigen hebben dc’ gewoonte, dc harde Eye. fill‘ "3 V5-WI‘-I1. en ze dus» met flerk Water‘ te be-_ C ryven en te befchilderen. Zy kooken ze in Wa- tt!» Bier ot Azyn ,. waann alvorens Ium was gefmolten, ' R0176’ getrokken 5 kleur dc buitenfle fchillen van U fplintets van Brazilien - hour; een weinig Long mcngende , maakt he: een Vio- ’ lehklem,’ mu ~ i _ , met Kaneel en gereve Citroen‘-'1'cI‘1'1l , I’ - Of, om een 554,, K“, N, " 5 CD. I V . - V » mak u Grange. Eyereru emneemt me“ Men hakt aiv ten P r‘ 1' k1 ' ' ‘ ze in Boater, 53 do; Eeeirtfeelei‘. S‘t::i:1ca'c;t::X1].e:i§:s»:.§E °“d°r eengeduurig ommemmn Sens maakt men onder en boven in de Eyeren ga- d°e“ aanbfikken. Daama ueemt m ‘ » ‘ ten, en men blaafi her gene damn is “it an b Jade gepeldc Amandelen \ H. can 6:11 halfpond dd .13 cterzelie; daarna vocgt men’er bgl in 1:/le1kge4 "e‘'*'R°0Z€n-water. ’' fie‘? ‘met Zmker weikteen wederorn uitgeperfie fneedjes‘Wirtebxo’od by dc 3°"’e"d“- E ‘ 5] Kmntenu Foeii, me:Zafl‘raan en Zout- men roert’ kand —a}les door malkander; en v'ervuI’t ‘er de’ Eyci'fchaa_ nomen, en daar omtrent edinu. Iemmede; men flop‘; de gate”. met Deeg mg in is. 2 _ ,5 » .4 .’ dru1pt’er Booter in‘; fieekt’er houte Pennen door ' ‘ » ‘ ‘ : en .br]aadd7.e due aan“t Vuur. Of men gebruikt dit E19’ ‘ K9956!!- fiaV0_gen e Vulzel: Men neemt . cl’ kb ' _ Men t ‘V _ i ,- gewe1kte_fneedj'es Wittebrood, éefi ;{aarEig;:]'é:] Zout 615:: g°e°£ol°£,°’E YOIMF"-1 met-95”» "@138- goedenr dikken Room’, gefmolten Booter, Gem. ook Peterzciie, A;§>,dveif*'°’°1§‘i;s]:V:1:!bY:zommlselr ' I cut. . n. Vexvolgens Lgcgfigg Booter op’: Vuur , 133; malkander gemengt; men Yegt d'eEyerfchaa1en,dns te Eyeren in, en bakt ze Ondervggcedlécmaak-fl - . en igt men» opgevnlt zynd » ‘ 1; 1 .‘ \ kooken. Hardeg’cxzlgeg.ozoy(r1etl1]: g‘:{::J[g:; envvatzntfdze fin t}i:g;;e;rk$;l; -met Eel? SP3“! OP : en als’ zy’er weder uitgenomen , de Doppen'cy' “'eder~al} keert. men hem“ neg B°°‘,e’ °“d51'- gedaana 5" 11;? Zfulzel in can Scnooxel gefchikt. Booter, doet’e;)I¢Ii]e'nb]€2[§vrt:yi»]1:;‘t(§;*}‘:P-atln an men g1et’er' h - . ' - .011 kmimelen Wm V?’ itgegsgogrégpgnl ;).cfl:’v(:‘(';1rln:ZleZei1:g: kweelderom lfl . cn laat hem volkom ‘en filoed van Koolen Xaugzamerhand I '1 Zorn 1 ‘ ‘ » gem ZeEyc1"ige‘i‘(neI:v‘gec§)2?l?lehyer_en z0::::I{I)e3[71¥BI£{8El]EN; zy eenige Fabryk opzettcn. En in 't ver§olg zu1— 59b£°°" w(gvCeI,;’1n§ftLh:reid vvorden , om'er meet len we van de oymerkingen fpreken , takende hun Sn x°°-fen”; enan 'tefl“ens in‘ uittebroeijen ; kan gcdrgag, na dat zy ze eens orndernomen hebben, - "maul 7?" kdy OVEN aim worfiex]_ om'cr goede vordenngen mede te‘doen. V "°P'E§11:w 1)‘; “Sn, is a} ze iekend , dan dat wy En ten dien einde moet men weten , ‘dat’e: een - » , root onderfcheid is tulfehen eene Fabx k Hie reets er em Bekhryvmg van bdltofiyecnl t1'e;,‘.°l;]flx-‘git fig meuwee “.4”d"' V°°‘ de een Fab;-yk opregten. behobrt re maken, om V00, dat h-at dc, flégtigheidg daa “’5““.z‘“ 1“ k'Y8‘» _voorfpo_edig te zyn, is, dat by veyfcheide Proeven ondgrvgnden hem = W3“ "‘ h°t,d”3“" moetnemen, om te,zien of,het’ hem elukken ,‘ ' ' " " ‘ - I . . - zal, _tcn, einde hyf zig niet’in eene Fahryig inléte,‘ va?::r,f'§;‘;’§'¢f§fE i?§§?V%P1§edi”.’. aw hat make,“ ‘ wiens, Waaren niet‘,al'zoo goed of‘ dog ten naaflen b ‘ ' ‘ 4 ' V ‘=0 "’.“5F"9“d°D’ heli- bg: tori‘:-‘goed zgndeh 2:15 dxe , dag ze nlaar gemaakt t v . v’ u . _ ’ flat ,ex goedc af zn emop en asmogren yven e en,zon- - ~ — , , ' der ze te kunnen verkoopen ,‘ 'r welk zyfiegn ond'er- E-${il1l¢x:licP;':1x1z'(t)°mggzgegcaiagf bac:cig§d$:ykh1ejd dais‘ gang moer verhaaflen. " - — » ' . _ , Z5 105 3* lndien men dan uit verfcheide Proeven bevind , JI'::I1§:}:1e\‘;I\;:2:1ar“:\3le£Ikt1e tier‘;e‘;:erC;rchLQl.n ' dgt het wel gaan zal, moet men daarom in": be- tyd met een kzejmje be “g,‘,f§f,°‘?',°§‘ men gloat 31‘ gm geen grootgetal van Arbeids-volk in 't \7Verk dat he; wej 83,, poet anaerc’ m“ ‘”“"k’ Rene“? ma“ “H vaar vanzig in den grand re helpsen de‘I_+‘abryk is '0,m Line of vier. §vVCrs,_d1r: elggeeng ken. nagemaakte Stofie gewent ; d ’ Denim‘ age abryk oft’ goed me: is‘, :1? 3 Y3“ ‘YESQDS de deugdelykhexd derfiof, b‘ _k d 1 ‘£811 t_e bewegen, dan her goe gen u1 , oor ang uunghexd van rye ondervon- xcn; men voud’e1--in'te De vyfde aanmerking in deze onderneming te m?§2‘.§’e§f1'L“;{'f§,”°' gen makény 19. dat men Werkvolk“ moet ontbieden heefr - uit the plaatzen , daar die Fabryken in zwang gaan; ' I ' " . a - Rm dc W“’‘‘F‘?‘3C“'‘‘““‘ 13' ‘med° Werkeni moo ren gezien s'vas‘ want P f ' - V ’ ' ‘xii 32-5 i V ~» ‘ v * " ' b werkcn veroormkr, '- v ‘ V ‘ bx-Lnkt eene ongeiyke hand_ in t e , ‘ ‘ 3” “ct; "Pkg" Nan Gd§1?;i§:§EE°ir1evE:§f::e§ein den daar veel‘ aangelegen [3 tot de volmaaktheid van cl: $52211’; Qigfflfiende schccmg, om xedencn lnerna 51:39:53-_en_b°ven’ als W wig hope“, km men 1: xnclden. ' i I’ ' ze1kIenx:1‘al:tenl, 0n3ch&l,ler\;3.t Ifigofiszgofiglg :;—e§§t ~ . - 5 an au- ven op 15 V0 Sen ' - Van de Orde dz: mm in 1149:; '” béginncn re werlcen. 7-00 ‘’°‘h““°“ 13' ”5m7‘;’$' gm, an was me» . mg, om den veréoieln Iyd'k-Wrgdfilécgm rtlgeervvlit om: » " k ' itdeuge;wer_a“;_ -7 D5,; oxdex beflaat vooreeirllti inhtetnzayxzvgafiugg :it:t;M1.ed;lI(|JOwmkkc v’;««W, ,1 dig men met aan den 3°‘kh‘:‘“d°“.’ "°"der verwam g~e’n die men in he! Man kan bxjengen . ‘9fl"'E°V°]S d‘P“.va“ ‘s"d”nif!7l stqflcmen Che men d°°‘k§1im3’ne: :3’ wind: gene ie aan ilegte KO'OR11Vcd‘?h moot verpaifenf %*>w¢ Q: Landiinko0Pt{Idi“l:“gze.ef¥ oiiintevexwerken. Waar— he met dan met verligsbweifer kgnnngiéigna 529:‘; die men aa_n't 0 . eminge u, ‘k me: op zyn ‘ty eta en; 0V V toe men 111811! to henbeI1“3?‘l‘z§;'fl‘;::._a:::: Afzen— he‘tKi{waiyk be'werkte_ Goad den 30¢?“ “am Va“ ‘an werken’ van d?!/"keen Ca]a— ba:I:«.,.E:’:trafl dc Fabryk fen hoogfien nadeehg zyn. I “mm: . an-i. °:. Fgéryk He: ~=vk=1 1%. ‘:1 “due B°§m}’u:i°§ En a1 war hiernaverderzal om de 8°"d° ‘en kwaade‘ A:l:1?<:%egSF::r;l: van af. M333 0m °7'° -' ‘ fl ’ - ‘ her no- nen;’om <13‘ d3”.-“w,° a ' “ =°=ega“°'“°“'e:“:$ a1s§::8o?‘%‘5ri%ifiwew we Em h“!*"°1,§:‘::::‘::* I::::: dig at men 6 , , y 5. 1; ts; gelyk nodig. "d'at_men “E 7 . 1 " w°»=‘»d=:‘n wen en de m“*?*s.=:r :?:a::;:::::: hiervoreil: 36:-‘Le5‘;(s,‘§ bgter Ware he‘ gene“-ggeien vcoraal 100(2); 22,3];-:)I:>eoi)7g'(li1e‘:|§ lame hierdbor dc zyn we! 53 -' in n, die- e‘ 0- pen elj',a,§¢.I. _ ’ R 1; F“"§“‘,°“‘ m3r:.y;ocE.:c:‘l:li\l7\.£xt‘:l‘c)v:>‘i?k‘?1‘ca:e:se h’eef: «gegad, repel]! ontflaan, die dc heele lengte van het , n han eing V’ ‘ » b ; xi 7.31 out doqr oopen. e , ~- (b)nl11 an zyn bslzgggigggg gggigfngigegiwinei zyn». é “I:Zn' indie? fig’ fife; *''~;*;;“5,.§’§’;§,‘§€‘§';'o;“if,§ ‘3 ""“g°"’° v 1 dc Fabfyk; dewelke ‘fe ens, even I: d’,md,flc I05 enfonfierk; Men onderfieiie ‘ecnss 53:1-neg. ondememen, zy deeene plaate fierk,h OP: °vooi_al in ‘Wulde Sto£_ ‘"95 °f ‘me Koophedilliloo is de eerflezorg, 4'? .‘m”.md-C ve'd‘m1“n fantin’ in zien kan. ' ‘ van Stofien d: '1w"" be-kwaam tot dé Stoflen die fan. that mendal e brlnfmdg‘ almo bet Batman of i|'1k°0P Van de Zydcaixen ‘ alzoo de eeneZ dehicr. I“55e1¥k5 mt gfgieklcin Jvord ' ah ha; met over. zy voorhebben ten; {De dienmger 15, n daar~ Bloem rc aroofl en won}; mam‘ zoo hct‘een' (tot deandereweder ‘ wd terfie hand k°°P*3“,: '3“ \?1°V?¥‘ Vafi 5e"agI rd mo'e: men oPP“fl°“ 6‘ om moetell ‘LY 1° “*5 . 3 5 Lion; want dc is, dge d°9'3«°h“'‘.‘.‘ "9 "~ 1- t‘ die 'z'ot11ct fat‘,- is re zeggen, At‘ M“j,f,9‘§a‘§ tvtveee Steden vex-koo7 _d€ I-‘1l_8'“V"‘(§l"‘-€°kfi$:ge,?d?{§g‘%,{n , "anders zoude m"’°fl°.K2°Pl;;j vvoot rekenin§.Vfi“V"‘.‘“"‘“ die )7£;mg§e€k:::e11:rer1e§‘ ‘:1athe:1’atroon‘oP' de éétlllc flilifit P."-me “‘ M‘ houden ot,’in’t Gr‘-T19"°P ‘F -. . .”',‘,;5§ op de a‘ndere,niet,._waar oor dc 'Z‘yde"wmmen' koo en van de Boeren. die ““’8Cd““ -k. " (‘M Wordem Markten en Kerm}fi€“ 1’ _ ' "em g“-bmk- ‘E m ‘ ‘ als men ge- daar Koophafldc‘ ‘“ dryvm tot evulde en Voor a1 meet men wel toezglflzoon muwkeua De belie en de}1gdzaan1:’i1te{g;]);d1‘:oxnt‘§ dewyl ze bloemde Stofien op7aet, datdgmffer met aan de tcke_ vaflevsmifen, ls (1% Vafins ganneemt , voorn-aine— ‘rig qpgexgmrlin vgioerI§én05!borgeno_men hem re ma: =°“,{"‘°““ ‘,‘."‘°Ei§5§e§cn heerlyken Luifler krysre };g;§ °“‘ ‘° ' ’ L i ‘ . d V I , V k gt zwa 9- - komt’ asze -— « ‘v’ ' t hou en .asz,y Icynybl‘ ook 7.90 veei afVaalJ1fl1r:Iin§:?a]ooi‘_ vermengt — Orn he: Wefilefeqglgégaiglggfinfin mm Lo’on ve,_ met met. aemge anderc. v naiatenyvan vgrcie den ,sa-k_ gave“, fig.“ seem 1-,5’, komt , en genaampword lnlfldemn gnote wagm. is, '1 Walk aan de avenge‘ en Bimdmehis aml{e<(J1i?:1rZ€¢=: t\7ei;f':C1"i:?iPeEen’ tot ecn-nadrukkc1Y.k V‘;°’b§:1‘;e(g§lI(;; . - ' ID V . . ' DC fxaai; 8"JYk °°k me-mt §ae1'ne!§In'e'reI;.oo fraai niet'als cm 115 “'51 ‘evkévvgletn fig ‘E3; 351 d¢'nken,, dat heel wit en fyn Va“ ’ m die van Bologna is 211 7.00 ie onderswla d Axbeidfl am.‘ smf geemmcer d“"°°'g°"°emdc; ‘gigis zynygofld Wt‘ ““°‘“.“‘d° he! ‘““°°1";ia-iifriiéa van’: Work zoebrengt, dan goal’ A15 $532300 wel diete Lion. ais die to :1‘::s:i§fiz:)\‘vaaruit her gemaakk word’, geiyk de un-. "°°“en V ’ den - ' d‘ ’ leert T u[g,geWC!kt wor - , . - mime“ 15 dat dervxn lng \ " _ ct toelgageuoln dc Q-let tvveedzle) d?(aIa;Il11C1'§‘g1feT;[1(?6Pl hebben:dhe;t1zY ft §2:.(§i‘v:I1‘e:gek::s‘;n£atlfilcodknmgfzyg mt zy. men D°0“E.° re 11 am: under e MP ° . A ‘ 1 ks dc W01, Katocn. “ell?” - ad In Lyn M35317 ’ h den aan de btofien, IHSECY. d {cheering ‘af‘en"?i‘Z§"§m,nunen’ 9”‘ iZ§§§§”;’ 33 Eéin redw Mr“ “‘°‘5“}iW. i§‘2v%§’ia§‘Si,u’g’?a'33 treaaiheid d=*" ' Werk le kunnen b€7-15 1 cl moeten ver— of to: den in 432 ‘ van» datze hun Y Wu Kiagten I6 Efi ’ V , “ en daar omtrent al dat hot olvhouden v:m'rWexk hen Waar afhzmgt van de keur, die m m:emr.. Iiezcn; bfih V°“ - v. is. _ . - . (1 d 4: mt SW" 733: 33! gas)": C’”"f’ FAB. rncemt. Want byvoorbeeld, that is in de Fabryk Voom geefe d ‘an zydc fiofen, zeker flag van Zyde bekwaam sun’: We tot gladdc Taftas, ’rwclk nict good is tot_Armoe- zyns. En Indore bekwaam to: $461: , tot Trip en Flnwecl; .en dus is hot met alle an§ie- , mu meg Xe zoorten van werk, zoo omtrcnt de Scheenng met plckkcn en Rrepen vaflen , en dab delyde die als den lnflag, 'dewel_ke zyazn ‘de Zeembereicicxs mentor can ttuk beezigc, in eenen Ketel geverfz verkoopen. lnsgeiykfi 1s—hct‘Gaarn.,rot de {cheering ly, om te vermyden , dat he: Star niet gevlakt verfchiiicnde van dat rot den inflag. _ wordcx met_ heldejre en donkerc Koleuren Fte’-_ Het vyfde. Dat men nietal1een.moet.agt,geven tens. .[ . _ . n __ , W . oi: de hoedanighcden van de Stofl‘"en ; inaar 001$ Hot zevandei daar men op heeft. re lctten; ix, uitzoeken, en de fyne van de grove fchciden; 21- dat, ais he: Stof afgeweven is, men hot eenen rc~ zoo men in can baa] Zydc ‘van een en her; ’ gop den Boom van het’ W zoort evcnwel een flag zal _ » ‘ he: ander, dat dikwils veel V to beletren dat he: nict ktimpe ’ re. En by aidien men ze zonderondexfcheid opde _een loope, eni rimpelig words; on als her afgcroit fpil bragt, zoo zoude her Werk her geheele fluk 1s,'dat he Vdan, ecrrhetopgcvouwen «word, tcr door ganfch'onge]yk' worden.- - deegfchoon gemaakt‘ zyI,' da: is,dat de einduus en / Doze Sorteering meet gefchied,en;eer men dezy- de aan ebechreyknopen vanZydc,,dewe1ke deWe- vde"in de Vetfifleekt.‘ En ‘war mocite nnen ook vex on crhex arbeiden daarop gelegt heeft, afgc- aanwend om deofyne van de grove te fcheiden , ze flagen en afgeveegt Worden , om her Wezlne aan- blyfr evenwel mg a} ongelyk in tic’flreA:nen;-daar- genamet voor hct Gezigt te maken. ' om moet men nog eens oppaifen In her windeny of Her agtfie ishee vouwcn der Stofl'e, 7: welk van athafpelen, en aan de Syoelflets izelaflcnv, dat zy degmrerfle nenigheid behoon te zyn; aloha: Trip- de tyne op byzonderc Spillen of Spoeien zezten, en pen‘zyn,r dat de rvojuwen ' ' dc grove op andere Spilien. Met ecu woord bet Van de3—ande're‘ verfchilie te wcnden, V ooizakcn. en aan de fvoortkomt, zoo ale hicrna zal gezegtworden. . ' Even cens is her! ook met de Wo_l», do Laken » ‘en a Sergie- Fabryk beezigt; W01-bailenz ' _ me; fyne en rove doormengd,‘ ja van verfcheiden aart_,‘dat dikwils door bedrog der Kooplieden toe- to. ‘ komt; die dc kwaade met de goedew vermengen. Dog eer men aan ’t op En daarom meet men zc uitzoeken en fcheiden; beid want zoo-men Wol van verfcheiden aart en noon 0 tot het Draatwerk onder een mengt, zal her werk onvoimaakt worden, ai1.oo de eene meer vult dan vouwen gaat, dientde Ar— er zyne Handen eerlt wel en fchoon te waflchen, In her Stof niet vuil re maken-, door zwetendc of anderzins befmette handen ; dat voomamentlyk d d» V naanwiuiflert in de wine, blauwe, groene, en ' e an ere. V . . _ I ._ Vuur-lcoieureu, of in alle hciderc Stoifen; want Het zesde. Dar’ he: met genoeg is de Zortenng men ma _ ‘ g Welverda tz ', d rd’ [1 ‘it fair. gedaan te hcbben , eer men aan’: Spmnen gaat; w1isd‘enK g yn 3 6 mm C »o 1 oop van 'l: geheele fink beiet. wantrmen moet dc gefponne Wolznog cans uirzoe- Nog is 'e1' veel aangelegcn , ken, nademaal"er Spinflers ‘en Spinnersz , waar- voik w ‘van ‘tie een vee) grove: of fynder {pint der. Daarom ‘is‘her,\dat men do fyne za laten_bewerken; en de grove byzonder. zortering ishey dio her ondeticheid maakt tnflchen zou kunnen’ affchrikkcn doen geloven, dac cenifyn‘L'ake'n-.of Sergie; en tuflchen de . eheeie fink dus geflelt ware, dcwyl men niiét w-Nogvmoer men oiaietten-,' ‘ V ' rek to verbergen. Zydc hafp ‘ ‘ ’ ‘ ” vierdendeelvan can plooi . _ _ V _ 1 _ ten binnen in verborgeu ht! 310* 111 N133?" Vet W015» — W *‘ dir‘ niét moet gefchieden om re v 3—Aan her-‘Meuie-Werk ' van de Zyde, dat is, he: bedriegen, in regendcel zoo is her om de Koopers fpinncn en dwemen , is-mede veel geiegen tot voI- daarna deswegen te waaxfchouwen . en ten dien cin- maaktheid dc: Stoifen. Daarom meet men agt-gel 453 ffldet men ecn draatje aan de kant Iygen , reg: V911. dat ze gelyk gcfponnen en gedraait Iworde. “gen over daa} dc fouI- is, om aan den Koopman Met den woord‘, men moet op‘~ alle toeber ‘ ’ ‘ eidingcn '45 ;T4r‘A/daarvan to latcn“ enieten - want men mob‘! Vpaifen,-dewelke zy te~ondergaa‘n hcefn. A» . ‘ ‘ ‘ g ' ' m'alIe‘1ak-’cn ref goedcrvtrouwe re werk gaan. ' F f 2. De zz8 FAE. man. 3 De negende zaak die -me'n~.vvaar‘_ tenemen heeft, ben laten regifircercn , en zig nan ematigt tewm is, dat de Stotfen, eer emenrze mpakt of oplegt, ken of laten werkenzonder verlo, van de Overhe- gemerkt moeren -Lyn, met bet lode Zegel of men: den ,ofte zonder l1unneLe'erjaren uirgeftaan te beb- van de plaats,.daar‘1.e gemaakt zyn, het geen m ben, volgensde Wetten, zoo zyn ze.in.Boetc vex-_ de meette p1aaI7.en door ge1.woreMannen gefchxed, va11en,. en de Waare is vcxbeum en om twee redenen nood1.ake1yk 1s. Namenxlyk, X. Zoo zy allejaren de Opziendcrs en Gezworena om het maakzel te doenkennen , en om der To1- dex Laloveme- Zwevers of Volders hnnnestotfen zoodamg getro1<- ding; 1. _ . ,_ b ; _ _ . 1. re _‘ ken,en.uitgerekt hekben . date daarna de lengte It _ xx, zoo,zy,eerzeMe-eflers gevvorden zyn, hun kort fchiet, en de breedte inkrimpt; mede op een Lecnyd hebben'u1tgehouden,‘_.by een Meefier » van hoete Van" hondert L597?! 7 6“ Vfifbelme -Vfllde dc Kunft, en werkelyk in zynen dienflp geb1even Waare voor de eerfie reis. 911 V001 dctweedcfeisy zyn_., te weten voor de, Drapiers,~!;Wee.._agte11. een ‘om van hun.Mee11er£chap vexfieken te zyn. volgendejaren, en voor de Serg;cweVc{s dr1,e Ja- . VIII. Als '1.y Meefiers 1.ynde , hunne namen als J-_e_n,; 1-vwnarna zeteen Notar1ee1en___1.._eer-br1e£ moeten. zodanig hebben doen inf/chryven,het zy by. do R_eg- ,1igten,,* a:mg'et_ekent op het.,_.G1lde_-boek. _ ; _ ter's daartoe gefleld, of by de Hoofdheden van ‘t--Gxld. , X,)§I_.,_-Xflannecx-‘L? Leerlgngen of Knegts ,zy,nd_e,, ' IX. Lndien zy hunne n;un_en._en1;e_roep met hob: hunnen tydniet 1;, 1eed_,_en bun opge1eg_de bcegifé r. 1 via Kop en‘hal’s bruinagtig, op de Borlt met grau- twee z '71)!“ gfiflffifi Wit. dog de Haanen zyn d lgeid niet verricht h bb ~ 1 . ' . . . ' ' 2749 ml’ W hebben 20:1 d Ce; édzgia esnzyz ):v;1e1‘§g|hg°tu\X£1n Br§‘l;.;;:.d DleFa1zanten ontheuden zigopwe dc mm Meelm fchaddoos re houdcn, en mo Ved te lock: mi] . jzea§n1°" hope" W Name ‘I , _ . _ e eeng m~ - I » 958118;. en klimr ver- ne andere gneer om den hnls gefpiklxelr. m’ ‘]]3og§e;);n(:1lerd1?e1fI:n)i[;1]II1]c; ggehzinrqtveirshrdofigde ICE” M’ ' ‘ ' V I ema en.’oo am, .\ FT 3 3,.- no gy zigm, datfer ecu Faizant gevangcn IS . moet gy hem wechnemen; want zoo dra hy bemerkt, dat by van! is , maalét-hy een-yfleiyk gefchreeuw ,vvaar— door dc andere van het Net worden afgefchrikr. _ De e',erfle Faizant-. die bet-_begin der Gxaanen, langs her Pad geitrooit , yzai vinden , zal de anderc tot zig lokken , om met hem te eeteu , en deze zullen dus zamen onder bet Net gevangen worden. Neernt ve1eVa1(irikken van Paarde-haair gemaakt; en maakrze val}, gelyk gy aiet aan den flok 1. F. Maairt meer kleineheggen C G F. aile dwars tegen defaden, dog hat in ’t midden een ru_imte G. die- nende tot den doorgang voor den Far'Lant._Steekt aan de zyde van dezen doorgang een itok F. in die!- smegen, dat het Ituk ,daaraan vafl zynde gernaakr, plat oprde grond legt, rondom open; legticr een ltokje E. onder, omrhet eenigzinsyboven de Aar- d_e te doen zyn; zoo that de Faizaut‘ daar niet kan door gaan, zonder’ het flrik met zyn poot mede’te flepen. . Deze flruiken moeten zes, ten hoogiien negen V’0et.1ao'og z‘~yn. ' Het is g.eker., day; doe eerfleFaizant. die Graanen i*soekeride,>door deze begging zal willen gaan , zig van zeifs aa_n zyn poor zai vait houden. Dog men under -ii_em'er fnel van daan halen , op dat hy,maar nan ’eene= ootvait zittende, zig ligtelyk door zyn fpartelen wetzen’ zoudc. ‘ , . ‘ Dewyze, op welke deze flruikeu moeten gezer _‘ .orden., zie beneden _op hetfirtykel van STRUIK. Maaringevai gy nog van Striaiken, nog van Net- jes voorzien zyd, en 1.e niet wilt maken , moetgy ‘er een loozen Boer toe gebmiken; want deze in fiaar zyn , om de Faizanten in .de Boflchen met firiirken te vangen; gelyk gy inlde‘ tweede Figuur zien kunt. ' " ' ' " ‘ ‘ En zoo gy het,maken of fpannen der Nettenal te laiiig vind , kunt‘ gy ideine Zaknetjes nernen, en- de een roede tot ieder netje. Dene roeden moeten vyf of zes voeten iang 1.yn', en ioo dun als een pink. Spant die , gel k in de Figuur vettoont word, Maakt beide‘ einden der roede fpitz,en(Iteekt‘ ze op beide zyden vanhet Pad, £1. 3. invoegen dc roede de ge'daa‘nte” van een rondev oorte heeft. ‘Sivan: hetfNet dwers over den Weg .0 Pad. Neemt vervo1gensj11e‘t Binc_lgaarn', gaande door den k_noop .1. en bind hetaan de ioede‘ gelyks de Aarde vafi; ' doet insgelylrs aan de audere zyde van het Pad,3. gaande door den knoop 5. neemt den boord van het Net 6. of ‘7. ligt het op, en legt het op 2.. van den bong,‘ zonder her zeer vafi te maken. Zoo dra eenFaizant daarin komt, zal hy emakkeiyker gevangen Worden, ais in de iiruiken. og by moet ‘er flux uitgehaait Worden , om dat by her; ander- zins zoude onrfnappen. Men vangt de,Fai7.anten ook metVa1ken en Ha- vikken. Liefhebbers van de Queekery derFaizanren fchik- lren vier I-Ienncn voor eenen Haan. Zy broeijen in Maart en April; en leggen hare Eyeren min of nice: in den tyd van derrig dagen, tien , vyftien , tot twintig in etal. I-Ioewel men oordeelt beter te zyn, deze yeren van Hoenderen telaten uir-_ broeijen. ‘ He: eerfle voedzeider jonge Faizanten befiaat in liarde Eyeren, tklem gehakt met Peterzélie, of an. dere Jonge Kruiden. Als ze totlden Vlierbloefiem komen, neemt men de eeriie veerrien dagen half 100 V95} o ais van. de Petenelie; of men hakt'er Barnetels onder. Men voért ze ‘s daags tweemaai. Dog het befle voedzei is Tweebak geflamt, en in Melk fieweikt. Ais ze halfwaflen zyn, gecfr men hen Gerilenmeel in Water. beflagen; vervolgens Lyngaad onder her beflag van.Gerfienmee1. Dus groerlen »zy~ by dendag. Gepeide Gerft in Melk af. §;‘;I::§;: I;1:aktl_Lc 1lf{erk enavet ; ‘aylnde dus zeer aan- “ mail . eh e"een— kern Tafe1_en der Grooten. , _ 4 ck yvom d9 uy5‘é§.‘”*’§§Eg2'.§§§‘i;°1‘ °" “°‘°e‘§§'Y.""‘°2 ‘‘°‘’’‘‘ F“ 1 en 0 e . ‘ L op P-ATRYS. Pg t ‘9 °"-ed“ » F ERULA. D1: 15 een Piantgewas, onmene zes of_ agt voet hoag. De flee] is vol kwaflen, waaruit tie rakken en biaden groeijen. De bladen komen twee aan twee, fiaande nan weén. den te- ‘Eens elkander over. 'Z.y omringen byna en gan- fchen itam. Zy xyn groot, _zagt en flomp 5 byna mo fyn als haayr. ' De laagite by de Aarde zyn de 8100136, dog telkens _k1.einer, naar'maat' van d‘e ‘hoogte. De bloeflem -1S gee}; het aaad bruin. De- ze Plant heeft maar een worte1,die diet in de Aar- degaat. V ~" ' , V ‘ Plants- Deze Plant gr_oeit _de Puglia , niet verre van Rome., ende.m Provence,‘een‘Land- fchap van Vrankryk. ‘ e - ' Etgmfc/Iapperz. Her rnerg dezer Plant groan in een Dmlk Se-Domen, is een goed middel voor Bleed- Vfpuwen. en be_eten_van _Adderen,-. in Wyn. afge- _:lY;]kk€|1‘. end: in de Neus gedaan {tilt ze bet Bloe. FER U LyA MINOR. Dit_ Piantgevvas maakt een dunnettam, omtrent eeri ei 11003‘, grdeijende Van Onderen op met kleine takjes, flaande over malkander tot nan den top, en zynde onderfchei- den‘ door vezslrjes, gelyk haayren, niet ongelyk ‘aan Venkel, dog’ een weinig” router en ruig, ook -zeer welriekend. Boven opfien flee! is‘een tros geeie en wejiriekende b1oefl"em_. De w_om1 is zccr dun en klem. ‘_ - , ‘ - ' » Plum. Deze Plant groeit aan Strand, en elders op een ruwe grond.; * Etgenfvhappm. Bloeifem en Zaad ‘is goed vool Z._weer:n, zelfsvoor ineetende, als het’er metl-Io. mnfi W°’d ‘?P8°1€gt. Met Wyn gedronken is her een goed middel voor de beeren der Slangen ; ook W°"d.h¢t met‘ 0_lie daarop gelegt. Eindelyk 1's‘de- ze Plant zeer heilzaam in langduurige Ziekten. ' ' F I L I P E N DU L A. Befibryving. De Filipm. duh: van Mattbiatu: maakt maarzeé oi zcven Bla. den,’ fpruitendc uit den voet‘ van den flee]. Dezc bladen zyrrlang, wyd uitgcf reid, en digt; heli- bende rondom een menigte Elaine‘ en gekartelde bladen, hangende aan lange fleelen, gelyk die van Pimpernel, of wiide Paflinaken.) ‘De flam is van anderhalve‘ voet in de hoogte, rond en zeer dim ; hebbende boven op een ties‘ ‘van witte bloemen , in de FAI SAN T . J;/;;,,. l// 1/)!’ 1);.“ FISJFLU. FONL degedaante van. een Stet.‘ Her Zaad henna: uit Ichubbetjes, en is rand, gelyk dat van Pimpemel. Plants. ‘Di'tPlantgewas groeit op Gebergren en ongebaande Wegen. Her b1oeit‘in'-_‘Iuny» en July. Eigmfshappm. Dc Filipmdula 15 1f1sdryvend,ver- dunnend..en zuiverend. Men gehrmkt ze voor her Kolyk, Aambyen, en Witt: Vloed der Vrouwen. De Wortel is een middel voor Kliergczwcllen. 1B1S'I‘EL.. .Een onfeilbaat ‘middcl , om een Fiflel te genezen. ‘ y ‘ ’I..,Necmt can levende Padde, en doer ze in can aarde Pot, die hetVuur kan uit1ta_an ; dekt hem» digt toe, zoo dat’er dePadde niet mtlsan kmipen. Legt'er een Vuur rondom, en pnlverizeerd dusde Padde. Wakh: vcrvolgens de Fifiel met wanme Wyn, of Pi": van een Knegtkcn; ;en firooit’er dus vanhct Poeijer op.‘ He: is can beproefd middel». 3 II. Neemt tweeoncen van een Mamie of gebalf zemd Ligchizam, gepulverizeerd; ’een onczap der- vvortelyvan Cnnfaliziz of Waalwortel; een half we,- rendeel loot‘ Venetiaanfche ’I~‘erpent.yn.'-, Doet, her zamen in een Vyzel, en (tarnpt he: metrmalkander; leg: het vervdlgens. op de Fxflel. V , FLAUW-TE. Zic , FLOS SOLIS. Zie HE’I..I1.i_N 0m1er_z.0ek wan Wazereu , en -uerjrbeiile manic- réu , am, dezelve in de. Haven 1:: leidm. Als men in de nahuurfchap van eenig Gebergreof Strandis‘, kan men zig byna verzekeren van ‘een ‘Waterwe11e, mits de grond niet '21} re droog en fieenagtigzy. Ondeuuekt eerfi he: Kruid, dat de 7 Aardc bedekt. Zoo he‘: Rietgras, Warexlgers, Z31- verkruid, of iers diergelyks is, is het een valt be- wys, _dat'cr Water in dc gxjond is, aangezien die Kruiden van zelfs opflaan. Men kan ook een gif- fing maken uit de kleux ‘der Aarde; want ingeval de7.eive grysv of ligt-groen is, gelyk doorgaans een kkeiagtige grond ,, men kan vuor ‘Vail befluiten ,dat* ‘er. Waxer voorhanden "is. 001: vontdekt men onderaardfclge Waterwcllen als men voox den opgang der Zon‘ op den gm , am 1583511» W Wcten. op zyn Buik‘; hc:'Kin on‘- dl=Tfi€““<‘-|1d9‘r en verre over her Veld ziende, en as men ergens’cen vo ti D ' ' . kan men aldaar delvengengzndzggelzlg. qpaysen) _ Anderen. zeggen, dat een MlJgge.zw'e:mv geduu‘. ng opfe.-.n en deze1ve'_plaatsnab de Aarde~vu'¢gen. dc’, een teken zy , da: daar am is. Of, da’: men ‘met een lange Steekboor den gtond peilt’,o'm« re ontdekken, hoe deszelfs diepte ts. _ _ Men islangen tyd misleid geweett door can me-' ker flag van‘ Menfchcn, die beweexden he: onder-' aardfche Wmer re konnen amdekken door middel van een Hazelaar, of Wigchel.-roede, gelyk men zernoemr. I-lvoewel deze ongerymden flog op den huidigen Dag zommige Navolgers heefr. ‘ en ondenoek: gemeenlyk ‘be: water in de: Maanden van Auguflus, September , en O&ober,. aangezxen de Aarde’ alsdan van hare Vogtigheid ont- lafi is ,v,en het Water ,‘.dat"er onder gevonden word’, als‘ een'Waterwelle kan anngemexkl: worden.- ' .Vooronder~ geflelt zynde‘; ’da:‘er Waterop vex’. fcheide plaarzen van een gebergtc ontdekt ‘Ly , ‘gy m‘oet ‘ex op een zekere tuflchennximte ‘putten laten- graven ,. eensdeels gom dc'1engte.,' anderendeels, om‘ defdiepte ’des Waters te weren ,-rot dat am‘ dg jlflej r-‘grond'komtl,, ofjaan puimfleen. ‘Die‘péx'm’ ' men-nie: ‘graven of booreng om de Watexvz "ct te”bederven.. G'y‘moet altyd :12, de hoogfiéjslaaf. 1e'n'zoeken',. om het ‘Water inzyneu‘ oorfprong ta‘ ontdekken, en om dat de Watexen , ‘hoe zie van- hoogeropkomcn’, hoe ze zig’in.de,,H,oven nieer verheifen.‘ Maakreen gemeenfchap‘ tuflghén den eeneu rut en: den Aanderen, door Sreenen,‘ ien ,v“er-e , kiezende een laage en efl"e‘flreek», mpct gy aldau ‘:11 he: Water in een Bak verzanielenv, ten het van dm door buizen naar de Fonteinen ‘en’ Water; vallen Jeiden. Maar om terweten, hoe hoog de Fonteinen.znllen. fpringen, komende van daar gy--' den. Waterbak. geplaats hebt, moer’ gy dafgedeeke op denavotgende ‘vvf-yze Water-pafienr ' ' ' ‘De eenvoudigfie en nauwkeurigfle wyze van Wai- terpas re meeten , is door blikke Buizcnfrzynde een _duim‘_dik , en drie of viervoet lang; waarvan dc "Figuur, onderhct Axtykel van MAEETSVN 0 ER. tezien ‘is. ‘ w ' ' Om dit Meetfnoer te gebruiken, onderflehr een. gebergte.A—. -op wiens kmin men het'Water inveen bak heeft vergadert, hét welk men mar beneden ,wil Ieiden , om-aldaar can Fontein telaten Ipéelen. ‘Dir Gebergte meeren. Zet her Meetfnoer boven op den Berg A. ads or den rand van ‘t Water-verlaat B; Zet her zooregt, ‘als mogelyk is, en‘ flelt her om laag aan de zydc van C. alwaar dc afpafling moat gefchieden. Neemr Van her ’WaIer, en meng:’ér Wyn-azyn onder,. om‘: een kleur te dean hebben , en her van verre ‘te omerkennen. Giet’er de Pyp of Buis'van vol ,. zoo datehet Winter in de drie V-}efl'en lopende bar ven een weinig Iedig blyve. Liar en Pyp en» ' 5“ Vfilcffer nu word op deze wyzc Waterpis ge-r I g3}. FON. ‘FRA. vrenzm ruften , tot dat hetpwater zrg m cvenwrgt zoort van Heeflers, alzoo bet ter hoogte van vyf houd. Mam dekt de Vlellen ook met een Paprer tor zes_voeren opfchret. De llam en takken zyn 10;, ten einde dc Wind met de mrnlle bewegmg vol kleme Doornen. De bladen gelyken naar die ‘in'het Water maakt. Neemt vervolgens een lange van degemeene Braambolfchcn. egterreexder,bruin. fiaak, doet'cr boven een Wit 611 glad B°'€lP3Pi°‘ nan; laat dien flank RuIm: Idamx geheten , rs een groen van boven en wita ti van d _ . bloemen hebben viyf blaadjegs ,gop de gvlyzeeevlan :31: ‘R005. De Vrugt is zeer lmakelyk, en kom: km na de.Aardbez1'e'n , cn word ryp met her begin van Joly. De wortel verdeelr zig in verfcheide takken, dre Slangswyze loopen. . Men vind deze Braamin.deBolTchen, en kweckc ze aan in de Tuinen. E129”./354}? dcr Framboizen. ’ _ yzyn vogrig en ververfchende; zuiveren her Bloed, verltcrlien de Maag en maken een goeden Aalfem. Men gebruikt de bloemen voor de Roos of Sr‘. Antonis‘-' vuur, en de ontflelring der Oogem De ‘bladen zyn affpoelende, en worden gebruikt tot Gorgel-water regen de kvvaalen van de Keel, en van‘: Tandvleefch. Dc Frarnboizen zyn ingroore agting, nietalleen wegens hare lelckerheid om te eeten, maar ook wegenslraarpgoeden reulr, dlen ze van zlg geven, als men ‘er bykomt. Vzmde Planting zlcr Frambaizzm. De wlyze om ze te queeken kofi weinig moeizc, Zy groeijen uit de gewortelde afzetzelen ,,met den {lam in verfcheide fcheuten te delen. Men plantzel in lynregte reien , twee voeten van een, een fpade diep. en een voet breed. , De fchenrcn worden dan in de gegrave garen ge- zet, omtrenr vierpvingers van elkanderen, en‘ met Aarde,’die zagt‘ en rul moet zyn, bede_kt.jMen moet zorg dragen, dat de wortels wel gedektezyn, op dat ze hare kragt niet verliezen. p De Planten dus gezet , moeten ‘s Jaars drie of viermaal wel omgefprt Worden. Rakende her be- handelen , zoo moet men toezien ,dar men tclkens als men haar befnoeit , het doode hour wechneemt, met de loten, die over _he: Pad hnngen. Men plantze in Maart op bedden , of op derzel- ver kant, twee voet vanden anderen. Geduurende den Zomer fcl1ieten’er vele welgewortelde fpruiten nit, die men neemt omnieuwe tc planten, en door dit middel worden ze aangequeekt, dewyl de ou- de (tammen , zoo dra de Vmgt geplukt is, fierven. I-let eeniglle, dat’er aan word waargenomen , is dat men in de Mand Maart de nreuwe en diklle {clxeuten drio or vier Voet alkort, en ze random’ den ouden voetlzewaart , en ten anderen, dar men al de kleine ultroeit , met de oude, die dood zyn. De Framboizen, als ze in goede Aarde geplant zyn, zyn gewoon veel hour re maken , zoo dat zy ‘er dikwils van verfirkken. Om ze van dezcn fchadelyken overvloed te onrlallen, moet men alle de kleine afzetzels en het oude doode hour wech fnoeljen, alzoo he: dikke hour van ‘t Jaar de mee- fie Vxugt draagt,’ en dat moet zelfs onderft {noel- jcn om de helft gekort worden. Om FRA. Om —FrnmEoizéu Mar de H/eegluizm to 5: -warn. FIU. FYN.“ ~ _ vs Paarlcn gekookten gaar lm C K 1: ls‘ee_n‘u1't,t‘aa' ' Deze Vrugt is met min‘, dan andere , van alle is 8 or ' WNW“ d°\V°°' Oflrgemakhvry. Zydheefré gelyk 01:; Pecren en Per. zruen are vvan en. cnewor en van deWoll' " en Mleren aangetall, en deze van de Weegluizen; mag: 'w::?::dn°Q' ge. tgeen lunar onaanzlenlyk en V163 maakt, zoo men ‘yk volgt een b1{§3I‘ urten komen kan. ze er me: weer at xe houden. ztioetenbli ‘ 1 ' ‘wa‘"3"«,d€' gevange Viflchen Due beam-as hangen “gm” “lent, mo dm her la in RM) van, en deze emdrgt zeertpitz. Menzer "P begin‘ dam“ ‘?’l5°me"'. Maar om zulks te be- ereqen Mey.°’.“" : €111. alwaar men met lctren , ,moet men In tV0or}aal‘, als men de Fram. borzen befnoeit, Kalk in Water ontbinden en daar gclg-_ I made her hour bellryken, cer her uirfchiet. Dit ttrogm’ mlddel is van goede uitwerking. ‘ dat de Siroop F U I K 1'7. 0? Zwflmrnen, en cl gevangen Worden. Men 1 dc“ Amid. en Verneemt ’ vangen rs. ‘ Neemr een pond Framboizen en drukt ze aanv FZl€NEEl{Dl_~2Rs_ 5/f,,,'.,,,,,flm_ flukl-ten rn _-eon pmt Waters. Zoo de Framboizen en ‘Var’ °t ' ‘ ‘ goed zyn, zyn drle vierendeel ponds genoeg voor 1? of hewerke - vyf onc_en Zurker. Daar hoef: geen Citroen by, C V°”‘“°°’d‘7’9“> 31515 waarnemen zoo wermg,als by her Water van Kruisbezien. Wan- 6" ge”°“.w°1Y’k "°““°“"a’€n ; 't geen hier vol t-’ nee: alles gefmolten en vereenigt is, doer ze door’ 1' T°°Zl¢n. '01 de Meefiers de Leerlin en hat,‘ een Zak, laar her Water koud worden, en geefr be" mngmromcn V901‘ den Leer- ryd '; éem 9; het~om to drinken. . . : g‘,“1Z‘k°1Yl< 13 Vglhoden door dc wmén , gehalflt; e oons van eeflers. En of zy alle de R - »- ~ » . egle- "5 listclyk in de. Full: _ er ze door aans ,- Om Framfiaxzm — water ts ma/Em. g age“ .S‘taof‘zel my Fmméaizen. Pobtnizete (love? met Zuiker , ‘neemt een half In‘/‘I-1-I589. Xrt. ‘Ir! ' V» ' 3,‘ n 111(6)‘ cnaarzeine ‘k ,.‘f’ 1‘ ‘ " V to: dat ze al; veéren wechvlieegnt adlaxreltgtint §;)kvc::,_’ toegelatenéiylr :]ol§::gC:E§(:§n:1?tLher Meeflflfchap ten . als gy een weinig Zuiker met den Schuimlepel Tekenen , en her Alooi verflaan em“ I schryven’ opfchept, en'er zagtjes v_a_n onderen tegen aan blaafl, 315 V3" Z-“V51: _clan of ze door g1’1nfzt0(a:ar‘z,an Gqud en zoo gy zret.dat dezmker wechvliegt ls veéren, lyn. Iiegzr. II.‘ g°“°me“ goon er’ ras een pond welgelczene en gan cheFrarn- “L 05 7-53, l |z’;"‘7:‘;’:1:;‘i[‘“e°r”}:‘flf[;’-rflkt lS’d§n:!x:.d:-Enlgehouden tol: vex- GAL is ook een P=Wdf°'“§‘,‘°1’ d‘°b’;a5r:" ‘B’; nief kan uit am. 1)!!! 3 . " ‘ he: Knie of aan de Hoe en le 0 en_ . _ gwding van-{Chan Fm'”"m Lexi‘ zig inc: he: Knie-ga1,i5 5°“ V5‘. 5“ week G-“we ' “'—‘°"d"']‘3‘.“ XVI‘ of ‘°“““.d °ndm'mm1'eu en Goudfmids wendis 5“ “i“'°“d‘5’ zynde V9‘ gee] Waml: ” bemep van Juwehg" ta ‘bgmlown lzonde: alvorens Gezwel word met der tyd 1.eer hard. 10"? $35‘: Werk of Juwcelen “’ V" ‘?°"f,,,2;el to: div: beikiep Verdryvcna brand “W” *3“ me‘ can gag”? cl-’ op de Prod S"-wet“ ta zynd'yz'z‘e1f te kunnen foet- 1.er;'Jexvolgens leg: men :: eenlluk Roggen- saga; TOCSEWC" '55 W“! 5.“ 1011- C koo t Hmr. lI.21rt.. zoo heer als het ult den Oven kom:,1op , CD“! zen’ vtgeen by koon: en vex P - , ‘ be: (me dagen en (in; lx1agt‘e;xnd$rdq1>V éggeniwavel- 1. '- k: cneenave : s X“? of d‘ M§.§‘§§'2:;&‘a‘L“E§ fifififi i»:':§f§1i’§: 3“ “"3 m I k Lu ed: erene .~ » : 1m . lg3%l?o’e§ vaernméngt en vexvalfch: hebben? he: welh flryk: er hie]; gen hard gebakken Roggclhbmod’ hell} vefiboden is by Lvfsfiralfe en onoepaalde Bo? eynéenwo dm hem“ den Oven komt ’ can flak ' - ' ‘ . 17 n at: . r ' - V dc °mW2=?°:,“;t,‘ 5:‘; W W 6° Ga‘ :5: -‘:2: ‘*::“'i::: 88:29}: ’Ugae’;.wcr)r::a Gilde-'meelleIs van de korfl, lnath het llll B(;;x;flyekvviy;n glpwéié rchsade. Di: » .. . -' G dL1(,7_oo eetasm J ._ _ Goudfmyds an: B/i:§§‘ad§?gl'x§l1‘7§§i3mnéegifieriggr egns en andermaal herhaall, zal dc Kme gal ge, ' 11 l ’ ' , rmldbel’1e%,nd¢ 567-91“ “M “nee” gehoudn Om mien‘ f d dc huid oi? - neemt de blaazen. re dc aan a , . - _ ' fl°"‘“de Wet a1 bet “rile r:}:{eZv‘:?l‘l:'1l<1:(e?’t lgfizleszégelletfnngdfigegegfililg vet curt ve ,, 1'6 , " een time Q l_ l V , ‘ e V 6 k- G ' als nodlg 1sl0t.g€l1571mga'etel val’: Don her Paar , I 115,‘ ’t"fltu5e;€:]b(1,1:L?:,I,] vgxvdin , datlhet ifg niet Jek- . ‘ C l , ' ALI D“ is 1'6?“ b:lt‘t';r'o,11:"Cl}:‘eelgarcl‘<1lege'Z1YZ<)a::: lrgletnkan. Ook mrzlet trnegrzgggle dgr%§§nv,0gdalffl£1l§: “i‘ one envlegen A ‘ L. t door ongemak beéiinllell e e . , a , flan: ult he: Bleed: WMVV3“ 7*“ ‘I’ as eve ' . ~ - ant het laalr daardoor B zondere Klieren word afélzonclert, 511 1“ ’d° dc“ b1°°m‘ Vac‘ wept’ W zoudc Y r » « / ck en ggpulverizeerde Denne-bladen . @1155-' 3 GAL." GAN. 13.!” an be; Galbemum maet‘._ zoude ujtgcbeten Worden. Binnen drle dagen zal II/e1/Pa Verkieziug mm ‘gr de Gal uitgelppen zyn. . mmém Nog een ander, en beproefd mlddel voor deze _ , M ‘ Knie- gal‘-Leg: men he: volgende re zyn, waarby Goed en bep_ro'efd is he: _G4I6amn;x, rals he: ui: he‘: Paard nag g<:fnedcn,' nag gebrand behoef: re fchoone en zulvere droppclen bgflaats ‘dc fmaak Worden : Men bereid her Panrd , totldat hetwarm fcherp en bltter; de xeuk lletk en aangenaam. Als word; men laareen Iluk Zeep in Water fmelten, dz; droppelen verf h Lyn, is liarc kleur ze , en her Water vervolgens zoo heet warden, _ ' ‘ , ylynde am he: aan de handen kan vcrdragen. Men wafch: de 2.00:: van Wlero ‘ vmen ,Mgn plaars der Gal met all: Zeenwater. Daarna neem: heef: geen andere toebereiding nodig, om ze to]: men een wollen lap, laa: he: van her warm wager de Comppfine van Driakcl te gebxuiken, of_ oak doortrekken , en leg: he: op het ongemak. Hxer tot Mltlmdaat; want he: is gcnoeg, da:11etGa1ba. mede gaat men op den tweeden en derden dag num_ w.el word uirgekooicn. ' voort. Etgmfahappm van kn Galbnnum. He: ,is verzag-‘_ Anderen befmeeren dc Km’:-gal maarmetBoom- tends, ulttrekkendc, verdryvende en oplollende; olie, waarin men alvorenseenxnenlgtelieverslueeft He: laevorden: de Maandllonden, en maaknhet laten flerven. Dus, zegr men, dat zeyvan zells u1:- Baalen gcmakkclyk, her zy da: herzelve word ge-‘ loop: en opdroogt. bfulkr, of dat men‘: maar als een Reukwerk be. He: tweede zoort van Gal, namentlylc aan ‘de zlgt. Dus gebrui_k: menftook voor de opfiyging hoef, is een bloed% of bruin—rood vlekje, doordnn-> der Mqér. Als he: in Wyn-azyn word gcweiks gende rot cap": lcvcn. Men noemt het Stmz‘-gal; en gefmaltcn, vervolgens met eengweinig Zalpe- Het gemeldc vlekje word to: den grond toe ui:ge- ter gemengr, neemt he: de vuuriglleld» Vanlt Ge; fneden‘, en ‘er tweerof drie druppelen waterop ge- zxgt wech. Ook isyhet een goed middel voor .de daan; en he: zal in den tyd van drie dagen vergaan. Kroopzweeren en‘Jigr. Eindelyk is her goed voor Alédan‘ brand men de plaars met Candy-zuilcer , en een veroudexde Kuch, en Aamborlligheid ; ja zelfs flaafer Wafch me: Terpentyn om , ten einde'cr voor Fenyn. ‘ ' geen Water by komt; en he: zal wel haalt wcder By gcbrck van Galhmum, vergroeijen, en he: Paard wederom na gewoonte mm, of Sagapeen-Gom. . loopen. V G A N Di; is een bekend Plulmgedierte, zyn~ Of laat he: Paard loopen , dathelzweet, neem: _de van twccderlei am, wild en tam... ' drie loot Tcrpentyn, twee lootgeel Wafch en geele De Tamm: Gauze» zyn ecnsdeels nuttig, lande- Zwavel , drie loo: witte Wierook , di: gepulvcri- rendeels fchadel zeert, dog her Wafch en Terpentyn gefmolten, en ze daarin, da: het poeijcr daarin gedaan , en ’cr een Zalt van ge- maakr, die in de Lente fnemen gebrulkt‘ men sum, _ gebrande Aluln op nen, ‘ , V _ _ V_ dezelve. Als de Steen-gal boven den enklau door. ten bellen gcven. Waarvan wy in’: vervolg meer breekt, neemt een weinig Peper, Zuurdeelfem en zullen fpreken. . ‘ ~ ‘ Dmkenbloed , gellamprlllverglit , en omtrent twee In tegendeel zyn ze fchadelyk» voor de Velden, loot Kalk, nevcns drle Eycrcn; maakt'er een Zalf Weiden, I-[oven , en anden: me: Gras gedekte van, en bind he: op de plants van ‘I: ongemaak, Plfiatzcn, max 1.00 vene z ‘ Maar ingeval he: [even uitde hoef is, moet men om nie: re 2 fergebrand Ko‘oper’- water’ oplflorten, en de'Zalf ongemeene daar over binden, wanneer de hoef wederom een‘ grpnd gehce goed hoorn znl ontféngen. - ' ‘ ; A Deze Gal kom: eensdeels uit de natnur, anderen‘ uood wederom uilfpruiren kan. deels uit de vogtigheid van. den Stal ; of, 2115 men Wat de kleu: aangaa: , nommigen verkiezgn de ze heeft afgement, en velhit, ze in de Wcclde, en witte, anderen de grauvvé of afchverwige, welkcr ui: dezelve met natte voeten in Stal brengt. Maar ze mcnen , da: nict alleen ge-Londe: en vnlglbaah in het byzonder ontllaat de Steen—gnl door he: a] der zy‘n , man; welkerI’luimvederen zy ook boven :e lang flil, llaan der Paarden op Stal, als wanneer de andere fiellen. Dog over deze zake is men het he: hoorn de: hoef begin: te ontfieken. neg nie: eens. ’ _ GA BANUM. Di: is een Gom, dat doox Her Mannetje van een Gans word al vroeg van« infnvding uit een Syrifch Plantgewas , grocijende her Wylje onderfcheideng aan zyne lange pooten op den Berg Amarms, zypelt, zynde nmtrent van en hals. AI; men he: mannetje by de kop grvpt, de natuur der Plante , die de Opopmax voort- maak: her een‘ yflelyk gefchreeuw, dog de Gans, brengt. De Inwoonders noemen dl: Plantgewas zwyg: Ilil._ Op dertig Ganzentelt men gemeenlyk Metapimu. I (wee Mannetjes. De kortfle van ooten en han- genden bulk houd men voor_ de be e Leg-ganzen: - Gg 2 Al: ‘:36 ‘GAN; GAN- Ms K beg-mm,“ .t¢.'[¢gg¢n, dat gefchied, wanneet drmken geven, Iatende 1.e by haar gewoon wed’- zc mm of ma, em jag; ,oud‘zyn , moet men ze zel blyven, tot dat ze wederom begmnen gezund am can zekere plaals, het zy _1n baren ml of elders en fruch te Worden. Hate kwaadfle tyd hebben 7.: gewcnncn; om dat ze anderzms overal'harc Eye- 1n Juny en July , als wanneet dc Vltegcn en Mug- Icn laten vallen, zelfs midden op deWe1de. Men gen hen m de Ootcn gaan -mten , en ze amegtig betafl ze tot dien einde '5 avonds, en _als zy een doen wotden. D1: gevcn ze le kennen, met her Ey by haar hcbben , plaatti men ze alzonderlylx, nederhnngen der Vlerken , het fchudden der hoof- zonder ze ‘s morgens van daat te laten gaan ,voor- den , uttlm-k_k_cn det lxalzen, inateren cu ueuren. :1 car ze gelegt hebbcn; om dat ze de gcwoome ook met wemtg of mcr te eren. Doglxet zy men hebbcn, ante hare Eyeten te leggcn , daar ze eerfl t bemexkt , of met, men moet hen m de gemelde hebben hegonnen. De tyd van Eyeren IE leggen Maanden van Juny en July dc Ooren met Boom- begint in «Mam, en eindigt in Juny; h_oewclzom- L){HZ33d'°11° b'=“fY1<€n . als wanneet Mnggen en wylen vxoegct of laater, naax maate», dnt zc op- Vllegcn claatvoox fchuwen, en ze met onttutlen. gepait en bezorgt wotden. De vroege Gan1.enheb- , ‘ ben een betetcn wasdom, als die laat uitgehroeit ZWM 4"‘ 54%"!- zyn; endeze Worden zelden tot ltet aanqueeken bewaart. ’Z.y leggen zomwylen t1en,_twaalf,_en meet Eyeten; dog zomwvlen maar dne , vter of vyf. De verfeh gelegde hyeren , ‘en wclke men willaten uitbroeijen,-mocten op een getempetde plaats, daar hct nog te koud. nog te warm 15.36- legt wotden ; maar die‘ van de gtootfte Ganzen daartoc vetkooxen. Eyeren van jarige G_an1.-en,of zulke, die van Ganzen zonder mannetjcs gelegt zyn , woflden afgekeurt, als met goed, om ange- broeit te worden. Beneden zes of age , en boven Wanneer de Ganzen den Pip hebben .. neemt groom wilde Pimpetnel, diergelyke op de watme giet'et mlm Water op; laat ze flaan , tot dat ze tamelyk zagt is gewoglden , en geeft ze den Ganzen te eten , man: he: ater te drinken; en gy zult zicn, dat dc Pip overgaat , en de Ganzen wedcr gezond Worden. Als 1.e van de Luizen gekwelt worden en niet konnen groeijen, flrooit men Varenktuid’ eens en. Iwaalf of vyftlen ‘Eycren moeten eenGans niet on- 3.2::rgéagfigfgigggifiérfiallen °f h°kk°“ I '‘‘]5‘"“‘3 dergelegt wordein. _ De Bax-.1tyd duurt vxgtlweltlen, > ' ' ‘ na welken tyd e Jonge ansjes te voor cxvn 0- H J I d‘:_ - _ men‘ Het is cenlamkcln van een! goédg Brofhfiansl’ 0: : even Gauze» geplukt -warden. als ze onder he: yereggcn vee e ten aa Va- 100 dra dc ‘on e Ganz vlu 1. n w d n z 18!! - 60 dfilfmfde 11°‘-’ N5“ "°"‘11‘- zoo wel als dc] ougde gepltflilt , tgnogtende celrusé 103 M911 1931001‘ Hfimlefln 7-0° Eemfiefieg 315 K7\!- dra als her warm hegint te worden , in Maart of koehfche : Gable" ‘ CYBW1 °n_d€l': 0m "1! W bY0€1- April, en dus vervolgens na vetloop van agt We- jefli d€|'| gsfiiieenell H5595“ Y1” 05 Wf: 5133? dell ken to! her cintle van den Herffl van hunne Veéten Kalkoenfchen twaalfrtot vyfr1cn._ Gcduurcnde her men, Mag: mg mg“ den wime; met W31 ‘ova. bY°°il‘7“ 1110515“ dc Gan?” m"“181Yk SW05": W01“ houden , maar meflen, moeten niet geplukt wor- den; (108 11°! V€'>€'3‘L°“d1e“‘ 10° nab)’ he‘ NC“ I6 den, om dat re anders nienwe fioppelen ktygende Q13": dill 7-9 “i¢Hl=°dlB hebbe-D: d’MY3“51°°P°“' niet vet zouden Worden. Men ylultt de Ganzen under de vletlten , aan beide zyden, aan. den buik, en op den xu" en random de fchenkelen; hoewel onder de Vlefigelen en op de fchenkelen allerrninfl, Dc jonge Gansjes warden in de eetfle twee Of om dat de vlerken daatop rullen , en andetzins 1.011- drie dagen met gekooltte en klein gekru1meldeEye- den neéxhangen, tot dat dc Pluimen wederom ge- V/oedzel der jomge Gauze». ten gevoed , dazr onder ‘beflag Van Zemelen en groeit zyn. De Schtyfpennen woxden beftin Mam‘ Brood word gemengt. Men 1.et'er een kleinetrog en September nit dc Vleugelen gemlit. Van he: met Water by. Vcrvolgens voért men 1e met jon- onderfcheid en bet gebtuik det overige Vedeten, ge gehakte Netelen , insgelyks met Zernelen van ziet bcneden op het Artykel van VEDER. Gertlen - meel gemengt. ~ Gm! gemaalen Havet en Gort , in Water afgewei-kt, is een zeer goed voed- zel voor jonge Ganzen. Als ze vier Weken ond‘ zyn , en als ze beginnen Vcdexen re krygen , zyn M911 mfifikt V3“ T7"W¢"0{ G€Tfi€-m*’;¢1_ 0“ W3)?“ zc allerzwakfi , en moeten ’s morgens en '5 avonds Water cen4De‘eg ; men doe: er een we1n1gI-Iomng met Gent-of‘H=avet-mout gevoed wotden. Oak onder. Hxexun maakt men balletjes , waatmede muet men ze niet uitdryven,zoolang als'et Dauw men dp Ganzefl flop!» gelyk de Kapoenen; men op-het Veld is ;- en ze voor Nctelen en DiRcl-flmi- let 7-6 IHSSCIYRS 5€d“‘“¢nd5 1W”_T‘9fi€“ 017 EC“ ‘km’ ken», insgelyksvool’ konden Regen, en Plasregen lcere en_ nauwe plants. Zonnmtgen fleken ;e do bewaren. De doppen, uir welke ze gebroeit zyn , Oogen mt, menende, dat ze dus beret R11 zmen, moet- men niet vetwaarlozen; want als de jonge en vetter wotdcn. _‘ I Gamen begiunen te treuren , en de Vletken to la- D_e.Joden plegen ze tn een lmnen of wollertdoek ten hangen, meet’ men ze met die doppen beroo- te bxnden , en ze data: m op te nangen , na dat 1e ken, en ondcrwylen Wyntuit _in hair Water tel hen cle Oorenmet Erweten of JCIS anders helrtlgtéll Mcmier, on: German I: mgflen. Weyden in menigte groeit; doet 1e in een Pot, ' _ word het nietflerk , blyvende altyd helder en door- GAN.‘ " GAN: toegeflopt, ten einde 1.e nog door he: Gefigt neg Of menkneufl en 2-37 ' ’ B°"‘“>€€n. en Vlcrken mt dc door het Gehoor tot {chteeuwen bcwo gen word 11. Dus gcvenlze hen driemaal 's daags een dun gekn§e— fglfg: ,2 7:: dat "ogmns hetv .de Deeg van Gerllen-meel; voonswater en Zand, gejggt-_ vym,:,Wm.dIz° cc" Wei. O_p daze wyle verzekert _men , dat een Gans mc- tel, ml; gjet “$21; cgt men ze m een ander Schoo- mgrnaal een Lever van war of vyf Pond an gg. dagen yang fin" Yn UN men laat ze dus cenigg wig‘ k’y5t' » Spck van een €.:g{=:V1:1x»:°m‘ mm rnyd memes Pep'er en Kind 1 '3'.‘ ‘mt. met Gember Gaus lardecri‘ na‘g;Io‘::rc‘no]l;ee1:]1'So¢l>111ta,:k\:raarmede men de: Man pleegt de Ganzen alvorens een tydlang by een Palm’ en d°'°"'° ‘n B"‘}3DF"'E M de voeten op te bangen , ten einde her Bloed door met Gembera P5173? )Kl’lJldfl3ge]er; Re mg mo“ den hals in den kop lrekke; wamzy bovcn op den zyn toegemaakt. Dus zet men ze in e;)rs1n1)iar1¥n 6"’: kop een kuiltje hebhen, waatuit, zynde alvomm en maakt na een quamer-uurs can 0 cm, 3 mm‘ de korte pluimen daar af yplukt, door een fleck "1 het dckzel of korfl , om’e,- de 1 P 1 g b°"°!l ofmfwd,-mg ha Bleed at-gmpt word Ditmoed trekken. Onderwylen maakr mgnligt te laten my word in een Pot met een wcinig Zouten Edik op- £4°°§°."I WY“ En Edik, men ;oe,t»?,necZ:“‘ Ya!‘ gevan en, t 1 cc In en 1321: d » - Wm"! he: kgud “egnrine ma kandet omgeroert, tot dat loopemrcfl zc dus fllisandf: tzglngatbggen In _de Pnfleg Anderen fnydentze de keel af , en maken daar. « Ea“ ls’ ' en-boven In de zyne een opening, waardoor dc V47‘ 4! W?/dc Gauze»;- §.fJ§'v‘?z°§i§§' "§?i3“§°h’“' "°f°'”“‘ ‘“° ‘‘‘‘‘“°*’ ‘“ 9”‘ ‘m "K te wordern. “‘¢“W 8° CE‘ Word. om zu1- behalven dat el daarop blyft; gee Manitr , um Gzmzm it daodw. Mnneer, am Gzmzen to: re bertidm. Hot Ganzen- vleefch is fiooit here: in de Pot wanneer het alvore ' ~ , Landlieden een goedxefx §t:L7;¢1'Jr1;tztc: d:trva‘1)Yai::r'c;:I;.o:€ e'nIDfiee£?Ird:h(Egcn ’ als d leggen, na dat 2:: de Ganzeu alvorens hebben ge- tot twaalf E anZen_ 1:35 melt; als wanneer een lekketny daarvan emaakt ke ‘ H yflm’ drc word. Men Itooftze ook met Wyn en Spgcer en ‘enn 0; eumm’ °f m°mmSC Plaflllcn lliIbmei— flrénmaakt ze vexdet gereerf op deewyze van Kagoe-’ Jzy ‘ze eJe"n?exx1z'fact§l:l]c:‘1Yn’1a:l1d:s:tr‘el:‘ “mg Hug . a De Mnanden van D b , gefnewt h°l’b°“"d‘“ ha dial’ "3" d°‘G‘“"1€“ S¢mt‘:}?7l?Y11e*: iyytljaclremg ’te vtmcxil-‘ Cfllydvllegen snag“ by WYZC van een Dllehoek en om ze te zouten’. Dir gefchicd op de naéblgegde Graglcexfn fig? Gerchmfluw M de vdden ‘met: WY”: 7-00 dra 7.,e gedood 2 n ' :1 _ - ' “$991”: at 7.6 fchteeuw plukt’ he. V5, Hm he: Vegyaféehjzfig églelrewscfk :13 stage, Welke wegens de Donlterheld o?”.am?;‘é men finelt. gelyk Varkens-reuzel. Men doet h 2 g y" 33”’ Eeblsivcn . met afdwaalen. 00k in een aarden Pot, ’na dat her met Zonl: befpteng Iviétn n;:ll:ietdzaet de “lmlfcdcamen leer loud women 'iS; als wanneet hct'langen tyd goed bl ft I-1‘ - 86)’ C Wilde Enden‘ otm ' verlchiltnogtans tw ' ‘ . Y ' 6‘ Vang‘ 1° me’ New?“ door Tamm ,G ", 6"’ cent is het—aange1|(::?r?e!;§ %rre1|a1:l.ct1,, t‘t7:V1?~x:r1§eor°e:' wy op het Anykel V3“ ENDVOGECI-'8$?z1:";:]l;el%t?2;zk en‘ in de Lente ne‘ en ti . 13 In den tyd van 5iet"we: zigtig, gelyk. Olie , 2115 her gekookt word. 'Vooxts Mam-er’ om Wildg Gaflze” 3”“ “’ '”“£4.’7’- lout men hetvGanzen-— vleefch gelyk data _ In -t 1 .‘ Vaxken-. 1 I " van een affman kn me“ "539" 4 dét 'een Vvuac. G 5 ad Ga w::I:lukt‘7.e droog en omw ' Yd 16. Zoo ze » . niet~ vet z _ . , Men vexluefi hleftoe vane Game“, en omwcyd Zynde W312!) worden ze gelardcert. We] gebxaden zezmdelyk. Men bfidrulpt: Z3, ,5“ dim“ Z: 0 Va A en ze g€1.0u[en<’ en met mum Zaus ‘ ¥“%fZout. Eager, lc;n1Oranjc-zaus. ' P Menzjyglafifigpigpgofeawgakr, §fE“-’“‘3I1- ’ men e xen e: z ' . ' n ers ere d, ml m-ct 20"“ 1;‘ ml Wlntfe :;I;tb]1;1ynvc:etcn[;';;1e§)L\3- negen ofpkhet Artyke] van G1’xgNS§E ztb,:fiIe3;\lI¢v‘:"},gl<:§\ Pgexen, 53113535“ an en km 1 . ‘ » xgmc app”. Daar is n‘ ‘ “ » ‘ dwanm ,1‘ ‘ let andcrs, danhetVet braaden Men kan'er u g) em van een Gm)“ d“ "T (35 M d’ ' - « gereeve Peperwortelcn ‘ E Icyne gebrmkt hsefl - Room tot een Zaus gemaakt “even V en want he: 15 warmer als Vark ” 5 h d, I , . . : _ ens-reuzcl- en gepe]de‘en gemmpte Almndékn, mfl°Z"v3ik:r‘1n‘;;1 nltfédéztfietdbekwnnxn om lnellyl" zjooroixel propomg, “men em wemjg opgekooh b _ . men an tc verduunen H ‘- « V 2» Y 012- pynltlllend, en heeft de km ' C‘ is V 8?: om ecnEtterge-. dlllchen. .' l ' . . we tot xypheld Le bxenéegrxg voomamemlyk her. Vet. "lg 01: den Room; 2.38 GAN. GEE GEE. Vet van ecnWi1deGans. He: beef! up vqornaram; en zuure Adeeltjesomflaande. Daze zoort zyn door- lte gebruik in her‘ uxtvallen van'tHaa1r, mA't L\n- gaans de Jonge Dogteren onderhevig. Dc Geghugg zen Ger Ooren, in Stuipen, en verflrammmg der m_aakt he: wit der Oogen en de ganfche hum deg Zenuwen. Her maakt een open Lyf, voornarnent- Llgchaams geel en vol Jeukte, lyk by jonge Kinderen, als her op den ganichen ‘ De Gcelzugt, by dc Medicynen Iflems genaamt onderbuik geflagen word. ) xs een G‘-I1. die zig door het ganfche Ligchaam Vet: ‘ G A N 3 J E, .fP1'€ld. de natuuriyke kleur wechneemt, en gelyk als een Goud- kleur vexoorzaakt. Deze ontfiaat nu Maaierg om joisge Gzznzm op 23: gueeken. tens ult ecu geele Gal, dan uit een Gal trekkende A p , ‘ naar zwaxt, of 00k naax green. Zoo dra ze uxtden Dop. gekomen zyn, flun men . ze me: hunne Moeder up in em nauwe plants, en voed ze aldnar agt or tien dagen lang. He: voed- zel beltaaf in natre Zemelen en gckookte Gerft. Vervolgans breugt men ze op ‘t Vcld; dog men moet'er andere groote Ganzen afzonderen , die ze me: hare vlerken en bekken than en quetzen zou~ den. Men geeft hen niet allecn Gerftv, maar ook 1 uitziftzcl van Kooren. Dus gaat men voort de jon- Tekencn der Geelzzzgt. d I-lIV§anen" "§§z‘§§T}i'I35‘§ ‘I-I(i)af'cg:et.f1ofl' ’ ' Wemlsuom hummer re zeerd ‘ efmes. Driakel f ‘ - . . c“ v kragteloos Worden. ' om " « ’ °. O"1°t33D1§ilI1 er ms el k -(mar aller :1 ,3 afweikm: Zygt bet door, yen gem.“ den Lydg: * 3-9” ‘"4" G"‘l’.‘“£" ’smorgens nugtcren een glas vain. Men zal dir gecn ‘ , W " " is ‘ ll bbrredaan ofeLdcxz'a1‘c« 1. ‘D€‘1°°'S°““md‘.’ Crac“‘mMgc”:fe;:{‘;,‘}:$;:n,— £3: offchiog de Geelzugt vefoudert is.g€n ' een flaky‘ Openend lmddel’ 0' '1 e Ogteren word waamoor dc black: mam der Jovgclke ontflaan ‘Lyn Verooflafikti Wed‘ ‘.3 “men ’ z nde om naar "it dikvmoed’ cm met l?ckmamV' Y ’in dezelve » . ' nhemzeer f n behooren te circuleeren 1n zyne am‘ I . . CH P““"~’”°5 Y ‘. e » avti e deelen ‘la-at. dooxlchxetqn; 0;" een halve drachme van :11: all fi'a3E{'¢);nhd; v§:x¥e§1 lg_.igchaam vcflprciden. 1)‘ in een roemcrrje wirte W Egg-éélldc Cm“ Mam: “M,-H-1‘Mjn ,1\fl/1¢.y‘dauW 55‘ Zuilcer by. nevens een weinig Kaneel, en geefre: prepareert, en tot een Opiaat gemaakt, of m V1ec1cl;- den Lyder vyf of Rs dagcn smmgens “Deg Wm V "i , "WC" 8 ' re drinken. nat negen dag?“ 3.8”‘ /‘en smQrgI_ ,. — . V- 0PitW- N5?‘ C:“’:)’ng”:::;e§:P:3),:£eE: zeigignifllaxa Terpcnryn. Van vie: tot tien drop- Hertshoom ,.V3D 9 5 C“ ’ . f f }e,,_ - . ff“ 3‘P“"°"7f§f,§§fyR§1‘§§§‘§fi ,c§l’}e§’iIf1f‘:::ee(I:1oéec(§raVc:;1t: PeMeIifle.water.. _Van ecn Icrupel rot een drach- osmaryn; _ , ' _ * van elks een wemxg; [tampt bet metmalkandcry 511 1119 Neegnt cen dracbmc Poeijer , _mengt bet yn; doe: ‘er een weinig Water , GEE. GEE. , Water en Tinéhlur van Kanee). Van’ can tot dne dc -pxflxllatxc xn‘ een vogt verandert Worden, zoo. 3,ac1,men_ ‘ A , damg zyn dc (reelten van Vltnool , Zout, cnz. ' Geeflen van~Lepe]blad. Van -zes droppelcn tot Oolenoemt men Geeflen van W q,en‘draehme. . - tell, me ‘ ‘ , Axle deze Remedien , op No. X. verbaalt, zyn box; zeet goed, om de Maandflonden te bevoxdc- z4r ren. \ . . , . , GEERS. In 't L_atyn Mtlmm, van M;ll:,_ we- Scberpe Geeflen vvorden genaamt, die dc’ Tong sans de groote menlgte der Graanen, dxe d1tge- gelyk als door een lnttc.pnkke1en, of we] can car- was gelyk als by dulzenden voortbrengt. rofive kragt hebben. v ‘ ’ Bgfihpyping. Dxt Planrgewas maakr ha1m‘e_n of Men noemt zxlnge Geeflenydie een fmaak van iteelen vanvtwce tor due voet hoog, een vmger gemeen Zou; verwekken. , , ‘ dik, knobbelig en ruig. De bladcn zyn breed, en Zwn-vclagnge Geeflen noemt men , welke eeni. gelyk die van Rxct. De bloeflem green gelyk een gc overeenkomfle, met den fmaak van zulferagtig tros, op de toppen der_flee1en‘, doorgaans gee]. Zour bebben. Wanneer daze fmaak Leer flerk is, maar zomwylen zwanagng van ldenr. Op de b1oef- noemt men he: Plsagrige Geeflcn. ' fem .voIgen dc Graanen , _beRaande 1n ronde ofEy- Brandendc Geeflcn eindelyk Worden genaamr dc mnde Korlen , gee} of me, hard en heldcr, gclyk _ fynfledee1tjesvan,watera tin V’ t ‘ d‘ ‘ b d , als in kleine Eyerfchaaltjes beflooten. De Worte- g be cg en’ mm ran _ xakende verreerr Worden. Jen zyn hard en van malkander verfpre1d. De Aay- Géelten van W _ A d _ _ yn zyn nicks anders, als dikwils 1-en verdeelen mg, on hangenvna dc at e. gednhlleerde on overgebaalde Brandewyn. . Flam. Men zaa1t de Geersop een vette en vog- Wy hebben boven op herArtykel van DESTIL- nge Gyond. De Geers, vvellilce §1ePary(s)vIerl;ru1t- jes en toppen Ler ewa en a eel . 8.55“ E‘ T“ am‘ ~ ‘-5 7-5 V3“ h ft 11 voor de Koude bewaart word.’ Een Gen word goed te Lyngekeutt, 1! ‘ Water ee , e _ sr»«=aem.e» m me‘ “a “at? ‘l::l,‘;=:s*; Me me“ “a: *“r:::l:“:",=:3:“::*; ham’ Tim dlkke '61 langebtcpe ml ’werDt i0n- gens hat ELI: ‘fit 'w‘e Wagner W tehetyVleefch 'aan- voorxs d1kke_ dyen en ag:er- omen. Y . g;oote_.nut_t1g‘e1 1s_, _ at f I en van twee tot zeven Jaaren. _ ggat, dat 15 um: muldelmatxg \an mazu,,en wo; E Nopeus dc Hem van het Geitenrhaaxr Eta Cgfigfi: van velen voor geen lekkernyye gahouden. Vecllen voelens verfchillende. Zy, dle. VEC1 Med Y] eda; iclnkkeu her, a_lvorens,behooxly_k gelouten zyn c_,_ gen , verkiezen witte'Ge1ren;_1_namfid1fien 8 v;’rkie_ vom hunne Dxenflboden. nigheid d<=rM~'=1k b.°V°“ ‘*5 ‘“.€“‘3“» 6 in‘ zon- V J M lk d Ge‘: zen lievet rolls of zWa3lfiE‘1§°?e“f.’S" V00‘: hem, “” ". " 7' ' 5”’ der hoornen zyn_,_WU1' 6“ 0° 533 . _ . K - ' t kenw sshouden, danh=bb:‘:v%:2:::e::;: d£:::.:‘*::,:135::;n;“;:;ou:::ra:::de:rm; 115091‘ bets“ °m met Schawcn OP Y’ Room van te halen, om Booker re karne: , _is nielz - ' ; .1; /E; ~ k_ W : exit is de Mel met vet: Tflkww W” cm gwde Ge W 0 :e‘2o‘::;e;mt)err andegn zloy(:”:e_lIet weinige van Boater, Een Geite-bok word geplfilen 5 NEW’ E‘l:’°tt E: dar ’er van komt 1 Sanml W1‘ 1 3" fimlakt 315 055°]: Lxgchaarn Ls, d1k van Beenen , vlee lg en 0 V“ d? Ziebm 4” Gem”- Hals klein van Hoofd, zwart EH38‘ W‘ hm’ 5 I , * Ooren en van v°°r1“i.‘ :11 fifiaoxefie enbncmhmgende ' ’ De natuur der Geixen en dcrschaapen heefuoo call) a g n verl{ie7.in van een Geite-bok en Geit veal ovex-eenkomlle . dat 5137-5 Diem“ °°k-bY}“ bus dee akt gzoo als men ze lat::I XIX: ,.ve!sb,eeg’ scablegfe’ l§°°‘d‘“m,a Z"'-‘.’m8 9“ 231191“: te zoodanig opgedroogt zyn, dat ‘er geen droppel -]a’Hal“ “SR 595; ‘md °.°k°°kS'l«”°°d.' . . ‘Melk kan ujtgeperlt Worden. Men geneelt zehje;-- $65‘ We‘ ‘in at,” 3”” R’“13’”‘ °fV°°’rCh"f‘ van, als men ze dagelyks in de Weide brengt.ter- fienvd-er G§nee.S':m.§efimn v°°ma“.mar’ °f - wyl dc Dauw Vnog op het Gm m Kmid is; en _bed’u1d_Rmpe, daz IS, neemt~~de_Ktu1den of aadcz;-fl. voorts de opgedroogde Uyeren met vette Melk dle '","°]g°"' .. . _w“yf[_ _d er‘v:r(flc‘he:)de mxdfielexfiagfier ieten v%lggn,zon-. , V _ ) v v e >ewlg afar y, all _y et aat e ge elf is 213', ‘ G KI-IEID‘. Zle Z TH EID. ; of em; dat beltekent van elk ev_enve'el, dat is, van- GEKORVE. DIERTJE. Z1e BLOEDELOOS elk zoo veel als her Gew1gt_ by an uxtgedrukr. _ _ , _ ‘ IERTJE, Door de letters S..A. dat 15 fmmdum artem,moet . GENEESKUNST‘ V Anders Oak genmlnd men verflnan ,_naar de regels van de KnnIl;,.’tgeen- 24? (dat is,:haairige ‘of ta- yn: dc Capillu: Vnmis, 4714 , Saalopendrium , en zel weder genezen. . 'VMwlicyn. ‘ Is dc kunfl om de Gezondhcid re bewa- 00k We] gemulevm word 9” am’ Door Q. S: qlgzmmm fuficit , wordverflaan, zoo‘ V ‘ veelals vereifcht word, of behoort; by voorbeelél 1/_',,,.H,m',,g7,,m ,,,,;gg 5gwag,.d,‘,, 5,, ,3, 45 Gene“. wanneercle,Genees¢meeRer her: aan den Apothe- fizmfl gebruikelyf. _ v .‘ ker overlaar, hoeveel Water, Zuikfl of Honing‘, \ hy rot gereedmakmg van een middel wil nemen. n veelmaals, cerae. Q.S. dat is 100 veel Wafch daarby teedoen alsfer ver: 7 H 11 3 eifch: ren , one herflellen , indienze verloren is. VV«1Dll€€1‘ then. in‘ efiflig Rm): voorgefchreven En in deP1eiIlers fchryfr me vind, de vyfopenendé Worrels: ’( Qn'7zque’raz1i'&e: 2 6 _GW_ ’ GEN. 91- . " - ' k ti.‘ '10? air en ‘ dnt menin nlagts van eenc Wotfeli éffcht word; om de P_leIfie,r ,d1lSc:‘%°l‘]1i‘;:§vf§tgla1;;;i‘, we cream? eene wortcl ;, in‘ plaats van Hout, hout; ' mum inen ‘van re '0'?“ 19° "~ ’ I ' ‘ van Kruid, kruid; van 310%“: bloem; Vim Z01“: hoefdik of~dun-iets zal mkooken. in den 5:. zout; van Olie. olie; van G663; Befifia 5% V3" En dewyl dc APOW’-ks‘ 3!“ Q°E ‘’ t dc bc_ kjeze; en dat het dezelve kragten hebhe als her n’ees-niecffer n-1oe'czY!h zog We; Oman] dwcgf voorgefchxevene , wiens nlaags het moet vervullen, ‘mdmg van de voorgefchreve I}1|dE“~"““’1 a 5‘-make. Zic het Artykcllvan PL;AA’_IfSVULLENDE- ver GeWi"I 5" ifiggvlné’ 19015 hqt me 20 namien V M‘d5F9”‘ ‘K M5diCVY“‘V?hV=‘ bétekem in dc Wank’ 1 1; ‘cm H} niét '«‘1,11,€¢l! .°¢1°3.5° °mnd»eQr1-“£1 vane ling nict alleen dc Geneeskunfl; mam‘ ook can mid- dye‘r’Gen:esl1ee1'en. T 7')’ Eeémnc of 3: C‘ It Ge: dc] en vo‘or‘namentIyk'ee'nPur‘ m-midde) of drank-_ w'c]tc ki1i1i1¢h"1€7-51‘; “rm ookomde Man en. 00 je ,beflaande nit auerhande’ rogeryen, overeen- wicht van alle Gcn/€€5‘1‘1‘4d§l‘7“ we‘ te~ gem’) '15 n 1;o’mende met de hoedanigheit van dc Ziek.f€- DC dnt wannéerdaar cen DIl1k'Qf5_°1?‘Y‘S‘ d‘1"“ ‘en: 5 mgefle Medicyn— drnnkjb “beltaan nit Senaas-blagle; 1§e};pt mogtga §1é§béb‘::‘;Pennzd)*é:‘ .b%tm d Ike hxennte la c en _ . V1 fchnat of gezn1ker- :3ri;e1l11o;q1;‘g,‘1z§lra1!§v':1a,)on‘:v;'lEa:t her een kwaad S‘b“‘“k§S' 3°"$53313?e:r'a§§:eW3ferg§1;ke din’gcn, ‘W55 05 dat lrlncn mt_J_¢t velrvmeynddeen] ,0fT<:‘?11::':l¢1a2§§dl‘:f;‘g]3;l,t§ II: dsie uuren I1’; he}tl ixllnlggnlcénis als men can Gamay en a e Inoelfc 6% - . at 1- En indien er 68 a wmdgmdag er voorgefchreven 15, dog 10° 3‘ V" - d ~ ‘ - den Zaeken, dc. V0"-"3" k°.“ t zmmflen m1ddel_ mneemta 611 ~ - . fixckrelyk omnogelyk ware, moe: men en, mar jean. L V M 24. wierd/en‘; moet fnen hem dx’e‘-verwatnhen met de'- nit en n‘¢4einf/}1:é'r;£l>a 'y1:T1‘1‘gcleg'e::n__k¢1'I'itL 'G‘y kn“ ’ has daflom re nag, , my gang smof omje;-re zen. ‘er el een we1xugMal1;vveby doen , en écnc hand ten; insgelyks eene warme Sexviet om‘ den I‘-ms En vol uunng, zoo gy W11 " ' B . Maarvwanheér in tegendccl de Lzydér a'l faucet o er,o oor ware,het zy door de hitte van den GEN’. I. v l/Ytuemehde Kbé/§jc:, Jr}: '2': Pixéfeerrix. cene fe|1cKoom,dan magmen dg Kama, met koud Neemt de drie zoorten van Zantelhout , raorfe Water befproeijefl, metwat Azyn’ en daarouder oozen, Nootcmnuskaat, cncaneel, va 1: élks een .. , - ‘ _b d Wm hnlf viexendeel Ioots gomagtige Iurbith séammgg 3:3:cgewgnfiroéfignflagvgggfifirtgcngfaingf‘W; imam , elks een half ,vIercndeel looks ; fyne Senaag. ._ , 1. df W t hm .d n_ m. ka bladerene twee Strupels; _ §:§rsPi3§?§'3§'oE1§’eua3o§xede %/znficrsuitnaexxgien 3:] dc: m°"“?‘.d" Vanflks Vyf sm.1P°153 Lyder van verre war waajen met een Waajcr offal: Ce“ P°~°’J"<’ mervm °“° “Z‘“k“7 van eenen Boom, als he‘! van nodcn is. Leéfirwyze Ly iemand waar te heme» , die McKi- mmenten /Jeeft iugerzameu. Hy moet war nat nemen , daar Kalfsvleefch in ge- kookt is , one eenig gevleugelde , ofschaapevleefch, Awe] gezouten,met watlunring, en anderc goedeKru1- Mcloenen en Komkorn_- maakt alles ton V V ; maakt ‘daar vol- gens de kunfl Koekjes af. Her gewigt daaraf in cen- reis te nemen, is vyf drachmaas; dat is een loot; en een vierendeel looks daar-en-boven , als men was hard is , om te bewegen. Het ganfchc Maakzd zamen moet wegen vyf en veertig gxein. , MEDICINEEREN. D: Bammz mmzrimrm, en te ma/em dat I.-xmm Vru rm zagtjgm dnn—;u‘rg::rer£-. gm Mizaud, €6.11 Fran ch G'cnees1ieer,heeft in zyn den daar in, en zoo bet Purgeer-middel wel ge- B°°k’ ‘°‘ zYt°“"°e"E”dé’ G“’d7”"$' dl-“"""""“W‘ werkt heefnmag men een doojer van een Ey in her ‘”"‘l' ‘"2’ mt doen , an 100 de Zieke in flaat IS om te eten , kan men hem een vleugeltjee van ‘t Gevogelre geven, ofre war ander malfch Vlcefch, naar zynen fmaak, .2115 made wat ververfchendc Confituuren na den c- ten; maarhy inoet na dieflonfizuuren niet drin- ken, nogte zyn Maag overlnden , waarmede he: ook zy. Zyn Drank zal zyn een deugdejyke‘ W n, met de hem Water getemperr; kan hy na het eten door de Kamer wandelen , hetzaldes t‘e beter voor hem zyn ; kan by her niet doen,hy houde zigin’t Beddc, en prate een uunje met den een of den an‘- deren , en’ begeve zig vervolgens om te flapen,_zoo hy kan. Danrna omwakende en Dom hebbéndey, geve men hem een wdinig Brood jn Wyn gedoopf. ofm‘en'1ate hem Wat Viool- Syroop dtinken met Gexfle-water of Zoethonr-_wate1‘-. En tot zyn A-, vondmaal kan men hem watschaapcvleefch géven; of Wat van een Kap’oen', Kieken , Duif 0%: Patrys , alles gebrnden, melongezoute Kappers ,0 een paar verfche Eyeren. y . A Inchen de Zieke" zoo walgende‘ is , dat hy niets kart eten ; dient menncm eenig Ragout'van’:’voor‘., zcgde Vleefch tcnzakeir‘, en ‘daar vm No’oten' eh 0xan§e- zap in tedoen‘; main‘ hy moet'noo'it' veel op’ een man eten. _ , Als ienmmd heel aflteerig is van aile Spyze, is het heft hem niet t-or eten te‘ dwingen {Want de natuur zoudehet wjel eiflchen als zy her van noden hadde; voofal in kdrteen hevige Ziektens most men he: Ligchaam‘ niet veel voedén, nog‘n'1eth'artige vood- 'z.ame K013 fpyzigen ,.xna‘ar alles moet dun en lig't om te vEn:e'etén« z’—yn‘;Vmaa‘t in flependeiiektens moct het Ligchaam‘ vocdzel hebben. Zagt Pilrgeer - middel. Neemt een handvol Maart - Viooien ,. met een handvol Merkuriaal- kruid; doet het‘ in een kleine aardekot kooken-met Vlecfchnat; druk: het can at is, Tuin-hock van J. M. bchelze‘nd,e— e manier om dc Tuiuen te bouwen, dezelve to- hewarcn voor alle Wormen, en Genees'-middelém voor de ziektens dcr Mcnfchen daar nit te ha}en;ge~ rukr in ‘r Jaar 1578. ‘Zievhieiagte: den tyre]: ‘GE: ‘ v , am Beams», }’rugtm,;m Wyn ta l::£Izen,die {mm zizgmz smfgqng wrwekken. _ > GENEESMIDDEL, ofMe;lik4rii2hi is a‘lIcs via’: onz“e_ Ninuur in een heteircn flaat flelt. De Gcneesa middclen Woxden verdeelt in uirwendige eninweny-. ig’e,V en be'i_den in enkeleien zamengettelde. Men noemt enkele, of flr)1;’:):-», die'zoodanig'zyn als d'e: Namnr ze heeft voongebragt; aifchoon her ,in dot daad uir verfcheicje‘ hoo_‘fd'-flofi"en za'm'en,geReId‘i§. Her‘ znmmgefleldz Genees—n5iddeI‘_is',' ‘twelk if} ‘a'hg‘t van dc vereenigjng‘ van vexfcheide fim'pc‘]enr*,: in kragtbn velfchillendtr, en naar de kunfc afoot ecu gemcngt; Npgtans noemt men een zamengeficld middcl ook we) eenseen flmpel middcl, om her ten on_t:_!erfcheid'en van sen ander, dat uit meer’dingen- zamengefleldgis, en denzelven naam _heefr.' , He‘: Vergift is hetpegendeel van een Medicam'em",‘» en verniclt on7.e;Nat‘uui ; maarhet kan een lieilzaaini Genees—‘111idiiel Worden, dooxdien de Artzenykunfi veibeteren en'gehe'e1 te onderbrengenkan , waver chédelyk in is, on he: dienfiig maken om her van’ buiten op-te 1‘e'ggen, of ‘inwendig in te geven. V e Gen'ees‘-middelen vcrfchillen ondex den ande- ten of in hunne flofie, of in hoedanigheden en krag-— ten. De Rafi”: derzelver word genomen of uit Plan- mz, of uitD/‘mu, ofuit MinefaAl,andErsgcnnamt Berg-gew'a'fl'en; En dam‘ ‘is geen fnjddel’, of he: be- h‘001‘t‘I0t een dezer driezclaflen , dewelkc dc Chy.‘ miflen no/exnen,‘ dwlriz Ryleejz. Door he’: woord -P12721575 verflaét men ‘axle Boomen, Srruiken , en Kruidcn , in am: hunne deelen , en :11 war daar toe behocrrof danran groeit, en in 't algemeen war zy- nen Wasdom nit de‘A"1'rdc he-eft , en eene Wane] of zoort van. wonel daar in hebbcnde, lguiten op’ den grand of boven op ‘hct Water groan. Dus be- ’ hooren ‘Ag ,GEN. ‘ , can‘: de Worrels , Stammen, V‘ en‘: Knows“, Bezien, Zaadcn, Gommen, ‘H::§ C 1:’. re en verdeelen zig onder dc Annie 1 ;,d . . I‘agt 9_,.,§fLfi°w}§‘ van h ' oncen ende drie vierendeel. Een Pond. P ' Us leg‘ ’ komt Meme“ met dat van Amfmdam’StVI;:isb::rrérs Plaars van hondert Pond Yzcr, enz. - In B€T3H<}0n . enz. behelzende zamen zellien oncen 1‘ 4 k ' ammr in e G ' . Omreenkomjfe der Géwtlgtm in 1rerfibg,',{, P 1“ I g I1 aver ewtgten ea llfgggm, ' . ~ ' In V k . zen mm Vnmkr-yk erIeif(al‘;ine£IiI“,_zYn. ream ' .2 15 Va . _ maid. I. : ewtgtm x5..oncen, en Word tor her WEg¢ll der Zyde 5; re '1/an .Pnr_y bnn it. n Spanje en onden; dog H ~ - . Te R 14 ' _ onderr pond van Venetie doen.m-M, 55_ Pond Hand a en zyn ook twee zoorrenvan Ge-w,g[.‘.V err Pond van ’t M’ k f‘ ponden Mark-gewigt , aéelgyrlia E335" dfecgs I04» zegr 15;‘ zoo dar dc Gewigren, diemen vebruil%c- W" V“ 57" 7'6‘ 5“ 13- P01Td.< Dog men JIDIOCI wef- Ii 3 mm re rys. H d P ' m:Cc1);:|fY:.nd van Mlmmdom mm 59‘ P—°“d ;)'4. CEW7. ten, dat'cr in ‘t Markgraaffchap gecnGew1g13~bene- den de I3. Pond is ;, en dar de Koopmanfchappen en wmen, die verkogt en gekogt wo_rden bene- den de 13. Pond, met net Mark-gewigt worden gewogen. . I - In Avignon, Provence en _l;anguedac behelfi een Pond drie Oncen Mark-gewsgt. He: tweede Gewigt is een Weeghaak, of R9. meinfphc Weegfchaal; zynde zeer gemaklmlyk in de Koopmanfchap, voornamentlyk voor dlegenen , weike op openbare’Merkten handeldryven , _zo0 in,Vlas, 1-Iennip . Wolle , Dons , als andemns; welke Waaren gemakkelyk‘ by een Weeghaak kon. nen gewogen worden. Gzwxften o'er /Iplatbekerx en Sc/aeikxtnddigtu. : ilk zalhier alleenlyk fpreken van het Gewigt en Maat. vwelke re Par'y‘s gebrnikt ‘Worden, ‘enydie xe- der-Apotheker aldaar hebben moet. V Een Pond der Koo lieden is gemeenlyk‘ “van zetlien oncen , ma- ken e twee Mark. Dog ecn Pond in de Genees-* kunde beeft altyd maar bellaan uit u. Oncen. Een Pond word dns geteikent 68;". twee Pond Baij , en zoo voorts. Anderhalf Pond: eeje; twee Pond en een half zoo eeijlh en zoo voorts; een ha.lf‘Pond zoo 995- Eefl 011: ce beflaat uit agt Drachmen , en word dus geteiken; §j; twee Oncenrdusi gij 2 en zoo voorts. Een halve Once word geteikent §l5: twee Oncen en een half § ije en zoo voorts. EenDrachme beflaat nit drie Scrupels, en Word geteikent g j; twee Drachmen en een halfzoo g ijfi em. = Een halve Drachma dns g/5. Een Scrupel beflaat "nit vier' en twintig Grein, en word geteikenfdus 3 j ‘,' twee Scru- pels zoo Bij ; eni. anderhalve Scrupel word eteikent Bjfi , '_een halve‘ Scrupel zoo 3/3. an Grein word geteikent door Gr. ‘ V De Duitfchers begrypen 6o. grein in een Dmch- me; dog die Greinen zyn zwaarder, als de Vran- fche;.zoo dat vyt ‘greinen van hunliedenniet min- der dan -Les van Viankryk wegen. Alleenlyk moel: men gewaarfchouwt zyn, datde zwaare Ponden in alle de Provincien van Vrank- ryk niet overeenkomen met die van Parys, hoe- wel ze alle nit zellien oncen beltaan ; want by voorbecld,een zwaar Pondvan Rouen weegtmeer, als een van,Parys; dat van Lion , Dauphiné ,Lan- guedoc en Provence weegt minder , als dat van Parys; maar de overeenkomlte van het getal der Oncen in ieder Pond verelfent alle deze verfchei- denheid. daar in dat men van :6.oncen, welke can Pond van ieder Provincie weegt, 17.. kan ne- Inen, om een Apothekers Pond te maken; en voor oncen , drachxnen en fcrupels rekenen de on- cen . drachmen en fcrupels van het zelve Gewigt . zonder agt re fhan, ofze meet of minder Greinen als die van Parys wegen. / _ Wolfswortel, dnlle Kervel , Roozelauwiier . en “GEZ. GIE. GIF. G E Z.W E L. ' Middel om een Gezwel it mralry-ue‘rt.. — Neemt zes grein Gutta Gamba, pnlverizeert her, en laat het een nu: lang in wet: Amandel-Olic afweyken , en daama den Olie afdruipen. Zet voorts heroverblyfnel op wine Wyn ,. en geeft'eI den Lyder 's avonds drie of vie: lepel vans Lam; hem een uur daarna mager Vleeichnat nemen, en we- dexom een uur daarna andermaal. Na vier dagen geeft hem een gelyke Dofis. . . Van de Gezwellen dex Paarden , Geitcn, Schaa- pen en meet andere Dieren , ziet op de byzondere Artykelen. 1 4 GIETER, is een Tuinders Werktuig van food of gee] Kooper, de laatlle zyn goed, maar de eer-" fie beter. Men heefr’ei- ook van wit Yzerblik of van Aarde, dog deze palTcn in geen grooteTuinen. Her heeft zyn naam van’t begicten der Plantejn, en is gemaakt op de wyze van 'een Kruik met een lan'g'cn'vooruit1lckenden hals , dievoor meteen blik voorzien is‘ volgaten ,daar he: Water uirfpruic als een Regen , om dus de Aarde zagtiesme bel‘p‘roei- jen en zenat, zonder hart, of klompig te‘ maken. De buik moet ten rninflen een Eymer Water hou- den . en boven een groote opening hcbben; om "er ’t Water in fte fcheppen of in te gieren. Eindelyk rnoet ecn Gieter een rond Handvat Iiebben redelyk dik, op da: de Tuinder in iedex Hand’ een gemaké kelyl: zo’u kunnen dragen , en leeg gieten. Zie ook onder het woort BESPROEJEN. ' GIFT. M4tthia‘lu‘:—.onderfcheid her doodelyk Gift in heet, koud , droog en vogtig. He: Gift: njekt in bet Ligchaam door den Ademtogt of door- waalfeming der Peftige lugt. of wel door een.ver- giftige Beet, of eindelyk door he: dxinken en eren van eenig fchadelyk Fenyn. Dog men noernt Fe- nyn de doodelyke hoedanigheden der Dieren, ge- lyk Gift gezegt word van Gewaflen en Bergwerken. Her Gift werkn op verfcheide manieren. Zommi- ge zooi-ten van Gift firemmen de beweging der Le- vens-gecflen ; andere verwekken eene al re hevige en ongeregelde Beweging ; andere verdunnen ,we- derom andere verdikken her Bloed; nog andere zoorten van Gift zyn van een inbytende en corro- five kragt , waardoor de vafie deelen van het Lig- chaam gefcheiden Worden. Daar zyn ook zoonen van Gift, die ganfche deelen aantalten. Dus is een Zee-haas fchadelyk voor de Long , Spaanfche Vlie- gen voor de Blaas. Daar zyn insgelyks zoorten van Gift, fchadelyk voor den Menfch, maar bekwaam tot voedzel voor zommige Dicren. By vootbceld, Bilzemkruid en Mandragersktuid zyneen voedzei voor de Zwynen, maar een Gift voor de Men- fchen. Dns ook de dulle Kervel is fchadelyk voor den Menfch , maar de Spreeuwen aazen’er op. Aviaemzajen A-uerraii: onderfcheiden drie zoor- ten van Gift. De eene zoort befiaat in giftige Plan- ten en Kruiden , als ‘Nieskruid , Euphorbiunz , V61’- ‘_i.€s bczer. Als l1etZaad begint ryp re worden (1.11 word 7 ' o ,kragr heeft. verkheidg auderq£N; rt , V 1 . .. ;. : 1 ‘ ' - -’ . - van‘{chad£lykcDl;fmue’ :1vi:cg:he§c>]<)env£r:fl(r?)ifjrikn:x‘z:: git een Giflmg. Als mcnaHoOY . nie: behoon i‘ 56 natuur dc: Mcnlchen zyn, .a1s,Aader - Bnfilisk {Egg Zyn‘dc' OP malkande‘ Pal”, lmgint her yr: grog“ K]-kvmfch’ Scorpiom ’. spmnekép, lee: EC hit; re verrotten, en zeer heet te warden. De. M35 , d0,l1e;I-Iondcn of andere viervoet-ige Dieren ‘- ’ D C Dyenbam 215 °.°k flak i” d9 Mm-1 ’ Zkllke. ldi_e.ldo,or den Blixem zyn gedood. . Eindej kandagrgzfilegffgten (Llq_l.lC|1l'S') welkc onder mal- £4/1l‘tlll4C2IJ4’Lt;%,1'oo1<,~Gif.t uit de Bexgwerken . als;Quik- ken , heet W(Jgfd:¥lnde€:anuOnts]een gimng vemeb .1,V¢r. .re t S dk “ l ' J’ ’ “WW B _ Rottelzrui ,‘¢Tcmz]oo g::a:nd,e LL29‘.-1,6.-e,§',;,,f; ‘[’1.‘:“:’I1]tzn £31. mg-IetAcene‘ dezer Li y an m mud .35” pa“ zxn oak zoom“ Van Gm.’ die gedm;1ken' ,st.‘;rk‘{;V,M1,Call‘ of znive: Zout lgehelzen. 7‘y"de"”"’-"f‘h3‘.MY1‘ ZYD. maar wel. als ze in een doc" fd ' ‘er gemengt met °h° Va“ WYY1fi€en Wonde gedaan worden. Ook vind men Ziekten fling‘ ameltnpmg Overgehmr ' "mm em flerke Si - _ . ee ‘ ,‘ 3::a:‘5:‘;:i1i‘.:.:?“.s.“s;,:::".532: “Md " W”-"‘°“' gifrig gehouden worden , zyn vooirrefl‘el3?l:Je'Ee:£: xxlcefisltl‘ d:aI;¢z’i‘;-GIVE! tyd Word}: - ' v , 2 —§:]‘y5k gélggfilgilé Ealgioftglftgrlztidgebruékt flrnde, zer. ‘ v van - - , 17“ 3°rCh3P€n. Door de veréheide uitweglzinefdh V3IlOi1(J door glflmg. “am 35 Vetwekkfiflp doctolie‘ wake em an hetmve Gm in verfcheide M {Sb 3 R nndnagelen en Buskruid in een Glas en mod V°9“b‘e“8f. Ontdekt men de verfcheidenhevdcden Gerk Water’ ofgeenen Van Salpeter in een and "am" Va“ diefiene . welke Vergifr zyn‘ c1Enkf:ll gifiliiis 3:1? her hove“ dc" One" 3°" BY lult eeex: ager, M 1k H - ~ V ‘ , - . met een Vlam wederflaaneeenflinbyotgglf égfgveglefieidfggdfiyffgg i§;u3:nvaz“§"' 1 $;:fr‘5t:¢;gr£::k=n my rig: her in Itaatis, om L Guxsm‘ en ‘ v ' Manuel km ’ged;ag°;1n“:)‘::m;3g1nln flit lzgef van een Llgchaam. v veg): Mannen van Se ragy; A ~ ~ - . _ re bereiden . dat here zyne werking doet op een ze~ gewaflchenefivlirgfnderénlfilffgéggcefifi °fI:1"iV§l‘= * L_ an as.‘ engt ,keren vanhaarlieden be aald t d- ’ - .mIge Mannen, m dat §en_(°;;'fi%'S gyggrfatt 1§nn- ll111_enGLl7ndel’ dnzand. eenweiuig zout van Alcan mains x... s » vs 2‘2€..*.?*°'“°*‘.:"- - i —- .‘ ‘ [UM- 39f"7r9w'I¢g. Dit Plant - d’ ' mm van er G135“ '33“ “D176 i"”i:‘:e;f{:fSI:[5;€fiP)l;11:1:}an v\lr)iI:l¢;*PinllernakdeleI1, hoevgvfil irneelrtlei; vgaengcl)1:tte1C1il?r::1Z-°nden‘ 1]: bet in de Gm: hoog) mhd’ gem“. V am is an Ctl’1:l3lVC‘V(_JBt Eigeri/¢MPIIe»_ Men» ‘Viv - ; , an bmnen ho] vzwana t - » P Erlleert dlt Zout en b,:,;InVv<‘>’lh,t(2E1I2aflen.f Op den top van’ de lleelen géolgg kriltallyne vogt'.e?n9%::-fldeg 1?”-"dell A W_aag in’ he: , onne chexm, random met kleine blaad- die door dat inblaalzeex: 613:0: derhevlg )2’ ma“ ‘ c eromr ver reven - .. . ., \ efox- "' ‘ ‘mdden V311‘ 3 Glas op. degrond: ten zig de Zonnefchermen toe ~ > i , A. _ zynde flymagn . 1 ;31.:l1:‘*;:<€n.1"I£evi\:\)/;io:it‘:i;sP\;»'ax;t, Aenstamelyk la§g1.n , Om Juweelen na - .‘. 1': 1n yrie enCilic' .‘ " ' " > ‘ . ' V g7 bI°°l’)' F“ Augnfiuss maar bet Zaad is ryp ' ‘ 3.“ 1°k€Y=RiVieren— °%‘.°mf5;:- » « ‘ :1.» He: is befi op» Jgmca .HG"‘ -* ~ "‘ -. mlddd V0013’: Maa<:gt,V hl:1;_§,I7:3}:U:xl]1e:1S’tc:I;u7;3nnd:{tli];1':g Eyeren , klopr hetzamen; vexvn‘1:1f;rv:g\VEf§:’§1(:\ . ) u - h t . _ dev endoet d’ “ _ e zy gel;oo],t_ Mm get he‘ met Oheyen Gamm , ‘er: hat ie in cell aarde Potevol kookend Wa. n. d . 6 Vcrloore Eetlufl. Maar her is zeker , Gi”£idium meer ecn Benezende, als een voedende van een ‘ ,; Topaas hebben k ' _ . Samaan in afgeweikt is.» Vfisgiatnhft VmdVVarer, daar 185 bewegmg. een Robyn of Katbonkelfle 3 By C New van’ ‘ _ yneGeenen,wc]ke em doc“ 16] van Br .1,‘ h ‘ _ en, laat alvorenszaag- 08 2/d§kende daar in geflremt worden door grove omtr nr riiduenllout m twat” kookem End“ en aar agtige deelen, die mm-ommd _ we 3 6.1: 1R1:k:’I:)€kZel°V;5Gfi;‘S1u_uid' of het xvaterl langfmelten en kooken” fialkg warden gemaakt; mans; met wine Wyn, en «Olie van zoete Aman- Eem moat ha L?" I rken - wanthei onzuive- dale“ , is Waterloozend, en voert veel Zand me- dusook de and”: Ergwgteerf maar de zuivere dc. He; Zap in ‘t Oor gedaan, fiilt deszelfs pyn_; '16 5“ d°“kF’°; Wm W ’ geneefl de Fifiel in her fondament. Een wenug M35‘ blyfl 1“ I Gm. - /E :1 Zout daarondet Ecmengflyfldfiu °P‘nthc1a de Afafllltl‘ _ ,' I erte‘ ' h A Ttmeewac am, am /we» cw "‘ W:-d -*:.':in:*:,.::u :2: gl::.g°“g I ' ' bum”. I w(.)F:en lgaplgemaakt van Glaskrnid, en Geite-VCY. . ' n ymt - ' ' l d ' d een ~«=m=vw=1bw» we °'e.::“‘ 3§§§€‘£e°dig: :;::r;l:,%l;"*5::n,:°s:m:H;%ma: met her “Ive de M K‘ mile 3.05 y of in can Smelt— ca ‘om efruit ende als een Pap op den Bulk 88‘ me“ ' 5“ lregt 19 duslm wt dat het Vemis wel 1 3%, egeefi de pyn van het Kolylc. He: Zap ge- °V¢“ r °e‘.“g° “gen; mg ("chm t al he: oneficn 1113‘ cg ’ tgmgt evenveel wizre Wyn, en Olie van me- gedroogt 1s. Vervo getinskken Pvm Gm mum mo megg andekn Vflfch uitgevpem’ venagr dc Pyn can Mes dmlgxfaderjlilevlen , dat ze niet dan door :5,“ $9 stew.’ Een Pap gemaakt van groenGlas- va nan ma - 4 . . -k ' 1 LI’ n-O-_ kookend Water kofmel‘ Eefgheldcn Wm an {§Z"1d61igee5§rT§{o13§§r:B :>°r°Ei:am3l§:",”§§e’m: ed: Ge- ’ ‘ k zwellen van de Tepelen der Borllen wech. O0 . - _ - laskruid zonderlmg goed voor verzagtcndc . {chte Kalk rs een mxd '9 17°‘ G gym: geklopt onder qngele dig: re Khfieeren en Baden. _ ,<1°‘- °“‘ "Gl:l5areI1e:r1\1eg:I$l§1evY:;::S 113;: lterke I _Gofv.~/I1‘. _d1e3§ol:”::: 1ma§;:5!xo1itt.fi:I>;he1g1a:: lffilrixegetriglieid wegderom Jun 105 5333"’ ligtnvsreffclflleidefzociogten,van Gom. W)’ zullen mm ‘ _ - akm. van zommige pre en_- . _ Gebetm: 0771 G1!” -345‘ 9" bmgzgmm I‘ m 1 Aral7’f¢hAW:l' ]a)ll\fva?ax’rf:nl%:tn¢l3‘:)‘(1)1“‘)itI1f(l)1filii‘I1Et El! 1; as ra 1e — . G1” in Bokrsblocd gckogktb Word $2: a7l:g!T1€“ EZEEES3. word éehaalr . Berneenlyk ,~4¢aiM Ae- h of K191: CH1”: “5 mam‘ ‘« D't Gom bellaat u1t groote en Wm . we, an zyndc keert het gypnam genaamr. 1 “'1' In koud Wmr gs r viveder. wine brokken , trekkende naar geel, en doorfchy. tot zyne voorgaande natnu 5 “end, dog louder mlerkclyke fmaak , als men he: ' . ~ I; '4' ‘Men ge ro9- ' d Mond laatfme ten. _‘ ‘ ‘ _ Wig»: :u"§a§f:; :2: :‘;f§1§.'n§.e/: 1:; /mm. ‘ m Ex'ezenfvhap;>e»- H6‘ Arab!“ Gm“ ‘5 °°“ "°”°g' . ‘ l b k m ‘om de welagn‘- Neemt Vifchlym met BrandewYn in een lfifcb tg1ege=;]<;igt‘::)xdttl?l‘ her van het flekafzonderen. Wafcht her eindclyig, mm‘ 4e 5,‘/wig”, _/},,,;e,,_ on droogthet met een Iinnendoek af- Maaict vlngtig Zalpeter naar de Kunfl vafi; iiampt her warm, en dost her in.een Lfieider ontlaaten, tot V dar her nls Vleefcnnat word. Alsdan doet her in V ‘ ‘ - G d laat h t ' 0 dr een Retorte , en g1et’erreven zoo veel Oiie van 9- fig§;e{:7{7I.}at:e1i-uliiic-ir::1It’e1::i‘1a;t ‘ ‘lafitlzei’, veerivolgeng 311-ogpiils vcrgehaalde Vitriool op, dog by droppeis. .DifliL Iiiiwien, am Goad te mlcineeren en 2: preparetreu. ' niteeu in vanen, leer: her vervolgens, en zoo dra de geeiien begin- gifieki: c1.ragget}i1 “°%e“°“?i*vY1¢ i;::::°:;g;3;E:::€:;s"°“D“3:W:"'“"’ °f - gianmerizing. ‘Srecktfgen Z1 , 3 .~ v « 2 i — ‘ . v ' ‘mi ' E "Y ersmoczcn di: en i“::ri:$2“:L:::.i?:;::2°'°s;:?,%<%;“ike“»‘°= ran eren maar teiicn M h ' '» ' ’ i i ' '51 3*" Ila d zyne genezlmderkragt v:fl;‘Czenft_ drfnkbfifil‘ Good {‘);§t[Ie€:fr;ilicgti)0df12is;a;es‘I1§slgeiliH; lgeoageneelt dc}igt ex‘: . - ' ’ I ’ 6°“ Y 6 men geen raad Hat gebrtti/e '1/rm b t b d ' ' I ' voor wctcm He»: "cemt wech ane "°’“°PPin°en~ afalgemem Genete: ‘$555753; Md’ van Lever.” M11?’ Waarvan he: bedoxven Blged ]f:""::14" 13f€z‘I‘l’1/I;d?Il(c’l2:; zab oarélaurge Liezlmimm ' U I In re < ‘ ‘mar’; ‘ géwmie mm /72’: ,I.Zli:Zizfz’n; term 1;? ;, , in '1 b louder d RD Vvaamm. WY hi" ’ j‘l""’ "”7'“.Z /”'ff 2 bwagtigen/la /mt rlnfzge, 3:. Hoofzipyn ‘ Fiaftiiafiense ' V1iiuII’mm““"“‘: "Mr Zweglen, Fluiméaf-'loa:ez:f wd van :1: 1‘<’1e;:r111de(?i'§)Si'£t§::Z‘:i}nflen dog in den Jen azzenwlh rim: 1 V ’ . x‘ . - - z;’£»:::.:~22:;”;:: ;;.?;¥,“‘v::*a,:::k§;:%‘:::'g:: 52:; i:‘*::‘W er zy doordeeme afd ii‘ 5 ' - ’ ’ ‘ v - ’ ' ,9 5 “gm! mo; De D01‘ « 7 7'" m ."”‘_i"f’7""'Wd-' E:(:§xr:npe:fi':i:Evra1ri Sn::§rh“'?§§fChi'in]yk'M . 1S!S van en: t ‘ i » ‘ 1° 61 15. G H, 31151-lei zoom“ fan ngtynégfg ‘\’[fI;‘e'5f‘Lfhd7<’P%‘€}€D. dog zynde een zecr dlgt hm . ‘is het rot iciier 0:5: Bier, Watch Men“ mm dc géfleliheélat, YD‘, o_nm_oge]yk geweeit, her zelve in zyne eerfle boo Lvdch Als men her gear: inet daze b I rm den gmek" w°d"’°”‘ °P “‘ '°”“‘~ 5“ dc orlofling Van d5 ‘Véfkiflg Ongevoelig zyn ;‘ hct verflcrkipcieyngi’ la] Goudidopr flak Water d0Et niets anders, als hetin Jyke Lappen, ‘en neémt dc Woncl van allex-):i\{§§\ 3:%f{;/;;§TI%;e£:?i§j:S&Cgb1I{Eden; ‘velykfi deehjes dam > ' ‘. 1 3 or un Voofgannds Rant we- K k 2. ' der- 11-. en 166 GO“ GOU. GRA. , V ~ ' « - fieuitbotten, welkenbloeijen moeten. Na dat d¢1’k°°"°“' V°°m hem men amggmerk" datcie- gfhare voornaaxnflc b1oefi'e1n gemaakt hebben,ma- mind '1“ d'i“kb““G°"d hebbende mgwomcn’ 6- ' ze no vele anderc in‘: mud , die dc Plant: l€1V€ 1W3‘”° d°°’ dmafgang wédemm is quyt gc lgggeel en ‘El bezetten. . L, nag“. ufgbappzn «mm but Goud. I-let Goud kan ten G O U W (3 Rll’ ln'[tLaat‘}"§1cC1l7l:l:':anid '8' - naamt 15 twee erex e too e en (e c. °P7vi3‘ “er Geneeskunde dc n.a39!gend:mklr1:%;G1-gaubd gefizfcbrglyiflg dar groan.’ Hg.‘ is een Plame , die hem WY mm by dc‘ ondcxvln mlgylk laat maken. can flee] van anderhalve voet maakt, zomwylen fig ngwlyk door Q'mlml'yer ml a ike ‘a1 te veel hooger, dim, vol takjes , bezet met bladen, by ic- Hfll 45 1°“ 5°“ vow dflgenenxrj W36: ekt ook zyn der van welk een bloelfcxn uitfpruit, gelyk die van Q“"k7-five" geqomen‘ h'ebb'c’n' ' etd edani en‘ van Violetten. De Plante is vol geen, fcherp, en bit- gebr-uns by‘ dleggnen ' ‘die dpoa 6 e1" l1:Glaze- ter Zap zynde onaangenanin van reuk. De vrugt Loot Van h°‘K°lYk5°k‘*'°1‘ .‘v°r en bang tot ‘sen ge1ylcf1rtgi‘;ldfls gcbmken’ wan’: nil’;-r'}az]z:;%? P11)eze Plantgroeit in fgaadflwagtigg plaat-‘ ‘Y V5“5‘°‘°“ ‘ ’ nnder dc Muuren, en in e c euren er oug GOUDSBLOEM. By do Laty_I1‘f?¥“'_:"m,l]75f 3?éebo1iwen.. Zy blpeit in April. e ‘°3}“’§3f‘ Ling 1 beze nanfe inaém mige[;- sétakte» E“-‘”“”§’{;i§'A er}§ex‘e1t op de toppinflileeg _31:r£‘1)€l;‘agg€:le);1{gieeenigzins dfiqmr. Dudvcleggen fleelen. De zaqden zyfl 1a"3W€lT]P1B: ‘IF’ ‘“ 'op_de Aarde, 1,0nderfice1_. , Ly rnaakr een gmote opgeflouten: .De_worreIen.zyn auras llg. “W 1gc11igtc‘Van,WOIt61€n, dxe alle mt een enndezelvc Plum. Men vmd deze P1an§e_overa , V03 rt hard,-gheid, gglyk Rier, voorrnornen, Onder de-_ mewykfnfi dezfiovcfrn. Zy n1oe1t.1n Me)’;en nu fiélvc zyn mam‘ drie of vier], d1e.zlx(%l;;érI:i%;‘ anccn om-‘ " ' znee‘en degziggen/'cbappen.“De bloeffem iS1'&1_er[t(I’terkende,en :1:I‘:':d‘:)‘}‘l;ln"t‘:a"‘;“vg'0fl%hy[;. OP de blade“ Zm wederflaat 113! G1“ 5“ 3"‘““‘?"“°“ C “;’°me"d’m(:,P menmode vlekjes. _ , war wyze Imen Z; 0I?41:a%1e:[$:{(§en mDe yfooglfdaar: Pinata D57-° Plant €Z"°°iE1‘"‘M°e‘i31fle?[ E? K7 verweu ze e - . a ’ a en. ocu 1n as: ex -, 5:11; dryft de Nag€b°°m if‘ He‘ 1°“ 1; gleam: vdozwggnggiolelii :2 \'etWe)l,kt in de Lente- nat gegeten verwan‘_nt.' Ben pnce vaPn_ at .3? SI; - Eigmfihd am He: up door dc Ncus opgehaap mengr met een once ,gepu1venzcerde_ ;eren genee_ zuiven dc Kerflenenr Hat Wale,’ daamm gedl. ,de Geelzugr. _ Her zap der Plant gedxtylleertd, want fimécm is can mndcfling middel V00], Kl.oPzwe?_ neer dezelve 1n haax bloeffem fiaat, dis 506 Yo‘: ten. Voor de Aambeyen is de woncl met de P15 de ontfieeking der 003*?“ _w 415 hetd aémpd ‘$3 cg ' 'van‘den Lyder daarop gelegt. zeer goed. ‘ A ofaingedaan W0I_d- He? 15 bet" .1‘: wins 3-em He: zap der Bloemen gemengt met Homng of uitwendjg, dan mwendxg te geb1'u1{6_D. V1 01551:)‘; ZOE dc; Vrouwen, of we] eenxg ander vogt, dat EH blade“ “’°’d°“ °°k by Same en m eetc 1 Ct deszelfi fcherpigheidtempert, neemt dc vlxezen der gebruikr. Het zap van Goudsbloem s==¥“°“5 ‘lfi Oogén wech, zuivert dc_GeZW€€T6|1.a gencefl dp 95“ wemig. Iauwe Wyn of Wyn -’':‘ZyI¢1i )8 and 11-’ Schurfdigheid van ’t Hooid ‘CU “-Ida,“ De sche" ‘nemend m1dd<‘-1 V°°‘ H°°fd' 6“ “,1 W: ’b; if - kundigen maken’er veel werks van m hunne Enz- mede gewaflchen zynde. _Men zegt, dfi ep auen Exmaen‘ Meh “gt, rm dezwamwcn doc, kmgt veel gegeten hetGez1gt'ophe1deren. K at gene: Wm dc bladen dc), Gouw_wone1 dc oogm van van gcdfoogde bladen m een holle xes gt aan, hare jongen openen. Ook verzekert men, dat de Icemt d6 FY“ Wed“ k - l t biaden onder debloorevoeuoolen g_e1egt,de Gael- Twee oncen Zap van bloeffem gedron en 1§G1e .mgtgenflm.; vows dame gepulvmzeem an me; begin V” “'1 aanme"deK°°““’ 15 @5061. 1: dc wortel v,an—I{3‘1Ii1le'0P*"“{' Nave! gelegr zvnde: nees—midde1, 16115 voor de Pa! ,1] mfl‘-" .3 K 1? d hctKo1y1<‘vcriagIen.* D6 £“"Ch3_P]“" 3°d“’°gt°” aanflonlsafla ‘W W he‘ $°d‘°“.k°“ lee t’ 11:5 xeofid gepulveriieerd, isfifl! W°“d' ""dd°]' gegt, om te zweeren. Her 1512»): can 91) C , Zoo blade“) als wane] genezen deliropzxveeren middel voor de derdendaagfche ooxts. en Aambeyefi) Kmkcl. en koude Gelwenen; door Qm-eker_y der Goudrblaem. :5fl.v“'€W38‘5“de °“ vfldclende lmgt’ die 1: hebj I1 _ . , ' ‘ d_ ‘rveml k dieVeId‘- Dir Plamsewas is ze.er%€“‘“““’ "?;”°°“ °2ffiE Va? $3.533,‘ »v'i?‘§§"‘Xaier’3§’°drag§n; hoewel £1-bb M333 Z00 8}’ fraalij Sgdegéfigrfic, 313:3 afne- andgeren ook de Peul-vrugten daarondcr beglypen. e en , meet gy er cc \ ~ . . e . e oorzake vande vermeerdering der men , nevens eemge kleme knoppen, die “WY (73 -W“ 3?"3“°4t d _ mi , GRA. GRA. Graanen , daar omucn: hebben dc Naxuurkundigen dus onder de Graanen verfchillende Gedagxenz” in bet byzonder, hoe het dus dig: opgehoopr, komt, dat’cr verfcheide Halmen en Aauen gelyk gelei ldcin Ongecnen ‘alsin eenxros groeijen. Zommxgen wxllen , dat, Eindelyk belet m zulks gefchicdende, men onderflellen moet , dar ’er verderven , met 1:: verfcheide Graantjes onder her Zaajen djgt by ma1- zolders omte flaan, semengr zyndc, bale: datze met warm Worden , en eem'- , kander zyn gevallen. Anderen hebben bewecrt, en op de andete plaats t onder deze ook de Ab: van Vallmumt in zyne Cu- den de Graanen oo riafltez. :1: la Namr: erde l'Art far 14 Vegetarian, &c. voox een onaangena Clan/7. 6. en 7. dat een ieder nos, hy mag uit zoo _ e ‘ vele halmen befiaan ,als hy W1], zelfs die vautwee Dal mg 4: Grammar; we] derzig tot weerzig 344. hondcrr negen en veertig Gerfie-halmen , die hy rm gocd flame» lwuden. zanhaalr, nogtans uit een enkel Graau voonfprnit. , ‘ ‘ ‘ , Maar dc vermaarde Wolfiu: in tegendeel houd fiaan- 1“ Y J33! 16m. kprt na dc Belegering van Met: ,. dc. dar dc wonderbare vermenigvuldxging der Graa- Ondff KOIHRE Henrik de 11. wiexd he: Kafied 31. nen daarin beflaat, dat ‘er wel vele Aairen uit een da“ 8€b°“Wf Ofldcr 1$0nmg Henrik de 111. wan- enkel graantje konnen groeijcn, maar dat het 1el- F196! dvH=Il0gVanE1pernon aldaareen menigre van ve nogtans maar eenen hoord -halm maakt , en dat Gmanm dede OPZNDCJCD . die goed bewaaxt zyn de overige neven -halmen daaxuitont1taan,wanncer *0‘ he‘ 13?‘ 1707; D8 ‘ "C611 hoop Koorcn in ecn of twee bladen , zynde naafi aan de Wortcl, h°'P“kh“‘5 Va“ “'3” 1055511.’ hunne lmoppen , uit welke ze voortkomen. in of h.°°S- Men had?! Zédert ‘ naby de Aarde hebben ,‘ welke knoppen wortel SW5": dewelkfi dfin fchieten, uit wiens merg een Hahn vooxtfpruit. dc" 0‘ bY_8¢V3]. Of 0P7-Cltel ,Voorts._ dat deze neven-balm met den hoofd-halm °P den 1"S_3fl3 V311 ’r Pak paral1e\ opwatfende, hes welk niet andcrs gefchx'c— "5" dc Kofllng, Monfeigneur, en de Malfchalken den kan, of zy moeteneenigzins van elkander ge- En Gouvemeurs der ‘Provincie doox.Meti trokken, fcheiden zyn , en in den begin van den hoofd-balm Men 16 Brood vandeze Gxazmen. afwyken, en dus wederom. een of twee knoppen 0m d6 Graanen We] te bewaren , meet men de-' naaft dc Aarde mede flepen;. zoo dat by ieder ne. 181“? Wel droogen en zujver houden. De Koom; ven-halm wederom een of twee nicuwe voorrko- 1015161’ 1DOEt aande Noord-of Oofl-zyde den Wind men, en zoo voorts, tot dat dc Aarde geen genoeg- ontfangen. BDVCD in de Koomzolder moeten mem- zaam Zap tot het groeijen meerkan gcven. De me- SHEEN lyn. Ten minflen in de zes eerlfe Maan.' nigerlei zoorten van Graanen konnen afzonder-lyk op den glwelen dc. Graanen telkens na verloop van hunne Arrykelcn nagezien Worden. , veemen dagen omgeflagen warden. Vezvolgens is , . V . her genoeg. dar men zc iedcxMaand dobr éen ze- Middel, om de Rotten en mzder Ougediefte m V5 I33E7°°P€n- ‘ N8 Verloop van twee jaren hack 4, G,.,,,,,,m ,, 5044,”. “men met anders te vrezen, als een vogtige Lug: _ V van bu1ten,waarvqon" zorge inoetgedragen warden, Het beflemiddehom deGraanenwe1 ta bewaren, E611 dfr Voomaamfle dingcn, om de Gmnen t, is, dat men een goede Koornzoldcr hebbe, zynde b€W81‘€fl. is C911 K0136 . die zig boven op den 4 zuiver en helder. De Graanen, gelyk men weer, Kofimhoop zet, tel’ dikre van andexhalve duim V zyn veelderhande vexdert onderworpen. Men moat HY : die Glaaflfin VKIJZMCIZ re Parys gcbragt heefr. derhalven altyd zorge dragen ,dat her door ‘en‘door Véflekerdc, dat hy over de Rom van de Koorn: droog is, als men he: op de Koornzolder brengt, myt gemakkclyk beef: konnen gaan, zondex daa ofi andcrs groeijen’ez Koom-wormen en ander on- dczelve gebroken wierd. ' gedierte m, dge in fiaat zyn, om de Graanen in de De Ab: van Louvois zag re Sedan een Magazyn grond te vcmxelen- , _ onder can Rolzé , en in bet zelve een aanzienlykc En ingeva] zulks kwam tegebeuren , meet gy memgte van Graanen, zynde aldaar rents hondm I-Ioenderen op de~Koorn7.o1der zetten , want daze‘ en tien jaren Iang vezborgen geweefi. Deze boo zullen ‘er her kleine Ongedierte zuiver uit kippen ,‘ Graanen was met een korft bezct van en voet dikp zonder een, cenig graantjeaan te raken. , en vol uitfpmitzels der bavcnfle Graanen Onde} Neemt Pekel van Verkensvleefch, en maakt’er dezekorfl was Kooxen, zeer fraai en gned, zoo can kring van vier Vin er breed van rondom den 'dat nooit eeni Val 12 1 1 Gfaan-h00P. die’ van gKoom— wonnen, Kevers , / korfl was in fl§at , gm ef:rbe‘I‘::t(E?€l:'1dll?:tgte?I;dIi:|3e«:Ie1 cn diergelyk Ongediexte befchadigt word; en gy van eenige vogtigheid, en daar ' g W“ W61 1133“ 7-W11: dat zulk gefpuis zig detwaans, ' zelts hlet doordring alsv tot een 1r:kkemy_zal haaflen ; by welke geIcgen- Te Chalons fur gedlexte. gemakk . ’ , ‘ _ H H Ken, en van het befi , ,v , ‘ 5‘ # Vo7oVm.‘mytcn van, zoo zwaar als de Zolderim her .HaLuur,lyke_k9udevanl<1xrs,,.1§an verdragen. Yexvolgcns ncmen ze gepufiveyj. * mi 3 zeerde 161' L444 KOO.“ ga dan wandelen ; en eet niet ; eer gy dat Mxddcl inneemt. _ ‘ _ v " ‘ _ II. Neem pf: , klein Salxe , Wynruit, gei'p1k— kelde Brandnete , van elks eenhand vol; Ramp net ailes we! met wat‘Zouts; doe'e: daarna een DOJCK’ van een Ei, met een lepel Azyn by , en leg het op de Pols, na dat zy wel is gevreven. I I L Laat de Wortel van Patich , gefloten , in wit-. te Wyn trekken, dentyd van drie , of vie: uren; ’ laat het dan allesdoor een doek loopen, en lrou'er ontrent drie , of vier flokken van , am we den K001’- figen een uur , of twee voor de koortste drxnkente geven. ‘ IV. Doe het zeifde met de Wortels van Weeg- bree, in 1.0 veel Waters, als Wyns geweekt. V. Neem een flak drie , of vier Sap van Weeg- hree, of Pofielein , of Pimpernel; en drinkhet een ,weinig voor de kootts. _ VI. Neem dagelyks met Wyn zes .b1aad_)es van Vyfvinge:-krnid; te weten dxie ’s morgens , en dne fs avonds. VII. Neem’t Sap van Epp'n:', Salie; goeden A- zyn , van elks een‘ once , drie uren voor de koorts. II. Het vo1maa’kII'c'Middc1"", dat enige daar voor vinden , is nuehteren , vyfuren voor de koorts, twee oncen van ’t Sap van Granaatappelen te drin- ken; en terttond daar aan op de Pals, Slagen van ’t hoofd en Voetzolen , kleine Pillen , zo groot‘, als een Etweet re leggen , gemaakt van een once Un- guentum Pnp:¢l:um', en een halflood Sp1nnekops- rag, en ‘t zo Iang op de plaats te laten leggen , dat het uur, en _de vrees voor de koorts, over is. IX. Maak een Pap‘ van Salie, Wynrufr,_gefpik- keide Brandnetel, geplukt voor Zons opgang , van eikseen handvol; Zout en Root, zoveel, als een Nent groot is. Stamp het aiies, met Azyn , en leg het een uurvoor de koorts op_ defiolsvr — — ' ’ X. Enige pryzen heel zcer smeerfel van Aardwur- men in Ganfevet gekookt , en gefmeerd op het _Voorhoofd , en Slagen des hoofds van den Zieken. Men kan ook om den I-Ials.de Hoornen van een Schallebyter, dragen. ‘ Baflaard. ANDERENDAAGSE KOORS. Men onderfcheidtze van de eerfle , om. dat_de Grilling zo grout niet is , al was zy1ange:,;—. de hrtte is ook zo groot niet, en gaat niet over ’I ganfe lig- haam ; Wei ver van daar , dat zy zoongemaklyk , ais de andere zoude zyn; maat zy duun ook een gantfe maand. _r Deze Koorts taft. flerke menfen, in den bloeivan hun leven, aan; die te vee1vvaken,Wyn.drinken, ‘enhuune Spys zeer laten Peperen. Zy word: in _de Herftt , en by vogtig wéé: meer gezien , dan op andere tyden. Geneermiddel war :1’: Bzzjiaard zmderemlaagfe )(,oor:. Om daze Koorts te behandelen , moet men geen Aderlaten , voor dat ge yierdc Kq9rts_ yoorbyy is, 1 K00. Men zal Clyfieren met een Afziedzei ‘van d ‘ van Bingelkmid, Camillen, M‘elilo:e-bloenielirlmgi‘ Venkel-, of Anys-zaad , waar in men een vie’ren. deell-Ionig gedaan heett, met een once Diapalmg‘ ‘ D_en_ dag na dc Koorts , zal men met e¢n‘o;-,ce geremrgde Caflin, een halt Iood Diap1anmic,e¢nha1f- vretendeel-loots Rhabarlur, zo veelAgariaum nemen_ 't Een en ’t ander gettoten zynde ,. moet menhetm mengen, dat'er een flik-brokje van worde,’t geen men: in een Ouwei zal doen , om deur-tc zwelgen , en 20 niet , zalmen 't alles in een glasKoe1drank men- gen. Ais deze Buikznivering een reis vie: , vyf _ malen herhaald is, moet men een vie;-ende¢1.1oods gefiootten Kim: Kim, in een glas wine Wyn , met een Ons Suiker geven. Men zal.ook vie: urenlang ‘ wezen , zonder iet te hebben genomen ; an men moet in vie: andere uren daar na ‘ook niet eten .en rvier, vyf dagen aan malkande: daar mede,in’: be- gin van de huivering biyven aanhouden. Zo men-Le ter piaatze , daar men was , niet had , moet men ook zo dra Iaten Braken , als men een weinig ko- king in de afgang , of ‘t Water 1.iet;..velezyn ‘er al-_ leen doo:’t Braken genezen. ‘ Men merkt het voor ene algemene regel aan , dat‘ men In de Auderendaagfe koorts, zo de Gal onder uit wil, dezelve derwaarts, door die wegen dam-. Klyfleten en Buikzuiveren geleide. Zo yqnetw ‘dc Pis been wil, moet men ze met een»K ldrankhel. pen , die van Glaskruid en Iflitteblad alvorens opge-" maakt wordt ’; of van Crmur Tartari , of Cryflal‘-A‘ lam mineral: ; of met de Melken van Cawoerde-. Mi1oen- ,,Komkommer- , Water-rneloen-, Poflea lein- en Laruw-zaden. Eindelyk , zo zy door Braken voort wil, moet men de behulpzame hand ,,me’n Braakwyn te geven bieden,-«ofrtwcc oncen Gertie. water , drie oncen Rammenas-zaat , een once Oiie een oncel-Ioning met den andere gemengt , en warm ingenomen ;.. ‘t is een zagt Braakmiddeh. ’ Zo niet, zal men, in wat Suiker-gebak, watgg-' calineerde Vitriool, of Tartar. Emetim: nemen. ' 'tEerl’(e is voorfierke luiden befi. Van dc-D'ERD’ENDA'AG'SE KOORS. Zowordt een Koorts geheten, die den dcrden dag , na een voorgaande Koorrs-dag wederkomt. Zy komt gemeenlyk fegen . of in den Herfn. Zy- ne Koomen gelyken na die van de Anderendaagfe; dorfi , pyn in 't hoofd, en flaaploosheid zyn hare gewoonne gezelinnen. ’t Is ook te duchten ,dat ‘er in ‘t eind Waterzucht nit zal voortkomen , "t geen deurgaans oude Luiden gebeurt; daarom moet men texflond tot ene goede Icvenswys zynen toevlncht nemen,,, welke goed Vlees , fmaaklyk gemaakt met: een weinig Zont, Peper, Muskaat-noot,Nage1en, Thym, I-Iyfoop , of Motiaard zyn zal ; en goede Wyn een weinig gewatmd , en gene raauweVruch- ten , nog Salade, nog Viste eten; en op deKoo:rs- dag zal men zich naauw wachten. ' Men zal zich den vierden , of Vyiden Koorts—dag ‘t Ade: doen openen , en zo men ziet dat hetflioed zwart ziet, zal men 't ten twede male doen, man: is": rood, zal men ’t daa: by laten, ' "' "" (Doch. ' - (Doch (choon dit-in warme Landon , en*bioedry- kevgefleidheden goed mog zyn ; in kouder en wa- tetiger Landen , word: he: Aderlaten door de ver- fiandigfle Geneesmeefiers voor een Middel gehou- den , om de Koorts een gantfe Winter re doendu- rcn; Zie Zydmham, em.) 7 Znlken , welkerspeenen gants genezen zyn , zal men Bloedzuigers zetten , men zalze daags, ua dat men door dit Midde1_Bloed heeft doen kwyt wor- den, den Built doen _zuive:en , door iet , dat men f; morgens nuchteren mneemt.. Gem-ermiddel mar de Derdendaagfi kaarr. Neem Veeivoet een half lood", Hop, Melifle; ,Venkei ,. van elkszoveel airmen met twee vinge- ren en dtiirn kan vatten; laat het te famenin een half pintje water op de helft koken ; zyg het At- ziedzel door, en doe'e: zes vierendeel-loots Carbo- limm duplex in-, met een once gemengde Syroop yan Appelen. Men moetdeze Buikzuivering tot viermalen toe} _'tufl'en de Koorrfeh in, herhalen; doende in do der- 'de’ en vierde nog twee vierendeel-Iééden Sennebla-‘ 'de‘n in het Afziedzel .‘ en buiten de"Syroop vanAp- '12e_}e‘n , een halfonee confeflia hnmech} en tweed:ag- ma's C4tbo1icMrn‘dI4pl:k. ‘ ‘ Daa: na zai men de Kim: Kink; zonder gevaat ge- ven , zo als te een igel k doe: bereiden ; ~zie daa: pndertuffen ene vry ve’ iger wyze- Manier‘ om de Kim Hm 12 bereiden. Stoot een hall once Rhabarber . een half lood, ki- bza him wel fyn ;, meng hetimetsyroopvan Cicho- rei ; n1aak~'er een Slik-brokjevvan , en.geef'er alle morgens nuchteren, do grootte van :enMuskaat. noot van. /Inder GeneeJmx'ddel.' I.“Smelt in twee om:en.B:andewyns, een dragma T}/aria: ; doe deten Drank nemen , ais gy dekoude begint te voelen. Dit is voor voile luiden dienfli- ger, als ‘voor magere. II. Vryf een bolletje Look ineenglas verjuis. De Derdendaagfe koorts , die fierke luiden in de kragt van hunne jaren overkomt , vereift Laten ,en naderhand een licht Braakmiddel. Enige dagen daar aan moet men Buikzuiveren met een half-lood Sen- nebladen , waar in men een once Cathalimm duplex heeft laten fmelten , met Caflia» ,~ en» daar «na met een halt dragma Kinmkina in Poejer ; een gias Af- a.ied1.e1van.Vee1voet , of Beteuuie, .ofNete1, en ft een en ’t ander een tydlang blyven doen , latende een dag‘, of twee tufien beide verloopen ;, zo men dit niet wil, zal men , om de-twee dagen , den vol- genden Drank nemen. - Neem een handvol I-Iertflong, zo veel wildc Ci- chorei, A-grimonie, en Boomvaren ; doe het alles met den ander in twee pinten water op de heIitver- koken . laat daar na dit Afziedzel doorzygen , en laat daar kond een once Senne in trekken, aesmaal zo veel kleine Cenmurium, als men met twee vinge- gen vatxen ken , een bait gnee gryflgl mimgcfal , en K00. W een half load Zoetnout - me ' .. den: , en neme twecmaal acI}:t2"g<1‘::nh:et:1dVel;rv‘i)gg:,:n: kornen det Kootts, een gxoot glas om ’: mfg, e Daarzyn nag. verfcheiden andere1(oortzen wel.‘ 1“! 2 fchoon zy ongeregelder dan de Derdendaagze koortzen zyn , niet nalaten op de zelrde wyste 1110:. ten gehandeld te warden; gelyk by voorbeeld die,‘ welke twee dagen aan een komt, en den derden. ‘Chm’ “W; die. welke om den vyfden dag komt en vier dagen aan een vry laat , en voor: anderen ’ die "1681. of min vertragen. I-lierom is ’t dat‘ men, zonder ziclx zo veel te kwelien, ot het i-riootd ova; znlke Koortzen te breken , men tot de Voorfchrif. ten voor de Derdcndragfe koorts , zyuen roevlucht zal nemen. Op 't Woord KINA KINA Q ta] men dé Koortsmrddelen voor alle afgaande Koortzen vinden, Zékere Gmmmiddelm -voor dc Dmiemlaagjh on. R I. Neemgele Steenvioneten ,E1oemen en Bladeti 5 dampze wel met een weiniglonts; en,alsde kan- ° 1‘°““ 7 153 1-151‘: ‘W35 °p..d:en mad van 't hoofd tnffen twee doeken , en laat het dear vie: en twin: ng uren op leggen. ‘V V - I. Neem een flniver Kamfer , naai ze in Schar. laken met Zyde van de zelfde kleu: ,' hang het om den hals, zo dat her op her hat: nederhangt, en na de mate, dat de Kamfer vermindert, zal dekoorts ook verminderen ,. en als de.Kamfe:- weggegaan is ‘ doefer weder. andereain, tot-dat. dc Koorts gain; over IS. ,_ lII. - Ike bend f aart. En als men eens de wyze, 0P W5 zy weprkt, ontdekt heefz, valtlxet met bezwaarlyk, haar na te volgen, en dlen zelven Wag 1n te flagn, en men zal zyne aangewende moexte rykelyk cg taalt vmden. Zwmde ‘Vermenigwuldiging. Men moet_niet veragten hetgen1§}0D5 8'00: verfianden, dxe de weteufchappen be cnfwefl 2 ,0“ dckt hebben. En hoewel de|1-leer Rm maar 3*’-' gefchreven heeft van het bezaajen dey‘ HOVEII n kafi nogtans Lyn gevoelcn omtrent den Axkerbonvv 00 1 at vinden. P aD:ar zyn'er, zegt hy , die de Graanen , Welke ze zaajen , vooraf in ‘Water ,met Salpeter gemengf; afweyken; of wel m Wyn, qm ge. Keenen _en uitfpruiting te verhaften. Dog 1k vmde dxt met noodzakelyk omtrent verfche Zaaden of Graanen. Omtrent vreemde en reets verouderde Graanen oordeelt he: Cur-uimu nie: oudienftig. Vader ‘For- Mr} zegt, dat Car-uirms omtrent harde en traage Zaaden this re werk gaat , dat lay ze twaalf uuren lang in Water met een weinig $.31P?_‘€Y‘133t '¢‘fWeY' ken en zomwylen langer; bcfproexjende ze nader— hanri met bet zelve Water,» ten eindt <16 Sfillmer met de warine uirwaaffenzing der Aarde vermengt zynde, de Keener: dies te vlugger doet voon;ko- men, en uitfpruiten. /lgzfle Vermen:;gvx:IdI;ging- Neemt Koeig mifl, Paarde-mitt , nevens Mifl eens bewerkc te hebben , zonder ze, te melten; want dc grond mag L00 mager en onvxugtbaar zyn, als hy wil, men mag. zxg veilig een ryken Oogft beloven, en zelfs eenige weken voor den gewoo, nen Oogfi-tyd. _ Tegeuwerping. ‘ Het is bezwaarlyk-om te geloven, dat her wei- nig Zout, het welk vig met ieder graantje veree- nigt , aan zoo vale Halmen en Aairen genoegzaam Voedzel zou konnen verfchafien, als men door dat eheim verwagt op een eenigen HaIm.. ‘ flmweord. ’ De Zouten, waarmede ieder graamje bezwani gert word, zyn niet eigemlyk geichikt, om zull: een menigte te voeden. Hare eerfie wcrking is, dat ze de bafljes der verfcheide Keeuen , die in de Graanen zyn, doorfuyden en fcheuren , om zig verder re openen en uil: te breiden. De tweede werking dezer Zouten beflaaat darin.‘ dal: ze in de Graauen _de kragt van een Zeilfieen hebben, om her Salpeter aan zig te trekken , dal: in de Aarde verborgen is, zynde door, he: onder-, aardfche Vuur en Warrnte in Dampen uitgebxeid , dewelke in de benedenflelugtfireek totVoed1.elvan Plantgewalfen en Dieren moeten verflrekken. Eer/ie anderwipding der Magrzetifche kragt mm de Sa40eter. Als men»een zekere fteenagtige Stofl'e uit oude loode Pypen haalt en calciueert , en ‘er her Zout: uit trek: , zal men men , dat din Zout in de Lug: gehangen zynde geduurig Water na zig zal trexken, hetwelk zynde gefilrreerr en uitgedampt, een fraai Salpeter uitlevert. Dit Zou: word met in Vogt ver- andert, maar blyft in ‘t Var, als men her Water, dathet tot zig getrokken heeft, zagtkens afgier. Mxnmny: , Vnyage, Tom: I. pa . 19, , Ziet daar, war desalpeter doet,1.yndemet eenGraan vereenigt, hy trek: geduurig de-_Salpeteragtige dee- len . die in de lngt dryven , lot zig, en doe: dus dc Gr-aanen en andere Gewaflen haren wasdom hebbcn. T weenie Omlervinding. De Geleerde Duitfchers bewyzeu deze MagI:_e1ti- C 16 ~ valt gemhakkelyk de Salpeter wedem ~ GRA. 'rch_e mg: -uit Edg éen andere ondervindiug of Ex’: pmmmt , Waardoor her buiren alle lzedenkelykbeid YPIEH 431! Salpeter dekragt heeft, om Salp mg re trekken. Legt gecalcineerde K Zomers geduurende de Nag: in de L "zult ondervinden, dat deze Rolfe ter is, de zilti ken; aangezicn de At/zmafpimex Luglflfegt . d1egien.Aara'kloot omringt , «P5“31'3EUg¢_dEeItjes 19, die uit de Aarde en komen. Z Oéfmu. XVIII. Cmtiofn-um 16%;. en 1676 ' eze Salpem is e b dierbaarfle in de NaIfllL]lI":nI]1%tC:/a6lI Egnnvveinigen be- Irend, dan alleen aax mig¢Na;uu,k van zoo een groote krag ‘ len, Plantgewafien en _ ng: , en . In welke Sal Naturae. beginzelen wedexkeren Met een woord diti - ' _ . s I1v3fl<1e1l<:irb;ar,Zonr . darh:llI]<:i.flofi‘elyke Jvxgchan-‘en dc, ’_ De Geleerden van Vra I k - die vanfandere Geweeltenxxl her daarm met oont, hoe groorelyks in Iav Salpete 1331“ 11)’ Waterkers_, en befproei meen Water. Maar de Venkel , eter ‘ k’ cyltcenenag 1al.ngI?elt91?gerge]ykeIy1‘ hem 9'“ Zee op- dat zorgv GRA. Zout cfaaruit door Loog ‘A13 5, am Dauw van Mey ofseptembg 26; °"‘ in Dlaats van 1' neemt, dc we,-. 1 S911): 0‘ Caagg. ut cl 61‘ Afch moet m Regenwater wox- kken een het Zout, Neemt of twee pint; Bx; 1! .a » Waarom hy daarva v 12 1-] d . V _II 36 out. .f’£2.’.§i‘.‘{é°nv ;:a:m.‘:‘*%;sm “ mm ,, volftrekt nodi 7: de Boomen W Derde 0}Iz1erzri,;,1;;,g_ yn dxin xen. ,, Tiewle P?rmen.—‘g-pg,/,1,g;”g_ A15 men Salpeter in Water [melt ‘ V;rg*mm lee” °“5“‘“V 2 Water geheel en‘aI van doorgetroklzenwolrcllafii Eel; ter re 1: eiden. Men heeft her fll32rl1‘1O"PanI1:ltet‘>l‘L{\:1: een wexni ' » . je 0,, nswt:t::‘;:;§:a;".;:z’a§:mn::::.:;:’;::; voegen als een he1:le1?I](r‘iiIcIaISa1%.oo I ' ' dat de Zalperer zig zelve zeekr ezrvzfrfxgetrig when Dus o_ok de Salpeter, dryvende in dc lug: 363" mg‘ 115 mt‘ 56 SEIPCTEI‘ 9 Waavrmede de draan ens‘ V’ vooral eer ze gezaait women , bezwangm lyme a Negende Vcr;72e7:z;gzIr4Id:::;igé'r_ , Neemttien maaten goede Graangn . _ Jen ze, en maakt ze to; Afch; trekt very» Calcmeert Suium Olgcns het ken ,- Sing greater is, al de Aarde gelcgt w argevveikr. dat vele Landbou. eerlt Salpeter , daama one-dhullé. kwamen, met florten: Calgm gebIoc1t,f§hryf: in zyn werk roeITem"da1m 11 ' VV ~ ,. Verte : :3. dxe Ben wexmg na v,rg,1,,,, hfiefi ‘film R"/‘Wt III». II. mp. _ P iniu: Hi I. N :,1'5 .ge“11S1’ her zclve van «Ice Bcfoneln‘ ’ gnzeeflfjgis ddat de Vermem'gvuldi— - 5. “I85” ; Voor dat ze in Omen, 1n Ware ' §3'‘'V3S . groei» by deLa§yn2u V0} . _ _ ., Inoet azwcyg gens hetgeungenfi Ivan p[,,,,,¢, mp de Won noemdc V ‘:66 ‘ GRA. ‘GRA' diergee in een Koorre. Dc W¥fl"l°€I¢ W11 Van 'e€n mid- dg laats. DOE d"““‘°"' mu "61 van delrnatigen am, hoewel meer verkoelende nls ver- WHQ lpvereifchyi wotden. b 1 mm ‘warmende Hoe bet 1.)’. me“ §€b’“ik'3 "Vt b)'~1°"' “kn ageheim is “i”‘°m°“d gocdy" omfe hcfi van der de Zunre in Galagtigelmortzen . V001’ 5511 53' dat lfet Ongedietre de‘Graan€I} by.gelc?clE seelzins dorve fmaak der zwangere Vrouwenp V00‘ ‘kn can we Wi’““'“‘°‘ b°md'5en13er§: yKoning1Y- Zaadlobp en verrottius in den Mom D? W?“- ‘-n mug gefchied. Dc‘Velm3’,“de 1,’; gen zon- zuure Worden gebruikt voot Flauwtfih DUIICWIE: .1 Am in Vrankflks Eenng" dag ed' ‘ (let em. En de-Zoete voor een langduutrgen Hoefi. fie 1.9- ggbeim is rakende de {n€11!BV“1 isms van SEMI an gmngn van Granaat-appelen Worden G°,’a‘.,,gm, dezelve can \)''31‘‘,“5 m zekercv:(;§i eer ook in de Geneeskunde gebruikt. De Schil. Ma- Zalpeter bezwangcxtde 13”“ afwegkirlve mm‘: ge- licarium gcnaamr, is zeer wrang van frnaak; cnby mm dmm mittf (l§‘§g“§“5§xa§§en, zvndc §e- gevolg zamentrekkend- 1D;d(_§raanen ve;'kE)§l::a:t!I "kn ‘° h‘bben' at e‘ euhonliert Halmen . met ver'flOPDen. voornamenty re van zuu e 1 Prepamen, meet dan twee even zoo ‘vee1Aairen maakre, zynde al1evolGraa- aP§geE.1oeEem' gemecnlyk by dcflpothekm M_ mm ‘ ‘ ;4,,fi,,, ge,mmg,.is,.gelyk de Schil, zamenrrekkende. E591: V:rmem‘gmxIdrgm$- Poeijer van Granaat-appelen in een aarde P0! 83'. I calcineerr, maakt»e'en'open LY‘- - ' t‘ uurenang - ‘ Me %s,?:::cm;**,:c,:;”;:,:% am der‘Gra~nat-a.v1>vI5vvW- in Traan 0 3 . ' ton elefch- , , , S¢“°'1“‘-“ W55" befprenkelt m‘en'ze Ieleulvergizeerde . De Liefhebbets onderfcherdcn V19,’ /‘°.°"e" Van rcn Kalk, Wa"“°‘“?°' ‘en. “’°‘,‘f“ 3% Pvoornaamfle Grana-ar-appelboornen,namentIyk_dre van eend1_1b- Salpeter gemengt IS . al5,¢;Y‘H£eI bezaaide Aarde; beld blad, dc 86335“-Pm de W"*m“d‘.f¢h.°' en ale’ werkende oorzaak WI‘ °?7"g' 1- h ‘dc groote Na- welke na een ;e1Ikel‘e bloeflem vrugt dragen. volgens het getuigems van ver 5 E‘ enomen Men queekt ze nlle in Bmeirrkalfen. Maar‘ de tuurkenners, die'er alle een proe‘h_"mb§ ewegdé VI“ mmgende Gmnflbappelboom M; an mm; en her dus bevonden‘hebb=n- De 1°’ fin H fig Gmfid hcbben. mitslfegen een Muur «in't«Zuiden Figuur vertoonr een Gewas van meer °edeAG§aa_ Maude Die ‘fan ten dubbele B1°emmy,g,°—m;o0k_ Halmen. en1°° Vele Ame?’ we metegn uit maar zeer we] in ear: warme gf°nd- '- ' = . ‘ “en bezet en vervulr , fprmrende Earn ‘C Paws Dc Granaag.-4ppe'lb00['I1en twillen een -ieergoede een cnkel TarW€'8"""‘“' welk Cw?‘ Grond hebben gemaakrhalf van Min mt ‘oude van vele Duizendcn E5755.“ "'“ “a"%fl.aaL:t‘l-S}, Mg. zaaj-ba_kken ’half van nieuwe Aarde‘, door veen ' GRANAAT-APPELBOVOM-d ‘twee)'w»omm horde gelifnrl Me“ bembeid ze dikvfls’ dF,g :zag"_-. ha: Punim. Dit geboomre war 1_ d Gr nIm_a}y~ k ns en met een greepje det Hovenreren , ~als ze-m edeelt namentlyk Tamme en W11 e _n an dc Be ‘ bakken man; ma-at mole opldc Gmnd églboomen. Welkelaatfievnergens anders rn wkrmder flroehwmd duel“ me: can fpaa 0mgegm‘,en_ Eerfle onderfchciden is . 43“ “nee” dat 1": Ha':‘:1,nede begint men met -April. Deze laatfie wil. on {cherpcr is. G ,,,,,m;.4;prlboom. len niet bcfproeit z-yn, dan in een gtoote Droogte, B=]'€’7"V'-'i”3 W” 4' TM‘-W '01 ven ot Myr- en.-nlsdan om den twceden of derden Dag. .~ De blade“ Zweemen mar dciuvmmetyroode aderen De fchoonheid van een Granaat-*ap§?I1{1l1{‘(;°I'<“‘b.°‘ Ik men 3! s . . ' - . de en t « won ””'ne§Z'n""nV.=°:ar?ken zyn‘zag_t en bulEZaam,k:: flaarfldazsvrénké $[lt()o}:]);1ei°‘;’“dL‘;‘(’)‘r‘ bet bernoeijen dfl gn bloeflern als een klein Klokje, tondoné gbr1=aad_ 1'1“ {mac Takken bevordert word. Na datze hun- teelt van binncn met kleinefierg Vauzéfiocfadgx van E:eete:>Re.SChemjes gamma hcbben , meet men fie . ’ {.3 pel 16 .95 l " . f hen om het»tw'e"e e b°5:tcnD,eoo€1;::iaga , tlnaar ‘van =bmnen B‘°E“'ls ‘$2 affivgig-e ro1x)r;““£‘: 55$: Efigi , en befprengt dc! b!-“nen zitten can menigte Graanen . F0? .3 af e_ gfak met twee of we duim M1fi.aa1-de. Rlgh n van .malkander door .een dun v real‘? 5 ‘ -1DeHenke‘le Gmmamppdboomen Nude“ tel, mm fcheiyderl . 6“ V3“ C5“ Wynagng ZaP't—a elen die wer nood in. Bourg0“.l° 5“ ‘° Pam‘: dmgende W‘ D,” zyn drie zoorten van Granaa Fpk “Him moi, Vgugt, en zeer weinig Bloeflem. Her rs vnaar in fmaak verfcheidcll; 1);“>‘;"me,l;vt;:)de Wyn: ‘xraar dat zulks daar van daan komt. o'm'datz§ ‘ ‘ ige. e ant _8a ‘ V . ’ A ‘ d’ n beraeden altevee '°°‘°’z§?. ,§Zxy§?§'g§1s tuflchen betden , en warden met g::l;I‘ De Kuiken kunnen ook met winfl verkogt wor- den, zelfs doet niet kwalyk, te maal verkoopt, zonder een aan wyl het nog tyds genoeg is, beele Jaar door te heblien. V V Men maakt op de Markt gcen werk meer van fiuurt te w her grootrGevogelte, als de Gras-maand is geko- ‘ loren wezcn. Zy moet ook hare Geitjcs, zoo dra men, dewyl deze Dieren dan heet en ritzig wor- ze twee ofdrie weken oud zyn, zoekenv rever- den, waar-door ze de goedevfmaak verliezen. Dus kqupen. ‘ . ‘ g;°§'a}’)no°c':le:‘f"K:fi(n(;%§.2l;e‘f12;_tté';‘ll:eg":éI?1*;';n‘::}’3 Wat eenndflermarz te dam heft in deze Maand. 15": di¢ 51311 ‘*3 V5? 199 '- , _ Zoo dra de Grasmaand be 1 van men aan 7-00 5}’ Semcfle 1°98? DUN?“ #5!” 2 51¢ ""3? dc Aarde haar eerfle gedaantegte éevmgt ' W31 BCWIIV 13'“ °R d° MM“: "7415" 5' ma“ “"1-l Men moet immers niet vergeten, aan de Duiven 8°‘ Lekkflbekkeu 1“ 43 smd ZYT12 d3“ 8)’ W hem _wat eten voor te goojen, alzoo zy geen kofl meet fl‘““"- ’ . 1n dezen tyd kunnen vinden. Daar-en»boven mae- D6 Lfifldmifl "1033 I03 0P 51511 Wd ZYYIC 5€h33- ten dc Byekorven {choon gemaakt warden ' pen bewaren , om ze dan re verkoopen;-dog niet ‘ ' voor dan: ze dtieot vierjaar oud zyn. Zy zyn als— 1%; mg}; ;, ,1, [mm - m‘,,,,, ,',, ,{fl,'1‘ ,, ,1m, dan duur, en voor dat Geld kan de Landman (als gmfh een goed Huisvader) eenige verfche koopen, om ' ze flan te !1011d€n- _ Her begin van dcze Mnand is de belle tyd om Zoo'er rn dezen tyd eemg Kalf komt ter plaatze, allerlei zoorren van vezclagtige Planten re verplan- daar goede Weidenzyn , moetmen hetimmersnict ten, die gcnoemt zyn in ‘r tweede Attyke] van de verkoopen, dewyl ze dan geen Geld gelden. Maar voorgaande Maand MAART_ kan her Land ze niet voeden , zoo 15 net bcter,dat Men zer alle Planten , die voor de Vorfl tc vre- Slagers overdoet, dan zen hebben, uit de Stoof, zoo men ze vergeten groote koften aanhoude , als ze heeft in Maart daar uit te zetten. naiderhand kunnen gelden; _zoo men seen Ecvaar Men moet de Anemumm en Renonkels zorgvuI- wil Ioopen van ‘er grout verlres op te hcbbeu. dig begieten ,. zoo dra deAarde droog is, 2115 mede Tegens’t uitgaan dezerMaand, als men goed alle Planren, die men in Potten of Kaflen houd. Weylandvheeft, kan men eenige magere Offen of Men dient nag de fchoone Pluim-tulpen , Bee. Koeien voor weinig Geld koopen , en ze vet wey~ ren-ooren of Aurikels, dc Anemane», en Renon- den tot op de Slagt-tyd, wanneer men ze weder kels en andere fraaie Bloemen voor de Regen, verkoopt. Maar men moet wel agt geven Winden, Hagel en bmndende Zotmen-hitte re dek- dezer Beeflen , of $3: (3: dZ:fvda(l3z1e?ie tgeefigilgfié aangaat, zoo is het Amie” firm} M :13 “Mm. tmlmm Beett daar van al of niet genezen. Is her a] gene- Daar is geen Maandin't Jaat, waarin men meef zen, en vind men, narhet wel onderzogr te heb- in den Tuin heeft re arheiden, dan dc Maand van hen, geen teken van Ziekre, behalven deze Mager-- April. De Aarde begin: zeerbekwaaxn te warden; hflidrkall m€lI'tk°°P€n. en haarin harem oorfprong niet alleeu om zc te bea}l:<]eiden en om re fpitten, 2 man: A _ GR& 158' GR ' mam; wit daar in ontfangbaar re malren ,; voor den eriren Regen; difi’ ' i ' wat men 9 ' . , maargaeclzlle Qt:‘p?:nat151:5’9f re zaajen; 31Sh1.11fl1tO\J)-BDCE-at] er g§1li§.APm begin‘ me“ wat wine Zuikfly in V0}. re me 2 - Oflempg, Arrifc omen, - . r , ., cm 16 onvemam m doe“ wig Sluirkool, BerM£“’ r daze Ma-and is de Aarde 1e Aarde re jL331J¢“=, , . . d an . h z oo 11 t in her 7.33 _ gon, Kofhd 3“; nyglgzelve word 2.: re dl'00Es ‘C,:,sanf,c,e!ee, 7: :11“. g§7.aair.is. Men ziaart HOWE»/ltc ks?e‘11'ziet de plaatzen van n1§uW5_>ka1W?:rbie inc’: midden van dere Maand de eeriie Spaanfcgc A en uir om - _ ‘. . - d . e _ n een gee 6 2 Me de twee 6 meuw-g':P£a)’n::9I:g‘c‘.;n‘f1:° (%°m' we hat N0o[e‘bool- Ie)t:lrl§tee1S£yrfl:)r;:lrrter:)re§‘exi1 Mgand gezaait, eer dat ze 1°v'en’ d elendig k1€in€L°‘°“ m. a ‘ d v rrien dagen. lrnin ¢Z¢/E §fi°,fg:°‘§°’§§:neex:. Maatom delze g'ew1ch- Oplli/(l)eII;eI;£a;3tl1 ;lEgar;nerCee1:eMaand Zuming’ mo er an V ' ‘n aar toe ee- ‘ M mm v km’ m°°t me ’ r anders gecn voorraad van heeft. en ngc verberertngre ma K0,; hebben aange- men e _ . d 1 k that of in - E1700” - ‘ o beddentn V-Oren , dat 7,111 e y ; mge Boomefl m. cm 11 bbet zai darimmers met 16‘ P 1 cm k deed. 05 Een keung Lter e -5‘ b mm.-_ Aarde, zoo as men genie y 1 queen" lfs deze Boomen zerren dl_-_,t Y A W 1 13;; d k n van valrken om- , . 55 e ante 2 _ vergeten, ma“ 7"? . b aldten men men zaair ze e 1 Edam. - - ; v.e1 RWYWD? Y . b d 1 re drenen. Men verp an: m zulkidn (virfflff gig: ten vollen verzekert is. Vzggfi ‘§;f;“d§§fu3§ng, die men elders van daan h<’itidf§7a V111 ‘ , ’ ‘t Om — - ' on re 1: men ze W15 \11 , : aar oud is en vo §°° fiat vea‘;1§::ast'reIil:iaken= Wamoc men Regen‘ S/xalnd‘«‘l:en£(r‘7r1:;a;rt1enbE7-g5“::f’rét aflmypen. elBloulI11e:{3;'nft bol:t?i%nP;enr llngdden Tnym: 531%’ Malolem ’ Y: ’t denave van ' d] W nruit Al-Lem,.enz. d‘‘7-C 31130 an “ever als in em Oven; “am 5 k0!’teI7M ‘ibrand zyn; en eindelyk dient men te de and en§en.u1verizcmu; doevereen drag}; Wmden V: n natul-1*1Yk5“ ma‘ dc‘ B°°men’ W“ R van ig een klzein Glas. witte Wyn. en laat het mm M“ C n dtagen mar hunne jaren 5‘? L333‘, me Va fa I uum, afweyken. D/it gefchiedvzynde mt my kumle s mtg te dragen V00‘ d5 male "5‘°‘m' Z?-Van T] r%, eenmaat een halfuut voot dat gy 3,335 en daat nevgl om hfimande hierin. mo her we. memt ct.‘ Pawomns WE) zynde omgemem ten 16 V3“ 353 t°.e«dex’Vmgt__;ak aan zyn. uitetlte e_m« flf“aP‘-“2 t°§ dc mud vm-t Gm b1y_,,e_ D1; mid. Rn kmjv a ti dtage Dew detde fnoeijing gefchted exridg 11;°;1ePmm§fiae deekjcs Wed], bmekt den $§°fi.er??,a[}r|:lj%d¢;1 den takktflw °t ten minfim’ Fer’ gteeztmxyetn doe: hembdoor her Wateren loozen. Iget - ’ ' ' t maat om en w}£\1Ic(:‘gatI1:vc)(g;dn1gtft;htae1;ens, '.t einde dezet Mann): aa: :5“:38:°§§ge;gn$£:e1JV:,%%nfnOj‘3e uvgmlyvende . I ; dat is de zwaré 10W": ‘Y5 “F ‘U , km an ueevleefch ingemaakt. 61! §:2¥§§?e %ti:>:ijing van’ dat Jafat 0? dt:g::t:}1E;C1E£:_ $031: ggglgfityd éenuttiggwotfien; grant zy maakt , ‘ -'to\z.00 I . -, ‘wot. ‘meg gegxoititézzg9i<$L“:*l§d°‘m“g;5° "°°‘"”°"g°"’ ‘*‘‘‘§§‘ 3235 13.§g;s—rch:11en, organrchc Sip tgtzdeeele Vl’l18"‘*‘kke” Woman’ In Pm“ van Rad -zen met 85P“lV"me°’d° Terpemyn is em 6; . die Over x¢0u zyn gebleven voor eenvgatgn goed}’midadc] V00’ ha Gmvee _ V l at’ Men doet zulks vooral aan dc heel dlk 5: "5 V. Zommigen bewc.-ten. dat de Gt-annen van Lau. in den top Va” He“ Boom mm’ mnneer hydrele: aamlm of write WC‘-‘E 7 ‘W91! met Wm“ Wyn ge’ h°°5 g"’“°"'5 is’ lame“ duet’ men her wt ‘:10: nomen, can goed middel voor het Gfiaveel 1211. ten om laag, als men eenvledtge plaats nfie V10‘; V1_ Afle zoorten van Steenen,_ d1e‘me_n tn dc zien. die ontttaan is by dc,’-“""‘“'fie ta ken’ De. hoofden det Viifchen vmdyvergtmfl endeln Wyn ' rls loud diflmw '5~W‘m§‘5 bee“ 36 0 ' edtonken vetzagten de pyn van 1_1ctK01Yk- 9” Jung‘ a ‘ ,dikWiIs gewoon mats voott re brengena ¢ 4 n Scecn die Lig, aan de Nteten vafl zet. 1‘ d‘kke'."Yn t wands“ zoo werzy zelve , Ils fle bxekfi: $516“ beW’mn, day he; gepulverizeerd vel 9? V01‘ (’%Y.“.§ in de Léme van komen. 'tIs met V ~ Snack in wine Wyn, en “P van Mm“. lrtealtliyateatu::I?1eandete‘Vtugt~boomen te kn)’ °”*('l’°' ,‘;';§i§°g’Zdmn.ke;, een beweerd middel voot get ‘ ' ikke (tamtnen am 43, ~ , i an het zelve van ct halfceg d:l!E1”I.:ttlH:];t—::!::e10°C)l;EcXl1. Zulkeloten zouden GtlaveelinBl;n3)<‘:1;°ne§:;‘d%flilleexd Watervmzili fie; est 11 re vetwatt in elkaat komen, zoo men W k:_“‘.‘d of Wilde ’Ag,imonie_ Mgmuzd, re sword? iddél niet tegenbicld, envetfchetde "5' fill‘ {den mam Glas-poeijel‘ ~op dcze nave}. 7': do?‘ dtmngken die goed ZYI1 in F133“ V3“ cum’ ‘:1 év ze- Men befltykt een Ituk Ktiflal met de men‘ tesehad kuunen dtagen. Buiten di¢Y8“-1¥kege' $7“ Eel Jan ;:enTerpentynboom;\ men laat het qp ‘be me f mm mm, geen vootdeel, van I kny- °‘.- ,3 Kootcn heel: wotden, en koelt het m vane“ bee t w 131 aok gedaan word aan de Vy- g‘°e']e“f.c daarna befirykt men hetandennaabmaaki PW’ dat wrgo yeer tegens ‘teinde van May. _ Wm‘; rtmaal heat -3,, koek bet in water, Dit §¢bG0§M;f§;EEg[J. Dit is. een ongemak der Nte- het anmcm gedaan zgmdel “amp: men het m can 11 Blaas verootzaakt door Gruis en Zand,dat -f’e§{|er_ mam“ can dmhme in mm, Wyn E5. mm Cu g vér adert. 0 J ' 0 can wondetlyke wyze den Steel! def 115 a aa. g “Lyman, erpmifl Gulmus, Avicenna. N‘f)r{en1«§engMuft:he zegt Trngladytm, gelolltell 9“ 1 It Olyf olie en rauwlgegeten, dryft he: Gtaveel mg: h.:1r_VV€;1tet?t!". I. Neemttwcelepelvo 01156135’ “ ' ' en cneefi den Lydet volkomen. In It oge — Ttwee lepel vol wttte Wyn: rlneragtr nseg vtvgléogggt je gel me te makemmoe: hexgeplukt zyndtgrtoittél; malk'ande5,_ in geeft het den Y e S cm in’, zoufn gglegtggvtizgiifige; k;’_]alll1I::fjl’g flan Men tcren te rtn en. - ‘ ehoor] k 3 ge too, ' 11' Neemt twee Dond Womlm v3nk§f)I1Ek;{:l:!tf Ban heng col‘ f“Iven1.eeterI.ep den LYABMI/Ifl V??? Bmndnmkn’ maakue fchoomderdeaf-~doet’cr met Pcpct en Caneellaten gebnnken. cg e ‘ tweePottcn met Watet mm? W1 5 ' dtg Geneetmiddelm war bet Gmwee/« GRA. dig gcplukt en gezonten is hy beter. Andcren ne- 'men hem ganfch gebraden, en werpenyalleen de kVcéren wech. Aétius, Aegimta. ' ' . Doet ecn vingetgtcep van hctKn1id Tm- . Gom van Kermzboomen in wttte Wyn apge- gum: genaamt in een vingexhoed wittc‘Wyn, en loft is can beprocfd middelvoor hetGtav<:c] en den drink‘: “her. ‘ Steen. Mizuulzl. XII. Neemt een W XI. Fran » GRA. GRI; A glaze Kali, en geeft’et den Lytiet ‘s ogtens en '52- vonds tweevmgctnoeden van m cen Glas. itte Ajm’n_, fnyd ze in ‘vier tn wnte Wyn af- yn, en ‘ als gy ‘Sitoop ‘van Yzop , met twee of dtiemaal zoo veel mim1p “M Di: arched ‘dc ‘ kan he: bmdze] wade,-om ween genomen warden. her tegen , man: 211 dc Wereld bekenz, dat daze in 33"‘ d°°’ °°“ Mk van can vtbaar 8°m“kt wow‘ den W‘ V“ “C”. ‘V516 d ‘ ' ' dg 111 Wn Van hetGrifl”e1cn door Afzuxgen . en van hetAf- dc Lenre ' ' op vaft gemaakt. tam en(}_‘|J¢,;ding als waaidoor trek: men dc Wnggef wte‘ erom uxtt En am, rfnlen leggen mt Om Kunmwomdenboek op he: A"Y_ gen, her D“ is can vaortreffclyke mgare Boyomen tam an 168‘ _M°5 °P dc km? " optfizedme °omt- Wa'cd' ‘ kel van BOOMEN AFZUIGE - de en in nietallcen Wilde en onvcr1ug¢ 1 1: ads vernieuwt en en bmd ze met Wllgen-ha d xgt toe_,me:1II em c ‘ GRQELBAARHEID. Dit is can Akker. vrugtbaar. maar zelfs 9“ Bhgi Y 33: ook fpaade geen Regen of Zonne-fchyn féalffiffifilg, b at am . mans en Tummans Womdt WY vcrmm.cr‘dom_ weder0IT1j°“5 w°rden;‘ be 3 VT zelfs can ande- doet. Dxt zoort vanEnten o :1 LCD 15 c voor de waking, doc: wen“ dc Plamgcwmen en Bow . VIBBW“ in “’°€ge—ver;xnderneu, 1! . , 00ft. datgefil KEY“ gegff-fifieltmcn O w1kefiam_ men gamed warden, groeijcn, bloeijeng en door deraardfche Vuur,r waaraan "5 Idem en fmaak om “R86 e riifelt wand, moeten In Of “-1 C 5“ 5”. I k 5 kloown Hpimoeneemt middel hunner Zaaden vermenngvuldngt vvorden. dcrtuifchen {chynt her, Dc Bwmen’ ORWC mg» g maat ook Diet dun- T113" 9 “f"'“‘° ‘:“°'" me an d - 1 — muck De wasdom der Planten gcfchled per mm: fufce- dc ganfche Namu nie: dikker zyn,c§.1n een Beeme Boomw warden men rysjcs, dle een gcfmden |.Hdll1Il{ll xaren clambbenu ‘ Mom”, gawk dc Fdofopheu fprekem dat is, d“ Vnm.‘ net, clan een dnxm. ,DE 193153 nab), dc Amie ge. en 111 de lengtevxer qkxiyt 50;: cf ‘noppen {_ den - V dc grogibaal-heid bgnnen in de Plant gefchied, wan- hag» de oude ho955"' —‘-fie W1 E ‘onge en gezonde Z3’ W°‘d‘“ 33“ he: dl ‘Wm 6 caqms igae nez n’ neer de zappen der Aardc, ‘door dc gifiiflg in be- gritfelt. De Emen -moexenh V3 gdngen , nict van en deze fnee H106! qmtrelhegn “”" :‘3K‘o¥Jf_‘ wcgmg gebxagt, door dcvluchtgaalen der Wane) Booms“, Wev1;(:?;1:>i>t;e}$§:l(:?1,gzynde gaaf en zgpé gigfiqrlt ‘g;‘{1‘§§3¢:;e;t ‘£1 clairigtfgl dc? bzaffivfafxl een af- indringcn . .‘en4,door de warmre der Zon zig mar is, waax-door 1aag<:- WW. » . *0;d"e,, , zonder den I , =‘ ’ ‘ nag. voorzrgrlg senomm‘ W A ‘ - - boven‘vexhefl‘cn en zig in den fiam vereenigen haxcnooripro l». Fcb,u—'m.> (me dagen’ V001 8°h°““"’“ flan} me‘ can beendm" W'g mgepmpt’ de invvendige dcelcn dcrflanterc flrcm-’_ .» re fcheurcn; 5“ We "1 ~ ' ' ‘ . y ‘ ~ ' ' ' ‘ ’ ‘ ' erlrennen, fchryven let me a-an her on. vcle twytfclen. _ - et Boomwafch tpegeflopt en ornwonden. Dc. met zxg 111 G R O N D‘ I we ‘A AR D~ E e ’ voor den ,Mid'c}ng', by een beldere en in r van Grfffelen gelukt belt by Appel: en men. _V _ , , v , . ‘ V _. . . . 1 , , H C 4 K V ., I r $3236 IV"/51/?1anf;1'°‘k ze "§r“rngeP€§nI32§t§21;eg§:1§E fiiezrfizizmen ;KilS 0l‘3_k gem%kk°‘Yk°‘ ’ als her Gnfirc‘ 3 ' l1e‘1'I<-iletvfilxiflei?elfereg:::1tf§n?I1:§;7a¥gc:i%2g¥(n Ii‘ 3;:-:1aC?EL H 5'11 1-“ B? d‘ P“Yn¢“-4”4!‘l-- V°5fi8 I-"35"". of WI’ §ane'tMosbewonden wor- let! me‘ em 90 ' "ff len efchicd omtrent oude \ van het dierlyk. Ieven der Plantgewalfen gevoelen. of an "3 5 ’5h““M a“t3°.w“5»""““""“,“ men “V” men zyn. b‘=“‘°°k°""° I‘ er Maart en April Met Kerven te 8“ C 8 M ‘Ten minfien daar is een) graqre 1OY§f6¢fllf0mfl€ 1" m‘ V“?! “- "W-‘?'5“= ‘F 1"“ .“.Y’J"' . demdH?f;$lko7;::zer?o;ng:1%nPWbYd°“”v%On?- §:,:“’a“:;:<“':1?a:'::2e:,;::*2:,*:‘:.:$*o;’::,::c,. A A tuflchen geli{den,;.‘;€nl$;3P1t5E"d‘;;. sroe=:».;ar»=ex«;l;‘e.z= m.':,£:;’:"‘h:;L:;:s;:11."::2:.;a..::m:e;*°:,.*‘::;" ‘van en _ . ‘ kemen \ 33:, f» ." “ ,d- e kewen door men om c tum c an gcwa _cn .eem ewe _u‘1-- « I w . ~ , 5 ’ - ‘van,Ooft, <1?“ fie‘7“°“ 5“ 2 ~ tnk afkapt. roildoln 45 190°“ “P. . r , lzom rd 1. I H; gende langs dc Aarde. De bladen zyn klem, en ggefitgianfionts mum gegntfilrt “r]r?erxc1kn‘1'oet‘tothet Ldgn bafl in’: Hour 1176:1:’f1fi?1td3;rl:§u§Oc:xfB:I€tg¢:1; §ll;‘;]:'I6i€gl'e€ll’1d5;I?t::3:kt.; .&:!gveLeletj§:n:n»i’blg:sS’ ‘Y3 mné‘ ‘I-’.et‘Z“q is r.°9d.”|°"’ dc m°,eflem ."°°d{ Tyzi. Wat fie.“ Tyd finite ’ in ‘t byzonder de fncde fYSJ€S]1l5tfd:-9[‘l’t ta afi_en_ wanncjn, eindelyk ks, di¢»WY;d‘3ge1y[(5 ;n,d¢p13,,—‘ren,aanme,ken;zyn _M!.I- BJeKlPlamJe,groe1rVop her Veld, m dd Gfiflreiqen ‘vukisllaezxt Si A1;-:ri)., A315 wanneer‘g€:b°‘fi Efifikgfffnliiai gexzoontepbeltreelxen en vafl gebon- » ‘ 10%‘,“el1:C§‘gc£zn7"AuIl, het[_1Z:P;i5"ii’§ 1?“ V3": blrE:11teII]11'idS!‘tl:n iicgé gzaégren velfe 3'9"‘ '5' H” M31“ 9',‘ Va“ - k’es ZIPECV-a‘ 9 °-"' d n Naan de flam fierk is, kan hy vie: — - 06 -, I6 ' 4- ° '5 °‘ "‘ "" .° 5,‘ ‘ ;, H e -' ‘ ‘ A A ' womb)’ “>3” dc rwes en taden lo0P der Mia" 1“ dc" wot 16 ‘ ‘ kerv'n‘en verdragcn. Dc bekwaam- bewcging dew‘ Z3PP°"" d” dc Flame doe: Ema" dgmfi “ppm. at 15 mw°’e,"d 001‘ P1‘-‘-ES‘ me“ .7"g M“ n houd daarvoor, t0‘ 7-55 1“ kg m {I E fffelen is hetVoor- jen. Het is dit voom-efielyk Vogt, waardoorde 5°‘? “,”‘dd"’ V°°r dc 5“ 5" Fe 7 ' elen re fchlkkeflr .5“ me ’ ‘ - aan fie Wdv °“‘ d°°r I ewe“ W5 ‘- ’ - a en uitf X’ 'ten dat zi dc lad 51“? ‘"g°"°m°""e“ “E '“”"m ‘°5‘19kk9"d° WY“ gfiiggrvgnneer men aanfionsr ‘:Te‘§‘r$; “$21.36, ‘gm jaar, Wannee; tier 2:};(iZgd1;1ffll:1ni1)<;B;3]$:1:i;l:5fig gggfgfigucj Zxdde wom’}e‘:I.’_6n’r'akken imgerb W3: hegrdoor gegk Zwfitenzaile Peflilentiaalfche dam- 8'“7e1‘..- he‘ Hour We ’tbaa‘rword; dath.BtO°.f‘ kl°mmen’fi.-_idZng maar v-an daaraan zit. den , en ’er eexfi Bloefiem. daama‘ Vrugr voort- 13° “md ‘h"°“'H '3‘ ‘P '5 5°54 "°°‘ 1‘°‘.bY'°" oak liaait wederom _onvr}:galt en verflenfi’ ‘Mar ,3 Hunt kan— cvan Ofiulade te..8rifl_e]en gefchicd me: i k°mt._, J 2, , . y ., _ > V: _ an eentui 0 en. on . .-Omldezexredenybechelacn wamagtig Woxd ’ hgtgadg volle Maan gefchied,JI_19}‘ 37 wygfie 11'Y5jes ’ maar alleenv met een Oog of - OlPla_ntéi1‘ van vérfcheide zoorten dom'_ verfchei-. v$§I:;gDj°rJa5”:bV:“- lngevii h“zf'“° H°"d°"‘GV3“ SW31 he‘ gnflaen me veelbltfefiem, maar wexmg 111,5‘ 5ar1l,ehehdi$ Van een gaaf rysje in July of‘Au- de Groex-zngpen gevoed Worden,’ of met, zulks 1 w ‘eel, e"cbgmif“cnn:yn't, d style-P wt ienh or- ”! lien’ dnt dc Bo'wc‘ll'1 k ' ebruikt men een on— KW?’ (men an binnen 'den bafl gevocgt, en bchoort t0T_‘€Gefch1l-vragcn dcrF1lof0P_hen..Maar 1;7d aT ‘ . :1 re"; NC lumen “cc ’ c'n :i]n}glt1er'ldd$1aIig‘ct1nenEEI)‘o?ty engQoft.. Is he: '1-38t_€n vafigébvndcnl D05 dc“ WY” V3“ GM‘ ‘ : dc Zfraxigheld isé hoe her §p°m7-3P«:\‘ In din]-,l1.ov vertheet 11:‘ Hpeyrgenegovanealleifcsi '§§%I1efp(1).i‘i,rcv!':'er:z1i‘i2 ,6 C ex . C dagenlater na,n1e1\- d ncenvby fync vmgten, ax; cm-0:,-,e,,, ‘ ven en top _ ex oonxen, in: top my nemen _ oog t H . ,b 4k I h 1. _ week, dnn kan menhet eenlgp/I”, ingeval her hard fe1°“.W°r “A ' Abmwolen pemken em" gc. zyn, kan khmmen. Her voorzggngfle naar t ge-V me °“"‘5 3° ““ ‘ m““ 3'' °°’”,‘'h‘''1dv‘" G““g‘3 we Mam g_egrifi"elt_vvord§D- . , E‘ k M Diem oxgnje. boomen, 2 Dwex ‘boom _ it ‘ voden van R“. is m ondemenen ' dat her Zap wt he: geneefl; de‘Wondcn.;/ ende een—Qrachrne daar- " -en fieenastlg 9°" *5’ ‘§“§‘¢§,32?§2§,,.ygeer:men. bY¥“k,“ T33.’ g§:]:3}ttr;‘§;$:;gea'roejje% nog.inp£|eét ; den top der Boonnen klimt, gelyk hetwaterklimt V“ ‘W WY" 3°“°‘“°“ E°“°‘“ 99“ ~“°€k’Yrm W1‘ we Maan gegnffch Wm Eo'n‘;s nauieuwe Maan ge- D1“ ‘“ J“ Y 5:3,; die ;,.Augun{1s" eerlt hex vb}gen- ; in’: Brood, in een Spons, in can Iang uirgereekt 4 V _ , , Om day; week Ooft, aan wmmgtiger ; gelyk hard zelve Jaatwmom ze, by.“ Wanfchen Darmm, ‘ ‘ I,a1{ep. Man: he: zou‘ mogelyk beret te begxfypen Befclzryviiig mu W3j_7e:- Ga)’:/aelréeil. Sfifielh “.5 week]: 5:300: de vo11eMaaI.s 855m‘ dc Ba" fla ende gcmamg women. Zia’ OK~U- zyn, indien men onderfielde, dat her 22 _m de- ’ _ v I V ‘ en Itcenfigfig 9°“ °.' stem vmndexfiwprd, en 11“ 15 '1 E P ‘ I ; , Plamgewaflen circuieerde. gelyk het_ Bloc m het Dnt verfchiltniet van het voorgaande, behnlven ‘felt; in en.1<€1 Hm“ egeefl L AT; .'fl.e1t by Wyn V5,, mg-es of pypjeg, 315 _ LigCha§l'fl der Menfchen en Dneren cuculeert, her dat dc bladen gmoter zyn , en dc bJ‘oefl'em hhxuw. bY 8¢V°‘g gee“ Zap ' Me-n fie wanneer hetlap in de takken klimr, I walk zommige Filofgphen bewexen. _ V Pbazm. Her grocit op het Apennynfch Geb:rg- . M, W” Gflfglm. me“ "‘ if ‘if’ emakkelyk mt affchfljen, am can ' J‘ V Her vaJt zuo mqexjelyk met te begrypen, hoede te, eneldersv op Wegcn en in (rravten ; het bloeit Ve'IjfI7“'’d‘' 3"” 5“ dc ba gugtiam-_ Boom ,‘ sen rysje van her zeI- zappen der Aarde 111 de wortelen dermantgewaflen dc __ n-Zomex-tot m Auguflus. ‘ ', anierVanGYifl°1°"isi“ demoof; gaave an ‘E vin er breed onder, en zoo hoog ‘ trekken. DeRegen of't gefproexde Water maakrdat ‘ Etgerrfclniffien. ~Hct heeft dezelve kragtcn met D6 Eemeenfie m 1 k in Maart met volle Mann ve Jaar. W63 % nrbaflv random J05 Imam, eh . ht,‘ V ; at Mammjes Gui-Chelhtil. wannecr men mg:1en:vz,ree-of drie—jarige flam s 0P b°Ve“u 9°“ dlrmggarafi 1-Chum . man; onmiddclykwfi ' Her Guichelheil van mode en blauwe Bloeffem ,. C6“ 833“ C“-gm; cwi] met een fchcrpefloom-_7.,aag hfim behe“ ‘3 wild rm-C, Ensgclyks -Loo Vern: af- - ' ' ' als de geflampt en op dc Oogen gelcgr, of her 23 Welkemen gnfie CH1 dc’ 31.537-333d“°PP°‘"1al“°met den"? op wit. mom bow, en beneden met ‘ ppennaar boven te in by droppels-gedaan , neemt de ontfiedngeu vbehend_lB afflagtfie :1 make ‘denstam , dog zondef Eefchm’ v°g°fi', kt en me; baa gf Hemp to/_=. Daarby komt dan dc warmte der wecb , helden her Gczigr op , en verdryft de Ge- het C§”Feg1'3§§S§c:zexrs m’erg, kloofr. en in (he ]:_?]glT1V::I1;C§‘cr.;oéan; of den bm-‘d’of 1,9; xysje nat ‘ Zon, waardoor de lugtgaaten derPJanten verw bf” em . zoo de mm fiexk genneg 15» 1 ’ . b ven o eenive bladen valirinaalcr, §a1rc1mbafeiaaiaen1ey?cIi]n*:en, e(<)afr‘1’a‘-in hat einde behouI1)’k d3'*“' R makem Oak 0 P U _ ydert zwellen. »De b1auweBloeiTem is zonderling met’ warden, en dus een opemng malqcn voor de Zap-- Zout en Water gekookr ynde goed,om‘r_‘c fclunf-’ ' de hitre dc: Zen te befchermen, . ~ ' . ’ dc klopf 5/an omhet rY5)¢ W0‘ ‘ b en :06 Sefneden RYSJ?’ m dat a1y'Or'en'5 ‘ , pynIti>lIyenn,‘eenm ny'n. u ‘Vaot den 2 M m digheid _e GUL. HAA. - HAA. r H“? u r v . 3/?‘ .d dc: Hawk“ wed, ta ncmen, mirs men de- gzeekery van Haanekammekem. De lZa1f,donder den naam En/datum bekend, is Paoofr her we! met Pep xg re) _‘ . , . far 00: 0c voor. ‘ as ., 11. , “we dikwlls da“ H1 wah»:I1.].t' BY We LatYnen Cy- H“ i9 53" N5‘ 809“ V°3d“1 V001‘ 11¢‘ V°¢;' ' HA gs. Dir viervoetig Diet.’ van een rood- iiwegtlg ' ‘GULDEN-GI:’I‘A._1.‘ dkflng Wm flegeniififl waarom men veel moelle neemt, om her aan re gryze kleur, omhoud zig in Veldcn en Boflchcn , mengt her ‘1‘‘‘ L“"‘"i‘ gemamh ‘een V-Y-aan ezicn de Maan na ‘lueeken. V ' aaft op allerlei Kruiden, en heefc zyne Bronsrydin en difchr s op. . Smmkundlge z°nne.'me'n’en ogmrrent her zclve _ . de Maanden van January, February en Mam. , e"'“~°mmel°°P Wm I9dé:rInbCICi1(t. Dar is.in- W4‘ 77”” 5.? 5” z",'“J‘-"’ '”“’“ H""""k"”’mE"”‘ De Liefhebbers noemen dit Dier r'm Haas, n y _ _H“z”'P,“/3”‘- Rippunt des 1-icmelsdwe Joanuary’ van zeker Jaar maet m ag: name». zcggen voor Oogen, Glaze»; voor Pooren, Lad-' Nam‘. d“° POM M661. een pond Boorer; en 85”] 4° Mu". op en Lye van negenricn jaren r V _“ d gun; voor Haair,WaIle; voor Ooren,L2p:l:; voor ““"“ Vfielfch Z01“; kfleed‘ nieuw I5: ‘3_“;‘}: ‘§p“‘Z1,v,,“,° Jgmuary. Deze Tyd- K I‘¥:‘i3n¢1<31‘:;T:‘:'1;°1"i9g‘v3;'l‘l ZfY$:1dd':';e;"““;'is";l';‘I:‘ figs" Iced ; zweet; voor Sraart, Pluirn , enz. l‘];‘t“g:;‘s‘ he‘ m%°fl Paflci ' Z wederom_»n1e ‘ v aard H11 en: ‘ _ r _ I r _ ._ , ma er roermer out kring is uxrgevfondcn door Meronéulezl; -gt;-:2; ge_ dat hen fchadelyk ,5,‘ Men moe_r ze cm the ‘Eden Menxer, am een Ham gereed ta mafien. 35' muskfiai» Kruldnagels en Lauwrjfexu bladen, me: stenekundxge vnn Athenen , figment“ met gulde viermaal zoo drk zaajcn, als eemge andere Zaaden. _ een memgre fneedjcs Spck, onde; in as p naamr, 2_Iange1.1en ze dezeIve_te,t 0 Cuba“ fienem H A A IRW 0 RM. By de Larynen Iflierpes Hqewel her vleefch van een Haas zwaar xsromte ende een ugemig Boater, D1: gefchjgd wade , n Letters lleten graveeren, en In P 5 _ genaamr. Wanneea d_e Rolfe dl::zR0O:ntl[JdaCal1er!: en crergiylr In de Kortt, en zet her in den O. H 321;“ ¥;:z‘:*;i;:n:‘:,; zzzrsm A de exam me: ' .' D V “ ‘ Me I det‘een goedel-Iaan nooiv dat op de Huid uitflaat. verwekkendeter zelverryd . V njong Hmje'w°rd; OP daze”: WY‘, HAAN. —. 11135 ya HAA. ' kl " P ‘it n waardoor ze door ' ‘R in em Paflei gent’ ’ . . - ‘ een memgre erne u: e —.‘ V V. 1 ’ y ~ . e ver woéri. 191111 dfar 1c1lYnv<:_¢1::&,l:v;:[aa1flk‘Ii:n:1€ef;11“£‘(:; kmagt en Kerfegrrdworq. t. e ioomn Waéwm V Emgebrazlm Ham. » Em opgeflwfd Haw-E‘ ',\/1 onercel 3. - _ McnonerceIze1n'We >- V , . r _ . _ . ~ » Km 1““<*7:‘i: rzaésefirp damn oorfvw en==“r°"“°;f,e-"“*‘.:»°°r‘.§’ T .r§::%:*:* ‘Li’fifiéfzflfiil.1‘:.h3?fr’§§f.:.‘;‘rJfit m?°°*"2"‘ i:=* dew» mdeerrher nan’ en mm“ ermyoeuen vamd ren gelegr zon- mdkende b°bb°15’ 3‘.:1ykG".aanm -W33 frhoxe CV vorens ni,e't z n Lever beftreklen? om her rood re er ,1? ‘duo tlhet 1“ Vkefchn“? met Zout’ Pa‘ K AEOEN yE?1e:1eil'1;:;|) E:-gI)i“:€l:1€f1V\:‘Y“5 kfannefi‘ fippcfrvhkte ‘der 1333:’ * z)t’rI:1’<: geggeerl: doeu wordeny Men eer her Haas ans gcbraden 1.yn- £yu’de nf"rl'u?ra%fa e£'év§':§. fr‘: z'Vv§Z"e':g wry". Ga?‘ der arxze van 3 < ui Je genaamr .,» _ 5" ' _ r . V, ‘ . I ‘ V _me~een wen; wens . ‘ gem vdé>éa“;%.;,"*;“,21:s:.:'%vzzzssxrg §*“‘*=‘ 9?‘? “““°' °‘ ?;8v%“;:‘;:;:°g=c:;;:::*::'a? : ;.» ' , f :*€}11VCTPIeI 1.1 ~ ‘ 5 ' ~__~,' _;-\ * e _- .' ‘ yven aar e . . 1<.mefiem W-W’*""8"'-”"‘i”n"".”."—¢. s 1§':i?ie§1n§.;h;oPBI1E°E“m* fi’”"°“d°‘it-‘a)1t £33» M ' M ‘ \ oigefiwfik Hm. gm mchaamciynir “"3? Wm °;’gedir°hV'1Ye:;'- , ~ I ‘ _ {cud ‘W ‘nueeten qnagrrewx en "gen. , ,, - g _ r _ e_1s cengoe cw ooro. V’ THY met mIdd=‘m“.8 V-““Ag°“““° 3“,:él‘¥F..-".3: V53:ge33§33i??§nderee=&evzwr~1sWW r.. ‘§°1.°“3‘o$'.n"°e"3.°§mi‘駧‘°L}§°3§f’é%°"°fi‘ “" ’. . ~ = V e ‘ 3" 1? an °gr°"at’ §ls'n:ar<;p1"1rn{1no:)fI<1?€tb1?eed van borfl} 36 R<>03*n ‘€11 ’°P7-35‘ Wm ""‘ii,"v°“?'wyef:‘§f”A:a?.5“ 4 dger 11:: in degFruirpan me; ‘Reufel offiggrnéltgg Simaf W” cm EM!’ '5’ “J,” Tfirkfih r.-r 0 cpul ‘ V ’. . QB .atctu1 ‘ gt} - . . “ '. «v ’ ‘ 1‘- *5"33 “'5 :r:‘:::£°;‘::9:::i::;:‘3= gs‘; ;‘¥:.“,';2nr::Ef5fnfi vm-='ns*h=t er f::%;y,?“::.";::::“;:::';::.:,**:o:“:..‘;:a*:.;‘ de:‘v°sm::.<“%,g;;;":efc2‘ga" aim- 5'°Ve b°“m”’ jgt me u kk nr men‘ volgende middel ; 2 K . ' N , L ' ’ ‘ " O. - ’ , a 5 me 9°‘ °“ '3' ma W“ t _k]a:,mwen en fpooren..Oo. e ‘ . , _ I‘ W gm V 1. _ .__ ; - I. ‘ per‘, oore-muspaar,‘ auwner, een welmg - derklexn-‘ oetrer AmandeIy~kerngn Pjtjgn van 3;‘-.1 gggdgnfiaan aan zyn korte enflciaxfge I;e‘k:::v§;__ : V Pmmmk ‘yMr‘ZH¢grm;,m_ e» V ‘ lanje en fyne Krurden, laat her Vduls kookcn, om I-Ia1,.eIno,r::>ten, , ,5 Dogs“, flerkevlerken. hoogc I ' — V . — ' _ _ . ‘ gebraade en gefchilde Kafianjen em. 1; Met een woord men . R ,1 n dné _ even he“ 91'’ *9 d“T°h‘“' Y3 maakt he! 7-amen roe rnetlour, Speceryen en by de Aarde omge ‘00E€l1- ‘ ” Necmr twee oncen oo e - 1 . r ‘ , ~ ' ' '.' " i y ‘ -fyne«Kruiden. - - ‘ - . ' r ‘ Ham e. ’ ' - : Haan \'ef1‘-1°15“ d}°“"’“k7‘““‘ ‘S’ "1." Gelren-vet uof Schaa,pe,ve:_- een pncc ,Lootw1r 3“"3 V 1 Z00 116! Vlcefdg rauw zs moer gy Boots; of .1313; f'v:3L::g ,in,'r Kraajen-,3“ ‘Y““' Hflmen flm;1t’. en Turie of"Oognier gepul~ver1’zectr,d; efinfgiigf ‘ De hem zyn, diam dc Maand Jammy gewor‘ %}1ldei;hgoedNer,1nbeen Pan {molten , en ‘e! be: 'e§—‘}e§i1g=rt1’~J?:‘1:a1|§}i$It\d~°1§“I . , I can Pan. maakr een fimif- en deze gaar 1 d’ , _ . . . ., ._. , yne, V onderfcheld ,_ _ t d“ dan_ reeks volwaflen zyn als wanneer men ze om ’ sewas. Waamfl men W66 100m“ ’ Poeuer m. en men he! WW“ "°°1,a§8 2 N?‘ > ’ ’ V, . .- , r'er her voornoemde I-Iaaze-vleefch en b - ' . r. d r . . te weren of ze jon dan of ze cud zyn b de W55 — _ , 1 Y. hwwel dc tweede “°’5°“s;§§nrva3a§:1f:;§§a’axinf dc P°mm3f1__° —k°“d. *5-. A _ Lepels or‘ ®oren' var,’ om die van een re rr,ekl}:Ten ; WY 1‘-mm b¢fChYYV¢na Vflkmnevr is. ’ . E P] . er‘_ 4 WW Hflflwwm. ‘ en alsnren bemerkr, dat de huid los word, is ‘t dar ze na alle hare. de en . . M 9!/i F P eenlreiken, dar her Haas jong is; rmaar in regen- . ‘ . V . .' ' , d - b I k bl . awn H«»~«mm=w-r €e:*;:::;‘":::;e::*;,:‘:‘:2:=,; a:::an:°2a:;e:n::':::.:waif": W E De “km” leggen hugs dc Grand’ ommgt een Oncemcnilioq I nflfc(1’1i‘1en vapn Granaat-appelen; 5 ' 4 will Cmgien-fchluep by vwgem } De bladcn. ZYII 50"“ g"?e“’ .""’e" V“ Weeg me E" ‘ - d R . ' . ' Em ebmdm Haarjei “E5” _h"-'5 Vleefch van ggn Haas of finder wild wet apgl dc twee aan twee aan een nb, the met voegr er een halve once S€P“i"me”§I $015’; . g - gekookt 15 , heel: men ’her maar klein’ re wrtg zgtf [glad eindigr. De blocffem. xslgelyk «he en Alfemby, ncvens een once Ohe var;/II yrt 6,0‘ Men maakt een long Haasje OP dezelve Wyn hakken, roe re maken, en dus de Struxf re herei- ““ °“ ° ' - d aan lange en d1s=s=fl°°- gem=°"€0“€-V°°“““"“°“°‘°°"”” “"’w°'m toe el 1: w bovcn n :H h bb den Daze halfsaar zynde W0rd'er'erh n 1; dc’ Pe‘u1vmgwrx)](l’ zfiiielglefxr Hrt 7-Md is Nief-V0“ gebrnikr men rhervolgende vemstend Sm“-ETZCL i r Vogfu fie, ,n’;,, he: agnfpii flex: genzégit Snail-1t’ re bygedaan, en voorrs gaér gemaakr at gt a . ro - - . ' _ ) , _ . . , , . :E§:a1::::ri1]K’)0,rcn in kleine hulzcn, _1n de gcdaante S erfi] mm Haayrworm” . met zyn exgcn Bloed of Zweer mod; men Jardeert E‘£‘”f‘/"4PP'”- 1“ de Gfillfifskfllldc‘ Word her van I’_hanekamm,n_ me ‘ I her, am he: met een Peper-fauze, of, zoo men '9“! 5“ "13 h°'V‘31:beb1°*‘~d Zynde 3'5 €611 80611 Plants. Men zaair beyde Z°°.5te" Va“ Haane‘ Neemt vier oncen Roozen.-water, drie Iepelvol ‘ wil, met een were of zuure Sanze‘ op re diflchen. 'mdd°1.V°°’ de S'.e°“ "“‘“S‘7m°’1‘“- H3‘ 83030511 kammekens in een vogre en nandrgc grond._ cede Wym fly”, een once MynhuS_ofie ’ us . -_ V load 15 ‘een kregtng tegeng1fr, geneefl_den Beet van EigWf‘h4PP'-"*v Me" gebmm dc Haane'I‘amme- firachmen Galnoor, even zoorveel fchil van Gra- 5 , Ragaut my een Haaxje. 6&0 Verglftlg Dxer; an m_Wyn genumgt, word ‘er kens inwefldig en uitwcndig; Wary dnKrll>lgc?1'i::leel;r':: naat-aPDe1:’ of we} 8ePn1veri7.eerdeBol:4: Armerliztl; ‘ Snyd he: Haas'e in vicr deelen - lard rh ‘Illa eflre'mtkBlokcd vloelbasn quot gcmaakn De 3: 7"/_V:f§:I%;;t;;:" 15 zwcfldqvcn " an HOP‘ ‘WI “dc” “”1k“‘d°" en gcbmxkt her‘ 135 ‘ een houre Lardejerl pen; kookr net i1xeV;§ee{§Rt1x:11re,‘;c dee'2e::I:1c\Irv]eE1er§(;e:Re’:k§1?mVenZ递Ad dmnm’ om ‘ ' ’ ' ' r ‘ ' Mm 2 HAA. ' HAD.HAEn 2. 6 , 7. I [1 L. I] am; dam” om het zelve in de behoorlyte hoogre te houden; Mxddel wagr Mi! 0473}; '8‘ 4 kt ’ zoo gelyk de twee leueren . en Q.‘gere1lG'éuee.r -* gufddelen *2/ear de Haemar-rfiaidea. mgezzg} d‘}‘;§§f;;a‘j"?;l‘jf;‘e1“;f§,§f‘{,‘§§'cl‘,fj .1\.4w km mt Niet tegenttaande deflaemorrhoideszeer pynl-yk ‘XII. Neemtfzap van ~Weeg)rec,, Teskenskruid, , zyn , is het nogtans zeker, dat ze verfcheide ande- Wll: Wollekruid, van ’elks-twee. oncen; laat herm- re Ongemalrken afkeren. Waarorn het dengenen , -men. een vierendeel 1ll1IS:‘;k00k€‘n; zygt her door, die aan dezelve ovnderhevig is, met geraclen word, en‘ doe: ’er een once Drakenbloed by , nevens an- ‘ zig geheel daarvan tegenezeny, swegens een grooter -lderhalve draclrme Jmh4:.x1rmzniux,‘even veel Ze- Gevaar, datgdaar u1t.zoude_ konnen ont1laan;JDog ; -gel: aarde, en W0l'IB]:‘.VflIfi Henstonge:,, met een wanneer ze al te zeer vloeuen ,moct men z.nlkssa1- ;drachrl:1e lI:o1c:rwit.. L at her zamen kondlworden, ’ ‘. -‘ -engeruit er.’ ~ I ‘ ulverizeer- - yn re drin- gemengt me: c Wyn, ofin lengskenslbeletten; \ -. ~ - ~ 1 . , ml _ l A H V I; Met zig eens of tweemaal op den'Arn1 re doen , X111. .Om~o1komen.van defiambeyengenezen ..Aderlaten. Djaarna meet men zig wryven met een rtewordenz, been menmaar eenige dagen agter een loot: van Pommadc, gemaakt van twee drachmen een decoétunr van, O!Ieb_r.eke,of Prang- wortcl he Antirnonie , Koraal of gebrand Hertsboom en Wie- drinken; of 1'n~ieder glas .Wyn of .Water , dalmen rook, van elks een halve dtachme; men mengtdit drinkt, een vingergreep gepulverizeerde Herrstong zamen met .1Roozerf- oli]e)i1aa1ga?i'nveretiI‘::1? 13::/irlt made van. Zoo dra dezelve beginr re ‘ meet men ‘er twee Eyer-dooyren by g byrfde komt,‘ met afkookzel van Tamarinde en Weegbree af- verkoelen, grekken. Al; hit doobrgezygt is, doet'er'ee'n once doen. iroop van in ery y.’ . . , ~ XVLVM n k , 1; P d 7 IV. Ook kan memhet bloeden der Aambeyen ~ Olie van.Afnan?i‘eleT1(:Ap:i ' en gindejyk in de Rock van’ ECPFJ en geflamln Kanefli _ IIICII beiteekt heealxl: Geneverhont re droogen bangen. :e§§§i£ag°¥§‘ men lEflf001t,h€m tnet gehakre Pg. ,» ymen auwfbld, “ En: andere Maniar am file/gag!/-,5, Hm fin” Ivnguaer her Zwoott wederlivxpf e?Iaa?}:::akc¢l:?; ' I’ . ‘ ' ‘ ‘ /ae{y 2: mafia. V Da::zyn.er' die em Ham in W,’ k .k I Zoo an de Ham 1 v k ‘ I r ‘ I "'°8 “it Word van andm “r I “- °° °"‘ hem op de_1_\arde Ieggzraf: ondgx ?eds1;lanlI:;tetP:§fl OP VAR N, b I‘ ~ -“J3 S8 "illfl, Zia beneden. zwaar Gevvigt van fieenen of anderzins- mend 3 A / hem d11s"vierentvvintig‘uuren leggen. Daayma mo; ‘ D7’ ‘"5’ f'”fi”f“'”'H”’."- !'}’.,EF10V_J_ten Worden , en dus in Hooi gewondeu, Snyd denHa ‘ Z glaeen :1/Iande gelegt, zynde zoo groot, dat"ei- ecu jes, ’ _ 59 axde, ende eenlaage I-Iainmen» Iegt yvorden: , . _ en f h d ._; p I de fneetjeaklcui gcvzfte 1§:fi:°§.:f”i§{,}i°,‘;'gn »§,°;){ °P 5 met U7°"i"CI‘?’°ttéfl‘. tenige Krufdnaa S die digr to‘e,1at'e‘nde ze twee dagen dus fiaan Daax w"“ ‘I-eve" "a"d’»’°’3°”““F° Peddefloelen; voomegees; na hangtmenze in deSc‘hooxfleen of aan eenham; memg Wyn" "Y9 W k9'RJ§5 ytn Bxood. Als di: naaft dc Schoorlteen; aI‘waa-r men ac vyf ofzegag; ..effZ“,‘_.:'§‘ . . _ jig dqet men her in gen-rweexnaal sdaags‘met_.G'eneve’r parfumem in cm P E b . ..‘' .17”. F3? i““‘.F'= P°r1T=n'. dz: , 11.1-fi,Meu zqut den Ha‘1fi‘,f‘en‘1aat:.h'em‘vyfdfi.'en gm“, 1 °""3*“‘v 9",‘:’?Y. 3363161“ Ragour, dm '!"7=1’}*‘Z°j1.4ti.iv.=ggen; ‘Leg‘t’l1‘ei‘n' daaina iien daggni - ’«9’m.*v ‘*"f‘ I'M» . ‘ ‘e nit v . » 15535 “tr; give; -Bylyelil Wafcht hem I ‘ A ’ ’ L 0m‘fleek’I: dam‘ :wee‘:zzmaa1'1£s°z§§'ag'.'a'§§‘f,°{;’a"’ OP‘ . W. I Geneva:-hour, tien dagen lang, en de ‘:5 in ee‘:1ens.':°1;?§,e3,e.s ::§afi‘.'e:‘§‘a‘:: Ham! ‘$155! It ‘ « ' . , - e over van mode éeh keurlyke Iekkemy zyn YD : Z01“: FEW.» en zap vanoxanjfl’ a8I3eIen,3 NB. Dns fchryft'er Cbmel vann maarh ‘ K en difcht d » . ker, dat men ‘n‘W {ff Ie . I ‘ . °' ‘5 2°‘ . _: 1° "5 f’Pe M611 kan er ook wat it:oen.- de Hammen aim; ..3aai‘e.‘°‘i;§§§i§i§‘i.”‘§§’§§.?.2*,§ "P .““»"."“".‘."“:" W”',*” .'°°g‘=‘-. ‘ zyndc Worden ze in den Ro I;_van.Eyken,hom ge_ ~ ' ‘mfifi; «;.{4,,,_ fialligegamer van finaak Nmm dehomfimf ~ Ka - ~ e a ' - ‘ es Tm. fgehangm w°xd:1g"‘1¢-Tllisehillzivln van Zed“ Aal en sg1]mvai:nen1§:erfi‘;n:ivi:1Iietvleefi:h> ‘ht °°k dc Weflphaalfche Bissen-veelzins m r EC" kaflder. en hakr be: m’: klein met 2 met ml‘ kels warden gezneit. 7 ‘ l ' C 3'‘ Petcrzelie en vcrfchcfloote . Dus welm§1’1;PePer' _ I I ,_ dc: maakt ‘er de vorm van een Ham Vin aka zym M“”“” 1 ‘W W‘ Hm it fiaoleflyenzerzed ta °°k Veue“ V3“ K"P=I8, tn omwind heteen exenm ‘m‘n.€er2.. , I’ ‘ l he‘ and“ in °¢"1i"D¢1'1‘d0€1 . Pcntymbooml’ Den“? boom Deze ,BO.<1mF“ I Neemt eenElet?x;4riuin,’gen'-Mmt DI'”m_’f"”"v km db°%mh‘§:;;f;,¥,l:r:k:iven .‘ <:"n’1'er°z'le'n\l—la1S‘E€[r!, en ‘geervcr den.Lydcriedc1j ogr&;:.vaPsfge¢1§r6$;n wox en, 6 a..~=s—. ~: ” Memonaexftlnei . Vs 1”e,,s‘w1=‘1-.51;-glas goede y.n."9 WC , ' makkclvkfl “* “°°“ “‘""°°”‘”‘ ‘ ~~“ae ‘acne .‘“'° 3 ~ ‘.. V n ' kt hem ‘dc’ Borntuget llflar-. twee zoorren van Hats ,1 €e5_k‘:§I‘;1‘l’$t}:r:o’: :13 13 us; $5:¥‘:)‘:i3fl::1’a%,atP1:eH;1an, vgeefirhcmjobkv ggns. hard: en droogea. 1?? .",°~0_mTW,m,mn genaamt. ,5 weeks ’vyf amen V00, ‘de;Maa1;yd nee gewlgt ‘kn Boom g-cum“ ls’ en: men Pale of darfh 7-Y“‘ van een ‘halvegoude Kfoon D1’ifik°1;°f‘Mi‘h“d““." D5 l-“dc M dm-°g§5wezm‘n of ddor he: Mull! dig‘ in vviite Wynaf ewey1 gcwomem Wlemo ’ ’ dere behoxen t0Ld:€'74’9"« k,‘mr5> zetldar, En‘ Eve_rvvortel;‘van‘ elk,s'¢'3 I V1? V1151}: Tacamahaqa.;¢n—;m9¢!f*P~ - pi e ' , u fi‘am’:lieczamenofe1ksintbyzondér: m¢}‘B¥-’?€." ten van Him: i 7 J‘ ’ V ~ 5 A‘ s e oh'dej;‘malkandéf.‘efl"EE¢fl “°"d‘,flI?¥de'x‘PWne1 Ohdirfibtlfl tflfibean «H‘am~ M ‘ M‘ f I ‘SPIyI"ll°",,}:1‘]¢',::,,l‘)s;;'¢(3¢ec’1f‘ae<.-efixlilegz :1-lip van Olfetong, o£ “‘_ _ .‘ met’ V’ I I 1" d Ldenvan , Eaxgipllegnngjgreagnoggra; ialls $2313 :3 Gem ‘:2: were Appelen. en any 91; Y‘ x . ‘on’ at , “,5 9.113 . ’ 1 kzap ‘ A’ ' " 't.'l(oorts. niet damn wateragngevgl 1l.]o_13;;yS{]o‘gr:‘e§£ge Y ’ .1V. Ingeval dc!-,1Llxlseéél-figl;lo£1$1§éE%n,i¢der Yal11‘l1)AafitE1g,"’¥/Yfl’:Iln"l§'Ci1SZ'Clfy5 Plants v E’ge"fChmen %>eg:)§1[s§:g:a‘i:etwranyGéanaa§-éppelen ”°£ 11-i**3l°°l““‘“ ‘ . " q. ‘(,.~ '{p‘rek“en. 'Da?ar , _ . l vfwvel mb.van»zu,mn~g; of:u1gfika[| een; ‘en Wetkmgen_zu1len WY 1"“ ““:ltm_lmk breed“ dr1nket,_i. 9. V metyRoozen_wam_‘ “P van 71“ km me“ my 9” K"‘”'fl‘;'l/I/01:’, wa maken van V3“ b°‘§‘°" meqgen‘ ii men den Lvdér d3E°1Yk5 nazien. Wy zullen hxer allcen y ge_ Edd I 11 V00, ?oxcele1n en'l.n1kery_. e ‘ k h m oak al_ 4557-elf‘ °”5°“‘1‘hed”’*cn GeFl,e‘e‘s‘ M e C’ ‘°g~tens1d‘aa|: Ynilne (;tP}::]cl{¢ze|”I;‘e1I%fIl<-Qfirfille lileus hou- d'"‘elvc' ' ‘ 5 I . mm we “C e ook e de linker Boll’: een linnen b By” flaunt flu V’ V l fleyelc Jléglfaglginln Watgr van Weegbr?-S: K0033‘ , . . tmcn 0: _ , ' Als men pynkfivggxeg I‘-lle;ittk§1bcl:=g;.gE;¢‘;I'1’:n wad water ,_ englc een vvexnxgjlllyan awn :l:<:el€:o;tzea%:Vlaeden'd55 Ligchuxms m.jaag:;e]a(l’l‘;%:zz;):?x; ' V” ‘ . \ H4’ ’1%A”Pi”§ '. der nogtans eigenfi FY“ “7 3”“ en ’ ‘ ’ « -‘ me ‘ . , t drachmen Elefiuarium /cflett , ontttaande uxt ecu xoevalhge Wan . G§f:f,‘1g¢i;,o%§ye<:e:a!:v:farme Dmmflgflmflleni K0131“ en‘t1:1::teegire rEIC‘ilIlnl;l.[l]Uf van Kaneel. De Doiis is‘ van een hal- °t°"5’ me" E ‘ ‘ d v tot twee drachmen. ' - Korma“ by’ met twee ffgeih :“c:gdSga:i}:iLell‘l’:‘:J[1l17Ef‘e::i- eTincfhm: van Antimonie. De~Dofis is van vie: 53“d°‘h°‘“.’.°" evcnfioow n of Roflolis. De Do- to: twintig droppels. _ . [46 ~68" Wfiuflg S§§,‘L';“7's§,.,,gyens en ‘s avonds -‘An- 'Antil9et't'im van Pmrius. De Dofis 15 van nen tsiseen ae‘ . ' - fi 1_ ~ " damn‘ km men Ed“ °gtem~nem§:._ ‘£l§y‘dé:Pe;ly;¢‘)’§tI gre(lI[o:1?etrtt‘v:>:”eDCere]<§’ d1e;Ze€1' E3“ 9!‘ B‘°°t V3“ Rem ZYD 510°‘ V1,-csje beflootgn i5_ _ ten , den Winter door 111 1V_Ios of Loof gem}: in Her hour is. niet aileen goed tot Brand, maar een Kelder hewaren ; en‘ ze in’tVoorjaar eenh‘and- word in herb. _1.ond'er van de Zevemakers gebrnikt; breed d1€P'In_de Aarde nooten. Want ingeval men gawk dc Koo?“ tot13u5kmid_ ' ze een voe: diep daar in flak, gelyk zommige wi}: Pimm. De Hazelaar groeit overal ,voornament- 163 » louder: 7-e Verfllkken. lykdaar can maguel koudg, vogtige an zandaggi, Van den Hazeiaar worden de zoo genaamde. ge grond is. Hy kan beter Schaduwe, als Zonne- W7Ig¢’7el'f0¢’d”‘ EC-mafikfn Waaflnede de BYx‘3€1°Vi‘ fchyn verdragen. Dog groeit de Hazelaar me: a1. gen meenen Ertz- mynen, en verborge Schatten, km in '1; wild, mag)’ won} oak, in de Haven (e. 5e konnen ontd_ekken. Te vveten , men Tnyd in gen Mnuren en Larten gezet; hoewel deze niet tVoorJaar, of in de Herflt, dne dagen m nieuwc zoo zeer in!-lout, als we1in‘Vrugt van de wild: Mann, een tak van omtrent twee fpannen, zynde Halefaar moudgrfqheidt-gn jg,’ Men te1t'e1‘ dfic 1001'. he! Gewas van een I'M)‘, af. De beflze 1.y‘n', die fen’ van; ‘ ‘ V ‘ op _de Bergen groe1_|en,.onder welke Ert1.- mynen ' (x-. )' Gemeenevvitte Hazeinooren, zynde groo- Bevonden Worden. Dir gevoelen is! omtrent het ter, en aangenamervan fmaak, aisde wilde. Hoe. einde van de derde eeuw begonnen. wel dit onderfcheid aiieenlyk van deQueekery moet EtgmfPb4ipm- DC Halelliooten ZYI1 aardagtig.‘ afgeieid woi-den , welkc daar in bettaat, dat men en me: zeer gezond voor de Maag; hoewel ze nog egn gaavg wiide Huem; in de Hem} omn-em A-1. meer Voedzel hebben , als de Okkernooten. Voor Ierheiiigen in de I-Ioven verplant en Wei befnoeir. 'Ih00fd WU 19 kwaada de dT°°E° "08 “W91”: 315 Daze Hazeinootén zyn rand’, gelyk de wilde, en deverfche. AIS men ’er veei van nuttigt, verwek- gffcn,‘ zomm hoekem ken ze een R00-lpop; Dog zy ‘zyn zeer goed voor (2.) Groore ronde Spaanfche H'aze1nooten,-Lyn. her Graveel en Nier- pyn , als ze nngteren‘, offon‘-i d‘é bykans nog eens zoo groot, als dc gen-ieene; middciyk voor de Maaltyd gegeten warden. eok niet geheel glad en efien , maar enigzins hoekig. HA ZE - LA T 0 U W- BY d5 UWYHCD 5W‘ i (3.) Lange roodfchiiiige Hazelnooren ; die we- aim: genaainr. Ivlen ondcrfcheid dit Piantgewas in derom tweederiei zyn , hoewel hetonderfcheid ge- twee zoorten , die nergensanders in verfchilien,aIs ring is. Men noemt ze gemeenlyvk Lamberrfche omtrent de biaden. Men noemt de eenezoort, nooten; zynriemood van fchii ofbafl ; maar her in- van Haze-larouw zoet, en de andere fcherp, I-IA~Zv.— . Eefbéryoing om de zaete Haze - larouw} Middel. om em Vm Deze maakt een Re I t h , 34’/Wiizeu me: 4 / boog. Voorts is ac ggivk ed‘anod)§t.;ci’i2:r1p¢:eenbg;E1,I§_ Om zoodanjg, ea V cm W t9 7”””<§‘”' ven . dat de biaden, digt by een Bevoegt ’cn met *3? de dcrde Figuu? (mboog t‘ "Wen. letmaat fickelig zyn. ‘ ’ hours) ‘A33’ C D t'\ 2Y“d5 Bemaakrivan een fluk Plants. Qezc Piante groeit in Hoven , Wyn. ens zcs duim breed. :n”,.f°§‘-k°“““ °°‘."h3“‘ 13113-n gaarden, en onbebou-wde piaatzen. Zy bloeit in 9611 Var, aiwaa; m’e ° 1 a 318 een duige van lunsy eniuly. D ' ‘ tgmzaen. z tH .' _ zelve hoedzfrfigliederic n(1)ectede fczi1ee£:7reouWMldf1eI;ted: dat ze onder hez I-loofd-kuffen van een Zieke Ea: legt zynde , de Koorrs verdryft. Her up 0 dc leden gelegr , duet dc Winkbrauwen uitvancn HAZ. _ . dc van depla kD.h B‘f‘5’)""”.§ '04” def‘/’?’Pe Haze--lam:-we. P“‘"°“ 1- 1- rllharna‘ Deze heeft er'kk id bl d - we V?" he” ‘“?9‘‘ Zuikery,,hard En Ehefp ,c al: zed: ‘x-yg; ii)“; ,‘{“’1 iti‘:-:(?;.c‘._,_-v:,? I): at mPP“"' d- is hoekig, ter hoogte van een ’EiIeb'oo - van b‘ee van E E6 Dude‘ em Z“ nen ho]. tcder, bros, vol Melk eng domw Im. heelflnfong '1' d°9’f“ ‘°°d3EtiB- D-e bioeffem is geel ’gel k did yen men met ' Mdamfdne ¢”°1Bens maakt Kmis'w°"el' ZY W°'d in k"-‘”e’U'eS gerandeerrvan van can f:i?}f es of m«d°'.G°'°°'dr°h3Pa een zoort Plmm. D’ezePiante groeit op onbebouwde Lan fluk is Hit cl of homghe‘d‘Wi“"'H°‘d¥. daar bet 31$}, en langsp de Wcgen. Zy lxloeii-* in Iuny 5,-I léout, E. CgCI;“;lI;lleV:;dl.1eil]'1n 7 §LY1§'erVt.v een fink’: .' . . D. d" s e twee t kke E‘3"’f‘}"W"”' 3”“? V“ dc f‘h°YPe Hazel. den Ito(iJ men den voorgefclireve maat 2115 26:3 duimm gaamvan G‘ mt den flok “"8" iii- van elk afzonderlyk, deal we] invagt neernt Necnit ‘ ' ‘ —' . Hog, een flakjpe I, g, h 1 ‘ - . r Ni: 3. cm a we Pmk Z3”; 5”°£"‘1«‘t' make», an 4', H5-'_ . ‘ >1-mz. . " . '“HA‘z.vHEE. agtduim lang , en maakt-:die~aan’t ecne emde vaft van de Mun: hebt ‘u1Ig¢z1.en,. alwaar dc meefte met een Bjudgaazen‘,_.op': mxdden van_de bong K. Vrugten van de Hazelmunzen _en Rotten vemielr 100 cm duel“ am}; ,1 gelyk men wxl , en mar zyn,grypt _dc Voetboog am I emde E. F. enbrengi wake zyde men win” an aan't‘ ander emd moet hem up. dle plams. Zoekt een gar jn de Mnur, een Keep g. zyn, waar aan het Aas voor de Ha. alwaar gy kunt valt maken._ Daat ls weinig aza- zelmuis moet vallgemaakt Worden. De fink f. g. gclegeu, of er de Yoetboog d1ep , ofnict diep in- clude het Bindgaaren G. o. c. moeten ecn bekwame gaat , om cm by zxg lxgtelyk val! houd. Hy moet lengte hebben, ten eindehet lluk hout H.G.l._vafl: dus gelielt zyu , dat he: Beefl langs A. K. B. kan gehouden door he: ltcikje o. c. wordende he: emde lopen, om her _A_as A. door de opening A. O. C. tc ‘c._gefle1t tegen ‘her einde H. en bet under o. m de berexkeu, gelyk m d_e—eerfleP1guur vertoonz word. keep C. van 'de ttbk f. g.‘ e-en opening gelyk een ‘Want; zoo_ dra‘het.D1er he: Aas zal ruiken, :21) he: venfiertje maken van derde half duim; 1.90 2:15 v'cr- er zexerlyk nn toe lopen ; en Iynde gekomen aan toontwotd -door dc letéerenfi A,.o.' c. in de eerket B.—zal he't-zyn»hoofd,-en‘—VDO‘zflc Pooten uitfieken, mguur, ‘ «_ > ' ' ' ' ' . 1 cm het.Aas te grypetys -en -bet willcnde wechne- Deboog M‘. K.,N,jmoet ‘dusdanig gebogen zyn,. men, zal herden lxlemcu ltok o. c. van de keep C. dat dc Voetboog, zynde ‘ontfpanuen; zoof 2115 men‘ doen gaan, waardeor hetVenRer on‘tfpant1.alwor- in de twéedc Figuur'zi‘et, fie elndens M. N. gelyk. ‘drcnm, en_de. Voetbgog dus,aangez.et_, dat de Hazel-4 als» tegenoverde meme bo’o"m 8,; F. te fiaa‘nfkqnn:.v mm; gegrepen en gedood woxd.« , ' 1‘ Wy verlénen l:‘i‘er’[e’en Fxguuf, 3on1 §:li}:s.te betel: HAAZVEL-W;O RT EL. Byde Lagyncn 413. i‘; begryp'en“de gedaanjge Ivan de ‘§“rcio,te_l"l§nl': .— en; {fly} ge‘gaqm:_ V V 7311 h€t'VEBftbr,.T0p'1i’t’-,f 5€W5égb33!.“\¥k H-_G_-,,_1; " efcbr -wing.‘ He: is een,Plam‘gevvas, wicns‘bla- zyndetvvee twaalfiledeel vineen d}1llIlbIBedl§W¥'. den‘ zwecpnen naai die van Klimop‘, dog zyn eem'g- det als dc Kerf, _aange'7.i‘en’ze faan ‘bexde 7.yden_ 1!}; guns grgoter en zagter. De bloeflem iswelriekcnd dc fchuif moat gaan. I-let Bindgaaxen van‘de_bo0g en eenigzinh pmpewexwig, — gaat dqor '1: gat 1- 7100 Welalsfivegens‘ de ltengte van plum. Daze Plant groeir op het Gebergte,daar den,_Bog1g;het‘bewee_’gbaa‘r,fli.ik.in Vde opcnmg gaat/9 veel fchadnw. is; ze bloeit tweemaal in't.Jaar. en ,ma'.;l;t*, dat 'l1'et_V’einde H. de rand B. van de kerf Eigenfilza pm.“ Zy vervvaxmt, is Pisdryvenzl, en z'amen”voegt.“ Daar is“ook ce'n‘kerf‘in_gle 1'oote_ g¢’nee[t‘dg ig3:;_ 7,35 -1lm¢h‘h1en gekookt in Honing. Plank» J’3,'.1'—=¢!l _haIve,voet: D*b}'~he'-" Wide , 3 IE1’ water‘neer_nt,de Fluimen wech‘. :00 van boven,al's g'et‘eikende,pl‘aatsV L§‘f’0fl1. '51’ déi1.fvoet' in te fieken. van ondeten.j _Wa-agom het_ eeix heilzaam rniddcl _ A15 menéden Bong ‘wil ffpanxlen , moet‘ het efnde A voor de Watenugt IS. ‘ , ~ afgefneden warden," om hem aan de Muur valt te HAZE . P0 OT. ‘ In 't Latyn Lagopm gc-j .maken, a‘ls men he: Net fpann'en.wil. \ ‘ : name. 5 ' ‘ ' j ‘ ~ V, l , . 3 ‘ ‘ ‘ ~B:fcbrywfng. Dit is en Plantgewas , jhebbende #M4'W"! '05?!‘ "'21- V0?,f5.00g"f9f ‘#7191571 ‘WW’ 34' een made an ruige Ree. Dc bladen, zweemende ' ' é! V ,t';e?r‘1M:‘ R ma 1, die" “Tutu-vrflgten V haafhct Klaverblad; zynlangvverpig. Her zaad zit ' ' ' },“uL‘e‘7éii. ‘V .2 ' , I ‘_ in kleine trosjes a1sAaireu,ruig‘en plui1.ig,in de ge- ‘ ,y V, V. ._ 7 -> y, » . _ J.. daante.vz_\n eenHazepqo_t, . l < I . ‘ Als gy eenl Voetbpog h.e.bt‘ge1n.aa1cle;c. van4hetVflnk3e_O..c.'op a. te ze_t- _ ,_ ~ » ‘~ ‘ jy - ten. Dus zal _de Voerboog gellelt zyn , gelyk xn HEE VSHEID, 21¢ SCHORHEID- 4‘ .7“"d° Fi5““' '°“°°”' Wm‘ HE E s T ER -G E W A S. Di: isdleenhoutag-‘ . ' Pl t ‘kl ' d I dan een Boom ‘ behalven pry” om 4‘ Vwtbeog :9 /hue"/' ’ - 35:: ho‘:)nfd’t’ta‘n:l:ln etakken , dikwilsult deezelve wore . I D V ‘ , ‘ d t aanmerken tel verfcheldevdikkeiiammen voortfchiet. Als daar hoev‘3.?:rV}so::%w{:f§’i?13:: 2:135 gy de pleat; zyn, devgul of klsinarfiufler ;' Gen molt. Vin ‘$5: _‘ .3 .. V -' ~ _ . X ’ 1 ~'I?&.'u-z£.~_}m.'u73a HAZELMUIS . HEGL Wilge,-boorxnen,‘ I7n7Mand-/7014! of1<:e_l’—'kruid," dc‘ A ‘ Lauwrjer. ; De Boomen z‘oo.w-el a1s.de Hee1}'erg‘e- waflen krygén in den Her_It 1moppen.digt ouder d_e— ‘ bladen, welke knoppen in hetVoorjaa}rzig opexien, en tot bladen en bloeflcm zetten; ,Dxt onderfcheid gevoegt by de grootte, leer: .ons heelgemzlkkelyk een Heeflengewdspndcrfchexden van eep Rydgaut, waar van op‘-zyn‘ plaats breeder te zien. '7 : ‘u ,EG E’ Ditisueen fchutting, die -men1_t_<":_i1- platten Land,e:Va11 S_tll1ik€l11EI|‘BO0m=tak.ken5m2\3.Kl§. Daar zyn twee zoorten van Heggen , grocne oil!!- vende, en doode pf deneHHeggen.:5 1 Done Heggen" wbrdeny ’gemaa ’ "v fchen‘, Staaken, en dmoge Stxuflge ‘ 5 I geh maékt men vain levende Sttuilfen ' ‘-‘-: G R O,E_N E HEG GE N. ,, Glider; alle de be- fchutzels vooxgeen Exf zyp de.gt¢!§I_1,¢;1'_I€Eg§§l (36 “befie ,’- mm’ 7.: we}; ongierhguden‘, wpr en doofi 'mid‘del7d‘et' Door'ne‘n ‘tin mix in Afia plaats , dear ze_omgetx;okkcz;n_ 1_.yn_,b te bgvgxl gen. Her‘ Aafig‘en§am~ gang; _v‘a’q"’eenAj 'I§i2=h.', , d'uurt71ang‘, als.ze op"fh'aar/1;y‘d gefc éoren w’ ,_ vert'oon'ende een Mum V _ ; ,1,Offchoon;de Greene Heggenf lieft’aan7 EP ant’ . die tot eenig ander werk worden afgekeur'-t,'Ié1’o§: tans;aIs men zé to’: ecmHeg‘ge,;‘.wi} §ebx'u’il¢:e'n* men zevvvan can goede§Gxondu:v‘oo17zie'n' ‘t _ fien , dat~dezc‘1ve middelmatig 1.y.,~: om~dat~ ze derzinszouden verwelkeli , en niet‘in~’I_iaat zyi1,om' Menfchen of Beeflen ,te«bevei1igen,; iiI~€€n*-1711315‘, rondom ,w;e1ke,zeg:p1anr'zyn.t» i‘ .> v Dgtax zyn ve,r.f.Ch.=.iClc;. Hesflqzr, 11;’: planwn Y.=mHs=3sc:n , beeld’ de Hagedoprneflram R9o.a=1wsr€nvHn1fl'~ ‘ . 2 » » L ' ‘Van’ de Hagedéam. 1 . .- - "He: is niet; zpnder reden‘, dat‘ dit Hecflver-gewae boven alje anderej tot he: m:iken'Hvan‘ " '1-legge gebruilcjt word; , yvap:"1:‘etjg_r’oeit. 10611! ‘ ‘ met 1.90 Veleven fcher e Ddérnen .g‘e‘wa'pe1_1_t_ 'erMenfch nog',Bee&‘do§r ingerrk ‘ ‘D _'r_ by, flat een Hefgedéom flR,ljI0il'Lhe£ft§[C,X1fl¢§ fangentyd duu‘r’en‘_ka'n'.‘ ' ' " ' . ' :4r,,, Manier , ‘am ‘ Hagedoameix ' ‘ta ffahzegg; " ’ » V Daar is‘ geenlbelfelx vaggplénten . qf ne byzonderewyze‘. 7 Om dc'H ‘ doene ?vgortk'gm'en -,1 fnoet git‘ ‘he’ een:go%de‘Grcsnd’Ivoorziea' *Veryo'Ige _ , , een‘”Fo‘1jw ipide lengte§‘*en»'c'1‘ekr' mg I, _ _ gvé een»Gro‘c,ve~‘van’? een v<‘r‘et_die'p‘," é‘r1‘d‘e'*‘een“/fpfdélg breed. Hier in~‘plaht-m‘eh",de I-I"£x‘g"éi§‘o’('Jr,x"re‘n",;’tellceus vie: duim van elkander , en Heélekt’ ;7e’:}a1'1Itonr§’:ne§ Aarde,»eerlt ml en made: he: mi'nfle‘ kluif ',‘ na- derhand fiampt men ze met yoeten‘ digt.‘ j ‘cg de Plant moat nietgmeet‘ d'gu1j‘diie‘vjxf_ger, " ‘V dc Grondeflaah.’ ' "'3 " ‘ "-1 ' mac: rimzz. ’ "7“.’”‘<“”?ls' “’e.:H“£€?“"?"?iI 2% Wée: a'e_n, mo-ecrmen Plamen’ —vc‘rkie"z’eu,’ 'd1',e cezi-'duifz1- dxk, en zeer vezelagtigjyn. , = ~‘ ’ ,H”‘‘’§ ‘19 H“£¢g00;n“§ep1aut zyneie "1/emV’er flog} ge- = I 917“?1d?/flufarden.--' in ‘V _‘f ' ' 1.5? fieze;PJ§n£ dds. ,u1—?<}e{&>ard“e"- ga zynde .mi:_n¢_1:—tweei’Jarénqbly'ven', *zo‘I1der'~':i‘;i‘ ' ' »:e:wa_r.cien.;Dog men maebdé Aardé an maal_1n1"tvJaar ogexiiexiwsnbewerkenu, . ~ DOS mtverlqp [an twee jgren meet t_I_1en de Ha- gedoornen begmnen te feheeren ;- om“ze dus dig: te gioen worden, ‘Di: moete ‘ et.een krom Snoei- ~me'sgefi;hi'cdeu';twee'd" ' hr“ » ‘ eflv. . , . ‘ ii-gg, man» 2“ J‘-' ét'veilIg'¢h.'/ g 2. .fDm z3in'vobrnfiam‘emIyk twee afigemakk‘ een jonge Gr_oene.Heg'ge fcIiédelyIi’zyfl’} " ‘fignflyk ‘1!'¢'."‘*1k53bbe "fit" an ' :Ci;oei?»Lhe1:::t2en‘;===1a'éz H abbelexf d -nget"er d;ie»'jaren Ian '.nmg ‘om te/zettén . . . HE Hg€fierggw_ :Gf9.=.nB:H¢g3¢h5 Worden, xetyfalleen evangflagc-‘ 59019. ,II!3.3,Y, 0015 an under Heefiergewas , :fls, ,?V!1d¢ .R°°.?¢:flN—11ken,«Hn1fl, em. gemaalm ~ ~.D..°,.“.’Y'l_° '9“? $15743 tflplanten», te«fCheeren’,en te sx1e:.zeI,ve met did~vanL~sie Hagedoorn. . "3 >1 1:. zsmdeh M ‘ . fiqbbepéee an xeircnr pedanigbe T1‘! 9651515 fiek, 5 bl=3deu»rn;«\ken, can goede.beIchur~ ,F1!I£..¥°qr_D r M dse,‘e:..<3pox zoudem wi1len,drin-- ’ - e,e’ ciuuriaamfleefiergewas; be« Jgljleggc,‘ —:v.\an‘/I-lull’: eegzeer mage- naa_m gengt maakt, meet dan van eenige andere Alixuxlcgxn. e .. rm ' ' .421 .1L.11gt «, en.‘ ligté», Aayde . .1’ ev‘oo:,tgep1anr’, galsegezaaic €¢£t men’ w,,einig,moe1te,aan :1’; .— . -;.:4V.1.4‘t ‘.14: getlii , .dar.::§lrejesYa% end“ Oak zegt Mattlmlus, dat het Water; in hex walk Itcel, nog bloetfem, nqgzaad’. an is’ {Che “I08 Hei is gckookt, lauw gedronken drie uuxen 119. de fmaak. rp Va" Maaltyd, ’s ogtens en Ts avondsnot vyf,oncen,der- Plum. Dezc Plant groeit in fleenagtige plaatzen ‘ I tig dagcn agter ecu den Sreen in de Blaas breekt maar ook op een vo ti d, z 1 en afzet. Daama n’1oet—de Lyden zig badenvin he; helen Winter, en méalcgteifirmaril l1"iCl;.llV1I:1Cnb‘]i:C?€l§c- afkookzel der Hei_5 en zoo lang als hy in het Bad is, most hy op gekoqkt Hei zitten. Dit Bad moct eons en andermaaljheszhaalr worden. Diezelve Sc\hry— rver getuigt, datwhys verfoheidc _heeft gekem ;‘ die .eJe,n_. gércgclt haven lensende door geen ander ‘mid; del, als her gemelde, .v'an de.Steen verlofl.tzyn.—’ 1 V T .HE_1.N1.NG.;, Zje ,HEGGE.,.’ '5 LIA NT I-LE ‘ Dit"' fire V‘ ¢-Lasx ‘ _ we :Du' ‘ arse * bvina.%e1S'1<, , »J=1.t~».e.f:- ' ge1y' ’V’yf‘V(1nge‘1fl kxuidn,‘ boevveHg1;o9r;5, en Goud-gee]. He: ma: t'een xnenigte Spruitcn, zoo hard als Hour.» De Woncl maaigt twee;xak- ken , die zig in défiarde Vertpreiden‘, insgelyks zoo hard als Hour. " ‘ “ ' ‘ . ,v _P}aflt:,~_ ,Dc;g§§.1n;;gx:og§t:.Ln.ZITheIia1ie*c "den Berg Ee_Eu§;,.‘ nvcgtegrond > ..£igenfchA{Ipe,r_7 De §l¢lifl?'ith¢wt4zn.. .15: -,go.ed_ Wonden en Zvvegeren >vy;L. a By ~de‘ Latynen Jnacampfiros, Talepbjum zmlgara, Fabnria , Falm iniaerfa, Cmjfula, 'A:a:}{Im£um.4lt:rum_, Cnryledum alterum, en Sm bulnria media genaamt. ,‘ Beflbryving. it Planrgewhs isyin flee] en bladen .-gelyk dc Pfonzelein. In iedér knop hecfi her twee hollighedcn, waar»'uit‘d_e bladen voortfprunen. Uit; 'de%Wortelen fpruiten zeé oi zevenfifleeltjes , bola- den inet dikke; bla'uwagfige', -k1ev‘e‘x1de_en‘x/leezige bladen. ‘De b1oefle'm~beflaat‘ in ~een"gc"e1e; maar .z.o“mwy1en -w-itte ~l-ros ;I=a1s yeen Z:on,n‘eIchei'm.‘ b ‘De Wortelen zyn knobbeligi en -Klieragtig. ' 3 - A. Plxmtx.‘ De7.eP1a'nr»gro'eit'op bebou-w_de Landen, voornamentlyk op W-ynbergen ! en in de Lento; ook on fieenagtige Plaatzen , -en —tege'n de Munren. Zy bloeit in Auguli-us. ’ ‘ ~ ~ ‘ Ezgenfihappen. De_ H_emc1~’fleuLe1 behelfi veel Slym en‘0l1e»; mm weinig Zbut en 'Aa“r‘dagti'ge dc,- Xen. — ZY'is‘.W0ndhe?lefid ‘en’ zaxnentxefdfend , ‘ vet} vogxigenden taefloppend‘; :i-n ft byzond'er_goe-‘ii your cen Break , en ‘Roo-loqp; ook neemt, ze d‘ejv!ek- —ken der Huid webh. De bladen ,"by~wyze van een Pleifler zes uuren lang gebruikt, genezen de wine Ruidigheid. y _ H E M I O N I T I S. j‘ Bcfcbryviztg.‘ De bfadcl} van deze_P1ant zyn g_e__lyk' aan die‘ van Speerlgmid gnracuncyluk ) , hocwel bir‘ce,Vder,hen mom; oigiges Eigen/cbappen. De Hemionitis is ‘zamenuekkemg envbmer. Mctwyn-azyn gedxonken is 7,: een on. §i_1ll)aar middel voor allerlei ongemakken ‘van de .1l‘.; J v 3 » _}:-1bE‘,N.‘“in:/‘HO’E’N; } Z1’: ‘FRAMBOIZEN. _H_ENNlP. Zie KENNIP. -‘Tl? «".HE*.«§PEKf§T1i5:l 1‘? v;TE.5J‘EN5‘?.RU1D-V HE, « Z_ie DULZ:ENDKOORN.} __t1éeEdegetj désjanrs ‘ n zr, of 22.. vansep- '1 ér,_ om ‘ac 'Herf/injaand hict, wanneer Q ziar vde Zon m be’: teken Her Waag treed , en Nag: en l,3aa=g¢1yl<, maakt.‘ x Dir gety‘ dtmrt, gelryk dc ove. iige, 3:16 Maande , en eindigt omtrent den 2.7.. .Y3.Iji-:1.2eFmb:r~df>Wmtgtod- kende Zfekren. Dus ook de Geeflen ,; Zout en Os 0fid€Yfd1°‘d5“- Pamendy ’ fie:-ket fneller en lie, daar urr getrokken. Men maakt er ook een. 3EtiS5- De b““"° "°°m.eD éebbende eén aangena- _zoort v-an Schaler en zoo-genaamt Meefier-poeuer‘ gr°°t\§!7'idE‘s dc? “‘i§§"3:.:afé‘ dfagen het hoofd am of Maztflwinm V3“- * me’ 1 ma ' - maar die een hoog_, en hebben zwakke Hoorens, , dun ~ . d n ru lrebben W0! ggiageggérgnsnigfiggeoigiiteri gehgcwlidenaenbxel c:)rl<1>(cl>:lr; Hat Hart van een Hart, 1 r1;net lverfcheide S_1:Iece§ agtige zyn doorgaans JOBS: en. ma (en B Eh l ryen toegexnaakt en afgetror ‘en evert een nr_ ee-‘ op der Parfizrte -Jagd ve_el moerte. In ‘:63: 1?“; 3‘ mend Harrflerkend Watefr_ Int. Iaetogeelinlrgng van Bohemen vrnd men vele Herten, 1 “dc Roede gepulvcrrzeerd. C3 in eel” 0 5 E zwam haayrfiboflcheln (:;ed?n:?t‘edenD1:L§’w?rdeD lne“ : is SW91 V003’ PY“ ‘“ deZYd°'K°1yk en R°°7 wk 4v~e’el ‘gmkeenaairft. W 0%: gedroogde en gepulverizeerdelaad—bal1enill 3'33’; E,I:;rve£}ghet Hart is in de Zomesr 51;: :‘1;:1:1’é' Wyn ingenomen verlterken de Ma;:,r;elyl:eklgggtteex:]. :15 flym an elkandfl k11:v€I§er’t flier is hoe fly- H?‘ B.l°°d vag-flea Hjgitolnlcfgg ennafidere zgoot - e a _ r e - ' Zon glmflerenée. IE0: is, de Winter is hy drgter. §§€‘:’;;5l};l:fi:l5(;oP1. is won; een goed middel voor mrger de,~drrek61(¢;;r If tegendeel is de drek van de Gm en pyn in d’e Zyden, en Lendcnen. W-mm B9 ‘O. ‘' loende en V31‘ 3“ he‘ af‘ ~ H’: Mer van een Herr overtrefr alle zoorten Hmde k1emeF’l>‘rPr;E:1.lrf:°f‘:ro[e?r Paarlen op de Aarde.’ van ‘gt/Ierg gen is een uirnemend rnidd.€1' V00‘ W1" gaan als efcu gede keutchjgs van een.Geit verflroort ouderae Igwaalen’ vo°m3mem1y1; aan de Voeten; of gawk Ofllrnkan men aan dezen drekybcnlflkenv I-let Smeer of'Ongel van een Heft word ondet. women‘ 0 d flan °“E°1°“d"V°rd“we7 rv rf heide andere Zalvcn gemengt en lot 9131‘ of hetdvbedzel-%ezoé1ly,k geweefi is Home, dc e c lyk..,. ant onver uw ' ' :90 ’ ~ Aizliere Gmee:- middrlen van een Hart. afgang die by-dag geloofl word.. 111°C“ Vfldtlwt Wonden zamentrekkende, voorts Winter.- . , . , , . ’ r ns de Na truth 1: Kakhielen enezende. , ‘ °”X§‘§§'f§§érs7.:§euer: ondgr het loopen toeroe- C Em one (,5, van gemakg is leer verzagt p qe, ma; he: an en zietom ;. dusook . Wannfl‘ voomamentlyk voor het Voet- eu_vcl ofPo,dag,ra.- pen‘, oons ziet: of h00l‘f- Al‘ he‘ m cm De Steenen welke zomwylenm de‘Maag,-Hart he: 16:15: ngreizolven vervolgt W°‘d "‘°ekt'h°t me" en Darmeu van een Hert gevonden W0Fd)5n3v»»heb* 37”‘: 1, oc:1e‘Menl'chen. BY Sfikggnheid V“? een ben, naar het gevoekn Van 7~°mm1'E€11rd57-€1V°_ myige £1‘ 03597-°”d° Lug ’ klabbcnn fiazrgllerglg kragt met de Bezoar; . fieken’er de eus my, 9 .‘ _ :i‘¢e:£t1S:‘(dgr’het~ hen in de I(1Ieri:.§€l;e‘;'r‘l1t5S"" en ge’ genaamr, is rweederlei, een tamme ende een vvrl-A .. ' ~ veel kwaa W H ' . _ ‘— , , lyI$':>2ie:lI:;‘:1llr‘:i:t’Hert iets gewaar word. loop: hetén d‘,,‘,},‘},r,t,,,,;,,g, Her Hertshoorn heeftlangeplaladen, at wind; maar als het vervolgt W01?’ "g‘l”de: hoekjg , en gelyk als met hoomtjes bezet, eenrlg-‘ wind; Qok zwemt beg never met as Keg D 0 ms gee}, na dc Aarde nederhangende. Steel, Aarr, suoom; Wanneer een menlgte Hem“ “mt: d, 9 Bloeflem en Zaad zyn Volkomen B€1Y!‘ 339 ‘WC?-E: dc vlugt gaan. lopen detlerklle agter-aan..e gt hm?’ Dc worm is wkel, an 166,. mg. De {nmk vcnade andere voort. By Donder en zeerbzwa Wm her mad is ookpgelyk am die van weegbx'ee_ Onweder blyven ze niet,graag_ond¢r hetfi oc|;§n- plum Men lam hat in de HOV“, en Tumen, cc ,.rnaar begeven 1.ig.lievet in tR’~"Pen‘1tl:an’ dag I-let bloeit in Mey en J¥mY- _ deealdaanook in de zwaarlle egen . I _. Eigmfmwmt Dc Worm] is zaamemrekkmd an Ycnfitormwinden zien ze na den Hemel, om te 9? 1,uiverend Her loofis koudten droog~ 11‘? ‘WW’ gn vvaar de Bui zal nedervallen. Genees-mrddee ml in her Lylonder gem-my under Vleekh is seed ten Km een-Hert zie. agter HER’DSHOORN- voor een ontfteltenis der Maag. Alsze gegefien W0.Yd. - . ' ‘ ‘- ADER: ' break; ze den Steen met, yzephem ook .n-let af;. I-lER;,'P'- ADER. Zre SL AG , maar verfierkt de Nieren en remP5“ ha“-b“i“r“7 rm: arr GE S-RAN. Zie eARD_IAC Ar fpoorlgehitte. ’ G.- Anders Afplmiumrof SW1‘; : hoomgb Hl3.RTSTON HE Rm H O O R N’ Rauwerfiunivederltaat P"”1"M 851nm“- afitrés re ::]Vg:rcc?:i§gl, _gi?2;Ivleet- dryyen&.. flers gebruikt, verzagtende harde Gczwellefir 9“ I-IERT.SI-IO on N. In ‘t Latvn Carma"!- 3gfi;bry:Uill‘.__ Dit is een Plantgewas , dat uit ' HER. term. i eat». ,9, he wortel agt of tien bladen, of zomwylen nog nict kan verteeren. Waarom ze ook de verrotting meet, maakt, gemeenlyk een halve voet lang, en veelzins zeer onderworpen zyn. , omttent twee vingeren breed, voor fpitz toelopen- Men moet hen een weinig Driakel 0 .dc, naar de wyze van een tong. Her Zaad groeit gen. ' boven op de bladen in lrleine zakjes‘, e ' ‘een rnenigte op elkander gepakte fchaaltjes. Ichaaltjeis byna Eyrond ,r'n’t rnidden met een draad F)’; of men geefr hen Vleefcl omringt, welke als men ze aanraakt de fclraaltjes Thym; of men laat ze geconfyte Oranje-fchillen -van malkander vallen , en zig als Zaad verfpreiden. kauwen. met gezuikerdeAnys , Coriander ofvenlcel. -De Wortel is vezelig en zwartagtig. Aan Dieren vetdryft men denflik, met hen dc Plaau. DezePlantgroeitin 1"chaduwagtigeplaat- rook van Anys in de Neus re laten trekken , of ,zcn; laage en vogtige, ook fleenagtige Valleyen. van deszelfs aflrookzel telaten drinken. De eerlte bladen komen in April to voorfchyn. Ingeval de Hik nit fcherpe zappen ontflaat . of .,Eigm_(cha[zpm. De bladen Van Hertstong,in Wyn uit flerke Genees-middelen, geeft men den Lyder gekookg, zyu, gocd voor figgken dc; sxange, zoo olie van zoete Amandelen,of olie van Olyven , of van Menfchen , als viervoetige Die;-en , 313 1c verfche Booter, of Vleefchnar met g_epulverizevzr- . .inwendig_genornen Worden. Als een drank'e zyn- dc Kreefts-oogen, of geptepareerd Koraal met een -dc genomen , zynze een beproefd middef voor Weinig Conferf van Roozen, of agt grein Paarlen Buikloop, en zelfs voor de Roo.loop, Men ge. met evenizoo veel geprepareerde Hertshoorn , in bruikr ze -gemeenlyk col: voor de Milrziekte. Het een Iepcl vol Siroop van Granaat-a pelen. r Water daar van tot een Gorge]-drank gemaakr en De Hikgaat ook door een fehielyl-re fchrik over, gebtuikt doet ' “ . insgelyks doorhet flyf binden der Vingeren of eenig Qok bedient ig van dir zelve Water voor een andet deel des Ligchaams. Ook zegt men ,dat een Iauw gehemelte en bloedig Tandvleefch. V, Ring van het rnidden des vingers naar boven of H1 K_ D1, is een onnatumiyke Beweg]-ng”ve,_ naar beneden een rydlang gefclioven den Hik doet oorzaakt door convulfien en trekkingen van de Spie- °Ph°“d°“3 °f 33“ B5?“ ‘° ‘“.”‘°”- W3‘*“'°P’ dic‘ ren der Maag, die of re vol, of re ledig is; zom- Sena“ Wdke dc‘? H11‘ Veexlln" °“d5rh°V‘E 7-Y“: wylen ook door overmatig Lagchen. D115 is de “*5 da“ '3“ by’ z‘3 m°"°“ d“‘5°"' . I-lik inwendig of nitweudig. HIP 0 CR A 5. Due noemt men een zoortvan De l'DW“-fldige Hik Ontllaat uit een gebrelr van de een zamen gefleld Liqueur, dat op vetfcheide Wy- Maag zelve, of van den Slokdarm; of door een zc gemaakt Wot . yerzweering der dikke en durme I-Ierflenvliezen; . ‘ of door een ontfieking der Nieren, Lyfrnoeder, Mflfiler, rim Hipamzr te inalien- Lever, of alngewandcnr _ _ ' ‘ De uitwendige I-Iik outllaat door Wonden, kwaad 1. Tot vrer pmt Wyn neemt een pond tyne Zul- Voedzel’ drinkcn van Wyn in Y5 gckuelt’ of van er; twee oncen grofgeliampte Kaneel ; een once ,1 re ,,c,]wy,,, of dog, Onkuifchc Liefllebbcmof Cardamom, en twee gretn Amber gris. Starnpt die door een langduurigen Hanger; of eindelyk door gamen rn een lvlortrer met Zurkercandy ; en maakt gm ggbpujk van 3] [C vce] zom en specflyen. er een helder Snoop van, me: her twee of drie- Wanneer de Hik na een langduurige Slaap ont- 313314001’ 5?" Z6-€fd°°l_< ‘C WC” 7«YE€"- M51181. flaat, of in ‘een Flauwte, of Beving, of na een °“d°" ‘357-9 5“'°°P."'°' Plum“ k€‘11'1}'k€ WY" : 50 Mislrraam. dan is ‘t een voorteken van een aanflaan- BY 1'31‘ d” befle H1P°‘3”5 hebbflfl 2 di9'€f R311 33- dc Do'od_ maakt worden. . Als na een voor aande Braakin e ' n r o . ‘ .— . Worden , en ‘er cgn Hik ontflaagt,d zyonofieet tv(v’Ie: M“”"” 0”‘ -g’”"" ”"‘”‘ "f ’”d‘ H‘1’°"“ " kwaade vootteikens. ‘ . 1¢’“€fl- ‘ ' v 115 m’ e ' ~ . . ‘ ’erDol:deSelEr1elt nie:cEndvg1rI—%::§y:c];w%f:r?:Ir}éelxoglflrig H‘ O.m twee 9"“ H‘P.°cm5 te make" ’ “cam: Hik , is zoogevamyk met’ ah die dagdyks Wedep twee prnt van de bel’te.wnte of mode Wyn; doe: komn . ’er een pond Brood-zurker by, nevens her zap van twee Crtroenen; zeven of agt Oranje- fchillemme: Halpmidde/en war den Hi}. ‘ her zap. Hebr gy een 0ra_nje— appel van Portugal, doet’er het zap van eene in , met de fchillen van ienof twaalf. Ook rnoet gy op die twee pint Wyn zetten een half vierendeel loots geltampte Kaneel. om vier Kruidnagelen , aan ltukken gebroken , een of p _ egel twee Foeli- bladen , vyf of zes gellampte witte Pe. 111 33! Demelh Of 6611 Braakmg verwekken. per- koorntjes, de hell: van een lange Peper- flok, Omflaat d°‘Hik “it 55“ ‘E‘°°V¢ Warm?-'6 Q men ende eenlrandje vol gekneusde Coriander,‘ een hal- mofit Limmlade Of 66" Koeldrank gebruiken. ve Renetaappel, of, zoo die klein is , een heele. Kifldfimfl a 95° E“11iE7-YD in't Cttn . zyn den‘Hik Dezemoet gy fcbillen en in llukken (hyden ; v0orts- lest 0lId=I11¢V1€_. om dat hun Maag lie: Voedzel een half pimje goedc Melk. Schud he: zamen we: 0 2. om, yn, makende fcherpe Zapper): men moer, dezelve te doen oplrouden , een goede Ee[Lr mat met Marjolein of 5 HOE.‘ 29;. ’ _ t d V x. . hem,‘ -mo wegens de aangename fmaair van het om, of roert her met cert; 1ePl:11a’a‘e?v:)a1:{t_hej\]S0h°Bt Vieeéh , als wegens den overvloed van hyeremdie em hm“ lekken’ ‘wt dat let dan can aarde Kruik ze lcggen. Ook loopen dawnre meer Bcvaanom nu wiva genoeg 15’ bade ek en laat het daar- van de Rooivvgelen wechgehaait tr: W".‘;‘e°§§ae:a}§§E aan half gekookte Gcrfi, mt‘ E"WW° Em“ °§H1’$ ‘”Y*"1=Y’““°“““““’“‘{»‘v“"‘?§ egg’ yiaekend‘. Hier gemeflsh ' M n:|::1ErXi‘Ll1‘s';}‘:r(:g\'eer1t')cyi'1:%t;it:.e'z.o:§engvane§kanderondcr- Om dz Hoemleren ’:W'1nter: te dam Ieggm. v A I . , fcheiden in groom. gedaame V?“ V°°"i§u’{m? I-let fchynt,dat dit geen fink is,dat tot de Hurs- Kleuh ZY 33"“ °P Gmnen’ omen ’ ' ‘ 1 d‘ behoort eensdeels wegens dc koflen, an- len Brood. Op net Veld eten ze ook aglerler kite}? £;‘en‘“dgecls wegéns he: ruwe zaizoen van ‘t }aar. Ongcdierte. Dog Amanc1'e1koel:r,1v;fa1ge’ ampte. 1 Dog dc ondexvmdjngxheefr geleert‘, dat _de moeire ‘"9 Amandelen is can Gm mo ' r)'i4e1Yk betaalt word; wan‘ g§ Kicyflggg: vivctznl/$1‘ , _ A , - ‘. ‘ b ': konnen zeer uur ve 2 M4”“" 0”’ H””d"E.” it wed” M 0! “kw” 11:\$.1“e:nSg3e2\t{(c:Sd:1S mcé te vverk: . W’ Men kipt een zeker klein gfitalb and}? dde H32‘ . ‘- ' 1vooreee01J-- - om re m mos‘ men alvmens em goede vemezmg $3: cert: de plaats , alwaar men ze get; ten malren. ’ V dzel dat men hen gee t. _ tweeden her 06 1 . - Verkiezmg van Hoemz’erer1- Dc piaats moct een afgezondcrt venrek zyn , 1!! d her well: deze Hoendrren mocten opgeflooten wais- De rniddelmatigc en zvlaztc ?‘°°“d“°“ '3'“ " ‘ - »°"* De 7_yd mm Bet Eyer -Ieggw. HOE. HOE. ,9} Gen‘, zoo dat'er geen andcrc by konnen komen , ber gclegt wordcn, want dezc konnen tor diep in om haar Voedzei wech te nernen. Ook zoude her dc Wmrer bewaan: wordcn . zonder dar :1 re koltelyk vallen, dat r_nen alle zyne Hoende _ _ ’ ten dus wilde gade I_1aan-; ‘dies re nicer , om dar er gelegt, zyn van dien duur ‘met; hcbben ook nier I-loenderen zyn , die noon: zouden Ieggen geduu- nodig bewaarr tc Worden, wegens den 0/vervlom} rend: de Winter 3 al gaf men aan hen her belt: van Leg-hennen, the men ajsdan heefh Voedzel. War her Voedzel aangaat , men must Gertie kooken, en dczelve beet zynde hen voorwerpen. 4 I-laver is ook zeer goed voor hen. als made all=I- Om hierin ,v've1 re Hagen‘, gebmiken zommigcn lei uitziftzel van Graanen. Maar wil men ze n_og '5 zomm zemegen , zany of zaagze] van Eyken- heerer hebben . men geek"! 116“ V001’ 511 113 K5391?‘ hon ; andcren nemen liever Afch , of Geers, waar 1-aid; Of B9P“1V91’17«¢9Fd¢ bladfifl 5" 133d V311 33*‘ in ze de Eyeren leggen ; nog anderen bedienen zig netelen; dog . gelyk 891953 15 2 V3“ ‘Yd mt ‘Yd; ’s Winters van I-looi of Stroo; wederom anderen want als rn€n’6f 6611 ECWOOB V0547-51 Vim mail“ a Icggen ze maar enkei in een kae of bark, en bergen 1.01-lden dc EYW3“ 31 "3 d“‘" ‘C fiaa“ k°m°“5 he‘? ze’s Winters in ecn warrne ,,maar’ ’sZomers in em welk niet Huishoudclyk zyn zoude. , koeie plants; bet w.elkgefc11iedende-gnen vindeu zal, Men‘ meet her den Hoenderen aan voedzci noon: dag ze zig zoo lang goed' en gaaf houden,‘ alks‘ im- laren ontbreken; 6" ZOYBC dffigeflg 4?“ he‘ Wan‘-'7» mcrs mer dc njatuur vain eenE‘y' overeen‘komr. waar van 1:: drinken , helder en frrs rs._ . Neg zyn ‘er, die"de Eycreri verfch gelegt mérwn Voorts meet men 516 Hocndefen 1911] €n_1U1V€f ter afwaifchen, en‘ 'us- ‘met fyn Zout:béfirooj'en,' houdefla 001* he‘ h°°1 h“"“‘°‘ N535“ dfl"-W115 V9" om ze te bewaren ;_ of 1}’ latenzc drie‘ ‘ofvier uuren yerfchen. iang_‘in' lauwe Pelrcl fiaan‘, en Ieggen ae naderhami De Neflenl mcgteten (31: de wargifie] plaats vangrtxel: in moo of Zemelen. _ A _ .. . Gebouw e aat wor en, zyn e oorgaansa er v ~‘ g ‘ ,~ een Bakogerfi. En aangezien de Bakoven juifl nict ‘ Manier', om d2"Eyer:ri “télaten yitéronjeg; ‘V dage1yks.gc(t9oI(t word, meet men by die ge1e- , .v ' ~ .’ - ‘ — , genheid ’s Winrersrheg Hoenderhok digt toeflu1- Men zou we] 1.-raafi l.I1t"d>€_I"]0El"ld&1',E!‘l_ geraigenf; ten; en ‘er 1.elfsggloei)endcKoolen , om de felle vvanneer men met }aarIy‘ka§‘de‘zelve wed'erom' o Lug; ta verdryven , opzetten. ‘ . 1 _ meuws door ze te la:en~u1tb_rbei]eni, aanfokte, Im-‘ Des niet regenfiaande gebeurt bet dikwris in weer- mers een Hen, zynde vie'r Jaren -'oud, dient in da wil vanalledezc voorzurge omtrent de Huende- Potgefleken re vvordcn.~I-len meet-een Rerke Haan ren. dat alles verkeerdelyk uirvalt. Nu is de Vraa- izyn, die over de Vzes‘ Jaren oud word, errgoed g5, wat Lian tc doen? Dir zoort van Hoendereu blyft, orn genumgrte vvordenw _ . te fukken maakt zommige vrugt at , andere on- Del-Ioendereu zouden zekerIyk,ge]yk alle ande. vmgtbaar; waarom men na verlqop van CnigE’,da- ‘re V{ogeierr,,van _-Lelts zig op de Eyeren zetten {en gen, na dat ze dus opgeflooren zyn. acht most‘ ge- ze urtbroerjen , ten ware 1e hen van Voflen ,, Was ven , welke bet zyn , dic de verwagting voldoen ; zeltjes enandere Dieren , en zeifs van den Menfclr an deze moat men daarlaten, maar dc andere wech‘- ontnoinen wierden. ’ i ~ Her gewoone getal, van,Eyeren, dateen I-ioen A ’ 2 1 t is acbtien rot twinti welke z 2 d Om te make», that de Hmtderr graote.:E_;-mm fE§e},_pooz;ng1eggen__ 3’ ‘ e. on C‘ m5 I l"££""- . ' . Wanneer z.e.,Zopg'ehouden~Iz‘ebben‘I Worden Has dc Eytrzlrte beware». doen. cieggen, bet ‘ . . r ’ welk men bernerktx rwanneerze beginnen :5 k1ok. ‘ieégs Efigclitéyfggggvfigs°;’t‘:v°:‘;‘l:£‘:°t:nE3'$i:‘: ken , maakt men‘ee’n Nefi, oin ze daar te laten I -. * ‘ - nit- . broe"e‘n';r»do fer Taat éiaar ‘ V- ' ‘ her voedzel mengen. eni.de,Eyeren zullen burten niengand gefigon ‘gordf ’, . dc Br°°(d’-,Vhw' "3 BCW°°“ 5‘°°t 1”’ Maar hoewel alle Hennernhebbcnde opgehbm-‘ am »e mm» ’E~’g;j=v '{j;;';j°""' m» age ‘§Sf§§§:‘n§’§5‘§L“§?y$Zf[°’i%i“;e§‘i2‘5£§'i‘£3; v J 7 "P ' ze broenen willen, meet _mcn nogtans cen goedc 1. Men moat her wit uit een EY name“, ‘mm: yerkiezing maken ,hoedamge Hennenruen re bro‘_ei< Kalk rondom de Dooier flryken , latende dczcive 1°“ “"'l‘?°m3“’ °m gee" {Yd 5“ “"°"“° "3 Vcme‘ hard wordemgelyk een Eyerfchaie; ende fietfioen zen. Dre nag gene tvvec Jar-en oud zyn, Worden meenende’ ad.“ he: can By is, ,3" her doom-kken_ afgekeurt; insgelyks die a] re fchuw , en gclyk a]: dc, zal’erzu1krecn afkeer van krygen,dat-hetgeen 'B’flde‘3;;“br?)‘;§‘.e‘:]‘°dcaE ";egI‘l°;‘a° s1P"]?”_‘:"h‘bb9"' Ey mm" H1 kwcnen " vac] mm opeetem lateene d:s- het JNefl , 3,1‘ 200 Zygemal girgrggjxefir: De‘ 73,4, am ,1; Eye,” :5. ggwafen; verlaren-zc dog‘d_e Kiekens aite vroeg-, makendef, I ~ dat ‘er maar wemige van konnen opgekweekt wor. Eyeren; die aller bekwaanrfl zyn om bewaart re den; dc anderekwetzen of de Eyeren, 03‘ 2e ver. women-, zyn diegene, dierin dc Maand van Oéto: latcn al-xe dikwils het Nfi ophetrminite:gcmi{ch‘—;-‘ , 0 3 o£ ‘er eenig _ bederfvaan komr. Maar die in dc Zomer _ HOE. 194- HOE. 5' men den", zonder hen iets van voedzcl ate geven,;tor' of ze maker: door hare harde Pgotclflggt £3, ge: dat ze alle uit den dop zyn gevallen., dat de Kiekens. 100 15 ‘mg "mg; h’; n , L ’ :z:,::‘:s?r‘:::;r;:";:‘:,;‘;‘;,;:g M«««~~ w W"! or W ‘WW lzyn de ma e. fchrikken; voorts die flerk en gezofld 7-Y1" Al1e.Kiekens buiten den do; zynde Worden Hi! (1 van de Klokhen g€1eid- D05 9” ”""”" mrkar i-]r:rFI1fet§(en§e:‘£":neeer:]dag_in een _warme Bak, om * dus allengskens aau de fr11Tche en koele-L\1Cht (6 [kg E arm to: /12: uitbrnzg W? ‘y re/n warden. nnen. _ . Hier meet men We?’ ‘W-“‘sE3§§.°§e’ g“Zv§1nmi3é“~‘°“°“ 1° ‘M '°"d°‘ ewrrzeriifiirriéfi [ch gglggtvzyn, ofjmmers met or . 1:: me: Rosmaryn of andere welneken e :vevraalf dagen oud; vdoitsj ‘wfelke de zwaar(1€,“.‘"1 parfumeren , om ze voor zekere Ziekten. W611“: gewigr zyn , en die in ‘i Wm? E3335‘ vzyneiguflgg ze onderworpen zyn, te hfiwafefla V°°"“‘m°mIY 1‘ ken, voqr de befle, tot he: urtbroerjen 5 mm, dc Pip_ 4 . Worden . - a Na dien eerfien dag net men de Krckens m een_ ' Man ‘men tot hie! I03 Sfimfieut’ d“ at mt gs warm en helder vertrel: {alwaar men me in eenhokl ~ «» ‘ ' " “ “it d°:‘°“ 5 ' ‘ ’b {hit en da elyks voedlc langwerprgftefiyeren Hafintjess ma“ 9: men nevens de Klokhen . e 1 , A mg . "' 'qe-it warden.’ - 15? V“ 55° ‘ ‘ , , , ~ geeft,‘ V_ k‘+!Id;g.€e!ed¢¥%.= we set <19 "3‘“““ ~““ W yzyie‘/Exam der Hoendeeeiz. . A r , PF .v . ‘ ‘ ’ ' ' en ziek we ens . rrmtebezrt ,_ en by“ ,l%or3’1evev1y'}]e‘nc\;s;c;r«il::;xg g1e‘Hv:>:;xIdeiro or hue kmgm gm]; ‘etn‘1-Iiiantjé v90rtbi¢'"€‘,-:‘Y“de he: aehger enal {vorden uirgepun Anvdere quvnen 40°” Détie °“dé‘ am’ womb van ])‘le'rEq“1'1'9e$§r!:".‘ arne El te lang te hreeijefl; W€d¢l’°m and“-'571,°5g°“ ha‘ wytje; nraar in tegendeel, dat 6611 Y0“ Y.dgel_ n,_‘Eye’ren" 31¢ ymgg. Welke rdrie zoonen van wmme71?%‘°‘1;mf§v§i§e§§§éifgggéz “xi/‘::c§rFl:re’rigt. Zrekten de H‘9er‘:ideri:/1] bl11j£1e;rrt.efl::}1,tn‘ ltellégt, 5 $1; $1: ....,.en __ ._ . en _ - Wégeéifi ,'i€l_l1¥i‘|'|gdI: di,€.,een Hen; te ~broe1J.en zceht“; :rcr;rsr:g1IrI::£dsg>glrc[e,r3or.i5 , at man Eywit kookn maar-te ’veXk}clfin h¢Cffcaj'9“-‘Y m€'er'HaatpPes'wer- by naror het v"erbrand,is; men m€nBt'*‘=|‘ W“ 3913',‘ H‘¢=I1f1%“’v/‘,1./‘=5‘-"“‘l““5t’~“z°:l§endc daanoe 0 fialngr el Zwistdrooge Razynen onder. zyndé 001‘ €°"'”“d- Pigéi. (of mad? Eyeren urt. dD.€1-'=GZeVlg;dt§ neaggt em geeflmen an de link: 1-1o;ncLeren voor :11 her kafl “I5” °mm"m 31 hfemn are‘ c ander Voedzel. . ‘ V ‘ V,',,g‘dg def Haendefeg. ~ 1 ~ - ‘ ' ' "Iten diedoor- Wyvznllen hxer eerit van deP11=,fPF‘ ’ . , _ _ _ . , - 1 I: ~ d rgeanderez1ek- 4;:r2;;a;:?“*1g:s;§. ms; :‘$;:€:f°“n::,=::m“;k:e:r[ czlngelrxnalz an war en, m€— , ‘~" . ‘bx ngen als "’ '1 )1 t‘ nog eeten nog rrn en wr. lyks "1 1: ‘°“‘"‘w‘g°:Ke1§x1:%f)xive‘§°rveinocfi of §,i“,,H‘§§n:’ 13$ dterhalven, en’doet zyn bek op. wen 1.e laar paaren me > 1 ed Ek Ede we] ham een wing“-B Ktaakebeent_ Fai7"‘m' ' ' ‘ V v k . fen: fyncie op de TonE’8¢ST0,eit. 3111:? “*1 fgnfflial; 4 , - -- V .‘ most 1 - P‘ , D’ orzaai, ervan .\ H’a27r‘)1£fl,.’$,}m5“’f {‘if"’&ff‘,;’;;‘:f,',$" K7“ ‘em ’ ‘;:‘.‘f,;§"§Z}Iv:§‘;edf; gfbrande lfebben , bf dat ze ge- brek aan Waterf hebhen Beha’-L‘ °f°°k’ ‘M 1‘: bet’ 2:. r H" de- .. u m ‘ d d‘ eenver; H; g! Z7 313311 W32:t:::ao$::%0(;V:;;1fi1e;f:ien Water l1OelI>]b¢aerlrnt;);:t{]«1e1:e%a‘1r van reman , re 15“ 15 “"‘“b°,V° fin’ ‘§w°one“fyd"Van het broeijen. b°{_%e:l valtgniet moeijelyk , het Hoen van zyn Prp_ ‘1“5e‘3"71‘yndend;- gde 'Broet—hen nernen, en 3*?“ eenezen. Men heefr maar hetgemelde Kraake ‘en ‘E7 YE“ gen . om teluifterenr Ore‘ 31 1“"°“‘“ E gn met een Spelde zagtkens van de Tong re lxg. ehct our (1): 10¢; zynde, meet bet Ey zeer behen: teen? en vm,°1g¢us dc Tong met lauwe Wyn-azyn l\:Ie':r:iv:n ge°P=“‘» °‘“’h°tKieken te hlulptte of épeeklcl “fl” wafichem h t H n twee of - y ' dc Hen ge 6,3 - ’~ f hiedlzynde zet men e 0e men: 5995"‘ ‘?'5d?'°m onger 3 her Kieken wel , ,9“ 5“ an D an gecfrher klaar Water den een en tvnngngften dagonfifwordcll zoo 115,; due dagen lang ad ii dimkcn’ Damn gem men gehcel en ahm den dop gt?“ ‘s ekomen. YAls wan- me[Melocn'z: een weinig Zuiker-candY s oolr me‘ reemvan mm dam m“ g in men geen —!.e- 115" Wat“ me - de onderwylen her Voedzel 1159‘ °°“ dc “dew Eyerm’ waar“ wech- twee dagen hug, W“ b 11 maakt. Dus zal ii,*::‘:§:‘a%n'“e;$.:“.rE“£1;..“:?:% ;::‘%1:‘;E:::.::,i,2e::"g::2n: zegfmby gewo I . _ r worden het we vom- geefis daar op teéatclen Zrtlriellg uitgcbroeimynde moe- de andegfi licalnrfiegnfigfifigekcnd 1;“ geweefi Wm Zomxmge d§rre:1e‘cieaI:g onder de Hen gelaten we r- 115359‘ 3‘ C y * Va» ten een en an e ‘ . e‘ - H'O‘E.- « HOE. Fm de fig’; der Hoetxderm; fin dr-’()a‘g.g‘ig/};,,,‘,A_, ,;‘,,A H0,',,,;,,M_ De Koude is zomwylen oorzaak , dat de Hoen-' Onder ‘vcle a deren de Jigt laden. Hier in meet men voorzien, die der Oogen, methet hok zuiver en warm te-houden, ook in de, ten zy men ‘er Winter te parfumeren.-, Dog 100 des niet tegen- men , ~ fiaande hen deze kwaal overkomt,moet men poo- neérhangen, en :1 ck is; ook Wanneer dc ten en bouten met verfche Boorer befiryken ,. of, kleinepluimen random de Oogenomgelcronkelt zyn her geene nag berer is, met Hoender-vet. Om ze hier van re geneien , neernr ‘men’: 1 ‘. Men ontdekt de Jig: der Hoenderen aan de {iy- I». Bladen van Beet ,- men uektxcr 1,“. “P van 1‘ ve Pooten; zoo dat zy’er nauwelyks op kennen en n WeinigZur“kei’,"gevend¢ hen’ flaan, wegens de pyn, ie ze daar in gevoelen. . dit mengze}. re drinken, en mi om ‘den anderen dag, vyf dagen Iang. ' v ' II. Men neemt bet zap van Krooren met een weinig kl-aar Water , ot Zog van een Vrouw. Deze ontflaatveelzins by de Hoenderen daar door, Hl¢1"V3fl Beef‘ men he“ 0”? drinker! 3 df men he- at ze nier danKruiden zonder Graan eeren. In zulk fiY)’kt"er_ de 003611 made; ‘of me; S_a1—amrneniak;. een geval neemt men een handvo] Gerflen-meel, §€Pl!1Venzeerd Komyn , ' ' van e1Irs.even. en even zoo veel Wafch, mengende her zamen met VCBL I_'I0Ud ondervvy I ‘ren in een féhaJ yn, en ’er een deeg van makende. Hie!‘ van duwagtlge Plfim ‘ktfér een fiok .7vaireen1- meet men hen iets—voorwerpen_, voor al eer zeiets V}fS¢!Ib°°111 dW31’S 5091'; ten einde ze haregoogen anders nuttigen. Of men geeft hen een weinig ‘ ’ Wyn ,, daar een Quee-appel in gekookt is, te drin- ken.. Ook kookt men Gerfi, en laat ze die op ee- ten , we dat de/Birikloop over is; moet men hetziekel-Ioen alleen opfliri 7 de andere ‘ gemelde vqedz.e1_ni_et wechrukken.» I/cm den Bmléloajz der Hoe/zderen. , mmgthct A Een ander ,Genees-middel r's.een._gekookte en ‘1."“’"*',5,‘f":~_‘-""‘_'.’.4’M"" 5'Ai%€4i¢;fi€f , #43 de-}i6efié’erm ‘ ‘ " ' V 1 "wet.-, ‘ I‘ " if 'lein gehakte donir van een Ey,;gemengt onder {. , , ‘ ennip-,2aad. Dirgefchied zyngiekangmen ze.we- " " , . ‘ , ‘ ‘. ' _'.I J, derom Jos-laten, ‘cm by deandere Hoenderen aas ‘ D°‘L“‘z°‘.‘.'k~“"’m’“‘ !5°"H9°“d°""“ ‘"553: W541: te zoeken. ' , , < — neer ze raroenen. enmnrdergelegcnheid hebhen on; ‘ ' ‘ “ _ Azrg tezurveren , als ~andem'n"s; ¢wa'arby de flanki»van'- Van de b'ardlyw;gbeid‘der Hmtderm. 1”‘ H0}?-“d9Th°1’-,', 1_‘°mI-‘fiV8Y00fZfl'=kt d0Ot"aH' ei _ . V -_ . v y 1 i0ngedrerte,:dat—zrg pmtrent"deMift'en' 'o,iideMu;i-_' .Drttegengefie1de‘i-gelyk Piflebedden , Hégedilfén‘; 'S hi. hen. als~ze neg iong zyn- 70m..herze1v¢te g:nc- '=he1<01>'pé1=e.'en%?1 Hféi'Vo6fié3een,Eeprdefdjriifllzlelgn zen‘, hakt_ men”B'eet,ofrLflat zeez klein ‘pgengr 'de'=Honderen’ni‘etB6 , er “(Sf Oliete béflr”yken¥, en lj‘et_m_et Zernelen len Water nan ag eer_r_\veinig ze vobrts ziriverite hfbirden.“ ' ’ 37*" < -'1 =‘ ' ‘I-Toning gedaan«is;‘Dit‘v6edze gééft1‘gen‘een groq- 2 CH. Men rnaet‘?dé“I-Ioerideren waB’ch‘en inWa't'er,‘, te ververfc'hing,en loft dc kwaade‘ flptfen der Maag in her welk Komyn is gekookt; Dit*Water"doo'd:- on Darmen ‘op, 2695 date 1:‘: ’wederQm.a een na;unr- door zyne fcherpte al dit Ongedierte, dat-an'derzim- lyken yafgang'erlangen.v' _ ~ ; Ur j de Hoenderén..verteerr- en-“magefdbe ' Andereh ‘, ”om’ ’de 'j‘o’nge ‘Hqenderen. van, ‘flit’. ‘ ~~ “re ’geu‘ez,en}} p1nk;t'en’}jen al1e,Y]e'&r,qnrqn_- -oil-Iuiskruid; .w uitfa ,jen eken eeh‘Veér me:O1ie _l_:e£tr,e- hetrnet.vhet_afkaok7.e1 ‘van vvilde Vygba0nen.;. ' ’ ’ f'h;1'{i¢j.(;_e:,a;j‘.zorader Henvuityte brneijm. Y 'wa'ar oar’ e oen_ w a , H , . . . « — « ~ - ‘ e 'wil ‘mo! «l as ‘aw " kulféns vol met.Hpenderdrekigepu1- e*f"‘i°§;:’?3§«7{3;§”.‘§§’}$3}§§:'§;h§‘§§§§5f' eu‘\,r.e.r0l1-1 .veritzO'cler&;*<1e<§?;e3=:1i3§§zd§§§ekafk§§§i‘2;£3151ii; ; , _. t . V i i ‘ - 4. ‘ uiker y_, en 0,0 t he: andermaal tot een Sjroop. vzYI1o$e:lu{§xEenaldggfigfigigtfiggigni ml())':r,3re1’-I New“ 1"” Va“ 5 Ogtfinsi 612 fs avqndggrwee Iepel -boven meet men den afgang beworderen; ‘s ogtens W1’ fcnVm'3g‘e'mk'Pe'! ‘V Q1 0? d-°’»J.'d3g’~‘ Wamee’ dc‘ en 's avonds een 'lcpel vol B'eP’e1de'Ge'rfl met een H°€1 hmg ma D“ m.‘ddeI 15 1“ '5 bywnde‘ 5°‘d»fi weinig Zuiker nemen ,3 zomwylen oak een Aman- 315 Fm‘ '31 11°F ,e”d° me” 19°16“ km‘ ' dd _ mc]kje_ H O Hierdoor verfiaar men een fink Laugh, V -"De»drooge Hoesfonrfiaat dikwilsr door een hee- of agm eenfiuls’ of bum" .d°.’S”‘d' j'5.7h"g‘_’“~’,,'3“ te‘uii'viaaiiYemingrd‘er' .In'gewanden, zynde nograns me‘ Fe." M“‘”‘°f 3'°°“°"H°‘”5“3 °mF”".g“‘ E" °f liier zilryd fchefp of bhenrd; ‘hoewel her door’ ver- t°tAB°°m‘vmgt°n ’ 'P¢"l’vtu3!e""i°f ?’k?“7‘“?“‘3¢' zuim van een kwaad gevajgmu ymnhen Z)/,n_ Men ‘or. Wm van daan men een drieder1ez_ I»-Iof moer derhalven purgeren met Caflia of Catholicm he°f,t."‘i,te were“ ’ “"5 B°°“.’5"““dd’~ Mmtqln ‘ea sdu lax, onrlaaten in een Detaflum van Maluwe,aI- Blgenzihofi . . , ‘ , ‘ L. , i 161‘ eiQuikbereidzels en Vioietren. Ingeval by dien V cm dne lffrten meat men ‘Mg-lee," "e:r‘.‘°‘ droogen Hoefi nog eenige andere ongeflelrheid des mmefiflyk ’ em Uf Wm vexmaak en Zlndemfhcld’ Ligchaams komt , als . Hoofdpyn, prikkeling op andm Lu!t'h9f:g°°“—mt’ 6" behelzgnde me‘ 31'. 'dc Borit, of ongerufle‘Slaap,moer men gcen zWa- ‘een dc due apdgre. women’ ma“ da“'m'b9VE". righeid maken, zig re~d‘oen Aderlaren , en boven nqg finder‘? K°,"fi"fl“.k‘l“i:".' #5 Grme" '> Wat?‘ a] ’s ogrens en ’s avonds her navolgend Opiaar ne~ .va",e”"’- ‘B°°l(de”.T’ rY5’«'m'dm.. ’ E197“ L ‘I7lb°da."‘5‘?: men; \ , vHovenrdoorganns:by de Lnlihuizen gevoeg:~wqm'en—, ‘ , , ,[_.’_‘Lit/I-Hofi’ g — “ , Men kan eenige algemeeneregelenifielien,’ we]- Neemt een once uitgetrokke flym van Adraganb kc me“ i“ he‘ "“"1°55.e“‘ °”.°“d°‘h°“d5“ V3” 95“ ‘gem , een once koude Zaaden, even zoo veel gc- b°h°°‘l3’k°“ I='“&7h°‘ hcef‘ ‘" 33‘ "3 !"§.m€.1.‘5 7-YE‘ Opiaat obdr den drbagen Hoejz‘; flampte kemen Van 12yn_,,PPe1en; zygt bet “men de doorgaans by een Lufl:—huis of B1ii:en- plaatsl I ‘ door; een once yvjrre Mankop‘, gefiampt; ende alwa“ me“ ‘i5 e?“ zekflen tyd Van.‘ J?“"“°+"°'?“ een mu‘ pgnd f e~poe;5c,_',_,,ik€,._ Mengt be, H, houden pieegr ,. gevoegr. Tor eengoede Gelegem men,’ en 133: et to: gen Confcrf kookem Doe, herd of Siruarie beboren vyf zakenr I. Een gezon- .er, cc, hm koud word’ twee gepulvemecrdc Kreefb dc Lugt. 2.. Een goede Grand; 3. ,E_en belgoorly. oogen by, met een have oncc van een Von-5,16,: ke overvloed van Water. 4. Een fraai Gezigt. 5. ver, in een Oven gedroogt,en gepulverizeerd. De E911 gelegefl P1W9- « Dofis is ter grootre van een Noore- muskaat. L T°PPe“ dc‘ H°“"°]9“a “dc 3) *9 13335 D33‘ ' . Jen moeren, vooreerlt als twee uirerflens in her ann- yflgeméem’. Germ» middefen ‘Door .2», Hoe/I‘. Ieggen van een Lufl-hof gemyd warden. Ook moet _ > ' dezelve op deluider-‘zon,ofrenrninfientegen ‘:00. » 1- Hoedams 4° Hoefi Z)’, en hoe verouderr by {ten leggen. ‘ Pp: - L 1I.'D= Zuzker- Candy zai hem gcnezen , ‘s ogrens en 's 1-‘ : 3'°h~ HOF; e ‘V ‘ H0“: - » II. De Bloemaerken moeten nabyde woonin f H‘ DE 8'0“ ’.“°°‘ “:5 ::l[:,ef-c1$:ggj;1ggti,g’V§7l:‘§elt1e, zyn ; die zelfs héoger rnoet gebouwt zyn , als <15‘ (U008; °_f (5 "°.5“g ‘Ian lgfnfien twee voet diep in Bloempcrken , om heter van het aangenaam gezigt 13133‘ Us I 0n(1ifp1;I:“ ;f,‘,‘,d'§, dc minfle dcr gemelde te konnen onrdeelen , als men mt dc Venlteren e 2131' cgoe 1 2 ‘ ' lien €bT=k5"- . - III. Het hoofd van een Bloem crk moer met E H I‘ Z09 “mg ah her watt? "§°rxI.5e"n°§§°~§veaI3 Kom-men of andere Watenuigen vexcpdert zyn. Hoo. P13““’—“ - ‘°° aangcmfam IV; -5 Egg? Aueemyk gcr op plant men een Laan boomen , her zy hon. tervallenqer Luflhoxenrvo Z5 drzagen _ voor ge ’ he: zy Inge ;.en mg Yard“ em mud Bofch, 317°“ ‘"5" V°°" twee ¥“§°" tgr in de i-loven dns doorfneden , dat men un het zelve in Wandel. €=ff’t': dd‘ 5'3“ °."'°M°€d hm :1”: emen ze nergens dreven komt. De ruimte die‘er tuffchen de Kom ""“Yd Word 3 ten. {‘”,f”§" £1 lfaflcid endaanoe en de Laaanboomen is, -moet mctliloemporten ver-A :a]:‘,9:,1,{:aagt;éi;:1e:1axiie,‘fbevv m Y ’ vult woxden. h b d I 5 . .‘ '4 when ons ier niet ree erover uitaten; l—V. Her G633‘ 15 b“‘t§”o;eg$€,?arra§:, :3“ 3:; wagyhet al re wydloopig va]1_enzoude,_ ingevalwy gmmfie mmden van em 1 . dateen vene en hier fpreken wilden , hoedamg de Tum-aarde be. vooral daar op_ heeft toe mas‘ ‘eggenbélet Word. hoordc re zyn , waar am men wflm km] , of dc aangenaame unzngt nergen mam] k can Buimnpmts aardc goed is , Welke mi’: in een Lu_flhof moat Se. V"Een Lukhgfl Worm Y Rivier of ander bragt worden, Wafer by hetbea:be1den.moetwor- zynde, moet met VF’-"C ‘'31:’ I53“ I e n mbmm-g den in agr gcnomen ;.Wanneer men eigentlyk dc wam afgekgqn zyn. O11) m\r7,\§’1le‘=Tbeidc voox— grond moet befproeijfin; Hoe men de PIanten dc: Bofch gem genng v°°r§e§w?§e wees‘ maakt dat Vrtlgtboomen alvorens moet behandelen ; Wanneer dad?“ gevpegt by Em : 2 n~verb)yf,kan h'o1’1den. men dezelvc meet planten s Welke lug: de Vrugr- m.e“ 5’ Wmm en Ome‘f by dat de Lufihof niet~ boomen moeten hebben; Hoe hoog en dsk dezelve Emdelyk Word °°“°"{1c t an andere menfchen , zyn moeten ; Welke zoorten van takken men‘ver- V6? V39 W,“ D°’P“! e" dug‘: moo“, Hand re kon- kiezen moet. ~Véorts welke zoortcn van Bloemen 3)’ =*S¢1§S€n a- 0111 '1" W V? y . men moetaanq.ueeken;.Hpermelafixoeibakkenmoelv min) ge’n5:‘Ym:1ri!1:>a1ies1noet'nOg komen dc nauwkeurige makcni CI! ‘NV’-it dies me“ 1'9-‘* y o - ' ‘ A zorgvgan den Hoveniex; maar voor :1 her oog_ V311 H ‘O L W O R T3E"L'. den-‘Meefier-‘ . v . - .’ EL. OSTERLUCI-E.= G,.,,,,,{.,,ge[g',,., [gm em Haf we] nan It Iegge-3‘. Zxe-BAARWORT en, I D K ntrmoet voor de Natunr. wyken. HOND. Ditis een tam, viervoetig,en vleefchl Ad! e— get natuurlyk fchynen tezyn in een,Hof. vreetend diet ., zeer vermaard wegens zyne getrouv M n efifi een Bofcb , om ‘de hodgtens te dekken ,‘ wigheyd, en liekwaam om allerlei vermakelyke-en. ofedg}: grand omtrem; de vleugelenpvan ’t Laflhuii nuttige.Konfleu te-leercn. « , ‘ ‘ ' V a , V . . ;:;:v;:,“::;;,;2:°:::::=;s;:n:ie:;'anan , , . . . ‘ ffl d .’ fléettfsxgzfi Ieigfmiggeegn fmfitirgrglugt hebben._ wy zulfen van de'verfcheidehzoortenkdcrg-Iond‘en 1. . ’ 1 . _ derzelver Natuur en E1ge_nc appen pie CH5 0% ‘I?§V1:3&’aa‘3;f at; iliggkg?gfl?§|::r3;:;?";f§;y‘;io:}d? onsy 100 V931 315 m°5elYk 15,’ bekomggm ' $1: h:.t( Huissmoenalles geflegt W°’d°“' °t’;‘h°£:' Sélmot-bond“ xuim gezigx opde Bloambedden (.Pt¢m~’"¢-‘) < y ' - Ben; Zondfif 1°“ *‘“d‘"’ ’=*a15'‘Taxi5 991' ct Twas’ Daze houd men wegens hnnne kleine en ciexiyker ‘“;'i‘?.°’iae%“§fo‘;:Z‘;,f‘§%?‘i§E§fiL‘f§é§Lzifliiiig w.L’31iE?g‘7i‘.{§?§§3§' E3t5§‘§1‘?§;?2?3§53§f3£§§§§§$?e; xcheide Kunmec «e Iwfn-»_ I een op_{l’a‘g van eenoog dc ggnfche xmmte van den Hm:-.I2am1. g ggir:E:}:t(:gyngé‘I:I’1lI‘::fi§;§:gfiuE:nI:n€:Itf:l;; gggtgcg €v‘cl>;1flg§a:-;fefitE1_:‘)]1cl;:£5cg:u;s§;n$1t§gr:§née£§§d§§;gfgfgg Jtfzomeeuefleik/Zn ;m;:i: ”n::21E‘}a:2§rent_een,Lfl/"‘ lé%lt_éi(:3rZx§eIl;Ing}'es‘-‘l;(a>r'1;;:e;népanidfig :;1lben. ‘ an on er etverc eide ‘Kent 1: ne r goeden Hand, Zommige menen’,d:t,:waI:zn‘eae1:rIf$xl dc 101186 H°}1_€n_l1}t he; nefi. haalt, ,en'er de mag. def: ‘L"°'“"“ ’/&i:q°3°, dm lawn ==.erfi'we<1e‘r‘om in “F ' ‘THEE defen g__e§oven»,dat1ange,breede en _ e omen, voorts hard: en grove haayxen am den bulk . een onfexlbaar teken van een goeden Hand zyn : Wederom anderen'_menen , dat de Tee: den flegfien eerfl, maar‘c_1en beflen op 't laatfle werpt. ‘Die Teef draagt ’negen'—vvekc’n. Die in Maart‘ _Apn1of Mey gewor'pen“worden , zyn beter, -.115 .31.; : 1“ de ma““dFn V3¥1}11l_Y en Augufius ,, oflaatin den.‘ I-lexffi Worden geworpen. , en Worden on en afgcncht. -Zic }{ VeflYY“ b¢m°k°“' °f met zonderlnge kragten toegefchreven. Daze Honds-. her 10?’ Van afg€‘<*°0kte Tabaln ’ drek meet in de Mev-maand veream‘ W°“‘°“- Heeft hy zyne Tanden geqnetfl, ncemr do,0Vreln H 0 ND E K EN s_ KR U ]_D_ B‘fi,,,y,W—,,g_ Di: van Eyeren . zap van Granaat-appeien , etnh§EPo“n: P] am gewas mm“ bmen ’. ficden. en p)uizen , Se. vcrizeerd Roet on de Schoorfleen, meng lyk het Riet. De biaden 7-Yn fmal‘ , en V'°_°‘ {PW der rnaikander enlegt het daarop. ‘ fig ma“ veel klex-“den 315 die V," een Rm, Dc ' Her 10F V“ "°°d"' K°°1 ” °f Ook dc bl-aden dz“ Iteeienzyn rond . anderhalve vbet 12113 2 of iets van opgelegnzyfl Eellheig-“'3 Genees'm*‘dde”°°l:. meer- en eike heefr drie of vier knoopen. Zy dra- ' w 1 van een on . N ’ 1 ' , 1 An, elyk dieavan ‘niiiiier \c7i7noornverwige Oogen , een_ lange ‘Tong’; en‘ ‘ICS Pooten; hebbende voorts agter in hun Ligchaam‘ een in‘-en‘ ‘m_tgaande,Angel,' en vier fvleugelén “twee groote,_~,_ ‘en agtcmiezelve twee *kl’eindere.. ‘ Boven jde ‘Oogen zie: men hoormjes , V die 7.e'\1itflekeujen'W_e_derom inhaler: konnen. Tog bet vergaderen 'v, _ '»‘,h‘a'rdn Voorraad gebruikenze jde Ki'nncf.f@k1<¢n. .,T°1J3- . ’ . L L Mm -ho'e‘w4é1fmen,.verLéI;er:,_ ,dgt in _de Amilli- fghe Ei1anden'Honin’g-, Byen Lgevbnden worden,die- bianw van kleur Lyn’, ’enj»'mee:1Waj£;n , oqk‘b£:‘te- I'enI-yIo‘ning iIiaké;1,'fa1_s'jde nin'gV‘-j By.e_n in‘Eu>r:o- ,yVeRindien.pag.3o6'.'g:t ;_{§tA.. V _. _ _ wiite«H'oning-By’en' vinci. cu ‘e witten Honing maikeii," en’ zomxilige zonder‘ Angel . voons zeer grout. verbergende den‘Honing' onder de. Aarde, gm‘ wprtelen der Bnomen 54 nggtyans z.}1llen wy ze in vtwee zoortgn onde§fch§iden_, kg in Wilde ‘ WW: Er?»-L V . “ De Wilde Byen zyn ruiger , .1.wa1:ter'jen dilékerj, qok korrer ,, a1; de Tamme ; onthouden -Lig in gran‘- :e,BoH’c,hen en Wildexniflen, v_e‘n;2melende,de'nHo* nin_g linluitgehoolde; Bo'omen' ‘of Steenyotzen. Men ziet 'onder_deze rneer Bye-zwerrncn, maar minder 1'-’Xo‘nin,g. *» fio'eyvel‘defWilde I_-Ioning.byeu Jig: tam, ‘en deminne 1§gt‘yvi1d¥1m‘nnen' w_o1-den; wnnphet ge_be_urt dikwils, dat ze uit‘den'~I‘—Io_f in een my ge} legen Bofeh vlicgen.' Ook‘vind men niemelden ganfghe Zwennen in de Boffchen ‘am d_e ‘Bbonaen zitten , die men elukkig yan da‘ar‘!jn een Haf veI'.- . plaau}, en tam u_et warden. Degewilde am ge- ‘wem; zynde2b'p’het Veld ‘en in de'vH9V‘en re‘ Vlie~ gen,‘ m'ake1xfyagn tyd gotxyd meet‘) fng. H9e- wel dejonge Zwermen , dog: de1.“e_ n dc‘ H g'etee1t,’be1e1"zyn ,' dande ‘onde ,'bffch‘oon zed wilcfen am niet,gehee1.‘afle‘ggen‘; Want zy warden A ‘x _' ,Iigr_gete‘rgt, ‘by‘ten’en_flekcn 31 war he11vo9rl;omt."+ Taming Byergg Deze xnorden in de Haven gehouden , nlwaartie ' rde Zon ende‘een,vr"yen Uitvlngt-hebben ,,ook ,vo‘ed-* ‘zel konnen vindi'=I:'§.x_'Men—‘moe,t ze op byzondefe lyden nauwkeu?ig‘g'ad_e flaan ,' zoo men finders den eigendom daar vanrnanZ1entlykrrwee.; uamentlylr, dc ’?e&.end..eLo,o1=» v - i (1 - r ,D_e‘1?LeR ontflaat verfchejde, oorzaken. , .1. A15 de Byekorven niet "naar,behoo'ren genui- vert rvorden..;~. , N '. . := 1 " . :1 V 2.. ms de Bven-in den Herffl nat in de B'y'ekorT- ven worviengedaan, zoo dat en, Korven en Ho- ning .verfchi,mmeien. ‘ ‘ Her belie middel ‘bier ‘voor is, dat men ze in een helderelonnenfchyn Iuchr en 5zui‘ve_rt.'Of men Iran ze 'in:een nieuwe , rmetiMeIifle , — ’l.‘al1'e . Rosrnaryn-, en gdiergetyke ‘Kruiden. heflreeke Byekorf 1 zetren‘; en ‘de Byerm zélfjgrner Ofle-mitt; ‘en Galbanum be- rooken; en:ze..van,de1;'ndere Korven verder af- zonderen , orn die nier aan re fleken. Of men geefl: haar gefloore‘ kernen van Granaar-appeien, befprengt met qoeden Wvn , om zigy wederorn te ververfehen. Maar aangezien .ze. in den nieuwen Bvekorf geen Voarizelb hebhen . tgeefr. men .,-haar ver- fche“, Mir goede: Byekohten gehaalde Honingkoe- ’ken. met gedroogde Roozenmbladen en Vygen, in Honing- water gekookt. 3. De Pea ontflaat nit-‘een vui1BroedzeI, als na- menrlyk de Byen op een doode Hond vliegen, en daar uit voedzei voor hare jongen ‘zoeken ; of wanneer men. do Byekorven in den tyd , ais de jongeIByerr»voorUden dag beginnen re komen ,VaI re‘ irerk berookr , "waar-van her‘ jonge Broedzei ver- flikrl.-fen wegens -den «Prank door de oude B’-yenrnier naarfbuiten wbrdende‘ gedragen, verrot ,’ ende‘~een Peftonder de »By’en-‘veroorzaakr. Her ‘gebenrr, =ook wel ,‘ dat’er boven uir de'Byeko1-ven ai re vecl Ho- .ning»word geh-aalt; en de Byen , om—dir verIieswe- derom re hoeren,‘ hare jongen. lager zynde; ver- laren, ‘en den Korf boven weder-om- wiliende ver- * vu1ien,rde¥jon‘gien~ verwaarloozen; die van Igebrek flervende, en wegens haren flank door de oude HQN»; ’ 307 , nict naar bniten zyndc ‘gedrggen ,.rve1,haa{f; qcp 33%;}: korf aanfteken , enralie Bgyen doen flerven ,; tel: 'z'y’ men ze aanftonrs in een verfche Byekorr doe over- gaan. Dog men moer yalvo/rens Honing en ai uit den ouden Byekorf wechnernen , de Byen drie.da- gen lang daar in opfluiren, om ze hongcr telaren Ufdfnr en emdelyk met den voornoernden Rook mt den oudcn in den nieuwen Byefloigdoen over. gaan. . . V ‘ , De Loop ontfraat doorgaans in de Lenre , wan- neer de Byen in het begin van haar uitvliegen al te hirriglyk op ongezonde en vroegbloeijendehruiden‘; ais, Zeelbai}, anders Berg-peper genaamt , Wolfe. bezie, en diergelyke bioeflcm aazen ; ofwanneer de Winter fcherp en iangduurig js, zoo dat ze nict llit de'Kor_v,en lmnnen kornen , en hare vuiiigheid op den Honing 1-aren vailen , waarvan ze zig trader-, hand moeten geneeren. Hoewei dit doorgaans by de jonge,Byen gebeurt; want d_e oude warden zoo ligt van de koude niet bevangen, mm. komen «by Zonnefchyn vvel naar buiten , geiyk men an haren drek op de Sneeuw omtrent dc Byekorven kan waaro nernen . vertonende gecie vlekjes. Dog hoewelze niet aile door dc langduurige en felle konde omkcu men. gaan'er-nograns~.ve1e verlooren, andere wor. den zeer afgemat. Waar voomncn her hcncden-ygg. meide Bye»:-poeijar moef getsruiken. Of men neemr fle nelft w'an’=e'en gerafpre Noore-‘rnirskaat , en Bever- geil . zoo: vecl-als deagrootte Ivan een Err , nevens 'tw.ee3 lepelsf vol: gepynden Honing", Mir zoo vcél klaar Fonreyn-water , we] ondermaikandcr gemengr. Hier van geefrrmen den Byen om den anderen dag een Iepei voi ; Wanneer 24: we} haafi zullcn gevnezen zvn; Méar ingev-.1! meer -Byekorven» van die Kwank-a heid_ jrvn dangerafr , moer.men' het.v'o’o'rn'oemdeGe.' neesrniddel verm'e’riigvuidigen~: ,aange'zienrde'gem'eide near niaa'rvodr‘e'e'n‘:eeniige Byekor (is; ' - ‘ > B_y:- krnid. Zie Melzfln Bye -poeijer. ~ Dir is een vdorrreffeiyk geireesniidde! voor de Byen by ’ge}e‘gerth'eid' van ailerleiflongemakken , als , Pelt‘, Rdoioop,‘ Morten, '1-lornmeierr-', enz. waarrdoar ze bevvaart en gef1_erkr4w_o'rden'. ' ‘ r 9 ‘ “ Daar zyn ‘twee zo1ke'Bye-poefiers, her groore en her kleine.‘ I‘Ier'g“i’oare»vv'ori:l afdns‘gernaakt': Neemr Beerworrel; naar‘be1i‘even‘, en ‘mar maafgy veel of ’weinig Bye-poeijer wilt maken . fnyd ze in Heine fchyfjes, en droogr ze in de Zon of Iugt; Ifamptze voorrs 'in‘een Vyzei rot poeijer , flaat ze door een Zeef, en bewnarr hetdoorgezifterin een roegedek: ‘vat ,- ornfer de renk nidr van re‘verIiezen. Neerm; voorts een'derde',-deel Venke] , errpuiverizeerd ze jnsgeiyks, Dir maakt ‘, dat de Byen herereerflgerjnelde poeijfer vanBeerevvorteI graag nurtigerndaarze ander- zins een naruurlyken afkeer van hehben. Neemr ten derden Komyn van _GranaarappeIen, zoo veei ais van de Vcnkel , en insgeiyks qcpulverizeerdg Ein- delyk een weinig Kamfer en. Amandel-oiie, ‘of een paar Amandei-kernen in een—VyzeI geflampt. _ Aiie deze Po'eije‘r‘s moeten door malkandergemengtwor. Q q 2 den; ;o8‘ ~ HON: den ; en vyf‘oi" zes maal zoo ve_el.. als men_ met de punt van een mes nemcn kan. 111 660 ‘?V¢m1E’H°' mug , end: een paar Lepels vol Malvazy-ywyn, of een Lepel vol Brandewyn , nevens een (tuleel\Broed- ze] , en,by.ge-voig meeredan -een Zwerm uirleverem Maaraangezien deze.-dear door; te zwak wordeni. en dusyzelden voort komén, moebmen. hen her .veelZwermen dus verleeren, dat men een of rwee Honinglroeken uitzodanig een Byekorffflefilnl . en -de overige Koningeni .ofde_rzc1.ver Broedzel. afzonr dert. , v . B , -r 1: ‘ ‘ ‘ in HON. li'1'Mey heefr men de belle.Bye-Zvvenxnen; die van Juny zyn zwakker; maar die na St.Jan komen, daar kan men weinig ilaac op maken. De I/oar. zwermm leggen zig eenige dagen voor henen voor de Byekorven, en zwerrnen doorgaans voor de Middag ,van negen tot twaalf uur. De Na-Zwm» komt na de Middag van een tot drie uur. Als dc Zwerm -uuren daar zyn , Ieggen zigde-Byen in een groote ngenigte voor den Korf, maken een groot Gedommel‘, als een teken. datze willeiropbreken, en vliegen ineerr groore-menigte rondom den Korf, totdat de ‘Koning daar uir revvoorfchyn komt, die van-den gan1chenZ‘werm gevolgr word,‘ Maar ann- gezien ze niet alle op eenmaal konnen "uirrreklren, zoo blylt deKoning zig zoo lang voor den Byekorf in de Lugt ontlrouden , tot‘ dar dc geheele-Zwerm by een is ; als wanneer men ze met lret flaan op een Koperen bekken volgt; tor" dat zezig nan een Boom zerten. Dog ingeval ze niet neder komen , maar in regendeel nag hooger vliegen, zoo dat men bedugt is, of z-e niet we] de Vlugr zul1enne— men, maakt men‘ het Belrlren-geklank flerker, of men werptZand , dog zonder fieentjes, onder haar, of men fpuit Water naar boven; als wanneer ze menende, dat her regenr,niet verder vliegen,maar genootzaakt worden , den naafien Boom tor baar verblyf re-nemen; Zoo dra men derhalven bemerkr, dam de'Honing‘- byen zig~aan een zekeren Boom of Tat: zetten ,0! fchoon nog zommige random z.wer- ven , dan meet men nier verzuimemze op te-van- gen. . iDaar zyn Bye-zwermen , dieden vlugflen Ko- ning niet hebbende, wel‘ror aan den Avond ver- toeven; andere daaren tegen nauwelyks een half drnr-; weshalven menler fnel ‘by meet zyn. Mn-ar ten einde men dcn'Zwem1‘-nier‘opvang'ei, ten-zy de fioning daarby is, moermen anmerken, wanneer de_ hoop der Honing-bycn, zig zamen "nan ‘den Boom zettende—,groorer, word ; wan: dar is een~on- feilbaar Kenreeken, dar’er de Koning by is; dog irrgeval de hoop kleineriword , meet men vene- kert zyn , darmen vergeeffche moeire doen zoude. K Her gebeurt dikw-ils, dat‘ de Honing-byen nit- vliegen , en’ zig aaneen Boom zetten ,' wanneer kor: -daarn‘a{Onweder en Plasregen volgt; alsywanneer men ze met Lakens, Ryskens en anderzins, zoo veel'als'mogélylr is, bed'ekken'm‘oet'; dog zoo dra ~her Onweder voorby is , meet men ze opvangen. Dir zoort van Byeirblyft graag; Als men nu»de Byen wil-opvangen, neemt men een Zeef, en-leg: Heine Ryskens van Linden , of andere Boomen, die groot loof hebbenr, daar in, bedekkende den ‘ganfehenhodem van het‘Zeef"rner Ioof; en daar- ‘rnedenadert men tor-den',Bye-’Z.v"verm, houdende he: Zeef met delinkerhandijegtdaar under , en laten- ‘de een ander her Zeef ool-r-‘val’: houden; maar in de regte Hand houd" men een fiaf-, waar nan een lrlein linnen doel: uit een out/ielteuir der erflémn. Darzaalr m Teilmzm. Als dc Hex-Hanan van een kmlde en Vogtige Ongefielrheid 7.yn aangetaft is her Aangezigr bleek, en dikwils daar-en~boven’ge. ZWOHCII. 100 dar her Hoofd zwaar is , mgr an -Scdulmge SWPJHR . en Loomigheid in al zyn doen- terwyl onderrnffchen zonder ophouden een flyme: rige floffe door dc Neus en gehemclte uir de Herr. fenen vloeir. Geme: - midielm. _ Om deae ongeflelrheid re vcrdryven, moat men I15 van nnddelenbedienen, waardoor de koude en Vogtige ongefieitheid -geremperr word} hoedanige 7-Yn. "ngclworrel, wilde Galigan , Speerkruid. Peonie, bladen van-Bereunie, Vh'er,' Sleu1elhloe.- men‘; en Mel1'1Te; her zaad van Anys en Venice], va“n“Li‘;;‘:i‘; ha ‘.£1°ef:leVC];b§Z1Cl“ri. undevens de bloeflem uiz ' 9' der. Dalen, of Leverkruifi? g 'cukrP1d,en lhhm De Aderiaring word zeidzamer gebmikt in den °mflm¢_8he§cn. als her Purgercn, ten zy het een volbloedig Ligchaamrs. De ingrediemen V3n,he,_. Purgeeramiddel-zyn boven gerneld, tor een afkook-v Le) gemaakr; ~waar in drie drachmen Sgngbjaden moeten afgerrolrken Worden ; voegt daarby eenyhal-i‘ Ve drachine gepulverizeerdc, Hermodaétylus ; of nce_m_t esen drachme van het zeive Poeijer, met een Iwermg iroyop van W1l.t€'ROOZen‘, en maa‘kt’e_rP,'}_ dcufian. Gebruilrr voorrside Genees-fmiddelen voor .°D_lH}I)Tl£r1, vwaa-r van boven-gewag gemnakr is.- hebbir-durgeer-mrddel eens en Bndfifmalalfigébpuikt b 5.“ “- '4 13°“ EV 111 I byZ'O1'_ldC1"dlC‘Tl'liddCI€El BC “liken, die de Herflenen zuiveren , en die derzclver vogren door Neus en Mond onriairen. - ’ MMen onrlafi d_eI-lerflenen door de Neus , aismen aryolem on Vherbladen in Water kookr , nemen- e van dat afl(ooI{z'eIV yier_.o_ncen ,3} via’, lepd V0-I, wirre Wyn. Deer hier van in de hoiingheid der hand en fnuyfther op. i , ;_.v Neemt teirzelven eindc twee drachmen‘—'Herrn‘o.1 d3&}’1'-15 met bladen van Bereunie en Guichelhei-I me: made bioeflem , kookr her za ' rendeei pmrs Water rot op dc heirrc af daarby. voegendevier Iepel vol wirre W n , om ’her door e N_eus op refnuyven. = . . Nies-middelen ‘konnen ten zelven elude gebruikt worden.- Pulverizee-Id Rosmaryn en -Marjoiein — bla-r en doer by ‘een drachme rwaa}f grain gepulvefi. zeer__ Nieskrnrd, om her op re fnuyven. EJ1C_;S IS gemakkeiyker tor een Nies-poeijer re‘ fieguéegnfiaaéfjpedroogdc en gepulvenzeerde Bloe. , Oak onrlafl: men do Hcrflenen met ‘s morgenr nugtercn re lrauwenworrei van Bcrrrainkruid ,En- 8¢1W9ft€1s Speerknnd, Me-eirerwortel,»fchillen-van 013111611 6I{_dr00gc Citroenen ; Lauwrier—bla‘dcn en‘ Jeneverbczién. Wil men ze gemakkelykcr kau-" wen , men kan ze in Zuiker vventelen. ‘ Ook kan men ten -zelven emde een Gorgeldrank maken , kookende de bovengemelde Worteieni. Schillen en Bladen in Honing-water. ’. -Diegenen, deweike met deze koude en ' r‘ ongeflclrheid der Herffenenhehebr zyn‘, TE woonlyk Tabak rooken , moeten daarhy blyven zoo met dezelve re kauwen, ais om re niezen: Neemr twee drachmen Tabaks—b1aden en rwee drachmenEnge1woIte]; ulverizeerd het’zamen, en gegnirklgr met goeden oning, om 'er koekjesvan -Men moeraanmerken dat alle deze m.idd'i 6 gefchikt om door opfnuyven tegebruiken , vaueggy; gebruxk zyn, ingeval van her minfie Ongemaak der Nefins. her zy Polypus. "het.__zy NensbIoeding;.of 90 100 de Lyder mer dranmgeu yam’: Hoard, R I Vaflcn-_, \ 7 H00. M H00- , . . 0' ‘ ohm. ‘ken dat ingeval de Hoofdpyn harcn zete1in't iV3“9nd° Z‘°kr‘.' §‘,““"}§.f,‘.'m?,§ flfarfltegriellenen door Voo’rhoo?d, of in den Slaap van t Haofdheefr, derfins ygaehebteisveueggr Roma dgegenen, die dezelve door dc Neusgatengnzlafi vvlcgrd, Igltsmen de on is ve _- . A ‘ d [-1 fr - he: zap van Weegbree yen 0' rev oor de iwak "“.B°‘fl Z7“? ge Z;?kL‘i’fr§:,'§§onf1an§:i.E Nous opfnuyft. Maar ‘£00 de pyn midden in '1: men veelms °"‘‘="‘“ “‘ 3 Hoofd is, ontlafi 2: zig dolor dekMtZlnd, giirslge- . v V . ‘ b ‘k d arzerten e en osma en e mi een- :/flgemeeiae Aanmerkrnilegfzfignr allerler zoartm églrggldrgnken van Kflmop, Skchagpevliefché end; , -um! _ ' ' een weinig Honing zamen ge 00 t. 00. _e pyn ‘ ‘ ‘ , ’ f‘ d’ ' 't t r-hoofd is meet men een Pek—plerfier in {L De Dd? fla§(r:z1r=.vr?c‘l]i§ 335%? Zgrgk ldlevrfeltllzgrgl": $1 Naeifieggen, en’PilIen van Engelworrel voor her 0 uirwen_lE- _ ' f K - d ltor een Purgarie nemen. ftfleflé U‘F‘:°'::1egmd1f2,rf‘::nd€iL01:?eKi: ;Hdgc:r (eenflcrgl, av(\)lnI. “Elie zwaarre desflaofds gledraft te léenrienédat dc; .. 0°‘ 1‘ 5 . ‘er een overvloed van Blood is. en ge rui t er- fioot‘ of anderzrns. . - '1, h I R P atie daarua een Aderlariug. 0"‘‘-‘° ‘"°“““’ °f‘h1:§Kwa,afi ;r1|sw§::‘d;l:g)'—nfc(r>irL1‘:l:ie; afirll. eglerfeein H:)1:>%dpyn , waarby gelyk als een mac; men her Hdayxd ‘mm: J5 oorzake van bin- Snyding gevoelt word, geefl: te kennen , .dar_'er h°"k“mme'"-vemejex :1 ’dc1 hand op he! Hoofd fcherpe vogten zyn. Men moet een ververfehrng Mn‘ ‘Mm mgeva am: en de pyn verrnindert, is maken met een Purgatie van ailerlel Moeskruiden, legt.,d,‘-1‘‘_l' 11“ “er cc ’ [lake uitwendig is. ' en gemeene Honing; voorts een Koel-of Gcrfie-_ 3 650 Wrken » fm dcdoo he: zy die onrflaat uir drank voar den Dorit. Men doe: twee of driemaal B§§§§;“‘§°e°$;§Z"5Ldere toevallen , maet een Aderlarilng op din Vodeet’; Rina,‘ ingeval dc pyn 1 - . ~ ' d ‘ ' rt oo o —. men {is I\'«“1Wk°““5r ""‘5‘°9 ’ -eemg mid el agm: me‘:/'1v1‘i[.mX1)]eeH’£>ofd np, die de« Po]: flerk doet t rats In de Ooren to no W 0P 't ‘H0054 E15356“ 9 ° V flaan , is een teken van eeridgrootcedoiztfleking. héen kc“ ‘ ' die een onop- gebruikt'er de bovengeme e mi e en vaor. ' o- 11I- Allfi 1°°“°“ V3“ Hoofdpyn ’-' 5 1 . d‘ et de Lyder ook her Zog van een houddyke "“°“vfiiifffi§ak5§Sr§:n$§:%§P:'is rérzgr §:rro'uv1ve:JoIrI"u:)1ie van Vioolen door do Neus o_p‘-_ I n zyn zeer 3° . _ _ f , « vcmgldzilfs gr‘mtmee(r;1ragnumr)rrr:'la111rftc?;If‘;:z)e:|zfee§1::l:i:: mg(v.e;.oorten\ van H00fdPY‘gn1V‘]”鑧‘]““f‘k!° 59“ mi eenmew » _ s 11‘ nhtHert a i eri raag is het Gevaar ook grootenoo“ vm_HoOfdPyn’die Ly;r‘r,1§>ra:)fr¢;wviia1l ’ Igiemn ogf Lyfmoeder’ fngewanz D“; is no? efnnafifigrfidurr van welke men den den of eenig ander deei, warden door byzondere; Main 5“ 9“ 3“ ° . ’ h f ' 1] d rfcheiden. — Lyder zeerFe?-W3:13lY1::‘;:§E:g§n'v§gfl:;e$g:ixfE $02.3 5?n°r: Sveren, of de Hoofidpyn gntlfiagduir nogtans gezxen _ . - h 5 mi van her Hen 0 van at 1 :- h6¢fI bYE€b“St’3 "“9°‘hVkfibffigafligiflgrrogy hgt fitg, gyenV1(I)J:]t rfaen dikwils een’Onmagr ofl-Ienvang, Voorhoofd" Andflcn C Pre at gepulverizeerde een opgefpannen Po1s,een gebrek derZmnen,Aam. °Pf““7.V°“’”nhet up Va)“/]ay'oy]éin of Paeijer van borfligheid. Van de Genees~middelen daagvoor: Betemfi ,1 R°Sma'1Y<:§ nanderlen zy,n door het ge- rie bencden op ONMAGT. vvitre a rouw. _ . _ _ We ”:::i$:,n“*r2:n-.::;?°:::"r::" ‘:§:.“::::o HW, mu/2»-aw de M“:- ‘ v . k _ :5’ 863,1‘; at 33011‘) tine: dIf1Ii‘r’te1Sg:}r‘ae1§df 'e§r§.va?irv.“»'$ff:'i SI Ingeval dedzellxer ediiaiitrgmki’ opmen dc kezeer hoog gefehar word; muskaat Robbert’, an- l’I°°fl"m VWHOP word’ torghet Bi‘ lyalli frank‘ De’ ders Nieren-peer, goed om te eten me: half fiuly. zvnde min of nicer Berk iiaarxriigivtinirige‘ Amlzerpur goed in dez lv t d. Z 1: f _ 16 aartoe b "k . '3 v ‘*1’ fcheide nameii ; men hier e1.eedeygrnateyMue:ele; :3» g,e m r Caué; de Princes, Paulie a':1v'mnu of de Xaintonge. H 0 VE N IE R-. Zic TUIN M‘A"N' Purim zander fikil. Deze is heel goed ,en komt ‘ ' of Tafel tegens den twintigfien van deze Maand. HUIS 1100K‘ Di‘ i9 55“ Plflfltgewas waar B anlwm met lange fieelen, goed in dezen tyd. 1?mr- vanflmm ‘me z°°"°“ °-"'3¢ffCh€I'd van weike dg-i don mmqueé. Men pluktze af op het einde van _‘}'u- §?V:,;Z:lm".'”"'”‘ ’ dc "Veedfi -5‘e3'um., en de dc;-.~. 15'. en in 'r begin van Augu/1. ' ‘ — “W Bemamt word. — ‘* De Spaarpeer of Beau Pra t ' , d t ~ . ' ' met half 5‘uly. fm ‘ 1‘ gee e mm‘ B‘fi;””J"<:z7l£ Wm dc eerfie zany}; Magdaleinprw is vroe t d‘ H; - ' i ha]/f july. Kleiiie Blanki yoigfizfielggeraiziocigitigi diiP,e::I‘lPiialIIlizl'Ii1T)i?€§[ootc blade" ’ gezogt, _en gegeten tegens ‘t eindevan f}'uIy. 1), een tong ‘ De Re 1 - Bauclzet is fgoed op de helft dezcr Maand. Klein: van 0m'r.n t e is Mus/mar o zewn een Maud ml, is ryp me: begin 7.: 112.31 m;a§. mm ma’ nan I-Iooimaand. Reade Amiré muskeeit iterk en van een e Ihliiweev is Zniker-zoet. Pormgaalfibe Zomer. peer, anders Pltmtsgi 33631 3%" ~ . ’ Arimigaalzof Princm-fiver, is ook heerlyk in H001- pu»;,,;m,;,e',, I 75}; b?3:i§'§f':‘u‘;1;fi°“de‘Mlluml €11 maan . omer-Par «in; sex is he ll kk , . - . b us. . P e e er I Eiganfihappen. He: Zap of afkookzel is-goed Bez’;E’m'd in de Blaem— tuimw 3 amrreu: deze voor de RODJOOP’ W0‘-‘mam en “flee” ‘I5’ SW1‘ I ' zynde vleiligen. , en igits ioelopende, gelyig-' een voet hoog , en dziarbo- d1En,gelyk.aan de Kruin. D5. ta ken, ionizer mct_ blpefiem ,1 an _ iliglégttziiéeltg-a m:1t€3eI1.1elVe€n_Z}'ii1°DOg:em.en%_t met gepilixivc- . . I en-o ie en ‘_ Dir is de beite tyd om de Palm te fclieeren en ‘er fZ°“‘“3 dc H°°{dP'Y“- Di‘ “P me; Cg?“ e:V=il1ili‘Ei Figuren van te niaken, d;§°°é;°‘e’§ W°1 “dc ’~'Yfm°“-591' gefleken , firemx. Men kande Verkens~brooden of Aardappels van ]1~ f gang dc’ V‘°“W51YkE Sexe. De Plant. de Lento nevéns-andereBollen, die in de gm of 3,-'f§“{,'° "““v3°’°°“ .G€’1*€nm=el gemengt. an on: Zomer-maand géroemi zyn . opnemen , ‘om ze 1 U-u—r en Wamwnflcn 33193‘: is €€I1gDedGe.-. terilond te verplanten; Hetzaad van de Aardap- neES'mldde]' ’ ‘ pelen word in deze Maand r . M 1 , - eflfiiaic her is gelyk in"P0ttzI¥l). an mums t’ B”f‘7”J"’”’£ “Wm dc tweed: zoom ' an em in dezeMi‘iand'de-Jasmyn Ora ' b - D I . A men , Roozeilokken en diergelyke Heeflergziivi7:ifl(::(ii. om §:ilELiv:o£i‘3i{k:)¥'V(:eiiil:i§Yn.eri Sm'p"m"'””’ g5”a“mT§\ Zederi het begin van dele Maandtot in S:p2:m- ve zyn vleefiig dik as aiyd gm.” ZY“- D.eZ°1; yir legt-men de afietfels in de Aarqc, a], van de gedmm van cg" wggénexf ecnhdmm mg’ m 4*’ Nagelbloemen. Perzikken, enz. die by de Wonel Zitleri h Om Dog Maude’ dog: H 0P._ By de‘Latynen Lupulu: genaamr, is een ze Plant maakt een me’niJ‘,“3"}.““ beuedevm De‘ Pianteidie mflfldfl tweederlei flag_ondericheid,1ic: ;1:~am.de.m,,m’ en is ]Ij€~;'tf;(:{:‘:}°‘Y3anll_?{l1ci:L1gfmnunne Klederel I-Iuisraad; IV‘ of W hmme Geboden dm Zen age? as at Steel Tafel en andere diergelyke dingen hunnen ‘en hebbcn dam afl?wn' d“ of W cm ggmg Wm 11 r niet re beven gran of met de Chriflelyke Za. Gcboden (niffmfnm) vmmgeh hebben C’ kwfl; dgir id fir di ‘Lyn aisimede of 1.)’ hun Huishou. ‘ggE1‘reg;glrfggegoifikariieoplinfigggazifigegligritgin ' dlegn flier vgragrert hiebben, of re korr gedalan aan 0 16 — ' ' 3 .v I ’ zoo flu. ,«;;,a;g;;r;;a;;;::;::a§::::r; 52312:: 3:22‘3:":5::nn.%::“::n:::*xEke:m“gm, als J“ 0 7-)’ ‘C ’ I y ' erhen hooriykenx tyd afgewagt hebben , car zy hertrouw-_ door he: lang ophouden der Betalulg , oite In W HUW. HYA. tr’: veel -daar. van af re korten, or in't geheel nierte eralen. X I.- Of de Man dc mag: misbruikr hehfle , die hem ’s Lands gewoome geeft; cm 2 tie Vrouw te korr re doen , en zyne Vrienden aarme/dc .te hevordeten ; en 0! [dc Vrouw ook iers genomen helglbe buiten weten hare; Mans , of tegens zynen ‘ 1 e. ’ _ In de Nedexlanden mag men daar we! byvoegen; oxide Vrouw den Man de b"ehoor1—ykeEerbiedigheid we! roegedragenhehbe, die zy by'rI-1uw‘elyks-‘For'- muiier-, da: op Gods Woord gegrond is , heeft léelooft , en den Man als he: I-ioofd verfcbul- rgt is. XII.‘ Dat zy elkanderen nooit berifpen in regen- woordigheid van hunne Dienflboden, dewyl dit flrekt tor kleinagting voor hun Volk , ‘twelk een eerbiedig ontzag voor zynen Meefler en Meeflrefle moet behouden. Veel minder moeren zy over e1‘- kanders gedrag of fouten by de Dienflboden klagen by afwezenheid van hun Echtgenoor. Xlil I. Vriendelyk en minzaam met hun DienR- volk om te gaan , dog zig nier re gemeen met hen te maken, 'tweik een algemeen gebrek in deze Landen is, en bet gezag allermeefi verminderr, ’tweIk men daarna met hevigheid wederom wil handhaven. Nooit zonder de gewichtigfle reden re kyven , en zuiks nier metboosaardigheid , nog met “Scheldwoorden, alzoo ’dat tneer haat dan flicbring baarr; maar den bozen , die zig door goede onder. regring niet wil laren verbetercn, uit zyn Huis re doen gaan. X I V. I-let Oor niet leenen aan 't aanbrengen der Dienfiboden tegens hunne mede Dienflknegten of Dienftmaagden, in afwezenheid der befchnldigden; maar dezelve ereder re berifpen over de onderlinge nydigheid, en ze tot verdxaagzaamheid re verma- nen. XV. Indien zy met Kinderen gezegenrzyn, voor- :1 zorg te dragen , voor hnnne goede Opvoeding, en dat ze hunnen Schepper vroeg ieeren kennen en beminnen , hun eigen Wii ieeren brcken, de Iuft der Jengd tegenflaan , en xonder legenfpreken ge- hoorzamenr. Dar dan geen van beiden den Kinde- ren voorfprekeofgelyk gave in hnnne tegenwoor- digheid , maar zig altyd eensgezind toone om door re zetten ,_ watvader ofMoeder pligtmarig van het Kind geeifchr neeft dat het zal doen, veei minder der verdiende Srraife orntrukke, waar door meer kwaad aan de Kinderen word Ioegebragt, dan men in 't gemeen geloofd. V HYACFN T. De Liefhebbets onder de Bioe- miflen onderfcheiden vele zoorten van dele aange- name Bloem , waar van wy reers in cm Km]:- Woorrlenbaele der Wmnfchapgm een goed geral heb- ben aangehaair. ' Befnhryiing. Hct is een Plant met een ronde fieel, omtren: een halve voet hoog. De bladenzyn groen, helder, fmal, en gemeenlyk zoo lang ais de fteel zelve. De bloeflem beflaat in lange buizen , hoven opgef aikt, en in zes deelen gefpiitfi, veel- vervigvankfeur, en aangenaam van reuk. Her _ HYA. 3194 Zaad"iszw'art‘, roiid,ende in een drichockigenuge beflooren, hebbende de gedaante van drie vakjes. Deze voigen onmiddeiyk op de bloeflem. _ Plaan. D616 Bloem groeir opflft Veld, lungs de Wegen , rnaar word ook in de oven gequeekt, voomamentlyk in Engeland , alwaar ze meet ge- meen rs. * ‘ Elgeufibnpptn. De vvortel der Hyacint, is van een‘ zuiverende kragt ; her, naad opent, als her geptrlve~ rizeerd is. De Dofis is van een halvemt een gag- {Che drachme. ’ Qgccekny der Hyaciutm. Aaumerfiixgen. 1. De Hyafiutcn fchynen wegens hare verfc!i'ei'- denheid van kleuxen den Nareiffen de rang re be-_ twifien; want daar zyn zoo veelderiei zoorten van, en zoo verfcheiden van klenr , dag het re verwony deren is. 11. Zy hebben de gedaante van Kroesjes of Be- kertjes, fpruitende nit haren flam , en ziuende elk afzonderlyk aan een klein fieelrje. Beneden vet‘- roonen ze een lrnop, waar uit zig ldeine buisjes verheffen , maar veel fmaller, die zig by de ope- ning met gefplizfie blaadjes uirbreiden , zynde de rop- pen dezer bjaadjes naar buiten omgelrronkeit , en’ vertoonende degedaante van kleine Lelien. Zy b]oei- jen meerendeels random den flam , zommige digr, andere dun en. heider. ‘ II. Daar 1.y{n’er. die maar weinig bloelfem ma- "ken; andere in tegendcel1itten’er vol van. Zom- mige hebben kieine kelkjes , andere veel groorere. Deze noemt men Oofierfehe. IV. Daar zyn’er met, daar zyn'er ook zondcr biaden. Daar zyn enkele en dubbele. Eindelylg, daar zyn’er vroege, gemeene , en laate. V. De klenr der Hyacinren is :00 verfcheiden ,. dat men ’er witre ziet met Vleefchverwige keikjesg voorrs roode, van kleur ge1y._k Chinees I.nkr,blauw,, afchverwig, van kleur geiyk Rosmaryn, groen,en van rneer andere kienren. Waarom men zigniet moer vcrwonderen , dat ze ook van een verfcheide Queekery zyn. Wy zullen ze derhalven in drie Claflen verdeeien , om ’er dies te gernakkelyker van re Lonnen fpreken. VI. Tor de eerfle Clafle brengen wy diegene, dewelke een aigemeene Queekery vereifchen. Toe de tweede ,. die een afzonderlyke eiffchen. Tot de derde behooren diegene , vvelke uit de Indiep-« rot ons gebragr zyn. D: eer/1: Claflé der Hyarinteu Tot deze behooren de gemeene Wittc Hyacin} ten; witte met vleefchverwige kelkjes; 1igr- hiaus we 5 biauwe, trekkende naar Rosmaryn; Turkeys- blauwe, zynde zeer welriekende, en anders Con- Rantinopoiitaanfche Hyacinren genaamt; afchver wige; vroege Violeukarmoizyner gelrroesde vio- letre; gemarmerde Violette ;. Bioemeranre of bleekv b1au.we,, hebbende can menigte kleinc blaadjbes. 91'“? 310 "I-IY_A. 9\;'4e:k:ry Juan J: eerfle Claw]? der..H'yacx'nteu. K .A11e boven genoemde Hyacinren W1llen_ en de 10;. leggen , ende een grond hebben, gelyk de ‘Moeskruiden. ‘Ly moeten een goede halve voct (lien in de ‘Aarde gelegr Worden , ende een halve voet van malkanderen. Na verloop-van dr1e,Jar_en neemr men zev op. om ze van de‘ memgvuldige «verrneerdering Ire omlaflen. - , _ v D: iweede Clafleder I»-Iyacintm. Tor dezebrengen wy de vrocgc Wi‘"=svde 00' Rexfche laate wirre ; ‘dc bhdFYk¢ Vi°lW¢; dc 1'=‘P’~’€ vleefchverwige; blauwe; dubbele groene; witte Vlaamfche; Turkeys-kleurigfl laate vlee{chver- ‘ . wige, en rosverwige SpaanfChe- . Qneekery ems dc tweed: Clam]? der Hyacirxtert. De witte vroege I-lyacim hceft ook smg Z0".- . tirade een grond, gelylrde Moeskmlden. Zy moet .vier duim diep leggen. end‘: 56“ {Pm V3“ m"'“‘§“‘ day, Deze word zeder jaar opgenomen ,_ nahaat ,de bladen droog_en.verwelkt 1]“ a 3?-"357-15“ 3*‘ bol zeex tederjs; zoo dat dezelvexn dc Aarde SC- jxrcugzyndefof van deZon verbrand word, ,ofv.er-I :0: door‘ he: Water. ‘ t ‘ _ De bladryke violette, en Jaate vleefchvervsuge verelfclienidezelve Queekery met dc; V09YSa3"d¢- ' De blauwe vvil Zen hebben,~_V“[‘h° A"“,d5. H133! mager, snde een halve voet dlepte - End‘? 55“-8* ‘wk: {uflchgn-wydte. Men moer .de bqllen bedek- ken meg tW€e‘duim.goede Aarde 2 en die we] door- weyken ten einde de magere Grond; die daaron- ‘der is de verrorting beler, en de vetre, die 'er.bo- Vvefilelgr, een bekwaarn Voedzel verlchafr. Men moet ze om her derde ]aa‘r opnemen s 0m de 3311'. gewafle bolletjes daar af re nemen. Dc dubbele groene heeft lrever Sclraduw als:Z.on » om dar de'Z.on hanr afchverwig maakt. Zy W11 een Gmnd/hcbhen, gelyk de Moeskrurden. Zy moet an halve voer diep, en even zoo verrc van mal- kander leggen; Men neemt 16 DP: S€1Yk—d“- V°°1'- noemde. ‘ ' v , _ De wirte Vlaarnfche, Turkorsverwige en vlee1"cl_1- -vcrwige willen niet jveel Zon liebben, rnaar dne duim djep in de grond leggen , en vier drum van alkander. En aange-Lien hare bollen klern zyn, mm: meu_ze,allee1) van de aangewalfebolleues lur- veren , en voons in dé Aarde, laren. Derde Claflé der H_yzm'r:tm. 1-liertoe behoorr die zoorte 3 W611‘? “i§‘d¢EI“die“ . err zeer emeen IS in uropa. fizfiaigémfge Tallllers Hyacisre van fern. Zy maakt boven op haren top gelyk als een Aayr, bellaande nit vele knoppen , die zig van malkander fche1den- dc gelyk a1s,,een Ruiker volflerren maken, van een vleel’cl1verwige, wirre en blauwe klenr. Her ls wel mm, dar ze nier alle re gelyk bloeijen, maarze bcginnen van onderen aans en als dc xene heerr uirgebloeir. dan begin! dc andere. BY A. j~AA. Qrgeekery wan dé dc-rd: C/afl} "der Hy;-a';;:¢§_ ‘ Deze Hyacinr wil in de Schaduwe flaan-, endg een grond hebben , gelyk de Moeskruiden, vie: voeren diepre, ende een (pan van ‘malkander flaan. En aangezien ze zeer vermenigvuldlgt, ‘moer-men de bbllen jaarlyks opnemen. r ' De Hyacinren worden voort geplanr uir Zaaden, die in September en Oérober gezaair Worden. Na verloop van twee jaren moeten de bollerjes épge. nomen en verplant worden. Ondertulfchen is «he; berer, dc Hyacinrendoor.bollen»voorrteplanren. ; ' Hyaciutzn flair Kgzq/i gemaakt. ‘Doet Loor in een harde aarde Pot; zer diein een GlasblaazersOven , en laar ze daar in ies wee- ken flaan; wanneer gy een Rolfe zulr vinden, gt. lyk Glas, mereen kleur van een‘ natuurlyke Hya- cinr, zoo dar/'er,geen onderfcheid tuifchen beidcu kan waargenomen worden; zelfs zal deze voor dc eerfie van a1le- andere worden gehouden. Hvrocnns. Zie~HIPO.CRA'S. ’ 4 d 1. " AAR. .1-let Jaaris tweederhande, het Zonna ‘ Jaar,;,_‘en her Maan-Jaar. Her Zonne,.jaar in van 365; Dagen, vy-f Uren en.49. Minuren. Zyn- de de ryd die de Zon toebi-engr,om weder re kee-_ ren torher zelfdepunt van de Zonnekring, daar 1.: van dam is gekomen. Her Maan-jaar is van 354. Dagen en 49. Minuten; tzynde dit ook de ryd, die 'e Maan befleed, om weder.o.p dezelfde plaarsvan den Dierakring of Zodiale re komen , en by gevolg ‘elf dagen korrer dan her Z0nl:_re~jaar. Dezeelf da-y gen die men by her _Maan —_raar moet byvoegen, om her aan 'rZon.ne-jaar gelyk te maken ; worden de Epmfh genoemr. Alzoqde vyt uurcn en 49.n1i- muren , die"er in ’t Zonneqaar overfchieten , in vie: Jaren jbyna eeneu ‘dag uitmalren ; goo heelt dit ge- legenheit gegeven, om her viérde Jaar van 366. da- gen re maken, dat men dan een Schrikkel-Jaar noemr. Deze overfchietende Dag word alryd in Sprokkel-maand ( of Fabruariux) in gelafcht , gelyk bekend is. (Dog by de Sterrekundigen word een Maan-jaar ook voor derrig dagen genomen.) ' I-let Burgerlyke Jaar is verdeelr in rwaalf Mann- den , waar van eenige dertig, de overige een en derrig dagen lrebbeu ; rnaar dc Sprokkel-maandaclzr en rwintig in de gemeene, en neg_m en twintig in de Sclirikkel-jaren. He: Nieuwe Jaar begin: by 0115 met den eerfien January , by de Engelfchen elf dagen later, om dar.zy nog naar de oude Styl fchryven. By de Joden in den I-Ierffl, als Dag en Nagr gelyk is. By de oude Rorneinen, began her Nieuwe Jaarmer de Lenre in.Maarr, maaris al vroeg op Januarlus overgebragr. De namen der twaa1fMaanden zyn in alle Almanakken re vinden. De Chrifienen tellen bunnejaren zederrde Geboor- - re van Jefus Chriflus. Herijaar word _ook verdeelr I . . m ‘IA-A:J:ac;JAG. i izrvier Getyden , rte weren de Lame, bcgi den 20. Maart. De Zomer, begfnnendeden 7 "dc" fie oefl”enen}”het zy’ om =‘-t_J:and gezuiverrv ward van behalven duizend andére ily. De Herflt‘ ' . r . . lneginr. Eu dc’!/Vnttr, ' ' . , ‘he December zynen aanvang-neemt. om '5 w'”""' '”f “” “P5939”! yaar een ScériHz/- P jaar zy, ofniet. , als op de ia. 133!‘ door 4. en als’er na d¢§,l.:‘l.eclIi?1eg£':.]1ljl‘;‘:: ‘ overfchiet, zoo is dat Jaar een Schrikkel-jaar Mia: zao'er iets overfchier, berelrenr dar overfclror her vierde Jaar zederth r 1 tit S ‘ .‘ r . d W l ‘ gat iemnd by voortgeefiia oFehecthfil;l:eI17 i1a6rfa1'z,0o1\‘/Err: wegens her great nadeel dar ze aanregfcnf ml): 2:: m6,,,, dc tweeflmeicyfm Wechmen ’ en dewyl het verrnelen van ram Vee . als van allerlci I.danin4.~kan d I - .' ,. . jets ever-blyve,-isficfxenlggtlnnlliitll7:glf:rlScgl1li1ff ‘A: de -Wdm“ “His is. Vermoeirze wel vyf-of kel-yaaris. Nag, zoarnen hadde opgegeven ! I8 zes agen lang de Wolven , die haar navolgen; en werp de 17. wecb, en deehg. W4. {Chm W; x‘. als _ . maakr z . deze twee reonr aan , dat her is her rweede ' na_'t voorl_edeaSchrikkel~-jaar :7 r6. Maar zoo qggegevejaar eenrond-geral ware an een Spreek éfoo: -rgoo. enz. rnqer men t d . zyn Vadcr mm fmyren ' _ g r , _ , de verd’eeIing dan zonder 0VCl‘fCtl’lr0§ frlf!e’nnoIc{:oi;n’€ Wdar mm de -“film” I” 5” ”” "f 5"-‘=4W'f7‘ een Schrikkel-jaar, zoo nier dan is her’ sfaazaerz met apzoekm \ ‘ meen Iaar van 6 da en ’ een gs‘ l " l y W 3 5‘ 5 ' 'Om‘hier _omrrenr een om d: “-0. Guide” W” ,t 7“, te “kiwi alle verwarrm Wm - de ‘II/elm — fizgt. ”Mcri"'k’:1ri‘i)ier re veefjagt make“ 0 Hiertoe"kan men ‘her vol end 'L t f h ‘"05’- tot eenen‘ rege] sebruikenz g C a Y" C e V“ In de Maanden van Fe P4:/!.r1?em.r Crux Luc.Ci.f:mt tempura guatmr arm} XE“ ¢r;nnEnz',' dz" dc W _. ‘ . , . . Dat is re zeggen, datderwoensdag na Pmxreren, ook wel ' na Kruisdag, na*St. Lucas dag, an 1; W61‘ AG(e:t§den of gmertemper: zy_n_.’ 1. R A. Dltls een’Plamgewas,makende wol- ‘8° 5615", zynde uyrgehold te breken. Her heeft twee z eene zoorr is donkergroen , in Groeven a Afcbdag de alwaar dc Wojujn - . 9°C“ W WY7-tr van rrofl"en In de Maande v of rnrkerges zirtend 1' 1: bd ‘ n Hm Zagius bmig en fiurevglri fielfaln e Knopjes. Her In 441;. ez t ‘ ' an miroaas:;‘::::z:::W°"' en Hm: ::::.:t.n- , 1, . V m_.§‘Eigzl:1fcDI;'IAppe».b Hletig een zamenrrekkcnd Wond- van de Wolve-jagr ep gm er beam dc hem’ ‘Yd 1e. engeru't t‘ G »‘ ' . dc Zwemn in de than :1’ elf‘: Egg]. °T3¢1dfank voor deh;IK:;r;l§:nr_\;1lctr Bgkken en Haze-wind-honden to: d J Her lull ons, den Jager eenigc on. am 41¢ gaR.1",,gv},d,a1ez:e:};'; wig" 'f‘.":l‘.b“l‘°f"‘“1 errignngte geven omtrenr devo r a It ° ° “Ema? OP ° “ ‘m,°;:a::: :‘:d’::va*;§=w=et*- Men ,‘ ' ‘- . . D I.na darzy'e: nuttig, en eene der fraayfle jagren 1 If ' 03 me” W‘ 1“ “ld"1'‘E€- nekeropzigt. fraayer dan alle andere:’ heft; lnnmedeall IT11?rl{Ill Edellieden daar door gelegenheid vmdc Layne.‘ ' ,2, ‘G, e — v JAG‘. 3” ‘TA ' ’ ‘ I waar we met de cdelfie. :Men moetweten. flat 113* HG" "i°"‘ Meylen en Poelen te—begeV=“ 1 '3“ d n‘ maal in 't Jaar van verblyf verand.ert._ In January ,. h ne 'ong€n m°°ij¢1Yk IV“ 3*. ‘ea 11°“ ,° ' De. February en Mam meet men ze dxep an dc Bofichen ml] d]c‘Maanden van Oaober, N0V€mb°r en zoeken alwaar ze alsdan weiden en hun voedzel nber meet men de Wolven‘ ter zelver PW“ °P— ioeken.’ Zomvvylen vind men 1:: in diet! W4 W Ssgxen" a1s‘in de Maand van September. Bccken en Bronnen, om op de Waterkers, die 11-. 3 " _ . ‘ _ ' d vonden word‘ -tcaazen. H0t’<3'4"’.§ 4‘ W"'I“‘-fig‘ gefilmd I 3?; égpxil. Ma)’ en’JunY zoeken ‘dc I4i*tc"‘ 5:71: , , ’ V .. ‘ {T h H n 0 Ion : Om hie! in wel te flagen, moetlxxieré V;]Ba61°Vx7](‘JT?;' :11;>el:1g:lg;nBlg(<;:>)::Il:<: :1v:;la:I;]sd;E)89mt- bcfie v°ed_ gorge '_g€b1‘“ik°" ’ mndfl dew?/(1cnt1S.'oory eerfi’ moef zelvoor hen gevonden word .200 WEE?“ G7““5“-- S°1Yk‘S’ Waive“ “evang\efn. na‘ t Op de Wé1Ve- a1sPeu1VrugV€|'1- '1“ 457-“ ‘Yd v "gt me“ ’ d” 19 men 'sAvonds of m de 0&3‘ PB rdewkefch’ of aim. gemakkexykfi gevangen Worden, om datyze_ ' 5‘ ““g"”"de; mg’ “I-1 don :3 [torven zyn, nooit hunneBofl'chen verlaten, waarin of omtrcnfi van ‘"d°'edl-Wendi: ’1f‘r:‘<:\nva<;lpz<:1l:e1%aeaide Landen. 7.-y hun voedzel vinden , her my men 1:: van daar rzien ; II T0 . ' - ‘ xvnzgnenrlyk op twee ox dne Plaatzen ,D%i’11°g1'e=d§:: vci Auglmus en septcmbfl mock men he’: Piflool-1-Chet“ V3“ °1k‘“d°" g.e]egen' nl en Iegt Herr nergens anders 0P7-°5ke“’ 315 in,‘ Woud en‘ zynde. neemt iemand alle vuxle I)]a(rI:‘1§er. gehegt’ Boflchen Zynde alsdan van diergelykwnd vdvum die lan_gs een Heggc. zynde lgatn eefcahied om de In de aria Mme Manda“, oaobe,’ .No,,em.. dog mat amt ear‘: ‘IE: ‘?:>‘i1;(1:<'en 1 g‘ ’ ber cu December, wanneer deaHerten vantS1e‘1l:ter1z1- Wlnerwaas I - - 'dB tznmoe ene» 10):): dit moet niet verre van Water fietfgaicfiliri Eerdt§tH?n5§::°3i;: if .t'§gf-C1}; ogogm, De Jag: ten einde de W°1"e“ "3. he: em“ val; l zi —ver- myoet be innen voor de Middag ten agt of uegen mg geworden zynde. met: noodxg he,\. an E ‘ “men; 5,, menmver de Honden op 15:5,. 209 dra "3 V3“ da“ '6 begeven‘ ze de Hinden hebben verlatené Nlaag mdde 1:13;; . b De em er om ou en :2 Ha: men a’: B/ulwn maet trfzoekw $21: §:,(l:;g‘;wf;:?{;-E Eiecnin , roekende algaar hun d n , - ‘ d m derwaarts egcven- M m d= b°<="%m°‘<*:oY:::::;§°.,%:e;“%‘;— om as dusv 3:5?’ <;‘r!1§)e::1lentel;1e1tnkxi3<‘etlx val: den Dagml!=e}' ‘:5 voer de Koude be!) I9 b€fCh€1‘m,°“~ , — 2 z . , neegsflegge Asfiotlae-rX?),:1]c.l lziaeax: §f§n°Ii§§§': ayange’bon- 17;”; de kermi: der Herte-matey. me“ C‘ 5“ ’ lwel haafl ont-- V d n 1'eeft bY I13d5‘’‘’-“' 6" men 2'3 - 1 t . alwaar zis be‘ He” dgkkém sat ,3 lie Wolf of wolven geweefi zyn, in 1:: l‘)i}3:.ov1‘I,4:}1’e1‘'lea%a(1§1(.:o‘e)r?¢eanZ\‘I?an ’t Jaar onrhoud,11eb. eaaft he en. a - » . kvan dekennisfpre- fmlflgegal he: Aas naar een anger?‘ p1aat;xl:r: can geafprtgléfin .0;1:ioeIvae::flwg°t;<: hebben ’ Om qude *1" da” men "°"°‘“°‘h"‘%""'g§°fi§H den SpO0*" kentone eAHcgrte11 te=,on.der1'ch€iden. WY ‘zullen 23:1‘: P15551353: L&::nl\17o::?ta1;Pl<:1“Iedef Wrmven H96" zilgilhaxjlvergi van de Vbeten beginnen. ' I k ntdekken. . b I'- . d'kk E llauwen en het YA}: men by een Borch of_Stru1l(%;:1:Se:’g§g1’:“_ Voedzoolen,d§r9;Jl<:g:n1o;1de¢:1in2 ‘onderfcfieid’ is.’ “mr ‘men vermoed ’ dat mg gel: rt houden om gene ze vai{‘een'Jva1rche (red maken, her weik van den, meet men den Sp(l)orh0:a tfipooxen , ’en te Zgggrtgcn dikwfls gefchied, Daar-en-boven kan dc voemappen der venven hebben. Dog mt“ Jmergz ie ook aan den gang ‘of flap ' onderfchexden; fine? ’:e1§§rch later! gm -»°“‘ ’°“’ want eenfoufi Ht“ ‘*3?’ me‘ ”’“° “gmfle "°°'°" of hat we) vie, ‘duimujaar can jong Hen met de ag- - Re . k op de Aarde by mrflevoegen moo; verder rreed,als met de voor . heeft omdekt; 158‘ me“ 55“ ta ' d een ander» . . {Ch en men bm , (1311 lngaflg V3“ ‘ 8° ’ ntrek en kt men een 0 A an get; Boom. Daar0P mm mm 4'3 yam» der Hinds’- gaat voor uit op can breede Weg of Valley. , '. hcg Hen en,.de Hinde om zoov dat men ontdckt , dat Nleptegenfiaandc Her gebeurt 1.omwY19“ ! , d Ive natuur zyn zyn 1e de Wolf reetsdoorgegaan xs; a}1ls waggtekeernrsxlglglggitlll ileogzggléeyag%1O:<:2d€§eh::fE,n £1 0ndemhei’dcn_ Be '- ken man: en 1 ’ V ' ‘ r Ian dun hol, en e gedrmfch moet mgmnfenvgk tnaken, om ze op een V05; van een Hmde 1s zee g_, - . . J - on Herr. Ook ls cndireffgfi? sfxtnruit te komen. Zze Verde! 0P t enklau fioolltlglgl ,ec'«2s Icffllziclcelfilflindc verfchm iinnykel van WOLF; ]}1etdV_0iCn7-‘l’le¥gma1en Em Hinde is gewoon re 9“ 9 ' ' lb tH n: Van de Hertr 7335' 873315“ gem‘ cc“ K06’. dam m Iegqndee 6 6 0 d alle oeficninsen der Jagers is de Hertejagt dc 3.0985 fC1‘e““‘m.. unzwgh D“! n e.r- . - Oude Herten hebben’ doorgaans groote en breede- nict Verde‘ 315 made voo;({e,in tegendeel fcheelb , , JAG. JAL. JAN. JAS. ‘ 32; mt alles niet tcgenflaande kan men zig ommnt Befchryving. He: is een roodagtige Plant , een «den voet van een oud Hextbedriegen, als men niet voet hoog, en vol takken. De bladen zweemcn onderfcheid hct Land, waar in zc zyn. Want in zccr na die van R'u1'r, vol ’kIeinc’gaaKjes‘.‘ Define!- befgagrige en fleenagtige plaatzen zyn de fem is gee], gelyk die van Lexipajum, welkc met of vobrhoeven geheel afgefleeten; dam in ,tegen- een Vinger gedrukt zynde Zap van zig geeft , als deel als dc grondAarde of Zand is, de voetftappen Bleed. Dc bafien zyn eenigzins mig, Jang en rond, .di¢per ingedmk: ‘warden, . , en zoo groot, als ._’eenIG.:rflekoorn. Her Zaad in _ ‘ ' dezelve is zwéxrt.’ ‘ .. . , He: Gewqy afllliji -van em Hen‘. Plmm. Dif Plantgewas groeit op bebouwt an H ' Her bloeit in July en AuguflusL ‘wt Egggfigsg , 1 V . Her anskqjuid is openende en en gee]. In de ' ‘dc’ Hem" 13“SW9‘PiE 5“ “EU ‘ cl: Water der ganfche Pia Me)’ 1°° P1“; 315?" k°°k-r 1 del voor-Vallcnde Ziekte - Lammigheid. » ‘ I ! V“ 4”’ gag "f" "1 4” H"””" I et Loofgeflampt, .en op een vergiftefieet ge- ‘Men oordeelt hoedani een gefiel van Lyf het egF’.g°“""fl ‘d°”1."'°‘. Met es" w°°’d ’ dz“ 17" “mime:-I’ U}-t aqszelfs ggng ofmd ’ zynde gang wewlg Planten. dxe dxergelYke kragt hebbcn- JANUARY. Zie LQUMAAND. ~ e. L = V°et.1*".E ' n was MYN; In 7t Latyn.5‘amiin:);.‘ .. v ltleuxfieg evnandczcinhgtrofcite ‘It-13:: I,“ ]_r;1a1t;I;i(S£}l’1 Egg? 3:: 112‘/zhryving. ,Mcn pleegt dit Plantgewas door: . , ‘ gaans in tweederlei zoonen tevonderfcheiden, re . t n var a 1-1 n v d t gofienef we°;J;e5terek§'én.‘°°’ “I! c" °P7-13rd“ weten, de Gcmeene, en de Spnanfche Jasmyn. Maar men queekt-nob meer andere zoorren Mmzier, am in Hm: dear’ dc Of 05”. Brabém ta late», ten dunne takjes, ' der fpmitzel dezer takjes 'm'aakt gem laden, zynde lang en ‘fpitz ,'2an’t e are spin_ zeer groen. De k_>Ioe{fem‘heeft de geda-ante. van em: 7 1 1Zon]ne]fcherm , pttengie boven op de ta}ge5;_ V0.0“; dc v:*;;e::%::6;:;@g;;:::Wk $3: fin" at e . , , ~ m 6 am Water zty:‘;‘: mt een enkel blad, gelyk een buis pf pypje, ’bQ\»cn \ en vogtigeh opgefpallxr, en '1_n vyf d_eclen gefphtfl. flerzaadjg ken konhow rond en plat , zlrtengie 1n een ronde bezré‘, zagr en y cen Herr, dat hem behaagt,heeft g'°°_m3"g V.°}3e“d° 1“ Warm“. Lmde” °P dc 510511 ppgedaan , en her zelverin zyn {chans te rug jagen, fem” ma“ mkuude Lame" “er me” '5' gm? Zaad zo_o het mogelyk is . om het dus beret tc vellen. va?,',, - ‘ . _ Z,m_bgy¢_n QP R33! 7 _ Hééffisz blfkggn queekt dxt zoort van Jasmyn 1n de . . , , _]CI]dC 1n Iuny en July. ‘ JALAPPA‘ '1)“ '5 55“ W°'t°] I d Eigmfc/aappeu. De bloeflem van de Jasmyn is ’ ‘en 3 openende, Ivlaagflerlcendefien}’er1.agtende ; voons goed , om de Verkoudheid re verdryven Men gebruikt eenlyk zevén inde zagt, en n :;:;r::,1:::":;:%;,]2‘2:‘:s.:::*;:k::;;:*::;q:;°:e,:: _ De Flame "179! ‘V33’ 33" dc’-e WOW‘ 5'05“: atweyken , wanneer men ze door een zakje uirdrukr . ggnefggszggéiggt: §laabr’;f§:1;>c;rI1se,t rzvgnggibladen us Deze Olie is goed voor de Koude en py: dler L35 Lngt betrokken is , open blyven , ' as C" 55 mmfle flraal der Zon toefluiren. Eigmfcbappm. Deze Wortel is goed en t C” ~ d Z weyagrige vogtcn wech re dryven. Men bruikt‘ y mg m E .0“ ze in Warerzugt en opfloppingen. Ook is 5:: go:-d zetB’,,fl:,:¥g:,,-f,e $65512: §"j§,',},“2§ §(:,?,]IE,va’1])Le,]1{en' '°°r dc Jigt en Zinldngen‘. ‘ van dit Pylantéewas is vfel lager 111211?’ teff~n: vii} 5T- IANSKRUID. In 't Latyn ‘Hyperimm. flerker , als die van de gemeene Jasmyn. De hm- 1 ‘ 1' Z. 5 den 3;-4 ms, JAS. den zyn veel breeder en rondet-.,daar de‘ anderefgntz dere,Geugren. Deze Jasmynkan geen lrondeWin:. toelopen. De bloefl'e‘m isgrooter, fchoonder , en ter verdragen. Maar aangezren de Wortel,-Le1den_ welriekender in warme Landen ; zynde brnnenmt, bevnelt , zoo jaekpmt ze we! haatt , mm de grand en buim, mod,gtig_- goed 1_s, envdrkwrls befproert word,‘ vpnrnamem. Plums; Men qneekt dir Gewasjn dc Hooven, lyk In t begun. Daar 1.yn'er , the m It eerfie Jaar alwaar het tot geen klein cieraad verflrekt. reets bloerjen. V Eigenfcbappen. De Spaanfche Jasrnyn beef: deze1— Men pleegt uog een zoort van Gemeene Jasmyn vekragten met dc gemeene. De Parfumcerders of re onderfc-hexden, onder den naam van Sanquillz. Reukwerkers gebruiken den geur van ]asmyn.bloef‘- Deze word -op_ dczelsewyze, gelyk dc reels gc-‘ fem , om de Varkens-reuzel wehiekend te maken. melde gequeekt. Queekery der Spnanfabe zfaxmyn. Que:/Eery.-der werfgbeide zaorterz.'zmr} izzxmyfl. Behalvenwdeze-‘twee zoortenw van Jasmyn , van HM” Va“ 17‘? me‘ z°°m“1’( dc °"k‘9° °“ d“b1 w 1k reeks cf roken hebben wordeu‘er-van b"l°- D‘ ea‘ 5 W°‘d gequee ‘gawk dc 3°m°°“‘ d‘eB1e);>vn¥menVngogPmeer andemgrequcekt ' 315 by Jasmyn ; maar de tweede , gelyk wy aanfloms zu!-, voorbeeld, Jasmyn van Cata1onie_,d:iubbele Spazin: lCnD'Iée§Ig’:xa)l,-kcbe Jasmyn is {chowder Wegens hue “he Jasmyl“ Amnfche‘ Weflmdu‘ -6’ groom n roode rooter en welriekender eur als de en- diaanfche en welriekende geele Indraanfche. Wy ' 3 ’ . 5 ’ an ’ H in her b zonder f taken y keles dog {can mmderdroude verdragen. Waarmn 7' °““““ 3 6' Y P ' men _1.e in Vrankrykrmet anders, dan in Eotxen en Qwfly ’*'”W""e”*’7“’,'”"" ‘2§?tZ‘.§’?‘§§‘§?£‘..“‘2.“;’§§§‘§g";; §$bZ§. ‘“n§“ii’§§Ee¥§ Aangezien ,3“ won van Igsmyn in.d¢Noo1-dfche duun: tot-“dc eerfie Vbrfl“. Men’ kan ze op gemee-,. Landengeen Zaad maakr, zoo meet» men ze door 116 JasmYn’_€ntefl- , Ijoonen voortplanten. Als ze uxt de Srooven gehaalt Worden , het welk‘ . _ jaarlyks in April gefchied, moeten‘er de takken, Z&'Iam'er,.am iarmyn duo:-.Laot:r;: wort teplamen. the he: made Jaar blocflem hebben gedragen , afge- . _ ’ fneden worden.. Ook meet men iI::;l!oetar]r;evr;ade Aardefivan glegiuire V gondenufich _ 5 nneerte ens V e ante gefcheurt en b I ' ' . ' » 4 en moet zewel word ‘I’ and“? P°‘“m S57-et‘W°Td; alwaar ze ins ’ C profit OP t °'"d°“'3" ‘Ham zal en gelyks Wurtel hebben gefchootcn day 16 zoo "EL , m d s: 3; C’? , _A _4 - '= EU. IIG. 315 ‘JAS'J‘EN"JER' ‘ ' -J’ ‘ d L t f’ d . . _ dus her gebrek dc, .,_;en_ Men1eggz_e;a_arIylcs1n c en e 0 an en ‘meryomn km Women Ialecllleze Plante geenlaad Herffi een voet dxep m goegie Aarde, en ze geduu-. Natuur vervullen, mdcma , xende de Hitte Wel bc‘fpr_Q1E$Ji§;lI-I Wu most men dc! maakt- . . , . k ude Als men ze vermemgvu ‘ V ‘ :‘ JA SP1 S. Dxt 1s eicn E:;I%¢:£:;:en$.te 3;‘r‘Fchi1_ umpruitlexs “in .1: Herflt zagtkens daar af nemciy, “by den Agm’ wnh erzy ter is ennietw zoo wel bet ZS’ de1»‘3/lw reets Wortel hebbev ,§efcV‘i\:ten. ea km’ dmancen’ d“ y ii voor’ts van de EiB°“‘ 7.)’ flier.» Z°Ild€1' dc“ fled "5 kw°"‘°"' E“ v‘?'‘,‘ kmgeflgepgn vvorden_.. I 11 OM Khnj‘; WWJW P133; ze up can ko_ude_Gron_d, of daar maarleemgz TCMPPQ“ 5“ V°dd°r1°‘ mm 6 « zins de Mo1’E5“'Z°n -Is’ N:u??§ezErY,Z:%‘[§1a§f:: 1? elz. 3 v ‘ 1 bb ' kanmen ze m cm 0 « 0] ENEYF-R," iintdlééglag ‘{1'§'€§'§ff. 33g 16: :'yds , en Voox, den Vmfl.‘ de_ Bloemfdgar at ‘ 1“f‘hT3/""‘”g' Dluwm ‘C’ kleui" ' en’van eel; fnydendee; die.twee.Maanden lang 11‘ ham’ 9 fin‘ de h'”d,§‘\.°“t. ’ mo‘dagt11’g dva‘Itlr6orts'c;:n groote me% heid op de “eel-l~’,15“‘.v 19346‘ ‘C Ve¥flcn{en' bfan rau\ve~onpfi’ell;{alf¢§ I1B:e<’:r ecn 011- dievyfmaal in 'veffth QfR001€|1'W3‘e‘-5 ‘.51?-~ 3°‘ heid, bevxng d¢T J—4°d§‘- 7'3; "5 vdomjamemlykde fchied zynde, doét ‘er gie _h_e1ft verfche en gezoute geziondc L‘-‘Br’, PER’ con‘ e'eu’hex mag def Beenv Boots: by, IICVCHS 55“ ‘{°,°”’ V3“ 93”“ E3’ ' F“ her d€f'3€‘fld3§‘Ef°.he-. .ZYrV.°rW-m:le'Mond Zy maken Zap van ecu inure Oranje-_3PP°1i maal“ 9‘ can dared’ en make“ em mm verIterk'e'n"de Geheu- zalfie van, en wryf: ‘ex dc Jeukende Plaars mede dc Ehuipenkde Og:J)§§nBfi§Bgg' en zetten he: kwaadé voor ’t Vuur. ' ‘ genfs ma 3“ ’ * 11 ' - . . - ' am wame» 4‘-fln:°:‘L*1;::*;f;=:a22. «mm mm W V w°“‘“g°'kw.ymn-g deg Llgcx 3'2 kéude Jigt; 7-Y ma‘ " r B t Ien en Popuiier-ofPo. mid. Men’gciebr11. V 111' pe_;oen- 2; ’ kn Water1°°;¢““‘3fi’§¢§§ ;z::::;:;:2:1z::*V:;:: n;::a,‘::;‘::;”%:;-3:32; °:c::1‘::u::: FY" ' 6" eve‘ C 5 flus en September V 935“ en ‘7 ’ J wen, zy moetenmfichen Apgu k t ,, tens we] gewreven hebt; _ _ F . \ volkomen zwar - . . ten gevoe - , . . - - _ a Men R in ‘:;*;:iVia;3e:. :;;;“:2 zy ¥;%:~a:::,:'%:::::;. '00 veel Bmndewyn fig! "en :1 zfe 0gp"een Linnen in 16¢“ 0”‘ 9.5“ ’ ma” °‘}k' C:-vvferfcheide namen aan, trekkfl" Damn droogtineals wanneer men ze in 15“ Ve‘rP“"d' M?“ gf [den die ’er van aangmfi can fchaduwaguge Kama ,1 nbewaren en gebrui. naar de verfche1d.6 R‘ E ‘ave! Voet.euveI enz. Ce“ d°°s “"“J“'°“1a"g§§nieh grain’. dricmaal Worden r “““°“”Yk taélh-"e ta :2,“ dc Hand’ ho. km’ 7 Dc Dofis ‘S van leg d Bet Hand-cuvd 8 ‘fligaarp of hef uitwendi. )5 Wed“ ’ ogtcm an aymi ' eetdryvend - men 36- ‘"3" er.‘ bemd?“ he: CW2? of :13 Gewrigten enz. Het1EmC1ver'h0I1:1tgr]cs¢iier‘: van een Ylioeldrank; S°I_°If "{‘}V°'§dlg§vgfr:sIa151ocfagra tafk de Enklanwen ' 5 ECU . I; CC '5 . :‘1lCI:E:I:nd het, als een bewaammddel I655" dc aan,emaI2_\r voornamentwk dc Gewngten van de kwaa e ugh 1 _ 1 1 ' roote een._ . _ . . W“:%EMiii?£’$:x»»e¥3?s°‘1ii”d9? 's:a:P:a1Y:3§;11::"::::::f::::: ' ' n . m ,. :°,r:\r2:ifi‘::mI:’»I1]:age1neena,gzynde fchoonrood met grgote iaxalheesndtéezefillgaen def Lendenen en van het hemg moemen; maar zy rnoetdusgeplaatfl wor<_:l(§Ii1e,m'r]1:' Beg“ gm.” zelfs tot he: in1_1er]y1:e deel der Dyan, 26 ‘V°i"igd"}°r£ibbawC§§rg' tezivalgrgxet f1f32nt1; s/logtig; en Iangs de Dyen tot de Kuxten en her uuerfle der t‘ Gmn 16 en. ‘ ' . Voeten. zggrfdc alvorens we] met S°9d°A“d€ E“ M“ V00: ' Men _ I162 . JIGL Men aanmerkt twee voorname oorzaken van de‘ deneeangennakxken verwekken, ]:gt; namenrlyk de zwakhexgi der Gewngren, en getafi wxerdg aldus heeft men qvertollxge Vqgten; ‘welke bexde zamen dcjxgr vex-‘ zxen gemakt warden-, om dat gt zig up .5, qqrzaken . moctende elkandcr Jnootzakelyk ont- Zenuwen zettende; en derzelver Poren floppende , mgexen en zamenloopen; Want dc zwakheid der belettendede dierlykc Gccflen aldaaue lsomen cxi. deelen venvekt nqoit deze»Pyn, om dar dc Ge- baa: ykragt te dnen. . , _ r ‘ _ ' wrjgten altyd lzouden moeten zwak geweeitzyn; Huépmiddelm rvwrfde jig!-. : dvogrhethis zekcr‘, dar ze her zyn. yfrom» de jigt , nooit kan ontftaan, ten 2 'er.in e evens w ze - - . . , eenige _C)ngcrege1!heid;8epy.'c,egtis. Y deg? I1IuIzI;,?::i,d:],f1‘;g]]e,k°el}"":“ ]d,1°n€flatDfg€nezxng-:~ Her vogt .;aarop dc Gewrigren vzlt. is zomwy- Wm‘ fiat Adfmmn ' in Yv “ 5:5“ oF;§“¢ Lee‘- Ienbloedig, zomw_y1_en galagtig, dogmeefl flym-_ uymfike a]s‘hc‘_Zwee;en }'erer::_]:d:té,I1“I sllelntook agtxg,_onx_R_agnde ,u1t,ra_uvyV=oedzel!-engebrek van bmi “made ,hu]pmiddém’1 mo“ mén 2 t 6 3°‘ oeflenmg. D1tVogt zsm den begm zeendun en OP de.oon3ak,der*J,> t cffhh -dd Lug ».3°V‘?" fyn, dog word naderhand allengskens dik en taaije enleden wan-n i 7",-3 :65 en E1 d as légchaamgi in de Gewrigten, zoo dafhet in Steen vcranderr. oo,fP,°,,g "cem,.yw;°:“ ’,ek F" ewfi 3 ‘Y ha“ Daar zyn vele en verfcheide norzaken, nit yvelke {yd eveneem iyr; a]z°03l:o’;mm’eo%iV:1 CZ" me‘ 31‘ de jigt ontflaat; want her Bleed, Iopende In de middelen vow. 2”‘; met die ° C holhgheden der Gewugten , en de zamenvoegze-' game dewdkc mt Hm: Jen, perzen en vlnezemuxtrekkende, maakt door- - gaans eengevoelige pyn. Insgelyks; de Gal, vlbei- jende dikwils tuffchen de Zenuwen en Zamenvocg-' zelen , verwektl door hare.ontflerJdng en‘ uitrekking een hevige ypyn. Dus aokdde Huimen , zig by de met Heupj-is . gemeelidg z§_Ie::1‘1 voegende , Ver00IZ'-ikefl 001‘ 65" Voeteuvclheeft; eindelyk‘zyn'e'r ook’ evo 1 e ; . y n - - . . Hetzwartgallig Vogt veroorzaakt meet dan ee- :?d’deim(‘,fg;fi%elgéfgicliggfll’b?::3;r kwaad "1 he‘ nerlcyrjigt, naar de v_erfcheidenheyd- dc:-Vogzen, — I ~ 3 3° ’ ‘ her zy warme, he: zy koude. ' V L« — n ' Maar nieit tegenfleJ1and:i iemand inéfllerlei ‘Saizoen - - van 't]aar oor de igt an aangeta .worden, ge- . - - " fchicd nogIan§ zulks doorgaansin de Leme en in de figntirggrgggcffgg Herffl, vermxts de bedetvende Profie, in deWinter epaanm la] men 0 her X k d I L. zig in ’t Ligchaam vergadert hebbende‘, en door de leggm eweekt in V3,; 1. epygg-ks gevff lmfmu zagtheyd der Lente vloeibaar wordcnde, flerker gveegbki, of Van Na tfehagd ‘ ’f° amgan‘ voortgefluuwt word in her binnenfle der zwakke dam-,, can ’Pa bercideg C 6’ ° me“ "1 “S3 Gewrjgteln ,.e]nkdoor de vsranderingkvan ‘t Herf{t- ’ ‘’ P ' Weénzi ,: igte y zettc o e venwa are Leden. - _ ~ - Men.gmoel; ook nag ignmerken, dat'de ‘meefte Pap ‘war 44,‘, }"gt" met Jig: gekwelde , betcr Sterrekykers zyn a1s‘de Neemt km Almanachxnakers,’ nademaal zy allerhande zoorten ve in Roozen van goed of kwaad Weér voorzeggen. I ’ 9 v _ - dig is . De Ryker warden ' ' aangetafl, om daeie ‘ ‘ ‘ ’ w v . , v e - fi:;2“::sn““g‘:ri%?é% 6,, G":::k%:;;:;:?°'m:3fi::~°"°;isizflyr "made" r 315 d°°‘ “°°dW“lYkh5Yd- ce—roozen , van Gezegelde Aarcie, oh; een :00- .'Defjonge Liedcn , die daorongebondeuheyd dc: danige Aarde, dewelke-zedert eenige jaaren aan dc; fe kwaarkrygen, »Ievex‘mier»la11g,niet [anger ails die kanr van Blois is gevonden; mcngt dlt 'met Azyn, gene wc]ke.het,oV€fg€erf: hebbens hocwel de een en Rooozenwatenof zap van Weegbree. DeZie-= en ander, doorgoede middelen , eenige beterfchap ke moat weinig eeten , en het 'LeIve meet zeer vex-' komlfln V€'k'Y§3’fl- ‘ 7 ~ verfchende zyn; ook weinig Wyn drinken, ‘of lies " -y Wannefif (16 J58! 0}’ 1133!‘ gewoone tyd niet we- ver dun Bier , Appeldrank , of Gerflendrank met aan ,daarvuit\z‘ce1'»7.\vazre en veelryds ' uiker toebereid; maal‘ doodelyke Ziektensg .vV-ant-7‘oo die vast.’ dcwcyke , mg dag, Kmyd in is.’ oflxjuyn’ d0°T‘8¢W°°“t¢ 7-Y“ ]°°P'°P d5 Gewrigten neelnr; Knoflook, Prei, of Motfard. ’ I zig, op de Lever zer , 7.31 ze’ aldaar ecn ontfle- Zomtyds meet men king vervvekken; "Loo dezelve in de groote Valen ge blyft, zoude een galuurige Koortze ontflaan - zoo , 2}‘ in d5 ZYCIC kW‘-“D; Z011dC 26 fen Zyd-wee, of gezuivcrde Roozenkoekjes, ofmet anderhalf once P1e_uris.veroor—zaaken; en in de dikke Darmen her Siroopvan Roozen, en een glas 7_u—iker>watemfLa- C°11C‘1> C" MECTCIE; eindelyk zoude ze verfchei-. nxw-watelyofmemvee oncen Manna,x'nVleeI'chiap. A ILVOOI: : 327‘ .319. V C YJIG. . . I - —~ ‘ , C "ll bloemen Stc'en'?-v I V rd Jig‘ rdatarr §l3;1",‘§:t§:‘:{2;‘l;‘.?§“é§ ii 3 oo '6 fiche“ dikwwsvva c m- : wanden verzagml 5“ Vuvfl ’ _ . ' heel jilf ‘ die ug wel bevonden hebben een EC ..s A f tweemaal Aderlatcn. 6“ mlge ’ Ben gebruikcn » "CW5 ° . V klein aftetzel "VIII . - * der— lang. Sm°‘r‘3"“"‘ nugmen cglv tiaanfche Ter- Ad 1 [ zuivcreu met an ft e drachmas .6136 A ,tyvee dagen naiggde €C‘a?n‘;gin ‘wee glazen~' Wey . l{nt)tfl:ol‘_;;t‘;cnv::;fch Ev te nutngen. _ ‘ half mgxgtelsgllelfgulfifén te drinkcn , 05 me“ twee Daft: Pall-Iyet Brandyzer is een voortrefl’elYkAhmP"E1'éi°]' 's,mor , f at een 0 _ A d rm-o en. zuiverende ‘Snoop vankflooggni‘; gmném met Zm- wannecrhet gebi;u1el;t";z;/‘:Jr:]I:1; ggginfchap, en al wat Droeiheid ver; meet men wen’ u ‘dermal zuiveren met » U“ den‘ jdrinken ook 1.1g ecn .en,,an . M / wekt,..».te ve Y fl t. e 1- Us meet member 3? '’°";’g°“°°"‘d§1‘m§‘}i{§i§‘hikwy1s Eene1cn,do0|' d I"dfi'z1];:ic1TLb3'§]ia51Lga..l13e flellen; eeten men '.''1.”-. D5 7*""."“'g' ‘Ed voer- weshalven die gene; ‘O95 Th m Peper, Muscaat, Krunlnflgclefl 3°‘ be” enkeklmng OP 6 lid 1’ n tot d1't.HulPmid- Zall“. y d’ de Lyder moet niet aan Tafel gaan, wclke met d‘*"el'fl‘gekwe day en claar na moeten “°°fi is gee ’ en uytfcheiden met APPCIYHWCI‘ fleligcmd-,W1W°‘d‘”’ twee g aftreluel vantwee 1':"“d°' Hongehvoomx nooit overdag, .om hetwel-V 7')’ gewiven Worden ’bIlI;:pel!i’eden in 't klein moeten echter hunne aan (tokken, Welkfi me“ V“ dc Neg?” ad allgn Waren niet altyd uit de eerlle hand ROPE“ 9 ‘W5 pen . en uitgieren en ’t water doorf ‘ring: cg: dz‘ Wei R hen minder komen te man , dan die ,5 de_rEmmeren_. als kloppe}1- D1‘ 5? C End: Volga, by dc rofliers kopen; want daarzynvele beweeg- me“ in em mvfl Schaame ’ ten‘ ‘elgefnken Dan redenen die het tegendecl bewyzen. . §Ch¢P‘v 7-11‘? “I”! ‘:l°e(§‘1":11‘(fB‘p$d;,ga(: an ‘km h'e§ be. ( 1.‘) Om dat het niet mogelyk is, dat een Koop~ 3;; men. e roe e _ . - " ' dryven met zynKa-. , den opent man m t klem den handel kan zmkeny, ‘enals her water klaar rs gcW°‘ . . . dam af. piitaal alleen : maar dat hyynoodzakelyk geld moet men de Kxanen, the con ernd van den bo _ . deg”. opnemen, vooral als hy zyn Nering eetfl:begint;‘ ftaan. V Als drt waterafgeloopenrs , doe! men - ' 11‘ d1 h : fie Crediet van nodenheett: "6" {yak mddw $’°i‘l°‘“a§l¥lo’o§éif“ ’n::1?§t 13;: lrlzlvxf heettlaekgud inmzierrfir 1'3, dat innit‘ hv fang?- droe em in 60“ 9' ° ‘ - ‘bare Verko ingen or y e grace 00916 n A her water ztch P a men zc nog wat rm flaan . W‘ ‘W b t h en en dam, Van at-ge7_o,,_ ten cerfle gereed geld moet hetalen , of niet lang daar oven geze e . ‘ * - - f kan borgen. . v r , _ derr. Daar na doet men ae rn Krtten vantvlfces 0 L Om cm bet mm, ongc ‘Eden vomdeehg ,5 d dne dre en I . ‘me "°""t°“1a.“€ v 9“ "”°.br°l: bf)“ Re”. 5; de hun Crediet by Grosfiers vafi te zetten_, met van hen hit 16 53“ 1“ d‘°3°“' Z“: a at I te lzopen, ten einde zenoittekort [cl-neten m Wa- Ell: . kunnen hebben , in eenen tyd wanneer zc‘ - hr zyn dat -Ly op ‘t "5" ” De goede Imilga moet 20 he . a z n. En in der daadt,een Grosfier achteen' water dryft. hoe 1.)’ di‘~'P'3‘ ’-‘“k‘' We 7"! meet van’ {§5l?.r§§xreyx m'ecr, die by hem koopt . dan die ae uit Vcrvalling “Wet V°‘d‘5" W°'d"" gebouvqni Huck- de eerlle hand koopt. Dr‘: is ook redelyk en brllyk; Hate koleur moet blaau_1-)'n:‘ "3 he‘ ‘° "' b. _ en dgwyl dezen alleenlyk do nood dwrngtomhetby kende, blinkende , levendlgx E‘1““°'€“d°.’ Wm m hem tergaan halen. 'tgeen hy uitde eértte hand met 11¢“ f“"‘iJ.“-|Tn_Z“{]]5 V1“ bum“ ‘ '°“ moet 5“““°’°“ en kan krygen 3 en by gfivolg heert de ;ViI}llkClié‘l:' mg‘, a s Iver. _ ie ewen rs em e - fcllgflerilren Indigo alleen Eebrurlri gI€efI;y1.r¢;.] 5:43;] 5;); S/:3‘l’]""‘(‘15;3:‘ebe3l'_l 1;‘:'gevr ,. meg,‘ uitiinoody doe‘ : Wm dc kleur in ’r verwen , mm“ W‘ ,3 5 7‘ -H by de ‘aloersheit komr, die een Grosfierkrygt, wan- en Patlel gemengd wordt. 7-Y die“ dc“ Sch‘ 5“ ' ‘ Ive willende doen , dat een' y k,-yk neer e Wmkelrer het ze en Verwers. Volgens do Wexten van Vran . ‘ d , d Z ‘(T ' n Koorn flaat. mogen de Iaatfle fes ponden Indrgo bY een Baal ‘-fl(°53f.1€)T N‘:O‘i‘he:ft;n€v1Vi1in7i(Yelier mrchonewmn pmcrdoen voor een goede Kurp; of een gedeelte by dc Fflbrfimm als by dc Grosfiem De redmdm daar van bewaren voorhet eerlle verwfel. Of‘/001' Van is Om Mt ly gen fl-aai fluk sm{m'¢m1]e¢n 1“? beidfi 0”‘ h“"“° ‘age Heme" gemakkdykq te willen lniflen , alzo ze daar door verfcheidcflechtet kunhefl m3ke“- O°k mogen U can Pond Indigo Stukken telfens mede kunnen kwyt wordeu aan de doen by hondcrd pond’Weede'. 135 men zggnazgrgfi Gmsfiers’ am-1 wake zy her oak ‘never gmmen , 315 851371‘ i“ 9”" 5°.°d° Km? doe! ' aarazy Z tg h h, den Winkelier, die als een Remger wordt aar:gc- Ifldigc’ “"55” “W” 3°b”"k°" -’ Of 7'0" C’ e C 6' merltt. die niet diliwils weder komr. ben HM Pom 8=m€nEd- Z13 V°1m3. Vem‘ ( 4,) Een Winkelier kan zylne Winkel ériet . , l 11 naar de Fabryken to open zore ergr IN I ECTIE. Zre IN S PU I TING. nafileléloaaln zyne zaken toedte brengén ; alzlczégyng , 4 . digheidrrltyd no ig is tot er ven P9 IN K O O P. t Is een foort van goede Hurshou IE85nW°°’ d V V], U ofkncchu {mg , in dejaren , wanneer er grote overvloedtvan Yin IYM Wafeflxkuflllfn ‘? 1)’"° ° » dn 1 INK. dat mi: 20- welr doen , als by zelf , en voor al , als 't er op aanr kornt om op Crediet te verkopen , daar men veel omzlchtigheid in van noden heefr; dus zelfniet kunnende gaan naar del’1aatfen.of Sreden Van ‘de Fahryken, moet hy zekerlylc anderen derwaardr zenden, of Commiifionarrffen 1n dre plaauen beb- E? .) Een Commiflianari: kan dekouleuren , die’ dc \§/inkelier van noden heeft zo net niet kiezen; alzo her onmogelyk is dezelve met Brieven zonau- keurig te Befchryven :' Wanneer hy, by voorbeeld, befchryft een bleek blau (Bleumouram) ofHemels— blau , no weer de andere nog nicr van‘wat graad van hoogte , of bleektc by’: begeerd , wellge graden alleen athangen van 't gezrgr dcs genen, dre z_e van noden heeft , en niet van eenen Cammtfll'ormr_'u,d1e met by ‘t verkopen regenwoordig is, maar 1n den blinden koopt , zonder te weten. of he! V00! d=|1 Winkeliersdienflig is, of niet; ’rwelk 'dan vodden voor hem zyn , daar hy rneer aan verlrefi . C1311 .113’ op de overige Waren, die In: zynen z1_n 1.yn,W1nt- (6.) Een Cammrflhznaru neemr noort hethelang van zynen Primipaal zoo welrn acht , als zyn ergen ; want boven ’t geen hy voor zyne _Cmmufi:_trekt, ‘zoek: hy door andsre wege_n nog rets te wrnnen, alzo dc.meefie_Kooplleden rn rouwe Zyde , Wol , of andere Stoffen zyn , welke dienen totdrérgelyke Fabryken , die ze aan de Fabrikeurs‘ verlcopen en daarlaan winnen; In voegen, dar,wanneer 1.: van bun goed kopen , 7.y de. fouten daar van niet'dur- ven zeggen , om dat doze ten eerfleh antwoorden , het is gemaakt van de Stofie. die gy my 7-¢1f8€1€- verd hebt. Zelfs 1yn zyheden gehouden om Knop- manfchap met hen te doen, en war meer van hen telkopen , als zy wel van eon’ andercn zouden doen , aan wien ‘Le niet levcren. Dus worden alle de fou-A ten , die in eeri Stof voorkomen , niet zo we! on- derzogt door een ‘Commifimari: , nog de. prys zo naau bedongen, of de Ontbieder Llydt» daarmcrkelyk by. ‘ .Daar~ van daan komt her Spreekwoordt , dat by 'de Koopluiden 1.0 gemeen is : D1e,zy_ne zaken door een ander laat waarnernen, die gaatrn perfoou naar ‘t Galllruys. t « , . De'Winkelier moet , om wel retflagen en winllte doen , by dendnkoop agt taken in acht nemen. (1.) Om fish in den beginne van geene andere, dan fchone en goede Waren , re voo1‘7.ien; en die den meeflen trek voor dientydhebben, binnen den wellrcn hy zynen'Winkel begint op te zetten: Hier- om moet hy zulke Grosfiers verkie7.en , dre hunne Stofien uit de befie Fabryken halen , her zy van Tours in Lion (in Vrankrylt) van Landau, Leiden, nu-lyrz , ems. of andere vreemde Lander: ; nade— maal dc eene Fabryk volrnaakter is, darrde andere ,‘ en de' deugdraamheit van zyne Waarhet eenigfleis, waat door by in den beginne fich eenen naam moet alten. ' m( a.) Meet hy wel toezien ,’dat de Plaatsdaar hy fich neder zet, bekwaam is om de {oorten van. Koopmanfchappen. die h-y verkiefl, if re 7-Ellen: dewyl'er Plaatzcn zyn , daar men niet anders, dan Ruwe en onbewerkte; enandere, daar men met I N K. 33 ; dan .gewe.tl:te Roffen verkoopt: Dus moet by am omrrenr zeer voorzfgtig zyn, om fich niet re be- latten met Waren, die daar gecn afrrek hebben. (3.) Hy «moetgeenenlnkoop dcen, zondereene Lytt gernaakt te hebben van zyne gading naar zyn vermogen, dat is naar mate van ‘t Kapitaal dar by to: den Handel aanlegt. Zoo hy , by voorbeeld" twintig duizend Guldens in Kaflh bezit, -mag hyac- nen Jnkoop van goede Waar doen tot dertig: doi- zend , zonder dat hem de lien duizend Guldens,. dewelke hy op den borg befleedt , aullen bezwaren. De Lyfl moet in goede orde opgefleldzyn ,om fich~ nier re bedriegen , en tot dien einde moet elk foon: van Koopmanfchap dat hy begeerr; onder een by- zondcr Tytel geplaarfl Worden. - ' (4.) Meet hywclachtflaan op de Ellen en Marat,‘ die de Stolfen houden , wellre hy denkt te kopen ,, op dat hy geen kwade overfchotjes houde , voor al in de Gebloemde Stoflen, aI1o de fchade aan derge- Iykevlappen dc. Winfl van 't geheele Stuk opeer. (5. ) Moe: hy zyne Waar niet van den Grosfier. athalen. zonder eene Spuificati: van den Prys en de ryd wanneerze gekogt zyn , om alle gefchillen te rnyden , die er zouden kunuen ontttaan over eenige vvoordeu kwaly_k te verliaan , zo~wel aan de eene als andere kant , welke men altydt no vcel mo es lyk is zal zoeken te myden om bet goedverflandt: en de Vriendfchap, welke er tulfchen hen, die on-_.- dcrling Koophandel dryven, van nodenjs. ‘ _ (6.) Op ’.t ogenblik dat de Koopmanfchapgekogt“ rs, moet men ze rneten, om te zien , of de Ellen- over een komen met de Lyflen , die in ‘t gemeerr op de Stukken vaflgefpeld zyn; En zo er te‘kortis- ('tgeen men mm noemt) als by voorbeeldt een Vierdcdeel, of derde van een Elram, het zelve op- de kant van den Naam, of. Tytel van ’tStuk op de Lyfl flaande-., aantekenen, en —zo=er merkelyketara.» is, van een , of tweeEllen te kort, ‘of fonten van be- lang zyn , zo moet men er den Grosfier zonder uitflel kennis van geven ,. op dat hy 't kome zien, terwyl ’t nog hoofd en (taart heeft : (dat is de twee cin- dens , eer daar iets afgefneden isz) Want zo ‘er a1 eenige Ellen a£ verkogt waren , zoo de Grosfiermetr regt weigeren daar na re zien , en knnnen zeggen , dat men fich in 't verkopen vergifl hadde met cent.- of meet Ellen re vcel nit te meten , of dat ‘er on- treuwe 1-‘aflam (Commiffronarilfen) mogen geweefi: Lyn, die er war van geflolen hebben. ' I(7.) Men moet de_Stukken dan terfiond in Pa- preren en yder op zyne plants leggen, op darzeniet‘ bederven en flyten, na dat ze opgetekend en yder op zyne Nommer te hoek gebragt zyn. \ (8.) De Rekening van degelrogre Warren 10 ras ,. als mogelyk is , te lluiten , volgens de Voorwaardeo, met de Verkopers aangega-an. ] N K T. Manier om lnkt to maken , neem drieon- cen kleine Galnoten, breekt de zelve aan grove fluk- ken,doet ze daar nalosjes in Lywaanen laat ze vier en twimig uren rrekken in twaalfoncen Water , daar na moet men dit Afuekzel tot op twéé derden la-— ten verkoken , doe ‘er naderhand vieroncen Roomfe- Vitriool by, die getlooten is, en can half ons Ara- Tt 3 bife \ INK. 334 ‘ IN-K. ' . . . V he‘ it laten weeken en wedet drogen: Dan heart bif°~G°m D ‘wk’ ‘"5" "m wymzyn hem mm min maar een wcinig van de7.c’Poe1]er _te nemen,~ fmelten. - in een Linn: doekjc te glue: . en l'tIIIl:{\?l;‘cl'b: ‘ ' ‘ fB' t flkn-omaan on seven 1: e e /Ivdere manier am Ink: zander vuuf te make”. b Em '1¢:m*:m€m'=en;dit Page mt hebbcgdt gemafikfi f - d elvan de her Smear uitdrukt. e Algem: cconomnfc zw1:Ix?geD:ge:io‘ox::<$:i:filen éiigflcervafflef aendcrhalf- Lexicon. _ . _. ' f. . ~ Elereydegcflafifégglmenvggnd¢;nga¥l{:I:1;x;37l;ll;;" Akyd d""’“{' 1%" 1 ‘- 3- ' i — V V n , - . . errood Van ‘t R11€|'E'°¢nfi= - h“ me‘ .‘“““mdmn Neem drie kannen Wyn . Virriool. R0“ Alum. P - ' d am een aarden « . in can Mame; fiampfllx 5? '5 ‘W “ . R C“ Arabjgc Gom , van elks zes oncen , Suxker Kandy Klllik doth . on dI_3|'_°P Elem" ‘me pmte" C5 1, ; drie oncen , dc zwaarfle doornachtigfte en minfi deut- o,£ Rivier-Water. 05 WWW WW“ Pawn.‘ -maatgfvcf boorde Galnoten ; drie ponden. Kneus vde Galac- allcs drie,0fVi¢|'d3€¢‘1““ m"‘“‘a“der§nvlef-’ Y ten. Doet 1c in em Fles met cen Wydcn hals; ‘"531 ‘flags °”“°°'En meme“ gevomi floqe “ER fchommel «he: met malkandex drie, of viermaal der telaten koken, *0f~1'B d‘ Z°“ '°'wm"' 0 daags om , Vie! 0!" VYf dag“ 11118 - 7-°Dd¢" 11°‘ men ze wil blinlcende heblien, moet men twee on- over her Wm ’ OH” deyvzonwc men warm Wm, ten Rom-nfé Alum nemen met due oncen Cremm‘ dc”, Z0 veel als gy daar vantelkensneemt, moet Tamri met malkandtren geltqotefl 3 “la” "3 '."°°t c; 3511 Wyn weder bygedaan warden. .. men ze nog ten dig -05 d‘i°""" °V°“°°"s roam’ Maar men moet evenwel zorge dragen , dat men; men km ‘er ook Suik‘er KfifldY bl’ d°'*"“' op cnen tyvd van daze dtic Kannen nier heel vecl re ‘ ' ‘ L i V - I I ’ Eelyk 11¢‘-Cmt; ‘t is genoeg 1.0 men or op zyn mec- Mdnier om gémeenenv In}! #9 m¢§9'’' gen half pintje tefibns van nam , drie,’ Vlfl‘ . ‘b ken Z n dagen daer na , om gelegenheid tot de gifting re Necm twee Pond G1a>1‘n°ten\7’£7dtl:r%f)l;rcet:: totydat’: géven, we1ke'ef Eefchiedt. Men moet’cr met dan laat ze‘ in vyf r of 185 W9,“ :3 ’ elkcnweek war van nemen. zy zachfzyti ‘geworden , en er met meet dan twee . . . de Galnoten in dxie vie!‘ y - bruxne afz1ed- Let d°98€lYk5 W51: ‘ht of twee en een half Ponden V311 he‘ den gebrokgn; alsde-Inks‘ blyfi ; zyg fiulcken maar moeten W01‘ zel van een donker gele kolem‘ over < ’ Galnoten .' _ . _ begun re dun te warden , meet men ct . .- het flyfuit 9 '30‘? Cl‘ d““ be: afiuedzel deur en wnngl . _- - f-Vitriool by doen; zozy nietgenoeg vloeinmoe: . _ l ne, of wine Vitnool. 0 nag nen , of twaalf oncen groe . - ' Alnin by doen ; en :0 1y tc vcel vloeitn Arabife Gom 2 Wen“? me" er ’ - by. , en een once geltootten. kl moet laten frnelten Laat d°€"‘“ d““‘G°mm° by‘ . ' In . ge over een cm ‘vu V n mm Va“ lynch dmes_ dan cleze vogt bennken e S . _ \' d n S:lm'ft hm dam uitgaau {em fiehfies af' of in can mes 'u]‘:fc1eext1 agitlieclrzn 1”” ,e»w¢:::Ie:’7:new::" den dag dam fame». ~ ‘ . ‘ ' 1, v ‘ ~ ' 3° 7‘: 1" ‘’°‘"‘E§“mwfg]ite},:3ng1yden Ink: zwart te ma- l1:ebb3iLte]l?:lett(en da: ZY‘ 1° “8"“i°t'\ble°k Won"/' en ' ’ v V Smelt‘ een pondrwynfleen‘ in Viefpondfifl 851319935 v ' t Boomwol in dezen Inkt Anders, manier. ::11el;$1a£:fF ginzczaeerfie her Schrift doen vex-. . . I dw gum . yfaar wilt gy ’t Schrift wedcr docn voor Neem van de belie Galnolen zeslood1V_1moox; denYdag.l'mmen ’ most gs can Ons Vitfiool in gen vifir lood; Arabife Gom , twee lood ; I 011: . ate’ Md Want me“ fmcken en her me“ doonygelm lood - (tam: her. an mengt he: met ma an e . rfiaar m mm H an water met Boomwol 6“, m Gie§-Er een l-tan Edikz, of Bic: op a let bet op can t emflkt doe” mm her Papier , en de Lem“ warms plaats en met her dagelyks om . firyzoeiazeg gfiuegn mfiond “edema” den dag komm _ . - h b .; iexexzovee ' _ . ’ V ‘, fifiingaeazl§l1:§‘§1§§§.§l$5nfwiax:§1en, Wa:_|‘}:_“ ‘35“l“g°"‘ [(005.3-u;’gr;, ’t welk 7/var‘00flind%:n Ink: . » ' ' lher voor c imme 'e- ~. ‘ mg Zout IS gef}33_n- d" 7'“ - hm dmam. waren.‘ men glct er ook wel Regenwater op . mail‘ . A d I kt _ . . ‘ i“1<[;‘?d:’h?‘d 5“§“;“‘?j,‘;f';y‘§,‘;u‘§“{§a‘§f, E‘£‘;,,§e1"de Necmt Pxk; doe! dlt nu een aarde Kroes met her 1.0 cr met ma . . . K,-H5 welke e éntttekenmaet, A'LYn bewaart ze voor fchimrnelen , en dc ‘alum ‘I;aI;::;_;I’:1g€tn;'§;lr)]€§|:!d den i-{ook inflecn Dock , walk: dat 1:, exam moer ‘Let ; en deV1moolgeeft de cur. hove“ den Kmes bond“ mu,’ ofmeenholvat MC“ ‘“%et de" Ink: mot de Smf dckkem en V?!” Vglzll blank Yzerydat men ’cr zo hoog haven moét Bmodkmimelcn inzonderheid bewagen; om dalt c— halide‘, cm hm Pjk brandende kan blyv_en. Dis ze rchimmel geven: 6" V00’ ”‘ 1° ‘-" gene M51 “'5' Rook-zvivarr byeen versadm 4°“ "W "' G°'"‘ de pom," bgwaren , en inzonderlieid voor Z1 v§r- Warm” Z0 bet agar in me! weaken W1-1’ “em B,-3,11. lid. waar van verglaasd gemaakr wordt: want lc- dew I; en mar her daar in make“. Men due, 5; EC 2'03 den Ink: bedervclr; ' DC WV: geirtgfaxf Aragife Gom by. om'er lyf a-ante seven. ook can Pneijet is bekwaam om 0? °‘5 ‘C "em ’ Al: . ~ - - blinkende te makcn.. . . - > Alyn wemjg Slnkfl Kandy p 9m he‘ derheid, als men deG.1lnotcn emge rexzen in Water , duet dat cloorlYE"-‘“ 5 ‘N9 5?“ dz” Van‘ ‘ Inleggcn van Boomen word: gefprolreni , Z L EG G E N, ' ' 'IN 1;. INL. ‘ . i ms. 101:. 3;,- Alf'dit_ gedaan is, laatmcn zedroogen; hctals men klommenzyn : D‘och:m‘en geefraan zommigcn van her gcbmil-zen wil , laar men he: in em weinig Wa- onder,daardetakin dc aarde zal leggcn , cine infny- ter wqeken, gelyk den Ooflindifen lnkt. dznge, op dat de fappen-nick te {chielyk zonden ry- IN T. (Dmk-,) Dioxlwridu zegt , dz: deze zen ; daar en boven meet men dc ingelegde Talc Inkt; van Roe: en van dc Rook van Fakkels van torbeterbcvordcringederwort ‘ Pynboomen gernaakt wordt, en dat men op elken lyk valt niaken , ook nan her pond ,Gom drieaoncen Roe: doer». Hy ‘zegt ook , gmge gene befnoeyinge doen, darrnen ze maak 08 Laurie! . Olmcn, Linden , Ypen , I H V ' - ' lcggen geteeld Worden : zieonderderzclvcmamcn, een half pint R 2 Aanm: op Luflh: V‘ * ' dethalf once Vitrlool en 20 veel Lym. ' , LNSECTE N- Noemt Wat de I-loedanighedcn en Eigenfchappen van 'dc- ' zen Ink: belangt; dc zelfde Schryver zegt , dat men'ct zich in byrende Medicamcmen van bcdient, _¢n,dat; he: Smoltzel van dezen Ink: met Water over volmankre gehouden, als cenlgebrand deel gedaan, daar vecl dienlt op dbet; Rig in hflnne laden . 21 man! dat men het'er gedurig op moctlzten , tot that tell : M _ het=genez¢n;zy , wanteindlyk zcg: lay’, za1=‘er de 0 konflig cu val- Inkt van. zelfgafig-nan.. .Wat' ‘den on"zen aangaat, maaktwarcn.) Defchadelykcaan Menfen,Diefenp yvelke nietiand.ers.beflaat. dan uit Vitriool en Gal- of Planten. myemr‘ Ipen gemeenlyk Ongedierte: noten,, de ondervinding doet ons daaglyksdegoede 811 V001‘ V335“ 15 "W18: 85011 mad. terw'yl an- nitwerkingc zien. welkeze in verlarandheid: heart, dere door vervangcn Worden bclertgrootlteleed tc en lo fchielylncn kragtignis ,. dz: Fzrmliu: ze on- d0€fl- - i V . der de Geneesmiddelen telr, die daareigenaan zynx ,1 N 5 L A G- IS 96!! Woord tot de Wevery beho- _ 4 ,. ., ‘ ‘. ' ‘made. her gecn die Stoife van Zyde, Wolle,LiII- 7 Market mm Druk‘-mkifte maken ,’d:e -vaor dc nen, Gouddmd , cnz. betckcnd, vvelke dwersdbot — Dru.4p‘er:.'6ekwaam 5:. ~ _ dc Keten gefclioten word: , en dus her Stof helpt y uirmaken metcle K eten. v . ’ V-'Men‘neen'1t' L IN S P A N NE N. Is een Woord , dat tot 't Lafi- ‘of dfle 1358- I ' ' 1 V 'tg'een voor Ry- of Vaer- of fleekt ze in den brand ; dan men men 1:: al zagtjes . ‘ of Molcn, ‘cnz. vafl gemaakr word. met een yzete lcpel geitadig om , tot dat men ziet UITING. zie Injzflie. ( Is een Kunltwoord da: de vlann,’ dour dc ovcrgroote hitrc, zlg te veel in , ‘t geen gebruikt wor verhefr. Dan doofr men de vlam met her opleggen In re geven bet inwer , _ van het dekzel ; en na tien tellens ligrmen hetdek- andercvocht in cen vcrholen, ofvdiepe.won- zel wederlchielyk op , :0 dat dan d , of verzwering, tot znivering of genezing door iddel van een Spuit; of Siting.) ' UI TVZ L.‘ DeMiddelen , daar toe ge- anclc foort ‘ ‘ ecns een weinig Ha den: {melt ; anderen, datbeteris, ook weldikken .~ Terpenryn. Daar na mengt men niet anders dan [,,fP,,,‘,g_.»1¢,,,,;{/,,,,,1,,, .,',M‘,. v,K,,,,,1V“~,,; ,.,,z_ Zwartzel door de1.e olie, zo vcel nodig is; en’: is , ' ’ ’ ;bekwame'Druk-inkr. Doe een Ons gemene Hoolwoftel rasp .IN LEGG EN. Wordt gezegd van ecn Wyn- of fnyden in kleine flukjes en koken“ in andexhalf gaard . Vygeboom ., Kwceboom , ( Laurieren , pint Water, op twee dcxde ; pcrfl hct flerk uit in ‘ . L {lie Aanmerk: ' am: dock; doe'er.‘ y een half Ons Tinc- Luflh: enz.) walker 'e‘, en anderhalfons de in de aarde lcgt, en zo met de zelve dckt, ' . ' zy wortel vatten. - Als dc ingclegde Rank van zyn J O K -B O 0 M. Men nude Wyngaardrcnz. afgefneden is , word: zy een zulkc die in ‘t wilde afgclegde Wyngaard , een Afzenel of 1‘n’t Fran: , ecn Manor: : Barlmde; ' ' om een, , . Z’: ’t Anykel van JA NU A R Y ‘ . I . ' ? g ‘ , en ecn 'haairachtfge _ ( Her Inlgggen van houtgewalfen gcfchiedt belt e van allerbande grootre in hex ;Voozjaar , even voor de Uirboning ,, wan- tot tien ‘en twaalf voeten hoog. Dejonge'Boomp- necr dc warmtc beginren dc {appenrin hethoutge- jes, die uit de Enterycn komen, zyn daax aan gc. . I E I » mak- 3.35 L JOK. JON. IPE. IPE. ISA- JUD. maklyk rekennen , dar my recht , zuiver , en niet niet dikker is, his een dunne Schacbt van een>Peri,‘ ‘ bogrig zyn. Men beefr'er vier foorren van . weike Iich ondeI.'- JOKHOUT , Hanebuek; in ‘r Laryn , Carpi- fcheiden door kleur en meer, of mindere krachr. mu. 7 - De ene 15 Bruin; dc andere Graauw en een weinig Befzhry-wing. ’t is een Boom, die zeer welna een mar den Roflen rrekkende, maar van binnen mede Heertergewas ygelykt , _en welke zyne rakken wyd Wit. Dederde is Asgraauw. Bruin van binnen,en uitfpreidr. Zyne bait is raw en wir, zyn hour hard , fmakende naar her Zoethour , en dc laatfle Wirvan zyne biaderen gekarrelr, en gelykendena een Ypen- binncn en van buiten. ‘ V ‘ . > boom. De Vruchten . welke ze voortbrengt ko- , Kracbren dar Ipacacuanba. De Bruine Ipecacu‘-' men niet op de plaats van de Bioem maar op an- anhais de befte , om dat ze meer kragten heeft, dere plaarzen. I ' dan de andere ,- maar war foort men ook ncmen Plants. De Hanebnek groeit in aiievBofl'en, ~zy is mag , men moet de nieufle nernen, de groffle, ge- gemakkeiyk te vervoeren, alhoewel be: war moei- voedfle, de vafifle, de Harsachtigfie, en -die wel lyk verfcheiden malen gefchiedr. gezuiverd is van zyne haairworrelen. Men beef: , I Eigenfcbappm. Deze Bqorn is in de Medicynen ondervonden , dat her een zeelzgoed Middelis voor ,niet in gebmik ,' ondertuflen heeft de ervarenheid de Perfinge ; zy doer; brakerr enafgaan, daar-"na jgeieerd , dat zyne Bladen , Schellen -der -vrugt en (top: my weder.,\en, verflerkr 'de:.ve1.e1en ‘der inge- Jfyne Worteis vanreen rrekachtigen aart.-Lyn ; ~zyn wanden. Men kan ze ook in andere Buiklééperi How: is goed om te branden,_en he: is dienfiig tot gebruiken, fchoon1't met ‘LO veefgoedyigevolg niet ‘rneerder werken. I i gefchiedr. Men geeft ze.in van een halt Draehma De Hoveniers gebruiken ze om Dreven ,«Bosjes.; Jot anderhaif , na dar zy rot‘ zeer fyue Poeijer ge. maar voor al om Hcggen te maken alsne jong flooren is. (Maar als men ze rot. braken gebruikr, zyn. Dan noemt men ze 1-Iagebuek; De Kever en doet men ‘er een half nut nabetinnemen laan water Ru aigegranli %aarnia-an. 3 ‘ fl d Qp drinken.) ‘ ‘ . n_'r aryn and n im, at . ‘ is , Biesblad. De Lieihebbers der Bioemen onder- I P E-N B,o O M_’ be 0 L M B O M‘ frlneiden verfcheiden foorren van Junquiljes. Wy IRIS. Zre LISBLOEM. ‘ zullen ze alle onder een Hoofd-ioorr be r en; en ‘ de behandeling van enige befchryven. B W ‘ 18 {\MB E;RT LE B40 N. 00k BCUY5: Poire Refcbryving. Qe Jonquige is een Boibloem,waar deénjofls P°l1"?d°{\mb°1f3E3}15‘¢" s°fB°‘¢1'P¢€1'n van de bladen . die nit e Wortel voorrkomen, C1111! Normfindle §9lfam1?e_It . 15 ten Peer Van een lang, fmal, rond, buigfaam , en zachr in ‘t aanra- ongemene fyngeunge fapprge fmaak, en de grootfie ken zyn._ De Bloemen zyn geel en van [terke reuk; dc! boteragnge PBX‘?-D . Zcer dunfchellrg,-en van een zy _wafl'en an den top der Srengel , die tnifen de fmellefld ‘C63 a he‘ Seen 745 113 erllgen tyd ge- ‘biaden,uirfchiet ; Zy gelyken naar de gemene Nar- Phlkt te ZYI} gewccfl b€k0m’1- 11151511 dc’!-e Peer eis , {choon zy veel kleiner zyn. Zyne Bo! heefr KW!‘-E. Of drle maand8|1VI0€B€N‘YPK€; mogtzemel: ‘omrenr de grootre ener Sjalor , maar zy is rechter Yechf -V901’ de b€“_¢ "311 3“: 931131‘! E_€h°“defl W01‘- en evenen . den, maar. u ze in een kouder_ Sarfoen komt en P144”. Men kweekgu in dc Tuine;-,_ van _zeer konde nature in {maak rs, wordt deszem Eigenfclaappen. De Jonqnilje heefr geen gebruik geungfaponfmaakbaarder,ookverandertharekleur, ‘in de Geneeskunfi, alhoewel Dioskorideszegt, dat gn frnakclykhend naar lyetplamfoen daer zy op ge- hare Bollen gegeren , ink in een Afziedzel gebruikt, Cut 13- D6. beflc 500" 15 9911 E'33!-‘W€K3D€€l 11016111’ doen braken en goedzyn voordeZ.ickrensderBia1.e. en hm? 315?! 15 '33“ V3“ V¢‘f“h1“_h°° ‘Y “Ellie! ' . . n maak rs. ‘ r B954“?/‘"3 4"‘ -7°”7’“”“" “Z; maakt een kwarligen boom , weiker takken De vooi-name jbnquilles, welke menheeft. zyn veeityds afkankeren, daarom meet men genehoog- die van de herffl , de grate jonquills ,\ de Spun]: fiam daar toe verkxezen; anders vvorreit zy zeerwel jonquiilc , of de Smquille met de ronde Kelk , de in den grand. De Knoppen zyn tamelyk groot en kleine enkeidejonquiile en dejonquille met dubbelde dik, van voren punng «en brnm na den geie , uit bloem. De aarde , welke men tor'Moeskmiden ge- welke vyfnen of zeflren ook dikmaal een en twintig bruikr ,~ is de beite. De Herffl jonquille bemint bloemen voortkomen , zynde der zelver fieeltjens ‘een lichte grond. Men plant ze drie vinger breed niet lang ; -Lo dat zy 1.ic_b als een Roos vertoonen, diep en twee duimen van malkander. y maar de fleeien der Bloerfelen , veriangen met den Men moet de yonquzzm met in een groteZonne- groei. ' ~ / fcfiyn letten , waar voor men ze op de ene , of JUDASBQO M. . Deze Bpom begin: in ’I de andere wysdelrken meet, men moerzebevoch- Voorjaar re bioerjen. DeBloem1svanViolet.k1eur, tigen , ale her nodig is. Men verplanr ze niet, dan trekkende naar de roode kant , en geiykt na Oofl- om hare worteien te verminderen. Maar men moet indifch Saffraan. Hy wordt voortgeteeld doorzyne . ze niet Ian uir den grond honden , en ’tzoude beit takken , die gemalrkelyk wgrteifchieren: Maar om zyn ze rer ond weder in de aa_rde re zetten. zeker re jgaan , meet men ze in den grontzertende, 1P ECACU A N H A. Is een Wortel , welke kerven en dus wortei i-laten fchieren. Zie ‘voorts in verfcheiden Gewefien van Amzrica groeir, en D,odonaeus.,,of Munring van de.Planren;‘ JU " V007! : Welkc in gedaanre en koleur naar de Kor- Werken. ‘ Ik zal her gezegde niet herhalen JUJUB i JUL TU] 33 ENBOOM In‘tLatynj ‘ - d ' ' 7 . . . - '}uhzMa- H ,1 .. — iszaezsstzw in '= “ , Befckryvinge. ‘t Is E 1k . , ’ ‘ di¢a3€1y!'::v-ice gm}:- en zyn nier goed voox dc mug, om damykwaag en gemefl is , vier vingeren breed van de kzgnrtlééfigh _zyn re verteren. - ontrent due vmgeren diep. Alsdirgedaan is neemn men dat zaat en werpr her in gaatjes die ’ I Bebandeliug der 7ujube72£aamm_ duim diep zyn en met een Pout ’zer manna“ ‘ Daar na dekt men ze met aarde ny1 gemaakn Men geioofr , dar Syrian den oorfpronk am dc gelyk met de Ryf. Men m'oerhd’e ek mm 1,mB°d 3")“l"'"b”"’7‘ Eegeven ; en Sexms Papinim ze in,Ira- Eelcgd 15: dat men in Planten din ‘endom I gem "9 Eebfaét hebbe ) Wm vandaan de Fmnjen 1.6 heb. hof eerfl opgekomen zyn mneres m E]? Kweab hen gehaald. De fiujulvenbaom brengt em vmcbt wagens dc manier van ze re Wiedemafrgjgngngégg 2:52: §:i:l::n";::: 12,322?“ W 4 4 /Elk/1 ‘ . e rwee c zuur '. A egm: e mo zaa ' ‘,1 - ~ deze“ Bnom hem dc Hovenier wemju oppiflenén J’ er -van ze te éewgtzgzw. zo mm alsimand anders, die zekwekenzvilde Z ’ Her befproeijen is een behuip dat de y ' I; vm"-ht’ die w°1"a‘“ 99“ 01)’fE°l)'kt heeft een neg” bm'"” me‘ mmen kulmen of om ze re d “I” “- weike voor 1.yn zaad client , want’door middel dn' komen, ais zy gezaaid z;rn of am 26 fendop’ zelve kan men ze fchielykfl voorrkweken Men k H gr°eij°" 315 7-Yi°P 1Y“ Eekomen - Men v r1 ‘E (ism bier uit afnemen , dat om dejujuben vvel-Optefoillrn middag , om ze met een Gieter re beware He. en ken men kweekpiaaten moet hebben - dat is da; most dit water me‘ nemfifl . gelyk bet eegiriurlritgen men maareen grond vaneen voer, of drie breed’ en WGIPHI komt. maar her inner een ryd Ian" infin een Roe, of drie iang moethebben om ’erz.o ve I Z°“”C 85333“ hebbf-in 1 of uir een Rivier %Si(S '2 te kweken , als men ‘er nodjg heeft, ‘Bane de gefchepr zyn. ’° 0‘ Ins" 2?" die P.1"‘.'“°“ km gcven . is .de Grond Em 3:: De” berp'°°Ui“5 ‘°"’b‘*.k“"‘me" ‘Yd Bcdaan naar Lon ; I geen met moeilyk is, 7.0 men 25 ma den aart van de Plant, bevordert zynen , - - weinig in haren aart kent. ' ax een nemend , maar men meet op de zelfde wg 061- mt- wexk gaan _ 315.1}, reeds hoog zyn newer i YS‘D!L’l‘ [C Van dc Aarde, welfc war ale _'7u/31501309,; {I dat zoude hen gevaar doen iogpenb van ca: .kwant ' Worden; men moer ze daarom in d ige Io em: Wat den Grond beiangt; mo daze 300”, when middags ,eerfl des avonds met vvatere 533 “F5 Q3“;-9'5 . . . at in ’ ]:e“nd1r$'(:1n‘:l‘3hTfib7L°DB h€€ft,daar7theet1§..m0eten ze 8°93“-D 11555’: bfgleftna gelyk gezegdis‘. e on is algzo dit le'aarfil::’u'vrvdkev‘:1e1I{:erv°gng’dmdrO°g 2 1 nemen ‘ d‘ e , _ ~ 1V lg daar mede is. D: Tyd ‘mm de 359215:-n ze 2/eff/a;1te;;_ Van de plant: die den 3'51 ‘:5 L ,1‘ ‘Zr . I ’ J‘ 3” “"7” ’3”/he ‘L Aihouvei deze BOOFDPJCS de koudevreezen ; dc Her zaad van den 3a‘ 5 v ’‘''d‘‘5 VHPIEMFYG is echt r : < ju méam geiukt berer ais h‘ C N‘"‘"”5" I 017 d3! dc men ze gezaayd heefr op em warms - me weike gedurende de Winter in d ‘ . plants dano de ‘ ; , C Emmi Is een koude en voguge. \ ’ P‘ b(JvV;7I:1Il:f: }l]3;3rx::;i‘¢:,o(;r1 naenwere fchxeren. Daar mi . , » , at eS‘u}:elm. I/aam£.,;, ah la \ I 29 ;;8 JUJ. JUL. w den dat men ze verplanren :}(,)a§n()("(tg:£1;g‘: \::nn_cer zy een duim dik zyn) nie: ligt dood zullen vnezen. Die Boornlaatzrch. geryk (1,; Kgmoelje verplanren , dat IS rnyverloren pmmen , die nier befchaduwd zyn, maar wel op dc Zon leggen. Dc Yjrd -van yujxben re pix!’/Een. Men plukr ze onrrenr bet einde van den maangl September. Deze is de rechre tyd van Ryphel . Mm egg 1: gen [yd lang , en 10 men we bewaren wii , moer men ze in een drooge plaars lcggen; wanr de vogr is ’er nier good voor. JULEP. or Koeldrank ; is een rpqngfel van dc ene , of de andere Srroop metgfldlfllnmme W“' ters , of een zacbt en lrchr afz.1e,dze1- M3“ d°°t naaulyks meer , als een Ons Syroop op_zes andere. Men doer’er nooir Builrzuiverende nnddelen an- der, noch maakt ze, eer d-an men are Van néédefl heefr , vvanr zy laren 1.ich met we] bewarem Om ze aangenamer voor de {maalr re malren , kan gen ’er Oranje , Limoenfap , Doornbeiien, Aalbe eg- fap, of andere zurigheden onder mengen . ‘-113 "- zoure geelr van Zwavel, of Vrrnool. Om eenJu- lep re makcn, meet men eerit de Srroop wegen en de vogren wegcn ; daarna doermen de Stroop eeril in ’rFlesje, en men gier ’er her Water op, Wanna‘ men her uog eens fchud , om ’t wel re tnengen. Een lmrt/f_erkend _?t4/'efi- Meng een Ons Srroop, van Citroenfchel met de gediflilleerde waters van» Scorzonere , M61156. W11- de Cyhorei , en Gezegende Diiiel ( C3Id- “Wed-) van elks een once , en doe‘er twee dragma water van Caneel by. Em andare. Mengreen Once Limoen Siroop met €10 Ee_d1M' leerde waters van.Ofl'erong , Alleluja en Rernerre (Ulmnria) van elks twee onccn. Men kan m hare plaats een afziedzel van de blade“ C" Wmlel van de Reinetre . Van Klaverzurmg en Offefong nemen. Deze Suleppen verkwrkken rharr en ver- flerken dc maag zonder verhirreu. Vm_yn uitdryvend 7:112}. Meng in een Ons Srroop van Addets een half dragma Geeir van Adders , W66 dfagmefl WW5? van Tbtriam, twee oncen Citroen- en Nage_1b1oem- way“ eg een half once gemeen water. Drt Julep wederilaat her venyn , en de kracht van kwade dampen. Em 714/50 wot de Bar/is of Lung. Doe achr oneen Water van Melk in een {Marie bad gcdiftilleerd , by een once Srroop van Julubefii fchud de Fles en meng dc tw_ee vochtcfl 7-66? Wt‘)- Dir Julep is uitnemend goed in dc Kuch 1 C11 301“ kwalen , welke van birte lromen. J UL. Em mrkoelwde iulep.‘ Meng her gediflilleerde water van Ofletong Bo- raga en van bloemen van Kruikebladen, van ellts twee oncen, met een Ons Srroop van Vrolcn , of Reg nerappelen. y Em ytdcp war ‘I /mmfd; en derzdfr /Jardneb kige pyueu. Neem Beronie en Leverkruids water van elks drie oncen , en doer daar een Ons Snoop van Oranjeé bloeifcm in. ' fftt/ep tegen 0p_/iygixg. Sreektwee dragmen Camfer aan, en werpr het naderhand in water van Byvoer . of by gebrek van dien in gemeen water ; gaar voorr met de Carnfer re onriteken en op dezelfde wyze uir re bluifen, rot dat zy gans verreerd is. Dit middel verwekr de Sronden, necmt de dampen weg,veriierl Daanis kwalyk gedierte, dat men tederderlgpet opvoeden. Dekoudeishunnedoodvyand; en ter- haiven moet men»goed‘e zorge $335“, dat {"5" 1° daar voor bewaarr. Dir maak: dar her nodlg ZY3 . 315 zy uir den dop zyn , daar voor een piaats uir re kiezen , die warm is, omze,op re kwekefn , tot dart. zy war fterker zyn gewotdem Men ace XI 1° 1;“ - delenvyl de vrybeid, cm 16 €_>Prd5 P1"W'5‘° “e“.°°‘ Pen , eff fie Zonte laten gemeren, wei_ke de emgfre warmte is,‘ die hear ‘r meefle g0€._d ‘$19513 . M;d]e,wy],V ml men ze in 'r begin: nier laten tut- jogpen , als men ziet dat11erteg_enen_za1 ,fiwanr mets isyhen fchaadlyker, en doe: haai: eerder dcrlvlen. De Kalkoenen moeren zeer -Lagr hehan e wor- den ,- dewy}. men-ze . zo dra zv IYII ““E¢1<°m€f|a ondet hare Moeders van daan moet ncmefls Of 9: ze zo onder zerien , dat zy zich n1e,rbeWC€8‘2"*’3“ met de minfie bewegmg : Wclke 7-Y mm“ : IE3“ ‘Y "ze iicnr met depooten doodrrappen. * De E4/i der Kalkaenen. Onder de zorge , welhe men voor.ongemak}1’n axnder¥: Ktameniers we} te ont. M111)’ d\a23r1§°e gen1r:arl:;;kZ:{:e gvéetdoée koien in fangen en onderhouden. die methan-2 Vronwenk, 6 ° amme ' ’ d h- korncn bezoeken. y moetoo . cen Kampot gedaan beet; , eer zy zfilgebrunien : en ‘put Igggerzsyne’ (gr; Kama“ re hemcnen I en te Bop hebbflrer wee ta gelyk m bun ‘ivertft fommi e- duren om zich werk te gevenyals 1)’ niets te doeu KAM ‘X5 001: Ae§n'J]I§g1§ndei:n, I-Iaennen opg fiet heefr -, en zorg dragen . dflt 1}’ 1115‘ ledig i5.‘ Want V0861”, “moms: 61 ’ k {d 1 d‘ h,eid is de wortel van alle kwaad. Dit‘1s'tgeen h°°“;*:r%::‘13“:32:;°.::::Yz%°;e:.?:“:2‘§:e,:‘yds .:;am.aige ggf" ml-dGe'v*< en 0 u E . _> < _ d Vrouw e en at van kgeende is. De Haan heck: zc de{1r’aarafl5H)11€Er00 Vin de “me gedienden M: ter 1.yn . data de Hen vzén -I;-elaéitflgnngxftbndcr dc hangt . Z0 moat ly lid) ook’ ten hunnen oPziCh_; Men WW5‘ 3eW9°“ ° ’ dr en: en datzy nochvlei-V lekkemyen in Pafie1]ente doen , ofze op een andere gen, v:'1ec1'c'lv1Vi€E:r€Sflz:Zg*o’e°’ (“fir hen benadeelgn km’ an wys gebmden’ °f11§"1g<:{:§xC§.f§1u[:oe5§a§é1 men wil -of Jrnaa’r kleinigheden zyn, endatl1etbe1anEd°’V‘°'~"' Men neernt zu e _ i . . b -d 35 En Z01 mag: gc. daar wemxg mede emoex _ . , , 115635 mm“ 15 1-C1100" ’ wan 15’ zen‘: met water der den andere gefchxl hadden, koken- daarna doe: beuren , dat zy on . °P hat Wm B“ mt R ems op ’ H 1: - of dat zy in ongunft geraakten , moet zy zxch to: men ze in een Pan, en W3‘ I_3,°”3‘ by dc “'5 am h der in unit te doen ko- » - fnerktze haax begevenu Om 3“ W‘? 3 men lfigtel‘ CW3“ heel‘ U136" by ’ en - 1' h 11 we re nemen. Zy tot d-St de Borer 15 gefmolren, daar na doet men er men , of cm hunne S9 C 1 C11 3 mm » ~onder ’t Woord Chameygulum ; hier zullen wy al- KAM. nxoct zich daar toe nit liefde laten gebruiken , en > moer dienftig. Hafelfixficllfneflaat in can vlu in den enen,ofdenanderenaanzyngelykdoen komen, oliéz‘-.xgtig'7.out‘, zy verwarmt verdx fr 1 m§kg' fl“ fie! INCH 2 d3‘ 1 die °“'a'°]7k beef‘ y boven week en verzagten,en befiaan uit fyze Hagen‘ Ian ‘Y r- ‘ ' verdr v ‘ ’ _ (K A M E R Y K If D O E K , Is een foort van Ly- de kra}1,clxex:]v':>norzz);e‘nI.net cm Zondeflmge verdunnen Waat, ’tgeen van innen garen re Valenc n, Ka- Niets ’ ' ' ‘ ' , merik, Arms, Bapaume, Vervms, Peronne, Sint dit caneemdffef‘§a1§n%°I3?§31V3?y:m:5y£e31i:Y Quumn , Nqyon en _andere Plantzen van Heucg0u- die van der zelver Bloemen gedittxlleerd word:- :15’ wen ,Kamenk ,Arto1s en Pxcard1e,gemaaktwordr. ‘ “(S gel-mead wordt ‘ ’ Men heeffer Gefireepte , Gemoesjesde, en Ef- " ' " e ‘ fen; elke‘ van deze hebben mede hunne onderfoor- ten, naar fynheid en digtte; Men verkoopthet by heele , halve en kwartttnkken , en ‘t word: vepzonden in vierkante gevouwen papieren. Zie Diét: de Comm: )' ‘ of KA MFER. De Kamfer , Camphora , is dc Men gebruikt de OH’: Gom van een Boom , welke in Ooliindien groeir. mi] jnwmdjg V00, dc Nawcten Deze Gem geneefl de ontflekingen der Ogen , zy ' vexzacht de pyn van Verbrandheid; als zymet Ro- zewater is emengd, of met Weegbxée Watex-,‘of , Morelle Vfifi . _ ‘ Neem Kamille , ‘bet 15 1"'¢€fl Zak, en kookze In Wyn, en Iegze daar na op de Buxk. ‘ ’ Zy dienen uitwemf b ‘t d ‘d ' P lyk dc Azyn. Ala’ men een fakje Kamfer by zlch en Sroyingen , om pvi ¢¥:"v1e?§a"§?n hfslll tlefxvfirlziprgi draagt, za! men met veel 1ufltotVromven hebben, ven ,- in Wjndbrekende Klifleren tegen Buik n 10 de Heren Brunet Dr. en de la Haye ons ver- in Voetbaden V00, Hoofdpynem ’ _ W _’ Zekflffifh ‘ , , :_ Zy zyn ook dienflig voorflartenwee uitwendig deKr;‘fi:/£r1:"Ev1v‘itFhgu1;3f4£153ggflgfigglgzfiaflgtglrt opgelegd ;‘;en in Afziedze] te drinken gegeven )4 Men laarze klimmen , op denwys van een Hop- m:l‘<]:n(.’ok1\Al"cl)riZfr':1e:edba‘den’ dew” 1: dc mid “gt peflruik tot Cieraad der Tninen. 7.y bloeit aan KAMPE CH Ruikertj’es,weIke een aangename ldeur hebben. Zy ‘ LE HOUT ’ mm van dam V _ oorfpronklyk , Zia’ Hubners Ku It-W d b k. zyn van dnederhandefoort, ale bom, wxt en mod. Hie; moeren Wye, by voegen-’nAd5th:g']1:?A?:in De mode knnnen aan onze Wmterkoude me: we- en Wynfleen gen valfe kjeul-xmaakt . Die “cm is derfiaan. De bIe<-:k~rode met by na wirte bonte bla- ’ _ echrer vafi l h t I denjes, als ook de bonte, geven de langdungfle en ' ’ a S C met Ga note" Smak’ Rad“! E" aangenaamfie bloemcn a voor het gezicht en den geb,uifi,K::.p(,c,r£??d an Spa,a"5g’°e“ to‘ he‘ zwmen reuk. De wine geeft’ h_ev: eerfle bloem, doch is dost, dc zwm daar in zo langdurig met. ‘Zy word: vermeer- fen van hem, gébmik makende - dc-Yd d9°1' MYC j°“8€ Wkkefl) die E56“ b!0€m dfa- Men }1eeft't ook goed gcoorcieeld tot de Gryzen‘ ‘ B5“ 1 1“ ‘"511 ET°!1d W 1958511» _HFF aflledlfil V311 en Wortelkleuren , die niet boven de twinti fiui: 'Y 51“ x dz“ ‘"5’ dlkr 5“ 1'°“d3€“E ‘S: 15 E054 V001’ vers de El en op de Voerinven niet bove gd ' wonden, zeere kelen en wonden van fchenen en af- belopen ; 1\’,1aa,,déwy1 dc Grgowflwers defile ESE V°S5“‘,15- Me“ “am!” dc Made“ 2‘ €11 158? 19 0P den kunnen misbruiken , om"t Blaauw re vervalfen d6 but! V00‘ 59"‘-“f C“ “"45” h”1dk.W‘‘15"' 139- of ‘t voor Pafle] of Weede tegebrniken is'u ) ze Plant is. openende , en doet magrig piffen, am 4,, Kjefnverévers-in Vmnkr k we eh’ mar Men geeft drie on'cen Water met zyne Bladen Y 3 _ , v ke de Aluin e ' b ik ’ gednillleerd , gemengd met een Ons watery van 0- K AM p Efi wanuee, tweIeIl?_"f’::egnem?jka°‘:’éer ranje-bloesfem , om de kragten der ybarende Vrou- om, zeggen dc Jane”, de H“ . D - wen te vermeerderen. Dir Water is ook gocd voor Dir gefchiedr mean in de Bmnstyd I ziektens der Ogen. _ . _ ronshart dat no e ’ ‘ (K AM I L 1: N. Hler Van Vmdf 111611 d€f00I- een ander , dat reeds vo'orzien ig gdirfivxgde heck: ’ ten Kruxdkundxg befchreven , behalven op vele an- ‘ - ’ dere plaatzcn , in Hubner: Kunfl-Woordcnbaek, Y met de homnen zofierk 3 _ Yen .‘ dat men he! , -by Hi! weder , we] een vieren- 1=¢fl W V°°5e"- . . .deeI uurs ver hport klappen ,- Di: duun 10 Iang , Dat degemeneRoomfeKamxllen , metzynebIoe- :0: can van bexde de vlugt neemt ofo de 1 men in de Apothekers winkels in gebruik zyn 5 dat dood blyfi of de hoomcn 10 in glmdg, verpwms men ‘er’ 1. Water van difiilleen. 2.. Olic met die mken, dat,zy by elkander omkomen of evan at van O.ly‘ven daar van kolokr. .3. En daar uit een *mk¢n_ Em Hm op die wySge,,mgen".en%0tW533 3;: ‘::‘:a1‘¢:s':;m:3:,i;m:a:,.*:::::;“:‘::.%2§g$222; ;;:;:;:,,§:;:¢~=n : in ‘I en hoofd , zy is Pis en Zweetdryvcnd , en voor de Lyf- K A M P E R -F0 E L I E , Cbampigmm: 't Is . - Y y ’ Gen M I’: ‘ r - . - ‘ _~ mt. Zy vemcht dc Hoofdpyn’ wake daagreenK;>;gmzre ma gaande, mzonderhexd anderen‘ ‘ , uit hitte ontfiaat. zy is koud en beet by toeval, ge- — 57+ KAM. een foort van Plant diegene bladen heef!_y 0“ ‘N ’r volicgemeend wordt . 63°“ 1”“ ‘C draém ' f°ht°?a'; ‘r zicb daar in vcrglfi . 5“ z°."“°.‘ he‘ "gr°°.3 . gezien worden. De (reel. die urt de aarde korntrs kort en fponsachrig. Zy diaagl W‘ fP°“?*‘°h“3' vleesachtig, rondachtig, plat , of punracimg, bla- derig en van ondcre gerxbd» 1100” _ a- dc Men heefr’er velerlexfi foorten Van , 11}? E3]: gemeenfle; deze zyn de out~kamP°"f°°}J¢52 lg"? pignoru do bar‘: ; welke aan de warerkanren van 0 - [en watfen , en zeer groot zyfl ;—]_3F V°1d‘k3mP5"" foeijes , clmmpignam do przz. or putm-e:_ zyn zullre, welke niet voor den dag komf-‘hr $13“ "3 11€Vb53m' men der Hermbuijen. Dezehoudelk voor de belie, zo om dat my vanpboven wrrrer 1.7“ 9 319 °m h‘“° roodagtigheid van‘ onderen. D3“ 5}’ ZY“ ;Ybl‘:°3 van goede reuk , we1ke_ do anderen met c en. De CImm[:ignons,'der Thumen . $315 d5“’Sa“{‘5 °P dc Bedden opkomen , Cfl_ <19 M""./7"‘°”‘ I ,d‘?.““:it ‘g’°r den dag komen, dan in rbegrn van Menn ii‘ ros- fen onder dc Mofl van daan ; W3?“ Va“ "‘ C“ nngfei 1C‘:'g;g,,E,?;'gnan: zyn vari‘ze_er.verfchil1en'de aart, men vindrze die. d00d1Yk V°1'S1f“E 7-Y“ b°£“‘i{‘““‘“' -fie doddlyke krankrens veroornaken. e e e_?Yfl die , welkc op een miflhoop in em: nachr groerjefir. Men moet ze kiezen , die vieeflign WF} 555951 ’ roodachrig van ondere . blank Va" b°"“-i‘ “Y” ' cg een aangename ge_u!( 611 T091‘ h°bb":‘- 2.}; mgfetio nier , dan van rnrddelmatlsfi EE° “‘ Y " _ groot , alseen: K3fia“J°- "Hes /Eweken -van K4m179"f0'1"""- . » F ‘ die wer- Van alle die foorren zyn 3!‘ Sane b“.“°“ ’ . km doe“ opkomeq’ wdklg me‘: mcmgct men een kerheid vkan gebrurken: aar oev I H is _ Bed met Ezels, of Muilezels dxek toema1\;Iec“.ove£;:_ gen daar vier vmgeren breed vergaanne h er welke men Terra: noemr. Als de Warmte 6 11,’; Bed over is- zal men a} den afval en’r wa- :63: . E,“ van die kornt ., welke niet tot» dekeuken , « . bmidh dam-gpvverpen, mrrsgadersalledgflzfltxg ewurmde. Op dlt Bed 7.almeu1_n ROFW“ ‘Y 9 . léamperfoeijehebben. Dirfiedrstwee, ofdrieglareein d en 1,] goed W515“ om andere we re mac _. gofiondom Parys gebrnikt’ men de Mefi» W511“? “"3 dc Srallen der Verhuurderen van Paarden gehaaid _ A Mefl , als Srroo vindr. wordté :.a;‘;ffi::; ‘,',’§e°n"g1:1eexcrd , dat men daar in de De En (€351 i non; heefr. Men niaakr een by7.on- . $3,: ‘gferk 3:: gdeze Bedden toe re flellen ,,we1ke veel arheids en kofle verexiien. .1:/gear fgergggigg moeite wordr genoeg beraald deur e V5 winlr in een Stud. 7-0 8‘°°t,5 315 Pawgke mt den ( De emme Kamperfoeuens ’ in" e warme Na- Moeshof behooren . K0139“ ‘*1 V°CP '3 d mm C_ zomers uit de zandlgi 5“ met am 3 1 kmgen mengde ,md'e, vgeltyds van zelfvoorr. ey . id: - zoon» ze in eetbare , en oneetbare onderfche , derfcbeidr men .de eerire in Lenre, or'Hen'fi;Kam-V KAM. perfoeljens. De Lenre- Kamperfoeijens worden Moriljes geheten en‘ waflen nit oude Eiken‘ Boo- men , ook in Bldembedden van mulle aarde , die met jonge Rund waren overflrooid geweefi. . ' De Lento-Kamperfoeljens zyn meeir lang-rond, van binnen hol ais een Ei , cn onder aan een holie Reel — rondagtig roelopende. De I-1erffl—Kamper. toeljens komcn in name warme Nazomers , in Wei- den , daar Paarden grazen , by rnenigre voorr. De- ze zyn meefl van boven wit , rond , van onderen platachtig ho] ; en als zy nog jong zyn ', rot den flee} roe befloten : maar grater geworden zynde , berfi her ondervlies , en verroont zich aldaar met vele rode velietjes , welke met der tyd zeer zwar: worden. Her vlees der Cbampignans vergroeit dan en word: vellig , rerwyl de bovenfie bol , platter en platter wordr. Dus zyn ze ook die in de Moeshoven greet- jenx, in 'r begin bol, en knikker-‘rond, daarna p_1ar- rer, maar graauwer , en van onder 7.0 helder met, maar bruinrood-achrig ; bet vliesvrs vafler en zelt-_ fiandiger, dan die men in de Werden plukt. Hoe men de 1(_nmperfaeljer Hear maakt. Men zuiverr ze eerfl , daar na werpr men ze in fchoon warer, waar in men ze Iaar Iraan ; daar na laat men ze in een weinig'f waters koken, om haar fap re doen geven , en 1.: dan op een. ‘V/crgiertefi flaan. Dir gedaannynde, doet men‘ ze in eenkafe ferol met war Boter; Zour. Peverwen Pxcterfelie; en, als zy gaar zyn ,'ne‘emt zeaf , om te eren, na dat men ‘er een fchoor Verjureheen: onder ge- daan , of nog beter Citroen-fap , met her Nat van een Schapen Bout. Gefiuitte .K’,am_/2:r—foeljeb:, Men lean zein Boreri, of olie vers fruiren, ofze in witre Wyn laren koken ,ren ze met Zour en O-_ ranje~fap roemaken. ‘ . Men vergenoegr 7.1g fomryds ,- met de champ}- gmm: te fchrappen; daar na werpt men ze geheelrn een braadpan . 05,1113“ 1¢Bt 1° °P “*1 P3P1°1’ met Borer, of met goede Olie gefmeerjd op den Roo- [ter , en men beflrooit ze met Z013. P€,P5l' 9 N00!- muskaar , en een weinig korit_van gerafpt Brood, en laar ze zagrjesover een wermg vuurgaar worden. I cm/2: Kamper-fbeL"e:~ Als zy we} geplozen zyn , meet men ’er den baard uit doen , daar na ze waffen, en ze daar na eenrgen ryd droog laten flaan, om dar'zy_ geen fmnak zou. den hebben , ials men ze Iangm r water lrer flaan. Tetwyl ze in 't water fiaan», moer men een fink Kalfsvlees, of van Gevogfiltes 1115! ECVIM SP"-kh“k' ken, en niet met Vet;_doen_de daar Zour,Thym. Marioiein , en een weinlg P1'51bY- A1? '5'” G°h"‘k 5?‘ reed is, moer men ’er een raau Doonervan eenbi, of twee onder doen, met war kruid , om her re bin- ‘den; daar na 'vu1t men de C/mmpignnm met div; Viilfel. Wfifmfifif. 7-YVE°V“,1d WI! , doeze daneerin KAM. KAN. een gcdekte Sroof-pan, of rnifchen twee zilvere Schntels , met.ve,en weinig Borer ,,Durve-nat , of - dat vanander gevoge1‘r,.en boven en onder wat vuur. Als zy gaar zyn , doe ze in een holle Scho- IeI_, »en.doe‘er eenirleine. witte Saus over, van war Verjuis, en Dooijer van Eijeren ; en ais'raIIesk1aar is, doe'er dan war Vleesna: by, I 0») K,amper-faelives in te /eggm, , ,MerLka;I1'zegekooIrt zo we]-bewaren , alsde Bo- men van Arresjokken , of ma dat men 7.: gefruit heefr ; men doer ze in een For , of men gier’er vexsfe Borer over, die naaulyks beer is, totdedikte van een vinger, om zorg re dragen , dat hare kragt nier Weg gaar. Een‘Week ,9 of drie daar nais 'rgoed de Saus ‘eens wzuin re maken , enfer decbampignons urtvte nemen, welke- men dam in gezourre borer‘ rnoet doen , «en*’er dezelve een vinger dik boven op }eggcn; zulks meet men van mannd totmaand on- derhonden , om haar bederf-voor, re ‘komen, weik onrflaar van de vogt, die z‘y uirgeven, en 'ze doe: bederven. Men moeteze in een Keider, of andere koele plaats bewaren. Men eer de Clvempignam 00k in andere Ragouts; men Iegrzeoolc we1=1'n Room; -men 'vu1t'er mede, en fchikfler andere magere en vette Spys mede op. (KAMPER-PEER ‘en KAMPE.>R-VE- NUS-=P EE R , by de Romeinen‘ Pgyrumflemreum is de zelfde. De ene is van anngcnamet blozender kleur dan de andere, waarrvan her Planrzoen oar- zaak is ; voorrs matig van grootte en dikre , lang- .-agrig, In de flee] dun wordende. Deze is de belie Sroof Peer, wordende in bet iioven rodd, zonder iet by re doen.’ p ' ‘ Als deze Boornen op goede Plantfoenen. geéfnt _ zyn , worden hex tamelyk grore welgefielde Boo- men , die draagbaar zyn ; maar datnietgedaan zyn- de , worden hetkwalykgeiteldeiioorizen , die meefi afkankeren. Zy zyn in de maandcn November , December, Jannaryen February , goede Keuken-Peren. KA M PJA G T noemr men zeker vermnak van Vorflen Haven; waar in zekere wilde dieren in een afgeperkre plaats,mer muren, of anderfins omvan- gen,gebragr worden , om met nralkander re vegten 5 en welke daar na weder in hunne Hokken worden opgefloren , of me: Jagrmeifen , of Schiergeweer edood worden ; ': geen dan -gemeenlyk deur den orfi 'Le]ve gefchiedr. ' KA MRA D , Zo noemr men, in de Mo}en~ makery, zeker Rad , waarirrTanden fiaan , die een rondzel vatren , ~dat een. ander Rad voortdryfr : :In een Uurwerk word: een Kamrad weleen Kroon- Iad genaamd. Zie Oecon: Lex. .4-KA N is de naam van een Hoveniers Gereedfchap , en berekent by fommigen een Gierer. Zie Gieter. KA N A LE N’ , dat is , Vyvers , komen‘ altyd beft , op ‘t oog , in de langre voor. KA NARIEN VOGE LS, zyn van de [(2:- enarife Eilandonyeerfr r‘or.ons gekomen. . Men heefr ’ze van velerhandc vcderensi en de gemeentlegely- ‘ gr)- ken befi in-kleurengna een Sysje, door haarvgeele,’ zwarre en wirre vederen. ’rvMannerje beef; dan echrer eenrfchooner gele borft , en onder aan ’r1yf war meer wit ale ‘t Wyije; ’t Wyfje daar en tegen is doorgaans .witter en bieeker. ' Bniren dit gemeene foort vindt mennog verfcheidenandere , waar van'er enige van Citroen-koleur 5 andere Sneeu wit me: rode , ,o1"- zwarte Oogen ; andere Zemel- , of , Asdcleurig; andere Wiren Zwarr , of Bruinbont, 0ok,Zw,avel.~,gee1'en, Bruin , of gansZ.wave1« geel zyn : maar deze zynnog nietiang bekend , en worden van de meelle Lierhebbers voor de fraaiite gehon- den (maar dc Modens veranderen) vervolgens de Koolzwarte: maar ,deze behouden hare kleur niet iang.,:en zulien in ft twede, of derde jaar Geelwor- ' den.'. Men rhoudt-ze alleen om haar gezang, renzy ten deelen Jook ‘om de Leldzaamheid hater kleurz maar zy zyn zo raar nier meer als voor dezen. Men vindrrans , namelyk , Luiden , die ten,declen«ui: vermniak, ren ,dcele uir gewin ze by mallganden ,in daar me gemaakte.hol“}.£)§met Na1°° pond Suiker en 8 mengelen Rcgenwarcr, alle tefa- gen hegft men R 1, ' Em”-re’ BY devR°m€i- men welgekookr en gefchuimd zynde , maak dam is kamg en, V01 gem yium Laflmfl ge“'‘“?md~ ' ZY vmede.wer., als boven. a1; egn gmuwe Zuikge:§eé']. “l':la';‘;Vke;x tdlk . (1:34 . . . s r er en c i - /Inder Karaeelwater. Iyker fplmpunng am dc RFC!’ R71’ 7*Y“d° s 35 132/ V 1 EW1 Van koleur , met brumachtige flipper: : en dc’ Neem for can Aams Ketel even zo veel, aIsbo- be“? fqmt .h?°fi 5’““W“-‘ Vlflkken door her gee) - Wu weed is . week, en difiilleer her, en maak Z3’ *5 d‘”“““"3' ‘“ Muskeefl enisfins.’ r ~ ' her zoer met 16‘ pond Honig en :6 mengelen wa. . De B°°“‘ “’°‘d Wamlyk 3100!. Van'goed—gefle1, ten Eekookt en gefchuimd. Andersneemr men ook is womlryk ’ en bekwaan‘ ‘°‘ 35" H°93'"am. we] too mengelen Brandewyn , gn ,4‘ mengelen ° k”°PP3n ZYD Z0 groor nier‘; als van de Madam:-' waterV met 3 Pond Kama!‘ . , V of Safl'raan~Vpeer, echter van de zelfde groom:-, var: ‘ VON‘-II Punng. en~graau;van kleur-- G f Anderr. ya 1; “ht bl°°"f°]5 ‘mdfnc k“0P :' .V:'elk: tgaeciigfsz . / l ‘ voren en v ‘ _\ Neem no mengelen Franfc’Brandewyn, spend zynde verrooneiin Ey 7t.ia£l:nv‘lI;l1;s§?::)e‘:‘l;)en' OPE" 'KfiflEe1 . 9611 kop Zour en 5 pond gefmoiren Suiker- ‘k’Wa‘me lange fleelr‘es.~ ~ ‘ ' Y5’ Ophe- ylynal her over in een Aams Ketcl en rrek"er uomen: ' A NELA D is een foorr van [lag dat gelen af , of zo lang he: pxopf houdt, _ Cancel-Iuikeren R-elgers-merg gemaakt is: Dir“: . J J zen dc Valkenjers hunne Rootvugelcir, om ze ngog )1 en. ’ eerer op de Reigex-jachr Iewinaken U . L VKA-NKER(iseen G4 Id. {- Neem mt can d 1 Y K t 1 ezweV er (lieren dz: Franre Bmndewyn. Tfinyeééeiei °vv§?$ ”Li‘I§“ii‘§“ ‘Zi‘§§ie§’.°’ iidwgéféi‘ g°°°°"‘°"* 1" W byserégen Z°‘“> 8 Pond Kanefils 13*“ he! 2 . of 3 d,agcn trek? bmde >ekre EV kcrvogenndar her onrfleznnghelx. ken ; dillillefil‘. als boven - maak her we: met M— 3 dg 1' ' wand-amdlg wmdh - 0 d S .1 V V 8 = V 2.1 en on crfcheiclr ze 1n twee Soorrenm ecnv - p n m {er en mengelen Regenwater. orgen Kankerr die nog in zyne vliczen befl rer _ ‘ 0 en mm. on/72:». :°;:;.-:;%.::3s§:;;*:::;x=1*°* door en kenr een Vcrborgen kanker aan de rekeuen Neem I 11- mengelen Franfe Brandewyn, 1 6 men. 1 gale“ Wme“ 4 pond Kayeel Veen Imp Z01", Lof Van een lrnoefllgezwél , '; geen-'r eerfl gewcefl is, ‘ 6 fncden‘ Roggcnbrood ,; 1 M K I 1 a=m»tinre1ing«_. _jeu1;_: lime Joodheid 1 k- of gadagen weeken, ditrillgzr bee: ignggngiiilfiiniglci fcfiulfi" 2 hlgllsen 5ek=mle’_pYn. aan'ee’ii'“r3»’or'i 1el.mer ecu halfpond Poras ; en met her met 8 ) we" r°° °r P“’P€f€ y her b133l1W5 . zwaar . r . 1 . . . mend hlomeen Water. en. wel gekookt zynde. WW8’ mm mm. aa"‘°°“ zeergroore, nei- Ie ', oneven‘ hardighcid , door hetatoenemen van knobbclige Aderfpazrigc , n fchuim her. met uirliekende punren , Amlerx. ‘.5’/egt; :1 ik8V:?eZ\velz,“V ageVzw§VlJeIVIV . 1 1‘ C’ 05 - Nricm In. mengelen Franfc Brandcwyn n ge. "3 C . ' ‘6"‘‘’"‘ DC 0P€I1bare , of Zwexende word: daar aa Yr 3 , kend, \\3 1-8 KAN. KAN’ it d datna dit alles he: Gezwel UPC?! gaat . ’t Vel pholyx, 1.0 veel Camfer, en Aluin; eenhalfdragl I en , x I ' , 31 M1 11 o veel Coraal een once gs Iwgggeten wo:{ioto,P!e11 ,er een dunno a fcherpe ; 819“ V3 Tae;1L,, zegeveczi rap ya“ Iiluiglsolig mag 1,11 (CI! e e ter u1 . . _ de :1 ' n 0 en ortxe ZS? .k—an Op 311‘? P1’”“”“ komcn da“ man K116 glgéfallligi $3: eeK:1.m11:ofi:ez=.l1l1§Iil7I‘«:s}7el{s::iller. mctzo vcel Rn heeft. ‘ ' T b l bl d n of 1. n aftrekzel gy hebt do An“ ‘Wat em Knoemgflwel km l?1‘§€)rzl:§1§e"rI]‘: ' jl_:ePu1?:anDa:tae:1s b:)veen’1's deze Pleifier voor kwade km Zdér,-xéafifm Vifiégrinafiekzglng of ontl’te- Beenen , en de Kropgezwellen, die open z.yn,heel GE ; en , . 2 . I ‘ king in 5°“ K“°°fl‘.g“We1 km make“ ' km her H: sued. ‘ k de Poei'er van de 0 en der Zee. Kankerdoen verande1'en- en onderanderen ve11.?&' - M5“ km “k k n1 Jen 3 _ . ' V ‘ - k ' an Cl‘ I00! . ;'- _ tende . >Ple1lterachnge‘, \Ir3erett:§re1I1x:!ied aflveellopfimlpe reélgtogceleanker bcmgt '1 mike met open!“ 10 Jtende, bladertrekkeide, 4c3;‘t:_n e p 1 due gmte Nb vemmuakt’ "1 men 16 met hat-rap he€tf€<_$PYl°“,r‘d‘"“” em '9 (en Tisalleen'ta'f- van Weegbtee-bIade1'e11 ltoven , of me: Tastes- ’tEmgfieAm1ddel' Om mm ge h‘? d , ‘ Zie am»; kruid ofmet Huislook , doende war Kamfer door zetten 1 10 he“ km fished gem, hi en En voor yal de7.e Waters , of men zal ‘er de Pleilter van Para- Afle dc Genee€m‘ddelen ’ Md E m 1e maken celfus op leggen 1 01 een laPje Lood; en men zal acne“ ’ 1? 0rd’? nmell;egbe:e1:11klt(alnk::‘v.c"t?rdt , of on; den tyd van vyf, of zcs weken . van dit volgende dat een noel -gE'bW, p , , “ ‘ I W 11 des morgens voor’t d€'°P¢“b’.”° K““k” W0’. t 1096".“ vemgeren m £;1,te1])J)?tr.’ ilr?nee1:1ldn.g as Y ‘ ’ dd d .. betwiarenw ‘ 1 - W . - 1 k- N ‘i a1f—Ons bereide Piflebe en . at is, In een-openbate Kanker bed1(e;nt(';ne1;nz1}c{1:)eg‘;’. Islet die iflefivtéfinggwaflchen ’ en dam, M in de Z0“ gc- Rig! 10 mm, zegt , ‘van den eez ,Vl Yemen leer dmogt lyn I gen Dragme Poejer van SIangen,.ecn fchooriteenen . En 45 011?; V35‘ leefvfiddelen gem om [{rc¢f(en.ogen,een HalfdragmeZoutvanP1s en beet in de Wand gedmh ° ,°Sn den komcn, —wy,meen.zout; fiampt he’: alles toteen fyne not, gevolg hebben , moet men tot t Y en mam.“ em Dmgngcrgp elenk: gelgtgg ‘ . A . . _ ~ . ‘ a e a_ e Verfifiezdenfllrddelen war de Kzmker nkgllc lfillfieigflfxhwdaar WE] gy bevmdm ; en Z0 1 » 9‘ 1 ‘ ’ - a Z'k1 - ‘ d P'Tbksbladen1iettIckk=n ‘Z9'mc1"" E: dbfuilifefixassgxeéebegllifgé reeigen lzeadeé; 16;.‘ ;r;::o'ge?‘:go';d1'xogaw:1ren , en d_aar de Kan: memgma and an Vrouwen de Stnnden deed krygen: ker mede waltte, zoude men zich verlicht vinden; ‘her’ en men 6 eflen e11 dc Mans de Specnen 1 men kan het,t0[ een fpoeling van de Moe: ,1nwer- “3 15' ''°hkrny:%?fln;E bovgu «Lggpoplettend deed IC— 5,, , zo meiferpoeijet van Pilfebedden en Kreefren, ‘ggnmexde fielve menigmaal een drank vanheg kfllidr ogen in gedaan beefi- :' - rot ' igenaztxvgoxdbugglgogfilie c§rIin‘li:ee1f:ae;:C5f de°g13"1£ /lmler Middel war :19 Kdflkero ' Pee ' ’ ‘ of een Esma- ' lie Wortel hen om den hals hing .. , d K a eel’: van Roe: ver- rande, .of Saphiet; 1e dgimfiljl I:'fefl‘:§l:§fic§E%§t[?:]} b,a1:.I§:§1:,er‘}f§i)ke, r?gk_vdd]arg met Wynazyn’ Zout of voor e_e11 ontlsyt 4° T 9"“ d5 men doc, datmjd- uit ; 1-amber daar na droogen , tot dat hetmaar vog- §1ala§1J::t‘tVd:at\?lc‘2?d,l_iyd‘n,dgi:1f :7azg(;:=.lniun11e11voo1komen. tig blYft, en ibeltryilk daar de kapste1;nv:;1u:,iVczli‘:2;n‘llIi:r C , ' 1 d t’ r et venyn a e _ - 1°?" 3"“? '=;°;*:¢%“;:;o:‘.::,:::i“:::a:, 3; me. atria: . en in we or zy Wail W 13, ' — - -_ ' I’ d korft afvallen. mm ’ dan fnyden , zegenezen kan. D1: is ondor zes dagen za er e '§1u‘l]-enned:tI)‘o‘1!l:l<(:e’va3?¢:‘t§1 "o“'t;"lE'.“()10t€::fb<‘l:'I;‘1l’°I‘s>‘i1"-‘cl: 3:‘ finder Middel mar db’ K4745”- a V: ‘ ‘ . E h_ om elc en V319“ S°“"“.1‘1Yk km‘ mwlukkem C - ur‘ i menr vanelkseen ter %noegt'er uit twee kwaden . een goed Eeklorgré :§'en%(X)’Xgl€;I;Li::‘e§u ggufipond: saxpem em w°‘de” ’ Twdk he‘ Wegnemen md Maardicbsnidt pgndt laat het uitwazemen , en biand her naar de um gdukkfin Wilde’ of'kond:l', ragienelefrtdiddelen lI:onlt)tot kaik; maakt, daar in de klomptot Raf. dc bedfienelnefidleandere mtwen lg: ’ en laat ze fmelten. Vail delfi V03‘ 101' EY13Cfhg:5 an e V0 E - - meren 't1. ze ezwoeren, o - Neem verbrand en gexvalfchcn Load ,m1"1:>Yxe11dp;l;cg>- 0§l(vl;:mI§::k7e;‘f A], {Y togldengwonel me is ‘mgr fix ' 6“ Wmook’ van em twee an ECHR n olie igoeid 7.ult BY her afvallen van den roof be-zorgen. "‘5“' P°°iJ-C’ Vaumfcm can Half OHS’ 03“ ‘van d ar na vlees maken en lilrekenmakende middelen drie oncen; Lood _en Was zes dragmen,f filfibarc d:-at o Ieggen en voor en na de genezing Beze- Solanum d'rie, of vier oncen. Smelt hdeatarI'3§Pod' aid gegruikenl rzo gy dc Kmker ’ af Wm bindm, onder malkandet’ en warp verve fflsnrider tot dat zult gy het met een draad doen.‘ Welke in die V03‘ jets onder , en mar her under ma a . gedoopt is gewcefi ' en dc Kankfl pa, in den tyd dcozfm k1O u:;a“e,1?1niten dragrne Cernis, driedragmen van tien dagen afvallen. 3 gewallvdlfen en gebrand Lood . een dlagme P°m‘ zin- KAN. Analerr. Veer rImfi‘z-n tegm dc Kzmker , in way Doct dit dan_in een Urinaal war Deelm mm /22: Liglmam bet oak zy. 1. Neem de Bloemen, en de Stam Pinxternakelen, die Bloemen zyn wit e , geeft _deze gilt , _ ,, en kook harden tyd van vier Maanden , op den A:/nmor, (a) clan zal _ft. daar na wit, en eindlyk mod 15 een Grein voor delianker. Men alle aeht dagen ‘. to: d _ , e genezin floor ze en maak’er een Pap van , legt d1t smor- toe, in. . E gens e11 ‘s avonds op het kwaad. 2.. Neem Diapalma , {melt ze in fap van Weege bree-bladeren, {meert daar de Kankermede, 10 by me: open is ; en als by open is , meet men water. van Aardbeijen, of van Kervel nemen. en daarde ~ Kanker mede fmeren. 3. Neem een Kikvors , die door dekoudebcvro- ren is, en leg ze op de Kanker. ' 4. Neem water van Gnaphalium en was daar d Kanker mede, of Wei de bladen van Hazelwonel , welke gy in geaegde water laat weeken , of inge- 111een water, en leg ze ’savonds on ’s morgens op de Kanker. ' . 1 . 5. Neem de bladen van Solanum Ligmyum, wel- ke road Zaad en blaauwe Bloemen heeft , en walt daar ’s1norgens en ‘s avonds de Kankcr mede , en |eg't'er ook op : maar gelyk men deze Plam’,sWin- ters niet vindr, zo meet men daar een Smeerfel van malren , dat zo goed is",-als de bladen; op de vol- gende wys. V . Neem een deel van dc bladen van salarutm Ligm- fum ,_ liamtze met een houtten Stamper in een Mot’- tier van Mariner. Neenfdan een deel van de belle Boom-olie ,' naar believe, doe: ze in een aarde Pot, die‘ tegen her vuur kan. Doet daar in koken een " gocde hand vol van de geflampte bladeren , tot dat zy droog vvordcn , dit zult gy met een Lepel met gaetjes doen ,' werpende daar gedurig andere in, en’ vervolgende daar mede vyf, of Les malen. Daar na zult gy ‘in de Boo’rn‘~olie doen fmelten nieuwgeel Was , e11 , als de Was ge- , 1 m dan de Pot van ’t vuur , en laat ae koud worden. Dit Smeerfel moct vgy dan be- waren, om'er u van te bedienen, en ‘s avonds en '5 morgens de Wonde daar mede te~verbinden. Men moet dit Kruid en de Olie op een zacht en niet op een izwaar vuur laten koken , en de gefmolte Wasop heete As zetten. Dlt Smeerfel moet alle Jaren nieuw gemaakt , en in een gematigde plaats bewaard Worden‘. ’t Is van een uitnemende deugd in alle ontfiekin gen , oude kwaadaardige en fiinken- de verzweringen. 1 0m em Kanker in vizrdm twimtlg arm ts gwezerz. Was he: kwaad met witte Wyn, leg ‘er dcPoei- jer van de Eflnm‘: van Granaatappelen op , en gy zuh een uitnemende kragt daar van zien , als maar’ 't kwaad me: is verouderd. Voor dc Kanker en andere Zieétrm. Laat goede Kwikzilver in geelt van Zout ombin- en. Die ,-Welke van het vaile'Zout der Salpeter- makers wordt gemaakr, is de belle. Doet van deze Mercurius ‘t grocibare door de. konlt. voortkomen. V/Inder VM1'ddel. Men moet oud , fyn Lywaat hebben , en daar over Szylfel doen , welke van Tarwe-meel , en Bran- dewyn gemaakt is , en dat op ’t vtiurdoen droogen. Daar na zult gy Peperhuisje maken , zo grootalsde Kanker, en daar wit van een Ei in doen, en ’t op het kwaad leggen. Eindelyk , zult gy ’t vuur aan het kleine eind aanfleken , tot dat het uitgaat. Als het uitgegaan is, 21.11: gy zorge dragon, dat gy het bovenlte van deKanke1afneemt , 't geexizonderpyn zal gefchieden ; doch draag ook zorg datgy met to. ‘ diep komt, en ’tnie: verbindt dan met Boter en een ettermakend middel. ' I Men moet dc Pepethuizen daar rweemaalen daags op leggen, tot dat het genezen is , datin korten tyd zal gefchieden. . ' V Pamade -ward: Kaaker. , Neem Zout van Loorl een onzc , Spaanfe Vile- gen in een Kroes vexbrand , een halfonce Zwavel, een halfonce , Colcotar, Kwikien Z.out,, dat over ‘t vuur uitgeknapt is ,tva11 elks een once. Sublimeer her alles in een U1i11a'a1 op hcet zant. Srampt h alles met zyne overblylzelen onder malkander; Snblimeer het nog eens, en leef'er dus driemalen. niede. Zet her gefublimeerde den tyd van achrda- gen in de mell , en dan zult gy een lyvige Vogt hebben , -waar by gy her Zout van Lampfana zulr doen , met het Zout van Paddefloelen ,, welke aan, Eiken Bomen gegroeid zyn , van'¢lks een once. Deze twee Zouten maakt men tufl'en twee Potten,. welke zo we! zyn toegefmeerd , dat'er deluchtniet kan by komen. Als her over de kolen, tot As ve1- ' brand is ; zult gy ze voor de tweetleinaal rot Kalle verbranden. Na dat her Var geopend aal wezen',. zo’ laat dc Zouren vier en twintig uren in die vocln: van het gefublimeerdc, en damp: ze uit, over As, 'of~i11 ‘r begin met zacb: Vuur, en daar na met een. Vuur om te Sublimeren. En-danizultgy een Subli- maat hebben, dat alsrTranen1's.‘ V Neem dan gemeen Pomade een Ons , uwe Su- blimaat in Tranen twee Dragmen ; floor her en. meng l1et wel onder een. Neem danecnltnk beer, dat in ‘t ronde een duin1 grater is dan her’ kwaad. Sny bet midden , van.de gromte der Kanker, daat uit , en fn1e’er op het overgebleve Leer Diapalm , en leg het’e1' zo op , dat de Kanker zich ondet de ultgefneden plaats bevindr. Smeer dan uwePomade op een wit Linden , en leg her op de Kanker , en laat he! vier en twintig uren in (lien llaat. Neem. dan her Linde daar at, en leg’;-r ander op; clitznlt ‘gy doen tot dat de Kanker Ra-at Op—'[ af vallen , en gy ze met uwe Tang bewegen kunt’; daur na ml: 5')? ‘( :4) Wm dig zy , zie Dellillering. « 360 ' I KAN I KAN. _ . ' ‘ ‘ daar mede re dwinven. De Yzere Kaperfons t n mmm durum: verbmdcn . Om 13 = . . EX f1‘§,‘§“f,§L'..'3’i.I“.'i'.°§.‘§‘$....g blyven voortvaren. worden fomtyds met Was vol gegotenu hmge zyn ‘Z . - k'Wa,._{ mes over bleet‘, moet men‘er glad , andere hol en aan de. kanren met randen ge- .° E3,‘ Cmg d , 0 xe gen en zorg dragen , dat fcherpt , om wiide en hahiarnge Paarden_te tem- dlc d °“‘Z“.‘1‘f(e":ev°0O‘Péngna fie genez,inge,den Buik men; enige befiaan uit een fluk,_ andere mt twee, H‘ E“ ‘C he: voloende mrddel. of drie fiukken met gelederen in can flurtende , en zuwem mafia». imB°r-andewyn laatdaar in twee, kunnen met een Riem onder dc kintoegehaald wor-, ffii’-enéeenn £"“P,»5j; berezde seammoni, van elks den. »Een'Ka—perI'0n heeft van buiten dnc Rm en. 0 ‘me age kl - H'..,modaa len Agaricns Aloe , waar om de Koorden en-»I..eijen , waar mode Iiet can “Ice “C hi?’ I Laat )::'laar’na alles cIoorzy- Paard op de ‘Ryfcholen , omgeleid , of aan de Pila- vah cm een’ adomé een once Kaneel , en een ren gebonden wordt, warden vaflgegefpr. Men zal gen ’ F“ 1? , an H he: now eens deur, en ‘t om een Paard te regeren . g¢lYkm““b°h°°“v en,‘ onlclilfiyne will eMgr£i' eeyitger nocliteren een kleine niette kwctlen . '7-9 W WYd D05 W "33"" » m'‘‘“ la la“ I)‘; in engmen gaat daar eenlreis tien, het Paard over den Neus-knorf heen _,‘ met te hoog LEV‘: vlof V;-‘n af ’ ~ ‘ lcggen ; wanrdan kan men l1‘et'er met mede rege- ofItwaa Nam Ami igmem t-Wimig one“, 5 Am. gum ; noch t'e laag; alzo men her dan den adem moifizze drie oncen plioemrin een Schoorfleen zes zoude beletten. oncen meng het 311:5 onder een , en reverbereer «AP ITEIN EN, 1); vuerplichringm der Ka-_ her vier,en_ twgmig uren, ha_a1daar‘na l1etZ0_1ltd331" _piteinm, en Bmt/zebberen run» 't Krvgswl/n WNW“ §e‘f1ai§31lC1‘?f‘%(j‘:1‘;‘°cIe1‘_"“‘l‘1ali1fa‘gEsVl%:$3:nmefi ".De Kapiteinen en Bevelhebbers der L659“ WI‘ eem 1 - ’ . .. - deren bewaren en vcrmeerderen, zo Omen“ len hunne goe ‘ .tot kalk vcrbrand , twee Dragma. Honrg, . . d 1 (1 PI‘ hr n etrouw zyn; wanrde Eijeren , van eIks‘een once. Meng he: mket eeg. olgheeet, ‘gzéggiei .v;fu1emngvan Gods wage“, dat en maak’er een §meerfeI van voor de I an er ; <3 by , dig zyne wine doe“ WV“ befmn ml vinden; Schmfl 5“ V“‘1e [*W°'°'." en waar ‘mede h)’ ZYFW ‘Yd?-lYk° m‘dd°l_°n Veil-7*‘-IC- flrzder uitmmeml mx'd_;1el- ren z,a1 ; dcwlelkel , 10 IE “£1 )“2§“f:h€zd°¢‘ 2” ‘IV ' ' ' . n. zec . . . r. V R fee?“ “°fd‘}’,S°:,1§',fm»l:S§lc':ee,f" “’r.“°‘Z§;dfy‘32§ Slfirog zvrxgevolsd» uitliefdetot u =n1eu. w -. - ‘ h bb { d n 1:: he: 311.5 met .een nieuwe den Oorlog , of nit enkele zucht tot Vrede, even . e en ge ne e , * . ‘ r r twee inten e1 k dc Gezondheid he: oogmerk van den Genees- aarden Pot op E vunr re I:t‘):t(3)lI ,mIL1:t men $‘akob_ ‘gnggner is‘ Want defi Ooflog 15 vom. den‘ Sm“ Wam‘ "Wen" my" ex g ‘ mp“ ge1yk.jn dePot, gelyk de Medicynen voor ’smenfcl1en Lrghaam. ken- Knens dan ggeen ovgrn 3; béfww daver dc Pfl LXVIL 5' Aug C_ Is_ Lib 4_ van dc sud G_ “I dek- dc "P01:-'dlc ‘E: e uren daar na,zult gy-’cr 11. Of zy party in den Oorlog,Sek°1=1? 11355631; lugt v‘-:\‘ne‘dE¥vv;ni:y’WatIe1§uirhalen, 19389“ ‘mi 01’ ‘*3 cm with groor en ryk te maken in de wereld , en een v ‘ ' ti uren hunne wraakzucht en wreedheid te voldoenf Kanker , eniaten het’ertweemaaIv1er en twm g cm _ . . 1 _ 1; n et’grote reden in hen re °P1"-889"’ D”:““dm°‘§SYk:a:3:af1:fl:?eL$55‘ ,]3]ieszl,°,y°,‘;§,n,m(1'gee¢ilenzI)orI1rc1:gaanvangenyenzichdaar 36" her tweede m E523 tfzipn moet dc Pot fluiten. in begcven. S. Aug. Lib. IV. 6. Van de Stad Gods. "oak 10 langhop leggem d 1: daar nitgehaald heeft, Idem Lib. XXII. r4. contra Faufl. m d“ men dendemknd (2; words. - 111. Of 1y alie de Voorfchriiten van de Ruitery,‘ OP cm dc "gee §';1;‘§{ gogo MEN. ‘Deze is een of‘; Voetvolk , wel hebben waargenomen. I-Ienr. I KANIKLIQR waar aan de Boomen onderworpen III. te Blois. Art. 3:5. Titel nopens den Adel- roon Yallofiseifieid dc Veen—appe1, de Franfe vrug- dom, Louis XIII. re Parys. 1633- w 17"’ "N" d d P ,5“ mom} de graauwefloireen IV. Of zy in de Provmcren met hunne Krygsc W“? '9“ °“ 3 C be“ - -dde”shct.vg1'dOI'V5n: en benden zyn gegaan , zonder daar van eerfl aan de Fopnenpeer. _I-Ietr ed: mimto hetleven, zo dra Landvoogden en 'sKonings Stedehuuders , ofan- ontmifenb’ girlrtztfc ?:Ie:i."e.’. enP’I: met «En:-was to dere Bevclhebbers, kennis te hebben gegeven. Oi men ete _ i _ .’ '_ I-h .. vo]dzn; ml a‘ :3 s::.‘::.%:..1;:“.:::°:.8.:: .§iE§‘;..’..§:..%....¥.. ‘yd met ""E§§’ Es APPEL is een zeer .p1atte getrokken zyn. Of zy den Soldazen ook te veel KANNM ' J53’ A e1~ die lang kan duren. toegelaten hchben om K6 Plufldefl’-H ¢1"€T0V€n, ?1- "mde “L t 07'?‘ 0edf.‘{>o,Ia.,per is , nochtans ge- 20 zy verantwoordelyk zyn voor alle Overtredm- schoon e eeengmeer uit gebruik. Zy is draag- ‘gen regen dc Wctten. Etat d‘ Orleans Arr. I15. "fmkt lykmecr‘ W d an ‘ is fyn van hour ;, draagt Reglem. boven aangehaald LOUIS XIII. in de “mi” ' moenehfllén A'anm_op Lufihoven. . Titel. Orde pour Marches. Art. 293. . Ye§{ §,PP7gI11{S O‘N is een Nensband van -I(oord,of V. Of zy hunne Compagnren volratlng gehouden { Yzere Beugel met twee Leijen , hebben. 81.! 1 0f 1V in 'l M0"fl€“°“ E59“ M°"3P“‘ Leda ’ '0 em (I den 'ongen Paarden aan— jen en gehuurde Paardengehad hehbcn. Hen. III. WERE 'Wg:g1tk.g; tee’.,ew'5,;]nen hunnen kop wel Fontainebleau 1553. Reglement fur Ie fait des gens 85”“ ! .»° ‘ ' , .' BI'.At. 8. te drageu. De twede dienen voor kwade Paarden “dc preds. Art. 8 et 2.8 8: cc ms r 10 VL -‘’Art-. 305. . geven , dan door dc Werten geoorloold was. Char- Wles. IX. te I’aris. en r532, Art. 7.. Henr. III. te Neem een Kapoen, Lardeerz _Sainr.G_ermar_n. en 1547. Art. 3. Charles IX. .1311: met Zour, Peper ,;N 'Regler‘n.*'Sufd. Titre. Devoirs _ fire de ;Camp.‘ Ofliciers , «Sec; Art.‘ 293. 294. 2.95. en Wyn kol;en,§.en,,zo drab en 301'. ‘ . » XII. of zy deWapenen tegenhunnenV01‘finiet hem op , en gans koud zynde , legt m ,S. Augufi. cap. 74. Ibid.;7.z. contra Fauflum. fupxa. ' verlof ‘ van den Vorfl , al washer fchoon onder voor- ' I vvien iy de Wapenen hebben gedragen ;. en of zy Ham‘, an em bon VAIIICIIIQDIIC gedaantens geven , en van blank Yzer, KAI’. . . . ~ -- —' ~ - » . ;6t VI. Of zy den lafi, hun gegeven, gevolgdhad- hiet. Zy is zeer fyn enrzovlrorr’ dat men’ey nim den -, als zy met hunne Compagnie in optocht wa- van fpinnen kan. De Siamrnert éebruiken zc vom- ren ; of zy niet op een plaarshun verblyfgenomen ‘ Dons. I ' V hebben , zonder daar lalt toe te hebben,‘ofdaar be- KAP OEN. Zie HAAN ’ {cheiden te wezen, door den Kwar'*i‘er-rneefler, of H ' ' die daar roe gefleld was. VI-Ie_nri_k III. te-V1'llersCot- . _ . _ , . . _ . treks en 1570; Art. 1., ' ‘ _ . ~ Maaien, mm! ' _ ' V’I I.‘Of1.y in ’t ‘nemen van'I1unintr‘el.R0 EN is een Valkenier Rmeyen , daar zy zich; op velerlei wyze , nit dc Kfdl’ ‘H (tuis een k1eine‘Kap van Leder, ’t wel- snbbe med: ; zy vermenigvuldrgt zeer veel. De :02; ' E1 1e een’ Rootvogel op te zetten. Men Rjvigxkarpel‘ is in de grootlte agtmg. _ ‘ tekenftnde (I)([:1proene1r‘met punren van een tot vier; , 7y is may goed om te eten , en llcht te verte- e ‘ ~ - ' ‘ . . 1 V t t n » V _ en drelrlnekr 12:2: dan een punt hee r , rs o ee talk/Ian vindrin .t hoofd van ml Kflpg, ee,,"fiee,,,g TEEZE R°AV£ T«.is een Goud-gewigt , waar van ’er been, dat vry groot is; plat. dnek_anng, wrt, ge. . . ti in eenVMa,k gun; EenI{araathoud: kg“, bgvgn in ': Verhemelte, en rs mogelyk zyn "!°'°‘”‘.V“‘ gf a1fAzen Men‘ be[ekcnIdeZul- O, ;,y,,-,',1,,;‘ Tong been. “er G-rem "oh "fiend doo-r‘ de veeiheid der Kara- -I Is bckwaam om de Pis te dryven , om de Steen verherd »va.n ct ‘ n . ‘ ‘4 dc‘, Nieml an mans te verminilexfen . zo I‘n:l'Jtze"gt;; V ‘ '- . Z'kt omcerevoge ee- ::::n::m::.:.::::::?::w::':s:*:= ;:.::::.i::1:a2:n.::p rnenm, ver van an _ g _ . . ' .. S 1 t I ha] fynfle op dne en zwmng en dnevrerde gerekend fygre poener van een ‘halve crupe 0 can 0mm. 1.92:. ”‘Chma' V D . ‘ ~ _ L ; k :2 nennaam D Ga] an een Karper rs bekwaam. P11} h€t8€- KA[‘{ACT'ER 1'§rPdPeEf:chi1 - ixayggeelsvan V135» zichtc te vgrhelderen. Men noemt ze ll) tLat.yn van de rnfchryvmgenr “CW2: _ km totFebm_ C rim“ a Cwrm ’ cm is van Venus ’ om dag leklm Tm fm$l(:énwatIsz‘;:er draagzaam , en maakt myepn 7_egt’, dat deze Vis zesrnaahin eenjaanvoortv, Cl‘ I :3 gclneiiregkroon. teelt. KARBONADE of GEROOST VLEEs- / Van den tyd, wmmeer mm met de /lngelrae Zie CA R B O N A D E. ~ rm Karprr mjén mot!- ’ f 1-. on rode Poeijer welke‘ D r '5 gen yyd van '1 Jaar waar» in de V1'_s na _KCARg‘\;InV_iz'nI: Ifhfjfmidgcr van Water w'ordtge- 3113,12: A35 byg, may a], wanneer zy hare Kunge. gtrerrgsc dat te voren op‘Chocian ED R°C°““h"'°“ {choten heefr. De befie tYd : 0m '3eK3’P‘" ]"‘93d° 9 , ' ' d ' ' . "=kken- Z1=“‘G“”“”“‘ *%::5::=e;::::*:n:: ‘:f";u’:2““:3si‘;’r:':‘:s»‘- * 's;avonds enTsm9IgeD5. PC YPYC“-AF.°_'{“_‘?“>weTP°“.°-,1‘ , '_ j‘ ‘ V déar vfer; ;$f‘vy'§ hau en vqfiioohen ‘W 8615*‘ 116- 0m“'ee»*Szm ’\ . Vlf dér. Op den I'r1oi"gen‘,‘wannee_r7'm'e'a1 viifenvwxl, V nu men met dfgahgmakende Boonen azen .'-hon‘-~ ¢ u ‘ V w ‘ dendende grhotfie om te vxflen . 0m da‘ 59 EVOOWG - Velen I_11ake11 werlevgn metyef Hengeltje te vif- befi in that zguflen _zyn » 97“ 43?‘ h""“.1‘ ‘° badek" 1'51! . dig: er nochtans "hetVgeh‘.e1}‘11 niet vanweten.‘ kengeiiopdenLd2g;Wi§T|I1Ee'EY"(1fl"3“ Wlltnmla daljy 1k 22) mervgrzw gen ‘_t‘gk:’eVxn‘1§;ex»w‘zanyv’e:¢=_g', mm-. rwee men ybdr 1Z'.°ns onrferaans 01>; d°,P1?=‘°:*n‘."'=-1; %1a,¥=a9§1‘1yk~??“~‘= Jfiatper» aanw.» w e " W3‘ ien , o‘f’s”morgex_1s7.-'<11§<‘€ Zpniovsaat-V Mnflkndant 1§ed1=.‘= m9e=1vksis.'N:nVvVa,ne=n~ 3, " A i‘ uytv gim km,.; 5;‘; gecfhe: d|epte'gen_oeE ; vdfithtfi ’-*M‘en‘moet gQede—Stale'_Hiken heBbe_n', {eh Sirji.” om en by gen ‘veer I’-“'8‘,€.y ,b0V§‘.‘ an g',°"d»'.’d.‘g" “Fe”. Va“’g"°°“°. ZNF="d1¢ “¢_fk‘.eh zo__dik_ . ‘a1s"c‘ ' by ‘c A35 Iégt; doe: daar na s_ie pung van de yveeb cmde van-het yzer ener afle1m_g'zynf, met cen;of . \ gmk in de 300,, , gm neck ze er ].agt]es13111n€l}. ztotfi meet rysjes van;_HuI& of Beuke‘, of we] van eman- " datyzy 7.0 vcr daar m verborgen 15 . dyat er dc punt‘, houty tgeenbmgt zonder breken‘, en van zelfs we. byna defir komt .7?" °‘°jba.f’s 1‘“?‘.d°9*‘29'°“-’ D“ Wm men, vonsen “a.n=.fr>rmsr- ‘ .Maa..r cm beret ggdaan zynde ,_goo1 he: met _de »S1mvm_ I_’W?Y€}‘_g°l}‘ te doen ,' neem cen Sto‘1<_-rm: twee oognxerken qlieg —gaat [til ,vzonder germ .-0ff‘|>'EW=Ei"S 11W“? ,9“ “SJ; Ilehdtri tgeen nook, ', gm re le}1nen ', en ;9twan- gy iién zult , da't uwe Do_b”b€§ ‘fin 539,55 “*5” '71? W3n<}‘e1flp‘k4ldunne ein_d Van’ ’t Roedje in G sfaih Dir Net isgaan een fluk hours I._:,M.N‘,VO,»x‘rafl . Mamj mt vreze , dat de, Karper ddor ’t geweld‘; flarjals can york gemaakt is , wag: yen ve}'k_‘e rand ftgeen zy maakt ,als by vafi ’is,'het topeind nietuit¥ M,N, O. twee v,oeten_lang[moet‘wezen',= end: end _trekke',‘en 11et,Sim 1ne‘de»n‘e‘me,moet men’tT°ugje ‘ 10' vet van de andere moat fiaan . ‘da_r’er'twee voe- éan.’tbovenein‘d w‘7a{t‘bin‘den , en van‘ het topeind af ~\ . ten wydte tuffen dc einden N,en' ‘O,moeten "Lyn; daarflangswysomflaan. tot aande plaatsdoor I ge- A1s'er héf‘Nétje aanflafl is, moet henook ontrent, merkt, daar gv her vafi maken moet. , twg¢_vQe:_e'n diepte hebben, _D_it Net]: moet gy by Way de Haak heiangt; daze moetzeervafl aan dc ;1’he!;beh ,g1_'g gylyifti, en'_w‘anneér d_e Ifiar er op een 7.yd;l-"" U 1% .\‘\'r§9p 0 $59» ‘ til» ..M' vs «#1 "-f2».<: , v; /wgy~3<74- m 45- A {W 114 3«.U>r élxb £4742. ’ : KAR. hat Ms legt , wantdeKarper moet de Sim nietzien ,- ’t geen zy zekerlyk doen zoude, 1-.0 116‘ eind Van“ simden grand‘ maar raakte. Om deze reden m0€t mm;'w‘n‘[{1,;k he1,},¢n',, zo- groot ,,als een Noot-, dieinkmidden. een gar heefr’. om!ert’tSun deurte Relnen-,‘ en he: re kunnen van boven mar onder ver- .» fchuiven‘; en het , door middel van een Pen. ,. file daar in fluitfte kunnen vafl ‘zetten, daar men wtl. 20 ‘ex eenige Karpers zo groot en Itexk annkomen , dat men.ze naaulyks houden kan , en dat1.ymemg- mag 10 fierk 1,yn.', vdat zy Sim eu.[-Iengel b_reken, zult gy u. van onzen Hengel , in de twede hgnnt . we’1_‘ kunnen bedienen-. ; Maaki -hetzo 2‘ (lat “WC 5"“ altycl,v‘y ~‘of zes‘ Roeden 1ang’ten»me'erheeft ,als her: béhdeft‘,'o’m' _vol'gens‘ gewoonte‘te‘vifl'en ;' ale gy dan Het eind aan uwe ftok hebtvaltgemaaktgwtndt het ‘er dan enige reizen om ,' en maak het dan aan t’ ¢ind'e C vafl. Dear nagult g_y- een klein houtje K nemcu-l, van pmttent vter duxmen langte , gnjiiln de beide einden gefpletenv; Ell davt 41911‘ 33“ ‘em "- C ,“ vaxi her Tonroedjé geplaatft‘ hebbende . 7-01F 8Y ‘het -Sim aan ‘t ene einde daarwan vaitmnken; 17)? voorbeeld, aan’t eind f , en zult bet houtje daat na halen tot op het midden Ir,’ vanhet gefp1€t€n110UT'. ict, zq Adafer ni_et rnecr gverblyft dan 116‘ K&°“§.‘£’j dig jis ,, pm te vxifen, _gelyk met een gerneen t_ duet daar nn het Sun tn de fcneur van tandere em _ .'“ h“t’hb’t'Jt'e.,‘ .M@ M“ V .“ ‘E ‘/2:.rrIasn’nwee Sim‘ ijn flaatis . doe, dan. ’t Aas‘ aan de Heal: ‘en vis; ’t Gecn om het'TOPh§W¥5°8€‘V°“de“ is zal ‘er niet afwiuden , ‘llobr Ydat‘ dc Katpenvafi is: en geweld begint tedoen 5 wanneer gy middel zult hebben omvbot te vieren, en haar tc v€,1'm0€i- jen umder dat‘en iet breekt; en allengskens zal— zy zicli meet an ‘meet afmatten, s 1?“ E3“°°d7-"‘3.k‘W°' ‘zen zich te 1aten‘aanljzalen.‘_ , 2 ~ —, ’ ‘O : .1 Moi: dqze »w'ys'1a1 men ane ;Karper.s, kunnszn van- "gen die {naa{by_ten willcn, jet; _z_-y, 11¢! 436- V/U75“ fghuld yvaa: , 'die_-ze op zymtyd n1el;’vt{eetteflaan. 'K_arj1er Ye}; midere gm; 1:1: te ‘vamgeiz 2 die Zifh in balm verfcbualt. V W153’ nit-,vg;';ding,, jwelkelik vooxflel, is nlet te ver- ‘a'cI1tex'1T,“‘z9’n1en op'_p._1fi3}T€!‘ W1] V135” v d_'*‘“ _mF“ zu~1l{s' gevfiend is fimemgmalen xe doen ,en 1n 'R1v1e- ten , die wel vo1Vis zitten , maax dint zy ongemuk-_ lyk zyn te vangenr Om dfi 1101811 65 Eaten , W“? in 1.i_ch de Vis berg! , zo‘ dta_,zy gerucht hoort ,' of de Netten ziet fpannen; en in ‘t byzonder de. Kar- per. De Vifl'ers wetenop elke plants dc befle gaten, we]; want na menfonderzoek moet doen , eer men ‘dc Nmen -Let , welke gene andere dan Sghakels zyn. Sého:onUd‘_e1_.e:zeqr ‘gemene, Netten zyn, 11; heb ech- tet xxiettnagelaten dc wyze aanlte toonen ,waar Op 1,, ’.ondex_haten Naant,,gen1aakt‘wofden ; welke plaaxs gy in kunt zien ,'als gy‘ze maken wilt. I-Iier zull: gy leeren, hoe men’er z.i_ch van moet bedie- nen ,‘ om die liolen te bevilfen-; ziet dc volgende Metbeeldingen. ‘, _ " N ‘ V _ y __ V ' ~ D egyfie, vg§tgQl1Lg€_n Schakcl, gefpaunyentntden rn.‘»wearli9 Iv zy‘n;;n0€=»°ni 15? Vifiiwzfen dw- KAR. ' dctevetbeelt ze alleen in hare Reepen , en Eennen» .m ‘t beteren zonder verwamng te verflaan , heb: 11: ze betde met ene en dezelfde letters getekencl. Om ons te leeren, hoe men her Net. moet ipan-" Mn, 10 onderfielt , datdegantfelengte van.de;Lette_r; A. t_o_t de letter B. de Waterk-ant zy , en :)p_ dengrond der Rlvtere aan _de waterkant , bfde Oppervlakte dc: bodem van her water A. B. De I-Iolen en Gaten zyn. vetbeeld door de Bruine plekken met de letters»N.O.P. getekent. Ziet toe of ‘er op die pleats genewortels Van. Boomen , of uitgeroeide Boomen lcggen , ge- lyk ‘die kunnen zyn, welke afgetckend vexmond wo_tden_ by dc kleine letter; r, o,"'we1k‘e zmjdgn, kunncn ‘beletten d,at‘de‘Netten die aten bezetten.- Men moet ene ,,of meet Schakels ebben om de plants re _be_zetten , daar die I-loleu z'yn,. agar gy in viffen. wilt; by voorbeeldpnderfielt, dat iy van’ twaalf Roeden is. Men moat ook verfcheide wilge Staken hebbcn , of van ander net, of droog hour , als hetmaar niet.\_2vit,1's.' Elke‘Staak moet , .daa: men ze zetten wil ,L:naar_mate der —diepte.vén ’t‘f we: ten, lang,_cn een atrmdilt-', tcn\op'tdiltfle.‘cinde,1net punten gehakt , zonder2:n1’getak,.of fprant ,».of iet, daan dc; Schakel aan kan ‘hechten , maar .re'clit en glad zyn. Dezelmoet men alle langsde kant van 't_ water, een toe,’ of twee van een , in den grand fig- kenV;‘en zo , dat 'e1 gcen ene in een holkome; want, dat maakt de Vis vetvaard , magu men l'l'1OC|I7.€flCa ken ',.gelykjmet delette G,_.H,' I’, K_.,.‘L\, M‘, word; aangewezen. ,_ H ' - Men ,moet,ze‘zo‘flyfin' niet gins en wedefgaan ; en men zal ze aan mal-\ knnder omhoog , met ,een"ITouv'v aan eenTak, of Steak, T, S, V, X. vafi maken. Daax na moat menrin alle die Staken,-gelyksflwatet ,l met can Fret een gat boren , om’et.een. Pen deur telleken , van de dikte eetteriljnger. Alla ydeze Pennen Inoeten ~ een halfvqet lang. zyn , V en, v'a:n”gtgcu,hout ," dm dat ‘ aLs_’thout 7.wo1., edit lcwaad gonde doen. Zy moe~ ten lzo;gema‘kl_ lzetaan een Staak vaftegev bondenuwezen, ‘gelykte zien is hy de. lette__:__s g,h, if,k,,m,. ,. _‘ Y-, A1; gy wilt; vilfen , tnoet gy uw Netop deze wyu ietten. Maak uw Schakellos , enzethaarlangs wat- texs zo_ .‘ dat het Lood langs den‘ grand, volgens de Lyn E. G. H.'I. K. L.. M. fiaat, en de,Reep, waaxlaqn deliutk va{tis.boven’twatex,,1angs de ga- ten vnn de Staken. Als datgedaan is.begindan he: Net in het midden V211 re mnkeu , hebbende het langs ‘her Touw. Q,‘ R , met zyne Pennen. ,. uitgeflrekr. Knmt dan by de Stank , aang,ewezen.door K‘, en hebbendc de Resp , dag: de Kurken aan zyn me: u- we linlcerhand genomen , en he! Net zagtjes opge. haald en Byeen‘ geraapt ,. tot datgy de onderlle Reap. met her Lood gekregen, hebt , . ’t welk men ook met de linkerh-and vatten meet, an met dc andere hand ‘ Z7. 3 dc 5’5)'.i ' den lgrtind d_at_ze 4 366‘; KAR. de'Pen , en die in ‘t gar van de Staak ftekenpdoorhtge letter k , getekend, en het Net dat men in he‘ lrerhand heeft, daar zodamg °P1°33°“= “ ° ich Lood hoven op komt. Daar na meet men E. ma.‘ dé and,-3,: swap 1_ hegeven , doende tnel de, en 10 na alle voort gaan , tot datrhet net in dren flag: is, waar in het_vcrbeeld word: , re weten dc Staken langs de Stellmg , het Net langs de Sralten en bet Touw met deszelfs Pennen langs her Net ; ne- mende dit in dewoxdeIangsheenwaar,a1s ook, dat her Touw met Lood eerft op dePennen, ht?! Net 50‘ ven/op het Touw~met-Loot, en tTouvv met Kur- ken ho-ven op het Net lrome ; 1° SYNC‘ 1“ 55"“- mimag begaat, zultgy mers doen, dat deugt. Eindelyk men moet maken , edat alles zo welge-m field is, dat- , als men he_t Touw Q. R. daar Van daan haalt , de Pennen urt hare gaten gaany. en he‘? Net dc vryheid geven van zrth zo re fpannen , Vdat her alle de uitgangen der holen bezet; t Seen nit’-F gefchiedenkan , ten zy her T_ouw_ met {food 9’ ‘tgeen met :.7..3.'4.5, getekendfils 3 111 505 39°F, de Linie Valle. die met F. G. H.]. K. L._M., getekend is. ‘Als he: Net dan gezet rs , moet men r emd van het Touw D , waar aan alle de Pennen vafi zyn , aan de andere kant det Rrvrer, welke me! C. gerekend is , aan een anderen Tale , of Pen ,, ‘.111 den grond geitoken , vait maken , op dat het met vveder in ‘t water valle. , _ ‘ _ Men mdet zorg dragen , dat men he: Nets t welke men aan de Sraken heeft geftokcn. dc“ €339" dag nietlaat vallen; maareen dag, nes. Ofafiht €133? aan, op dat de Vis allengskens t men daa_r van ge- wend worde , zonder zrch daar voor zo fclnelyk vet-p vaard te maken. . Al: men dit voorbereidzel gemaakt heett,_werpt men wat bereidde Boonen , omvoor Aaste drenen , een ,0! twee honderd fchreclen , daar men geen rulcht heeft, van l1etNeraf. Zrehet Woord A A S. om de wys re weren, vvaar op men dc Boonen b€X’€l- den moet. Men moet de Vrs duszes , qfleven da- gen . 's avonds om Ieven men 511611; 611 0!’ dc“ mm‘ en, als men voor heeit te_ vtflen. _Men x_1_1€flEt°fl' er de Boonen Wat Ala’: Cvmna , tn poeueh WC}- ke men daar een weini , voor dz! men 7-6 Van t vuur haalt , onder hee t laten koken. ._ Men moet maar de grootre van twee boonen Aloe Cxmna rot een Hoed vol Boonen nemen. Dit is een Bu1l_rzu1- verend middel, bekwaam om de Vrs hongeng re maken , en om ze by tyds te doen voor den dag komen , om Spys re zoeken. » Op den dag van viffen laat menhetNet,omtrent ten drie uren na den middag va1len,_ en_W_€YPt 3911 hand voi , acht of tren bererde Boonen in t water. Men gaat daar naheen , en komt savondslaatmet werfcheide menfchen weder. Her grootlle gedeelte van deze moet op de kant C._D. wefen , en het eind D. van het Touw Q. R. 1!] de hand houden. De andere moeten heel zagtja boven de plaats gaan , ter plaatfe daar men geaasd heeft ; om bet water met Iange fiokken re flaan en te roerent en op'r1.1en van het tcken van hem,d1ehet andere emd van tTouw1n de hand heeft; geraas maken. Op dngeruchtmaken KAR. moet hy het Touw na zich halcn, dat met een‘ do Pennen weg ml nemen , het Net in ’t water, en de Reep met Lood naar den grond doen gaau, Dom- dit middel zal her Net dc weg fluiten na de holen , 4 en dc Vis, die ,. door he: gerucht verfchrikt, zich derwaald wilde begeven , zal zich gevangen vinden. Deze viflery geeft haar voordeel door de menigte van allerlei foort van Vis, welke men met de Kar- per vangt. Zie her Woord VIS. ‘ Gq/i‘00_f'de Kgrper. Neem ene , of meet Karpexs, fchrap ze en tnaak ze van binneu wel fchoon , fny ze daar na inrwee , of drie Ilnkken ; draag zorg , datgy geenbloed vex. lien ; want dit maakt de Sans gebonden. Daar na doet men me in een Stoof-pan,en zy wotdt met Wyn , Zout , Peper , Nagelen , Oranje-fchil en Uijen1'maak- lyk gemaakt ; Ala de Karper dus ls toebereid , zet men ze op het. vuur, en doetze koken, tor dat men ziet, dat zy droog genoeg van Sans is , waar na men we afneemt , en 'er een fcheut Azyn ondet giet. Kdrper me: far: ’ mt. V Men neemt ene Karper, en bereid 1:: in dezer voeg gen 5 men haalt'er de kaken en he: binnenfle nit. daar na doet men ze in een Visketel met witte Wyn , Verjuis , Azyn , Uijen , Lawrier , Nagelen , Peper, en laatze dus wel token,’ waarnamen ze afneemt, en met znre‘ Sans opditt. . ' _ " * Gevmlde Knrper. Om in ‘t vullen van een'K-arper wel re gelultken; doet men ze fchrappen en daar na betvel van de Vi: afvillen; als drt gedaan is, neemt men deVis, die men met de vis van Palingvgehakt heeft, en maakt de zelve fmaaklyk met Zout , Peper, Nagelen. Mug. kaat-noten , Tym , Borer , en Paddefloelen. Al: men dir Vuldzel dus beteid heeft , vult men daarlzet vel der Karper mede , bindt her we] roe , en legr her daar na in een aarden ,of andere Pan ; doethet dus op een Fornuis, of in een Kaflerol over 'tvnur met gebraadde‘ Borer, of witre Wyn en nat van Vlees; en, als zy wel gettooft is. difl menze op. Geéradm Karpzr. Na dat de Karper wel is fchoongemaakt , zo kerft,‘ en vryft men ze met war fyn Zout , en legtze op den Roofler. , Gebraden zynde , maalrt in de Kafferol een Saus van verfe Borer; doe daar by Pieterfely , klein ge. hakten Uijen ,_wat Vis-nat , of helder Errit-nat, Zout en Pepe: ;‘ Laat alles te {amen fmoren , dis de Karper op met Oranje-fap , met gefruitte Pietercili tot ttoifering. Karper mm ’; Spit. Neem een fchoone gelde Kat-per op de gewone wys gereed gemaakt; maalt een Vulfel met Hum , Vis van Paling, Anehovis, Champignons,Zun'ng, Pie-J ' zaad van Karwy. _ gy wilt. "dewyn doe'er ook in 16MengeIen Water 8 o d - . Ki1'W)'*'133d . twee pond geflootten Anys.’ P n mdamge ge ‘her z4'nren lang in goede Brandewyn ; Difiilleet het zyn, om an V ter gekookt, en getchuimd. ‘ in Water gekookt , en naarebehoren gefchuimd. ’KA‘R- KAR. KAS’. 3.57 Pieterfelie ‘ Zout Pepe: , geflootren Nagelen en dew n‘ - R goede verfe borer.’ Als he: Vnlfel gereed is, vuIt’e1' wy,yeenp«§§filX1ayE:1faadafseIn(;?gee1¥;e;11lg??dwKa{:‘ p.cr_mede en naat he: gar weder toe,wind het 2.4 uren ,- defiilleert met eenko Zput I 1” he! dgar na in een wel geboterd Papier; droop her als ’rproef houdt , met he: met :6 ‘pond S’u§£e: met oter in 'tVer'uis geweld; als her ' , d'lt W ‘ men her up met elen Ragon van Cham§xagar:o:J'da)at am gckookt’ en we] gefchmmm ‘ ‘ " over, met Homvan Karper, Morieljes en dergely- Amie”, ke, en men maakt he: fmaaklyk na behooren. ' N d _ ’ e t t ' lfd K KA RWY. Zie c A R U I. Hubners 4 poneam rfazwcyzf § 1333’ l‘3L”g‘:§‘§1’.¥.5‘of§L?’”“"‘ Kun(t—Woordboek. klaauwen Gember; kneus het , en Ian‘: 1, f:,,.,{', KA R WY- W A T E R is een diflillatie Karwy ttckkcn; diflllleer zo Iang proef hand: of 964mm. en Bxandewyn , or Koorn-Brandewyn . met her gelen daar van komen. Laat voorderlnog tvveeen dertig mengelen zuivere Naloop ov erkom en , en meg ‘ Mafl;,, M, 9, M mapm_ daar Inrzeflren pond bruine, of wine Suiker. ’ ' Neem tot een Anker flech/re Brandewyn twee cu een half pond Karwy, :2. load Koriander , een half pond Venkel. 31%! -Kflrwywater. Neem op de zelfde Ketel , honderd en twintig fingelen Koren-brandewyn , en 8 pond gekneusa rwy—zaad ; week het 1.4 uren ,- doe ‘er een kop Zout en vyf , of zes fneden Roggenbrood by , di. Tot een Aams Kerel neem tn. Mengelen van de M135‘ 1°°t°f 110 mmgelfini 101398 d€K6t€1P1’0ef befie Franfe Brandewyn , me: Iien pond Karwy, hmldti doe her da_n op een Vaarje- enzoethetmet Inderhalf pond Koriander-zaad, twee pondgekneusd 8 mengelen H°m5m Nal°°P 5°k°°k‘ 5“ 8¢f'-7hl|ilDd- Venkel-zaad; week he: een dag , of twee , en chm]. leerhhet , na ’t opdoen van een kop Zoul . 1.0 lang 31”!’ ‘"4974’- als etodeKtelrfhodt.L dNl " alleen Alogpenr , :1mr|?e1?re two: Vsteekjnlntlzerf : avv(:1‘r):1: K To! dc zdelfde Ketel "gem alsboven ’ m““6P°“d men moet her 017 den Helm Proberen , or ’t nog . arsyfdaa ' 36'.‘ k°P Z°"' 9“ 5.3.6 (“men R°E‘ ktachtig is. Doe het daar na op 't Vaatje . rnaak gen F010 ‘d week t 1'4 me“; 5" dmme" 1° l"“‘5h°‘ het zoer met 2.6 pond ‘Suiker in zefiien Mengelen Pros mu t’ mm me‘ he‘ "1" "8’P°“d ‘K"mY'1 Kym Karw_y- water. .Water sefiookt. en wel gefchuimd; maak hetmet in Water gekookt ' 315 b°V°"‘ Me" “°°‘."' °°k. Regenwater, of met de Naloop op de Proef, zoals wel can pond Anys by’ — Nag arzder Slag}. Jfldm Neem en doe , als laatlt, maar zoet met xzpond Neem up 1.0 een Ketel r n. Mengelen Franfe Bran-_ ling '8 lSnE‘I§1,a::ergnerkr.n(eI:1t 1? Egfclfllgigltgnding alle makken , die , ‘t zy aan de hnizen vafi, Meubilen te tellen, tilbaar , en bekwaam _ es in ‘re leggen, re zetten , of tebergen tgeen tot de Hurshouding nodig is. Deze zyn van velerhande gedaante en foorr , van buiten en van binncn , naar den aart van ’t geen men voor heefe D éb Id daar in re bergen , en naar den fiaat der Hnishon. “ ‘ V’ _ , ding ,. waar in men ze vindt._ Zo beef: men Lin. Neem even grate Kate] ' evened Bmndewyn, den-kaffen, Kleer-kaflen, Tmne-vkaifen, Spy;-kgf. Week of onder de that name: een kopzont, zolanghcr Proefhoudt; Zoet het voorts met 34 pond Poeijerfuiket , in wa- Watet en Zout, en Karwy, ook zo gehandeld en {en ’ P°fle1ei"'kaH°"’°nz' C“ can r°°”V“"rd"‘7°P eweckt met 3 6 made“ R0 enbmads’ d-R. Voeten (taande , wordt een Kahinet gehelen. 50 Iang het pr§)ef houdt : magagzoet het mletllvfer SShN "°°mt me“ °°k m dc ".i°"°" a'°f emwim]-g Pond HOME, in Wam. gekookt, en ge_ :I'l1u1nen zekere befloten plaatzen, gefchlktom daax 1-chuimd_ 1D Vruchten voort re kweken , die mt warme Lan- rdm1em__ , den hergekomen , voor de koude van een onguxe . Luchtltreek bewaard moeten worden. Neem Ketel , Brandewyn, Water , Zont,even- D?“ K355“ m°°‘5“ 7-°_l"‘“3» 1‘°°5 C“ di°P7vY“- tens: mu, 5 pond Karwy ,. dmmm. als boven : als drenflrg ls rot hCtgCbl’u1l(, waar toe zyvgefchikt maar zoet met 20 pond Honig en vier pond Snilrer, 13'“ ' 6” 7'° 5e‘.“d°‘"’ da‘ 13' 1° ‘"1 hemu‘ V“ d5 on, als kunflrge warmte hebben; alzo men moet denken, dat.men , zonder de hulp van de Zon, door kunflige warmte zo weinigkan telen, als zon- er hnlp van vnur , tedere geweflen in de Winter 'Du!zlze1ni gemeen Knrwywater. d Neem de zelfde Ketel , en evenveelFranfe Bran- _ doen groeijeu. Om I368 i . ~ deze Paalres moet een tweeduims Om dean met enige vrugt te gebnnkexs . l;’e11;:rt‘t{ei;;{<1::1;1gteex;gevtvx0rdcn' Die Gmmmm women in me“ was" ’ hoe W61 koudc ' of wam“leencn%sheb- de koude en warme Kaflen 1° 5"-m“k‘ I C“ d” B0‘ sfeti verdrglgen mnogaegér ggfguglfifé :$§e;1ud,[in dc men 7.0 geplarzlt , (in: 'e; boven enondergeno’cg~, ‘ ewar — , . 7 - va a aan. lS’fiinz(¥ea1t1len; desgelyks , hoe die in Orar3J§?§{:1‘§g: 7«33R”:j§g'e°‘R";§e“ ggven dc mmfie hem’ Om dat dc K-men , Balrkenédzoiider Stgliinegvgnsrggé men he; .m1cn dc: Zon ,maar op kleine plekken altydrecltr door Broeimi e en 15 ;v - . ’ . ‘ ‘ gebgelrlzige 1'31 vfregtoevden , om den aart der Butten- neg:\é:1x11€gtOok‘.ka5 oplcnemthtde ‘Xi: ;2‘?g:rneej$; lnctnate ooz - , flnmarenwi-moe a C Dewy! zulke Kweek-kaflen , :15 1)’ §€j‘°§fj{:3’:.i 93033:: ,eom dubbeid n’ut te trekken , een _Trek- ‘ dédampen binnen houden , 1-noeten¢Ell<.1~S m.twc_ kas zcrten , om tot een Winterplaars voorPot-, of gelugt, envmet deurrogtverfrifi wot en ad Wu t TOb_gewaflen re diam,’ mlketegendekoudcm. derniet te koud is -. vvant ‘«md€T5 “Y5? I 5 Omar: onze Winters niet befiand zvn-:.wanr dan kan deze ninth b‘eh00Y1Yk° "YP,1"3‘.d! “9c.h {mmb ‘M ruch— met enen verwarmd worden. Ook is het van gro- heid moet dit ontrent dunichilhge cnvolétlfie v door ten dienfi dm een Loo“ over te make“, om beide ten gefchieden. Als de dampen den; '3 enxden dc Mm“ re, dekken ’ in wicm Sch”-d_muu, mm Zon , of ander middelrnet genoeg ver un \V7VV_ I rs v dc Dampmechters maakt , die op deZo1der,van tie is het vuumoken anfldlenmgfi; gawk des dm C n Loots uitkomen. Deze Trek-kasbehoort binnen’s ’ als dc Z031‘ lwakfl is! en d7c Vern mafia} inzitt mdeat muurs voor aan 12. en een derde . en achter I9 voc- zc niflmag Qpcm_meu,,wa1it men on eévn brgngt ten hoog (C Wew, , brad 9 en een halve voet, bmeijende Mei’: fchimmei aan de Gcwade K H; lang 30 , of 31 voet ; en de Stook-oven tot de Ag nm‘, ,_e_ dag-, xugten wil , mag mcen FveK‘f‘fm‘§ng, Stab];-kas meet de overige 8 en eenhalve voetlged We ‘”1’’‘“°i§“?.§‘i‘3o’,a{’.‘.§‘ ““ ‘Y um De Tm“ W “°if;“ s“°w%t.i‘t; . za ver oe. - . ‘ orzien z n we e es e we(§)$1§ ontrent de wannte der Broeilraifen maztoae Iln:oZ1g;1€ “fen a“; min , en de Glazen to): de Trek-kas,welke daar ho-A V en a s e an ere. » . oo wezen. 'lgei,f:)orten van Vruchten in ene Kas l'l1(’:K’te1en~ka:r; VCII1) §a€vI(1)3r;g1,]aVl(;:tCelln dc %{umen “hm koude’ of De Boom“ ’ Welker Vmchm] men 1‘E7ei:§irt(ef1gde ~warme Kaffen . moeten na het gehruik 111 d‘? Sai. V fvilfl, inclzleten z0.ge1i1’-11”‘ gggzfafcfiifitfifi En , of zoenen , min of meer acbtetover valiende, Render, < 3 en unne ‘WOT ES ‘ I ' . 1 D‘ {choou , door middei van {token , het LdJ:tbcétCt}etr;; oi1g1eankland Ramen is boven r4 1 9“ °“de’ ‘S duim ""Yd‘e“5' 10 gemaakt zyn . <3“ ‘Y Va“ E°1:Ln{Cheiding van Zulke koude Kaffen mogen niet voor Februaryge- onder de Giasramen gene tu c e d 0ndma_ bmikt women. Wanneer de Zon van tyd tortyd Mm“ of Plankwerk heb-be“ ’ op dat 6 WD Gias- ho er ryzende, zyne flralen door de meer {chums- kmg in de “ye grand ‘met hem Wordda RH: zo agnde [traien naar binnen fchiet; maar de bovélle ‘tamer! m°5‘e“ °“d°’. 1” 6'” gerponfi l ed r lguilrus kunnen in demaanden van Mei,Juni;Jn11. wel . als de 'LYden fluiten . en deze Rib moet ooe em)‘ genoegfmk Inch‘ vflmmfens ahomen 20 em Paahjes onderfleund Worden , 0m t WWW“ 5”“ 5 Kas KAS- M V A L KAS. -Kas van Boven met een Zonne-{charm voorziet , most niet gedaan Worden , door infplyting , maar waarom‘er van onder Luikjes zyn , welke men open door initeking : Daar zyn meer dan twintigdexhandc deer. foorten van KaItanien.A' Dc Vrugt is van den begin- Het I-Iout, ’t‘geen men totzu!keKaHen moetge- ne aan bedekt met ene ruwc, zeer doornachtige bruiken , dient van Noords Grenen hour te wezen; fchors , die daar na opdroogt en dc Kafianie laat Her Wezeper Eikenhont1.o_ude we) goed zyn: maar uitvallen , als ze ryp is, maa: diedan noch twee vellen trekt door zyne kwarhgheld krom. Tot Buiten- heeft, eene houtten fchil , en een woiiig vlies van » veniters en Glas-regels moet Eiken Wagefchot ge- binncn.~ Daar zyn in ‘t gemeen twee, drie,cnvier brnikt worden , dal: niet zeer wreed is; en enigeja. Kaflanien in eenen Bolfier befloten. De belie Ka- ren in de open lug: in Regen , Wind , en Zonne- flanien vallen in Vrankryk in 't Dauphiné en Vi. fchyn van malkander geflaan heeft, en Been-droog -varm. ' 7 " is. Want het dient aan fcheuren , of krimpen niet _ » _ I onderhevig te wezen , en ’t geen ‘er aan geinaakt Manter am K4/fanjen tevkanfjimt. ’ wordt, dicbtwerkteblyven, zowelalsaan Oranje- _ I ~ . hnizen. Alles moetwel in den Winke1haak,met dub- La“ 1° "‘ d? P“ W‘“'b1'3d¢B: P5115 9“ mifikle belde Sponden, die behooriyk loffen en afwatcren, Pm; 4?" D3 9'1 €555 5_Ch°Y°18€d33“ met SW00? gemaaktzyn. Daar Hout op Hour gefpykerd en gelaft "'1 Ab"k°““ = 9f eemgc “deter 511’ 55" WEWS word: , moet dikke Verw tufien gefmeerd zyn. sP"‘“‘f° W!" I 13*“ 1‘ 'k°k°“- A15 EY 19 Wilt °P‘ ‘ 'tFyne Zweedze Yzer is hier 't befie niet: rnaar M79": 198'? C’ W.“ 3°14 b°V€“ 0!’ §’ 5“ kc“ 15 031 het grove karligite Duitfe Yzer; ’twelk in een Olie- “15 Ce“ K“5' _ bak heet gemaakt en wel geolyd is. ’ , _ Fyn Spiegelglas is hier nier dienflig , om dat bet Um’ gekrtjiallgfeerde , afgepeerlde Kg/'t'am'm licht breekt en haafl verweert. Van den zelven aart is make». is her dunne Duitze Tafel-glas : Maar’t zogenaam- ‘ ; ‘ de Gilde-glas, dat na den gele trekt, verweert he: Neefn Kafianien; maak daar eenek mintte , en breekt dus minit de flralen der Zon , in van achteren in vervolg van tyd. De Ruiren ymoeten niet re groot, in kokcnd Wate ‘ noch re klein ,en dicht aangeflreken zyn. Het Lood ken , nochte ook te weinig ; om ditte weten ,neem mnet dik van hart, ‘en bekwaarn van Wangen we. eene Spelde, en (leek in het gar, dat gy gemaakt zen , om zo Iicht door de Zon nict "om te krullen. hebt; ais de Spelde gemakkelyk daar in gaat, neem ’: Bindlnod tnoet geen Glazcmakersgetrokken Load ze dan van ‘t vuur af ‘ ' _wev.en, maar ongctrokken , en van belrwanne dikte. beet als gy kunt - leine opening , om haar lugt tegeven; leg ze dart r , en geef agt , dat ze niette veel ko- ze dus alle gepeld zyn, zet dan we- keuken in gebmik. Men maaktze gemeenlyk van derom water re koken , en gooi ze daar in , om mod , of geel Koper; 't geen men van hinnen ver- haar ros water te doeu uittrekken ; men moet ze tint ; men heeftze oolr van Aarde. Men gebruikt niet weder te vuur zetten , maar alleen irrhethééte ze deurgaans tot gefloofd. _ water laten Itaan , en daar na zagtjes met een KAS SIA F1ST.UL A. Hoedanig zy is , en Schuimfpaan uithalen ; daar na ze in een Iigte Sui- waar my van daan komt , zie Hubners Woorden- ker leggen, dan een klein weinig daar in opkoken , boek. Zy is van een Buikzuiverende krachr, en wederom van ’t vuur afnemen enze desuikeriaten men gebruikt haar binnenfie tot een , en anderhalf inzwelgen ; vervolgens weder iaten aflopen in een once. _ Zift , of Vergict-telt 5 daar na -Le wederom met de- t KA SSID ONI E-S TEEN is een foort van zeifde en‘andere klaar gekookte Suikcr . welke gy kottelyke Steen , die met verfcheide kleuren zeer daar by moet doen, en ze telkensvermeerderen en dooradcrd is. ‘ , laten koken, tot dat de vezelsvliegen, als pluimenz KA S S O L E T T E- P EER. Is een langwer- doe er dan uwe Kaflanien , een voor een , zo netjes pige Peer uit den graauwen , die fchier nergens in in als doenlyk is ; zet ze dan wederte vuur, en laat voor de Robyne hoeftte wyken,noc1rin v1ees,noch ze koken op de proef van Vliegen. Neem ze cin- fyn fap, mg in enige zyner deugden en gaven, of deiyk van ’t vnur en laat ze rntlen ; fchud dan de het rnoefi zyn, om datze Wat eerder bcurs wordt- Pan zagtjes. om her Ichuim in ’t midden te verga~ ftgeen dc Robyn nooit gebeurt. Zy komt in Au- deren ; ’twe1ke gy met den rug van uwenSchuim- ufius eerft voor den dag , datis met de Robyne, en fpaan zagtjens moet afligten , of anders met ene jschier met de voomaamfle Perfilrken en belie Prui- men. Zy krygt door middel van warme Muren hare rypheid. andere kleine Lepel , waar rnede gy de kanten van de Pan moet affchrappen , om uwe Suiker onklaar te maken , ter breedte van eene hand. Dompel in KASTANIE. De grootfle foort van deze ' Jen, den eenen na den _ en haaize met twee Vorken daar weder ze op een Rooflerje, of watfchoon uit~ gepluifi flroo , op een V ergiet— teit , of Schotel leg- gende ; En is’er eenige Kaflanje , die in de Suiker aan flukken is gcgaan; haai de fiukken met den Schuimfpaan daar uit , wanneer al uw Suiker on- . ‘ a a _klaar Vrugt wordt in navolgingyan de Franfchen, hierte anderen , Lande Manms geheten: hoewel ze allcen zo groot nit ; Sprei zyn , om datze zyn geérit ‘; nademaal de Boom, nit ‘t zaad voortgebragt , zeer kleine Vruchten draagt. Dus neemt men emjes van.,zu]k foort van Kafianien , als men begeert te hebben. He: Enten . en fchil ze een voor een , zo ‘ , leg ze dan op een Zift om te dro- _ K A S S ER 0 L is een platte Pan , in de Kook- gen. Wanneer 37o ' KAS. ’ ‘ rd ii; le ze trotsivyieop_uwen ‘{{ZZ‘a’él‘ai;”;.§§;”§a.§ an 5'11 4° ‘‘‘‘’“‘‘‘‘° mer- K AS TAN IE-BO OM. DaarizY11d,"‘;_°° voorname foorten, de gemflfllfiv 3“ 5 ‘*1 F3“ "- welke laatlle . hi“ Ye L39‘! 1 C“/“‘”“‘ ‘?7“’”“. 3' mamd wordg’ day is‘ Ros- , of Paard-Kafiame: ~ Men noemt dien Boom injt Frans een Maramer, ‘wietrs Kattanien dc, grootfic 7-711- Kweeking '04?! de gememe Kd_fifl”5"50m9’i- Dees Boom wil beter waffen OP 118“? ‘en 7‘-3“di‘ - ge, dan in zwaie voclitige 8T0|1d€“- HY W°‘d‘ E3‘ griffelt met infplyti_ng in de rnaand van AWL “3 genoeg , dat her Gllfjc een oog hebbe , re meeralzo zulk een Entje ligfer is om regt OP *9 7«elW“ 3 da“ wanneer her meer oogen lieeft. Noehtans is her gerneenlle, dar men er meer oogqinioplflfih lvelke men naderhand , ontrent den tyd _V3!1 5-3311 : af- fnoeiri ’ ' ‘ . 7 De Indife Katlanie-boom. of Cafime cam“. is een der fraeifie tot ver,cierin_g der Tuinen; _hY fpreidt zyne Takken heel breed tut; 1-We 533"‘ 15 heel reg: , en de Schors glad , zyne Bladeren llaan ge- fchikt , als vyf vingers van ene opene hand , doch heel groot, en met tanden aan de lranten. h,€bb€I1.- de een bitterachtigen fmaak. Zyne Bloemen zyn_ wit, groeijen aan troffen, 611 h€_bb€fl V1€1'_:_ 0f ‘Y’ bladeren. De vrugt is befloten in ten hlllsje . dflt byna heel rond is , vleesagrig en vol doornen 5 zy is van een bitteren en fcl_1,€1’ 61! {mafi- Dees Boom is onsuit ndien overgcbmfit - ‘"1 dient nergens toe, dan om Waranden re maken. Her how: is zo bros en hol s dat bet “CV35” *9“ deugt, zelfs niet om re verbranden. Her doetniet dan fmeulen, als men 't op het v-uurlegt. Eigmfibap/zen. De lndifclre Kattame wordr, als Snuiftabak , gebruikt , om ze met de Neuste fntuvend want ze doet mezen en veelv0gt}0fl¢1_‘» 7-%"5,5°°. V00; 45 Hoofdpyn, die men bem1cram'4 ilo zingrsr. 712 noemt, en voor anderekwalen van t 00 3 6 Paarde-Smids geven ze de Paarden in voor de am- pighei: , en pier _van daan heeft ze den naam van Puaryd-Izajfame (lnppocaflanum) B€kl'°E5“' Mauier am a'e Ca/ianea squirm ze plantw. Men moerze planten van Oétobertot S.Janroe; wilt gy ze doen uitloopen; ee_r gy 'Le_plant»10 m°=t gy ze in den Kelder zetren , Ill vogtig Zandt. Als my uirgelopen ZYD 9 111051 BY ‘*3 Phmcn °P d9“7YZ‘3 van CEIIC Kwekery, maar eenen Voer ver van den andereu , mils 56 fiflde V5‘ 9“ 809‘! W 3 -9“ dag“ lvks begieren , naar mate van de warmte5 G)’ moogr uwe Kaflanie-homen ook wel ten eerfie plan- ten , daar gy ze hebben wilt; zy zullen ook wel gruel- jcn , alsze goed zyn , enrn eenen goeden grondge zer, of met goede aarde ronrom voorzicn , en rel- kr heooten warden. _ e}n{sA s5T E L El N. Daar zyn verfcheide Vorilen lruizen , waar in dit Ampt, in drien is verdeeld.‘-{I1 een Opziender van ’t Geb0\1W , V33 dc T"1PYt’~““ ,5“ KAS. KAT. Meulaelen ; naar de omitsndigheden van het Huis ,' en ‘ti gemalt der Heren. s _ Hy , die 'r alles meet waarnemen moet den Huis- raad. welkeliy bewaarr in goede acht nemcn. Hy moet ze netjes liouden , ze dikmaal luchten , nit- flaan , verfchudden en verplaatzen , om ze voor de Mot re bewaren , en afvegen , op dat zy van’rllor‘ niet bederven. Hy moet den Huisraad in goede orde houden , "op dar hy alles, als .’t nodig is , ter- Ilond zoude kunnen vinden.De Tafels en andere Hui: raad , meet by wel bewaren , bedekken , bekleeden , wegfchiklren , in goeden ftaat liouden , en maken , dat by altyd in ftaar is, om daar Rekenfchap van rege- ven. Hy moet alles voor Spinnekoppen , Muizen.‘ enz. bewaren , wellluiten , ‘en van alle gedane on- kofien goede Rekenfchap kunnen geven; en. ten dien einde we] kunnen Lezen , Schryven , Relie- nen. Hy moet oolt in flaat zyn, om zorg re dra- gen , dar de Bedden wel gefclmd en opgemaakr zyn. KAT, Noemt men een viervoetig dier ; dnt van twee ioorten is, namelyk Tam en Wild. De Tam- men zyn I-I,uisdieren.. welke men ondethoudr,.orn zorg re dragen , dat Muizen en Rotten de zelfde niel plaggn met getlaarc Spys , 't1.y lniiren, of binnen's huis op te eten, en Klederen , or andere Huisraad te fchenden. Onder de Jougen , die men kweken wil , heefh men voor de belte Muis-Karren , die of ganszwart, of graauw -Lyn-, en de wilde Karten belt gelyken, of zwarre firepen op een bleekgr-auw_e grond dra- gen; men noemtze Cyper-fe. Men ltreil ook meeit de Mey-Katren , dat is , die in de maand_Mey ge- worpeu Worden. Heeft men echter vryheid om een Kat re kiezen , 1.0 moet zy wel Muizen en niet fnoepen. _ Hoedanige de kleur mag zyn IS evenveel ; als zy maar die twee eigenfchappen heeft , behoefr men over de verkiezing zich nier veel te beraden. Die de Rotten dood byten Worden hogergeaclrt, alsde gemeene ‘Muis-Katten ; om dat her grotcr moeden‘ meerder flerkre te lrennen geeft : "maar eren 1.y- de Rotten op , moet men ze terflond , of Borer en Brood, of Spelt daar op te eten geven, andersver._ mageren ze en beflerven het- De Katren worden voor zeerheet van aartgel1ou- den ; zo dat men derzelver vet , voor zeer door- dringend houdt. Hare lucht is voor fommigen zo‘ benaauwd , dat zy het in een Vertrelr niet-houden kunnen, waar in ’er een is; ja men wil. _datzy den kinderen kwaad doet , altoosdathaar haair , deurge- flokr zvnde, de Tering veroorzaakr. De Katten willen wel by menfen wezen , en lief- kozen ze, laten zich gaame daar van fir-ylten, maar 7,yn ondertuflen menigmaal vals en lrrabben , of ont- fnoepen rerwyl men ’er niet om denkr. Dit heefr rot her Hoogduirme Spreukje gelegenheid gegeven. Das iil und bleibr die Eigenfchaift der _ Katzen ; Wenn eine fomen leckt . thurfie doch ‘nten kratzen. 7-3' KAT. - -Zy maken werk ‘van zindlyk te wezen , en lekken en flryken zich veel ; zy begraven hunne Mefl en _Pis, ’t geen maakt , dat men ze lichtlyk leeren kan hare vuiligheid in Turfmolm ,of Zand re brengen : Maar 't boolle is , dat zy de warmre zo zeer zoe- ken, 'tgeen wel maakr, dat zy deplaatzen , daar vuur is, 20 na by komen , dathaar de vonken aan ’t lyf blyven hangen , welke zy elders flepen , en ligt een ongeluk van brand veroorken ; waarom men naau letten moet, dat zy by nagt by ‘t vuur nietlrunnen komen, of lunar afwennen by ‘t vuur te genalten. Op ‘t Land is ’r ougemaltlylr , dat de Katren gedu- ’ rig op den tril en vanhulszyn; en inzonderheid in ‘t Voor- en Na-jaar , als zy Krols zyn. Maar men laatze daarom wel eens fnyden , of men fnydrze wel eens de ooren af , om dat zy niet velen meti- gen , dar haar een drup in de ooren komt , waar- om zy dan liever t'huis biyven. Als men haar Kartenkruit voorwerpt , maken ze allerhande polluren en aardige fprongen. Men tekent onder de zeldzaamheden der Katren aan, dat als een Karergedood wordt, waarvan een Kat met jongen is, die Kat hare ‘ongen verlegt. Ook zegt men, dat, als men een at by nag: aan weerskanten van den rug firylzt, daar vuur-vonken fchynen uit tefpringen. Ook wilmen, dat deogen der Karten met de Maan groter en kleinderworden ; en dat zy her beloop der Zonne navolgen ; zo dat zy in den morgenfchemering gans open than , en met den dag Romper van gezicht worden: maardat zy by naclit weder helderder gezicht krygen , en hunne oog-appel gans openen ; alroos dar is zelrer, dat zy in helderen dag hunne oog—appel genoeg- zaam gans toefluiten. Men zegt ook,dat, als men ze in een Zak Ileekt en ver van huis draagt, 1.y we- der komen. Maar , als men ze'er nit haalt en ruggelings gekeerd daar in brengt, dat zy dan HY- ven. Men wil dat de, Paarden zeer moedeworden , als'er een Kat op de Wagen is, waar van delngt op de Paarden waait , en dat een Paard 7.eer moede wordt, als’er imand op zit, die Kattevel aan zyn lyf heeft. ' . Vreemdeoude Katten blyven niergaarne daar men een Hond heeft: maar zy kunnc:n’er veel werk van malren, zo zy ’er by opgevoed zyn. Katren-beten geneefi men met Grofwerk in Wyn geweekt , en dear op gelegd. . De wilde Katten zyn groter , als de Huis-Katten ‘en graauw met zwarre tlrepen getekend, zyhebben een llaart , die dikhairig rnet zwarte zingen getekend is, terwyl de punt gans zwart is. De poten zyn in- wendig gans zwart ; en een zwarre fireep loopt‘er over den hals en rug. Men noemt den Karer van dis foort in ’t Hoogduits Baumruzter. Zy zyn meet! in grote, dichte Wouden, en Sttuiken re vlnden, daar liet gevogelre veel nel’relr.> Zy houden zich ook veel aan Meren, Graften en Rivierrjesop,daar vele Biezen en Riet is ; en alwaar men niet alleen de Nefien der Eenden en Dompelaars vindr, maar ook Waterhoenrjes enz. ; inzonderheid ook {om- tyds, om de Vis, die droog blyft leggen, aIs’t wa- ter is geweken; en tuflen ruigt verward blyfr, wel~ p KAT;‘3KEE. V H g~7,: ke zy alzo gaarne-, als de’tamn'1eKatten, eren. Zy P0511 ook grote fchzlden, in ‘t Hout en ‘t Veld an r Qevogelte , en vangen , met byzondere behendig- herd , Mollen , enz. Zy leggen op de Bomen re loeren, horen en zien fclierp, en zo dra zy iet ge- waar worden , leggen ze op’ hare luimen , en kart en Ilxl neder , tot dat zy hunne kans fchoon zien, en daar af als een pyl daar under fpringen. Wor- den zy van I-Iondenaangedaan , fiellen iYZiCh'W3l(- lrer t_e weer. Zy nefielen in holle Boomen , ook wel in ’t Veld. Hare kroltyd is injanuary met een gelol en gehuil vanallerieiie ftermnen , en velc Ka- ters , worden op zo een tyd lam en te fcliand gekrabr. De Katten dragen negen wekeo,gelyk enige andere .Dieren , en brengen hare jongen blind terwcreld. Als zy twee jaren and zyn , hehben zy haren vol- flagen wasdom , en Worden in de Herflt z_eer wit. Met der tyd worden de tamme Katten wild , ‘ale zy uaar Muizen, Vogel-neften en jonge I-1a'zen in de Dorpen en ‘t Veld uitloopen , en welvangen. Dirfmaakt haar beter , dan zich by huis , om de Mnizen, en Mehfen kofi op re houden ; inzonder- lieid als de Vader des huisgezins haar niet ryklyk te eren geeft; of als zy fnoepen, vecl flaat, of als zy van een Huishond veel te lyvden hebben. Hier door gebeun "t , dat ook door vermenging dikmaal zvvane, of ligtgraauwe Wilde Katten gevonden Worden. Als men hare gaten in holle Boornen , of onderde aar- den vindt, zet men ’er een yzere Voerangel voor, bedekt ze met Loot, Sneeuw of aarden, zo dar zy zich zelf vangen. Of men omzet her gar met Ha- zen-netren , en jaagt’er de Katren uit. Men lokt 1.e ook met een Quanel , of Hazen-fluitjen en fcliiet ze dam, of men vangt ze in Vallen en Stril-tlcen. Men legt than vel den Waremichrigen en Dikbui. lngen , voor een Boritlap zo op herlyf, dar zy ‘r haar op ’r blore lyf dragen , met de kop onder en deflaart boven ; daar dan zulke her overtollige mede kwyr taken , en de zwaklte magen llerlrmede Worden , maar magere luiden is ’t fchadelyk. Het Vet ver- warmt , en gefmeerd op de leden, beneemt het hare pyn. In een Neutedop op den Navel gebon- den, zoude liet goed voor de vallende ziekte we- E n. K A TR 0 L. Is een Gel'eedl"r:hap,’t geen ook dient om zwaarten op te hylfen ; ‘t belraat uir een Blok- fchyf en Pen. De Schyf beef: zekere dikte, waar in een groef gedraaid is, om'er een Tou in releg- gen, dc Pen is een link Hout , of Yzer ‘t geen’er in ’t midden deur Ileekr , en waar op zy draait, ’ en her Blok is een (luk hout , dat daar cm is , en de Schyf bevar, en client om de Katrol by zyne Pen op te houden. KATTEKRUID , NIP gelieten , word: van hare byfclienten voortgeteeld. Her begeert een vette grond. Vermids de Katten her zo gaarne eten , moer men he: met Doomen, ofander fcherpruigt bewaren. K E E L. Wordt geheten de ingang van die engre , waar door de Spys naar de Slokdarm en Maag ge- Ieid wordt. Deze is ann verfcheiden ongezimkken ouclerhcvig. ~ ' A a a 2. Mid- 37:. KEE. Middelcn mar zecre_kz:leuI I. Als men vindr , dat _mcn up Spcesfe-1 m<1t‘<3“ denrzwclgen , moer men rlmpenaalwarer van Col- cothar ucmcn (waar van 'r ma_ak1.el under rwoord COLCOTI-IAR befchreven is) en daar een fink Linncn in nar malren , 'tgeen men op de Keel een uur achr . of negen moer laten legg_e_n. _ I I. Watengediflilleerd vanlvloerbcnen IS goed voor een kwade keel. _ _ _ II I. Koolr Gerlr met Wat Suiker , en gelmnkher , als een Gerllewater. ‘ IV. Neern een goede lepel I-Ionig . en een _lepel Wynaiyh , met her op heete as’,_o_m de I-lomg re doen fmelcen , doer ‘er een weinig Waters by , gorgelr'er mede, en z.welg"er ook_w_at van deur. V. Necm een Ileenrje Cxpcrfz Vrtnool , en leg her in Water , om ‘er war kleurs aan te geven , en als her enebelroorlyke kleur zal gegeven Iaebben , zult gy 'er een drup, ofrwee Geefi van Zwavelby doen. 'tgeen ’r 1.0 helder als re voren maakr , gorgel er medes maar draag zorg dar gy her met deur flikr. Vaar een Zwerende keel. VI. Neem'r fap van‘ Hondsdraf met war Zour ; raak daar de Zwering mede , of raak ze met Ung: Egipriacnm , or met vry zour water; -Ofme-H5 0355! een Ons Rolenhoning ‘een Vierendeel-loors Geelr van Zwavel , of van Zour. Om dc Srbarlzeid te wrdrywen. VII. Kook Kaasjes-bladeren en eer ze, als Spa- nafie. REEL is ook een Viflers fpreekwys ; en wo_rdr gebruikr van een Net. Men verfiaar’er en_e opening van een Net deur, waar door de Viswelin een Net kan komen , maar'er nier weder mt geraken. Deze Keel is in een Net ‘r zelfde , als her inkomen van een Rotre-. of Muizen-val. — _ K E E L G E ZWE L. Is een onrlleking der Ke- le, wellre zodanig de vryheid van adcmen enzwel- gen beler, dar men naauwelyks ademen_ . Of lWe1- gen kan . en van een zeer gevoelige Intre verzeld aar. < g Men heefr'er van drie foorten ; her eerlle wordr door omficking in her bloed , her rwede doorflvm veroorzaakt, her dercle door een ontledigmg der Wervelbeenen van den hals. De eerlle twee foorren kunnen veroorzaalrrwon den , or door een lug: , die re _hect . of EC koud » of vogllg is , of dam’ re veel zinger) , of Ichreeu- wen ,ofdoor gebrek van argang . of door re veel drin- ken . or ‘r eten van kwade Champignons. Zyonr- flaan meefi in koude en vogtigeyaargeryden , en luchren. ‘ Zo by deze ziekre komr een’ge-Lwel, ofroodhezd op de borlr, or om den _hals, tis een goed reken: zo wel , als dar de Oorkllercn zvvellen ; maarzo er gcen gezwel voor den dag komr . C15 W" 1W3“ word; , dc goers vreeslyk, de mond open Ilaar, de KEE. tong den mond uir Ileelrr , en de vogr ; die nun geefr , rer neuze weder uitloopr , de pgen die; in ‘r hoofd Ilaan, her aangezigr blaanwr, dc nircrflc deelen lroud worden , berekent her den dood. 7.0 de Keelgezwellen noch van liuiren , nochvan binnen re zien zyn, en men niet fchielyk wordrge: holpen, flcrfrmen den eerflen , rweeden , derden,' of vierden dag , of later ; en ’t gcen nog meet te vreezen is, 10 men dlt al deur worflelr, is darhet: op de Longe zal vallen , en hen den zevenden dag zal wegnemen , of de zelve zal doen verzwei-en, Middelen tqgm Keelgezwellew. Zo de ontfieking maar van enig belang is , moer . men nier onrzien zelf zeerjongeluldentelaten ; zo her Vrouwen, of Vryflers zyn, welke her aan de Ston- den onrbreekr , moer men ze op den voer laten; 20 met, moer men deHa1s-aderopenen, of onder dc tong laten. ' 11. Na die algemene middelen . is’er niersberer; dan wirte Honde mom in de Zon gcdroogd. Men neemr een Ons, inaakrze wel fyn , mengtze daar na met een vierendeel I-Ionig, men doetlier op een ‘ Neusdoek en Ilaat her om den hals ,als een I’ap,of men neemr een vierendeelvloors en geefr her den Zieken in den mond , om ‘r daar re laren fmelten. Men kan ook Wolvendrek ,of Kinderdrelr , of Zwaj Iuwendrek gebruiken. Schoon deze middelen vry war vies zyn ; de dood . is echrer noch arfchuwelyker; maar zie daar andere in dc plaats van deze. III. Neem Melk, meng ze met vvirre Wyn, leg ze van buiren op den hals en gorgelt’er mede. IV. Doe: levende Pifiebedden in een klein zakje van Linnen , hang ze om den hals , en naar mate,’ dar zy fierven , zal men zich van de pyn ontlaIt_ vinden. V. Neem Piifebedden , en vryf ze met driemaal zo veel I-Ionig ; maak'cr een pap van ; leg ze om V den hals, en laar een weinig op de tong fmelten. VI. Doe een handvol Sreenbreek in een halfpinr water trekken , en gorgel'er menigmaal mede. VII. Hang een Adderen-hoofd in een zakje ge-,' naaid om uwen hals. VIII. Hang de worrel van Peoni om uwen hals. of her Rinkend Aas. _ IX. Nyp een Krekel tuilen uwe vmgeren dood; en rank met de dode Krekelror driemaalroe deKlie; ren van uwen hals. X. ‘Doe de rook van Benjoin door een glazen Trechrer in de keel onrfangen. XI. Neem een Zwaluw met zyn Net’: , en, 'doe her in witte Wyn koken , en maak'er met olie van Camillen , en zoere Mandelen een Pap van , wellre men op de keel legr. X I I. Doe den Zieke water van GezegendeDiIleI drinken , waar in men poeder van een Tand van een wild Varlren rer zwaarre van een Ryksdaalder gedaan heeft. XIII. Doe een Pad koken, en dezelfde aan Pap op den hals leggen. ~ XIV KEE. ‘ X I V. Menkan oolrI1erNefl van een Zwaluw bran-' den en her tor Poeijer makcn .‘deze met olie van Lelien mengen , orn'cr een Pleilrer van re maken, en 1.e op den hals leggen. XV. Maak een Gorgeldranlr , met de bladeren van een Moerbey 5 en gorge] daar menigmaalmed XVI. Voor een Keelgezwel door enig vergif ver- oorzaakr, moer men, Olie, of Azyn en Honig1a- ren zwelgen, ofWarer met Honig en een weinig Theri k. XVII. Zo de zelfde door damp van dove Kolen veroorzaakr wordr , zal men Theriak doen dcur'— . zwelgen , en'er den I-Ials, Neusgaren, en de flag van ‘t Hoofd mede fmeren ; voor de opflopping van den afgang zal men Klilleren, en enige ligre Buike zuiverende middelen geven; waar by men Watolie van zoere Amandelen zal voegen, en nieuwe olie van Olyven , of nar van Kool met vlees gekookt, na. dat men daar vier Lepels fa van Glaskruid , of bladen van Violen by heefr ge aan. V Cbymrfe Geneermiddelen. XVIII. Sal Sarurni in een Gorgeldranlr, doe een fchrupel daar van in achr oncen waters, dardaar toe bekwaam is. XIX. Crylrallum Miner-ale 5 men geefr her van achr Grein rot een Dragma. XX. Aluin in een Gorgeldrank, eenVierendeel- _ Ioods in achr oncen waters,’ dat daar bekwaam toe IS. XXI. Geelr van Vitriool; men geeirherin Gor- geldranlr , tor een bekwame zuurheid. XXII. Bereide Koralen; men geeft ze van rien -Grain rot een Vierendeeldoods. ‘ ‘ XXIII. Of men doer war fynen.Bolus in war zoer Bier om te rrekken , en daar medete gorgelen. I linden Gbneermiddelen war 4’: Kgelgezwel/en. XX IV. Deze Pleifler is een zeerigoed Genees- middel. Neem een half Ons gellampre Barnfieen, Zeekar een once ; doe her een en ’t ander in. een ' glaze Kolf ; giefer zovecl‘ Brandewyn op‘; dar zy ‘er drievingeren breed boven op flaat ; rer zeineen 'Marie-bad , of klein vuur , en haal de Gee!’r’er af, tordar her averige een Honig—dIkre behoud. Doe ‘er weer nieuwe Brandewyn op , en difiilleer lier weder , en doer dit tot driemaal toe , zonder’r voor- aande. ‘r Geen gy op den grond vind zulrgymer ' eliloren-zalf mengen. Men legr her buiren op, om de kwade floffen narzich re halen. Voor her gezwel der Kele en de dikre van den I-Ials , zal men her om den lrals leggen; inbloeden zal men heron. der den Oxel van de zelfde zyde leggen , of onder . beide , zo her bloeden aarrbeide de‘ zyden is; en men zal haall genelen zyn. XX V. Neem Zegegroen, Bugula , flamrze en mengze mer Borer, leg,ze daar na onder de keel,‘ cn gy znlr daar van rerllond de uirwerking zlen. _ K E LK R U I D . anders I'apkm:lrrui(l , offer:-" gelzlad , by de Larynen Laura: Alexandrina, of ‘KEI. 37; Idzagenaamt ; heel‘: bladeren als een vrildo Mir: ’ als Pliniux zcgr , dog grater , zachrer , wirrer er; fpirfer. Her draagr zyn vruchr op de plaaxfe dc; 1-0. de bladeren , van groorrehals plarre kleine Erweten De rakken Iiggen re: aarde errelyke voerenlang. e. De worrel gelylcr naar die. van.de_wilde Mime, rnaar 1.yn4gro_rer, zachrer, en Ilerk riekende. Men vmdr er een grore mcnigre van oaden berg Iiandfchap Ida . ronrom. dc Srad Heraklea , in ‘c Ponrus. ’ Ergenfcbappen daar -mm. Dir kruid is heel warm , amper en bitrervan fmiak » Waarom her voor een drankje ingenomen her Watercn en de Maandflonden bevorderr. He’: help: de Vronwen veel , die in aware Barens-nood ZYII . en Verlofl ze haafl , zo ze ‘er anderhalf loot van de Wortel mer zoeren Wyn drinken. Ook diem he: voor de gene, die de Druppel-pishebben, dog he: ' doet ook Bloed wareren. De bladeren , klein gewre. ven , genelen de Ileken van I-Ionigbyeng, alg 1'5: worden opgelegd. Met heet water afgerrokkeu en geclronken , doen ze iemanr braken. Her Zaad is 1108 betel‘ , dan de Bladen , en klein gelloten is he: met war Honing, or gekookren Wyn gocd V00; ,3, de koude Zinkingen en Aamborlligheid. Her fap. daar van, met zo veel oudenW n in deOren gedaan geneell de_ Doorheid. Eiride ylr is.her een tegen: gift voor de Slangen , Scorpioenenlen Spinnen. vMen maakr er een Olie van , dat alle dezelfde deugden heefr. Daar en bovenverzacht zc, opent en loll op. Waarom die Olie alle droude Zinkingen in de Ge. wngten, in.rIe,.Maag., rnden Ruggraar , in deBe. T0636; of Bcvmge, in de Lever, Milr,Nieren en Lyfinoeder geneen. Als men ze in de Spuitartfe. nyen docr , verzagtze dc w1nderigeKolyk. Nag zegr men, dar de Laurie: nier alleen vryis van den donder, maar zelfsde huizen , daarzy geplanrflaar, bcvrydr. En dar nog wonderlylrer is ,als men twee droge Laurieblaren regens elkanderen flaar , fpringt ‘er een vuur uir, dat bekwaam is om ‘r Buskruidjn brand re Ileken. K EIZ E R S K R O O N , Comma Imperialir, lie hare gedaanre en foorr in I-Iubners Knnfl-Woorden- hock. Wy zullen:er hier maar by voegen , dar my verzaclirende en onrbindende van aarr zynde, de koking helpr bevorderen. ~ Alzo zy nit de Oollerfe Lander. is hergelromen; bemint zy veel eer heerre , dan. fchaduwachrige plaatzen ; €11 , om ze we] re kweken , moer men gnten van een lune CIICP in de aarde graven, en die met goede welgemelle aarden vullen , en voor.-al met Koemrlr 5 daar ITlOEt‘VIel’_V11lgEl‘EIL breed gemeene aarden , en/daar op vier vmgeren breed 7.warreaar- de leggen, daar na vergaane melt; leg daar dan _ de Bol op, en dek ze dan met vier vingeren goede aarde. Z0’ 1y, na alledle voorzorg echrer jonge Bollen afwerpr . moer men ze weguemen, ofde grore ‘veg- nemenzonder de kleinrjes re moeijen , die zy dar jaar lieerr gelrrcgen ; men kan 1.e’er ulrhalen zo dra aa 3 ‘ de 374 KEL. 7KE*N. ' L _ dc Stain beglntre verwelken. Dit moetmm 0”‘ trent alle de Bollcn in acbtnemen , welke men weg wil nemen. K ELE N is een Kunitwoord derslagers; welke daar door to kennen geven, ’t lrwetzen . dat 1)’ 33“ den hals van ‘t Beefl doen , om ‘t zelve na bleed- verlies te doen Ilerven. _ _ ' KELLERHALS , in 't Lawn‘ Laureate , is een Plant , die men inhet Mannegc en t Wyfje yerdeelt. Befi-bryvingy err Plant: wan betpeerjie. De Sram , die eenigetakken fclner, heefteen as- graauwe, of witachtige bail. De blaren . die film?‘ nigvuldig aan komen , zyn langachtig, breed 2 "1 een gedrongen, en gelyken naar de Laurierbladem maar zyn kleinder. De Bloemen komen met. bos- jes boven aan de taklren , waar van reder Bloern int een kleine Buisbellaat, die boven breeder , in vier pun- tige deelen gefplitfl is , en de gedaante van een krn_1s heeft. Het Zaad komt In de Bloem , in een Bene zo grout, als die van de ]enever._ Deze Plant groelt in Bergachnge en ongeboude Landen , in Boifen en andere befclraduwde plaarfen. De blareu , vruchten en bait , van het Mannelyk Kellerhals, zyn zo bytende , dar de kele en mond van lemant fchynt te branden. die ze proefr. Bqfcbrgyrziné en Etgenfcbap Mm 795 ‘V9.17?- D5 takkcn wafien tot de hoogte v_an vier voeten; en hebben een dubbelen ball , die hat van een te krygen is. De blaren Lyn als die van ‘t eerflefoo_rtV: Ook gelyken de Bloemen naar die V“! 'tM3““¢‘l€= maar hebben een bleike roode koleur. ZW€|11Efld¢ naar het Purper. Men vindt dit Kruid op dezelve Pm”: 315 bl“ V°‘ . tige. Ook heeft bet dezelvc €iE€“f°h3P 2 315 h¢t ‘Mannelyk Kellerhals. De Bladen . Bezlén e_n Baflen, zyn goet om de Slymen en de Weiachugherd te verdryven. Men gebruikte ze in de Waterzngt . en ' laat ze als Thee trekken. of tot een Poeuerge be- Ieiden. , - KENNIP. Zie ook HENNIP‘. In tL3tYfl Cannabis gehelen. Word! van de Kruidkenners on- der die Plauten geteld , welke Bloem en Vruchtcn op geen ene plaars dragen. Heme namelyky een Plant, die maar een jaar duurt , welker bladen_vin- gerswys gefpleten zich hy een voegen 5 the rain 611 fierk van ball de zelve vafl aan de [lam draafit E €11‘ op‘ de ene Plant de Bloem , zonder bloembladen ,1_n een openflaande vyfmaal gefpleten lielk draagnldie vyf vezeltjes (Ilamina) beeft . CH1“ 57°“? menlgte aan een fiaart , met blaadjes doormengt , boven aanl dentop der Srarn tlaan. T_erwyl men 0P =5“ 3"‘ dere Plant dc Zaadhursjes vmdt a die Wee h°°"‘‘‘ ‘ jes dragen , als zy bloeijen , zeer dicht in een bos aan een ilaan, hebbende een harde dunne broze bait, ivaar in een rond zaad is. Men heeft dierhalvcn twederhande foort ; 6?.“ Mannetjes en Wyfies plant ; welke men In Necr- ‘ KEN. land Gelling en Zaliug noemt ; en vvellrc namen van zelf_ te kcnneu, _geven , dat de Boeren re voor Man- ncqes_en Wyfgesv houden. Men noemt,_namelyk. een Vis Gelde , drevde I_-lom draagt, en dlehergeen clraagt , daar 't .V1s1e mt pntiloten word: n: ‘I be. vrugten een Kuiter, dar IS die zaad draagr. De_ze twee Planren hebben malkander ool§terbe— vrugtrng van_ noden: want, zonder de (yelling, draagt de Zalmg geen vrugtbaar zaad. Daarom pluk- ken dc Boeren de Gellmg met mt, voor dat ay ge- bloeid , en dns_het manuelyk zaad aan de Zalrngin een grore menigre vanilof , hecft mede gedeeld, avelke zy dan ryklyk ultgeeft, of laatvallen en ver- urven. . Plazm. De Kennip tiert het allerbell . op voch- trge plaatzenz want , of fchoon,zy op hoge zandi- ge paatzen oolr geteeld wordt, zy komt yl op, groert dun en met lang. Exgenftlaappen mm but zaad. I-Iet wordt voor Bran- den, en Ruilfen in ‘r oor gebmikt ; en men neemr het Zaad enige dagen aan een in, om onkuiilclns.- ten te verdryvcn. ‘t ls dientlig voor den Hoelt; mengeeft het van een Scrupel tor een Dragma. Dr: Zaad word: ook gebruikt, om’er Olre vante flaan , welke rot groene Zeep verkookt wordt ; en bet geen in her than van de Olie in den Buidel §‘Vafi‘leoIl]yftt,o:’VSCJ1:‘;.l: gfigsxlglnters het Rundvee op de Man; van de Stam zelve komt een draad, welke tot Touw en Garen word: gefponncn; en in twee ' foorrcn word: onderfcheiden, zo wel , als her ge- was zelve_; namelyk in Gelling en Zaling , ten zy men do zogenaamde Snotling voor een derde foort wilde houden : doch deze is niet anders dan de kone en magere , of dunue en miswalfen Zaling. Detwee foorten van Gelling , of Zaling , verfchillen ook in gebruik. wordende de eerlle deurgaans rotzeildolr, en de anderc tot Scbeeps , of ander Touwerk hierte lande gebruikt. Men vindt echrer Plaatzen in Duits. land, waar in de eerfle voor Vlas tot Lywaas ge- bruikt wordt. 'tGeen uit de I-lennip overblyft, nadatzy gehe-‘ keld is, word: Grofwerk geheten, en wederom ge- bruikr rot het Weven van Feilen, en tot bet rnaken van Lont , of van Lemmet voor Flambouwen op enige plaatzen. Maar op dat’er niets zonder ge- bruik van deze nuttige Plant zonde overblyven; word: de Stam van de Zaling gefneden , gebofl,meI de einden in Zwavel gedoopt , om ten gemakke van 'thuishouden voor Zwaveliloklcen re dienen. Doch dc Sram der Gelling wordt door een Gereet- fchap , dat men een Braaknoemt , gebrukcn , en van zyne omgelegcn ball, dat is Gelling, te zuiveren. Van de Keémp-mrfi Gelyk men do Landen , daar andere Veldvruch- ten op geteeld worden , Akkers en Bezaaide Lan- den noemt , 7.0 hielen , die , waar op Kennip geteeld .wordt, Werven , of Kennip- Werven ;» mooglyk, om ldat de Boeren ze voormaals gewoon gewcefl zyn , rond om hun huis te telen ;' welkeplaatsgemeenlyk een KEN. eenkwcrf wordt gebeten ; wordende die naam van daar overgebragt op die plaatzen , wellce verder van burs ‘gelegen zyfl. Wanneer zy ze in meerder Over- vloéd teelden ; Echter Worden dczeplaatzen ook we] Kennip-akkers geheten. ' Mefde Hennip gaat het hier te Landegans an- ders , als met alle anclere Akkervruchten. Daar men verkiefi , dar dc gewaifen jaarlyks veranderd wor- den , en nu en dan eens,' braak Ieggen , daar zaait men op de zelfde Akkers alkyd Kennip , waarom deae ook den naam van Hennip- , of Kennip-Werven blyyen behouden. Men verkieit ook deurgaans,dat zy_ in 't ronde van Water-willig, om de l1'1wte,ten mmile aan ene kant bezetzyn, daar dc meefle win- den van daan komen. _ _Do'ch,,dar men do zelide plaatzen , altyd rot de Kennip-reel: gebruikt, maakt ,- dat men zc Rerk mes- ten moet; want toe men we] allerlei,'zelfs Paarde— mefl : maar meefl allioejemeil gebruikt. I-Iier door; gebenrt her , dat die Boeren , die Hennip’-werven hebben, deurgaans wel zullen maken‘, _dat hunne Weilauden niet re Ilerk gemeft worden. ~De Hennip-akkers en Werven worden voor het bezaaijen geploegd : maar dewyl zy veeltyds t'e kor: zyn, om te kunnen Worden geploegd, worden ze ook‘ omgéfpit tegen den tyd‘. dat men 2.: bezaaid. D_it gefchiedt gemeenlyk in de maanden April en er. . Men heefl: twee ptyden om de ’Hennip'te‘pluk- ken. De ene is, om de Gelling , de andereom de Zaling re plukken {Want men die Vrnclrt niet maait: maar haalt’ ze met wortel met al uit den grond.‘ De Gelling wordt eerder clan de Zaling geplukt.’ Beidegefclniedt her, wanneer net geel worden der, bladeren, _’t-vervallen van den wasdo'm aantoont. Die k’oi'nt -de Gelling irrde rnaanden van Juli en Au. guflus over , en de Zalingfl in de rnaand van Sep- tember.‘ Wanneer de Gelling geplnlrrwordt bloeid zy, of zy lreett gebloeiden een grate menigte van Ifof verfpreidt. ' p « De Gelling en de Zaling I-lebben beide‘ ter berei- dinge gemeen , dat men ze na’,t uitplukken aan Boi- fen doet, en de ball , welke zeer vafi aan ’thoutige vat! zit,na datzyeeritgedroogd is , door den wind, daar af laar rotten , of, gelyk de BoerenAzeggen,. rbten; ‘ . ’ Dir gefchiedt op dezewyzen. Men neemtde Bofi fen Hennip , en werptze hoofd aan Ilaart op malkan- der gefiapelt , aan hoopen in de Sloot , en duwt ze, zo veel mogelyk is, naar den grand. Want in men ‘er Ruicht en Bagger boven op cloet. Dlt noemt men in de Root leggen. Na dat 'z»y dus , naar dat her warm is , van zes dagen tot een week, of drie in de Root gelegen heefr. haalt men. ze uirhet wa- ter, of de Root; ‘Let ze ptedrogen; Wanr_1eer’cr een vreellyke flank , als van een Privaat, af lcomt. Dir zer her water zo kwade hoedaniglneid by , dar 'e_r de Vie van iterft, of ‘er voonvlugten ; waarom de Vii- fers , op dien tyd de Vis wel by Sqholen by een’ vindeu . daar goed Water is. Dlt heeft de Gelling met de Zaling gemecn; Maar de Zaling ‘word: gedroogd , en voor het KEN; ,, I 371' Roten nog eerft gedorfl; waar na bet Zaad gewancl en zuiverte Markt word: gebragt. I _ og, om_ze tot He,nm'p,., —orKennip te maken; Elle tot de Spmdery bekwaan: ls‘, (Want dpeesnaam Gmagt 415 Bafl ook , dre.gel_1ekeld tot Touw , of h arc_n gefponnen en gemaalrt wordr) en ze van her ounge re fclrerden ,,wordt do Gellmg antlers, dan dc Zalmg gehandeld. I De Bocren helzben tot de eerfle zekere plaatzen war van hun_.huxs af gemaakt , om gene ongeluk. ken van brand te krygen; welke plaatzen, voor dc Wind , rondompmet Riedmatten , of Horden, of Zeilen gedekt, niaar boven open zyn. In '1: midden van deze Plaats is een met drepe kuil ; en random die kurl flaan gemeenlyk drie Harden aan den an- dere val’: gemaakr, en boven methouren tralyswys overdekt. I_Je plaats van deze Horden word: we} tens van dne Munnjes beklecd, waar over boven 1101“. mlyswys gedekt is. Deze plaars noemen zy een Braak-hut: VWanneer- zy de Gelling van-hare houtenflam willen fcheiden , leggen zy ie eerit op dezen Oven , or Braak-hut, waat ondcr klein vuut gemeenlyk gefiookt wordt van ‘t geen do Gelllng 3‘W€TPt_ 5 en men laat do Boifen eerl’: beendroog W0l'.d.en , :0 dat zy knappen. Dan: in nemen zy een Bos van de Gelling, en houden die onder een Gereedfchap van hour , ‘t geen een-voet , of vie: lang, en ‘een voer breedfisr, en op vier pooten ilaat , twelknrt twee ttnklren beilaat , waar vanhet bo- venile beweeglylre op een As draait , en een lang- hollt tot zyn handvat heeft ; Elke van deze twee (lukken beflaat uit enige honten 'tralyswys vafl ge- maakt, en_tandswys inmalkanderfluitende, zo dat de ene trali tulTen de andere in flaat, als deze twee deelen op malkander leggen. Tuflen dit Gereed-. fchap, een Braalr geheten, flaan en kloppen zy der- Gellrng , tot dat al her lzoutige nan fink gebroken . daar uit kan vallen door her uirflaan van de Hennip dolorfiden Braker. Waar in de zelvc word: op. ge o . ' , Wat d_e Zaling belangr, de Boer is gewoon die in de Winter by den haart voor rydverdryftei'chillen,. by her hourige zich re warmen, of aan enige fluk- ken te breken , aan Boilen te doen , en aan zulke re. verkopen welke daar Zwavelflokken van rnaken, ‘I Zajm dér Kenuxf. Men draagt-zorg , dar de Kennip niét te dig: gel zaaid‘~wordr, en dat.me_n jarig zaadgebruikt . want- het tweejarige Zaad is met bekwaam omte zajen. Drags-:_r. Als de Boflen Kennip gedroogd worden , zet men 1.1; aan Slaken ; en 20 lugtig , en van den ander ,. dat’er dc windt deur kan fpelen. De Staken bindt‘ men over dwers aan Boomen , naar de hoogtevan de Kennip , en daar na bindt men'cr een andere Staak over been voor het omwaaijen. Men vlndr’er§in Vrankryk , die bnnne Gelling in de vo1gendeMeimaand ecrll re Rotenleggen , om zc ~ . ‘ betex‘ 375 KEN. beret te hebben. Maar hier re lande, doetrnen het noit anders, dan kort na Bar _zy gcplukt is.‘ . KENNIP. ' Door Kennip word: niet alleen the Plant ; maar de draad, of bait gemeend, die van dieP1anr gefchild-, ofdoor Braken afgelraald wordt. In deze Waar gefchiedt een grotelioophandel : Men verdeelt ze in Buiten- en Inlandfe Kennip. Schoon de Inlandfe Kennip voor de belie wordt gehouden ; Hollandlevert echrer zoiveel niet nit, als vcreiit wordt , omaan dc Lyndrajery en aan de Wevery van Zeilen te voldoen ; vvaarom de 1.elf- de in grote rnenigte uitdg Noordfelanden wordt in- gevoerd ; als van Riga , Koningsbergen , Nerva , Kourland en Mnskovien. ‘ ' De voornaamfle plaatzen , daar in Holland de Ken- nip geteeld wordt , zyn de .Dorrfe~ en Krimpemr- wflflfdflfl , fchoon zyponk op andere plaatzengezaaid Worden , maar in"minder overvloed. Hier van daan komt zy meeil 'ter Goude en Schoénhoven op ‘tie Marktdagen te Markt , of wordt ten~minfi'e'op die plaatzen gelcverd , na dat zy van de Kooplieden by‘ den Boer 1.yn opgekogt. Men‘ teelt ze antlers ook in overvloed in Vrankrglr en Italim; wordende delaatfle voor zeer goed gehou- den , en van dit laatlie Landfchap ook naar buiten nitgevoerd. ‘ De Provincien van Vrankryk , waar in men de meefle Kennip teelt , zyn Neder-Norrnandie, Bre-. tagnien , Picardien , en ontrent Noijon , Champa. gne, hetSoill'onl’e, Bourgogne, (Welkel(ennip de befleis) Perche, Neder-Dauphine, en in’: Vienfe, en Oppenvalentinois , liet Lionfe in devlakte, aan de kant der Séne, Poitou ,«on:re:mde Stad Poitiers in Anon, Maine , en ’t Nlvernee1Te,”Berry , on? trent crurges, in’t Garfnois enlkuvergne. 'D1't1aa. fie is in dat deel , dat men Limogue noemr, 7.0 ovcrvloedig, en de zelfde is to fchoon , ~dat her ge- noeg uitlevert , om de groortte Franfe Vloten daar mede re-voor-Lien. 'ln’r-Jaar 1690. en r69r. haal- den dc Scheeps Magazynen van Brett, Rochefort en Havre alie hnnnen -Voorraad van daar; zonder dat’er nog Touwerk aan het Vaarruig der Rivieren‘ van dat Landfchap , ofde naalt gelegen,als de Aliex en Loire ontbrak; hebbende nog genoeg aan de Knop- vaardy-fclaepen geleverd , welke dat jaar te Nantes werden nitgerult. De Kennip van Bougge: en Gatinoi: komt ten meerendeele te Parys. Men teelt ook Hennip in Engzland , maar niet genoeg voor liunnen nooddrnfr. ‘ V De Specery- en Drogery-verkoopers van Parys, doen in de nienwe Kennip. De Lyndraaijers in de gehekelde Kennip; Maar de Kooplieden van de Frqnfe Kramery , die in Yzer doen , doen ze ook ten deele. Zy halcn hnnne Kennip van Champagne en Baurgogm in Boflen van honderd en vyfng pond, Wclke nit vele kleinder bosjes beftaan. Gelyk deze zeer grof is , 1.0 word: zy aan Klein-garen-‘fpinders. verkogr. Ruwe Kennip wordt zulke genaamd , die nog gene bereiding heeft gekregen. Schoone Kennip 5 noemt men die gehekeld en be- lcwaam om re fpinnen is. KEN. [Van] Kennip, die in Vrankryk wan,‘ mage: an; ders me: dan met verlof uitgaan ; iiaande dc zelve in de Ordonnantie van i687 , onder d vgxbodel; waren. . Alto. de handel in Kennip , ene van de voormam. fie van ‘Vrankryk is, waar van een groot deel in ‘e Ryk - Of 33.31 Tonw-werk, of aan Geweef vertierd wordt ; of In Sclieeps-touw en andere Grofgarcns heeft de Kornpanjievan Imiifn, die werk gemaali’t heeft , om den Koophandel te doen bioeijen ha: oeifenen der zelve. en van dcze plant, die zo nood- zalgyk is‘, 'éiic‘:*t vrergeten. ‘ 11.0 e e uurders dezer Maazfc _ den, dat het dienflig was voor den stflfcagilggifa op den f1"abak te VCIIIICUECII , en die Waargemcen en Vemerbaar te maken, lleldez inene algemenc Vergadering 17-19. in de maand %ecember, in de te_g_enweordigheid vanzyne Koninklyke Hoogheid Filip van Orleans , Beflunrder van het Koninkryk voor , om alle dc Tabaksplanteryen in her Ryk te vernietigen ,'en de ‘Kennipieeld in der zelver plants te doen komen ; zullende dc Kompanjie het kwin- taal'tegen,33 ‘Franfe guldens, dar is regen zesF;an. fefluivers her pond aannemen , onder Voorwaarde vanzede ‘den Koning tot zyne Zeevam ,.mo, die,‘ prys to leveren.‘ Als de1.e Voorflag werd aangenomen , werdt'er den 2.9 van- die maand van den Raad van Staat dcs Konings vait geficld. r. Dat de Kenniphandel in it binnenite des Lands vry zou fiaan. 2.. Datheruit. gaan van de zelfde , en ze aan Vreemdelingen re verzenden ,-op Iiraffe -van -roooo. Franfe Guldens verboden was. 3. Dat hct de Maatfchappye dc; :Indié=.'n zoude vryfiaan , Voor-raadhuizen op te reehien, en ‘dc prys der ‘Kennip van re flejlem »4. Dathet 'geen daar‘in'1oude gebragtworden, van alle reéliten zonden ontflagen WCZCH , als ook van alle Oétrooijen en Pachren , zonder uitzondering. Willende daar en boven ‘, dat de Voorraad-fchuren der Kennip zonden gemaakt Worden , re weten, twee in Brmmjen , ‘teen te Nantes, alwaardeKen- nip zoude ontfangen worden tot 33 Liv. de Quin- taal , en de andere re Part Louis, daar melfer tegen 35 Liv. ‘voor zonde betalen : Een te Rana», voor de Kennip van Narmamlie, alwaar men de Kennip te en 33 Liv. de~Quintaal1.oude betalen. Een re Tarmein , voor ‘Guienm in Langedock , alwaar 2:: tot de zelveprys , als te Roman zoude ontfangen wot. den ; Een 'te ‘Valera’: voor het Dmphiné, en aldm tot 3o Liv. Ecn te Maringue, een anderete Ck;-. mom, voor ;Au'z/ergn: , alwaar ze desgelyks tor 3o Liv. betaald zoude worden ; en eindelyk vyfandei-e Voorraad-{church , te weten terduxonm Voo1‘Bnur. gogns , te C/mrife voot't Niwrnaixg teMaulinvoo1- 't Bourbannois , te Cbatelleruut voor Poitou, en te Sau- mur’ voor Anjou ; in welkc de Hennip be- raald zoude Worden ; tegen 3o Liv. de Quintaal, Mark gewigt. ‘, Dewy] de Hennip van groot belang is , en he: Touw-werk totschepen en anderzins gebruikr wordt; is’er op zulke plaarzen , daar grore handel in Grofi en Klein-garen is, Keur op de Hcnnip; Volgens deze nr, KEN. KER. K61". meet alle ondeugende en vrakke I-Icnnig‘ I den , verbrand zyn; gelyk menigmalen ter Goud mm d5 mm: is gem men‘ Waard ~ - z ‘ - . ° la.ia::::;$e::;:°*=E°"vWW _ ‘ {OOP ER. Noemt men imand Zon el Rg 2°". " P“1'd€m1fh 0P W61 161' die de Kenmp oven] op de Mame“ en b d B ’ 8 $86!! _ abatten , in doormefle aarde onder ml °Pk°0pt , om ze elders weder te vgrlcfzojfeen §r1iae1te1xcq: ‘fan. if 15’ Vice! frnaaklykcr, als dat nncn zc aan znlke die ze b ‘k ~ c "it '05“ « mt Zeudoxk wave“-ge dei: ieogilaégngggzgg, 3? Men zaait de vroege Sterk-kers‘ boven op wit ' Muskovien krygen d d .- ant en plakth v: d - ' in Mwkhife ’ of O10/El; ;l;rflClU;‘§1a1:It1:nI-{OOP1l¢dCn _ook wel op de vlalrke aarde; fvantnceter $r1Se?»gg:L?it . z . . , K E R K M EE s T E R. Is die de Befiuring over am °"°‘ “X091: . en ‘t met de Scliop zagqes soe-_ TERKERS. Zie Hubners V:/flirbtin e d k , Vvoordenboeko N fiNS'EI)' Zle‘ ‘Hubnem Kim“- wick’: (§ n. ber Ker meg/lief!» , of andrren, dc Befchryvin gm t‘1i_u:?um_Ind1mm,.”voor an vex ,‘ _ 122:: t aver bet atzerblfie weiné 7;,“ , ‘ 3 1!‘ (flm_1m_azxfq gewas belangr. ’Ing‘:legde ' Ker;r~ém;_ppm, / p ‘ de wereldlyke zaken van ene Kerk of K lakn h » . . erfpel en K E R S. W} N 1,2: ‘:s:::“s:,';::::Ei::z?W' ' deI(_er£eaanée1/0/en 1': , am fgmme gag- Jere? te beware» 2;: te wermeerderen. A] d K I _ _v . ’ s . r i Zo zy met getrou zyn in het waarnemen van '1; nog gengrenngfien ngxétdén ].3I°°m"m dezer Pm.“ geen hlfify volgt , zal he: ver daar van daanzyn een verglaasde P’ r en 16 afplukkm ’ 1° m datze hiinne Have zouden vermeerderen 'inte en, m'et Zout P or’ 0 G/I-as?‘ e“,$‘a.".WY11-azyn deel ’7-Y"1“11efl 16 531551 Verliezen. Dar ay dafin men’er in eliaixeper OP doen ’ -en mar ““i3*€fl“‘,'daE gen: nemgn.— ' “ ,,r,,gimni°.° dr'>’5" 001k‘ 1“€¢_"'¢' Wyn-aivu am ‘ I. Of zy om den enkelen Tyre] van Kerkmeefier Dit is oedm er wflkemen zegeduug ham“-I mach 59 hfibbehri ofre om een werkelyk waarnemend noemti K Oman Kerkmeeiter te zyzr,‘ die rekenfchap van zyu Am ; 4 E E saP"§;y;’};k’PP"" ’ moet'geven' , konfijens gebruikt lzebben en dag: Kunlt-Woordenb k'Ir‘E,R-KER.S' Zie Hubnefs toe geltomen zyn door Kuipery, of hejaxfg. .t welk ‘ KERS (VOGEEBL OP Nd/furtmm Aquarium. . Z911 wczen uit'cen Ampt van barmhertighelid een byna als Cafian a E )'g€€ft eenlange .“°5.B‘°¢m¢fl . geheim van begeerlykheitte maken. ’ van Uitloo eniv quma ' doch klemdei’ ‘°“““»"""i-V VII. Of zy als Kerkmeefiers een getrouwe Lyfl heb- K E R S SPE B 00 3 t1\g,1e~ree1d' ‘ ' ' i i ben opgemaakt van alle Pollen en Papieren hun met gekarteldfblad . Is can reddyk gmte B0051. nen Handel‘ lgetrefiende. zo .we1 tot bewys van dc; dc een (teen h bb ‘en ’ w.e]k,". Vtychté“ .135‘ 73Yfl77 flichring (fondatio) en rot gernftheid van de Kerk C en‘ ‘ V - ‘' f;§j:“.;ha?e iflkoinfiens selyk hen‘by Plakate be.’ V t V ‘Ewen. , III. Of 1. zor edra en h _ Kerffehoonien wordeno Kr’ ' den der Kerlge betgafid zyriggewoeitliifnn deiltdii -mews geém ’ °f 3°°C“1eE1‘t ;le1:1nde‘?ef §?i:1Rr:Ie1t- hebben laten verlopen , zonder 1'cts’af ,6 beyme“ JCS van nirloopen voortgeteeld, maar niet van flee‘ nit V,-cm van zich vymden re makm E“ of Z r nen‘ gezaaid : doch deverénttel{erlTen*worde1; her geld van de Kerk ook tot lxnn eige benoef ey noon 2° 5r°°" 315 43 Seéntm » bruikt hebben‘? ’twelk mede by Plakate verbodengis. ‘ H A RIVL Of; 1})’ als waarnemende Kerkmeefiers (0% G””'d' entmee eis a le ‘arentrouwe ' ‘ 4 , Bediening gezmn Jhebbm ) en I::§C;fi:§‘$:t}t1_;l;n( Verkiezingg tier Boomen. ‘Men km,‘ cm ‘:9: yerplantenrznlke gilénte Boo- men ; waar op‘ _1ang_ , ‘or tweegarig outgewas itaat: maar‘ van Gezoogtle zulke . W3“ °P F-E“l3"3 hourgewas is. Men ziet ‘toe, dat destani Jong en dik zy; dat‘ het -bovengewas kragnge h0utfCh€l1- an 1,e1,be;y en daerde fchuinfe (nee ‘aan de Slam by; het_ent’yvel om1.o_omt,‘_enA de ‘bait met her ;enI%ve vereénigt av. en in t mrnfie met doodbekkrg. _ o- danige vgylgieaing gedaan zynde , zal men lei ll’; t vi-oege ,V9m]aar planten, op _dat,de.vvortes‘ de Schimmelte” rninderyonderhevrg zyn, f355“»l_ ‘-‘ vvortelsgligt‘ ‘overliomt 5 Z0 61'. ‘J? mmfie h°1—’5" heidblyft. ' ' . ‘K " i ‘ ‘‘PIam‘én. i ' ' . K L 1 ht even datmende wl‘3iZ?s“1§Zf‘.3i‘é.hr%‘.%’eii‘§§:3§oierdekier meme bympp den gtronfjlplallteh. Maar ;derz‘e1l1\§rS1v:r)g:: tels , ‘zo lang _ze met aan de groe1_1Yn. - _ d flalilie‘; oude Rund , enz. jegen bet U1! 193°,“ dekken. ' V H en af_ De Halfilamde zynonder de me tfimmkken gekeurd, of de zelvemoetlennederhangen ed Ker dragen, als de Jan Arendze,‘ V0133“: 5“ 5 h ‘ fen vander Nat doen. iMaar andere . W911“ 3'5 fcheuten opwaard {éhieten . ale de Gatropfe: if A: gaat ,. cle Praagfefbldlusltagellerrétenz. moeten aag oo amrn . v fia:[)1rIiife]n:yd]eie°Vruchtgen meet in aclit genomen , dat hoe de Boomen onvruchtbaarder , en meerdef houraewas maken , hoe de zelfdjc minder gefnoeid rnoetben worden.‘ En Kerfen 9‘ 1°‘ mi“ s *1‘ M°"e1' we =*“4=%=‘“°:ia:~ismszizzzii; tydslret enrge bladboge van C 31° f- f akl _ her veelryds gebeulg, (lat bet 83“: ° °“, m 5 3' ‘ ' " t r n t. ' ‘ k.e't‘i:u$li:‘r moi: , §a§ d‘e Praagfe Muskadellen , en de Gatropfe Agaatkerfeuzeer verloopens 3118 ix met worden ingekort ; en dat 1)’ 5 1“ Wgeflflet . inge- kort zynde, andere takken gevena €11C1_€T1Y1‘"B,°’ men maken. Maar het toppen moet nlflvgefclhle‘ den , 10 men fmaaklyker , en meerder rucuen hebben wil. _ . - De Somerfnoeumg is a_-an alle Stee_nvruch§en . (2; op een ruime plants groenen ,nadeel1|g.'venv lls Ob der Kers : rnaar goed 3311 lull“ v d?“ "‘ Mel": C" paling aan Schutnng, of Mum flann- KER. . Soorten nan I{erfl'm. Prim Mamrir: Ker: , iseen Kriek, diénaar de=wil- de gelykt in hoedanigheid, maar zy is wat dikker . en Scharlalre-rood vankleur . met wittefiippeu; zy is 1.0 zoet niet , maar genriger , als Kriek van den Bxoek. ‘ p Dulzbelda Romzanfr Ker: die ook .hoedaniglae- den van de Kriek hebbende; watdilrker als devoor- gaande is. Zy is hard, vIeefiig,ltnappende: maar zo hard niet alsde Gatropfe Kers 3 zy isdigt rood van kleur, maar wit-bont. ' ' < Dubbelds May-ken, by fommigen de late Muska- del-kers geheten , om dat ae van hoedaniglreid, kleur en {maak , daar veel gemeens mede heeft ; rnaar zy heeft geen Kriekefleen. 'Z.y is daar en boven niet zeer draagbaar: maar bloeit fierk. _»Enlrelde Meikers , is niet zeer goed , als om dat zy 't eerlt ryp wordt, want zy is klein en draagt vveinig. Praagfe Muskadel heeft twee foorten. 't Eric is rond , maar eerfiryp; Her andere , dat langwerpig is , en ocrk wel de Velfer Kers hiet , wordt van kenrige proevers voor de befle gchouden. Beiclezyn ze hoog bruin van kleur; vleeiiig, als dc Krick Van den Broek , maar niet zoo zoet, evenwevl geurig; Zy worden beide voor de belle V gehondeir, zo om dat av van de goede Kerfen’teer1t ryp ayn, als om dat zy, boven hare genrigheid , de draagbaarfle zyn. De Bonmen zyn ook ‘walfelyk, en i1ebben,recht. fcheutige taklten . irrionderheid delangagtige, wel- ker Boomen nog ruim 1.9 kragtig een houtgewas ma- kcn , als de andere. Om ze‘ tewvroeger te doen ry- pen , plant m‘en ze aan de Zfinzyde; De {maak- lyklle groeijen 'ook’aan de Zonzyde desBoomsv, en aan Laagitanide. ' iv . J; -, Smn .4’rendz,.-‘K'ers. Is een kleine,_ bruine, tonde Keis , die dc ronde Praagze Mnskadel anders vry vvcl gelykt ,' maar zeel draagt , fchoon zy zo acct en geurig niet is. . _ . V Votgem dezezyn rode ronde Kerfen; die by de figs] wat plagtig zyn. Zy zyn niet vleeifrg , maar vol van fap, doch weinig van gent. Zy zyn goet voor, Konfyt , of Stoof-kérfen. Maken taamlyke Bioomen , welker taltken nietdik , nochreclrtfclieu_- rig ayn ; maar met dunne jarmen zydwaars nit groeijen.‘ , i > . . D: Guldemand:- Razennbol—leer: , grate Glrm~ mar: , schimmelpennings-keajén , gelyken na daze vry wel : maar zyn vleefliger en irierklyk groter, en niet ,als legen malkander te onderfcheiden , zyn niet zeer draagbaar , maar omhare kleur en groot- te , goede Konfyt-kerfen ; maken grater Bomen, dan de Volgers. Aanm. op Lump , Hcrtoginne- . Oranje-kers, en de Bruifelfe rode, is de zelfde Kers, en Wat hoger mod , als de Vol- ger , ook war vleefliger ; zy is van een verheven 'geurige fmaak ; maar flegt van dragen en—~B0om- ‘eflel. ' , E’ Agaatkers is zwartachtig brnin en vleeflig , als een Paryfl'e Muskadel-, maar verhevener van fmpaak; » platagtig rond; bloeit wel ;‘"‘”". L/mag‘ "‘?°i"- ' . ‘ De Gatropfe Kers , ook Knapkers ,om harelnarde nap- KER. knapachtighcid geheten , is enelangachtige en mart- achtige Kers , van goede geur; fclrietflerk opwaarts , en maakt een taamlyke goede flel van Boomen. Kers Van der Nath , die wat kleinder , als de ton- Praagfc_Musl(r)»e . KEU. Bodnen , Xiiomkommers , '1-ijuin , Zomer-Andivie , Seldery, Arrifokken, Bloernkool, Aiperfien; Juli Salade, Komkommers,‘Bloem- , Wirre- en Rode- Kool . Peulen , Erreten , Grore- en Turkfe-Boonen , Zomer-Seldery ,, Endivie; Porcelein ,« Uijen , Wor- relen, Radys. Spinafie , Beet , Kervel , Piererfcli en ander Tuekruid. Auguflus geefr-als Juli,Kom-r kommers , Beulen , Erreten , Boere en TurkfeBoo- nen , Bloem en andere Kool , Aarrifolrken , gele Wortelen , Paltinaken. Piereri'e1i—worreIs, Kropfala- de—, Endivie, Seldery, Spinafie, Zuring, Kervel, Pieterfeli , Beer , Porcelein, en andere Toekruiden. September geefr ren deelen de zelide , Boere Boo- nen gaan af ; maarspinafi, Kerve1,Radys,Beeten Cichorei-worrels zyn'er. In Oérober heefr men nog Peulcn , Erreten , gele- en wirte- Striker-worreien , Scprfonere . Saflefei , Cichorei, Beet ,_ Piererfeli, Mieriks-wortels, Bloem- ‘Rode- en andere-Koolen; Seldery , Andivie , jonge Spinafie , Kervel en Zuring. November geeft'in_ ’t begin nog Peulen , Erreren, jonge Turkfe Boonen, Kropfalade,en voortsSpena- fie‘, Kervel, Beer-, Selclery , Andivie , Kool , Wor- telen. December geeft Kool , Worrelen , Ajuin, Cha- ldtren; Rapen, Seldery, Andivie, Radys,Spinafie, - Kervel , Beet‘, Zuring, err Pieterfeli. T K EU K EN P ER-E N zyn in January Kamper , Foppen, Lautjes, ‘Gratiool, Yzendykeren andere ?Winter~‘perenr ' De 1.elr‘de heefr men nog in Febru- 'ary‘,’als' ook~in, Maarr, met de Munniks renandere Peren‘. 'Maar MaarrheefrnochKamper, nuch Fop- pen—peren: met deIGrarioo1, Yzendyker , Munniks- eer, enz, Me heefr de laatfie nog in Mei. Mam: ‘ Vuli en Auguflus geven Tycl.Suil(erperen , Septem- ber geeft velerhande , gelykroflober , November , die iweder F:oppen-’Kainper- en Laurjes-peer geeft ; gelyk ’ook-December. Zie Aanm. op Luflh. in N. Ne'd.Hov. I_{_EUL;: Zie.BO QNKRU ID. Inher Laryn .S'4tm"sja’._ v . 2 V I ~ Ba/khryvziingey 't Isleen Plant , welker takken , die een voer , or anderhalfhopggroeijen , rond zyn; en hard als hour. ‘De bladen zyn ruigachtig van k-Ieur , maargrorer als Thym , gelyken ngrar dievan Hyfoop, zyn aarrgenaam van gent en fniaak. De, Bloempjes zyn‘ gehelmd , wit; na denrflurperertrckkende , en waflen» gezaaifd ,1 rrrflen de -hoeken der»IieIen in, 't aaad is rond, en in Zaadhuis_)es‘.- -Plnum; Men kweekr ze iii‘ de Moes-rninen ; van :zaadV even ’ voor her bloeijen der grore Bcmen , zy bloeijen in-Juny in geén verte aarde«',- daar zy ryp -zaadrvoprr brengt hoefr men 7.e.nier’re zaaijen , en groeir welig zonder-oppaifen. ‘Eigmfcimppzn. De Keul verdunt zekere vochren-, verdryft derwinden‘ , bevordert de koking , wekt de Eetluit op, bevorderr de Sronden, en doerwa- reren , verfterkr de Maag , ‘neernt de Walging weg , en fierkt her gezicht. Zy is goed voor de Verflop_ - pingep van de Moer; men bedienr’er zich uirwen- dig van, Om:kW3dC Vochren en Oorpyn re verdry_ ven. Her Poeijer der Bladenin Wyn gedronken , is goed voor een kwade Borfi , de Long, en voor de lilaas. Men gebruilrr ze ook in de kenlren ;'om de Saucen een verheven fmaak re geven; Men wil, KEU. KEV. KIE. 33, dat zg‘, in 't Stroo gclcgt ,’ de vio'oijen'doetnerven_ . Kb. URMEES T ERS noemt rrrenzulke di . . , e 2:3.‘ *§:::n:*:'w°“:'‘“'? "" on re zyn foorr. aa wegoed 5? dwgdlyk 13' "1 Zo hceft men z 11 1 ‘ Men heeft ze in eZLil‘v2: :ex1erGe:)11i?lo,rtc;]/1’;an—V1y1a¢x:;1 ' - . . I D _Sreen, enz. rn1;oI_Iderhe1d in grore en kocpfleden. Doch, waar r in we7.en mag, zy moeren van be- proefde kennifle, en trouw zyn ; ¢n~'t.1;w3de Wm hunne Vrinden nier Goed , of’r Gouda van hguue V_yanden niet kwaad keuren , of om een Steekpcn. Dlqgérylers ipreken, nan her by hen ‘]egt_ ‘. dierr v ER ’l'EivIOLENAAR' Us °°“ °"8<‘-'4' . an een 1 van een Vinger groot , langweg- _pIg, als een Boon, rwelke gclykendgm fin Tor 2 :n hardheid maar van een ros.bru4'ne 'kleur ’ '3“ 315 S€P°€i.l€’d is , waar van da-an ay o cni Q Elaarzen , den mam van Molenaars dragen - I1, hei. en een fpitze , harde, nederhangendeftaarr ”tI¥Ioofd is met twee hoorns , op ‘t cind van “een In. . lzgogfiena lZ{y knmen van een Vl;urm vo9rr,P $315 IS dtfnwe‘ corn-wurm , Ver Ivan Wurrigai. van Rupfen ' en de goude Tone" De Kever doer aan d ‘B inzonderheid aan de N:tel1o?1:v:l;I1rvve:1 zk§"§§§1:,§n"1 iehndBJaIden eren. , Zy leven velejaren; maarkomen d I 5’. ented voor den dag ,‘ _daar“na kruipen zy we. dc 1“ 8?“, v W3“ In zy z1ch_ rren nraanden zon- er eren , of van plaars re veranderen Onthouden In enige plaatzen in Holland kenr men z’e nier: man In .t Smhrr Gclderland, enz. zyn zeberer bekend._—f Hat men ze werdryfh ‘Men leg een Laken‘ bnder den Boom , daar 1y 21611 hzbben aansczet , en fchudze daa_r llit. Daar M V€Tbrandt‘men_ ze. of Werpr are in ’twarer- want omdatzyhardzbn it . ‘ ‘= ’ grond_niet 1iCht'd3(,)OC’l r:e:l:n?y “ch OP em meme HY15 0P€“€11'3€ :_ s0ed_voor de Steen , en Graveel,‘ 315 bl’ 85dT°,°8'-la _1D poeijer van een haiiscrupeltor een half Dragma ingenomen wordt. ' ’ ‘VKKCH-I-IQES{'I‘. Zle AAMBORSTIGHEID. SK-1 EKE NS‘ eer men opvelerleije wyzen; men braadrze na dar men ze fynges gelardeerd heeft en eer ze met Cirroenfap en Verjuis—, met Zout en vvirte 1’eper7.roegemaakr. ' Kiekem tat Ragnuz. Om een Kieken welrorR:igour tcmaken ma-apt men me eerlt gereed om ze re koken , daarna fnydt men ze van achrerppen , fpardr ze van een , en break: ze de beenen. D11’ gedaan zynde, Iaat men 13 mgr Spek eens opfnerken; Daar nalegrmen reepen Spek op den bodem van de Caflerol , xvaaghy men 361] wei_ mg Preterieli, Zont , Pepe; , nagekn en Ujjen doe“ daar na belegt men ze met reepen Spek, en dam-na legr men er een goed dekzel o‘p. A15 zy dus zyn toegcmaalrr, zct men de Caiferol opgiocijendeko. B 3 an ’ dc Blé noemr, even," 382 KIE. KIE“. 13., cu leg: due ook van boven , -tiende ~we\~toe,‘ Eigezafchappcn. In de Geneeskunn is haar gcbtuik. dac’de koien matig heet 7.YDs en 315 mm °°“‘=“-“= °“"°“°"“' ' ' dat het gaar is , meet men ’t afnemen om 't 0P W 'mr°“' ‘ - . Dc Kievit ei' ' ’ - _ , - Jeren zyn met voor een iierke Zon _ K”/km Pa/M K maar wel vgor een vette grond, en men neemt ze ' ' .11 (1 ‘ t , mak n ; Neem ie- in demaan van Se tember op. ' kgE;);mfceif:)‘orIi{‘;{\svI;Kc:i\e(n1,(or s tgente, legen, o e 0 en ena de kotii vullende met Hanekamtnen . Am? 53- Be l°"€- _ _' _ Schaaps-poren , Saufyzen , Swenkken , ‘en _t €93‘ Ha: mm :1‘: I(_:fifvarjen by nag: en ltolxt mmgt. "‘-‘d“-" fmaaklyk. is ’ “I3 Cafianlen ’ Champs“-“S ‘tls seen kiein vermaak voor hun . die zicb niet 601- '°°“5. F°°11° v Pepe“ .N9t°“ ’ Z0“-r’ Doe er vrezen te water te begeven , Kirkvorfen by nacht en din d°- Km’ °V°m°°" ’ en gm E‘-Water m’ en “t licht te vangen , om de grote menigte; die'er op her in den 0V3“ 3 “S be‘ .3’.““5 *..z° “em ‘em aan komen. en Eeloven de Zon te zien ; Hoe het mengfel van Vleesnat. Venuis en 1_Eu§2ren. we lg: donkerder is’ he den Vang“ hem San ‘ ‘ Fegdv “; g°g hag‘ d°°‘ 9°“ SW15 ‘D’ mwy e Vele kunnentc gelyk ter vangf’f.gaan,.en,nen1en elk aeigccu wort. — - - d’ . —; run L s T EKEN noemt men de eerfle halve $g;a§_»ot$-kl: v€;1‘1IIs:fog°I;*;;m*1°}3;;§:f§j?;‘n.ef¥§§ Grondfieek, in ‘t makcn van Gratten 0f‘YYV€‘5 ‘W ‘yd em moet bmndem om de Klikvon-en by cent: dpen; Dezefieekgaatnaardeglooxjtngge calrwaatlsx dam komen‘, C“ re nchmh Z0 gyihet vemmk dxent tot aflbaklflgs 15%‘ de Bmnd 3°‘ ° 5 °°1J“g" van deze vangit wilt hebben , lpefchou her Plaatje, ;K1EM_. ‘Zie KAAN. he? geen bier nevens gaat , 6.11 1.! inyand Verbeeld V _ bloots-voets in 't wa7tevIr. A B C d. ‘ fl KIEVIT, Is eenVoge1_zo groot,a]s eenmatige . Neem een Imnen ,at . . .. 911 on ‘le 1! en Duif. Zy heeft,gr’oene,y,witte, blaauwe), .x"‘oii‘¢;IeeI: deflbeenen , 1.2 , drztngje 1:212: \£aaliti‘fea‘%tI7‘l;oar1a)Il]a':1l§ zwane Wren OP den mg"“‘cn cg“ mm: L“ ‘kl’ it na eel‘? en de :19 fieiilgl van uvven Broek en hct hoofd is met een zware kmf , die voor-over u 2 kantA . aan e a 1 g K, T I in k . Women zy mt op Wurmen en Vhegen. Zyfiyix avenge open zy, on; er ded trvor en red C en. ’ ' ktnaarden 0- zetuwe Dyen ter ze ver ty tegen nm in Cr Om goed om te etem Ha” ggmep gay b 1 tt dat i ‘er uitlo f ' it ' , _ pen 0 g moe zin landfen mam’ am dat Dler gegeven iieebbeefr fin ze gezurig met de ’iink_er and we re houden. '.t‘;=rWY1gy 2e met de rechterhand 2111:‘ by . en.veraeren.\ A _‘ ,‘ De Kicvit wordt droog geplukt , het ingevvand CG’. kgum dus me«_- uw drién , of vieren vifl'en; uitgéhaald en gelardeerd, ivvaar namen zeaan tSp1t met imam tutrgn .u , diede Toors houdt , om re fieekt. en ¢et7.e met V81’)!-HS ..Z°“‘ °“1“{:‘:‘°PeP°“ lichten en de Kikvorfen te vatten : rnlen lieeft kans KIEVI T 5- EIJEREN zyn een e er eten; te,kiezen ; want my bewegen ‘1.1c, met man: that van de groten veel ‘geld voot vvotdt 8€B°_‘t’°"e: glen moet ook geen -geraas maken, om dat,zyz1ch ais zy, in de Voortyd , eerit_u1tkomen . maar g ‘vcrbergen flak W :t hoQ,en_" . “ _ , . ‘ beurt veeityds. dan men vufier) krvsw Men “emf 1‘ KINA,jK1NA . of Chma . China. In thatyn. daar vele proeven OP : §°m‘P58c‘°“.d°’Z°°g‘°§a'ngf nu 66,95, C0rtvxP£fu'Uid71u5; d7“ °‘;“j.4’.I"” F‘5gfi4' ' ‘ t emaa t nietverwen op e : P - ‘n aim; Pu 113; e roman: at ur- :,ya’n§n?,§nn:1e%ht taken‘; anderen , ot dc pun: §?n,;;:Wd':n;x;g§3U:nq:Febrifugd Pertfuiana geheten. tegen de tonsgehoudenh» user Wm ';'$’t‘g*el;e;’{'fe"is Deze is een Sfiiors van ee:Bc:om .<‘i'xt=o11Zs tub: }tJRvdI: ' d e on en : man 1: ‘n mcrica ge rag wot . y e on gletnigertgg fcdgi ggezofider waggeien op de hand - 0f 33;: nag; xeenstI);r:zeezvgeineenis’ krygmy denb([)‘cI(B0[hFr1I1UarIa. tIs een Boigewas fine W1 van de eigenfchap" wdke by heeft omvigen dmn. te va e 0 en. Kweking def Kiwi:-eijeren. Wjgzej imrz ze te éereidem _ . - k ; dat men z n hout en bafl gefla- - P144“, Men vmdt ze 11] viakke grazige piaatzen R611 W "13 9“ “'4 Y , t - -. ‘n een Zak en een Vyver of andef ml in de Boflell s B°lYk te Gm" - C"”"’”” "‘.'1?“"Ph5 gm ’ I F . Men -heeft'er’twee {oorten ' 1 d Lorre in 1991- Water Sedan hee‘ . . In‘ by Orleans , in de velden an_gs dc Tujnen def van A her we kweekt men ’ .t “dew grow 9.‘ .t ff!‘ 3.’ f,?'m”"gEén3A§.§ntez?ffnniiiefhande incur, Wi1dé;. ‘t eerfle is ‘I b=fi‘=- D6 We é}1‘”‘4“5""- “‘- 5 ‘"3"! zwatt vat} dicht en Y" °“' meet uit vermaak, dan tot nut heefr. moets dY°°8» I ’ ’ ’ kn KIE. ker bruin ,cn twartachtig van bniten,»en watHars- achtig wezen. De reuk moet niet grout wezen; m'aar eeneweinig naar de Schimmel trekken , zon- der echter-te vervelen , der zelver fmaak is wat hit- terachtig. De .§)_m‘nquina , die grote dikke , vez.e- lige batten heart, an men ze flampt, rosachtig is, of in de.KaneeI trekt, is zo~goed~niet , niet meer dan die, ~.weike met de fplintersgemengd is, weike aan detbafi va_fi zit,"-welke met kleine fiof en vuilig- heid vol is. Men heefr bedrieglyke Koopluiden, die daar de Bait van Eizenhoutonder mengen,we]- ke gemaklyk daar aan is re kennen, dat zygladder is,-yen van'buiten‘»bianker, en "een helderder road van binnen heeftfa behai-ven 1 dat de fmaalr , daar veei van verfchilt. ‘ i _ I ' ,De' Hi/iarie der Quinguina. Mend gelooftiniet, dat de Qqde Geneeskundigen dezen Bafl gqkend zullen hebben. ,Men mg 1.: 1649. de eerflemaal jn Europa. _ —De:Spaanfe Onderkoning bragt ze e_erfl7van Peru in spanjen. Ter zelver tyd bragten ze ook de Kardinaai gig Luge, en de Jefuiten van daar , en maaktenze gaps Europa deur bekend. Men noemde 1:: in ‘t eerfl naar dien Kardinaa), en daar-na , de, Sefuiren Poeijegn, vom‘ dat zy de cenig- fie waren ,:,die 1.: verfprejdden, alzo die huge gee- fielyke , die van hunne, gcmeenfchap was,hun daar veei van nagelaten had. rlyideden by dien handel zeer grote winfl. 4DezeDtoge,ry'heeft her lot van alle gelukkige en heiizame Geneesmiddelen gehad, welke men vomdekt heeft.‘ Men -hield ze voor zeld- zaarn, en kwaad t_e krygen , en woog ze bynategen Goudhop. Men verkogtze in het begin niet dan in Ifoeijer V’ miffchienom ze daar door te onbekender teidpen blyvenv, _en‘de piaats re beterte verbergen, V at ;y ‘van-daan kwatn. ‘De I-loge pry;s , of mo- gelyk ,de weinige kragr gdie dc zelve had , ,by gebrek van kennifie , ,-hoe zy gebruikt moefl wordenndeed ze inpnbruik taken , enzy was byna niet meer.be- kend , ais de Engelie Ridder Talbat , zc in 1680. door. het, groot geta1,der wonderbare geneningen , yv_e1ke,hy\_aan 'l:_-Hofv, en inlde Stad, »metdiePoei.- crop 7.y;ne wyze d,eed,- zezweder in gebruik bragt. hetrgche,im,daar van raakte door .de Grootmoedig- 4 grid van Lawys XIV. bekend , die dien verflandi.- gen Engelfen Man groot geld gaf, om hem do be- reiding daar van openbaar te doen maken; waarin Qnzp vprflandjge Geneesltundigen , naderhand ver- andering , vermeerdering ,_ pfvermindering gemaakt ,hebben, naar hunne ontdekkingen, en nndervin- dingen. Cirifletren. Plempius zyn dc grootiievyan- den van de Qginquinn geweeii.‘ ,Barb‘eyrat‘ , berucht Geneesheer van MornpgZligr,,, en een der beroemfle Prafliiyns-, van de_voorie_dmt_ Eeuw, heeft ze on- der do eerfle met goed vgev6lg.ge‘bruiilt-‘ en veghard vooreentyd de vogt , die Anaderhand weder gnt , en»het‘Koud- vuurin her deel veroorzaakr. Men meet zich van Melk en dergelyke Spys S)l1th0\1.dC‘n’:va15 1119“ 4}‘ Middel neem‘t ,"om her kaasachnge t geen‘ daar In is, en in de Vaten ongetxvyifeit fiollen zoude. III. Enigen gebruiken Water, in de plants 'V2_n Wyn, om de ‘Kim Kina In re trekken ;‘maax 1k- heb aangemerkt, dar de Wyn befl 15: F1V_°m de haxsachtige ttpf, welke koorts-vexdfyvendelfii 433! uit te halen , of cm her tot een m1dde_l re dxenen, waar door ‘t befl tot die deelen des lighaams kan deurdringen, waar in hetigebragt m0.Ct WOW?"-y 1V. Die, of uit viesheid , of om andere redenen; tegen deze Dranken veel hebben mogm‘ ; kllnflefl ze tot een Slik~midde1 , of in Pillen _gebru1ken; men meet me ma-at flampen , en de Poeijer met een genoegzame menigtervan Snoop van Alfem men- gen , gelykzwy onderzzeggen zuilen. Men moet ze van een half, tol: dne Dragvmen toe geven. Wat Iwemwy: men dear lmzden maet . ~41: men J: Kim: , Kim; doe: nemen. Wmen geeft war veel Km Kim: an de koors konit; en den volgenden dag'doe ik vvemlg; (155 m°YB%15 en des avonds ', lang voorden eren? nemen. e grote gift belet gemeenl-ykhetaankomen derkoor_tS: en de kleine dienen om teybeletten ,_ dat zy Vyfllfifl dagen daar na , met wedelf lfpmtp ,$fi1Y1f_,¥¥1_9fl1Em’;‘ len gebeurt, als men de nodige voéizorg met hegitt gedr/agen. Men gaat voort met hey nemenyvan Geneesmiddel hog -acht dagen ,. ‘tW€¢m3fl1 0119"" dag’: en dan noch ac!“ dagfini 66115 °P"°’,‘ dag’ Dus neemt men ‘de*Ki‘ua ‘Kim: zeflien d3E9“’11:I“3‘ an o K.iN;. Majar,om,noch vafler ,,,’g‘aa,,, datdekgortsnictzal; der~kumtze:tegénhaudt ,«u'cvcnrge;ykIg.¢,§ g.nm]yv,,.~ . ‘ ;s wederkomen, moe: men den’ Genezen van de koorrs , van twaalfjot twaalf dagen ,‘ géduxendetweexnaan- den, nogeen Dragma Kim Kim: in Poeijer , me: wjtte Wyn, ais een Slikbryokje gemengd , jngcven. ‘ "tis goed kragrig Vices ,te eten ,‘en Wyn re drin. ken , his men de Kigm Kim, neemt , om de‘k':ag— ten weder‘te krygen ,‘§weJl,ie‘de1§eo1'ts‘weggenqé. »men heeftr, en ’op‘ dat geeften gemakkelyker de, Ziekte verdryven k‘u_n_nen‘_;, men imnet ze even. we] met ma:en'gebruik_en.‘ " . ’ " y » Wat de Darm-yfpoelingenjrnet de Kin/Kimi be- langt; deze kunnen“voor Kinderen goed 1.yn,"en ‘zelt voor Oude iieden, die om her Braken, ofan-- dere toevallen , gene Geneesmiddelen doordemond ktinnen'i11nen;_en : nniar alsnien niaér eenweinigyin fiaat‘ is ,_om’di; K_o’orrs-_mid'de1 re gebtuilcen , zal hej veel meet in matige 'rneI1igte.uitvoefen,; als inreen store‘ menigte '1: rr'_1et.een Kiyfleer in re Even ;‘ cm at’ her ~z‘1C‘n ‘clan ‘fietexj door “tfgantfe ._ighaam zai I 1./erfpreiden ; daar her, als een Darmfpoeling1'ngege- ‘yen. un dc Ingewanden njet zal»geraken. 5 Her qdginerk van hun ,‘1'chyntnie’t re zyn goed te keuren ,‘ die, by manier van voorzorg, Luiden dc‘ Kim: King. doen innernénf; flvv.e1l5f=; KINSE . out de beweging van een zuur Zant=be1et;.da'§£ 15. dag zy derzeiver vryheid beneemr, en daar van een foort van Srrexnfel xnaakt.:;:rDeze Vochtfilyfg‘ gemeenlyk vyftxen dagen m tuft, en de Zieke v1'ndg_ zich war opgezwoilen en zwaaxe; -fnzondeflieid , .a]s - .hem deliuik nietlal te wel geznivetd ix" .:Daar:.’n3: komt de koorts weder,'.om da‘r.'de‘:v('1gt,‘ idoox ids! geeflen ;van. hem vlighaam. in beweging geraak: ;vo:v 74411 8€V0egd.hebbende by andere vochten ‘van.den% zelfdenaart, die in d1e.'vy{zien dagenrvoarrgebragn 7.Yn , ;1ch van de Kma—Km4 ontlafl ,‘.en in gifling Bemkf. gelyk te voren. _ _ ' A aar no men; m net Iighaam van den Zieken We] gezniverd te hebben , by her, gebruik van de‘ Kmfl,KfiM blyfr , fizflet men de «vochr zodahig vzt£,: dat men 1.6 doet bezmken, en zichdoor den 'afg,an'g, Qfiide ms, of door de onzichtbare deurwaaifeming} - Ontlaflem. en dc’-koons komt met weder ; wan: de geefien van het lighaam zerten zo veel ‘, als zy- kunnen ,._doox hunne bewegmg, hetgene dc goede hmshoudmg der deelen ongelield maakt , voor: ; en werpen het ten hghame uit'.,, , _ V ' ~_Vé'fi/’.""d”‘ v5e‘;7‘5:‘7‘3.i.:/‘d7.§‘¢’fl if!/WI i1,eKimz Kina.: W’I.'_3er:id('>1g._ Neém 45$? 0228 Kind 1’<‘ina_',:§die§ -51.£5fl.°°t€fi ,15_5 fl1,5l1S.,1€,mFI Zoyveei gekookte; WY": °f,R0fToIxs .« a1s;n.o_d1g Is}. omfe: een Con- I-eff! Of een Qpiaatfvan te maken. V. » 1 en Slfifetlze , van can Dragma tot andethalf, as W I -bmk rzexnen. met was Wyn daar bo. WK‘ I‘ ’.“‘ X.» “ ’ 5:‘. , ni ogace gefiootte Kin.eI~ 0 .9 §!§fGid__e Koran] ; een half’, _ genaamd Gm-iv . \ P154771 ,,M§a—rk. daar _van _ , m.Vf>§}: .Sy:roop vangKween 9 «of Van Grgngat, o arbanifen , of van Kmis—bezien , . “1” “W15 15 s —0!131»2e_ly_fIe geven. De gifte most’ ~= Vaflgm Dragma en e§g1,hq,If, :0: {wee wezen. ‘ D1: 1s.o,n_f‘e1lbaaxj,vqo‘r,,de Rpde- en, Lever-loop ,‘f Spvs-100% en %Tid§£Q»~L9o;2en;_w't is 001;. cfienflig,» om den onds~bpngenge_g;ng;gn, X. _. ; _ _I LL N’-'15l“.'¢.5Xl 1131,f_C)ns&1fi'i7/tbarfigr green Qns: -‘SW’ KW? 3‘ I Cflfirpll ’t ander moet we} geflampt.‘ wezen ; een 011.5 Conferf van Vinlm, oi Euglajje, 0‘: 13074?» Of. Syronp van enkele Cichonei , of Dui- vekervel, of 7.0 veel ais nodig is,om een dik Con-'~ fer!’ , of Opiaat te maken. ; V ‘ , ‘Men moet,'er twee Dtagmen ate. gelyk van{n¢. menu ‘H _ . _‘,§.‘ ‘ 7 Men kan he: aan«Waterzuchn'ge_n geven , die het ; ; na een derdend_aagfe,_ko_o;ts_, ,zyn geworden ; men. moet he: den rydvan een.maandi,3 ofyvyf weken Iaten gebruiken. ' ' I 3 2 , IV. Bereiciing. Neemtwee Dragmenxirm , Kim: , een half Dragma Gezgtiaamwortel , andexhalf Drag- ma Kreeiten-ogen, een ha1f‘Dragma>gee1Sandg1.. h‘out ;, Root her aIle;.ze_er‘fyn_ , en doe ‘en een vie- rendeclfiui/ear onder , die tot_ Roieufuikergi, gekookr ;; .GY‘k..1“1F NF ¥9. _§_!€!3t'$5bY!31‘,1i,€I1_.‘als~ n‘1p9gIyk~ i5,,,.eu;. c c ma- ‘ass: me. v m. . - » . :klr‘.M‘ fr “x';' mam,“ “ck!” um me an gnqexhelf got trvee: te 0 en en gee er eveln :0 we _vna 11: van D’§,§§?,°f},‘f,’°§§?é leoekjes met zlch is ‘Land en opi ms. nemen , en daar een wernig WYDS 0P 50¢“ 8°" b’“ik°”' W" . New, twee Oncelr gefioten-Kimzi :23; Eng: haigrd vol kleine Cmtaur-ium~:133t he‘ ‘"k]‘ I _ I ' mwwmwwflnmnmfim my rnaar met verfchaald 1 MC 1 V d is, den tyd van twee dagenop been; 1?: ;e gnrercn e\ den grond vamtyd tot ryd met 96!! S0 J r W n VI. Bzrsiding. Neem een_ Pm: pa? 6“ raves or andere Wynen : 113‘ 43“ "1 I, de“ ‘Y W‘ kk dz en een Ons gefiooten Kma Kmu tre en» mg tvvee Greinen 0 FM" 2 Eefif ““d°"b"‘“d “me” morgen daar van~I1“‘- ‘°5°“ ‘l1‘l§’n‘ffg£r?£,:§;'er'e ~ Di‘ Many?‘ ‘5 V°°«' “:1? m e I’ an voor kleine Vrouwen , dre Wat vollY"S "-Y“; ' moat Kinderen, welke men file helfr meg geven 1 van 't gene voor ls gef:.r.eV€n- _ . - VII. Bmidmg. «M§fl_ Bebxufl“ ’ °m gféufég‘ Kim: te trekken , gedrftrlleerd water van . Seorzonere Cichorei en del‘E°1}'k°>* "°1g"'“5 de by‘ zondere inzlchtens Wen“ ‘"9" beef“ Mm d°e“t‘by can pint.‘ of twee Pond vogt, een Onsgelloten Kin}: Kin; : Men laag: het OP FF“ heat,‘ P1::1t!§“'r':I1l" ken, ten minfie den tYd’V‘“ “*1”! ° d“'.m. Mel: {chornrnelende her glaslvan tyd_ W ‘Y bgm-amel k geeffier daar na van an den ’tZ1c?gki:)I’1k. Z0 dc Ziclxlm fd rontrent re 6 - , :l?P(<)):i?:rr'l 113: inagemen me; devneht . 113 daaizyfiir . - d : her een vee geree er _e . fiwflfimwmwfiw ven verloopen; en‘ E53‘: °‘°“_f“““," 5*“! 1,“ flkdex ken.‘ Men lax; vie! 505 VYf]m3:1§§;‘ei:en,;£);elniz‘:_ innemen" 79° “fa‘§§'3$£°§1sggioonslvehaar Men ’ - a 1 , . ' frfcgfeinlcrelthger-:l‘JgrE1ti=11<’ der Kin; Kiwi EC“'°kf1_‘°“' °}f °P . ‘ 011- ‘‘°‘‘ “"’° ' °“‘g°“ ‘Yd M ‘ht dc '£°.§?§3Z"§?o2?£§fd— der K1611; i3Dh°“d° 3 m"‘.‘“' ‘HCPES yiverminderen. Men gifte , en het getal der mnemmse mengt mergoed E<5V°3E'd"° Semis’ en Poeueui [uur vanhalen , maardat 1.0 kragtig nic! lg ,,als '3 » - V ' k1.*el's ”~ tot de zelfde onder de Burkzmverende Aftre I _ .‘ “,5 . d Sennebladen o_ e _cam- xhn(::ei¥)Se£l}::el€Ier:]1:r;)1:)s(glet:lci‘: , enz.',’tot eer’r'Sl1l<—n_11ddel. ! ? \ . h “S Ida: men gedung me: §4°'g?,f:e1533r§.°§§: ‘$?§§i§en : enniet met een Burk- ‘, . - - ' . ndervin- zuwerend mlddel. DIS 15 35“ Ruk V“? 0 ding. - _ . t ommnmnwmmm zich van’ Km: Jam: 'Io:el:;1(:1\1ate:n,k C1 in een amedm geven moer , mac‘ 4 y ‘ mm W“, °“ ‘W’ °‘ “° "‘°°"L°“3““¢§“"3'?2Z?, 116 WOYWI V3“ S°,°‘7‘°m‘w:l Wddfilg Men doettwee 5“ B°’fi’.; °fHamfierkenfi ml in ldrie Pinten Wa- oncen Kma Kma grof ge oten ,d_ ter. met 59“ °“°°‘ 5c°fl°nmr;z.W'(:)ir1.t::.E1lZ> o<‘J1)It(r]¢:nt “mm kokeq 3 ewanneer get tAmc":?:'er eeghandvol ‘wefiderdenlls veykoaktg £35 ‘f blad en een wei. bloememvan Klaprozenyq 05 ' ‘van ,t Wm, fill; 74>€*h'011tbY- M?” “amt dc For onder mac; en has 7.: vdzar in lzecr fiaan trekken .1 , net boveri’gewaagdc Aftrekze . . ‘-Wat de ’andere Bereidingen van de Kim Kine belangt , te wetcn l1etAfrrelr1.e1 daar van in Brande- wyn , . Stroop, Extraéf en Zout , zy hebbcn de zelfde kragt ‘niet, als de/'BaI’:‘, 1.0 ingegeven,als de natuur: ze onsvoortbrengt; en deze ‘ov_ergehaaldeBereidin- gen, doen meer dienft a'a‘n'd'e Apotlrekers, om geld te winnen‘, als den Zieken om hem te genezen. 4 De‘ Kim Kim: is niet alleen eenuitnemend mid-' del tegen de koortfen , maar my is oak een goed Maag-mlddel, en een Zuurverbeterend-middel ,be-I kwaam om ond Zuur wag te nemen , ’t welkc me- nigmaa] in de eerlle wegen zo vele ongefieldheden veroorzaakt. Enige Genees,-oeflenpaars houden ze voor een Hartilerkend middel, , bekvvaam om de vloeibéaarheid aan de vogtenvveder te geven- . - -Tinéiuur van Kim: Kind.’ Dit is een Aftrekzel van de‘olyacbtigl’te en lichtl nit te halen delen van de‘ Kimz‘Kina', door de Brandewyn. ‘ _ n Doe in een Urinaal vieroncen goede mm: mm; {toot ze grofies; giet’er Brandewyn op, tot dat zy ‘er vier vingeren breed op llaat ; maak'er een ander Urinaal van boven ‘op vafi , yum een Glns van weder- flant tc maken; en maaktzeweldichfop den anderc met Leem vafl, en -Let nw Gla's in brqeijende Men, of een Marie-bad den Ityd van vierdagen. Roe: he: vantyd tot t‘yd eens om , dan"z‘al de Brande- wyn een rode kleur krygen. Maak de’ Glazen wo- der los van een , laat de Tinétuur door een graauw Papier Iekken , en bewaar ze in een welgeflotcn Glas. 's Is een rniddél in afgaande koortfen ; men doet het drie, of viermaal daags, lang voor de koorts ne- men, en gaat daar mede voort den tyd van vyftien dagen. Men geeft her van nen druppen_, rot een Dragma, in een welgepafie vogt, gelyk xn twater van de kleine Czrmmrium, van Genever-belfen,of Alfern , of in Wyn. _ _ Zo men Nieuwe Brandewyn op de Stof gret, dre in her urinaal is overgebleven ; en men ze , gelyk re voren/,"laat trekken; 1al ‘men ‘er nog een Tmc- eerfle. Maar men moet’er wat meer van rngeven. Aanmerlzingm. Dir Aftrekzel werkt even ’, als her Aftrekzel der Kim: ‘K_im¢ in Wyn, W331‘ V3“ WY hebben gefproken. I-let rsdaarom gemaklylrer,om dar men het bewaren kan , zolang men wrl , en dz: andere in korten tyd zuur wordt. Zy die vangeen Wyn honden , zullen het liever hebben , maar men vindt'er, die he: Aftrekzelmerwyn , voor datvan Brandewyn znllen lriezen, om (lat d_e Wyn hekwa- rner is , om het1.outI'ge‘en zwavelrge mt een gemengd te halen. als de Brandewyn. _ V Men kan een weinigxoriander en Kaneelm Wyn , of Water latcn trek-ken, en daar na in ‘t afgegotcn wat Suiker laten fmelren , en ‘er daar na het Tmc- tnur der Kim: Kim: in doen; Men zaldan een foot: van koorts-verdryvend Rojfali: lrebben ,datmen K111- deren gemaklyk kan doen innemen. ' ‘ >Ex‘tl"at5f van Kim: Kinag. Du: _re maken, rs hct meet’: z‘e1ffian'dige van de {ma Kma te fcherderhm KIN- Laat den tyd van vier en twimig uren achtoncen film: him .1.eer heet trekken ,r'n een genoegzame me-‘ mgre van gedifiilleerd; Water.-. la/at het daar na 1.agt- jes'l{oken en giet her af; perrltwgcen overblyftflyb jes nip , en doe he: weeken in reinwater van No’- xen.- Doe bet koken, en laatvihet afgieren , als —te= voren; meng uwe Afgietzels byreen, en laat1.ebe- linken,._en gier:lret helderedaar af; doe‘er dan-de vo.g,t uitdampen in een Glasy ofverglaasde Pot op klein vuur’, of ‘heet Zand, t0tIde'dikté van dikken Honing -,1, . I’ < smfl ; .:I_ , Dr‘: isfeen Koortsemiddel even,zo‘4kragtig , uals 'u voorgaande. Men geefnhet , van twaalf Grer‘nr'," tor. een half-Dragma in Pillen .v of gefmolteh ‘in yn. * , :2 : r . 4 «rw Aammrleing. I, De Wyn en Brandewyn zyn we bekvvaam om een Afrrekzel van de Kinii Kim: re makcn ; maar zy zyn nier goed, omeen Jixtraeptpte-‘ maken ; 'om‘dat ‘er: met her uiLdam’pen een nfenigte, van fynergeeflen‘ met her geeflige van de1B'ran ‘ Wyn heengaar. « Her water ‘v-an Neuten is-'v‘eelj -be-* kwamer , want behalven‘, dat-'errnin‘?vluchtige’I’tofl'<:‘ mede. heenvliegt-‘,'r 1.0 is net van ~1,elf koort§-‘;verdvr*y,4i vend. Menxkanr in de plants van an Waterman!" van Genever-beijen ,,kleine Cmmurum ,“of‘Alfem, gebruiken.~ W l A ' ‘ F 11. ’t Extraéi van Ieina lzina is vqor zulke ‘gen‘1_al<‘4-i lyk , die dc‘ fm’aak'va'm het:M'edicame‘nE n'ie:*knn- nen velen ;l wan:-.m_er.rzk’an'het' /in‘Prillen met-een; Ouwel innemen», zonder dar inen’er"‘enige fnlnaki van heefvr:-. ‘Maar ik zoudeaherulftrekzelyofdevzimx‘ Izina ',' zorzy is.ingenomen.r,/b4o.ven di: Extraél pry- zen , om dar hex‘ onmdoglyk is",,,dat‘hare fynfle‘ deelen nie: uirwafemen , wanneervbetgekookt, of ultgedampt wordt; war-1_.org,men daar voor ooky dragen.ma_v,»»».w-' v " V ~ ‘L 1:1 L Men—kan.uit bet’ overfchotnogzeen van zoug halen , na dat men ‘er de Tinéturen van getrokkénl heefn.y,Men meet bet doen droogen , brandenfen ‘ de as Kalcineren in een’ Kroes. 'Daa’rJ na meet men. ze den tyd van Ztienfi, ,of,rwaa1f urenjn beet water latenv-afweeken. . Ze eeneuur laten koken , daar na her .w.ater,laten afzygen, en de vogt in een aarden Pot laten uitdampen, of in een Glas op heet Zand. Dan .za1~'er. een Zout, op den grond,overbl.yven ,‘ ?tgeen,ir1.een welgefloten Glas bewaard moe: wor- den.‘ -:Dit Zoutjsy alkalyn , gelyk al hex vafle.Zont= is ~, 't.geen men ui: Planten haalt.; 't is opehendeg‘ Men kan het vo‘6r de derdendaagfe koorts vingeven varrtien Grein tot een Scrupel, in een bekwame var.» ' V‘ -‘ 7 §V. Men moet zich niet inbeelden, dat ditzout alle de hoedanigheden van de Irina Irina heeft behou- den; die zyn alle met de verbranding vcrnietigd. g:V. Men denkeook niet, dat‘ men dekoorts-ver- dxyvende kracht van de_ Irina Ieim zal feheiden‘; no men ze droog met den Kromhals diltilleert in In re-> gendeel men mude ze"er mede vernietigen, metde overeeneltemming en ‘t verband der deelen weg 'te‘ nemen ,en men zoude niets‘ dan een (linkende geelt hehben . en een verbranddc olie, die nieiveelgoeds ‘eoude doen. ) v " ‘ c . ‘ KIN-. gfif _‘ u M 4Wz:armmj;»gm we do Kim: 'Kfn"h".'V '. /.‘,.l(H .« ,;l, "1' :?t Isfeen Mrsflag de»I:ina'/rim: in -alle‘ foortenmarv afgaande.-Kodrtfen onyerfchjllig te ECV/CH1, en zon.’ der emge acht op Oudcrdom ,:o£ Set, of.l;.uclm& meek, gf Jaargetyde, of Gemagtigheid,:noch‘Ge-" fleltemsvte flaan._‘ Als men’ do lzimz kina aan? kleine .K1!1de_ren geetr , rnzonderheid in den ’Z.amer»,:.voer1: bet met finder; urt‘, dan voojr een poos deziekte Ophollderr .~ fen ald z;n opteen: verkeerden ry'd*gcgé-' ven word!’ ;-‘ verlehgt ‘ze: de -koorts linear’ , die ‘ daii Herflt en Winter deur-d_nurtn‘,~ en'.aa'nhoudx-totddit volgentlen yportyfli ’ Jonge‘luiden‘ e'n.valw'a_1Ten mini; {en ',» zyn Lminder aan» d¢io'ngemakken« van ‘de ‘ ‘lurid A kiauionderhevig , om dar zy beter.ui:w:a'aaemenw; mar gelang van de Spys , we_1k.czy'gebruikerL ,- ale gy zrch andners 1n hunne levenswys wel gedragen; tgeen men _de Kinde;;én;niet kan;doen fdoenn .=:. DC km»: lama be_komt_de Vrouwen niet we! , ‘en » nog-minder geell-elykeDo<‘Iht¥ers'}om‘liet zitrend-’leven, ’tg_c’en ey leiden-. Meri'~fnoet.deze veal ;1r; al7;.o.betzeer.r11c_hl_: Alts deze ‘Yerkrezrng m:It'I}i€¢:n rade %efchicd is,; - - ‘ rLeerrn’oei',1yk hetgewaar mac men e . ogen . op, en oopman aten gaan “t;“;]:,[;§§:_l{édfl§$§x:ff}l. ., ‘ I - r J R daar men hen 7.31, om te leeren, Heflellenb. Hie: De kind kind [Rant op de. Tarif . van Vrankryk hangt hun gocd onderwys van ,af,‘en gevolglykis’t ' nier aangfieikent . to men der-nT‘o1 van Lion uit.A van‘,tgroo.tfle gewigt. .'tEel'fle,.dat.meninderllfioop-‘ V 1 . 7 fiuiver-5 van 'trpond b,etaa1t.' maninacht.moetnemen.daarrnenhen omteleeren §5’:f;§‘1‘0;xe“n‘§§?ge§§;§;.m,;,d,;.ATa,;;n.,m1,664.ae. beflelt, zyn deszelfs gocdezeden;;we1ke1ndeGods-' R"ech'ten"betaald worden.;m'_er v.yf¢en»honderd van’ vrncht , en vreze‘des‘Heeren_ beflaan ,_dc oprecht.. at w,md‘e.__‘vm,, W. d¢:Scha1[ing_'OP;,C€|1.~Vll’iEn'_ herd-1, _‘rgcl;;veerd1gherd en b1l}ykhexd'm alle zyne ‘ielykewyzc. v‘.uflen‘KOOP1ieden‘ cmnag;e;5;geda'an- ha,ndehngen,_. ; ‘ .z,«, I. 1‘ , mac; »w5;de§_-» \ Cfzo'eIN5vjfl ontfi'aat,: door de.BeI- ;_'LT,w.ede re delvaardrghfild . bekyvaamhexd engoc-" diendenv van dihverdrag. czongevenrzy ook in HoI- de orde, welke m be: befluur van zynen handel te land ten honderd-v) ‘ -« x; ’ '7 A r ' . . — P“ k°"“‘- ‘ - ' ' ' ‘3j \ ‘ ‘ » _,j"," . A » '_,‘ ’tvDerde is’, dathfi naarflig , werkzaam , opler-j ‘ -— ‘ ’ V _ ‘ ‘ -' _‘ - - - ,1 , tend yverig en ge urig aan zyn werk is. . ,{(°"1,’b’?,”_d7{. 2’??? ‘fin ,_»Z;c:,hy die 1%oedde,eigen{chappen ‘heeft , _is hetlze.‘ ‘ff ' ‘ ~ , A 3 ;aa__ ygan. 36.10: 54 ker" ,dat de in eren een goede'opv‘oed1ngzulen' fl‘m]-%,E‘r§'§: I";;£:g’:§%g:_V_ $5 ;1ja:a,i; 1;; en 14 op hebl: n; dat av‘ in de deugd, an de Lietde en Vzee- .~t semen. ge afmikZyooffgggdé.§;onden;,_rvvee.ten age‘, es: ,H_e,eren, ;ul}en, ppgebragr wordenn Di: na’naeid'-'.’ en “sen ten Vhondeid ,1" W091 Seflide be-;. l5~€.€“.rZ33ks /41¢ me“ at "1¢¢fl “1 “ht m°°“13m5" -' ia'1mg__ ’ . 1 , ' _ , 7; = A . , h __ alzo'er,hnxg,nfilvarenhaanhzxanfir, dlalt zly doorher =K.1N:D.~ -De kinderen zy.n.-’t‘.we1varen van un goedvqor ee , van _\un_ , ee er a es eren , wan hm“ Ac“ ,t mekmot hun gclnk wel opgevoed te zy weren moeten, om rn denrioophandel gelukkrg 7:711. Zie-ft w'oord"O,PVOEDI,N_G-r ‘ ‘‘ “‘‘?1,°.‘‘.-i‘'‘ V. ‘ ‘ 9 - ‘ L ,Hu‘n V‘af3e1._.moet ‘hunnm .gee{t‘ en geneigdherch .»Zyne,.naa:ukewngh,erd en-werkzaamherd zullen ma-j j‘{_}m,’e,3'._.[f1")¢u._ geneig'dhe'xdi§"t.ee1'I,fe'_, daar men kvenv, diet 1:)’ niet1ed1g.1.nl1en,vvezen, om darzyge- in :de»K’xnderei1 OP letten moet, ombe- vorderen ; gevende hun voorbeelden van Kooph'e- den , die nietsvhadden , afsvzy zig aan den Koophan- del begaven, en niette min grate goederen gewon- nen hebben , door middel van welke zy hunne kin- der7en~ aan de'—groott’(e waardigheden van den Tab- baart geholpen hehben ;‘ want Ide jongeluiden be- minnen van nature‘ her? vermaak en groothéid : maar your a1'moet men hun niet doen weten , dat (Ly grout geld hehben , in tegendeel 2 want de kinde- ren zyn’van"n-ature groors ;‘ enals zy geloven, ‘dar, hunne Ouders grout goed hebben , hebben zy, geen fmaak in‘ den Koophandel , en wi11en’er nooit van hooren fpreken‘. ' De Vaders en Moeders, ‘die hunne kinderen aan den Konphandel brengenymoeten hnnne kinderen van haar zeven de en achtfle jaar af,’denoodzaak1ylm_ oefeningcn leeren, voor hun'werk'“g da: is w_eHee'-’ ren Schryven , Cyfl’eren‘ ,’ lioekhouden in Maatfchap- py en voor hun zelve, op dat‘ zy van hun oogmerk niet verzet worden , ‘t we1k,zy hebben, om hen den Koophandel re leeren , dcsgelyks dc Imliaanfe , Frmzfe ,, Spazmfe , Duitfe Talen , om dat die zeer nod’ V b ‘ rkxrm ’ ‘ fig mg-yzyrrvo mu ‘e"'die‘ ’ , 1-iixrldel Lo(:’I(eEAte‘dryve;’1;.v. : n "eu§‘df,;L,a~§d:e:lE 5 av aan nn~;Werk niet»zyn.i mag; ~ . de 'gef§hredeni(fen'vanglmnne , "cncv';e¢m'dgn]_:gd§; Iaten ‘rezen , en _Boek‘en ,‘,flja”:x{€gfifRgf-£&;;.;:n3d€m Koophandel fpreken ;' AOn‘1»"dat.~zulkfig¢fe¢'g‘L.' 3,31; ¢én~ wonderbaarlyke wys, het O0k'dae}.dgr4§‘°'ngd1uiden oefienr. Zy Ieeren daar door’-befchonwinglltggejf zy moeten doen‘, als zy in vreemdeLandgn1m,a¢ dryven : want zyfizu11en;daarde»Zed¢'n e.,aGm,:o,i§ ten der Volken -leeren ,:waar ‘made ‘my te.doen'»§_uc[;_; len hebben ;‘zo wel als dc ltoflen, welhfe’ um/dé,:,' Koophandel , die‘ zy Itaan aan re Val'lgEn':;1die'nfijg ‘Y9: en _d1e tot de Kleuren en Verwénybenodigt zyn, cu m talgemeen, allerleifoonen van‘ Warensz welke hekwaam en nodi zyn, op andere plaatzen; dam‘ me“ ‘?" 89115 heeftr‘ y zullen daar ookleeren, welke nodxg zyn en daar onrbreken, om ze-‘der.’ waartte zenden. Want rnenrnoet weten; darvan dekennitfe van alle znlke dingenvhet verkrygcn ‘En 81‘0’€€ r80¢d¢T¢n afh’-malt. door? den? dilbbelden a1s°?13hv1?§§}e3§v§!k§ “T-“f ‘ °? '.°77“";¥?e .8°“9‘1*€4*- » Hivgenoeg om'de'kindere‘n't’ch‘Kon U H "‘ °‘ - phandel be- kwaam re doennzyn , an 1 a1155,we,cm Wat dam toe behoort. De andere etenfchappemzyn nice alleen onnut; vmaar. zeer fchaafllyknz wamde under. vindieng leer‘: ons, d1t,”d€:killd£l’CD,V‘,VieIkQ dg,Va.' fiel§ ern Moeders,na=de Iiweelcfcholcnizegdem gm er tuatyn‘, de:Lette1*- , Redentrgomtwgn-:.pj;a; 1'05‘: telccrcn . tor hun zevemfendeenruchfrientté jaar 'toe , vnaaulyksster Kooplrandel bekwaam gym 1, en dar’er van denig geen vier zulien wezen adj; zich daar aan zullen Overgeven,"zo.zy§ex'doo1inm; ne Ouders met toe gedwongen vvorden. y ' » Dereden daar van is,‘-war eerfl ,r dm dar zyxiu een Kweekfchoohvan Geleerdheid znmgang hey; hen , on Vl’l€l1d(:€h3p ".ma‘k\e1'1 m¢:.:'k{nde;¢h ‘nu Luxden van aaxmen ; ‘walker 0udcr‘s‘in«Eedien'irib van ’t Hof en den —Tabbaarr', of in regering zyn"; terwylhun gcjfprek en verk'eering veeleyds naar‘ de grootherd en de verbevenheid van hun Hnis zyh; D'e1onge-Edellieden,‘ die van hooggevoelende gc,‘ dagten zyn ,' door dc groorheid van? hunne gebooxn tr: . verachten denKoophandel,en alIe?Staten,vveI. ke beneden hen zyn , en noernen fornrvyl,-zelféyin hunne kleine verlchillen , nit fpotterny , de afidere Winkelknegts. Dir alles Wekt inden zgeefi denkino deren , een kleinachring voor den Koophandel; ' Tm‘ tweed: . als de jongevluiden de Redenkrrnfl " en de Filofofle deur zyn, hebben zygeenlnfl‘, der; to: geleerdheid , en zouden rncnen geen aclning te hebben , en gehouden re wezen voorluiden , die geen hart noch moed hebben, zo zyvaan‘denKoop«‘ handel vielen. Dezeiside reden, vvaarom‘, In de Fflofo_fie, de een zich 1n dc Godgeleerdheid oefienz, om zrch tot Kerklyke bedieningen-bekwaam rema- ken; devanderenin dc Rechtc-n., om de Rechtban- . ken re voIg‘en;‘en anderen in deMedicyhen , om zich tot, dit Beroep hekwaam tc aken. Zo'er zich enigen in bevinden , die ,om hun e Vaders en Moec ders te vergenoegen , hunne genegenheden dwingen , C C C 3 om V’ . -KINQ7, gm. "- . { - » ‘- . ' ‘, . Beaaan zal vinden en wan: made h i R fins gg.};¢g;'v1:g 1.0 jfihbi 50¢’-V’! ‘Y3 2 I :);§!1i.e!;K"¢1‘d::;‘:¢rd:"e¢.“§;:“,Ly:h‘die;.dmm,,.w{c1flagen, zyne tyqxelyke goederen zal vermeerderen. Cgp.‘ - . d- heb 2! dim sew 95£“.d“-bf hebhen ze hrunnen. ‘cefimgémds cpltgc7ep;‘5(i’ng'vah'z\y;la§e?d;:::%g,%ae}§ lende-ziekte ,_ hcginnende Weren‘ gr eh’ Mole/rkwi-‘ len. Men geett vane’: Zaad,_dr1'é Dxag;n'¢g;in , «en gengifren HeI§’I55’..5c?f5.3.¢f:?¢{Véaxl:3?'i'§5§’a‘}ii!m”’W . » 3 e - leerd, doet de zelfde 1m.g.;_ 3. L ; 4‘ 5°41 Bafihryvingv-van dz Beerpgd-flgpgrm, Zy hebben to de bl ad‘ W , ' " ‘ flelcn hangen 5 Zny ihebaberi e3vic?e'°5?33md§‘,f". ‘nu 7“ Plaatx. l_)eze groeijen v'a_n zelfsin devweiden :‘ en Worden 1n zware kleragnge Landen, a1s‘K'oorr§ gezaaxd , vvauneer zy oak hoger walfen. Zy bloeii ]en1_n 3141: en Auguflus.‘ ' '- — v v ‘ ‘ Exgenfclmppfx. I-{ct fap vandir IE1-uivd is-gdedfvodr olken van t Gczngt , tegende Wonden e‘nL,it:; tel_oo1;hp'nderJc‘e1_en,naar e . ; s'Th , If P ’ . Am L ~ . . r :- f°h°-w"d’e“5kég['n1 vflfchqlqen Latfnedenvzlaen V. °Omf zgpfieelr §:7or , dan behoefde , genomem Vieelegclygkx ;h_e°ft).*5‘3E"!f,S?1"1s«er.,{|,1 lgtzen naflden hebben, :CX‘L’C.0V€l'fCh0‘ gehouden ; dir 1.0 zynde. zygya oak, ten rnrnt&_‘3P.¥e,s= ‘P .. moetenIY!twederg¢u‘en_ S;,Thom.fup.q.69.AYl.I. ..s““‘d Van elk 0§]derfC*,r-‘c‘: en" VI. Ofzy dc Klederen {nyde‘u_d¢ in de regen- ’''H ' ‘ oordi heidvanhun die zehnnlieren maken, e t V ‘A _ . V,‘ .. d t Rh Zelfdeilngedrogeriehebben, 1;ret(§e §to1E‘;n(:$§‘vtc:)c;r¢ti1ae%r A 12:. ; » ~-'-- ‘ ‘ ‘ rmoe I be erven. nzoeen eva 1. 11, ~ ' Fen g°=dfi“!5.“ '3‘ °" ““““‘°° E '°' - L ~ » .Th .r . en dq hufing[P.n1§t_b0V€ll den 1gaar.,m;1;>rch.:aIz;a1£ht1e‘: fielgng Ran ged:i1‘:;n(r§::)rf;n4::L:c(;veg§r1gr. (S om‘ 1"? ‘V M?“?‘i'“$§?$;fi"f§.?§3i?;3§y°r f;;§rmed;§mg33“3 ‘v7r'I 3'r‘z'y ook bevvaard hebben. ’tgeen.van§c !Vez>'n:.. .. ..%v.».- » . '; ‘ . « L 1' r. want. flmdlgheld is eel, [e1$e_gl,aardr<:n[:1c11i;§2:ag$e:3cL-/ §m'£.1over aleef . Gvzant daar tee zyn ny very 1: V ‘n V7‘-°v‘m»¢" R9-1‘ vem‘n“qc{'£ ‘gegerr’ oedbefluur 'iq“me'r geweld de Gonde of Zilvcre EVE -'1§-aflme'qfi‘;yn"‘hu3S‘hqu 'eg’1f.;‘I1¢eid-gen ie1ruite—‘ Kant hunvhebfign onrnomen, welke 1)! V€TP“B‘“'3' \’9'§»\‘¥E'.1,“ 7‘\d!‘:»“‘?£'4”‘ 1’ en” 5 iindeiyk weiflaand 1. n 0 dc medeygn re doen , ‘om daar bun voordeel :3r1§:&t§§:’c’rr’ra Exererdaad dl'a';1;a"s i5 119‘ nfedepte doen. In to em eval is’er_Ig§zondi{gd;¢n - = , . ' : ‘ . u v - an bg‘Yysems vy§]ge{9h,k;¢n eVr_;eerb('i1_re1Jg:1!1‘}(1))I}:BgtfrY;‘)vu8v<:1:‘: cf:O:1§’%entYdV:‘-flucht’ hen ', en n)i'et meervoor ’r maken he-bbfin 353?}?- , . . r V I ' ~ : I C K =rs=ves= W S‘*''“‘""‘ °“ “"“‘ $532; 1‘: ::".,,.::ar;;eu. re bevv‘ar¢ng>_=~'-: T 4' “v ‘ ~ « r I _ ’ ’ ofi medereq voor de Mot ti beware?) ’dd‘§1:°de§ Am Iobém. Jfitgerrsd of Gezellen iynde ; hunne H1:¢n§e:;in.do¢kJes,1$amferrude‘! ezgfnnean Ie’dmog_ XII‘. gun aykt fiebben methunnemydm mi reuk;d;;.r v.a}1.QYer;al—kpme; E“f1E°.“E ‘dmgan_wm_._ M535 ‘"3 Vf hug iet re omhoude,-,;w,m,_y zyn veg; dc blfl.$Y5“r’!§‘“ %kkf2‘°‘g:‘£;fl;:1' a . Qgovergoeden. (Art. 1.. S. Thom. fup. q. 62.’ tel : ynruxti: 35 L ~ ' . E EE-MA K39}; l¥oof;e1rtrgI‘:’I1l1ec«3}?rle?1eI:n1:I?1al:)l’ ArIr{.fi Clgrcgrenoemr men alle aardachrigez SW35‘. 516 V3" 1° 5“ Sew e - : ' ' ' ‘ 11 ff die vochtig zyn.‘ (Die (15: .1.e1ve »v9or¥rc_:uw.en-maken,h“=‘°“ W°'\l° :lv:t,aa1;1i:eu::gx:§:idzgfxltéfi dgogé nude to hard is. , , . . . . W finkken vryven kan en 861*’-lk-_ :I?1i4:l:2'e:u§ kleérmakeren 2 ?’i}1(.le=rma43k' $2; I1I.13;:Il11d§ aS$en‘wordt; terWY1‘1Y1;°?h b"*‘“dt’ ‘ /59””/’ "f”["”e'N”mflerm' - v “och vumvat. e]erlei'e foorr en van velerlefic S5 . 10 31? -: volgen'cle.niet Eetrcmw wgaineirgzeg B, V12‘: bngketze givgrél heeftlde vemleije {Comm van steef .fl, 16 V31/Ivan’ daan , dat z_y léunneneter engby “L “ea 6,; Gmnden maar in re zien,om van haren by-I mcfldeml dwnen fdat zy er “X e d g zonderen‘ aarr overruigd re wezen. V 1 d Pm. len vermin eren. _ _ ~_ . tdeunaam van o-ear e, - 1. Of de.Overheden, due de Lgelrlégégnglnegggfif afllgfeen rgetrrgra :éeer1;reskeeu_aa’d_c ’ Pypaarde ' en?‘ xioeten‘»_afnemen., _her1a_ang§n<)]meU an den Gilda, Men fiecf, ze 001.; daar men Vrurhren en Koorn 1n gekeurd u1'r gunfis Offigell be “'0 (cg : tee]: - en hoe "Leer zy alle in amt CV." 9‘-’“£ChY“?“ hr‘ f. A t. . _ , ' - _ ’ - - v “ch'I1en ec rer urt- rff/&' ,0} mime Proef arleyde vererfie1¢[roeIn:;1s1%1;r§_ gefllgirrngn é1l:.1;'tku‘1it:rll)}:)l;tee,n fgzflgenry Steenen’ die den E51351; hgbbC":Cn zy er mes: vicar ee dz“ vanygebakken Worden E [g kennel) geven. Zo btfi ’33“g‘3"°‘."‘°“ ’ 4” zydm9g C ' ¢ hebben ont— noemr men de Sroffe : VW3“ '3“ ‘if’ Tabakspypgn — 111- Oflyhet Gfldegel 3 ‘gem! byfl ed nveI— emaakt worden. KM? 9“ dc” Wme Amie’ file far1%cn',;ook als eerlyke Lmden we _e gave 66 501 “it Engehnd Dumlandy en omemMflfimm amwuom hu?l?’en" Grdom “HALO” I ‘ 4. :11 (Luik van daan’ komt. fchoofl ‘Y an‘ M‘ is ’ '5 tot de la reddmon dc §_0mP.t§5- ,“~' I“ kc M1,. ‘ran vglefleije aarr en hoedanigherd ,gelykzy _onder— IV' of zY‘°6k'Wam] mthoggr Prys gs gt f ‘ d die dm van l’YPen maken. N08 is ann- hc_n.,dafl 1! V.€‘I“°E“?“’-°.““'”d° ‘’°°~’5°‘’‘‘°’° ““ °“ ’ ~ ’ ’ ' mflké nvof q'e;rE:Iea'erexe. ' ‘ KLE. merklyk, that de Klei van denYfYe1,naar dar zyon- der is , minder in den Oven klingr, on dardie,in dc Zellingen , verlt van de Rivier gevonden ‘won.-dr, dc blaaulte is , en ‘r meefte klingr 5 waarom men ‘er grorer Vormen voor den Sreen roe neemr , en de Steen , daar van gemaakr , boven in den Oven plaarfl, cnze rot Boven-[teen maakr. Zo verfchilt ook de Aarde, naar dar zy hoger , of lager op den Yfl‘el word: gevonden. ‘ , » ‘ KLEIGRONDEN, dar is , Teelgronden , ‘welke uir 7.0 een verte, raaije , lclevende (totfe be- fiaan, dat 1.y Ityf aan een hangen, worden tor den Akker- en Tuin-bouw bekwaam gemaakr door Mefi, voor al Paarden-met} en Zand , om ze dus tor Ka- luyw-aarde te maken. A15 de grond dus mu! is ge- maakr , is zy zeer groeibaar. Wirre Klei—gronden zyn by ons flecht, en noch flechter dc Blaauvve. ’ Kleigronden moeren regen de heerre Zomer nier gefpir Worden , want dan drogen ze re haxdbarfrig ecu Iteenig. » De Kleigrondemdie van onderen met een harde korfl, of vnfigefloten Darie, Our! Leem ,0! Kar- teklei bezer , of dieper,a1s vyf, or us voeren zyn , warden drie fpirren diep omgefpir. Maar, wanneer in Zandgronden , ene vaire kortt van Dary, Our . Leem , em. gevonden word: , moer_ zo een korfl aoorgefpir en klein Worden gebroken, 1a zelf fcho_on iy beneden ’t laagfle Zomer-warer legt. Voorrs meet up vafle zware Kleigronden , van boven een ’duim drkre mul-gevroren klei , dary gelegd wor- den, om ze re genraklyker re fchotfelen. Maar dxl moer niet gefchieden, daar men Aardvruchren , ‘of Bloemen teelr , dewyl de Dary daar geenzms 'goed is. Zie Aanm. op Luflh. KLEPPER. Zie PAARD. K L E U R. Cebaim 3 am em fmarje Gaudéleur re maken. Men moet een vers Ei nemen, en met een Spel hen gaarjeein de, Schaal doen , daarherwir urrhalene en 'er niers , dan '1 Geel in laren 5 daar na meet men her Ei, met Kwikzilver, en met ZourAmmon1ac vunen , en zo wel van de ene , als de andere kant van '1; Ei de gaatjes Roppen; en laten her dan veer- ‘ fig dagen in een _Mefl-hoop van Paarden leggen; die maakr een fraar Goud ; men kan be} ten allen gyden maken; maar’r gelukt bet’: in de hrtte van de Zomerzon. Om 'er zich van re bedrenen , mper men die kleur met Arabife Gom mengen , en zxch dam‘ van ,met een Penceel , op alle foorren van wen- kcn in Warerverw , hedienen. 0m Bram mm Gaud/Fleur la maken. Neem rvvaalf Dragmen Gom Elemi, welke men moer laren fmelten; neem nog eenonce onbereidde Kwikzilver , twee oncen Ammoniak—znur ; Doe alles in een glazen Fiool , die gelureerd is met Leem en wit van Ei. Zet deze 17100] in een pot , die vol As is. Ina! dam‘ in idles {malren , en alles gcfmolg “)1 lffldcy doc_’er Orpigmenfienvvyliel van geel K0178!’ naar belrevcn, by ; alles welgemengdzyng de, bedren 11 data: van‘. = ' v ' Or» can Rode /Fleur re rum/Em. Laar een nachr Iang Campechie-hour in eenloog va_n Tartar-zour flaan trekken, met een weinig A- lums. Laat her daar na op een derde verkoken; lag: her dan door een Lywaat zygen ,- en doe’er Arabire Gom by. ‘Men doer'er meer, of minder imr:):L=ter'ldat men de koleur hoger , of min Om my Rode Hear am: How: re gene». _Neem geflore Alkanerte; mengze met Noren: olxeds laar ze laauw Worden , en vryf’er Her hour me e. ~ - ~ - 0m 0[yf'-Hearth it makerr. Men neemr voor Mannen, Wit en Vermillioen; voor Vrouwen en Kinderen-, een weinig Wit en Blaauw ; voor Oude lieden , Wired Oker ; voor Paarden, Rook-zwarr, Oker en Wit; voorzwarre, of [mine Paarden, doer men ’er war Zwarr in ; en voor gr-aanwe, Wit, Zwarr, en Rook-zwarr. Om em Gel: Hem’ te ma/Eend. L‘-aat een l_1alf uur lang vier oncen Scarlaken-Bob fen m can p1nrWarer koken; doe'er in Rors.alnin, eend I-lazeneut groorre; en vryf daar uw Hunt me e. V I flmrferr. Neem Saffraau ,in water geweekr , of SclmrIaken- beffen aa'n fink geflampt, laar ze koken in em loog van Wynfleen-1.o‘ur, op een derde; laarher daarna deurzygen , en zer her weder op ‘t vunr met een wei- nig Alnin, en neem her, na eenige opwalmingen , ayfl Doe her in ecu Fles, welke we] gefiopr moer zyn; en als gy her gebruiken wi], fchommel her dan eerft eens om , om de kleur levendiger re maker: , kan men 'er nog war Saffiaan by doen. Grow oler Elam‘, of 11.1}: Duinéeziin. " Laat her rap van Duinhezién , wel ryp gewor~ den , in de Schoorfieen drogen , en meng ze met Aluin ; om dat men her in eea Blaas doet, noemr men her, groen der Blaas. Doarfibynende Klmrm mar gram. Neem Spaans-groen , Arabife Gom , Sap van Wynrnir , doe her alles in fierke Wyn—azyn , zen over ’r vuur koken ; Iaar her daer na deur Lywaar her den tyd vanvyfrien dagen in de Zen, of laarher Ioopen , en bewaar her in een welgeflopte Bartel, welke meet gcfchommeld warden , ads gy de kleur gebruilren wilt. . D d d §<‘n,mE'- . 9 E-aatjr Blaauwe H"-"" ‘ _Vryf Spaans Wit , méf 5l’““5 G‘°°”' fimlerr. ‘ ‘ - A1] V M: een nagt in l,.L““‘e,‘{‘§,,P”‘,".§,‘§.°r(z:.'».“$1aciena irit?t?1%<, inet levende Klfinye wan» inn gym meet , ofminder inznlt doen , . 7 ‘ wilt hebben. O_m t vogtteiwee 611 » 8° V megs dag “Cat P15 , en Arabrfe Gom- Blmm Taryn??- Doe Dnitfe Tournefol een nagt flaan weaken Vin Pis ,~ vryf ze daar na met levendrge Kallr ; d°°“d° daar meet, of minder by ._ D33! '33‘ 8}’ °°“h°5°r' of ininder'Blaau hebben W1!!- Bzmg‘; dag Ulzmmaryn my item!- ‘ ‘V - ' [teen Vryf lndigo zo goed , als gy lrunt, op een 4 me: Tm-cbin:hyn~o|1e. ‘Doe daax na §w'eF ggli een weltuegefmeerde aardeu Pot, zet net “I in den, en begraat ze in de aarde ; ED 13"“ 7'; , I den tyd van zes weken. 0513113“: W“‘‘ W W‘- langerin blyft; hoe de koleur beter word- de Lin. VT/ryf donchenille . 1116! L°.°dW3t 3“ me“ ' °f ‘min Lac, naar dat gy uwe kleur meet , of min helder wilt hebben. ’ ~~ Z -wart. ‘ Y een Marmenfieen met AzV§1y§§e€6:‘t‘:i- zcgtodatcliet een niet-voelbare fiof vvo)r’dt ' voeg daar by Rook-zwart ,' en alles metden audit! liebbende gemend, bewaar het in,‘een Blaas. om u daay van , aIs7gy’t nodtg hebt re dtenen. ‘t Fluweel-zwart word: van gebranddfi 5Ch33P5' Pomjes , mu eerr ontafibaar, Poeuer gevreven , ge- ma;-$3" fyn Zwart wordt gemaakt met een groot Lemmet in een Lamp, vol metNuot-olre, te doen s en een Schotel daar over op fieenen 7.0 te leggen . dat a1 de rook daar van ontfangen word: , en het daar M 33,, ts (taken; Deze Rock is ’t fynile Zwarn dat men kan gebruiken. Gram war Miniaiuer. - _ A n en een weinig Ta.Ytrey1‘f Sd)c?:t‘Scl§a1r)‘izna lx1Ii1t=.ert eetiyweinig Duinbefl'en— groan b’y en wat levcnde Kalli; W75-'t “"63 W51 me: malkanderen , bewaarhetin ecn Schelp, avlvigrldi het hard,men kan l1ct_metWy11-'11?-YT‘ 135 m ' Anderr. V; f s a n5.gmen op een Marmerifleen met een derdeylogtavan Wynfteen en wme WYfl'“Y“- KLE. Karmya. Doe een pint ‘Fontein-water , 'tgeen deur gccu Lode [pyp geloopen heeft , in een welverglaasdePot ; werp aar in driemaal 20 veel Chouan,a1s men tui- fen twee vingers ltan vatten, zeer fyn geflooten: en , alslret een walm , of twee gekookt lreeft , neern-‘t van’t vuur en iet ‘het heldere in ene andere zuivere Pot. Doe ’er in, vyt Oncen Conchenille, die We! gefloten is ,- en als deze ontrent cne kwartier unrs daat mede gekooktt heeft. 1.uItgy’erdrieklaauwen van een Gier by doen , die wel gefloten z n , en her nog een walm , ofvier laten opkoken. aar na zult gy'er nog 1.0 veel Aluin in Poeijer op doen , als men in drien met twee vingeren nemen kan . en '11 terflond van't vuut halen. Dir vuur moet nit Ko-‘ len beflaan. Laat daar na 't Water door. een Dock zygen, en verdeel het in verfcheiden afg1et»fleIIe_n , cn laat het'er drle weken in blyven fir! fiaan . get her daar na af , en gy znlt een Schimmel daar op vinden .* welke daar naaukeurig moet afgc~ nomen zyn, en dan zult gy uwe Karmgm vergade- ten , die wel op een Marrnerfteen moet worden ge; vreven. Om Lak te make». Due met een halfpimje zuiver water in een Pan: netje, drievierde-ons Brafielje-hour kokenr dat W31 fyn is, drievierendeel gerafi Zeefchuim van het Wlt-I fie dat te krygen is, anderhalfvrerendeel-looks Rots-, aluin , Mineraal Cryflal , ter grote ‘van twee Hale-5 neuten, een Vierendeel-loots Arab1feGom, ander. half-dozyn Greinen van Zont van Wyniteen ;' 5115 ‘t alles met den ander gekooktis, op een derde, zultgy dc Lak drie ,' of viermaa! deur grofLywaal doen , en wel gedekt in de Zon zetten om te dro- gen. Hoe ze eer droogt, hoe zy beret 15. Zo gy t overgeblcven met water rnengt , en nog eens Ianlr koken , znlt gy daar een Violet Lak van krygen. ‘Lo gy een vloeibaar Lak zoekt , doe de C_.'om/1:. nilla gefloten koken 3 "Wt Ami“ ! '3“ me’ CWOEH‘ fchel aan kleine flukjes gefneden, en doet her den: een Dock , of we} doe de Conchenlllemetde Alum koken, en giet’er daar n2 Qlte van Wynfleen drup voor drup by , tot dat gy zret , dat de kleurrsfraat geworden. . . _ ‘ Wat her Vermillioen aangaat , dtt zal nttnemend fraai warden, als men ’t.in Kinder-p’is doet, ofin Brandewyn , en nog fraauer , alsrnen er S_afi‘raan by doc: ; men gebruik ‘t met her Wit van E1 to: Wa-A ter geflagen. Om Kleuren aar1_enx'gegefm'l'era'eVra_gte7a tcgetml. Rode Heur; Necm Concenilje , Al_uin , Cremortarter , van elks evenveel , {lamp her in een Metalen Vyzell,tot dat her wel fyn is; maak het dan dun met VCl'_)l1lS, en giet her deur een doek. Meng dit‘ by uw Su1ker- gebak, als gy ’er dc Sniker, of Syroop by doet , zo veel, als bekwaam is , om goede H51" 15 llcbbiz-’_ KLE. KLI. Anderr. L Km. Miauelea agenda: 1q1;er¢ggg’u>2(Iau«* 'i Men neemt ook Vermil'oen Sinaber in ene Vy-‘L 1. Na een geregelde levenswys te hebbeir~aanbe’-‘ iel met Brandewyn , tot’ at zy na behooren ont- daan is. Laat het dan in kleine bollctjes op Papiet yallen , laat ze drogen en maakze fyn. Gram: Klezr. Neen-1 Beet ;-doe ‘er defleel nit; flampt de bla- den in een Mortier , druk ‘er het Sap uit , Iaat dat opkoken, en meng her daar onder. Gele Klezlr. A Neem de lrlene gele kapjes der ityltjes uit de Le- llen , doe ze drogen, en bewaarze ten gebruik. (KLEUR VERBETE REN dér Tapyteb.‘ v Zie TAPYTEN. l K LEUREN , dat is , een Klcur geven; Om em Houtm '1/locate Henren. Boen ze met het Aftrekfel van Scarlake-beilen, laat ze wel drogen zander daar over te gaan , vryf ‘er daar na met de handzwarte, of rode Meny over, en na dat gy daar mede uwe Planken Vloer gevre- ven hebt-, zult gy ze met een drogen Borltel vry- ven. . Kieuren mm Tzer , Stu]. Zie YZER, STAAL, enz. KLIERGEZWELLEN; 'Z.ie¥ KROPGEZWEL- , «. LEN’, KOUDE'I{LIEREN. ‘ ; ' KLIERGEZWELLEN< zyn zulke -Ge- 7«W¢U'3I!. die -gemeenlyk om denhals; maar ook menigrnaal op .21]: plaatzenvder Klieren , als onder den Oxel en in de Borflen komen. Men heeft ze in twee f0OflCn4OIldEl'i_‘C1]€l_dCIl , de ware en onware. Deze Lyn moeijelyker te genezen ,. dan de andere, en zyn gevaarlyk aan te taken , om hare kwaadaar~ digheid. ' ~ ,j)e Kliergezwellen worden. door‘ een llygmerige-, xaauwe vogr veroorzaakt, en als due in‘ lierente qvervioedig komt en verhardt, maakt hetzr-11keGe-' zwellen. ‘ . In ‘t Latyn dragen zy den naam van scruplmla, ’t geen herkomtiig is van Stropha , 't geen een Zog betekent. De Varkens, namclyk, zyn aan diton- gemak zeer onderhevig. ‘ ‘ ; Zy voelen zich knobbelachtig, maar glad en even , en wyken eenigzins den vinger. II/at Le’:/emwy: zy baurlen maetm; die hmde‘I{/ieren /Mbbcrz. Die daar van behebt is , meet 20 lang hongerly- den, als hy kan , en weinig eten , her hoofd regt houden , in en buiten flaap , weinig fpreken , or‘. kwaad Worden. . of van Eileborus volen, meet men hetsmeerfel van_A1tlm: daar op leggen , of de axycrmum; of de Mucilagovde Vigo cum Mercnrio ; door dit laatfle Middel —zynfe1' vele in lrorten tyd genezen geworden. ‘ v I. Neam een l1alf»pond Sap van Tabak, vier‘ oncen Sa van Alfem, can Ons Olie van Hypericum , zo vcel lie van de Bloemen van Flier , een hand’-j vol Alfem-bladen ; zo veel van de grate Confolida; ‘ en van het grate Klierkruid; anderhalf once witre Wyn; doe het alles met malkander koken,—en roér her gednrig tot dat het iap vetteerd is, vring het dan door een dock , en {melt'er vier oncen geel Was door , twee oncen Bokken-vet , to veel Terebin, tyn , neem het dan van‘ ‘t vuur , en meng'er Wic- rook, een once,’ 20 veel Myrrhe , en Maflik on- der , die tot cen fyne Poei'er is gcmaakt. Deze Pleifier meet in een kopere an gemaakt worden. III. Om ze re he.-elenv, ‘meet men zicb‘ van din Smeerfel bedienen : Neern lange Arifiolochia, drie oncen , Myrrhe een half once , Mumie twee on- cen als zy geitoten zyn , laat’er dan vier oncen Was; met. een half once Qlie onder fmelten , een half pond Suiker, Tabaksbladen; houd bet op": vuur tot idat her lap van deze, verteerd is : neem dan de Pan van ‘t vuur, en doe 'er'de Poeijersonder. IV. Is’er een By:-middeln"uo‘dig,, dit is uitne-' ' mend. » ' Neem een once Olie van Olyven, meng daar een half Ons fyn Gouclglid onder; meng’teen en ’t ander in can Lode Mortier, den tyd van acht nren. om ’t wel met rn_alkand'er te verenigen ,, doe daar by een once Sap van Tabak; met vieroncen Role- water; en dit op nieuws hebbende‘.geroer‘d een half nut lang , vdoe daar in kleine Linnen doekeit , en vuldaar rnede de holte dcrl{rop-zwe‘r‘en. '’ Terwyl deze middelen niterlyk werken , most men den Bulk met de Tabletjes de Diacarthamo, ~ of de Citro zuiveren, of met tie Camfcflio Hume:/2;‘ s of met de Pillulae Fstidae , ofmet dc Sennebladen , of de Agaricus‘, oi met de Syroopvan‘ b1ekeRolen ', den tyd van een maand lang , en men zal elken morgen twee glazen van ‘t afziediel van ‘t hout G/mjzu laten drinken , van de Snlfepa— rille, en China~wortel. Daar na 2211 men, zomen 't goed vindt, dat is, oordeelt, dat de Perfoon Rerk genoeg zy , een kleine Kwyling vcroorzaken. Dit- alleen heeit menigen genezen. Men moetondcrtuil fen aanmerken, dat het hun nict welbekornen zon- dc], die uitnemend droog zyn, en een zwakl-:eBor1'£ hebben. ' , , b V. Die den tyd van twee maanden aan een , alle morgen, op een nugteren Maag, ’tSap van Gouds- bloemen drinkt, zal'er zekeriyk van genezen wor. den. De flerkfle moerenvier oncen in eens nemcn , en anderen twee , of drie , cn zich alle acht dagen den Buik zuiveren; terwyl de lmude Klieren ’s mor- gens en 'savonds worclen geltoofd metBrann'ewyn, en men hun vetbiedt kond te drinkcn. Maar, zodit , om onbekendc rcdcn, niet gelukt, 7. most ;9d KLI. - ‘ KLI. moer meneenbekwaam Heel-rneifier nernen,mn dar Suhlinutum Corrofivum in Poeijer; leg dc Gonr in een kvvade behandelinge de Hals-ader, of weder- een aarden verglaasde Kom ; gier‘er Ro7,en.w-am kerende Zenuw konde aanfleken , of de Slag-a_der op; maar wernrg re gelyk , en den ryd van drie da. die In ’r hoof: aar konde affnyden , en na burren gen lang , due’, of viermalen daags. Her gen op, halen , hebben e ze eerfl do'or fnyden gefcherden gelyk een Zuur-deeg. Daar na maakr men den v_an de omgelegen deelen. Deeg met de Poeijer , mengende her alles met ene VI. Ne‘-em I-Iagediffen zo veel nodig is; fny haar yzere Spare] under een. Sny daarna den Deeg, wel lroofd en ftaarr af, en weelr her ly,f in l\erke Azyn gemengd zynde,m kleineflukken ,mer een Mes,cu den ryd van drie dagen , daar nazulr gy ze drie da- leg ze op {tukken van Glas. Men xnoer een weinig -gen. in een oven droogen , tor Poeijer fiampen , en Meels hebben , or war Bjaaufel , of we anderc kleur, ’er met I-lonig een Sltk-rniddel van maken. Men welke men daar aan vvrl geven, en lazen hetdrogen geeft‘er,'s morgens en 'savonds,een vierendee1~londs op eenplaats , daar memand woonr. ' in war Wyn , van in. Dir is een kragrig tegengifr, Merle wal : Men mo_er ier voor den Neus hon.’ hekwaam , om dir foorr -van onreinheden , 1.0 we! den , als men her Strblrmarum Corrofi um fiampr; als Kanker enz. re genezen. Maar men moer aan- om dar her een vergrf rs , ’r geen Iced zoude kun; merken , dar men zich ook -van een Pleifier bedie- nen doen. nende, bier onder aangerekend , om zulke kwalen XI. Neem ’rkruid van I-Iondsronge, ttampr her; I re verbinden , her onmooglyk zy ze tot denworrel en Ie? her op de Klier»gez.welJen. me, in minder: dan 15 dagen ui: re yoeijen, __X I. Srampde Steenen , welkemcn in Sponfien VII. Neern een pond fyne Terebinthyn , zo veel vmdn, tor POe)_|C|' , geef ze den Zielre alle daag in Was, in ltukken gekapt ; ,fmelr her over her vunr Vlees-nat; den ryd van een maand lang , en laar onder een; Doe ‘er daar na drie halfpintjes Sap van hem a1 drentyd Salfeparrlle-water drinken. Maar lgerefirny llaly ; laat heglzaérjes onder een]_1<<})lkerr1n,ur.:) :el1i'vr;¥e:1t Mlddergebrurkt, moer hy zrch denBuik at er a es met ma tan er maar een .rg aa 1- . * ‘ maakr ; her her den« ryd van vier en twintig uren XIII. Neem Prei mer hare Worrels . dc Wag. fiaan koud worden. Neem dan. her Smeerfel , en tels van Patrch , van elks een hand vol, gelioorc was her 1.0 menigmalen , dar her van Zwart Wrr Bertram een once. _ Na her fiooten van dc I3rei,¢;. W_orde, rnaak er daar na Klompcn van, welke gy _de Wortels der Patlch . neem een halfpmne Sap,‘ vnerenrwrnng urea nrvers Water ml: laren Run rgeen d_aar urr zal komen . en_ doe hcrmerde ave uckken, rrge Krurden rn een Glazen V1001 ; fchommel ha, _ ' enrgen tyd_ om , en zo memgmaal , afs gy u dam- Muidel -uoar de Ioude Klmen, koude Vacbmc-, . _van zult wrllcn bedxenen : ‘G37 zulr van den: Vogt lV?nter£>am1en en Kwetzuren. rn een Kom doen. en daarrnliotroen weeken, daar . _ _ _ gy uwe Krop-zweren, fmorgens en 'savondsmede VIII. Neem drreponden O_1yr—olre ,_anderhalf berten zult; gy zult er dan ook een Lfywaat, indg- :“;’a*t:{.°‘a:::‘:,E;‘:‘;-t;*;;?=.,%“;§.:.::,r;t;’°r:r.‘:::. 11:: ::;:a2:“;3,=*:.‘:::" °*’ W“ D" W W ken, en gedurig roeren. Om re weren,_ofherge- X IV. Eer men enig Geneesmiddel geeft , tie lnocg gekookr 1.}? , ha: gen drupdaa: \§nf1tn};t water censd hoe den Zieken de Buik moer gezuiverd oo en, en -1.0 er am e vrnger me an en, wor en. ~ nls linen her aanraakt , zal 't genoeg gelhookr gzyn. Neem een half Dragmagoede Tnrbir; een Scru. Om her daar uir re doen , gier her in een aarden pel Gember, een half once Suiker en een glaswitre Bot met water, en maak'er Rollerjcs van. Wyn. Dir alles zynde onder een gemengd , gee!‘ ~ . - . V , 7 her den Zieken , nuchrere in. Laar de zelfdeBuik- 5”""’fi’ 'W”'D‘“P“I”‘ 7”” ‘I’ '('[“"g"*w"”"‘- zuivering den ryd van drieweken, om detweeds - . . « . N d’ l ‘ .‘ IX. Doe twee ponder) Welgefloorte Goudghdrn §::s_;nia;§§:::(}e|2er bo:en1:Entg)efoez:d: gs}; fr!:(§r:tl(1;q;» een Kercl ; 10 we] Olyven-olie , en t\vec_ ponden ‘Mme mmwmden_ Varkens-reufel. , Deze zulr gy aan flllkjcs fnyden , XV: Mm km ook lynen mevlucm rm her an“- en daar naar mate in werpen , dat her op een zagr taken van een Koning nemen ; of we! zy die hun- vuur fmelt, byna den ryd van een halven da5> _roe- M Knfiriweren ’ op Wat Flam Z), ook when mm "°“d° Sedufig ma 5°“ home" SP“.‘°l' Om ‘E “E” gen met de hand van een dood Lyk durven laren °f ‘I 8°“°°g 5°1‘°°k‘ ‘V’ 1”“ emge ‘WPPEH k°“§ aanr'aken zuflen daar mede ongerwyifeld genezen worden, en uwe handeu rnjet lO1yf-_o11e hebbende wmdm ’ _ vet gcmaakt, kneed her no ra rermetrneeraan de I O K « 1' ,- hand blyfr hangen ,en dan is ‘r gekoolrt. Maak dan v dc}§¥E,,aa,,l,I[I1¢ %P:;::i?}r1eel;]’etf1sIczy:1:r$e]rel:t{t1(ér% ’ cilevgat: ookeen1>1ankJe,of Tafelbeo1yd,en grerherdaarop “elem fiampt , Shkken van den hof 0; Wyn_ nir, om her van rydtorryd aan Rolieuesremaken. 8”" ’’e“ een gmauwe _ of W1-“eMofld,’ mt M hct wm»e» vim der war-zwa :1;:1?;e*::;:L:.“? 2:“ sziisaazé i:.::z;:: "” “"3 ” 9-7””' en twinrig uren. Dir Middel is ook bekwaam cm X. Neem vyf oncen Gum Dragant , een once dc pynen der Jig: re genezen. XV“ XVII. Om de Kropzweren on evoeli ‘re gem.’ am , ‘ - - - zen , hereid Amandelkoekjes metggeflamgpre Wor- nees»€:1e:t‘Ie;gch1gg}::gIreY°rdt gdmfitv De Ger‘ rel van Scrophulan'a,en doe daar nuchteren verfchei~ van Cly/Ber Emma? Daar 5 gem] he? den mm‘ den dagen aan een van gebruiken. , van Kmfere-D Wy- mug“ verfcherden {oorteu XVIII. Ander. Neem in Water van.Schrufr- Semeen SebruIk zYn ' men za‘I'0pm“en " Wake 1" kruir ,eer. Dragma , of war meer Poeijer van Spon- pl-aatfcn van dit Wocndenboek 5" finder‘: °Pmd€l’c e , We-Ike in een aarden Per rs gebrand , die ‘wel Gamma Kli/leer. Neern Glask;3idel.]'B-D I . . gefloren ,en rner Kler drchr rs gelmeerd. Men moer Spinafie, of wirrc Beer van Ik ) 1 Se kmd' drr Geneesmrddel een ryd lang gebrurken, ‘r is ook Na her koken van dezc K’ru‘d E‘ 3 een hand V01-n zeer goed voor Jichr. —.v 3;. mmem een Pond , of ;eue';];‘l‘fP";§|t1 l§ae1z1eld,jt§z}r KL nan. G EZ w E L LE N. Zie P L E r-, - fiffiéfififf"§§h'oIfg‘m‘}““;gge *;f1i{(3err<1selgI¥=='! 4°61! =" TER an '. ‘ . ’ . ’ “"8: V3! KL” {SI 4 M as Du I 11;: anderhalt Ons, gemene _OI1e twee, of drie on: . 0 K eef-Irruid; Bardarm en La 4 in ’r ' v - - Laryn. Men te1r’er ‘twee foorren van , J? Grm M:,’,f‘”';'f,”;“U’fi’g/,’f;'; rNeem een K9” 7‘“i'°'° 1°C“? Kl;/fen . en de Klnine. na -den Alynin de 161611’ mevvwee “P915 V01/‘~1)’fl . Jsefcbryuing mm de Gran. Deze Plant is zo ge- hen gcdm, mm‘ C ‘fnet "5’ ' °fM°“‘ "3 heb-. meen en hckent, dar her onnodig fchynr haar re be- dun-g mere‘; omgy 15 fp warme A5 7-“tell am 68: fchryven , waarom her genoeg is, dar wy zeggen, Aahmwkm’ ~ D! we §9 m°“5,°“- . ( om ze te Ieeren onderlcheiden aan zulke , die ze goed die aaéde 51% Kama" '5 V°.°’ V‘°“W‘-‘ll’ van naam nier kennen ) dar 1.: een fiekelige Knpp men inoet -6, Via. G? ygmg °”de’h¢V'E ZY1“ ma“. vol ‘zaad draagr. die. of green. of droog, zig aan K;,E‘J‘7‘?";Laateen ziekrc, Bloedfpuwcn. Gezwel van de M11! ,en van her wees van detflz-Y“ 01 m Wat“ k°k°"’ t9‘ d“ nndere Delen ; als ook in de veronderde Ge1.wel- van cm wees mt‘ safe“ "It" I" 6.“ P°"dt °t ‘WW len. Men achr haar Zaad heerlyk om den Sreen re hm, Koken :. ’. zudtl gy ~de Kmdep en B1°_°m5“ brekeng en gebruiktiomtyds de Blademomie op oude lied”; Zn], ’ in ‘ykm 5°" K°m..‘.'a“' '1“ Af' Wortden re leggen, op verltuxlvre Gewrichren , en K1,-_/1;" may 4:’ 1:3] D.°‘Je“ "1" £113.93 d°€‘17-' gebrande Leden; of men Iegrze op de Roosachtige Wm, wyn‘,al~ n _ V M"fk‘y”‘.fl.N°‘m Semeefl onrflekmgen van de Benen, om'er deherre uir re one vgn Nemmy 'H “'3 e 5 1° N“ I4?"-15 V01; rrekken. Haar Zaad is nu nier langer. in gebruik tee Mm let an d’ I omg ’ V3,", elk‘ V1?" °“C'3'1: gen de Tering , en 0pfi0pping,V.xn Water. De {C mgaklen 65 °.n 6' een‘ ' °m ‘" 55“ K3353 Van WorteI.teIt menzronder dc Luchrmakende middC- Mgfk w',1. Z0 m k : . _len . dre teffens goed z_yn tegen de Zydetleken, W“, worm ’m0efl .:r”de"A';P1“S§” S“ dame“ S¢' rn ‘plants ‘van de 7.ee.AJnm;en fl_el-rend: Winden, K1;/;,,,‘.,,,},,, ,1, Rm,’ 1‘, ynfi“ IY"“T' . Zarz/‘Ptmlla : M Self”. Saifaparrlla. Men ‘fnYdt Pill‘!/!‘:Cort1Il'./47.’ad n W‘ ‘ eng asnen Gram ze in-tfchyven-om re re laren koken . en her Af- jer van I ecacdanhd {ne ecxhvlersndeel-l°°dsP°ei' kookfel deer dezelvc uirwerking , a1‘s die Buir::n- dc,-gout” ‘ °'-’“ “Pint V1.=€s~na: zon- landfebworrelen. I V __ ‘ ' "B: c r vi» man do I: aim Kli en. ‘ ~ - . de Gfrorg aI1egenlYk daar in. dzt hazrg K335; ‘ht Wmgméd’r£"'5""'?"""‘ H’/;"""' a 59' wonden zyn . als met een foorr van wirre wolle wmm m 8 Wm’ £"’d""1’”"(""’: "1 gelylirlende nlaar Spinne-rag. f'3Zy wafi in vochrige de Mania’ _Wei_ en, vo Waters, of op‘ ergachtige plaarien. Maak e n I ‘ Exgenjchappm. Z] verwarmr , verdryvfr , is bitter I{aasjesbIaccIenAf:IIct(I;l§‘, “ESE lg‘ . . van.fmaakr,z en eemgzms amper. Men gebruikrhare en dergelyke ’ V09 d’ Ibg_ed{.““d ’ K'“‘5'V."'°m) Bladen uirwendig , om her vuur van een onrfioken Comcomrners of gen?“ 3% "55 Ont“ HW18 Van Kankerweg re nemen , en hare wortel om de Bloed- ook een Once C:‘urha%icunS[r:if4 2 OE] ‘d Men km da“ fpenen te verdtyven , als mede alle foorten van Ge- Dragma Cryflallum Mmeralp 9x Y om’ met twee zwellen, waarom ze ook den naam heefr van 5tru~ Ktifleer (I/Vmdbrekmd ab d t ”""i"' ' Kamsllen en Meliloren Iuiken oevanc Elfloemen van K L I M O P. Zic K LY F. vol-, Ienever-beijen , [(oriar1derzaar f4§Sy§“C.:,'.a§1§; . _ twee Dragmen, merzo veeIZwaluvve—wor’tel - do : - . . e KL 15 T E ILR. Is een Geneesmrddel tgeen door by drr Afnedzel rweeDo‘ri1§en Anys-olie . of Olie van 3‘ ‘ Cl: . en 2115 2 eh de Suil<<¥ri%‘.:-' den van Glaskrnid.‘ eggs KIL._' - » V KLO. Camillen ;‘ met drie qncen-Mel M:rturial:_g .of—zo flcltenis van den Zieken. Dus moeremcn nicr ge-' men die met heeft, zo veel gemenen l-lomg.,~ Ven. d_an de helft, een derde , of vierde-deel am ‘ ' 1 L - ' . e *~ , 66" Kmd , mar dat zy mecr . of. minder jaren Klifiur 5 am :2 opmneen de mjr/iappmgen (wag hebben, ta heme», door 71¢:/Snatren Gal te ant/pflen. Om een Zieken eendK]ii’reeI larlrg if dognmhou. ‘ ' - - r . _ en meet men 1.0 ra h zc reetin ekr D05 in 93°“ PM WW3‘ “V95 h3“d"°1l°“ H°“d5' hem,op den A’-1rs,ecn dotjeérofweik hoénderfgflri (inf kokenfi A15 he‘ 'A.f'Li“d7-5‘ ‘PP de .b°mV5“S°°_k‘ een Server dikrnaal gevouwen , en met de vingers is ; d°s'°‘ '33“ 55“ 11?” 0.“? “1t8Fb“3nd“- 3111"‘ 1“-, daar aanzn lang helpen , als ‘t nodig is ; om ze in Men geErn_'1kt,dir Geneesmlddel den tyd van twee , re houden; - 6f‘d1‘i€ dagen 1 Cl) hfiflliiali hell 'iWC€1m1¢n_.d3335 2 0f K L O K vonr de Tuinlicden : Dir zyn glaze Ge-‘ 33 Ziekél H105“ ‘C B‘°t5 W11 in ‘'35 Daimfll E?V°°‘ reedfchappen , die Welnaareerr klok gelyken , weikc 19“: W311‘ ill ditrgé-:"'31i1“‘.‘?,'5'5 ms’-115°‘ 7-.0 méfllgmai men op de Torens heeft. Men heeft l(: die achtien kn 1'IiéH1“€'I1“t't1l<‘-D-‘ . _ duimen wydte helaben , en 20 hung zyn, met een . Klijlm war :14; opflyging. Doerwynrult, Paley, grore knop boven am, om ze re kunnenopvattcn: Moederkruid, BYVOCI. , Allfem, van elks een hand- ‘maar men heeft ze col: van minder grootte. vol koken , voeg daanby enige greinen Cafioreum Deze drenen om in 'r Voorjaar tedere Gewaflen en Kamfer , _mer twee, oncen 2‘!-loning van >wrlde’ re doen dekken , en door dc warmte.derZonne vroe. K.o1nkommers;_Men kan’crjo.ok , 20’; mod doet ,. gcr re doen voor dendag lromen. Zy bevvaren ze , de Laurie:-bcijcn , of derzelver Elqftuarmm by namelyk, niet alleenvvoot de kbude en w1nd,._maar doen. “r . r e . _; V , r , geven een grorer warmte. en om dezete mangen, Klifleer -ua‘or;un Btroerta. Due de helft van een» Fe‘ men 7-6 Van Ofldl’-T911 We-1. OP h"‘1E"5 I °k men" Koloqulntvaprpel , met een ‘once Seam koke-ri , en J65. Om ze lugr re geven. Men teelt onder dc zei- voegby her Afweekfeltwee oncenvinum emm_cum , Y‘? ‘W1 MCYOCHCH {Mm 1€8Y7«¢ W51 OVC‘ 59“ Me-7 of een once’ Hiem picra. Dit Middel is goed In A: 1,051? ’Lom ze ea danxanderfim doc“ WP Wmdenz po lexien, of Beroerteri uit ‘t veelheid van-Bleed, ' , OMP vvyordtyeen - 1k genaamdq , datr mi ‘N I . » r, . . aan-een gedroogde, ofrgekleefde ilofiblbefiaat. Z0 of ater hergekomeri. , _ , . . V , . r noemr men een Kiompv Surker , een ‘Brok. van deze ‘ 9 _ . _ ,‘ . HKLOMP fnoemt men nog een Doe rwee,handerr vol Tabaks-bladen , die groen, gereed gemaakt is,Jom rotZoien‘te‘dicnen' vaneen loch ryp zyn, in em’ fiint water koken , torrop dc foorr van Mui] , welke de Vrouwen , of Meiden hem. /1 . r meefi gebruiken‘; om’er nat werk mede re doen. . ‘WK I, , H V r 1 1 ‘ Em ander -wear de zeifde kwagzl. ~ - W331‘ = 111331‘ ' v -‘hams?’ vdat ‘ Zo de Zieke fierlr is , gy een once gefponnen en dienflig zyn , om drooge voeten te houden. an gekorven Tabak koken; De Tabak is her krach~ Zy zyn‘ deurgaans van lieht hout, .als-van Vlfilgen tigllevan alle Bra_a-k-middelen. , , , ~ . hour gemagkt', en overtogen mer Rus-leer. Dezc Dit Middel is ook eigen in de Dopdflapen ,- in de zyn op hare maar. . r _ 3 , ontfleking deli I-Ierfenen , in gen hevig lsolyk , en K LO MPH OUWER S zyn die de Klompen een hardnekkige, Beroerre ,-‘uit waretigeVogten ont- van Wrlge B_oomPn zagen . hakken, en fnyden. fi-;1ande_ ' ‘ , K LO M P M A K E R S noemt men ,’ die 0 dc - , v _ _ voorzegde houren Zolen , van Vrouwen , vof ei-‘ Voedende Klxfieren , gaezi 111007‘ bflélfrw 9 the den , 't Leder op flaan. , * met Tering , en vnlwqflanrlniden , die me; can i K L70 1’ H E N G S T. Is ecn Hengit die geklopt Longs-ziekte , of uitdragende Zielmgekweld is. Deze Klophengflen ichynen vollcomen Heng- zyn , an we! ,‘ 4/: war Zieken , die gm; fien re zymden hieten by‘de Sganjaars Cfiailxgloafa. * gm _ bias, wr/Ian is Paar/1m, cm «at my gey ‘ e ui- medfel door dm mmd hmflm ,1 en nen flil en bgzadngd zyn. Men acht het draven Maak een Afziedzel met eenfnede OiTe~v1ees, niet, 'als my man: een goede gang en iratige galop, een Kalf-fchinkel, een Schapembout en Hals. Roer als een I-Iengit hebben. EM». Lexis. ‘ daar na , in her nat , een Doijer van een Ei , en . KLOPPEN is lekefé m3ni€f,_ Of k1Jl1fl.Wa3l’ een Dragma Crmfeélia Hyaainib. Dit Klilieer moet mede men de Paarden rer Voorttelrng onbekwaam by dag , en by avond , ‘van vier tor vier uren , her- maakt. door de Zaar-varen , die mar de Ballenloo- haaid Worden ; en men moerden Zieken alle morgen pen,’ te breken, of met een houren Hamer re ver- cen verfriifende en afgaugrnakende Klilleeringeven, morfelen; Dit wordt gevaarlyker, als her Snyden om hem dc vuiligheid te doen kwyt wgrden ; en gehouden. - ‘ . ‘ hy moet maken , dat by dc voedende Khllerenlang KL 0 SBA A R T; finders B0’¢s-54%" 2 Margin‘ himlen houdn - flar , f}‘aLej}«l:lntmen , of Tragapagm; ls een Plant, ' _ ‘ die bladcn heefr als Saffraan , dug langeren breeder. Gewme martt van de Htjierm. Hare Bloem is byna, als die der Paarde«bloemen,ofdic . V van Papenkruid , maar iets grater , en gefloren in em De gewone maat der Klifieren is een halfpint Knop. Als’thaartydvan den dagis,fpre.idtzezigg21x1s Afziedzel , en voorts minder naar de jaren , of ge- opcmbuiten dar,fluit zezich‘ in harenKnop,envanlrtaar * In er. KLU. KLY1 KNA. KNE.’ nitcrfie hang: eenrwirachti ' ' ’ ‘ . ge lange baarr neer- Dc 5 - ' ‘ y w r - ‘ ~ V efcherden d or el,1s vvrt, zoer en aangenaam van fmaak , river. ‘ wen" ende s Winters tor Saladc ,_ als dc Schorfoncre ‘ ten. Men vindt haar veeltyds in de Werjen en litfegrfif lei vrzezen ‘V achtigc plaatiemofmen lantze ~ 1 1 — ' Y ‘ cw?!‘ ‘t2 1; ’ ' - omhare moijeélocmmgiem Elf-(iglvceln noqt van-hem, or reéen‘ eygn Vgiefsirgrflglizv, I?1l1s%e. ' E'3‘—"f‘h“Pl’”’- ’ ZY is goed om te eLen.‘Haarf3P ' moat Wei ea "’5”‘-"F . om been re aanglwilzlbley 3 I ‘ of ' ‘ ' ‘ dan dat i ‘ ' . water , attrokken zynde ,flgenee1t de Wonden , zoudic bedryvenjy fit; $L°e°:"X,§‘1§’”‘;r;}§*9v*;t=amlyks . n 5251565 als men ’er oud ‘Linnen in do'o pt , en daar op legr rt r . ‘ - Been hem IS aanbevolcn ' - ' :WC111ltVOCl'CIl H ; yimoet Zyis oak dienltig tegen den b d ' 1 , ,- 3‘W“‘°’"‘*6’90'“-lv‘d=fi:e53r:ilglisrieigfl d=K'ed=rmneemnderyrrorn. W. . * ’ 9 enlder ‘BIaze..~‘Het water vancl Y P . . Bed Wei‘ maken‘. Hy mos, k 7 tegen de Zydeflekem De Wm‘: gsfétefio (l)’11Vifct1L§ern aanfidfif Huismad '9 en'at ' 3.. . everee 1} Troflen uit voo§rkz:mer1‘1m,g:rrr1eik<(=.jai,;l1r‘yiggifilgrogrin gflligarnser $5‘ Ifififit 001‘ he’ Bed MP9“ I¥?3’k:Hs;‘;8:~f I . _ c 1 en , en ’er vuur_aanleggen 711,, er nodrg is , de Klederen wegfchikken , en n’etjes - KNE. erdienaar van een Vrouvi dag)’, ‘:13’ ZW*r1lr)t in iganuary zyn, ‘ i- ces oom groeit langs Muren Bo l1ouden~ h 1; men an H-eeners‘ a 0— dc V , y ewaart oak de Dcur der Karner , als Eiganfclm _ D G - . . A ¥9uY!U?Pflaar, of mar Bed gaat o d v -_ de 355;; =r;l:::‘*b?:rE;Y;2:‘gs:.: :';“::;:;‘:.°“:n,:°,:'d=r hr“ '='= ’5°n‘55‘5‘5t cn Rnzewater it . > C en W1 t. Hy moetookd Vl -. ham nape“ geIe3:d,3‘:V“(§‘r‘d;']°TIg<::IlIe.tt:rx: gadtehgynkfd en }’e‘:1wen voor den avond gereed hebben, en (:6 K33. :':‘§;:'fi:‘y ex» ewfickn “r zy zyn’g%‘2’£2 d2°"%;2;sV:;'2::L;::;;r:: m" we "we ' n 1n t fioo ie in _de Herf ‘, , d S ' , met e aarren K NAPKOEK , is een foort variniggrtlli die 1?indleYkteeI?;l1noe xiZ°g.°"°“.“‘ €ma5°"“':’ad WON‘: ggfioésamagr dun en hard, is , rnaar zyn knapiaen , den wez’en v1'n'feg€:f1lI;“laYn gelfniiuw en}EerChei' ‘ m raagt en gemaakt word: B] I 1 k‘ 5 ' ° °°"9n .3II.ge- '“7I?§§i£%:0rEIt'i‘ eh ‘rm Honig. of suing.“ Om’ k}:ir<‘r.o0 m tgm hm’ ‘’"°‘‘’''‘ “’°““» en seven , ‘ 0 een Dienaar Hi ‘I 1 W ' _ _ ; r_ vor r an ers,o‘ ll ' , P ' . .' CC __, Get- rlre in zekcx‘ 0pZ1chV_0nder imarailspggeenl gguweogelllynnt K(19fl‘11’erS.Jonge en- Lakeuen dc: Men hecfrKarners-drenaars , Stalknechts en Opzicn-O 6-en Heer’ Eugen.‘ nxltorcst tzzyetif:Ie_,h::lsd1n hetl-iuis van rc oen. ders van de Kncchts. Pr [7 '5 vte” 7”” “"7” Kamerdimaar der kinda ' rm. Her 1'51 1' h ', , 3 en acme mg"1:’EugenY°‘;::‘,2:::l*e3;:=*=%;::;:: J V ' 5 S A31 04:. Pli:/ate» eem Kamerdienmzrx 13611 Kamerdrerraar moet, voo; gem 490 . ‘ 4 I ' ‘ kleine vogel , mall _ . dc” , wdkghy KNEU , eof Iumuar 15 een schoenen. Kouffen. Hoeden em“ ' k wel een Vlawink. Zy is ligt bfflifl . . .. lfchoon tnaken ,het- noemt 1.: 00 in zyne bewanng heefi» 7-9 we ._ t doormengt. De Vleugels en _ _ 4 kEniS'hm‘5 “ands op t van veten tnetzwar ‘ I 1 an and“ dc Sum m-11¢“ als er iet am EFW’ ’ lken lnmnc Staatt zyn bru1n._m€t W3 B66 2 _ _ nut te ‘bed ICEEE: ’ 3;}: l:roclxtgt:ex§oo\1l:21:§ : ze ,vegen , Vmd‘ a‘."°,“ 1%°k ;‘ta;na.at"eid§dE°ggl. lsggétwgfigfchgg Kama? lift‘ I:dli§°gb"-‘°'gm’ ovenl ’ daany gnu}; §r:)t)gt:nlg.I;:I zivart . als men 1.e vangts man! my wot. .!':"$‘g:n , zorg-dgagen , dat my goch v:;_llieex; llogfijcs den meme: tyd wit. De Belt is fpits,ge1yk die van eken .. ’ ' _ ' ' ' fteentoodplc je ztch zeet of let 0115“-‘““‘1Vk3' °°“"f,_~ 1, 0) mm. Canane-vogel. He: Mannege bee ‘ _ of onedflglk fpilcefietgiéhazltedlagntgftfegtiuvefnent van‘ vootde Kola] ax seténdté £213‘ ;:St;(’J:R°" " Hun Emt. Dnive ot zorge t _ 1 - d Duiven 013- t V _ ,, 212.; ‘2:en:;g;":..;:t:f:.:“,°%éa‘?3i>u?v=n,:e‘i*="; 2. I<=nmv-M: . ’ . ‘ kotten. y moe R 3 zaad. ‘ ‘ , D l: vermeld zomtyds d6 P“‘"“ . d ; an a P’ . ze] ook alle maanden we‘1v:l1%=nc';‘z";%‘; érso Pa“? ,0‘; V00fm1"‘£'° tlt)utver;_l vie 1131:3121: $3: vfiy ,t ;fwe1el1 ties Kgafielyns. Z’ make“ hunne Nesjes veel injjenevet-boome'n en. I ‘ - » — d lta- _ . ‘ ‘ ' " ldfi . voor de ‘évyngamigiioggi§§tg§dL13°$§ox§e?;‘dei: en Struiken . of Steven . die mtdden lfl t ve am, gen, op at my na . ' 1 be- . mes, welke zy van binnen met we I: laten xeten en V311 “’°"° - haar eetlte.Btoed en ‘Z¥::'3:%:*.;l:::“ ‘1,"::,:d::.‘:i:2:::... an [;§,§,;*;-,,1;;‘v§‘¢§’$,l'%§e‘§.3§Y .. .1 l ’ ok .het oot. . ' 1; en in ‘t Nen. K." oon I'Il00g- fchtkt . 506“ b"‘“S‘.“'. Hi moss fem: en zela- ‘LY m““‘gmaa] M510 E E"eten' of Janeen verlo. Stroo en Gtancn, die “‘ hms Lyn’ ' gb d tven - lyk dc" ‘° mm‘ hunpe U ” d’ d hun Btoei. dd om met te e e . \: t d xneefienein igen §ac§:fl!3lac?o’i ]§$§§n’tff1:3e:f3€xdee1en , en zfottlg dig; gig li1I<:.bl;;22oimV;';':d' ezy bemmnen hunnebjongm .’ - ’ ' Stallen. 0 °°‘ en , dat et niets bedetve in de . ,1 C9,, Neflje met de zelfde in one ' atrelieden en andérehnisgenoten verloten 321- '£,::;nLge’bbi:1tdr:§eZet . en deze in een Venilet. dc , I , Onden -ze nict licht vetlaten‘, maar OPW‘-DB3“: Hume Adri- Plicl2ten"z)a§a een Stalkaecbr. . dig gehoorzamen .,' ‘Hy moet vtoeg op 1.Yn . V311‘ n. Hy moat txouw ch 8°‘? E°;’V‘eg;[::a{7f‘(f;r1l'e;V;vf1tse Voexen, to b n , men -Lie: zelden ene enkelde , of ’t :1: E‘ f1y2fl'hL)t'nne Ziekten kennen, om zete kun- P¢“cfiyb;:'6gr3te Sneeu zyn , wanneer 1 00}: W61 “‘-‘ “‘ C ’ t voot al zich voor 1110 Z 7, n ook in de inter in 10 3&6“ 3“ ‘Yd? hdpem HY moelle foonen van toe— ham "mekkc!-L Y den andet alsindeVin- ‘-‘1'°‘“k°“ d'm.ken Wag“-m’ om; welke in 't g1'°°‘ 5°“ memgte met y tfe Velden bedekken. E1116: ’ 3;: éeilaggfeit V0101: tzey l(i)t:[txl‘1:elbl:ers van den lfitzd i:l71‘!:Il1vCe€r:N zoyn cl‘>;IrI;’;,E“‘;‘at, hoe dik dc Snec“ 3 °“ ' 3 ' h rt vliegen hoe fchoon drank waren. }decg“;k}‘1!:;eel,;r;anelet;ie£12°'=1:vo*;:Is Zyn ; .1} “hm d“ P”‘}’‘'” M” 5'” H0f.bmbt' niet willen vallen. ‘ ' Zy W9 den gamfe Winter wegr, of in grotchoo; . - L db i- Hv2*°::.m2;'.:;:.2::,§:;:.=:..::,2. zen W V ‘ - 1 lkementotden . H ffi ookinMaart gm-‘ debG§le:§§cn;§5§n ;1’f»1l‘§f(Tir:te;§”‘}ov¢;1x‘:al voor de Stal- ‘ .lblfggfigkmsgtglflegelkirmezi by Parcngebxymh’ ex n ” ' - is C ‘ . ‘ n in en V3: 1.013 53%“ I t 3”" tyne wrge op het vlakke veld lesh dm H'‘"“fl°PP "1 lye; aaubevo en- . heeft gekte en. Daar na meet men een drup daat '; Deleh _ _ KNE- > KNE. KNI, 3~‘§.t‘;§.§:°.""2%°’é‘é ‘i§2§Zf.’laE1:."‘.?§t§"i.§ii"‘iT.“‘§;’i 4*”"” M *=f£§e’=’Wv*4v4~*~eu mdec1{'°’5°_rgt , s“’r‘}kt m1:w°‘"is.Rys. die een ‘ ." '”’’ ‘"7"’ ’ ""'" . .. paat neut es 0 ’t onwv eett zitt n d b 1 r . . ' ~ ' .. Kennipzaadjgefitgoit, en hy deze dooetteen gdntjg 11120;, $;e¢l;1];\?;l;]?1:,(:],3,§{_?,‘11,;‘c1£:,e],‘: mm Wynvlc-okw’ kan regeren; dan gaat dc vangft wel aan, en by of Bladen van de Smeerwott l ’z¢‘l=s‘°ncen vane] ’ Vangt’er fomtyds ho_nderd tegelylt, als zy rnaar val- van Salomons Zege1- maak San all: gntcien calm lenzwillen zdmaar dit. is geluk. 1, am eimmyk by C3“ weinig Samwf Pafgg 0 men eze nioexte niet wi nemen ka " " ‘ - ' ook des Winters nlzet Lok-aas, middelende] $225? Mengrd OP t Gekneusde’ °f hct’bm“w°' iym vangen met ym-toeden op kleine fttu‘k . i ’ B ' ‘ _ in ’t veld. Zy, houden zich,namelyk ,deurgaans]inc’?: ‘ ‘ t lmmwe geld, , A Ondet hct Geknensde meet men ook dc blaauvve Bafimrdm. gageléltlgthzczllfinfir men na vallcn , en Iloten elders 401 Men teelt uit de zelfde en een Canarie ,_ ftaaije Middelen mar Hgggwg -y]e(»;§,,,, Baflaarden. ' ’ Men heeft ook een foot: , dat geen tood aan zich Mm m9‘,‘t’ 1° V5,“! 315. mendkan 2 1Y9.59fi 50611 heel: : meat voor 't ovetige zeer we] na een Kneurje °1m'° °"‘b".‘de” ' l‘?5g°“d"' ‘I33’ °P13PP°" V3" Rlmd-' gelykt , en eenrireirer genaamd wotdt , of in ‘t ices’ °n—d“.: menmmale" verandgen’ °fWe.1 daa‘ HoogduiIsErt- , of Stein-/nmflingen. Deze zyn ni1n- V13?” "'5'? .B”“d5“"Y“ 9' W331’ 1“ Saffiaafl 19 35'. ‘met 1.0 mild in ’t zingen. Econ: Lax: I-Iaagd. ".'°I en’ °P. ‘°35°“- ‘ I . Laat in kokent w_ater een Pop met Zout. K N E U Z I N G E N. (°f hever Zout Ammomac) ‘fmelten , en floofdaar . . _ het Geknensde medc, , Em Smeerjel ‘voor allerlet jaorten my 1(_m-uzin- III. Men gnoet drie oncen Was,twee pond Gal- gm, Gezwellem 0»:/iekmgen, Wennen, 54"WF_s HETPUIS . Storaxg Lauxiex-olie , van elks . I b . , Vgzwgrmgg” e, ,,,,d,,., ;w,,(,_,,,_ _ een half pond, Launer_-beijen ‘een once, Bokkevet _ V een pond.Zout Ammoniac vyf on cen, witte gefloqtte Neem.Loodwtt een pond , rode Meny gefioten Paper. twee oncen , Salperer een once nemeu, 00k 20 veel , Zeep twaalf oncen , Olyf-olie twee daar een Smeetfel van maken , en zich daarvan voor pond en viet oncen , fmelt en meng her allesin een de vhardigheden bedienen , die om de ene , of do ' verglaasden Pot ondet een . welke gy op kleine,ko- andefr reden komen ; Men kan daar op een Plei- len zetten zult. Roe! hetzmet uwe yzeren Spatel ,‘ {fer van Was, Jodenlym en Wyn-azyn onder een die een knop aan’t einde heeft , een uutlang. Daar gemengd , leggen. ’ , mi zult gy1’h=t'V“1Ir Wat vermeefdeten , tot dat gy V ~K NIB‘, w_ord_t de geledinggemramdt,waarinde zult vindefl . dat uw Smeetfel eenltoleur‘ van Olie dYeeIJ’tfcheenbeen met malkander wot-den gevoegd. eeftzyne gebxeken , nit toegefchoten vuch- van op een ord doen . en zo ’t ‘er zich aan valtzer, ten 'ontfla_an. en walker ene van ene hitzigheid, en of aan uwe vinget kleeft, is 't genoeg gekookr. Di: andcre van een gevoel van konde vexzeld gm, gedaeniynde, zult gy het van 'tvnu‘r nemen, en _‘ ' V Iteken in deze Zalf , tetwyl zy nog beer is . oud M14491 tegen Geérellen tier Knit. Linnen , zo gtoot als gy wilt ,- tollen her in een , . . en bewaren het ten gebtuike, of om ze op de on-' I‘ D” ’ wdke me‘ k°“ de \'e'rzeld gaan, genezen ‘ gemakken. boven genoemd, te leggen. menigmaal door den Buik met Mxzmza’, Tnbletjes ‘dc Citnx, Pill: dc Agariea , of Ca:/aia te zuiveren , of met her Ttekzel van Senne-bladen , Agaricw, 01, ¢,[,,fl;g,, d“[e,,_b Rlmbaréer, Sytoop van Rofen , en met her opIeg- . , _ — gen van een Pap met geflatnpte oude Kaas , en 20 Begin met bet Gekneusde deel met Rofenfmeet- V°_e1 V9‘ V31} B€_Z°“Y€n V1€€§- Z0 men ditnietwil. fel te fmeten ,.datgy metgoede Wyn, van elkseven- Wind dc Kmefl In gewafl L1nn_en, even , alsLa:us- veel. zult doen koken ; 'leg'er daar na een Lywaat J65 2 dl-15 gfimafkf S Nfiem 1'15 1 Nfigflefl . Neut- op, waar op gy by matner van eenPle1fler zultge- muskaet. A1°6- Myrhhes Van elkseen once; flami- fmeerd hebben geel Was, bet befie, dat gy vindcn het met maikanderen ,, en {melt wit was , met zo znlt, en't geengy re voren op warm water Zagt zult veel._Olxe van Neuten, ais nodig is , en doe’er de gemaakt hebben. ,, Poener onder’, en doopt uw Linden daar warm in. Het Schroet—yzer kan ook dienilig zyn ; \Vatdele- finder. V -vcnsvvys_bel:«I1ngt ,' main lltan zicg_bedi§n.en van her een m een ymen e -cn e r n r . 36‘ he‘ G¢k“°“5d5 ‘led t5"“°“d m€tBf3“d€WY_n , g II. In zwakhedefi , ‘doorglfi’ttel x?eeroo]1'Szaakt' , zal leg er dear ml [’3llk7-C1; Of LYW3“ UP» dear dedik- men drie, of vicr malen aderlaten; daatnatalmen fie Homg op gedaan ts. vvelke ‘gy kunt vinden. den Buik Iniveren met Water , gmme Mam , en E e e Ander uitmmmd Geneegmiddel , iuzomleréeid Caflv , zinger"; 4cm. KNT. KNO. Cuflix ', or met Catbnlimm‘ M3123: s in ‘f Amdakl van Agrimonie . -€11 Wi1d¢‘C.3‘7“"N °mh°“d°“3 of men 12.1 de mineralc wareren ,, of een half Bad ge- bmiken‘, wear in" :‘nen‘Kaasjes lyladeren . Iilrhea. Kamilien‘, Meliloren, Violetren en Gl_askn1ld hcefi laren kolren. Men zal Ezele of Koerjen-melk ge- bruiken, nicts e,ten’t.geen te zo_ut. nochitezeerge- krnid is, noeh Uijen , noch Prertnoeh Loolf. Men‘ zal onder tyne Wyn veel warergreten . §fi'l1¢h7-F5" matigen ,, in ‘t geen fchaden kan._ D18 6911 Van beldfi deze Pappen gebmiken iwxllen , zullen zrch daarzeer door geholpen vihden. , , , . ‘ .- ( waor de pyrx der knigns v :. Neem drie oncen Gerilen-meal‘, twee oncen Ger.- ten- . of by vgebrek daar van Schapen-dtek , een pond Honig, vyf, of zes lepels Wyn-azyfls 1116113 her met een, en leg ‘tier op. /\ 2 Anders Pap. ’ Neem Boonen-meeli Wfle z¢m5' Ien , fyngernaakre Kamiilen-bloemen , vanyellrs, een once. Geiten-drek . twee oncen. A (‘D067 he! k°k.€“. in 2.0 veal Wyn , Made . ‘of Water en .5-:.yn..'.31S nodig is , en doe ‘er eindlyk , als her begmt _te bin- den , als een Pap , drie oncen Kamil1e,of,Dil1en-o- e b . . K§IP HO U T J E is‘ een Gercec,lfC_h?P » Wm mede men her Dcluehvan een Vogel-k1np=ope_n _zer . cn waarop de Vogel‘ tredende ,1 met hethourje ne-, derzinkt, en dc.Knip toe v-air. ._ . ;_ K N 03133 L s is een zeker aoort van pokach-‘ tige en gevaarl'yke‘Schapen-ziekre 1 8°l)'k 315 P°kk°“- Zie SC H A A1’. ' _ _KNO’EST-GEZWEL. _In_ t Laty_n Seizur- ru: , is een‘Ziekre der K_l1eren dle ongevoelrg, hald knobbelachrig , oneven IS , en met dc; ryd .311. d90F_ toev-allen,in Kanlrer veranderr. J ; . 1 ._ Z0 men ze verdwynen yvil . m0€,t.h€t_»k_01‘’f—»»- 114} dar zy geworden is, gefclneden. afl5_'C_I5 15 tm‘h' ren zelf gevaarlyk, en ‘verandert her in Kanker. Men kan op gene rniddelen venronwen; de beiie zyn , ’er niers aan te doen . of ‘r moefl in r begin zyn ; en zorg re dragen .'dar my noch hard gehan- deld warden, noch ontfieken. Wy zullen daarom gene Middelen‘ voorrchrvven s alzo 1.y meer waan, dan wararheidhebben. . __ Aileen zullen wy zeggen‘, dar allcs wat Velflnta ze invléanker veranderr. , ZIC Burk. Apb. . KN OL LEN. Zie RAPEN. ’t Is een Aardvmgt,die men veel b_erer reelr op ai'ge'- maaide zandige Korenlanden . als mverte gronden. ’ Hier in zvn re {terker van fmaalr , en Wurmfieke-. liger. Daarom worden de Bolfe Kuollen , en de Billie, die re Utrecht re Markr komen , boven an- dere geacht. Men heer”t’er verfcheiden iborten. Behalven dc» Zomer-map, die men in de Maand Vim JUH3 KYYET s heeft men in’r Najaar velerhande Knollemwaar onder deI’1‘aniTeKnollen dielang zyn , en de Sgovpel-l.dan ziet, dat her miit, 'zai men ’t Land wedAer . _ V } Behandnling. Z0 de'Boomen teveeIBloem-lrnop- pen dragen , moeten zy daar van gelubr warden , om fchooner V1-uchren te hebben _;‘ en 't gefchiedlzo wel aan jonge‘. als‘oude Boomen. - , ' 1 , Zo’er uir"ene' Kno'p’rvv'ee , dtie rakjek fchieren, fnoet’-er een ,- of meet‘ weggerromeniworden , om de andere re beret re doen_5groeij_en. . ' . ' ~ "Jr Kenteken van goede Knoppen is‘. dar de,VKnop- gen langs de geheletak dik , welgevoed , en dichr y elkander ‘Lyn , en een knop op een plaatsflaar ,daar zy van noden is . om een tak te brengen-; de mid- delmatige van langte en’ dikre , zyn de belie , om goede Vnigren re maken. ‘ * ’ De Vrugrkndppen' zyn dik} eetlde andere zvvei-/’ Jen. N. Naaulz. Ned. Hammer. ' ‘ ' ~‘ '> -K"NOPP‘I;‘_.N,. Zie BOTTEZN, H 4 KNO-'I‘TEN"is' een Tuinmans vvoord , bete- kcnende ‘r Aiietren van de grote ralrken der Boo- men , of om 'ze op nieuw re Enten , of om den Boom, die te zwak groeit, nienwe en welige tak- kcn re doen krygen, of een beter kroon, en‘z. K O E. Is een‘!-loom-diet , en her Wyfje van een Rand.» Zy gceft veel Mel!-r ,. an draagt Kalven. Kanteéezme 2-new gore}: Kae. Men fcliar de Koe naar zyne middelmatige grout- re. iankheid van -lyf , hreedre van het week’ des Buiks, naar zyne jaren van vier of vyf;.naar'zy;-.e kleur van zwattheid , of gefpilrkeldheid; naar zync gljoorre van Buik , hreedre van Hoofd , zyvagihejg an ‘groorheid van‘Oge_n. De Hoornen moeten nigt [q'1,§Qy llerrfien gee: KQILZ . go; §.¢§9EQI1:I.rf¢, kart . , ptmlnmyn ,'..;maafTBlad»,z.~v.arr =51 ‘."¢1‘V£§1T1931$tauj 'zQor;2a¢:_r -wel ._be.haarci . herm- krnbccn fins . sic {idem-hainrg »_rnnn;, dc Neusga. tcn open . are Lippen, dun; dc Hals lang en dik en de 3013 breed , de Stagn hing en tot op de hielen bangénde. dc Klaauwen kart , van achteren breed! , dc. UIJGHEIODI en graf, de Speenen groormiang fl, , ‘ . , . ZY . . . . , , , , A . . ivlenrmoer nier alrvd opldc grooiheid van her Uilel‘ '_?}YV€.n than : Men heeirilioeijen . die klein van Uxier 7-Yl1_:'¢" echter. wel geven. ‘ Her Uijer is rnenugm__a_1en met groor , dau om dathet vleeilig is’. De Koeuen . w.elk.e dc bane Melk seven , zyn de gevlakte. en de zwarte. De witre gevenook veel Melk . ma.ard1e Z0 seed pier is. Def 5'41 warqnezr ‘mu; de Kazilfenfnclét. In fommige anderel-_.an‘d‘en doermen her '5 Somers eer my urtgegaagd warden ,‘ en ‘savonds ale zy weder zyn r'huis gckomzn; en des Winters doet men ’t dens. _ . Maar in Holland , daar zy des Winters wel ge- voederd warden, en des Zomers by nachr en-dag in de W51“ 13'“ . Worden zy‘ ‘S morgens zeer vroeg gemoiken,‘ eer-dc Boer. let anders doe: , en des avonds ‘ruflen due ctr vyf uren. Gelzeim am‘ devlfioefvfebfr me] Mel} re duengeveat. Men moer z,eYd‘aaglyks‘ee_n‘han_d'vol Meiiife e- ven. Maat it befie geheimfis, ze goeden vet cg. land, goed Hooi en Voedet re geven. Men hee'lt~een‘ flagvan Koeien ,'weike tweemaal me“ Men‘ °‘.‘.3.9F“-F. CVCI1, an de gemeene Koei- jen Van 't Land‘. ‘ Zy vn nit Holland , na Vrank- IV‘! a' 1!‘ .I?o1tov _1 ‘fiurivbe, en de Brock en Wei- laxldenvan Q1.13X,%Dt§:' rcn anderc Plaatz/en gebragn, ‘l{7j'z‘e ‘I/,a1s'Kae{jen"m§t it Weileu. De Koenen , _d1e men wil vet Weiden , rnoeten van de oudlle met wezen . lnaar vier , vyf Kalven gehad hebben; anders Worden zy niet , dan hm-23.. lyk, vet. _De ry'd daarvan is Iuflcn Mei , en 5:. an en.‘ ,: — Men moet wel letren . -dat izy graag in 't.eren zyn, znlien zy vcrworden. Ontbreekt hethaar daaraani, meet men haar de Tong met Azyn en Peper vryr. ven , en een hand vol 7.our in de Keel duwen - Dir deer haar Dorfi, en Hanger krygen. _ ’ In Landen , daat men de Beeflen dag en nachz in de Weiden niet laar , haalr men ze tegen de hittc der. Zonne uit.de zelve, om ae , na her vallen van de hitre, weder re doen Weiden ; en men brengi; ze, twee, ofdriemaal, om re drink-en. 7 . In ’L eeriie van ’t’ Var-xweiden, geeft men zedaai :’s.morgens en ‘.5-avonds een Emmet Waterin deZon vwarm gemaakt; 10 her Zomer is , of over ‘r vuux Iaauw_gemaakt, in. deIWinrer ; en roert daar twec maarjes Geiien-meel met de hand in , waar na men herlaat zinkeu van zyne grolile deelen , en geemc driukcn. ' ‘ - ’ Men docr'ze*ook gem-aklyk leggeu op de_ 5.11. rze ’s,n'acJ1r‘s ook Gm by zicli. — E: c 2 Maar 404. KOE.~ Maar in Holland ‘voert men ze-vecl, om fie near Ver re meflen, rnet ‘I-Ienmp- Raap- , -of Lyn-lrue-“ ken , 1,0 des Wigrers op 't Sral , als des Zomers In de Weide ; in welkers plaats, ‘men op andere Plaar- zen , klulren van bellagen Zemelen , Ger1t=en I-Iavcr , met Zour gemengd, In de keel duwt. _ ‘ Van lourer Itroo . gelyk men op fornmrge plaat-p zen , daar dc Weidcn en 't Hooi fchraal 1.yn , dc Koeijen op de Srallen gee-fr, Worden zy nier‘ vet. Men mag. 1.e echrer wel raauwe en gekookre Ra- pen, or Koolsbla‘den—wortelen , Appelen ,‘en1.. ge- ven. ]a men geefr ze ook droeflem van’ Wyn , welke men hr-efx laren in een Ketel warm warden. Men wil dat hun Lekkcn, ie rnager hondt ; en dar doer den raad geven , om haar met haren Drek refmeren. . . _ _ \ V, . De Oualerdam, walk: de Koeijén befiben maefen , -omzde Sticr rte “ye-lei). V’ Een Vaars die -men laar rrekken , moer driejaren - oud wezcn; waar na men rot haretwaalfjaren daar mede op zynen ryd kan aanhouden. In dezen rul- fernyd. brengen zylchone Kalven voorr. Wauneer men dc’. Sgitif. 5}’ 4'-"Kl"? W0“ 5"¢”g9?‘- Z0 men daar van meefler was , zonde men daar voor. Mei, Jnni; of Juli uirkiezcn, om ‘s Winters de Kalven te hebben ; dan wordenzy ’t be{l-_ver- kochr; want zy Kalven eerfl na rien maanden; Maar gelyk, dir van de narnur der Dreren arhangt, 1.0 moer men hare Tochrigneid atwagten. Tatbtigbeid der l(_n:r_';,;:n. \ Tochtigheid der Koeijen vvordr uir haar Ball-ren_. en Springen op Koeijcn . Offen ; ja'Srieren zelf , urr her xwellen van hare klaauwen, vernomen : De- zen ryd moet men waarnem’en' om ze van den Srier ‘ to later: Befprmgen. Hae men a’: K031:/era, die ‘met kalfzyu . ~ baud:/en maet. ‘ In Holland handelr men ze, 1.0 in de Welde, als op de Stallen , even eens. Maar rer plaarze, daar men zerer Weide uirjaagr, W31 men » F13! men N W31 meer bezorgen moer , voor Loopen en Sprxngemals zy grof worden, on men ze war meer goed moet doen . met warm Water , merlfioom, of Zemelen re geven, of Ballen van dezelve. — ’ Men moer ze ook nier laren Melken .. tegen den. tyd van Kalven ; ren ware dit zich zelve verbqod, alzo zv van zelf droog worden. ’ ‘ Zo dra her Kalfrerwereld is , Word! hit in H9113“ byzonder gem. en de Bielt, als'tryd15;I6dImk¢11 gcgeven; en 'daar na . zo her gemetl word; , zoere Melk met water . of anders Karnernelk; war me_n daar ook in andere plaarzen aan doen mag. blue o Um ale~Koeijm die gekalft be-bier: , gemak- (3% "om; de Nageéoarte to 2,1417/arm. Werp in een yzeren Pot een gocde mand I-Iaver, ~ ‘ KOE. met een handvol Zout , cenglas vol gernene Lamp- olie , een handvollevenboom , zeer klein gcfneden; hang her over ‘r vuur omedé I-Iaver re braden, en gier ze daar na in een-hourren balc, wanneerhetde, Koe met goeden lull eren"1.al en gcnezenworden. Hoe men do: Kazfjek op de Sm] bandell. Men Voerr ze tweemaal daags met Hooi , en Wai ter, daris, 's morgens vroeg en regeu den :- vond. Men geeft dan ook wel Hennip- Raap-V, of Lynkoeken , ook we) de Buiflel uit ‘de Brou- weryen , welke men des Zomers haalr , en in ' diepc Punen. hyna onder warer,legr ; doende daar nog Bagger hoven op 5 en dus bewaart men ze tor den ryd des gebruiks. ’ ’ . Gebeim om té maker: ., dz! defineijeu 2.0 zeer eier mm de Vliegen geplaagd warden. Zle VLIEGEN. De Koeijen nvn aan de zelfdeliekren . aisde Of-1 fen ondcgrhevlg, cu wordcn even eens genezcn. ' E N Z1: 0 S , . K_OE.HAAIvRE‘ KLED EN; Dllgke Kleden van Koenaair zonder rouwerk geweven , zyn gereed en zindlylg tor dckking. Na dc Stroomarten , deli- .ken7.y alderberl , voor devorlr, Zy zyn cluurzaam ; maar Ilnrpen veelywarer , en ,w‘orden,, omhare dik- re , kwalyk gedroogd; waarom men ze belt me: Rietmarren dekt. Nat zynde ,‘breken zyrveeltyds, door hare zwaarre , de Glazen , als men ze oprolr; Men laarze by alle gelegenheden drogen. , Zy hebben dir gemak , clar z_y zich naar alle ge- legenheden fchikken , en daarorn voor de Wmd her berte dekken ; Voor fiaande Kallen, hangen ze, in klaauwieren gehechr, glad neder., r V , — r , KO E D I L. Buplmtimum. ‘Zia zyne Befchry-I‘ ving in Hubners l(nnll.vvoordenboelr. I Eigenfr/mypm. Diofcorides 1.egt,,A darhde Koedil gellampr , en gelegd op koude- en Knocrr-gezwel- len, dc zelve verdryfr; en 1.0 rullenzy, dxe de ge- luw hebben , volgens her zeggen van enigen , he: Atziediel daar van , rerflond na her baden‘, dnnken , eerlang een goede kleur krygen. . W; , ' KOEK] ES ,.,genaamd kleinc Zuflertjes , 0! Eijerkoekjes , Galeau in 't Frans. Manier am 2.: te malts. Neemtwee Spinr Meel; doe daar in twee verfe Eijeren , een halrpond Borer , war Melk-en Zour, zo veel nodrg is ; kneed her met een ; doe ’er een lid van een dnim Zunrdeeg in ; leg her op een,Pa- pier by he: vuur ; Dek her merluurdeeg , leg ‘er een Server op‘. en hurt her daar under den ryd van vyf kwarrier ryzen ; .Maak’er daarna een , otmeer Koekjes van, en laarze in den Oven balrlcen. Uitnemmd: en éyeomlere kqeéjer. p , ' Neemr ’rWr'r van‘ twee Eijercn , en ‘er cle haan ‘nit , en flaat her mt water , doefer clan Bloemeni ' ' ' ' mce KOE. meal in 3 een viérendeel . 7.0 V601 Si‘-I836 Suikcri befla her wel met een , -gier ‘er war Brandewyn in, war gelloorte Coriander . meng 't 31155 mfit 5611: leg her daar na op Papier, 1.0 groot als de Schorel . ftrooi ‘er Suiker over . en breng her in den Oven. KOEKJ ES. Trochisci. Zle Hubners Kunlt- woordenboek, KOELDRANK. Zie GERSTEWATER. Prlfaamof Tifumu in’r Frans , is een Kunftwoord in de Gcndees-kunll. Zie Hubners Kunfl-woordenboek: Her is een Drank , die‘ ter verkoeling wordt gege- ven. Men heeft, ze van velerlei foort. D3 gemem Koeldmnk wordt gekqokt van Gert}, en Paardebloemen in Water. Men doe: daar war Zoerhout voor de aangenaamheid in. De Genees- kuniigen geven ze hunne Zieken deurgaans, om re verfrilfen in dehltre van dekoorrs. Wy zullen op- geven hoe verfcheidenandereKoeldranken gemaakt Worden, die nier min nu: zyn , orn ongemakken _voor re komen. I. Een’vcrfnfl‘ende Kael-drank. Neem Pimper- nel, Kerve], Cichoreir, van elks een handvol; fny her alles wel klein; neem nog vier pond Kalfa-vlees; fny"l1‘et,vna dar her wel geflagen is , aan lappen. Doe her alles inaecn aarden l’or , leggende her Vlees en ‘ , dc Kruiden , laag ornflaag , daar in ; doe de Pot dig: toe; en nog‘ een rand van Deeg. omit dekzel 10 re lluiten , dat'cr geen waafiem uirkomt. Zer ,,'cle For den ryd van twee man op een weinig ge- vonkre kolen , op dat her rapgeve , zonder koken. Deze Koeldrank is voor zulke goed , die met de Bonk gekweld-zyn. ‘ II Koeldr'ank, rlie agent -uobr alltrlei luidm , lie MIDD-EL‘(ALGEM'EENL,) ‘ . Koeldrdnk mar een Kaningija , am G23} ‘I: I ' zm''uerw.. \‘ I II; Neem Sennebladen , een Piflool gewigts,‘ een handvol Pirnpernel ; fny eenhazlve C.irroen.aan lchy- ven , en druk her-Lap uitde andere hellr, kneus een IIuk,Zoethout,-_doe'er twintig Greln Crvllallum Mine~ ‘rale’ by. Doc het alles, in een Delfs aarden Pot',en ‘er drje glazen me: her ligrlre ‘War‘er'op , en drie Nagelen. Laarhet deneryd-van rwaalfuren rrelr— ken; en 10 meneen zwalcke Maag beef: , most men her on heerte As larermrelglren. , /imiere. Koeldrank om zljfgang 2:: mnkem, IgV. Neemteen hallonce Sennebladen , doe ze in een Pop ; gezuiverd Zoerhout . een klein fiuk; Wilde Clehoreir, twee of drive Worrels ; Venkel ,~een Drag-. ma ;’ gerafpt Ivoor en Harrshoorn , van relks een once. ' . . Bsgeiding; doe her gerafpt Ivoor en de Harts- horen in een Pop, en 't alles eenpzood, o£..drie op— koken‘-mer anderhalfpint water , Iaar her doorw- gen, en neem’er 5 alle morgen , een Middelmarig glas vol van. Deze Koeldranl: doet zagtjcsargaan. - Kora. I Koeldrank , die‘ L01!)/wig‘ rzaali, gaydgr Bui/rznwemr. V. Neern anderhalve handvo] zuiverc Rog , nog een half once Zoerhour; zo veelfiorenren ,aLsmen in twee reizen rulfen de vlngers nemen Iran; Doe dir alles in een bekwamc Por , met "anderhalr'pin:' ‘Water koken, tot dar dc Rog-gefplerenis, doende er gedurrg 1.0 veel Water by, als’cr verkookr; be. waar her In ‘een glaze Barrel voordegedurige drank van hardlyvrgen. , _ ~ _ Drt_M1ddel 1s rook tegen de Waterzugren dc Spec. nen drenlhg. ‘ I‘ Andere Koeldrank , die /Ifjahug mm, VI. Neem een once Sennebladen , rien Dragrnn gekneusdc Boom-Jaren, Provincierozerrtwee Drag. P13 5: Zoerhour zee Dragma, 1.0 veel‘Anys, als"men In eens , of twee rerzen gruflren twee Vmgeren vartcu kan ,- Laar her alles, den ryd van veertien uren , in een pmr waters rrekken , en daar na door een Linnendoel: loopen. Neem hier van een glas '5 mnrgens (en vyf "PC" a 611 twee uren daar na‘ een'a.nde‘r gras, en drie urendaat no war Vleesnat. koud. v . I « » Koeldranlr , die gag: dz}: Buik z.dizm.-3.’ VII. Neem-een Mursje Verjuis, want in gy een halfonce Senneblarlcu ‘op heere As zult hebbenlaten rrekken . In een meuwe For , en 2115 de Verjuishecl: rs, doe'er~dan ,, een neut gro‘orte,’verfe Borerrn , en 20 vcel Zout . als men rot een El‘ van noden heefr. Ijaar herpnemen‘ met een dun Vlcesnar , als her van t vuurrsgenon'1en, en heteen nagtheefi: Ilaan trekken; en her '5 morgens door een rein Lin.- nen dock heefr geloopen; en neem ‘er alle morgens een flnk van m vet, of mager Vleesnar.‘ ’ Om zag: de Buik ta zm‘-ueren ,. on war alr ‘dear Waterzurbttgen. ' ‘ VIII. Neem.‘1aad van ‘Afperfies, welklein ,_laat‘ her vrerenjvvumg uren 1n Brandewyn trekken , en da-ar ntrn de zon drogen; en daar nawedervrer en twmng uren .weken' , en weder drogen ;4daar na her weder vrer en rwinrig uren irl Olyven-olie we, ken ,'wel drogen ‘,., en bewaa her ten gebruike, Min moet ze doppen op een Schotcl , en ze lnmne bait ontnemen , en hct wit in wine Wyn een nachr la- ten weken , en daar nuchreren een glasvan drinken.7 Koeldranlr , alx eenjiwrt Made , woof allzrlei‘ '1’/er/f0pypI{vg’M; ‘en war de Waterzucbt. . LX. Neem zes Gichori-worrels ' , twee handvolfl len Plmperuel . warp her op vier Ponen warcr, en als gy her van 't vuur neemr , zulrgy op elke Pot ‘Wfiléhktefwylher‘koolrt . een Lapel wlrren Ho- nmg doen _ en-hperlaten koken , tot dafhet nier meer fchnimt ;\ neem ‘er elkcn morgen vier ,.of‘vyf gla- eenvan. en ga’er op wandelen, als orgy de Mi- nerale Waters gebrurkr had. Sommige doen daar e e 3 euigc M; I<9§=t; ’ * -‘ . e Geefi van.}l«‘l”:‘l’€} ~.°f V>tno9l bra grgggfg-g%p§§n' “ mg ;;n_,hg_n1 aa’h by tr: zerten, en om de Mrnerare Waterfbétex na te buotzen , dra- gendc z,,;5\4a; men/.ziCh vran tyd tot tyd—dc.n Bulk 'ww;'I{oeldra1.1k war 4: W¢~*¢'&W:‘?‘- . , l 1‘ -. rtel Brandnetel Zuring Cr- ch§:L:iI::§§?a1s ,.nPt»:?:§z§}Eé. zéxcrergiken , deSclmts'van 1; ~ van e ; - . . ‘ “(Emit he: alles in een nreuwe Pot van drre —prrr- ren water doen u M ‘W SY dc W°‘”1s hgbt gem‘ fiigd‘, c" be; hart daar nit genomen : Maar eel’ 5}? ‘er vvater OP tloen zulti 1"“ EV '“ ‘cm’ °f “e5°n' ‘mm can m§11en Rurtgegloeidvin d‘0‘;:PElen. 13?: na zult gy indrtwarer uwewurte s V 0 en ,d N (lei “~'Y.¢‘? dflflg? Nggm ‘dam M “P Za: Sm fancen eklten. tan‘ do; .02 ‘kt. ’é°?"~“ 5'9‘; -“MK ml §vik‘ér - =cn,1‘¥k9d??1‘l‘VW”*"°’gwlndm 1 ldccu ' an 1,éathe:AfLi¢..d1¢1“.?,1“ 2 efneaenmaal 8.“? C ..f n; ten geéffwtemafl eaags . langcu t;vdd¥:u£i;k%n he: eten , dag: van ecu alas V0143“ F r. ' lgfldgfg Kpeldmnk '“?g‘.,, devflfqtefzgcbt. XL Neem de Wortel van Tamarifc. Cichorei, 'Afperfie; , [tekende Ealm , ' van elks twee orglceni. De bladen van Cichorer . Cet€1’3C.VI“ Clksee“ an 791- 1-Ionds.tong n Sral-kruid, oak to We!- nmidz» I Nee’m”dé Worrels en def 1in"'de“»‘l°= ze in een iieuwe aarflen P0‘ V3“ ‘me P§'“°“ * e“ di‘’ Pot vol met water; 509. W ?‘11e5.°P»1.“““Y““"“.3“ jes kpken ’ t'ot¢d’aK’hé“; '; derde v_ermrnderd1s, giet lret dan af . €31 d,0F, FF» d.'?“15_“b°°“ gllgueln F13,’ eh dag, by een wernrg §utk_ers,. ezcll 9e — drank aa1deZieké¥,0°' avnesedrms-= W91‘ 15¢- brtiiken , en daanziaedé E9: :19 V°1fl%s=° 8=“¢2‘“5 blyven voort aang - . r , ‘ Na dat de ieke_den”tyd van Vly]'ft1e_uhdage1I 3:1; an Agnedzcl gebrurkt heeft. kau 3' 11¢ W5 den volgendenl,-0 ml trds.l2=<.h<‘-|1='!- V e _ p z1;;d_ert:,K.‘???1FiF'€‘!1l<- XII; egem twee‘. oncen P1et.e.tf¢lY-W9ml5- V“ (Jappers Landerhalt onfge. 1}’‘§!,LgT:]‘111;;‘‘ 35‘? °l‘°° I Fonrein-water tie'n__. o twfl P4 .‘ .1 A , . Ema,-ug_ guy de Wortel. en het Hour, aankklcztr. nefiukjes.‘ L-rapt ye ttekken m 6611 b5‘1i5W3l;“° 9 ' or near: As me: tin - °‘ W“. ‘v’.;°““ 5."; .§’.‘‘‘.“‘’'.'. water. ‘den tvd W“ ‘w““m' dgfl C G’ 3 .12.. op klein vuurkoken ,,tpl: op een er, e. drctd dig Ware; to‘: den gemenerairankbaf, docn e aar cl ‘tr W n of. ME .Y- ' ficlbnslserclsgé gecbruivk van dcze (We: Koelgdlffilfkfifl» zal dc Zleke, ‘van vier tot vier dagen, enrge prllen , Qt ands“, 135:5 afg:mg.m3kend§: Prllen , rnnemen. /Indore Koeldrank. "XIII. Neem de’Wortels van dc Wilde Fleer, ens. , Stal kruid , van elke tvv-fee °“‘e“ ?M”l‘,“°‘J¢5 Varen dric onccn V. Krur§d1fiJe1vIVY¢¢ ‘?F‘/ 55" h"‘lf9“' ::e- dc bladeren van Hertstotrgv $3,119 -- C5‘F“‘Ch 9 van elk een Jtandvdl. Men m0,€t lief 41.155 1¥‘£°‘3 x’ KOE. garden Pot van drie pinren men 3 ‘t we) flnilen: en her later; tgtoptwec prjnren verkoken; neem her dan van ‘t vn_ur , en laathet gedekt koudwprden, en daar na deur een doekloppen; wanneerde Zie- ke ze . of alleen , of met‘ Wyn kan innernen. Men moetaanmerken . datde geéagte lfirulden 10 lang, als de Wortels, niet moeren kpken 5 en ge- volglyk moet gy'er deze niet in duen. VOOWMEY meenr , ’dat mvc drank’ gekookt is. En om ze aan- genamer to maken , znlt gy'er gemalen Zoexhont by doen , naar gelang van de zoetheid ., welke gy ‘daar aan geven wilt, naardefmaak van den Zrekeu. Koeldprankp (heft/ierkende. ) X I V. Neem drie Citroenen , fny ze in kleine fluk- jcs, en vier oncen witte Sniker ; ’kook die in drje Pinten water, rot op de helft , laa! he; deurzygcn en bewaar de Vogt tot he: volgende gebrmk. Gabruik. Men gebruikt dezen Drank met .voor- ,deel in heetre, kwaadaardige kaortfen , de_K1nder- pokkcn, Maaelen , in ': braken van Gal , gelyk in _ de Kolyk-; zy wedetltaat dc kragt des Wyns 5 en 1,e1e; de,Dro_nkenfchap. Dre war lekkexzyn,kun- nen de Schil daar af nemen, our war_ aangenamer voor de {rnaak te wezen. Men doet er watWyns onder., Men gebr_qikt‘er een. gmot glas.-tevensvan. Koeldrank war :1: Gezaondllzgti-j * xv. Neern een narrmaazjezuivcrefsedeHaven Een nandvolwilde Cichorei, Een ronce Cnfia- Ium Minerale, Een viererrdeel Hgnlg . V1?! Pmtefl Rivier-water, welke 8 ponden urrmaken. ‘V _ Bcreiding. Laat de klaver met de Cxchorel drie- vierenx.lee1»uurs_mat_ig in vieryprnten wal€_I_5 kpktill; doe'er dan de I-Iomg en Krrfial by; on laar hetnog met malkander een halfuur koken . 9!} {dim 113 door een fchonen dock léépenr bewaandan deze vochrp om daar van over ’r maal , en als t u behaagt , te dxinken. / Koeldrank iegerx de gi/iingen juan lvet_B1o:d. XVI. Neem ene ‘Venkel-worrel , Pimpemelu Endivie van elk: een hand vol ; laat heteen-halfuur in drie—vierendeel-pints water koksn; domvseni en doe 'er dan in ’t v.o‘:rvolg by, vrer lepelen WY“- edik , vier oncen fyne Suiker ; Doe het alles neg eens tot de dikte van Siroop koken; bewaar her 1n een Glas , en gebmik her _op de volgende wys. Neem Graswortel en Crchon , van elks een half once , een half once Zoethou; ,, 7.0 Veel Gfifl} » 315 amen tufien de twee vxngersxkan vatten . Veel Ra- zynen van hare karrels gezurvcrd-, kook her alles in . ware’: , laat her doorzygen, en bewaardxen Drank. Neem dan een glas van dezen drank, en doe er drie lepels van die Syroop by; 611 €1m1kh'Ft 5m°" gens en '5 avonds, tien, oftwaalf dagen lang. ‘ Koeldr-avnk am ale Gnlafte drjwfl-, XV I [. Neem ‘Pimp_£:rn,cl.een handvol; Sentie- bladen cen«Pil§oo1-,gew;gt ,, cen_Cm‘.0en‘, CED $1" V KGE. {lu'lr}éZoerh6'tIt;v Crr‘flallun‘1 Minérale, twinfig gr;-in;‘ Riviemvater, drie Glaien; en dtie Nagelen. Doc het alles in een verglaasde, a'arden'Pot,na\ _ dat gy u.we Cirroenin tweengéfnedeniultliefibcn; en ‘t are flak aan. {chyfic’s,' en ’tandeIehet1apzult hebben uitgedrukt. Spy‘ her Zoethoul: in kleine fink- jes , en laarher koudtwaalfuren flaan trekken; en . zo de Ziekelz-wak van Maag is, Iaathet‘- enigen ryd drmken. ‘ -Andm Iioeldtank ‘E/bar clan z.’elfa’en digfifi.‘ X— VI 11. Neem Cr):/Iallum Mineral: , Twee drag- ma; Boomvare ekneusd, zesdragmen; een once Sennebladen‘; Provincie-rozen , twee drag‘men,Zoet flout zes drag‘n"1e'n ; Anys, zo veel als men in drie- maal tuflen twee vingeren kan vatten , en een vie-t rendeel-pints‘ Regenwarer. ’ Laat he!-koud in een Pot, met dricvierendeel-pints water, trekken den tyd van vcertien uren ; la-at het daarnadeur een doek loopen; geek" van dezen Drank den Zieken een Glns vol re drinken , ten vyf uren ‘S rnorgens , twee urendaar aan nogeen Glas vol, en drie uren daar aari nog‘ een Glas vol; na vexloop van neg‘ andere drie uren , ault gy hen‘: goed Vlees-nat geven ; en herh'a’al- dir verfcheidcn dagen. Koefdrank, arr: de yyri derevlieden wag- te uemeé. Xl X. Neern een ons‘ B'oomva‘re‘n' , een vierendeel Salfepatil , laat her van zespinten water tot vier , of daar omrrent , verkoken. Neem een'Glas van dit Af- ziedzel‘. laaf daarop ‘t’ gewigtvan anderhalve Ryks. daalder Senneliladert een gahrfen nacht flaan Irekken. Necni alle morg'ens' een dergelyk gm vol, en blyf den, fyd van acht dagenniet andersdan dit drinken, en dien ganrfen ryd fober ]evcn.Ditr'seen beproefd Geneesmiddell D‘e1.e'Koeldrank beneemt de pyn derleden , neemt’ dc flym weg , diegemaakt Wordr, en op zwakkcl deelen valr. Zy verdryft‘ de Knobluels en Pynen van den Arm en St‘:hoV.tde’rs.' Koeldrankqk, wmzeram -uaor allérlei jbdrtea /wan Veuur-kwalen. XX. Neem gerafpt hout van Gnajac en Sa1fe'pa- rillen , gefneden in kleine flnkjes, van alles vrer on- cen , negen ponden wittc Wyn , Sennehladen vier oncen , Anyseen once. , Bereiding. Laat°het.Guajac-hoput en de Sal1'ep‘aril,' enen naeht wééken , en daar natot op de vermin”- dering-van een derde verkoken ; laat daar na de Sen-‘ ne en Anys-in de zelfde Pot trekken, met derwee overgebleven derden , zonder de andere Drogerjien daar nit re nemen. De Zieke zal een halfpond van dit Afziedzel en Trekzel ‘s morgens-‘nuchteren innemen, en 1elf,zo her nodig is , alle na de rniddagen ,'vier uten na he: eten. doende dit den tyd van lieu, of twaalfdagen, op‘ heere As than rrelrlren; en geef bertifer van re” K0133.’ KUF. - 459 aan‘ een‘, 'zo'n’dé'r’ da'th‘e't'riod_ig’ is, zich i':'x’§c'1i's vdof te wagten. ' ' ‘ ' ' Kojr_:_MEs fr‘ is 'de' Kfgang , 621 Men. wefkéj de Koegen , hrer tc lande , in-.Gruppe‘n maken; de Boer alle weken tweemafl ,1 h-ier re‘ land; op de Meflhoopen urtfchopt , en met dc‘ Gier ear K°'~"J'€n. or hare Meff verr'nengd'is. I-foe’z.y‘,zV1‘tr'¥ ' eteryisuyfloe g‘0‘ed de_Gie_rf_ H , _.,Fi .. Zy is , zonder Stroor , of Za'nd_ge'_ 1:.-hrale en z'andige"_gro‘nd”en' de belle; vdoch in an'de're gaat liaardé Paarde-melt‘ ‘te 'bovd.-‘rr.' ) VKOEVT 2,‘! ER’ zyn plicht. Voor‘ ee'r‘fl , ‘ much by een eerlyk; verfiandigmuchter man zy‘_n_: want zyn‘ heers leven hang: van zyn gedrag af. Hy moefi ook verffand van Paarden hebben, Hy rnoet zyne Paatden 's morgens en ’savonds welvlrerefr t‘e"beflel‘- len, het Stal rein h6ud_en;, or doen ‘houden. “DE Paarden, mirsgaders der ‘zelvér v'o'e'ren , welwafldien; in ’t Sta] niet rooken , noch Iaten rooken 5 voor iyné W5 a hit vrees van Brand.’ z’o’rg dragen ,‘ tyne Paarden , op zynen tyd , re drinken en ,Hav'er' ge- ven; savonds en ‘s merged; na dc Poo_:en_zien ;' zflef "wel Iatcn‘ beflaan en onderhouden‘, van‘ ryd torrid fcheren, en zo fraai hou‘den', als‘ mooglylz‘ is. Hy‘ moet ook ’zy‘n Rytuig , 7.0 we] Buiten als bin'ne'r‘r, boenen en fchobn houden ;' de'Wie]en finere'n‘,als’: nod); ; zorg dragen , ’d'at’er nieis ontbreek‘ ; ed 2o'cr_ret ontbreekt. dén’VI'-leer‘, den Stal mectter Hof-meefler, of di‘e'er‘na z1’e'nf,' daar kcnn1'lfe’va1_~i geven , gelyk oak van’ ‘t ge"en aan"t Tuig man-g keen , dat alles we! doen waflchen , fmeren , Schoon: ‘ maken , op dat het alles even net, en de I_-Ieexdaar ' overin zyn fchik zy. _ . . V K O F FY. Ban ,— Ban , Burma , Egmu , Bmzcin 5 geheten. , . ~- , ~ ~ Ref:/ary-uing. De Boom daar van groeit een voet acht, of men hoog, heeft een eagle bafi , without en weinig pit. De takjes groeijen by paren , gelyk de bladen , en ontrent twee duimen van een. Dc bladen, die glad zyn , zyn ongekarleldv , en ge- lyken in gedaante naar het« Laurier-, oLKaflanje:- blad; zy hangen‘ aanfflele van een kwartaerduims. - De Vruchten groejjen tn en dc-fl;elcn' der bladen’ uir : en hangen aan fleelxjes, nu eens by me ; dan’ eens by velen op de zelfdeeplpaats. Deflloernen zyn wit engeurig‘, hare vyf blaadjes zyn aan-een, en rnaken enen Kellc. Zy hebben vyfpyltjes, en in T: , nmdden van deze een fiyltje , dat met der ryd een Vrucht wordt, van de groom: van een Kers ,‘ die eerfi green is‘, daar na rood , en eincllyk. droog wordr. De binnenflcvrucht heflaat nit twee Boom- jes , wellrer platte ayden tegen rnalkander zitten en de Kofiy-hoonen zyn. De Boomen zyn altyd green. pram. DeBoom is oorfpronklyk uit Arabia‘, on ir‘1’t—byzonder uit her Ryl; van Yemen; van daaris zy naar Baravia , en ‘t Eiland Java , en vdons op- Ambon , Ceilon,enz.. ;, vervolgens naar Samnmmn‘, Barbuda: , 'tEiland in de Barbicm , Bourbon , so verfcheiden Engelfe, of Franfe Volkplamingen ge. bragr. Zie Hed. Hill. . n ' . ' Eigcnfc/aafpen. Men fchxyfr aan de Ken’; V81.-: kraclz» #08 KOF, KKoF.b11<())Ig1c; . - . _ ' om ie Maar luiden van aanuen hebben ene andere ma zy is een foort van een a m o , an KOL. dad indere is.‘ Zyne Vruehr geeft Spys; Drank} Olie . en fiof tot Ton. Van de harde Schelp der Vrucht, maakt men Kopjes,Dofen, Rorting-knop- pen, Knoopen, Koralen, me. ~ KOL ER is een foort van enge Rok , van Leder, dik Zeem, of Buffels-leder gemaakr , wel- ke oudryds by de Soldaten veel plagt gehrnikr re Worden,‘ en nag byenige Ruirers in gebrnik is. , Om ea}: Kelder te make» , dam‘ een fiogelop afflnit. Neem eenroifen-*, of Buffel-huit, die eerll afge- vild is , fny'er her haar-af, ‘fny ze , en naaize. Laar ze daar m in Azyn , den ryd van 2.4 uren weeken. Heal-Le ’er daar na uit ; droog ze in de Lncht en niet voor 't Vuur, noch in de Zon. Laat ze dus rot zesmaal toe dam in weeken; en neem den Azyn zo veelmaien weg-, en doe’er nieuwe op. KO LP‘ is een Vaatwerk van Aarde . Glas , of _Tin . of vcrtind Koper , waar in men de Sroffe doet, welke men wildeililleren. Als men wil dellilleren, , doer men ‘er een Kapiteel , of Helm op , dar van Glas is . en een Mond , met een Pyp,ofBek, naar gel-ang heefz. KOLMER-P EER , Franf: , is uit Gujnme , en de zelfde met Pair: manna. Zy is van gefpikkeld groen , als dc Burgemot , geel in ’t ryp worden; dat in de maanden December, January gefchiedt.~ Hare Sehil is gefloren , 't Vlees mals, en ‘t fap root: maarde grond en 't Najaar maakt ze laf. Hare rech- te rypheid is kwalyk te rrefi'en : want fchoon zy geel is, 1.y is altyd nier murw genoeg : maarna dat my lang geel is geweefl , moet zy zo na gekomen zyn . dar ze voor 't zagties drnkken begrnt re wyken. K. Deze Ziekre heefr zynen naam naar een fluk Darms gekregen, dat den naam ‘van Celery dtaagr. ' Zv vvordt veroorzaakt door een Stof , die daar tegen de natuur opgelronden. een uimemende en vleeslvke pyn veroorzaakt. Zy wordr veroorzaakt door Winden. Gal , not Scherpe Slym en Vocht ,en fomtyds door beiden te gelyk , of door veie dikke Vorhren te gelyk, of door Wurmen , of door een medelyden van de Lever , dc Moer , de Nieren, de Blaas, of door een verzwering. _ De winderige Kolyk is zonder koorts , en ver- fchiet van de ene on de andere plants ; men krygt ze van raauwe Spys, Vruchten . of Pculvrucliren. De gallige onrfleekt dc lnfiewanden , maakt koora , veel beweging, belet den aap . drier gedurig bra- ken. Dir tail veel eer flerke luiden aan, die veel Wyn , Brandewyn en andere flerke Dranken drin- ken , ‘of mar ‘Vlees te flerk zouren-en kruiden. ' Die van een fcherpe Slym komt , ’tgeen byrent is ,- en zichaan de Darmen vaii zer , deze raau maakt en knaagr , lmndende zich op ene plaats . zynde ver- zeld van een kleine lroorts, van hitre , walging , en Slaaploosheidr Die onmatig eten en drinken . niet vcelwcrken, en veel dronken zyn, zyn daar veel aan onder- worpen. ' Die van vele dikke vochxen, en uiteen venynige ’ V‘ V 409 vocht ontflaani lfebben toevallen , dlemet de1elaar- fieovereen komen. i - ~ ’ - « , ’ Wat de andere -belangtv. a_ls men hare oorzaken zal kennen, zal men de nodrge hulpmiddelen licht daar aan toebrengen. _ pi ' Zo men _hun , die met her Kolyk gekweld zyn, zwarre plllsjes .zogroor als een Boon , op dc Buik ziet lromen , en de -Lelfde verzwcren , en dezetwee , of meet dagen duren , is-’t doodlyk , befmetlyk , en peflig kolyk ; niemand ontvluchr 't. Als ‘r Kolyk, met Braken ..Koud-zweet en Nikken, blyft duren, is ‘t to duchten. ' ‘ War ’t FVt'm1erg Xrozyfi. I. Neem een handvol Kaasjeshladen , I-Ieemft,‘ Mariolein, Laurier, Wynruit, Camillen, van elk: een halve handvol ; Anys , Komyn , Caflia van elk , een once , Theriac een half once. Oly van Wynruit en Kamillen , drie oncen. Doet alle de. Drogen, de Cafia, Theriac en Oly uitgezonderd, in her water koken ; ‘ als zy gekookr hebben , neem eenhalfpintje van dir Kookzel , en laat daar dc Caliia, Theriac en Olie in fmelten , en zet ‘er den Zieken een Klilleer van; maar 't moet lang na zyn eten gefchieden ;of men moet’er een zerrcn van Lyn- olie , of Hennip-olie , een weinig warm gemaakt. Zo een Darmfpoeling van Olie , is dikmaal goed voor allerleije foorten van pynen in den Built. I I. Neern Wynruit ,‘Kamillen , Mariolein , A- nys , Komyn , van elks evenveel , zo veel Wyn, als nodig is. Doe her alles in een-Pot koken. Dit gedaan zynde, doop in dit Afziedzel een Spons,of Wollen lap, en leg her zo hcet op de pyn , als gy her verdragen kunr. Als her koud wordy, leg'e[ weder eue andere op , herhaal dit dikrnaal ; en zo‘ de Zieke midlerwyl ‘van dit Aizicdzeldrinkt, zalhet dcs te berer wezen. V 111. Neem twee handvol Rure , Myrrhe een half once; Komyn een half once‘ ; Dojers van Eijeren vier oncen; Honig 10 Veal nodig is ; [lamp de Rn- te, Myrrhe en Komyn met malkander in een Mor- tier, doc’er daar in de Dojers met den Honig by, meng he: met den andere , en maalc'er twee Piei- fiers van , welke gy op den Bulk van den Zicken, ‘s Morgens de ene, en 'sAvonds dc andere znlt Ieggen. IV. Neem geheele Geers , grof Zour , even zo vcel , braad de Geers met her Zoo: in een Pan, leg her heet , tuflen twee Lywaten, op de pyn. V. Doe in een Pan de bladen van Prei , met Oly en Azyn . braden , en leg her up‘ den Buik , gy zult n daar heel wel by vlnden; of neem vyi oncen Oly van Noten, en drink ze uit. . V.I. Neemfinys ,Venkel ,Komyn ,Boomvaren , zaad van Carthamus , van elks een lialionee; Tur- bit, Sennehladen, Agaricus van elks twee dragmen ; Kamille-blaemen , een handvol. Oiie van Dilien een vierendeel , Olie van Camillen ook zo veei , drie , of twee Dojers ; Neem dan een Haan, de oudfie, welke gy krygen kunr; hang hem aan zyne pootop in een plants, daar gy hem met een Rysje langen . F f F, ryd I‘ 3 s 34 3 I I &. i :- i 4:»-u.«¥‘_~')4 ,.. . .0, ;,,..,_;_,‘,, Q‘. ‘pom V KOL. ‘ KOLQ ‘Yd {hm hm“ my hm d,,,_ “men hal‘s1_I§,. lulv igntileippg hS‘ier1vafitd,eVI)i;!'l";dci)ll§l",4u<1i3:lX’I éfverheen leggelip. _ . - '__ doeae e I\n- . _ f “ 2:‘: ’diaigfifedzgnfiagfiginglier;‘,Doje11s!lirge1.on- l \ i ' dad I ' ‘ ’ e v - . er . derd . dam in , naai hem den Burk Végilegitftfigscfillzjggfp ' I ‘er niets uit kan ; 506 hem “‘ 5"‘ d’ hem“ val, Voor het Gal-kolyk zal men dilrmaal Clillerenmet zalm Wat" k°k°“ ' “°.‘ d“ by van de » ‘. den 0]}; Qnee-kornen , Lynzaad , verfe.Boter, Olyf-olie. NW“ "3 P°“5j Va“ d" 1:1f?‘§i"eeA'C§§eee, af Dir en Caffia ; daar na zal men 017 den Arm laten . en met her ojer in, en ma ( . ' _ _ _ als de yn aanhoudt zal men ’sanderendaagsop do is nict film“ W0" Wlndmg’ ma“ auemmde K0 , Voet 50611 laten. lcien zal drinken Gerile-water’ lyk. ' ~ . met geltotenAmandelen , war Suiker 3 of Snoop Ami”, mgdgel rygpr wmdmg Kolyk. t wfinmélrtglépplagpggplgeliiien, men kan zich ook van 1} tKruis en Mun: Wvnfuit Men moet den bulk itoven dir menigmalcn her-‘_ M3:\l11l:::§eeflt{§dliilleeri?i‘: ITa€nrier Beijen;.V€’11k¢’-1; “W; halen , of anders baden; en am he: flapen gemalt- doe: 'cr een Nent grootte raauw Spiesglasondcnen lyk te maken, of enige rufl aan de zware pynen te ‘n elk: van de zelfde, Welke mt’-H mtfligmaal 119"‘ geven, zal men eens-enlandetmaalSyroopvan witte li aid een viercndeel Olie van Noten. ‘ Slaap-bollen, in een glas met afziedzel, of van La- ’aM fihecrt ondervondell , dat €63 '3¥08€ KOP °P. tue, of van Porcelein , of. van Geril doennemen; a Nev x ezer terflondde pyn (tilde; en dateen enin de Klilleren, welke \1itdergelykeKruiden1.ul- le 3 Cr gW ll’ met zo veel ongeloutten‘ V1655’ len befiaan, zal inen nog Slaap-hollen , oftvvee on-j gas 1:3. C lfdye dirvoerde. V cen van der zelver Syroop doen . Of “deli ‘W55 mi)’ =5 1:) de yn blyft aanl10\1den,C€n0nC¢d“°' greinen Opium , of men zal twee oncen Olie van Se I-geridzerdrekp of twee dragma Duivendrekao zoete Ainandelen}. met 1.0 veel van Rozen doen. Kalkoendrek, of Wolvendrek in een Glas WEIW3 deurzwelgen. Wyn; en geef het , na dat men het door can 7- ,1,,d,,,,, E W“, heart doe“ roopen , en_een Ons yslililkefi daar . V . A ‘ p ‘ onder heettlaten doen , te dnnken ; ofan ersin een‘ ‘Nam vierlepels vol Olybohev ’ m.V€e1R0w1_‘ Ei een Dragma Bloem van Zwazreil tr 5:: water. Clazerwyn. Suiker . meng he‘ ‘_““-If een; heel: Pepers in een lepel , of twee eesnpd. tw mvelg her deur , en leg rel‘. zelver tyd eurge heete een Glas At1.ied1e‘lvanKami1len; 61‘ "F‘“‘5 N": :3: Servetten op den ‘Bulk ) CD dial’ 017 ac“ Te[J°°{r Dragmen Kanee1—water , of Brmdf-WY“ W :1 ‘R1; of Kolyk-fleen. Maar men moet te voren een Ch-_ 20 dir niet wil gelukken . kan_m€n 7-Y“ “CV “C fleet in hebben. Den tweeden , of derden dag zal tot de Orvieraen , of '35 Theml‘ “°m°“' .d_ men een hand vol heele Geritvgnet zo veelfiaasjes-:2 Die -Lich—-‘daar V00YbeW‘“°“ “"5 f“‘1°'" 7'7" m‘ bladeren, in een Pint water 01? d¢he1frlaten kokem del een Wolven-darm dragen , of zich pp 116‘ V“ en daar tweeglaaen "vol , waar in men anderhalf vaflmaken . of zich den Buik , mflfpw-91 W“ 3.5“! once Moes, van CaH_lfi'heef"« Bed?“ a, V3“ Ill‘-men-' Schaap , dat daar van geheren,‘ of verflonden is. .t Ear“: “1 men ten 135 men -5 merge“; gevgn; vryven ; of zal op zyncn Buik ee_n achtcffie P°°‘ ’;:wede'ten zeven nren, en, ten ‘negen uren,. een van een Haas vait maken ,,of7.1cl1 een Lederen V1 cesmat’ waarin men Zuring, Salade'_,Porcele1n, Rieni van Harten-lederom'tLYf8°§1°“3 Ml?“ °mf Komkommers , of Verjuis 9 Of O_”“J€r3P Eedfian d he‘d re zeggen dit fchynta esonze er, or he _ _ V b:rg:la¢:i:ig.‘ ' ’ ‘ Voor het Kolyk door fcherp wit {lym veroorzaakt, ‘ /Ga].,§ol}£, - 7.al men-de zelfde Geneesmiddelen gC15I1}l§€!l..W€%i6 \ n tW‘ d r‘ e Kol kzyn'voorge1.c"re}*cn. 0 Men kem R 3,“ dc gfotc ongelleldheid van den 33;: Pgynenlggfiulrgjg mety dc zelfde hevigherdbleven flake“ 3.“, dc W“ J die zich om den Navel vafi duren, eoude men-een once Snoop van v_v1tte Slaap- ‘ ”aan de koors waar van zy Veflcld €33“ bollen kunnen doen-nemen , of een grein Opium . mt ’ an I ’ ' ' 'tgeen men ecliter niet gcvcn 11106‘: 7-Ondel’ Te V0‘ Vggr ’t Gal-kolylr. ‘ En‘ den Buik‘ re hebben gezuiverd , en. door goedef . . Cliileren en Aderlaten bereid. Men kan ttlfii‘-H dfl; Niets is’ betel", dan een Atziedzel Altlmt , vvnt Vleemmeumet Vemouwul, due“ Drank gegvgn. bee: igedronlcen ; 611 CC“ W°)V°“'d“m ’ °m her Neem een halfpintje water, doet daar in een on-' bl 1 L .f oedragen. D l ' cc witten Honig een dragrna geflotc Cafloreum o e Y a y ‘ ‘ I k I 1% Dee! djt in vimn’, en gebrurl_]l;:e rrivI1;‘\:I‘1kV’£0[:I€eli1neel¢?§aad_ Meel _ neren en _ - _ B d ' edus fpittena l'Y8t’¢‘.’ d°KOm1k’°‘?nl:lflAt£ee reclite en dikke Komkommere , pabsiartcgrlv , " " fdnhebt omert n - :.:e“::::.r2‘; t:::,“:.:.. en, 1 I] 66 met “*3; ‘;':“.;°:.;.: het {amen vailgmézfigagég £33} Le dus tuifclren k°mm°“ cem C - O ' Taart an met twee Schotels 1 0f ‘“ C5“ bedekm 5‘ t '* ,- vuur boven ert .°nd<:\‘sb€@3" “’°':;“g’y onlietagezifaoilii alle kanteni gelv’l;el¥1l§arr:neIt1e,kerm , m We“ Wm flat‘: n::V:1:te§3 doet'er feffens war Boter , €TI'{Z1:’“.t ’ . _» _ . . : g e 10 ': nodtg rs , war verjurs ._0f31Y“ W Y d ‘ we» an an R m:a;::§::;2:32:‘: men ixzza Km.“ van Brood , Of Befchuit. Zoge avejilg’ dat de Korii ‘wet zy, doe'er wet Striker by, I . KOM. dat gv doen hunt , als de Komlgommer met het vul-‘ zel van een Taart’toegemaakt rs. . In de plants van de’ gevulde Komkommers met Borer re iloven , kan men ze i_n Vleesnat kokenzon-A der kruid, met heel klein gehakt Oflemcrg. Als een gevulde Komkommer gaa_r rs , kan men haar uit de Saus halen , en fchielyk in beflagen , en nag fchuimende Eijeren dopen , zonderiets daar by re doen. Dog men kan’cr ook Surker over talpen; of Noosmuskaat; maar ze moeten warm op Tafel Worden ebra t—. . Men IE-an ein Komkommer met Oilemerg, «lat wel toebereid is, vullen, als men doetom een Taart van Mcrg te rnaken. Dan lraar roegcdaan , en hab- bende laren koken , als of me met Hakzel gevuld was ; moet lmen'er Suiker by doen , en ze dus opdrflen. Gekaokte knmkqmnrcrx under /set Vim’. Ider west, hoe men de Komkommers in een Braad an fruit. Wanneer men can 5Ch3P¢b°“V- of an er Vices am ’t Spit, of in de Oven laat bra- den , zonder dat ze aanbranden . CH Wanneei hf?‘ V153 gaar is , kan men de Komkommers weer In hct Pannefe doen , en ‘LE voorts met Vet gear [to- ven , clan aar droog laten zypen . en ze in de Soho- tel onder ’t Vlees leggen, met war A-Lyn,Peper, oi ’Notemuskaat, en ze noclr een tydlang warm h d . . , ojznfilzrs .- Zo gy ‘t Vlees ll‘! een Oven laat braden , kum gy'er dc Komlkommers onder leggen , met zou: , Paper, en een klompje Boter , of Vet , of plan: gedrukt Merg; Z0 het Vlees mager is; en ,om te beletten , dar het geen Komkommer-fmaak aan zig n-ekke moet men twee , of drie fiok'es in ‘t kruis in de aarde Scholel leggen , om het lees dus van d’e Komkommers af te houden. En wanneer het Vlees uit den Oven is gehaalt, H1331“ me" V°°“5 de Komkommer-fans , met wat Azyn , en laat dit {amen koken. Irzgeleide Koinkammerr 2 0f !7g!47r‘€?1- fchildir-rAz n,metveel Zoltldtfin g,‘:g:¢t:E1;:1|:ll{er!r11rt)r:laggeelen , of Ngtenmnskaat. De kleine Komkommers honden ug beIel‘D. dan dikke, dewvl 1% 1° ‘*!“°'.'3 W 'Y’‘' ‘’ 9° ° moet wel twee . Of dlle VWEEW“ b°"°" °P7'W°m' men want alles ml bederven , 1.0 het aan pekel ontbreekr. Daarom meet 83''“ ‘"1 °." 51*" “"5"” lien any nieuwc pekel, 1.0 ’t nodrg rs, toema- kem: Hand (13 P0: we] gedekt , en-zet ze op een piaats, die noch te vocht , noch tewar-m1‘sR,, op dc AW“ meg-gfiaau vvorde en bederve. _ann men van deze ingelerde Komkommeren wtl eten. moet men 1:: uit de Pot nemen met een home, of zilvere Level . 10M“ de hand 1" dc Pew re Re’ 1 - Wafcht ze dan met war water, eer gy deze eer- mfvj. n kan ontrent de Komkommers herzelve mar- nemgn als ontrentde S1uit—kool 1 Om 1'3 in ‘C "“]F““; M-,m nien moet in den Natyd, daar toe de klernfle Komlrommers mtkrezen. Zre KO 0 L .0 M. KOM. ' 7 KOMPAS. Dit is van twee {oortcn 5 ‘t eene twee vingeni vagren k'an.— te Land , het ander ter Zec ; of liever zy Worden Maag ; geneefl de Bra‘kin fiemaakndat dc Doos , of liever de Pen in allerlei men, in drie ewegingen reeht over eind vflaat ; of dat zy debe-_' wegingen, die’er aan gegeven worden, volgt. Her eerite foort draagt eigemlyk den naam van 't Zee-kompas; ’t geen den Stuurluiden dient , om hnn den flreelr te wyzgr , welke zy zeilen. Zy heefteen ronde Kaart waar op dehoeken det Wereld gewe- zen worden, naar de verdeeling der Wiuden. On- der deze is een ilalen Naald valt gemaakt, die met den Zeilfleen befirelren is ; welks ene punt altyd het Noorden ; en de andere het Zuiden wyfi , of regt, of met enige grader: verfchils in ‘t Ooflen .of Wes- . ten , naar deflaatzen iyn ,daar’tzich op den Aard- t. bodem bevin Zy worden , altyd gemaakt , dat de Lely , die’er op itaat,ofregthet Noorden wyfi, en dus dc miswyzing vergoed wordt, of datzyniet vergoed wordt, en zewylt naar den loop der Naald. In ’t midden hceft men een koper Dopje, ‘t geen op een fpitzestyl gelet wordt , waar op de Roos en Naaldwdraai . ‘ Men heeft ze ook, welker Roos op den grond tier Dooslegt , en de Naald ophet Stvltje, zonder Roos‘ ; _deze noemt men Land-compailen. ‘t Buitenfle van de Roos is in Graden verdeeld, wear door men de grootheid der verloop derNaalde kan leeren kennen. Zie ZEILSTEEN. . KOMYN , in Latyn Cuminum. Men onder- fcheidt ze in drie foorten, in Tamrne, endeeerfle en tweede, Wilde. ' Bgfi:/Jrywing der Tamme K_am_yu. De Tamme Komyn heeft een lange en dunne Reel, gefneden kleine bladen, als Venkel ,'1'preid zyne bloemen , ais een'Zonne~fcl:ierm , gclyk de Venkel , en draagt ene menigte van zaden , twee aan twee. De Wortel is wit , en fpreidt ziclr langs de aarde nit. Plazm. Zy bemint here , en modderige plaatzen , groeit overvloedig aan de Zeekant. De Moorfe wordt voor de belie gehouden. Men teelt ze ook op Maltha. Eigmfilmppm. Zy is goed voor de Maag , zy ver- dunt,'verhit, is famentrekkend , opdrogende. Zy wordt met vrugt met Razynen , of.Mee1 van Dolik ‘ pf Was, op cle ontfiekingen der Teel-deelen gelegd: Btfibryving ‘van de mfle ll/'1'/dc Komyn. Dc cerfle Wilde Komyn van Matrhialzu , is een ’ kleine Plant met zes , of zeven kleine gekartelde blaadjes ,‘ gefneden , als de Gingidium , boven op. heeft zy vyf, of zes kleine Ruikertjes , die rond en tcder zyn, wear in ’t zaad is, dat _wel na Srroorjes geiykt , en fclrerper is , dan dat van de Tarnme. Plants. Her wait in Lycie, en Galatie, en lrlein Afie op heuvels. . Eigenflhappen. Het heeft rde kracht der Tamme , en nog groter. 't Zoude ene byzondere kracht te- ' gen de Scorpioenen en Slangenhebben, alshet met Olie , en Wyn word genomen , 7.0 veelmenrnilen Het matig"t' dc‘ ziekten tier gen. Ook-;. tot drie drag- giazen met Wyn genomen , is ’t goed voor Opltyging. ' Bffcéryving we» de twecle If/i/dz‘ Kamy». p De -twede Wilde Komyn gelykt vry we} naar de ammc , welke vericheidentakken met vyf, of zes bladen ‘maakt, die vry groot en geineclenzyn. Zy maakt in elke _Bioem grotelrorens, .die rand zyn en getand , wear in het zaad is gelyk_ die van de Bolder. _P1aat:. Zy groeit in Galatien, Sicilian, en Ajien ; e van Egypten wordt voor de belie gehouden. ‘Eigmfchappm. Zy hecft de krachl van dc eerfle wrlde. Als men ze met Kalfsvet , of Honinginhet oor laat druipen , geneefi zy het geruis der’Ooren. Als men ze met Razynen en Azyn op Kneuzingen leg: , geneefl zy vdezelve. Met AIYII neemt zy de Sproeten wag; Men gebruikt , zegt Galwu: , het zaad van de Komyn even Pjeterfely. Zy is heat , gelyk dat van die Planten. Zy doet Wareren, en breckt Wlnden. . y . KONFYTWERK. Ziev CONFITUREN. K O N 1 N GS GEE L wordt van de zuiverfie Auri pigment gernaakt , en .is'vergi.fxig , 't doet daer- om her: , die ‘tr gehruiken , met een flechre renk aan. K O N I N G S W A T E R., , Zia HubnersKun{t- Woordenboek op A,qua‘Regia ;' ’tIhiet 'ook Aqua Stygia , enwordt gediliilleerd van Zout. KONSERF. Zie CONS ERVEN. ' K O N S T E NA AR word: een genarirnd; die met handcn en en geefl: werk . ‘ I ‘O NYN iseen Dier zo groot,_als een rniddel- matrge Kat , ‘t geen ziclr in Bqfien : maar voor 31 in de Duinen ophoudende, daar holen maakt, en zich verbergr; 'theeft lange Ooren , ene korte , mam: 1aairigeA iiaart ; zyne_ lrleur ig gemeenlyk graau en wit. De Konynen beginnen jongen te lrrygen , '31:-zy maar zes i'naanden and zyn ; zy dragen 30 dzigen , en we-‘rpen alie maanden vyr‘, of zesjongen;'zo db: 1}’ zeer vermcerderen. I-let Mannerje noemt men een Rammelaar; ':Wyf]e een-Voediter ; en de jongen Lampreijen. Zy zyn zeer fchadelyk , daar zy in groten getale zyn , alle Aardvrucluen zyn hare gading. ‘ ’ ' Meen heeft ‘er tweederhande foort , Tarnmen en Wilde. Onderfibeiti mfléu Yammm en ll/ildt. Om te maken , tlat verfcheiden dingen , die ‘t Huishoudeu taken , t'onzer kennifl"e komen, meet men ook 't onderfcheicl tuifen Tamme en Wilde Konynen weten. De Wol der laalfle is roller en min dicht; zy zyn radder en 7.0 dik niet, maarle~ vcndiger van aart, en zien ‘er wilder nit , ookzyn zy lekkerder. Dc eerile hebben meet dienit van ’ " g g lrunne eens , als Anys , Karwy , ‘ .‘ . ‘ V Kan. n met de Fret ; in mah- .. Z t , ,“ Vgfigf. .zyn_'Logaau Mxddcl om een p y A §;‘e1:“§nf€z;g’ervv (ggfzisggegenfiaandea ’gel;)ru1kt1kmen nyne Woud ; of ’t Dum te amngen. ' , . vo en ’ , dd rfflllllllflil , ompeen KoIr;:1yened;ot1;d tvemeam ’ cg Neem een Hondje , dat ken Op 1” mom“ 3. ma“ da“ V¢”_““°‘°“ WW-Me laar dit een uur lang in 't Dum . or de Konyne-wa- kryhgen t1i€(Et€g3““;:r°j1;":"daar‘aa'; ’ dathet .3133}; van rande jagen, om alle de Konyuenmhun holtedoen enjen .5 i — 1 , 3an_ ' '3“ 9°“? 5“! ‘5"1ge1yk °‘,§,kef'L‘§',‘:f,g(:?r5er Kai: g Dir gedaan zynde , roept uwe Hand 1 C“ mm! men w1tledaar“v;:e‘eelt:Ie!:“vicgen . doch met afwallen , hem Vail. Elna: daa: nan, dna de holen ‘.1 fu fian CD P00 n ‘ . . .' k. e Net-zarken voora e e gatcn' en a on c-, 3.. door deibxandige renk 15 t ook wel te ontde ;I;vWyS' . kerb Doe uwe Ner—zak open, an fpanzekvoan-lietflgaég , - d 1 1 t da hetgar e aat e_ H93 ‘W444: ,4“ ‘[9 K»:n£u;:,]g]Z:,,_ 6” de ma if-:.t '?‘to?1¥j:ed:og:1:3ng la1ainSg,eIn desgelyks her 'f‘outJe W'‘” W‘ . ‘mean in de Ring fleekt; in 20 gal g6n°‘Nétt=n 56} ~ - ‘ d I’: d’ n riarenmetiras lo ' De Konynen do-en ’b°n‘tr¢:x1I;:zdevle)¢.a‘1ngFv'azr‘;\tcl in ": ll((:feigd:::l::)’efowa:§’z$el:ng :nExa1gr':een Open is. Q111- Boflflcm dim my “ch W194 es-hoven - en daar is len zy daar door uitvluchren. ‘ Kmm ’ Wyngmd ' ‘en cl)‘ mane}. - max ’t Als allc gaten dus genopt . or bezer zyn . lteel: nietsfl’ 1“ 1:1’ ‘{1l;t,,‘;3";;?1edl¢§Wyngaarden . door dan nw Fretje; een Belletje Om 7-Y1“11_‘3151?°bb°Eg°’ mee e wait we _ ~ 11 ' ‘ ' h 1; en,precrbee1d b"y dc letter H. en doet dcsgelyks aan 'r andere eind by I. De Tcuxven moeteu o_ok flap genoeg in ’t mipdden wezen , om’er deflokken tuilen heide re zenen , welg ke gy op deze wyze moet vail maken. ‘ Neeym de Slok K. L. breng ze op _de kant dc: Wegs , op het Touw L. under nan it Net , en 1 Buven-rouw an ‘t andcre-elnd :K. van het hour-; Gaar dan dwcra den Weg over , achte: her Net heen , en huud de Bovenreep in uwe hand , op dat’er.he: ‘ houtje nier uirga ; als gy an I: ande: eind van de Weg zyr , zer'er danuw llokje M. N. tuflen, en fiel her Net :0, dat het een weinig overhang: na de kant , .daa::gy’t Wild van daanwagr: zo elarher Dier,.in ‘t Net vervallende , maakt dat de hnuten uit de Reepen gaan , en hetzelve beflaat, om datde Mazen, nedervallende ,door hunne:uimte..za,k_s ge- noeg >v,an’r Net maken , om’er Haas , .of#Konyn in befloten re houden. . Om em Kanyn , of Had: met een dmllzeld yang- ne; 1: pangs». 1 HI. Men _kan een dubbelr Net gebruiken , dat minder moeite in heefr , als de rwee voorgaande: maa: menraiet her beret van ver , als de twéé antle- re , dir Net is voornamenrlylegoed op dewegen, dear de Konynen loopen , die altetuet merhun vyf, of zeffen achrer den andere komen geloopen , en gevangen kunnen Worden, om da:-ditjaag-nernicr valr. Ik vertoon de wys , hoe men dat gebruiken meet, in de Figuur 3. lk ondelfiel, Idat gy:'onz- \ houden hebr, ’r geen re voren gezegd is , dardelet- reré , welke degellipte Lynefi AaB.C-D« 3311WY- G g g 7. zen , 4:9. 4.2.0 K:oN.. L ” KONI zen, den kantd;”rWeg.v'ethce1deu§ (‘leek enen def hplen, in ’tHout verlulti ‘ - —. Iiokken van het Jaag-net op de plants (loot dc Let-‘ in‘hllllD€_}'\0len ” 16 ‘ha §l‘t‘§’niétekl11°(,)v“eclIt‘l‘:ekzl{‘;:n 21:1: ta‘: E aangexekend. en enen=anderen1‘n't midden wlldt vangen ; man: te heblnen dubbelcle _'[\ag.yne[- in 17'. en ~dus met de‘ander_c, tor datde Wegdaar ten,en doe ,.ge1ykikhier boven getoond hebg ‘Na vmede gefio t is. Verberg. 1: dan achier ecu Bosje , dat gy welweetwaar de Holenzyn fpan daal-'voo of in een- oorn , gelyk ik re voxen ge'I.egd,heb_;—_ heen uwe Netten. ‘Gaat danwandelen diax I. Men mag van deze fooit‘ van Netten wel verder af- Kouynen denkt te bejegenen, achter de I-iagen sci gaan , dan yan de vogrgajnnde. , » 1/a_ag1.e met gel'aas,ofeen. Rdk op , dan_zul1m’7_y _ Aanmerlemg. Men‘ moet ’aanmerl:en , dat men zich menende in de holen te véxbergen "in dc Net: mereen dulsbel Jaaginet =niA:t:andets dan Hanerilen. fen werpen, daar gy 1.e terflond xnoet Iiithalen , op - --~~. law.‘ 3; V Konynen kan vangen ‘; maar m&‘de andere vangt dat'1.y ‘er niet deux byten. Als gy_ 1e op den Wolven. I-Iierom moet gy, 1.0 dit Gedierte in die andel'e.. ‘ plaats ook gevonden wprdt, rvan eenVork, ofan- ' . ' der»Geweer‘, niet onvoonien-zyn, om zetcn eeritc 0m Kmyuen met een Hand gewi: ta wngm. dood te fieken; op (13: 1e uw Net niet breken. ‘ , . De rechte tyd van deze Jnagrnettcn te fpannen is V 1-, M5 W?“ '35 b01911 We?‘ 2 lirhct gocd een klein, ~’smmgens, als den dag begint, en daar op te leg- H°“dJ.e.: of ecn Frct te hebbcna Eu will: gy dun» gm loam‘ mt em ha“-um. M Zens Opgang ’ V00‘. 31 vermaak hebben-, weefl met uw tween; waar van ‘m delange dagen 5 en 7s avonds van eenrhnlfuurvoor. de 9°“ °P 56 holenffil E2311 5 €l1'et_ bet Net zozal -Zions orndflgang, mt donke, “and me_ vonr fpannen. dat__e_r gcen gat binten her Net is. 0 ’ 5. . Laathy dan een weimg van dam gaan , op een plaats , . l "' “ ”“_‘ f.-f_,K"."J!?19” 1*‘ '”"”£"”" Vlfaarvan dam‘ by he: Vangen zien, of hooren kan. IV_ De Konyhen _— die in can Tuyn ,°,,m0,,;en Zo dm de ander , die. de H0nd‘heeit , weer , dag van Muren, by nacht komen eten_,zyn gemaklyker 115' N53 83fP3Dn*?“‘fl33t a 111°C! 1'1? den ‘Hond los met Strilzken tc vangen : maarzy blyvendaar niet 1?“‘’-“z 3“ me‘ P"““’-“ 9“ fl_““C“ W‘-it “Rig tel’ Jachs in ; want zo haalt voeit een Konyn niet , dat he: malmls ‘JP *3“ 11? he‘ Wild 0l{d0e- Dir zich wil- xrafi is, ofhenkeert her» lioofd om, Iet7.y_n tanden lfinflfl V00‘ hfm 55186“, 1°°P‘ 1“ dfi Nmefla W3‘-ll in den Strik , en byb hemaf; gauts antlers, als een “*3 d¢ 0PPa1T=lh<‘-I hfllellmoet. en daarmede voort. Haas, die voorr wil. Daar zyn vele plaat1.en,daar £911» *°‘3‘dfi‘ 115' SGDOCB hfiefh ’ dc Konynen in de» Tuinen , die gen_ev'Muren. heb- WY hebbfifl *5‘-eds E“-7-=84, dat dereehte tyd.0m hen, breken-,_z0nder dat men-hen beletten kan, al.- 93 K°PY“€_n bfiflefl hlmfle 1101911’ #6 Vlnden , van zo 1e ’suach:s laat komen , als men zc niet zien’, smorscns 15- tot 3565 en zeven men’, en van elf u- mch, fchimn kam Z0 u dit °ve,k0m , gebmik ren tot enen , en savonds een _uur , of twee voo: an 1-0°“ van’ smk; N , Zonsrondetgang .; voor al, wanneex het droog we. Sleek in uwe I-leg een link hours Fig. 4.‘ ., an dc; 15- Nget, dat mqnze alle urcnlvan den dasniet twee duini dikyis ‘, en'ontrcnb»~ecn*d11ilI:l van ’t_ 130- huge.“ h““n° h°‘°“ Ymd‘ 5 "WW Wei?“ °P gelegdc veneind. een- gat‘hee£t,~ daarmen de up van zyne W: F“-- ’ ‘ _ - _ finger in km m,kea_ Ne¢m_da,, ecu» fink, Kopeb Zo men by gevai vmdt, dat ‘er_1.o.vele gaten zyn (mat; en doe flndeslelfs eind gen flak touwfie’ ter plaatze , daar men de Netten wil fpannen , of Tgeen-gydoonhergatvaiftvooxgemeldehout fieekt; d“ '5-Y~ 7-0 V¢l"V3|1 dc“ =“1d“° 55'" :- 43* d=_Netten‘ en bind hen“ an, em (take Tak,» wclke gy ge_ zemet bellaan knnnen . meet men ze aan dicn kant zetten , daar 1y I al1crwaarfchy,n1ykl’t op zullen aan- men ook Voflen, Daifen , Katten , Bunzingcn en plaats‘gevangen‘hebt; Span dan uwe Nettenop en: 19. , hogan zult houden , gelyk die, welke Incl: R. ge- kumen " en de gate“ ’ die ,t “me af lessen ’ me: Tckend‘ is. Dir» gedaan zynde ,1 ml: gyv een klein "filoutje een wcinig dundenfnyden clan‘ ecu Piug,en SWWCH 2 Takkiflp Oflmflidefl “OPP”- '5E’en~Duim lang , ’_t—geen/ge in ’—t gat zultlflekm, 0p _ l 2 _ _ dat dc Talk nict kan opfpringen. an den, Strik t0&— 07" 49 K.0'1J'fl€?1 met Hem! Netjtr , Zaflen halen, welke vait zal gehouden Worden door ‘t kleine gmaamd 2‘ by dag It tlangew. finkhouts S. ‘dam-.midclelvan deknoop ,die dc Strik can bet ’I-,'ouw aan malkander wail‘ maken. Zet VII. Dc Konyn-zakken zyn Netten-, die op de daar nav, en open uwe Strik V. zo groot , 2115 cm Wys van een Zak gemaakt Worden. Vuifi , enzoy, dat he: Konyn’er:niet deur ka-n 10- Neem eel: dozyn, oftwce Netjes; en gaat daar “P5” .. fl¢,,diq’er konxt, 2.31 ’t hoofd=omdr,aal3en om afte d€Z€_ WY5- OPCD 1%: 9“ {P3117-t‘-V°01'h€TB‘«Ita €11 mafik l-byten,'t geenhem.va’fih'oudt,en maken,dath‘et hout- daqn (R-YE-€011 i’! gflefl 4001' (ten Ring Eaat‘. ‘Mn 96!! Ce uit het gar valt, en dus zal’i aan den Tak de vry- Tak. of Pan vafi, en hat andere Ryg-tou aan ecu {laid geven‘, van that v dam , wedelf te kecren; lfindfife T319: Of H0“! . 8!! doe 10 met allec. on due ml het Wild zich vctworgen. I-‘I01? mfen,n1oet1doen_, ails men geen Netlen ge-’ om Kwym by day in Maize me-metre» ¥e‘1.°iec§§.§,:c‘§ 32? §,ilZ?l§°‘,‘nE§‘§§‘c‘§; .lAg‘Zl“.$,l§‘z';. _ ' ». 9’? "«’,“”3.”". , , , izielykanl en loopt (ha: been, zo dra’er ecn'gevan- » B¥.='d33%'Ji0m§!1:4€'K0fl_!D€n- lf€h-:- bultflll 51¢ l gen :15; enlmenmaakt zolweinig bewcgingalsmen. ~ . ~' ’ -kan~,, zonder'er»zyn hoofd deur re fleken. De eer- mede Ila dc holeny en zet'er een voot elk gar, op_ . 4.2.0 K:oN.. L ” KONI zen, den kantd;”rWeg.v'ethce1deu§ (‘leek enen def hplen, in ’tHout verlulti ‘ - —. Iiokken van het Jaag-net op de plants (loot dc Let-‘ in‘hllllD€_}'\0len ” 16 ‘ha §l‘t‘§’niétekl11°(,)v“eclIt‘l‘:ekzl{‘;:n 21:1: ta‘: E aangexekend. en enen=anderen1‘n't midden wlldt vangen ; man: te heblnen dubbelcle _'[\ag.yne[- in 17'. en ~dus met de‘ander_c, tor datde Wegdaar ten,en doe ,.ge1ykikhier boven getoond hebg ‘Na vmede gefio t is. Verberg. 1: dan achier ecu Bosje , dat gy welweetwaar de Holenzyn fpan daal-'voo of in een- oorn , gelyk ik re voxen ge'I.egd,heb_;—_ heen uwe Netten. ‘Gaat danwandelen diax I. Men mag van deze fooit‘ van Netten wel verder af- Kouynen denkt te bejegenen, achter de I-iagen sci gaan , dan yan de vogrgajnnde. , » 1/a_ag1.e met gel'aas,ofeen. Rdk op , dan_zul1m’7_y _ Aanmerlemg. Men‘ moet ’aanmerl:en , dat men zich menende in de holen te véxbergen "in dc Net: mereen dulsbel Jaaginet =niA:t:andets dan Hanerilen. fen werpen, daar gy 1.e terflond xnoet Iiithalen , op - --~~. law.‘ 3; V Konynen kan vangen ‘; maar m&‘de andere vangt dat'1.y ‘er niet deux byten. Als gy_ 1e op den Wolven. I-Iierom moet gy, 1.0 dit Gedierte in die andel'e.. ‘ plaats ook gevonden wprdt, rvan eenVork, ofan- ' . ' der»Geweer‘, niet onvoonien-zyn, om zetcn eeritc 0m Kmyuen met een Hand gewi: ta wngm. dood te fieken; op (13: 1e uw Net niet breken. ‘ , . De rechte tyd van deze Jnagrnettcn te fpannen is V 1-, M5 W?“ '35 b01911 We?‘ 2 lirhct gocd een klein, ~’smmgens, als den dag begint, en daar op te leg- H°“dJ.e.: of ecn Frct te hebbcna Eu will: gy dun» gm loam‘ mt em ha“-um. M Zens Opgang ’ V00‘. 31 vermaak hebben-, weefl met uw tween; waar van ‘m delange dagen 5 en 7s avonds van eenrhnlfuurvoor. de 9°“ °P 56 holenffil E2311 5 €l1'et_ bet Net zozal -Zions orndflgang, mt donke, “and me_ vonr fpannen. dat__e_r gcen gat binten her Net is. 0 ’ 5. . Laathy dan een weimg van dam gaan , op een plaats , . l "' “ ”“_‘ f.-f_,K"."J!?19” 1*‘ '”"”£"”" Vlfaarvan dam‘ by he: Vangen zien, of hooren kan. IV_ De Konyhen _— die in can Tuyn ,°,,m0,,;en Zo dm de ander , die. de H0nd‘heeit , weer , dag van Muren, by nacht komen eten_,zyn gemaklyker 115' N53 83fP3Dn*?“‘fl33t a 111°C! 1'1? den ‘Hond los met Strilzken tc vangen : maarzy blyvendaar niet 1?“‘’-“z 3“ me‘ P"““’-“ 9“ fl_““C“ W‘-it “Rig tel’ Jachs in ; want zo haalt voeit een Konyn niet , dat he: malmls ‘JP *3“ 11? he‘ Wild 0l{d0e- Dir zich wil- xrafi is, ofhenkeert her» lioofd om, Iet7.y_n tanden lfinflfl V00‘ hfm 55186“, 1°°P‘ 1“ dfi Nmefla W3‘-ll in den Strik , en byb hemaf; gauts antlers, als een “*3 d¢ 0PPa1T=lh<‘-I hfllellmoet. en daarmede voort. Haas, die voorr wil. Daar zyn vele plaat1.en,daar £911» *°‘3‘dfi‘ 115' SGDOCB hfiefh ’ dc Konynen in de» Tuinen , die gen_ev'Muren. heb- WY hebbfifl *5‘-eds E“-7-=84, dat dereehte tyd.0m hen, breken-,_z0nder dat men-hen beletten kan, al.- 93 K°PY“€_n bfiflefl hlmfle 1101911’ #6 Vlnden , van zo 1e ’suach:s laat komen , als men zc niet zien’, smorscns 15- tot 3565 en zeven men’, en van elf u- mch, fchimn kam Z0 u dit °ve,k0m , gebmik ren tot enen , en savonds een _uur , of twee voo: an 1-0°“ van’ smk; N , Zonsrondetgang .; voor al, wanneex het droog we. Sleek in uwe I-leg een link hours Fig. 4.‘ ., an dc; 15- Nget, dat mqnze alle urcnlvan den dasniet twee duini dikyis ‘, en'ontrcnb»~ecn*d11ilI:l van ’t_ 130- huge.“ h““n° h°‘°“ Ymd‘ 5 "WW Wei?“ °P gelegdc veneind. een- gat‘hee£t,~ daarmen de up van zyne W: F“-- ’ ‘ _ - _ finger in km m,kea_ Ne¢m_da,, ecu» fink, Kopeb Zo men by gevai vmdt, dat ‘er_1.o.vele gaten zyn (mat; en doe flndeslelfs eind gen flak touwfie’ ter plaatze , daar men de Netten wil fpannen , of Tgeen-gydoonhergatvaiftvooxgemeldehout fieekt; d“ '5-Y~ 7-0 V¢l"V3|1 dc“ =“1d“° 55'" :- 43* d=_Netten‘ en bind hen“ an, em (take Tak,» wclke gy ge_ zemet bellaan knnnen . meet men ze aan dicn kant zetten , daar 1y I al1crwaarfchy,n1ykl’t op zullen aan- men ook Voflen, Daifen , Katten , Bunzingcn en plaats‘gevangen‘hebt; Span dan uwe Nettenop en: 19. , hogan zult houden , gelyk die, welke Incl: R. ge- kumen " en de gate“ ’ die ,t “me af lessen ’ me: Tckend‘ is. Dir» gedaan zynde ,1 ml: gyv een klein "filoutje een wcinig dundenfnyden clan‘ ecu Piug,en SWWCH 2 Takkiflp Oflmflidefl “OPP”- '5E’en~Duim lang , ’_t—geen/ge in ’—t gat zultlflekm, 0p _ l 2 _ _ dat dc Talk nict kan opfpringen. an den, Strik t0&— 07" 49 K.0'1J'fl€?1 met Hem! Netjtr , Zaflen halen, welke vait zal gehouden Worden door ‘t kleine gmaamd 2‘ by dag It tlangew. finkhouts S. ‘dam-.midclelvan deknoop ,die dc Strik can bet ’I-,'ouw aan malkander wail‘ maken. Zet VII. Dc Konyn-zakken zyn Netten-, die op de daar nav, en open uwe Strik V. zo groot , 2115 cm Wys van een Zak gemaakt Worden. Vuifi , enzoy, dat he: Konyn’er:niet deur ka-n 10- Neem eel: dozyn, oftwce Netjes; en gaat daar “P5” .. fl¢,,diq’er konxt, 2.31 ’t hoofd=omdr,aal3en om afte d€Z€_ WY5- OPCD 1%: 9“ {P3117-t‘-V°01'h€TB‘«Ita €11 mafik l-byten,'t geenhem.va’fih'oudt,en maken,dath‘et hout- daqn (R-YE-€011 i’! gflefl 4001' (ten Ring Eaat‘. ‘Mn 96!! Ce uit het gar valt, en dus zal’i aan den Tak de vry- Tak. of Pan vafi, en hat andere Ryg-tou aan ecu {laid geven‘, van that v dam , wedelf te kecren; lfindfife T319: Of H0“! . 8!! doe 10 met allec. on due ml het Wild zich vctworgen. I-‘I01? mfen,n1oet1doen_, ails men geen Netlen ge-’ om Kwym by day in Maize me-metre» ¥e‘1.°iec§§.§,:c‘§ 32? §,ilZ?l§°‘,‘nE§‘§§‘c‘§; .lAg‘Zl“.$,l§‘z';. _ ' ». 9’? "«’,“”3.”". , , , izielykanl en loopt (ha: been, zo dra’er ecn'gevan- » B¥.='d33%'Ji0m§!1:4€'K0fl_!D€n- lf€h-:- bultflll 51¢ l gen :15; enlmenmaakt zolweinig bewcgingalsmen. ~ . ~' ’ -kan~,, zonder'er»zyn hoofd deur re fleken. De eer- mede Ila dc holeny en zet'er een voot elk gar, op_ . K Q'NN_YN E N . V That 244. KIKVORS E N . zige gronden tieren zy inet. ‘ \ ‘, . n ander met een Hand T KW?‘ .§;;I§ ”op§;§,eynl fgnx her in‘ zyne holen re doen vluch. ge_n_~,v en in de Nerten loopcn. ' In deze Netten vangt men 16 de andere. ‘ 'gemak1yker,’Valsin‘ Geflaofde Kenyan.’ ‘ Ken 11 is iers heerl ks,aIs mcn't we] vc/taE:I:<=.g$:€:t':]elitden;y1\’l'v:ll neemt 5;‘ K011)’ “ s my‘ h‘?! ‘an fink’, fnerkr het met gefmoiren Spek op. Dlt gedaan zynde , laar men her in Vices-mgr koken . 6? maakt her fmaakly-k met Zout ,Peper , fype 131111; dcnUijen.—Noo_tmu9kaat; en_, als t gaarls 9 06 men 'er een DO]EP van een E1 en Verjus 19)’ 5 CH 5'33 efr. Geen bier van de Konynen gezegd word: . is ook van de Lampreijepxgezegd; d¢W)'1ZYnI¢tV€‘-. fehillen , dan in ouderdoin. Gebmae Kouynm. AI: men I(onynen‘wil1atenbraden . Tfldeeflmcn ze fyn, of men belegtze met Spek. Of» bYEl°1=Y€k daar van , droopt men ze me: Borer, terwy; men ze bmadt ,4en zo dra_zy gebraden zyn . zet meeivze in een Schorel, ‘en difize op mereen Saus van. «a- r :er,.Zour en wme Eepcr. Kqnyuen. in Rkzgaut; Sny een Konyn in vieren , lardeerhet gmf» fflefk f It Sek 0 in: her in een Platte :frrtd::In€tPg<:etl:1(¢):feI(13a erol fififioven met Vleesnat, - ' W ‘Z urenPe er- lerwel ms,%::$::;ni",;,;"or:njerm 9;. an is he: gefroofd is . dis hat op om heet re eten. KONYNEN.-WOUD. Dit is e‘enW01Id, Bag of Wildernis,.waar inmen Konynenhoudt; , . ‘Met deze plaarzen is het , B€1Yk- me‘ ‘"591’? 13' » V . ' h b dere gelegenheid en ' gffiizg. ‘Bleellf-rig: zuyn:In§euyV'z:;:.chtig Igegen ‘t Ogflen ‘ In Zuiden gélegen . ‘en mdmsa SW‘ d°-D"‘“°“' Wan: lrleigronden zoudcn haar niet dienen , ‘om dat zyjdaar 10 we] met in’ g.W°“ k““F°§n 99 1“ m°°‘ Men is ’t nier eéns , hoe men een Konyne-woud moet aenleggen ; men vindt ze , die zeomheinen en Omruinen willen , of me: Muren omzetten;‘ maar hetevoordeei is 10 veel kofien. niet waatd. ' Ons oogmeflrlis’, _onze goederen re vermeerdercnp. lk laat dan deze manier van Omruinen dam‘ , om’ ’ rot ene andere re lromen , die my. meet behaagr. 03 um: war een wy; met: een Konyrte-waud',' -of Dain ‘mm azznlqggen. Men moeru met 10 diepe Slooren omgraven, V ads mogelyk is, en {choon dit het wegloopen der Konynen niet beletv, no zyrmer water nier vervuld‘ zyn , echter-za] her —, middelende de zorgwelke men -daar voor draagt, en-waarvan men naderh-and’ fgrekenr 1.2}, bezorgen, dar die'D§e§‘€Il §3_l|’E¢Wfl!: » inzbnderheid ; ais‘ men 'er in K015}, K430. nan; gelyk men vindr dariallen Konyneu-woucienf; V of Duinen is gebeurd ,’ die‘met‘geneMeren ,ofnat:-‘ re Slooren zyn omgraven geworden. , _ ~ Die een Konynen—woud' ,' of Duin wil inaken; Ian: :11‘: zo groormaken, als zyn Land ‘is, maarhoe gmrer't is , hoe berer voor de Konynen. , ' Ik weer niet, hoezy, die , voor my»; van een Konynen—'woud gefcbreven hebben ;4 hebben kunnen raden, van dit met Sloten vol waters teomringen . of zy kennen den aart der Konynen, of niet; 19 't cerfle : waarom willen zy ‘r Warerophouden; zy weten immers dat zy _tegen de vogt zyn? isditniet ~ tegen den aaxr re werk te gaan ? zo 2y 2:: in hun- - nen aan: niet. kenneu ;. waarom dan gewaagd mad re geven ; want dit fifekt tot nadeeh. I-Iier om kic- zen zy, die’ér een aanleggen vviuen; een bekwame plaats , omgraven ze met drdge floten ', 1.onder’er zich veex aan re kreunen war ‘er van de Konynen y/orden zal, als zy~ ze’er‘in gedaan hebben- -‘ ‘ Hoe mm. een Konyzzerrewazd , ~'qf'Dm'n -5:-' , walker: mm.‘ ' A13 men-Konynen inueen Woud gezet heeft , 'i‘ welke men wil bevolkthebben, zoudeher een werk van geduld en zondex vermaak zyn , lang naar voor- deel re wagren; en gelyk her eer een zaak is, waar mede men zyn voordeeluzoekt to .do¢n , 20 died: men zyn lgefi te doen, om tot zyn oogmerk teko- men ; kart van gedulr te wezen gecft menigmalen zyn voordeel. Dus is ‘I: met deKonynen-woudem, die. niet re fchielyk in ouderdqm kunnen overvloe. dig ‘Lyn ,. om ons voordee! aan re brengen. Die dan vetlangen een Woud , of Duin dra be-' volkt re zien , moeren een zeker geral Voedfiers mien ‘ re krygen , die niet jong avn ; en ze daar in zetten. Dir Gedierte vermeerdert zichhier door de Jgngen ,, Welke h’ct voortbrcngt, en neemt met derzydtoe; , ' een Jim, at tweeniee in Jaagt, en in "t derde zeer weinig. — Maar luideu-, die op enig voordeel van dit foort‘ zich war vexfiaan , willen ze lieffi dour TammeKo- nynen bevolken-.' Dus neemr een Konyncn-wont‘ iichlielyker toe, als men he: op die wyy- in mm c t. v v A K O 0 LE N noemt men Srukken . die rot brand gebruik; warden , zy zyn van velerhanrie foorten,_ Stelen-kolen , ‘Hours-kolen , ,Turf-ko1en~,,,ofDove- ko en. ' » , ‘ S?e‘en-kavalem . De Steen‘-kolen zyn een zwarreyflof, weikeinexi uit de aarde, of liever Bergenhaalt, entorbranden ~ dienfiig is. Men vindr ze veel'in~ ‘t Niwrnair, Baurgagna , Engcland , verfcheiden Plaatzen van Duitxlami , Luiktrlnnd , Hmegouwm-, em. De Sme- den, Zeepzieders, ‘Brouwers, Jenevexflokers, ge- gebruikenze veeln; en-zy' komen by one onder den naam van Luilrxe , Engelze , vette en dtoge Koren enz. voor. Zy zyn heet van brand: maar geven een yuilen damp, en een kwadesborit, G g g 3* Hout3-- 42-I‘ 4;: * jKoo. I‘ A ' Harm-ifiookia.‘ ,2 in van twe‘edérBandl‘,lfdoff ilm, ii; dié The“ W dc rgakiters in 1'-ioliand Vhaélr , pepyt ovetrehot van hunne v'erl§r:indde I‘ak1:lt_3b0fl<‘-XI 1!“ z W511“ ‘“ 9°" Doofpot gedoofd wotden ; en Iformp-‘.ioolet‘I. Die van "Hour "me; ‘vdordagt gelirand ‘Worden; om fchielvlr vu_ut re varten. Ais zymeen k1_§1nVEi’f trek gevonlrt zyn gevenyzyfisen lrvvade damp .‘ die imand p‘yu in ’t noolfd kan doen krygen, enplgrwalyir Worden. Ont dit re ’vetri"oedt:n moet men er in t cerfl: ichieiyk eéh fink Yzer op leggen. Mnnier om H0il£i‘*b07é?1 ‘i‘e flake».- Men maakteen gtnteliuil, welke men met ge- broken en aan fink gehakre Takken vult , die Toorns gewys op ‘een zyri gefiapeld. Nlen dckt deze Km! met een foort’ van Vetwelf van Sreen en Aardc H1 ,t ruw toegemaakt. Men iaat onder een gar; Om '1 vuur in ‘t hour te fléken. Als her ontfioken is » R013! menxlit gar weder toe. Men laatdttHor_1tverfcl1ei- den dagen branden, en daat komteen drkke damp _uit ; Waar van een‘gede’eIre door dergaatjes van het ,Ge_wu1fh._een gaat, en ‘t ander gaat wederom in de .Koien. Dir amaakr ‘dat zy gene viam maken. De -Kolen zyn dan gebtand ,‘ als 1ich daar _geen took meet .uit opheft. Dan flop’: men‘ de opemngen roe , wei- ke'et in '.t Gewelfrmdgtengekomen 1.yn. Want dc lucht. Weiite daar door ‘by ‘derKoien komr ,V1.au.de ze ‘er in doen, vetreten. Men neernr ze ‘er met mt , voor dat allies koud rs. hm].-En. / 'Deze zvn de Turf,‘ na dat zy zolverbrand is. ' dar'er nog rook ‘nog v1arn_meer‘vanHopgaat ; fin a wanneer my in dezen that is, H1 €,€D_K°P“e“s Y‘ zeren , of Aatden Doofpor gefioken| is geweefi: Men houdr her voor een fpaarzame Huishoudrng , ‘daat men de Tutven , 1.0 dta zy .gevo_nkt 7-Yn . in de Doofpot fteekt , om ze ten gebtmkeider Hurs- houdingevvoor Fornuizen , Konforens Tefiefl :<‘-11Z- ' t'e bewaren. ’ . , Van de zelfde gaat‘ een 1.9 venymge damp op. ‘dat zy, in een kiein hefloren Vetttek, imand doen itikken ; waarom men aan't 1.e1ve aityd genoegz.a- me iucht moet geven. Zy rnalten ook velen pyn in 't hoofd. ‘ _ ‘ ' KOOL , in 't'L'atyn Braflica , die men _rn dc Tuinen plant», en in de Keuken toemaakt , is een Plant-gewas , welkets bioemvier biaatjesheeft, en weikers Vrugt een rond zaad, in een aauwqe gelle- ten , is, 'tgeen door een middelichot in .twéén ge- deeid word: . dar biaadjes dtaagt ; de bladen zyn min , of meet gerimpeld naar dat her foorr is , en de klent trekt uit den blaauwe. ._ _ Men heeft zeer vele foorten, maar ‘die hier re Lande gevonden en geteeid warden , 7.yn~Bafiaard- kool, Bloem-kool , Kapperrjer-kooi, Rode-koolp, KOO. Witt:-kool, Savooi-kool , Spruit- ; of Km1.1(°,,1_ Sl0Bt')X:lI. STERD-KOOLiseenvrl " nit net and der Rode voottkomencfizoopen foot“ BL 0 EM KO 0 L is van groter en kleindcr bioem , en rneet , of min gefloten , wit en graau- acntig. De gtotc en Witte, die vafl in ecnisgcflo. ten , en rond , zonder door blaadjgs verdeeldre zyn; word: voor de befle gehouden. Doch veie oerdee- len de lofle Bioem-kooien fmaakiyker. Evenwel doen de Gtonden en Luchriireek veel, om grater en vafler Kooien te telen. De befle teelt men op '15 Eiland Cyprus , vervolgens in Eagelami .- ‘doch fchoon men hiet de Zaden hrengt, men reel: ze hietflech- tet, inzondetheid delare Zomer—,Herffl— , ofWin‘-' tet-kéolen. Maat ’t is beret , dat men Zaad . uit her Cyperfi en Engelfa hier re Lande geteeid , zaair. Men zaair dc Bloetnkooi in de Herffi , en des win. ters , ook we! in ’t vtoege Vootjaar onderGla1.en; men plantze daar na op zich zelven , en dekt ze te- gen 't vtiezen. De Pianren , die Tchieiyk groot ‘warden , geven flechre Vtucnren. Daarornmoer men zuikc Koo]- planten verkiezen, die van matigen groei , korrvan freer, dikiyvig en van hattfcheuren voorzien zyn. en moer ze , die in ’t vroege Voorjaar verplant worden, tor by hare uitfchietende biadeten in de grond planren : maar de Zomebkooien hoger op ltruik , en zo diep niet pianren. ‘Alie byfcheuren moeten naderhand uirgebroken wotden , want dan zouden de Harbkooien kieinder wezen. Zomer- ; Herfit- en Winter B1oem~k6ters teeren. _ Om ze re verpianten . Wacht r_or dat harelbiaren een hand breed 7.yn.'rcn,eind_=:de Biosm-kool iterk .genoeg 1.y. .\Befnoei,dan den Sttonk om lug ,en‘be— :gtaaf ie zo diep , dat de boveniie blaren maar dtie evingers uit de aarde kyken, dat is, ze moeten rot .aan.de bovenfle knop. of 11,063. in de 3“d=,-fl3fiiI- Nag is her nodig, datmen, in den grond, aisklei- «ne Bekkens maakt , vier vingeren diep , _en een hai- ven voet in de rondte , _op dat her water . ,aIs men ze begict, techrnect, mar hun voet lope. alzo her geen dientt doet , vdan daar de Wotteisiiggen: ‘ De rechre trtifchenwydte omze tepianten , 15 van drie voet, en maar tweeiryen op een Bedde; Men moet zorg dragen , ze re wieden en om re idouwen, ais zy _h,er,n_odig*itebben . rot dar devbiaderen den Grond bedekken , en her gtas , dar daar nit mogt fpruiren doen flikken. _ lndien gy garen wiit maken , en‘er Milt by doen, ter piaar ze, daar gy ze wiirpianren . zu‘.t gy’er geen betouw van hebben , naatdien die Bioem daar door grater zal Worden. ' Kappertjes K6151 heeft haat Naam van een haven- op groeijend ktuilend blad , dareven als een Kap is. .Rude Kéél. Van de Rode K661 heeft men rwéé foonen , een gtoore . dat niet hoog op fltuik,rond- boiiigv groeit. Hare igiadenvzyn dikker, nietzo van . en de fltuiken dikker. ‘Dir foort wordt meet} van de Watmoeziers geteeid. - _Het ldeine foorr word: Pynakerfe geheren. Het groeit hoog opritruik , is dander , vaiigefloren van Koo. #3 5135*» YYIW M 1ufls§n»flrvii< 5 daat by 1; die tiooi niet zo totid-liolli‘ ';' maat Ian wet ' ' ' ' ' ioeter van fmaairs,‘ 23' ‘vailen liigre1‘y"2§F.§.£ f1§'§§£ yvotteien; waato_m ze de Warnioeziersielden“ telen. ‘ Men zaait en verpianr fomtyds dc Rode Kéoien T0‘ "0886 Zomet-kéélenz inaat‘m’ee1t'totWin'teF- #001911; Om ;e_tot iaat In den Wintettegebtujken. Men rnoet ze nrcr vroeg zaatjen , op dat zy nietbe§_ 39": ‘M51? M31’: .7-9 11% half April, en verpiant in 't W81“ V39 .'}uni ; Zo_zy re yroeg wasdom krygetf, 9“ me“ 3°“ 5055 N?J?'!“' h.01_1,d‘r , moct inen 1e,‘ uit W55 V311 befflen . zagt nedcttteden, en daat door 1n hnnnen groei fluirau ; 7.0 'r,reedt'men ookKooIen‘, die re hoog op firuik flaan , zo nedet, dar z_y met hate Koolen tegen de Zon ieggen , op dat zy niet wedet zouden ryzeu; en men Aatd ze dan ookrot 33“ d9 K001 I08 3_an; en laat ze tot aan de votit te yelde flaan. Zy worden_voot de fierke vorfl , in d1'°°3_VVéérgefi1eden , ‘en t_n.de open l_ugt aan hoopen V311 dflfi . of vier K66_len hoog beret bevvaard , in date zy met Aatde overdekt zyn , dan binnens huis. Doch _ drt IS b_et_er voor Watmoezeniets , dan voor zuike die WeImge,vani:o<1en,nebb;n. 4m».- .7; Luflh: kII’,V'.3“ K5”? 13 a 0f B€m.¢I,Ie vWitteI:__of grote en 9"‘ e‘ W1t‘€3 Z1340 £5’-_n Musk9VlS foott. De W1rreI{éo1 wordr zo_ veel pier tot Winter-‘ , als woe- ge Zomer- kééi geznart , en om in’: Your-jaat vetplant '9 Worden: 2)’ J5 eqrdereexizaat, alspde Rode. Men ml‘ 25 aemeenlyli, m 7t begin van September.’ D5 R95‘ 9" WW6 Kéélefl mogén meet, an an- ,de're, een Zoure en ,Z,»vaveIige grond veien, en val- lcn ‘1a3_Fi0m”!:>eretV,in Veenzgronden. Sammy-i’wv1=1s van-velerlex foort. men heefr'et een ; €43‘ -.9511 Yefbflfifirdi geflorener , gtotet foott , en witboliiger is,‘ en een kleinet foot: , datIos-boilen- de: maar fmaaklyker is. Men teeit ze niet , daa “voor den Winter. om dat zy fmaakiykfi is, als zy d0°Y '1 b6V1’i€7-en‘gce1.imais en mum is gewotden , zynde de kleinfle , de fmaaklykfie. Men 133;; 1: half April, of later, en vetplant ze van St. junior haiffitgli. Aamn: up Lub. sprum , of 1‘Cru1-ka'o'l. De Hoogduitfchen noe. men dele by utrfiek Kraut, en maken ze in met A- zyn, Pepet en.'Z.out , darzenadethand voor een lekkerherd opdiifen ; Zy is In emge footten under- fcheiden ,,als Groene en Roodbladige , welke van vetfcherden ideuren zyn , en meefl gereeid Worden, om Schotelsp en Tareis te cieten. De biaden der groene Sptuit-koolen , bevrozen geweeit zynde , zyn veien fmaaklyk. ' Slooten zyn Kéoien , dic nierweiiiuiten , enhier _!e Landcn weinig zyn : meat in Ezsgelnnd wotden zy , onder den Naam van Gm» Cabbage, veel to: Vroege Koo] gereeld. ‘ Atmm: up Lufi/2. Biejk/arywing an Plazm. De Krui-kéol heart, ais de andere Kool , gcie Bioeinen , eneen Zaad , dat naar her Kiioiienzaac‘. geiykr ,, en befloren is in een roodachrige, war don— kcre bait ;,'Z.y lieeft ronde en gekrdide biaden , en wordt in de Moes-tuinen geiaair. . Etgcm 324. V KOO. _ . Eigeagfclmpi Ze verzachten miverd; en g_egeten'} beiet ze het beven van deleden ,‘de.1.wakherd van t gezicht, en de dampen van‘ den WYfl- Z°€‘J°9 EC‘ kookt, en als Sop genutugr, opentze; maar hart gekooltt zonder lang nat, (toptze. I-let Zaad grof geftoten , en met vlees-n_at gedronken , doet deVrolt— wen veelzog krygen, het bovenfle V311 dc K001 15 goed voor de Magen gv bevotderd het verteren , .a1s men beta, by ‘t eindigen van de Maaltyd , nutugt. Het bewaarr insgelyks imand voor de dr0‘nk€l1fCh3P- ‘t Zap met Wyn raauw ingenomen , IS goed tegen Slangebeten. ‘Men gebruikt de Bladen tegen 1Voet- euve1,, me; are daar op te binden. Belmndeling yder K607. A15 men de K001-Iituiken w11 aanaarden , moet men bekwaam wedet waatnemen; alzo de Aarde, 1.0 min te nat, als de-L.-ucbt te broeijend-warm moe_t wezen, anders verbroeid en bevangt deburten~_fc1n1 derfiruik te Iigt. _ De K661 is de Rups zeer ondethevtg. Men moet ze daar van -zorgvuldig zuiveren. Meat men w_Ila dat Jzy by Etflten geplant . V311 d€_ RUPS 1? 15“ "let geplaagd is ; alzo de Kapellen , (11? de E13519“ 158' gen, dan meelt ophet Etret-firoo arch nedetzetten. De K661 wil ene vetfe onbeteelde Aarde, -en ge- nete bo11en grond , maar Melting van Zoute__en Olte-A achtige deelen , en beter Paardeyn-' va1s‘Koer_]en~me[t velen. A15’: Landte bol dtoogt , Worden deszelfs . _Worte1s meet van ’t Gewutmte geknaagd , ’t _geen oorzaak is, dat de Wortels knobbelachng groetjen, of galleu , of aftotren. Zy begeett vetandenng van grand , en men kan 't Land , door drkmaa1'Koo1 daar op te zetten, a1s-vetgevenp ' Om Kin’! mm een.uitnergzendenf1WW‘ "’”£”““’ 9 re -rwmnm. Zaai ze vooral in omgefpitte aarde, fny de hag- fie T-akken aan den grand at, en begraaf net an- dete zo diep, dat'er niet dan het hook": up mtky_ke. Hoe meet de grand voor deze K601 omgeiprt , gewred en gemefl wordt , hoe beret zy uitkomt ;-en hoe dikker en grotet de Iakken en Uitfpruitfelen Worden. Eigmf:/mpjzm van :1: K07!- Men rnoet ten a11en tyde K661 in zyn Tuin beb- ben , 7.0 wei om voor de_Tafe1 , a1s voor enrge Zieklens in nood te gebrurken. Want het eerfie .Nat, vootal van Rode Kool, met 301?‘: Of 0115» zonder Zoutingenomen, opent de Burk, deed dc Hoefi ryp wotden , en maa_kt een fchoone item. Zo gy ‘er Suyker by doedt , 15 her een utmernend Middel voor Aamborflrge en Long-zrekedutden. Het Kool-zaad, in Nat, of in een Polver ingenu- men , doodt , of dtyft deWormen dct Jonge Km- déten at. De K001 gekookt , en met lange Pepet beittooit , en met goed Vlees-nat gegeten , geeft veel Melk aan zogende Vrouwen. {I-Iet Koo]-nat is heeriyk tegen net vergif van gegeten Kampet- noeljes. Her hattje van de Kool , met Amande1en ~Koo.- gekookt; en that war gerchuimde Honing under: is uitnemende voor die een kotten Adem hcbbeu; als 1_.y bet, a1s een Siroqp , gebrui1ten_ Mg; gen ‘wootdt . de Kool is tot alle dingen goed. De Ro. minus maakten ‘er voor dezen zo gtoot werk van , dat zy ua bet verjagen der Genees=heren uit Romen , hondett en vyftig jaten lang, geen ander middel in Ziekten gebtuikten , dan de K661 a11een. Deloog uit de K66]-as gemaakt is good‘, om ‘t hooftte waf-_ fchen. De As van deiiool, methetwit van Eijeten gemengd , is een goede ‘Brand-zalf. ._ In de.Geneeskunde wordt niet dan hetKoo1-zaad gebruikt. Gemeenlyk bedient men zig van’tgemc; ne Kool-zaad , om de Wottnen te doen fierven‘, _en he: rode Koo1—zaad om de ongemakken van de Bortl te genezen , en voor a1 de I-loefl. Ookwordt dit boven bet zaad van a11e andete Kool gefle1t. Gemme Bebamieling Mn allerlei Kfil. TDe«’K661, hoe genaamt , komt alleenvoort nit zaad , dat -zeer r-ond, en zo groot is, als eengeme- ne Spelde-knop, e-n roodachtig trekkende. nage1- brain. ‘ Alle Kééiwordt gezaaid op Meloen-bedden , zo ianger nog vhetre in is; op’ dat ze fchielyk uitfptuite en voortkome. Gy moet kleine Voren dwats over bet Bedde maken ~, on daat uw— Koo1~zaad dunnetjes en niet vetward zaaijen. , , Zaait’er in de maand April nog war, op dezelve Bedden , in de plaats daat uwe Meloenen en Kem- kommers hebben geitaan. In Landen, that men we- gens de fcbaarsheid van Mis-hoopen ,van geen Bed. -den weet , bereid men de aarde met veticlte Paar- den-mifi , duetze in Pottcn , of Kaifen . en zaait daarihet K001-zaad in. Zet ze dan in‘ eenbefchntte vplaats met her begin -van Maurt ,' en begiet 1.e van tyd tot tyd , op dat ze re liclner utticlneten , om naderhand verplant te Worden. ' Men vetplant ook a11et1ei Imtiazm/e K661, en voor-_ a1 die een welriekende geur en fmaak hebben. Om a11e foorten van K661 te verp1anten,za1 men eetfi her aardtyk diep omfpitten; 611 W61 met M63 dootmengen, waar na men he:mBeddenverdee1t, van vier voeten breed; een voetvan den kantmoet men een Voren , ter diepte van viet vrngeren , en ‘ een ‘halven voet breed , van ondeten fcherp toe1o- pende , rnaken , waar in men met moot weér te- gens den avont gaten met her Plant-yzer zalboten , en daat in de K661, tot aan de tederfle bladentoe, ‘Poten , na dat men het onderiie van den flronkvry hoog van de blaren ontdaan heeit. Men 2211 ze tatnelyk wydt van malkandeten zetten , naar mate , dat ze tierig gtoeiien , en dik wotd_en , en nietverzuimen de Vote-n met water to begreten. Men kan dezelve ook vetwatd in vierkar_1teVak- ken verplanten, en inzonderheid de Savootfe , om ‘LC te iaten bevtiezen." Maar dezelve zyn zogemak— kelyk niet re befproenen, a1s op de Bedden/. behal- ven datmen de verfeheiden foorten van Koo} . betel’ op byzondete Bedden kan kennen en houden. Uit tinlykheid zal men de K661 zotgvuldlg vim: ’ K00. — ‘glad: bladetefi iuiveren , op datzc; voor her rotten’ bevtyd, geen vuilen [tank van aig geven , nog van de Slakken, Kikvotfcben, Padden en andet On :- diette , dat daar door wotdt aangelokt , befcha igt mogen warden. A DeK6o1gezet en gefloten zynde, wanneer men gewaat wordt, dat de een , of anderin zaad zouwi1- len fchieten; zo meet men de P1antha1iwegenuit- rukken, of op den Stronk met de voet rrappen, om ze op een zyde re doen hellcn ; waar door bet fpoedig rnft zaad fcbieten zal belet warden, en de K661 bekwaam zyn , om 't eerfle gegetcn ‘te wot-' den. Het zaad kan men winnen van de ftaaiite K66- len, met baar te vetp1anten , daar ze voor de Win- ter-wmdengedektflaan, en ze, gedurendehetvtie- zend weer, met Patten en gtoven M111 daar boven op, dekken. Dog men moetzefomwylen met mooi vvéer onrdekken , en van de Zon Iaten beithynen, maattegen den avont niet vetgeten te dekken , op datvhaat de votft niet befchadige. ' . 1 I /Anders moet gy ze in de Stoof of Kachel zetten , dh ze aan de Wortel ruim twee Weken ophangen; op dat a1 bet water uit de bladeren druipe ; want dat zou ze doen rotten. Die tyd om zynde , be- Etaafze tot op de helfi van den Stronk, en zo dicht y een ', ‘daeze elkander taken. Dieniet ktoppen , hebt gy maar Are verplanten . of ophaar plaats te latch than ; zy zullen de Winter wcloverhouden, en b_v.tyds_in't zaad fchieten. , "Het zaad ryp zynde, dat gy daariaan weer, dat 'de“_eetfie_Peulen dtoog zyn , en haar van zelven openén , trek dc K661 zachjes 'by den Sttonk nit den gtond‘, en flelze tegené den Heining , om het zaad, ten vollen droog en .ryp te doen worden. He: is bett deliool met] een daar vat’: aan 1:: bin- den , nit vreze, dat ze anders door den Wind om- geflagen worden , er-Lhetzaad daar uitvallc, en ver- loten ga. In de maand 4uguflu: zu1t gy eenige Sluit-koo- len 7.aaijen4'op een byzonder Bedde , om ze daar; gedurende den Winter , .a1s een foort van Kweek- fchool te laten fiaan , tot in_derLente 5 wanneer gy ze moet verp1anten op-de voorzeide wyze. Hier door zultgy a1 vroeg Kroppen lrebben ,, zo gy zotg draagt, vanpze we1 tehandelen. ' . A15 gyde Kroppen , of Hoofden van de Koo1[h'on- ken hebt 'afgefneden., an dezeniet wilt uittoeijen , zu11en ze kieine uitfptuitfels voortbtengen, die de Italianen Broccoli , en wy Spruiten noemen. Men ' eet rte gemeeniyk in de Vaflen met 1angEtten.nat, en voor tuifchen -getechten aan de voornaamfle _Tafe1s._ V , 1 I/an ’t begieten mm d: Ko’a’l. Sommige begieten haat met Zoutwater , om ze malfchet te maken. Andete fltooijen Salpetet bo- venop deaatde , of gezifte Aflche ,or_n ze voor de Rupfen en ander ongcdierte te bewaren. Vooral moet men de Koo] nict by een Wyngaan, neg een Wyngaatt dicht by de,Koo1 piauten. , ' K‘O'O'.' 4” Gebeim m 12:: Ougedierte en He’ Vagelm”-mm ,1; 1 Km afte, zmgim. 1 ~ Daar_zyn verfcherde ‘kleme diettjes , die de K661 befcltadtgen en doorknagen-, zo wel wanneet 2c in 't 8'°°‘J°fl , als wanneerze typ beginnen te warden; 313. vooteerfl, een foort van groeue Vliegen, die 1' prin- Efin, dan de S1_ak1ten, Micten , Vlojen en andere.‘ eteer'ngfl_ermdde1,_ dat i1t’er voor weet , is, -de‘ Koo] drkwris te begteten , waat door ze verjaagt Women’. Of fierven‘ moeten. Want gedurende do grate 11ette_, zret men daaglyks enige Koolen door deze Dterqes vergaan. 't 15 daatom raadzaam de Kool reder maant by Vo11e-maan te zaaijen , zo lang het moor wéér is , om het ongemak van dan Ongedrerte voor te komen. Gy kuntditgemak1te- Iyk yonder onkofien doen , ais gy 11 van den zelven arbeid bedtent, die aan de Heiningen moet gedaan Worden , alwaar uwe Koo] fiaat, en met" eenen be-y Blet gy ook uwe Heining-bomen. f In de Bedden telen zig dc-Vee'n—mo11en en andere Wormen voort , die her Zaad , en de eerlie Uit‘- 1'pmv.1'e_1en , opcten. Om dezete vangen , begraat e_r eemge Poqes , oflgebtoke Dtinkgiazen in, dric vmgeten , of meet diep , en vuize tot twee vinge- ren na met water. Dus zu11en de Wormen zig zelfs verdnnk-en , ‘a1s zy yonder , of over de Beddens Iopen. De_ Vogelen zyn zeet gezet op her zaad , a1s her pas uttkomt, alzo bet zynen bait boven op hetzaad- hlad dtaagt; Om 1.e revetjagen, zal de een ettelyke Netten fpannen boven hetKoo1-bedde, onttenteen halven voet boog. Een ander maalgt kleine Men.’ lens van ’Spee1-kaarten ,1 gelyk ze de Kindexen‘ ma- ken, om er a1 lopende meé tefpeien. Maar in plants V3“ Kamen. bedient u v~an‘1tgtDennen—hout , a1s 513! Van de Konfit_uur.doz.en; Op de-flaak , daar de Meulen aan van is , hang: een Belletje. Hoe Wei. mg wrnt er dan opfteekt, zu11en de Meulens en 't'Be1. Ieqe aangttgain taken , om by dag devogelg’ en by nacht de Aardmutzen te verjagen. ' I/eyrfrkeidc Mamzirm. ém ,1: K012’/Haartemaéefi. I/boreerji cm Kao[[n12. Neem groene , of_ andere Kool , wafchze , hak ze heel klem, en frame in Borer, of Olie. Doe ze dan in een Potmetkokend water, of in lang en klaar Erweten-nat,‘ met wat_’Botet, korfljes van 131905 . Z-‘out , en met een Uryen . beitoken met emge Krurdn_age1s , en een wermg Pepet , zo gy ‘t luit ; Laat drt zamen koken. 1 ‘ Gwulde xappeataa. _ Gerneneiyk eet men deKappers11en niet, dan 11] mt , en zy worden , of eenvoudig in de Pot gednan, ofte voten gevuld , datdusgefchiet. Men ontdoet ze van de grootfie biaatcn , kooktze me: wat water ,' en daar uit genomen , Iaat men 1.e afdtuipen, en .doet ze tor op ’t hart open, om ‘er dir Vulfel in Xe iteken.‘ Neemt eenig Gevogelte, een fluk vaneen Ixalfs-‘bx! , blaniten Spe1<,Kampemoe1jes,Pieterfe1ie, I H 11 11 ‘ ' en.‘ l ' ¢,,>\.m,9;gi‘ ,‘ [mg her onder em 2 en ‘doe'er war zuur, Paper, fyne Krurden,‘ Brootkrurmen.twee hen: Eijeren , en drie Drojeren in. Dr: gedaan zyn- de , doe her in de Kool, bin: her‘ roe ,.en koukze gm _ 'waa.- op gy haar zonder enrg nat heel warm . opgedrfl In delvaflen vulrmen.1.emerVis, die mer Zour-, Pepe: , en ander goed roegemaakt is. De andere Kooleu eer men, of in nar , of ‘als Bloem-kool. ‘ 4 \ Om de Blaem-kaal Hear it 011359142 Men plum dc Bloem , ofhet harrfchoon af, dar'er geen blad aan blyfr , ten ware her leer klem en vvrr zy‘; en fnyr ook de harrfle lchrllen _van do klerne Talrken af. Daar op Itoofr men ze in Water met Borer , Zour, Peper, en Knndnagelen. Men laat ze uirdruppen, en war Borer m eene Scl1otelfn1el- ten, daar men de Kool-, met eenfcheutje AW“ - vvar Zom, Paper , en Neutmuskaar , mdoet ; en wanneer dan de Sous gebondenis, , fchept men 7-9 heel op. '> r Om dc Slut}-Eon} in-I: wulcn ,< en 3: beware»- Sny lraar in dunne fchyven, en beflrooi ze met Vee] Zou: errgror-gefiore Krurmagelen; -leg: ze an arm aarde, of gelooden Pot , eerlleerrc laag Zour, dan eene laag Kool to: boven roe ; Dach de eerlre V en laarfle laag moet van Zour wezen. . Giflt V0035 dc Pot vol goeden Azvn, , en’fluir z_e \_vel toe. A15 gy’er van gebruiken wrl , neem er enen Srlveren , or Houren Lepel=_toe, _maar met van YICH Wficht u ook met den Vmger in. den A-zyn re komen. Men eerze ook wel , als Salado-onder de ‘Larou-blade ren , ’tgeen maakrdar menvze voor gekronte . Of gefloten Latou neemt ; maar nan mottenfl 82"“ Kruidnagelen, en n1er dan enkclz 7-00‘ bY'3"-4”“ yvorden. , y ' V Van de ME ERK O 01.. Dew verfchilr van alleandere Kool . 611 hefftflfi‘ zen , als her Sarafyns-krurdv. rond glfiflg 3" ""~ Ider blad komr aan ecu langen fleelurr dc Srronk en T akken , die rood zyn. Ze heerrvvernrg fap, mm" is wit, zourachrig, war bnter en drk vanfiofie. De Bloemen gelyken naar die van de Klokjes-w1nde,. 'zyn glad als een beker gemaakt. Anders’ word: ze Zea-wmde, of z'ae~kéélgenaar_nr. Zy groeit aan de Zee-oevers , en bloeir in julmr. Na dien ryd Iran men ze bewaren , om rn deGenees- knnde gebruikr re worden. Eigenfcbap der fehre. Dale Meet-kool is rchadelyk voorde Mung. ver- W-ekt ‘den Sroelgank. Haar. aflmokzel , met‘ war Ra- lrarher ingenomen , doer dc Waterzuchrigen her water loaen . welke nirwerking oolraan de droge blarenv eigen is, als'er de Rabarber by komr. HIO NrD‘S- K O O L. In ‘t Laryn A acynm: De Ealarcn gxoeijen twee en rwee.nie’r al re dic rby een uir knoppen van deSLeel.' Dirlimid is eerder een fcoxr. KOO. van Glas- of Bingel-kruid en menf h f dezelve krachr roe. Her‘is‘rwederl:i’r,y fivhffglfififlz her we lrruipwdn Hand:-Irovl , en’: andere niet km‘i- pend: genaamr. ‘ r ‘ Befrbryvinge mu dc limb.-ml, die nietkruipp, ' 1! 'r Is een heefler-gewas, dar zware Rankenfehier,‘ van een -lrvvade reuk , ‘en buigzaam is , als Teen, die niet lichr lhreekt. Her Blad gelyktnaar Veil, of Klirn, behalven darrhet zachrcr en aanreindefpir. zer is , en’ onaangcnaam van geun Oak is her war Lymachrig, en vol‘ van geel lap. De Hands-kool. draagr Peulen . als een foorr van Bloemen . een Vin- ger lang, waar rn een zwarr, kleinen hartzaadzir.‘ Plant: en, Eigenfczap. Her wait in’ Syrie,Apulie, en in een gedeelrevan Longucdalr . en bloeir in Sunixm Her is ‘Leer lieer, maar zo droogrnier, en een vergiflig Kruid voor de Menfen. ‘ De Bladen met war Vet, ofDeeg,doen de Honden , Wolven en Voflen flerven, zo zy ‘er van eten._ _ . . , ~ V ‘ ' Bczfcbryrging ‘van ale kruipende ‘H‘om1:-X’aa/._ ' ” Zy liruipt niet alleen langs de aarde: maarlrlimi melt in den‘ top van: de hoogfie Boornerr, zy'he'efa' een volkomen vvitre Melk , gelvk ’r krujd Wolfsi melk geefr. De "Peulen zyn zo lang‘,‘als die van Oleander, hoewel dunder; zy z‘yn gepaard‘, nebben de gedaanre van cen halve Maan', en zyn 1.0! fpirs niet, als die der andere Hands-kuol. zy heeft dc zelfde eigenfclrapr: maar in mi‘nder,,ma_1e_,' ‘ 7 ‘ , K OO‘P, noemr men een zekerc hoeveelheid yan goed , van den Vferkooperrotrenen Verkpopmby gen, gefchikr, omopenbaar verkochr re Worden an den meefl biedenden. ‘ . , ‘ K O O P is ook ene overeenkomfi , mondeling ,’ of fchrifrelyk gemaakr over de prys , en manier van beraling. Dus zegr men Koop maken. ‘ K 0 OP H A N DE L. Zyne nurtigheid ten aanzien van byzondere handeldryven dc luiden blykr ’,_ aan ‘r bellaan , dar her groorlle‘ gedeelre van Ko- nirrlrryken ,, Staten en Gemenebeflen daar’ nit heb. hen. Men zier ook dagclyks Kooplieden magrige Rykdommen vergaderen, _en hunne Kinderen aan Srnars en Srads-bedieningcn geraken. ‘ ’ ' Her voordeel van den Koophandel verfpreidt zich. over de Koningen en Vorflen , die ze regeren ,zelf nit. Hoe de Handel mecrder bloeit, hoe zy mag- riger wordt. Dus hebben Staten , in korrén tyd, oneindige feharten gekregen; en , ‘zo dra de Oorlog deze heefr doen verminderen; lyden de{-’rovincien- daar door , om dar zy hunne W-aren nier aan den man kunnen helnen , en men de Landen eindlyk. onbeboud laat. De Koningen halen groor voordeel uir den Han- del : \vanr , behalven de Rechren . welke dez-elvc beralen , .als zy in 'r Koninkryk komen , en 'e-r.uir- gaan; moer men ook zeggen ,- dar, als her Geld r'r'r~. dc handen der Bankieren en Kooplieden is , de £-J:r1- KOO. ieIdryvend,eeLuiden', en die in 't werk ayn ; van daar grore. Sommen .halen , welke de Konmgen dik- rnaal nodig hebben , om iets groors nit re voeren. De Koophandel dienr hun ook , am in andere Landen verflandhouding, door midde], van WiITel- hrieven,re hebben , wellreher geld aan de Bondge- noren overmaken , of aan zulke, welke zy onder- houden , om hen alles re berichren. , Door dir Middelvinden zy, in ryd van Oorlog, overal geld , /om hunne Legefs re doen br-flaau‘. Lo- dewyk de Grbre heefrzo we] de rioodzaaklykheid en nurrigheidvvanrdenkoophandel gewezelr ; als Pie- rer.de Groor van Muskovien. Zy hebben hunne zorgen, geaag en geld gef ild, om ze in hun Ryk re verbereren ; ‘Qok den {ooplieden grote‘ Vom- reehten toegeflaan, en gerrachtv de wanorden ', en misbruiken in den Koophandel re beletrem; ‘ De eertre ‘ heefe Werten » gemaakr , zeer/vbekwaarn. om’1'r goedgeloof re hewaren , en deflaedrieglyke Bankbrekeryen voor‘te komen , en deéande'I Ivan’ Hollama’. De Kooplieden , die daar op handelen , moeren We-T ten , dar men van daar kan doen komen _ ' Lakens, Kamelorren, of Greinen , Hollands Lin- nen, Kameryk:-doek. Kortoen, Triljes, grofKor- roen , Veren , fyne Wollen , Bevervelleh ,Paarlen , Stamp-paarlen , Peper , Nagelen , Muskaarnoren, Gember ,,Kaneel , Anys‘, Rys‘, Suiker , zo ruwe als geraflneerde , Kruideryen,Drogeryen ,en aller; bande foorren ran Medicynen en Zyde Verwen. Allerhande Drogeryen voor Verweryen , als In- digo, Brafiel-,enFarnambuks-hour, Kamfer,Mekrap , Galnoren, Gom, Aluin, Koperrood, Virriool,en A allerhande foorren van Verf-ftofl"en. ‘ Tin , Lood , Koper, Haair,‘ Kerels om Brande- wyn re maken, Kopc-.rdraar,’Blik, Yzerin Sraven, Sraal in Staven , Kwikzilver.‘ ‘ ‘ /‘ 1 - ' h h 2. Leder, 4:3, Koo: ‘ lLeder.; Marokys ‘, Rus-leer,..Pelteryen van al- lerlei foort , Vlas , I-lennip . Hats ,.P‘rk , Teen," Mafeen, Grenen»hout , Balkcn, Ribben ; Y1.er.en, Metaal, Kanon , Zwavel, Salpeter. Kruld , Lend,‘ Musketten, Piflolen, Degens, Pieken, Hel1ebaar- den en andere tyne en grove Yzer- en Sxaal—werken. Kaas , Borer , Sm_eer,Zalm , gezoutten Haring, Walvis-baarden , T raan , Lyn-olie en velerlei an- dere Waren-; Maar men moetaanmerken, dat do Hollander: van al ditgenoemde niets in hun Land hebben, dan Lakens , Kamelotten,Linnen',Boter,: Kaas , en dat my ‘dc andere van elders halen om ze in Vrankryk te brengen. Kaoplmmlel emu Vrankry/3. De Waren . welke de Hollandersin Vranlcryk koo3_ pen , zo voor hun Land, als voox andere Landen van .Eurapa en America , zynWynen van Bnunleaux_, Rocket , Cognac, Claarmte ,‘Ile: dc Roz. ,»Orluns, Blairoi: , Tauraim , Anjau. Name: , Bourgogne en. Champagne ; Brandewyn ,Wyn-azyn , die overal gemaak: w_ord'en. , _, . , . Men moet aanmerken, (lat de’Brande_wynen in Holland verkogt woxden , by he: Oxhoofd , Vat, en.Pyp, houdende de ene meet, de andexe minder Niertel. ‘ - De Viertel houd drie Kannen -, de Kan twee Pin- ten ;— en de Pint Weegt twee Pnnden en een half, of daar ontrent. De Brandewyn. welke uit Bnur-- daaux, Cognac, Rathcl, Ile: in Roz. . en de naby ge- legen Plaatzen komt , is gemeenlyk in groot Full van go, of 60 Viertel ; maar men vetkooptze op denvoet van :7 Viertel, en '1: geen’er meet in is, wordt betaalt. De Brandewyn ; welke nit Elvis komt, _, ,r_ia in Varen 5 die van Anjou ,1>,ainm,,—/manta: 19 In 1’ypen.welke men Oxnoofden noemt. ‘t Oxhoofd houdt 60, of 70 Vienel, en wordtop den voet van :9 en 30 Viertel verkogt ; en”: geen ‘er boven de Q in is, word: betaalt 5 maar’tgeen‘er minder clan again is , wordt’er af getrokken. ‘ . _ Men brengt in Holland ookKoorn ,Rogge,Gerl’t, Erreten, Boonen, Noten, Kallanjes van de Kufi van Gumne , Bmagne , en Narmandiel, Zout van Rachel, Branaye, Olmne, II: de Rm, Alaxann: en ’xLand- van Nantes , Zyde Stolfcn van Bretagne, Nammndi: en andere Plaatzen. Olyven, Olie van Provence , Kappers , Aman- delen , Rafynen , Vygen ,Pxuimen , en andere verfe en gedmogde Vruchten. Allerhande Weveryen. , Krameryen . Papier, Raam-glas , Naaigarcn van Roum , Bmagrze en ans dere Plaatzen ; Paflel, Saflfiaan, Honing , Terebin- tyn , en andere foorten van Waren, die men nlet kan optellen. Door cle kennilfe , welke de Kooplieden van de Ware); hebben , welke men uit Vranleryle na Holland kan zcnden , en van die, welke men van daar kan halen‘, kunnen zy dc foonen verkiezen , waar in zy Handel willen dxyven , om ze voor hunne Re- lrening te doen kéépen en veykéopcn ;..M.aar , gen KOO. men zicn dam: in begeelu ,. moet men weten had‘ menlzynen Koophandel moet aanleg ‘en , of’ men‘ ex m eigen perfoon , of in Commi ezal koopen; of verkoopen. Daaxom ’is her nodig te zeggen‘ §Ft‘geen de Kooplieden in de ene en de andere Han. del moetcn waarnemen , om hunne zaken wel to , doen. Koopbmldel met Engvland V De Waren ,. welke nit Engelami in Holland ku’-' men , zyn Lakens en andere Wollen , ook Zyde Stoffen._ Kouffen , zo van Zyden, alsWo1le, Hoe-p den . Tm, Lood, Kolen, Vitriool, , Virginife en andere Tabak , Barbadofle Suiker ,1-lorolofie-weik ,' Kramery, Alum, Sn_1_eer', W0l,Vlees', onbereidc _Huxden, Styffel, Le: en , levende Offen en Koei. Jen, Mutfenvan alle: andefoort, haaireKnoopen.,‘-. bereid Bulfels Leer; Verw-hour‘, glazefiottels, Leg der van allerhande fooxt, Kaarfen , Dekkleden, Ci-g der., Hoeden van Wol en Bever; Ofl'en-‘nofens; Lantaarne-horens, I-loepen, Spykers, Was, Paax-, den , Yvoo: , Walrus , Kaas , Borer, Wapenen‘; Kramery , Meflen-kraam , Granen. Peul-vrngten, Goudglid , Kalamlnt-lleen; Bier , Water van .Bar._' bados , Drogeryen , Otfebeenen, Oker , gele en toéj ‘ ds, Perkement, Zeem , Pelteryen , en Schildpad-' werken 5 Vls , zo»wel droge ,.also-nasze van.Engc,' land, en Schryfpapieren. Diff: dc Comm: Uit Holland 'brengt men in’ Engeland fyne Lywa; ten, Zeildoek. Papier, Zyde-wexkeu. ‘ De Engelfen , Schottcn , en lerlanders halen Illfl Vrankryk de volgendewaren en Vruchten , Koren .‘ van allerlei foort , Wynen , van,1znurdaam_c , Cognac,’ Clmmxre; Rachel , Rb: , Blais , Tour: , Ahjvif, Nan;:.t,‘ 'Cbampagn': en Eaurgogne ; B1-anjdewyn , Azyn ,» Zouc," Olyf-olie , Neuten-olie , Olyven , Kappers ,Vygen,' Amandelen, Razynen, Pruimen en andere natte en: droge Vrugten ; Stolfen van Breragne, Rauen, 1;.g.." -val ,en andere Plaatzen; Tabyn , Taf,efi"en en med bloemen , Goude ‘en Zilvere Steffen , Satyneng, Txypten . Fulp van allezhande foort , Krameryen-, Paltel, Kurk, Brafieljehout, Papier, Veren en anj dere foorten van Waren. Geen V’olk is ‘er ', waar mede de Frargfm moei-‘ jelyker Koophandelclryven ,' als met de Engefifenf en daar zy flechter gehandeld worden ; terwy zys zelve dc Engelfm berer handelen , als zy crgens gei handeld warden. Dit lehynt een Wonderfpreuké Want de Engel/en zyn in Vranlcryk zo vry in hun-j nen handel overzde In, en Uitgaande Recbten, als' devFra_nfen zelve; daar de Franfm in England mic-P handeld Worden , zo door de weinige vryheid,wel'-7 ke zy daar in hunnen Handel vinden , als in de Uitgaande Rechten , welke zy .,daax tweemaal zo hoog , "als een Engclsman betalen. ' De nabuurfclmp van Engeltmd en Hnllaml, beef! altyd den Handel tuflen d'e twee Volkeren ‘gemak- lyk gemaakt; en de gelegenheyd der Maze, datzy meefl te Rotterdam geweefi‘ is. v Maar deze Handel word: op geen gelyken voet gedreven , hebbencle de nayve: derqingalfin voex den KOO. iie11’Han‘del van hunne Eilanden ', den I-lollanderen haxde Voorwaarden voorgercln-even, ‘ Her voornaamfie onderfcheid beflaat daar in , daf' et den I-Iollanderen niet is toegelaten alle foorten van Waren den Engellen met hnnne Schepen 13* . hrengen, maax alleen zulke ,die in hun Land vallen , of gemaakt worden, de Speceryen uitgezonderd. _'I‘erwyl de Engelfen bun allerlei Waren brcugen, Ha: den Kpop/mndel an M Ieggen. , Zo men met zyn [ween , of dricn in Vennoot— fchap doet , en elders 't zy in Vrankryhot Halland wil gaan koopen, om bet ter Plaatze van zyn ver- blyf te verkoopen , meen ik dat het nodig is , da: ‘een van de Companjons derwaar gaat , om den voor— mamfien Inkoop te doen, om dat zy , die belt zul- len kennen’, welke bun meefl gelyken , en dat zy ze beret koop zullen koopen , dan , wanneer zy ‘t in Commiflie doen; an 1.0 de Koophandel grootwas, zoud het belt zyn , dat’er een buiten 'sLands zyn yerblyfvhield. ‘ _ De eerlle Redels,om darde Waren, zo wel,alsde .WilTel vermindercn en vermeerderen in prys, naat dat‘er weinig, of veel van daan komt, en de ver- andetingen van Oorlog, of Vrede in die,of in an- dere Landen , daar die Goederen van daan komen. ‘Als’er dan een op die Plants zyn Verblyf l1eeFt,'Lal hy zynen Inkoop naar de voorvallen doen kunnen; By voorbeeld, als de Oofiindife Vloot in Holland aan— komt , doet‘de'Campagnie de cargader Lading druk- —ken , om de Hollandfe en anderel{ooplieden kennjs van de hoeveelheid , en hoedanigheid der Waren te geven , en van die. welke in die Landen Raar zyn , wvaar op de Koopluiden handelen. Dle d-an te Am. fierdam is , zal eetder knnnen koopen. dan hy,wien de zeldzaamheid van een Waar, onbekend is. Zo in tegendeelvde Vloot vele Waren heeft, die , elders in overvloed zyn , meet men denken dat dit die Waren zoude; in Prys doen verminderen. Zo dat de Kooplieden , die- te Amflerdam zyn , dam- niet van koopen zullen , dan tor een lage prys. Van hoe grooten nut ‘dit zy. is daar uit af tene. men , dat menlg Koopman by ‘r waamemen van zulke gelegenheden is Ryk geworden. De tweede Reden ,'waa1-om het nodlgis-, dat een der Compagnons met der daad op een-voomame Plaats blylt, om daar zynen Handel te dryvenv,is, dat vele byzondere Kooplieden . als in Holland, die zeer ryk zyn . zelf de Bewindhebhers, by voor- beeld, van die Compagnie, die Waren zul1enkoo- pen . om ze .naderhand' aan —de Franfen en andere Vreemdelingen te verkoopen; zo dat de Commifl"1o- nari1Ten daar niet’, dan uit de twede hand mllen kunnen aankomen , wanneer zy ze duurder zullen moeten betalen; waarom de Compagnon baer zal an doen , ze uit de eerfle handre krygen. De Kooplieden, die geenen 1.0 groten Koophan- del dryven , dab het zo grote onkotlcn kan opwer- pen , dat'er een in een gtoteKoopllad woont,daar hunne_voornaamlle Handel op valtv. moeten aldaar imand to: hunnen Commiliionaxis zcreken , die van 1 K00. 1 429 zyneNatie is. Want 't' b t t‘ ‘ ‘ re doen te hebben , ml: daextelzymgpgghfilfiviivggf, Vreemdeling zal zelden zo -gunltig een Vreetndeling _’zyn,l als zyn eigen Volk,’ inzonderheid ,l dewyl dc :1-lollanders deurgaans de belle mam 'daar' van heb. en. ‘ a De kéuze , welke men«van Luiden ‘doen’ lmoet ‘ vvelke men zyne Commiflionarillen maakr hang; deurgaens van de Kennis af, die men opeén P1,“, heeft. Maar men moet meeflromzien na Eerlyke‘ Trouwe , .Verflandige Iuu1'den,,die van de .Waren :4; daar men m handelt, kennis hebben , .andera'zeud€' men daar zyne Rekening niet by vinden. _ km 919! Eenoeg Koopmanfehappen te hebben inc 83 08* : Of It: hcbbcn doen Inkoopen {men mo“ ze ook op zyne plaats hebben.‘ Zy moetenre Land, of ter Zee komen. Zo bet laatfie , moet men zorg dmgen . dat men ze op zyn veiligfie doe komen,» en eurgaans de zelve ten dcele»,,o§ mmgehee] vet; zeketen; want her Is beret war minder tewinncné damzyne welvaaxt te wagen. ' 1 ‘ . e v Maar t Is met genoeg, de.uWaten te verzekeren: me“ “"°5* “Gk Eoede en welhelabende .AB'uradeuxs' vcrkiezens om verzekerd tc wezen, dat men zyne Waren wegzynde, betalingnzal erlangcn. . ' . De Kooplieden moeten ook naaukeuxigzynjnl-1 . betalen van Uitgaande en Inkomende Rechten. 20 in hun emgen, als in vreemde Landcn daai zy Wa. ten new zenden , of vanwaa: zy dg zeexn mbgeu; ontbieden. ~ . ., v . . v KOOPMAN. Men noem: heal d ' K lieden alle zulke , die allerhande s:‘o§2na:§sw:r?: laten maken , om 7.e te verkoopen, zo wel; als die de Koopmanfcbappen opkoopen; en weder‘verkoo- pen, het zy m t Gros, her zy1'n't klein, ofre’ die anexhande Warenrkoopen , ‘omze op de Markten, Mlllen , en Kennnflbn te bfengcn‘ - v , ( Hoewel een Koopman in ":_Gm' eigentlyk den naarn: van; Kaapman .toekomt ; zynde die by de - El, en l1y.’t'Pond verkoopen , Wmkelim ; en die. op-*-'d_e Marktetr zitten, Kramm.) Te Pagys zyn'er zes Gildens van Kooplieden , be: flaande lllt de onde Gemeenfchappen van Kooplie. den , die de voornaamfle Waren verkoopen. Dc‘- eerfle zyn d_e Drapiexs. en -Kous-wevers : Detwe- de, de Kruxdeniexs : De derde, de Kramers : Dc vxerde, de Bontwerkers : De vyfde, de Bonnet. of Mutfe-makers; en de'fesde','*deGoud«frniclsv. De,‘ overige Gildens , als Ledenouwers , Hoedeniakers. Wevers 1n Gondlaken en Zyde , zyn onderde Hand. werkets bcgrepen, hoewel elk voor zlch zelven den naam van Kooprnan aanmatign. Zie K I N D T; Daanmen ondemgtm geeft aan degenen,diehun. ne Kmderen op den oophandel willen doen. Vnphgtixgeu , gemem nan Konplieden , rlmdagtav lzedm en cmlere Hamlwerkerr. De Kooplieden kunnen hunne Have byecn hou- den en vermeerderen , als ze hunnen plicht waame- men ,.en genonw zyn in ‘t opvolgen van 't gem hie: volgr. 4 Hh h 3 V . l. Dot 4;o KOO. ‘ I.-Dame; eer zy aiehtorhetaanvaarden ,ofver- kieaen fv§an- eenig» beroep he_bbEI_1 5°35“-“ 9 'm“ G°d lrerradefigaan , en zyne wrlle oudeuoeken»: want [by is de,Oppe\‘ Heer ,- enihoogfle _Meefier.* Men beboort niets. re ondernemen ;_en_mets kan wel ge- ‘lukken, als her nier gefchiedt 1n dre orde, welke hy voorgcfchreven heefr. In een Gebouw heeft alles zyne behoorlyke pleats , buiten dewelkc her ondren- fiig, ja fchadelyk is.‘ Eveneens islrer in de We- reld ; alle ongelultken lxomen daar van daan_', dat jder nietis in de .-pleats-, them van—de .Voomenrg- held roegewezen ;‘ Zy "ween bercrwwat elk voegt, dan hy zelf. - Wil zy :hem— in eenvfoort van Beroep geflelt hebben, zy zal hem de kennis, her licht, en de werkzaamheit geven, diedaar toe nodigis, om daar in terflagengen vootal zynen geefl , om hem daar in te heiligen .:; nnaaniwiley hem'er nierin heb- ben , endringt —hy'er zich‘z'elven in, op wat grond Iran hyuhare. verliehtingi, ‘geeft v en byfland vet-_ ?Vachtene:;_ ' “‘I':2*i ’ ‘ II. Dar zy~zich beproeven 2, of 'zy den ChnRe- lykenplicht van ellfenidag hebben W3‘-iT89“°m“-“~ God is her‘ begin en einde vanalle dingen ; met hem moet men den dag beginnen ,- hem brddende dat hy onze ondernemingen en arbeid zegcne; en methem eindigenyhem dankzeggende voor Valle ayne Zege- ningen.\v I -1 ; ‘ v ~ . - V- , II I. Of!1y“doo1“gedurigWerken, mt begeerly_k- beyd -voor het tydelyke‘, hunnen’ Godsdxenft met verwaarloott hebben , her zy op Zondagentof au- dere Feeflalafen , ofte den zelven tyd verfprld mer Zuipen ,7-Spe en ; of andere Vermaaklykheden en rydelyke bezigheden : zynde deze dagen voorna- . melyk ingefreld , om her herte,mond en hand over retgeven , rendienfie des Heeren‘, en liefdadigheid an den Armen: evennaflen ; rvoot al vgor Aml>=‘Bfi' lieden , die de andere" dagen zo*Y'Y 1”“ hebbem IV. 01‘ zy den ryd ook anderzmsekwalyk 13832686 y en rot ongeoorloofde: vermakelyk-heden aangewend hebben; often minfrenzich onnnrtelyk, merover- xollige kolten bezwaard hebben , dre hunne zaken en huishouding merkelyk benadelen. _ Men -behoort zynen rvyd heiliglykte belleden , ellern ayn beroep. V. Of de Meellersdnalltanderent met bedrogen hebbenain hunne Maatfchappyeu; en Handel :. Want zy zyn verplichr vergoeding van alle ichade IE oen. . ~ Vl. Of zyhaar en nydigheid tegens malkande- ten hebben opgevat , zynde geene zonde (lrydrger regent Broederlyke liefde , dan' deze. De lrefde, zegt d’Apol’rel , 1/erlzlydt zich met dm emnnajien. Zy wcnfl haren evennaflen toe her goede . dat hY noch nier heefr. en verblydt zich over ‘t gene ,dat hy heeft ; De Nyd daar entegen {felt zich tegens her goede , dat -Lyn evenmenfch niet heefr , en echter konde hebben; en bedroefrzlch over _‘t gene hy heefr. kan ‘er wel grorer regenfirydigherd zyn? VII. Of zy de fcbaarsheid , of’r misgewas voor- ziende . ene oplrooping gedaan hebben van |aller- hande Waren, of Granen , om die veel dunrder re verkoopen , met zich alleen meefier van al den voor- raad re willen tnaken , die,in't gantfche Land rs. \ KOO. VIII. Of 2}‘ met anclere Koopliedeu ,,,,,,,W;,,, hebben opgerecht , om hunnewaren rorenen over-._ inatrgenprys re verkoopeu? Zy zyngghouden ,1. les re vergoeden , war zy , boven ‘r geen bmyk is-, genomen hebben. t IX. Of zy door hunne Vrinden ,of doorhun ge-‘ zag te wee gebragt hebben , dat zy alleen zekcr foort van oedeten verltoopen, en anderen de vry- heid benemen , om ‘er enige van re kunnen kwya worden. Dit is tegens‘ het Gemene-belt, en ’t be- lang van den Koophandel in 'r'algemeen; en word: ook door de Wer firengelyk gellrafr. : ' ' X. Of zy , 0 ltoopers zyndc . waren gekoch: heb_ben , rot een agen‘, of middelmatigen prys ,om ze m de zelfde Plaars weder hoger, dan de hoogfie pr_ys,‘re verkoopen. Daar leg: zonde in , en ver-A phchrmg tor vergoeding. ‘ ‘ XI. 01‘ zy, by her Inkoo'pen van zelrere Waar; bedrogen zynde , daarom‘ echter niet nagelarenheb- -ben , om 1.e_ voor goed weder af re aetren. Gewichtxge Lejflen veer do Koapliedm. Het eerfle , dat een Koopman behoorr waar re nei men , is ene goede Keur re doen van zyneMakelaars, of Faflnar: , tor lnmaning van de Schulden, en den bekwaamtlen daar toe re gebruiken ; want de een is hier toe veel bekwamer , dan de ander. De hoedanigheden , die een Eaétaor totinmaning der Schulden moet hebben, 1.yn; voot eerfi , dc Vrymoedigheid, de Waakzaamheid en Werkzaam- heid . ten derden de Voorzichtigheid , en ten vierden her Geduld. ’ ' De Vrymoedigrheid beflaat in 'r_,eAif<;hen van de betaling; welke hy_gelafi is re onrfangen; met vec] Zedigheid ,en Eetbredrgheid , voornameiyk by Man. {Chen van Aanzien; doch met ene Mannelyke; en onbedeesde [tantvafligheid ,Ymer aan’ re dringen op het dringende behoef van zynen Meefler , om re hebben , dat hem toekomt. Zet men hem in dc cerfle teis al’, 10 moet hy , de rweede reis we- derltomende, den Schuldenaar met war flerlrer nit. drukkingen en aanhouding aanzetren , om ten min- flen een gedeelre re geven , als by nietallesltan , of gelieft re voldoen : maar kanhy, na verfcheide ver- geeffehe aanzoekingen , niets van den Schuld betaald krygen, zo behoord hy de fiolirmoedigheid re beb- ben , om , (alshy daar lat! roe heefr) re zeggen, dat men nu genoodzaakr zal zyn , om zyne beta-4 ling by wege van Rechren re zoeken. De waakzaamheid en werkzaamheidis nodigvoot hem, die de Schuldeu ysjel wil inmanen : Wanrzy beflaar in 'r vroeg opltaan ,- om1‘de Menfchen t’huis re vinden , daar men mede re doen heefr, om flip- relyk te verfchynen op den Dag en Uur , die men hem zal geflelr hebben , om de Beraling re komen omfangen ; al1.o de Schuldenaars gewoon zyn her voor eene uitvlucht re nemen , als men op zynen tyd niet is gekomen , en re zeggen, darze hungeld. elders belleed hebben. De voorzichtigheid is -her nodigfle fluk in her manen der Schulden -, -bier in beflaande , dat men . met KOO. niet» meet zeggc ; dan her geen rot her berelken van zyn oogmerk nodig is, namelyk, om deBera- ling re erlangen. Dar men ryd en gelegenheid wel ujlrkieze , om de Schuldenaars re konnen aanfpreken , en'er niet op eenen lofl"en we: may roe ga, om zynen ryd niet re vergeefs re fprllen: want daarzyn eniee rnenfchen , die men met dan 's ochrens heel vroeg r’huis vind , anderen later. Dus meet men op de Uren pallen , die men by ondervinding weer, de gevoeglykfle re zyn ; en die niervenuimen. Vorder heftaar de omzichrigbeid 0ok_hier in , dat men mernand aanfpreke in de tegenwootdigheid van zyne Dienliboden , of andere menfchen , die zich mogelyk imde Kamer van den Schnldenaar bev1'n- den; alzo ze hier door hefchaamd Worden , en dit onvoorzichrig Manen ,hun een afkeer veroorzaakt, zo dat ze nier meer by hunnenMeefler willen koopen, om de fmaad diehy hun aandoet. Neg vereill zy_ , dat men altyd Pen en ink: by rich hcbbe; ja zelfs war Pa- pier , om ;;Luimmim,te kunnen geven over 'r geld ,‘ dat men mogte onrfangen ,- 'rgeen van grorer aa'ngele- genheid is, dan men wel denkt ,' want bergebeurd dikwils, dat de Schuldenaars uirvluchten vinden , om eene parry niet re flnirenr, of re betalen ,merre aeggen ; dat zy Papier , Pen , nochlnkr hebben. Men heefr her by ondervindinggelecrd, en is ‘es: meet dan eens medebcrrokken. : . y ;'r Geduld , is ene zeer noodzakelykedeugd , voor zulken , die Schulden inmanen , hier in bellaandc; dat men geen verdriet kr.-ygr‘ in: her dikwils lo.pen , en wederlopen na de gene , by wien men Betaling zoekr ; men moet den gelegen ryd afwachren, omze te fprelten , en geen gedulr verlieaen omtrenr her dikwils uit[lellen,. en‘ zich daar overniet verfloord honden . nochter er-rig birabefcheid dear op gcven, dcnkende, dargeduld en'ryd alles rot een goed em- debrengr, ,terwyl,,in tegendeel,-’t ongeduld de za- ken om vet floor; ' ' y A — Een Koopman moet zichl wel wagten, dar by ror Inmaning zyner Schulden niemantgcbruike, die mede iets verkoopr. De rede is, dat men om een goed lnmanerte zyn , fomtyrs wat llerke bewoor- dingen van noden heefr , om onwilligefieralersaarr re taflen , welke dikwils gewoon 1.yn nierlre beta-, Ien . dan genoodzaakt, «wen: hen ‘een afkeerdoet. hebben tegens zulke, die hen llerk aandringen ', in‘. voegen , darzy daar nanietmeer met hen willen re doen hebben . als her re pas komr ,. dat ze Waren van hen zouden kopen. ' En alfchoon een Koopman enen Makelaar , of Father verkozen heefr , die alle de bovengenoemde hoedanigheden bezat , om die Schulden in re ma- nen, nochrans dient hy, eer hy met zyne Schulde- naren overhoop‘ makt , met hen re Dagvaarden , om’ ‘ hen te doen beralen; eerfi zelf nog:eens—by.hen te gaan, ‘inclien zy ziclrdoor de aanzockingen van1y- ne Faétoren niet iaten bewegen. Nademaal de Schuldenaers zich ontzien om den Meefier afre1.er'- ren . al hebben zy 1.yneDienaars dikwilste vergeefs laren lopen ; en de fchaarnte,,die zy deswege heb- ben , geeft der lakedikwils eenen gewenllen uitllag. Nochrans moctby ziclr wagren , van ooielrwade K00-* 43.: laejegenmgen aan zynerschuldcmars re doen- var: er een hevrg woordr tegens hen -re zeggen, hymg her altyd door zyne Bediendens doen , om zichniee 831133: by hen are maken, en re makenz, dar ze by llzcm blyven liopen : want als een Makelaarzich een waad woord laat onrvallen . waar door hy , ui: fpyt, tot de beraling word: ger1oodzaakr‘5’zo raakt hy fly met he: re onrkennen , en re" verklarengdat hy hem met belafl heefr, om'aldus' re fpreken , reii dus doende, kanhyflde gramfchapr van hen ligtelyi doen bedaren, dre arch verbeelden doorhunne 1-‘ale ram beledrgr re zyn,‘ zo datber voor hun van gee- ne gevolge rs. ' r 5: , ; : ‘ V_Vyders meet men in achr nemen, darmen, 2o‘ dra errerwes, of door-‘hem., of door zynen Make- laat rs ontfangen , her aanflonds op zyn Boek. aanterkene, en op hunne Rekening affchryve, om de gefchrllen re myden , die ‘daar nit kunnen one- flml. en met ‘van,kwade:t1fou=befchuldigr re wor- delh als men lets rwleemaal-eifchre‘, waar door ic- mant zyne achrmg koncle vctlviezen , diecenen Knop- $‘L’l‘m7;..° 11°03 Wdlg 1§ , gelyla we elders‘ gezegt Daargs nog ene zaalrvari belang , die een Koopé man In t klem , of Wrnkeliet dicnt waar re nemen, namelyk 5 dat hyr ,‘ nier kunnende beraaldrworden’ -, na. her gaar , *waar in hy‘-‘Lyn: «Waar heeftl geleverd ,. de Patlyen moérlaren bellaani, of Vex-zekeringen,‘ or Verbindingerr, van de-Schnldenaairs men te kry- gen, en zoy ze’di.e%weigeren‘ re voldoen ,-"i1.yn‘e'be. tahng by ’r Rechr _zoeken; ren einde de kwade-be- raler _zrch niet met her Recht van pnfrriprié behelpe . (dat rs‘..met de fchuldvoor onwemg re‘verkIaren, _als by bmnen -derrweejarerr niet gernaanris:) alzo er openrge Plaarzen, door de Werren , maar-twee Jaren roe fiaan , binneri de\'vel'ke men den Eisfmoez doe“ ; en that men anders vooraandere‘Schuldeiflere gaax , nuymer de-zelrde maar naav gelang komr. “ Bedreiegerylend der Koaplizdm.’ Bedriegeryen, die de Koo lieden le n w de Zyde in Balen , of Plok- in Ruwie-1.gyede’,.z<:“a(§ ze vande huisjes der ‘Wormen afkomr , verlropen met Poppen , Srrenen en Klouwens , gelyk de Ken- mp—en—Vlas ;ven'die nog met op de Meulens ge- fponnen is; als mede die in Buirenlandfe Geweflen ' algefponnen isrgexveefl , gelyk de Zyde van Eon. logne , Mrlaan , en andere».Sreden van Iralie,ofxe . die in Vtankryk bereid wordrs, als re uions en Marfeille. - Her eerlle bedrog gefchiedt, wanneer de Koops. lieden. dc Zyde docn in Balen pakken , ‘met’ dam in re mengen andere Zyde van kwaden aard , waar door cle goede vervallr wordr : her welk menig; mfifil W66 1 Of driehonderd Guldens fchade op een Baal Zyde veroorzaakt , door den afval , die daar af komr, algezy op de Spoel word: gehafpelt, om nae de Molen gebragt , en aldaar gefponnentewordcn. Her rweedciiedrog is , datze dc Zyde in Balan- maken, als her nar Weder is, of dat zy ze, indierr ’t‘ droog en xvarrn Wederis-, metVV-ate:-befproefien-,. om- "4329 K00. om'1.e,tezwaarder.te,doen wegen. Als tnen me danontpalrt , en enige dagen oplncht , bevmd men acht. of Hen pond verlies. . De derde Bedriegery wordt gepleegd by de Zyde Windilers : want , als de Fabrlkeurs hear de_ Zyde hebbcn overgegeven om te Spinnen ,ofte Wmden , zo gevenlzy zwaarder Kloflen in derplaals, than the zy ontfangen hebben , of wanneer dre methet ‘ll/Ierk van, den Meefiergetekend zyn, doen zy zcm twa- _ter ,weken;, omze zwaarder te maken; of zy leg- gen’er ook welxwat onde lappen om, of war Vlas- draden . en wlnden de goecle Zyde daar na daar bo- ven over; andere befmeren de Zyde met het geel van Eijeren, Suiker, Zout, Melk,en-P15; .Z1lver- glid rot Poeijer geflooten , en andere Steffen , dre z.y op de Klolfen, onderhet hafpelen , weten te doen , op ‘dat ze het vorige gewicht, dat ze ontfangen neb- hen, weder kunnen vol leveren; nadatze een:ge- deelte daat van hebben geltoleni, ft well:-ze clan op byzondere Kloflen winden. , . I r ' Dlltwils gebeurd hetook, that de Knechts der Fa- brikeurs, enig afval, of ondeugende plok-ZYd¢ lrehbende, -de Dwynfiers gaan opmaken,_ de ce- dc Zyde van hast afkoopen, en mar dc kwa ern plaats van de verkochte geven,_om'Le dusweder onder goede.Zyde , die my re. wmden krygen, te mengen, en den Baas -.dus~.weder, mfiedevvan de ontfutfelde , over te zetten ; zynde dan gewoon tot hare verfchoning to zcggen , flat dc Z746 met gedeugt, heeft , en met .kwade vermengt rs ge- -pweelt. v u Her vi;erde.,Bedrog gefchied by’ de Molenaars, welke men _,de Zyde te Reeden geefr, na datzy op de Klollen , of,Spi1len,is gehafpelt gewcfifl ; Want die ter kwader trouwehandelen , kunnen de.Zyde fielen ,'«Z0fldCT dat,.de Meeller het kan bemerken. en kunnenze met dezelvc dingen ht'5m9'“' 2 745 W voren zyn genoemt; . . . ' _ . " Na dat ‘de Zyde door de Reeders ‘gefponnen 1s, 20 gevenze de Fabrikeurs w_ederom in handen Van Arme menfen , die 2:: Tweernen : F“ 0P H3fP"-15 aan.Strenen zetten , welke, behoeltrg zynde , we- detom daar van fielen , en om ‘t gewlcht Wcdel te leveren, de Zyde nat maken : '!‘WC1k d€'VYfd€ bedriegery‘ is. t t - U _ r ' « Het zesde is, als de ZydevGedWeemt 15. 611W}?- der op de Molen komt , dat hy dan weder bedne- gen km op cle zelfde wyze, alsgezegfl 15 » OWYCN .de Zyde , dewelke d-iem;,omdeScher1ngten1aken; want aangaande den Inflag , dte gaat maareens door dc handen van den Molenaar , maar tweemaaldoor die van de Dweernllers, ofwlnflers. _ Wanneer dc Zyde nu op alle deze wyzen beteld is , wordtze op de I-lafpels gezet omze re forteren , zo als te voren geze t is (onder het Woord_FA- BRY K , ) om de yne van de grove te fcherden , cn1.e vervolgens te laten verwen; want de Sortermg op den Hafpe] is de Toetlleen, daar alle Bcdriege- ryen, en alle Schelmetyen. die met de Zyde ge- pleeg 7.yn , door middel van dekokmg, zlch open- baren, en men 'Liex’er dikwils eulge oncen in rder pond njtvallen , ‘t welk een vyfriende gedeelte maakt, al-I ' 1400. zo dc ruwe Zyde in ’t gemeen verkochtwordt; met ponden van vyfrien oncen. De Bedrlegetyen en Dieveryen , die in de Zyde gepleegt ‘warden , hebbenmog niet nit : De Vet. wers , dle niet tron zyn , ltelen daar , op hunnc beurt , ook van ; want zy nemen dc grate Sttenen daar -ult, om ze kleinet re maken , en bczwaren ze tot title, of vier oncen in elk pond, met zeven,of achtderhande dingen, die zy that in kunnendoen, voor al op de Zwarte, die daarom, in den beglnne, niet nalaatichoon en blinkende te zyn ; maar daan na verliefl ze den glans, en word: ms in 't dtagen; 't welk ene zevende bedriegery is. . De achtlle Knevelary , die men ontrent de Zyde kan begaan , is, dat menze, geverft zynde, weder overgeeft aan de Winllers , om ze op Kloilen te winden ; want alszy weder een goed gedeelte daar van gelloten hebben , gebruiken ze verfcheide (tre- ken om het gewigt weder vol re maken , met gro- ter Kloflen in plants van de kleine te verruilen , en die met een vals merk , oveteenkomende met dar van den Fabrikeur. Ook dopen Z)’ ze in ‘I water , op dat her Hour doornat en te zwaatder worde: nog bellryken ze de 2 dc met Vet, Reuzel,Boter, Olie, en andere mid elen , die ookrelfcnsdienen. om de Zytle» rafler telkunnen winden , en eindelyk, onder het winden,op de Kloffen, houden zy zetuf- fen natte Linne doeken, om het water daar in te doen trekken. De ncgende is, all: men de Zyde overgeeft, om het fink StofophetToute1.etten : WanthetWerk- volk heeft dellreken. dat het, als ’t gaat eten , het heele Klolfen Zydein dc zakfleekt ; en ze danr’hnis op andere Speelen over wind: , en de ledige we; der inf: Werlthuia brengen. ' V « ~ =. , , Hét riende en laatfle Bedrog dat de Wevers Icuegts; als zy niet getrouw zyn, en men hun niet op de han- den pal}, begaan , is, wanneer zy arbeiden, dazze dan de Zyde ook kunnen llelen , daar dc Inflag van de Stolfen mede gemaakt wordt , of de iyne met grove verruilen , waarldoor het Werk, dikwils het gantfche Stnl; deur, ongelyk wordt : Ook kunnen zy. die deiPypjes , of Rietsjens maken , insgelyks daar van llelen. * ‘ l ' Eindelyk is het zeker; als de Kooplieden , die Fabryken ondernemen , niet bekwaam zyn , om ’t ,Werk Weltebefluuren ,en zelf, of hunne Cammifm niet gedurig by ’t Werk tegenwoordig zyn, en geen zonderlinge vlyt aanwenden , en op alles een wakend oog houden , om gade te flaan op het geen hierbo- ven vertoond is , dat dan hunne Stolfen nooit dc volmaaktheid zullen krygen , die ze behooren 'tc hebben ; zy zullen onophoudelyk van ‘t Werkvolk beflolen worden , door welks handen dc Zydc moet gaan ,en nooitwel flagen in hunne ondernemingen. Op dezelve wyze llaat het gefchapen met alle an- dere Fabryken van’ Lakens . Sergien , Kamelotten, Fufiynen, Baflen en andere foorten , die gemaakr Worden van Wol, Linnen , of Geitenhait ; zowel als met deZyde-fabryken; want hetwerkvolk kan de Stoffe die zy behandelen ,ontfieIen , en op aller- handc wyze bedxiegen , indlen de Ondernemersvw\.']an;:t er 1400-’ Want niet werlzzaam en waakzaam zyn; ‘on pop al- ‘les naaukeurig acht geven. V . ‘ jfiazpmanfibappen 2 die men in under? Pra-fl oiqtcierg wil veréanpex. De Kooplieden in ’t Gros ; die hunne Goecleten ‘in’-andere Landen en Ptovincien verkoopen , mee- :’ten'de gewoonte‘ houclen , om naar de Jaarmarkten te gaan, en daar en boven de volgende Regels v'vaar- nemen. ‘ ' ' ‘ Voot'Een’t‘,‘als de Kooplieden in de Provinclen Jeenige Goederen ontbieden , meet men hunne op- tgegeve Lylt fiiptelyk naarvolgen , zo wel ontrent dc hoedanlgheid der Sroffe, als derzelver Deugd , ~ Maat, 'en’Prys, ten"einde zy ze niet ktnmen terng ' zeuden , antler voorwendfel, dat men hunne Or_de ~ met opgevolgt hebbe. ‘ ' ‘ V901”! Tweede moetmen ene naaukeurige Lyn (of1«'a¢'luur) maken van de Warren , die men hun . zendt , behelzende dc Nommer, Ptys , en Ellen, V an den voet van den Brief, waar by men hun be- kend maakt , dat het Goed afgezonden zy. (anders ‘genaamt Az'i-vy:»brief,) De rede hier van is ; dat , wanneer’ daar in ‘t vervolg enig gefchil onfiond over de Prys , of Maat , men de zaak niet zo ligt ont- .kennen kan, als men van hen eitt, dat ze deu Ad- . vys-brief vertoonen’: dan wanneer men do Fafltmr byzonder by den Brief heeft bygevoegd , dewelke .zy dan zouden kunnen ontkennen ontfangen re ' ebben. I Voor het Derde , moeten de Kooplieden in ‘t Gtos ‘wel achr geven , dat‘ ze zelterheid llebhen met de Bnlen niet alleen te laten aantekenen op hm Bock van den Cornmmari: der Wagens , or Schuiten, - maar ook , op dat van den Schipper , Voerman, waar mede men ze zendt, als Cammi; , ten ' cinde zy de Tollen, of andere Markt-rechten daar *voor betalen , zo daarenige Rechten op te betalen ,val1en',»eer.zy in die Provinclcn aankomen , daar men ze henen zendt _, om geen gevaar le loopen, ‘dat het Goed prys verklaard worde , als de Cam- _ mifm der Kantoren ,daar'7.y gelofl worden , bevin- - den , dat‘er Slulkery gepleegd is. Ten dien einde moetenze eene Lytt , of Fafluur (andersvook ge- » naamt een Cannoflcment) van hetGoed malcen , dat zy zenden , aan den voet van ‘t welke zy ene Ver- klarlng moeten voegen , behelzendey, dat in zo een Pak, 10 en zo gemerkt, gezonden door my ,Koop- man in die, of die Stud , aan den Hr. die, of die, Koopman in zullt ene Plants , door dezen , of zul- ken Zendeling , of Schipper , zyn de Goederen in derzelverFa&u_ur gemeld , (op de Boete by Pla- kate gellelt) met bevel aan den Overbrenger , om de Rechten , die daartoeflaan , re betalen , alsuithet Boek van den zelven blykt: want als men"deze . voorzorg niet gebruikt , zo Sluiken de Overbren- gets al wat zy kunnen , en , wordenze dazr over betrapt , zo zeggen ze , tot hunne ontfchuldiging , dat de Kooplleden hen daar van nietver\vim‘gt, en hun geen geld mede gegeven hehben , om die Rechten KOOJ. l 4.3g tc betalen. D_u_s worden,de,goedcren~ prysverklaatl: en vyeggcnomen. Deze ongemakken gcbeuren ax menxg1nalen_, om welke voor te komen, men re _werk moet gaan,_ als hierraangewezen is. Voor tV1erdexs her voor de Grofliers niet genoeg; d?f1_<= hunne Waar aan de Kooplieden in de Pro- vmcxen verkocht hebben, maat zy moeten maken , datzy hun. geld daar voor op den gezetten tyd kry- gen. _Nn 13 her zeker, dat het zo gemakkelyk niet valt,- om hunne Schuldenin te manen , als welaan dc Groffiers zn ‘de ‘Sreden , die ze nan de Winl&e8:' den. en oP Mlfien goof Markten waaen. pom Nief. - - " h ' t lte veel met aren a tedenen. . . - - ~r 1§.ul:t§?e:z ll[1:lt lléeaelten boven zyn_V§rr_n0S3“5 Va“ ’ De Eerlte is,‘ om dat zy hunne Schuldenaars gs; dc 10,,‘-1‘ en yver, welke hy heeft in t 1nmauen_V?“ durig voor hunne ogen hebben , .en dat zy de Win- a. ne Schulden ; in W11 b.lYVE" l’Y'1Y““ Pakhumn keliers daaglyks zien , waar aan zy hunne Waren cl); Winkels , her onderzoeken van z_yn_e Faélhoqrs Vvetkoopen ; 1.0 dat zy hun gocd en‘kwaad gedraga en Huisbedienden ; in dedSpaarzaamh:1r’dli(l;-lY1")‘, 131;‘ kennfin , waat naat zy hunnen Koophandelkunnen - ‘ d e en naam’ _¢ ' fchik en. , ' ,. h:;lld::n,]u€e¢?e;]nv2eIln Eggr ; en; trouijv in hun w_oord De Twede is, dat zyvhunne Schuldenlrchterkun-‘ tge vvezen ;‘al washer fchoorx . datfi“}’.'€TbY_"‘1‘-l’11d3lI‘I3“ nén inmanen, om dat _zy gedurig methunne Schul- . kl knoedigheid in ezwang ¢ ° ’ d naars omgaan. I :11? afll? dneglemalcirdn te boven te komen, W€“‘,°h““ ED»: Derde is, wanneer hunneschuldenaars bank overkomen, en we met hebben kunnen 5'0€”1°“' breken , dat zy veel lichter ordre op hunne zaken ‘ . d t 20 een-KO0Pm3“ F °"°‘?g°' kunnen (lellen. » _ noielrreriiéseigiflgchapayaen heeft . 11V Z)?“ h“15.7-"‘1.fi‘°h‘ De Vierde is, dat, zo ‘er enig verfchil tulfen hen ten -tyne Goederen vermeerderen, CD “Ch 1“ dc” en de Kooplieden in ’t klein is ,,ter oerzake van K002; handel vefligen. ' hunnen Handel, en .dat zy verplicht zy-n ditvoor den P , . - — Rechtbank re befliflen , dat zy het voorhnnne eigen H09 61¢’ K0"PI""‘1"”"" ” Gm’ ’ ‘"5 ”“l’””m” K0517" Rechters beplelt-en , zonder uit hunne Stad te gaan. lmmiel za in de Stnd am» /mu mr/IM £9‘ Zy doen eindlyk hunnen Koophandel met macr- dra,en moeten! , air in amlere Lam der gerufiheid van geell, met minder moelre, met g 49,, , m pp de Mi en. meerder zekerheid , dan zy , die fie in.dE Pf0ViP‘~ _ . - ‘ ' k ' 11. Dear is great onderfcberd _mlTen de rnameren van clcn OP 4‘? Mill“ 5“ M“ R" V“ °°P° zy KOO. Zy moeten toeleggen om de luiden welteiken-‘ nen , welke zy geloof geven , want hier hangt het gantfe wel , of kwalyk gaan hunncr zalren van af. Dit kunnen zy gemaklrelyk weren , als zy het gedrag van hun onderzoeken , waar mede zy te rloen heb- ben : want her is zeer moerlyk voor een Koopman zyn doen teverbergen; alzo zy elk zyn bekend. En , dewyl de Kooplieden in ‘t Gros deurgaans ande-' ten gediend h$:bb¢;ln,eer z1yl.:jun1(;e Eakenl b‘e‘ginn_en , zullen 2 on er en veety s e oople en in ‘t klein helfben leeren kennen ; maar hoe ‘t ‘er mede mag wezen ; zy moeten Negen zalren in acht ne- men. I-let eerfle is , dat de Kooplieden 1, wfaar aan zy vcrkoo en. luiden van trouw en ge on z n‘: om dat zy goal: lmn ongelyk zullen doen , darl’ by mis- flag. zo in de Prys , als in de El derverkochte Wa- Ien ; zy zullen’er ook geen verlies by hebben , en hun woord houden , als n‘-en hun de Waren ver- trouwt, al zouden zy'er V€[l!€S by doen. Ten twede, dat het luiden zyn, die zichop den Handel verllaan, en yverig zyn it; hunne zalleten, om datmen verzekerdis, data zic daarin vz-r an- dig zullen geciragen; en dat zyyhun goed in over- daad met verreren zullcn : want, die by zyn Win-‘ kel «blyfr , zal no licht gene gclegenheid vinden. Hat derde. dat men weren moet, zo men Iran, is, of LY niet onvoonichrig den Adel re veelbetgen , of dar Ly aan elk met tc lrcht hunne Waren ‘ange- ven, om dat dit verzwacntelen met zulke, die hun niet beialen,—maal(;l‘d1fél?e.’ Mcnfen. De Gexfi ‘en Have: ,; ‘wbrden med? gglvgfisgfifiggfigegené 12% andere fdortenvan goons. V“ 59 " V3 lT*}FW¢': Ragga, cringe-5 ARWE r WEIT 5 ‘ ~ ’ rum; is ene filfnc, die mrzreluifi 3:11:23 LCi§111n¢=tn.h§r_. boogre van ontrenr vyf voer , dig vgn, ‘, en lncpknopcn , l;;§y¢" QR Aixén dn“ gen , beflurtende gwerpige Grarien; ‘ disarm c1.'e,,‘=‘ zyder_ond, engerrbd aa‘n‘d'anderef;,‘ anbuiiefiggd . van burnen wit , en goed iyn om’ér‘ Broédv-.m gé makrg. GE‘ , . V -— R G '. Lar. Sml';7V'yfhflf. ‘ 13'-; hier in , dare hare Blzderer {nraledefr , ta:‘n£§:u“r;§E 837; P1335‘ 61} vV8fl_6r . enfde Granen van buizeri bnnn zyn. » De Tarwe vereifl eeriverren grand err de Roggeswaitookinzandachtige landens l " , MASTELUIN KOQRN‘. is dat uirigcs filésngdewlirglgge En Tarwe .be(ta'a:_;’ ., dochjenlgejg magug‘: V o :00 meermalen by uirfiek Kaary,ge" TURKSE T~ARvWE"._ f K . - ene Plant , die Halmen fchierzgs. ofgeeefiggeteli hoog , gevuld met een wit} crLSuiker~1.oer me, 1 De Granen , die men uir’ bare dikke en lange M5; krvgt . gelvksn in dikte nan Ervo/eteii die'l'ch'ié: rondenvhockig zyn. , De bafi derGrancn is van veto fcheide koleur.,.of wit, of root , of pu,-pmem; 3 of zwarrachtig. fchoon her Meel Wit is. Men 555;: din Gewas uir Amerika na Turkyemgebragt , van waar he: zynen naam hecft; ‘ Her groeir in allerlei “"55" °n'sr.°u.d=n- Men wxl. datzhet Brood ',.Cui§ Tm?‘ K°°“?' 8¢m3‘i‘k! . hoven het Tarwebraqc} rnoet geirelr warden 9 en dar de Amerikanen , die her eren , noon opfioppingen , ‘neg leclyke-koleur, hebben. A - Mlrediuargfie GEE RS , er HI RS , in ': Laryn.‘ elm: , IS een Geers , wrer Halmen acht , of ne» gen voer bong groeijen.‘ Hare Granen tyn Eiront, 6“ Cells. 19 groot , dan diepvan gemeene Geers, Zy green in warme Landen, op een vetren groucl. - Paar;-blacmen , OSSE-TARWE , zwarte War, in tLaryn , Mslampyrum; is eene Plant \ve]ker Helm maar een voer hoog groeit; ruig: vierkanr, en paarsverwig is. De Bladen flaan om her finder . cmse zyn fmjal .-andere breed en diep I 1 3 gefnipe 4:53 ,, , - ’ *" "~‘ fen achter ophet %iG§d1§$ai§.'t*b§?it;,' . . at Mr: en ’1<1<=.inl- defigl, ‘Adan ~'1‘arwg;,, rsfbefloren:rn',doppen‘mct rwee huisjgg, )I)e-OflSn"en*Koerjerreten‘ ‘rt ‘flag van Koom , dat onder andere Granen groerr , voor al in vertelanden. .. V . _ r _ B OEKWEIT , 1-‘agajryrunr; rs ene"Planr die een mac. Stengel .o.r_na1m. fchies. ¥€!\_h°<>£“'= or}- sreiié vain anderh‘ai}"‘vaet‘, enraiqes ‘met blaiien ‘die in‘derfaan(fang’f,thi€r‘rbnd.zjvn.en'naderh‘and een'h_oe-; kige rfigiiur i/grygen‘; n'aar_%mare‘datz_e’groe13e11 ; als Klinr, of Veil’. ' ‘De‘_B1oernen zyn wit‘. en tiaan r_ros- gewysL “De Grarierrzyh driehoekxg , van bu1r_en zwartaehrig, ,va_n binnen ywit.‘ Her Bror:-d , dat er dc’, andluiden van‘ ‘mfaken ._ is zwarr e11’b1$t¢!f._m3?\\’ i‘gj-re ciykhh fifiaaig !%’ef“MAIfCiuifl _o‘nder is.’ Q ~jJ’3E§l})oeykyy"eit’dief}‘t_6 Menien‘, met‘ hare Grurre en_‘Mé’el‘,‘ “we1k‘d"er;’ vanfiemal n ‘~W0r‘dt 2' V09?“ Duiven, Ge'vogeIre"enya‘_f M . L a dam’. van . te voeden. '15/‘I’r=.‘,rr"7:aait‘1.e rn’ lflechre gran- der: ; daar Lay’ we] ge‘nOe’g ‘voorr‘kornt,§ "1139 ‘W men’er geenen arbeid aan fpare. Men‘ fnydt ze in Au- guItu’s en September, , en g.a_air 1:; in Mei.’ Iv_1e,r1,n0¢mt '£é15dk‘‘,Z‘.:Lvd_’rI:’‘ ‘“ 2}‘, ‘ "'_. siren? -3 1: aryn._zea_» -‘ 99d Tarwes is genreen 'rn‘;Egy'pte', Sicihe‘,"VDuns- en‘Gr|eken— land-;‘7"Hare "Airen’ geiyken zeer naar Gerri. pa Granen zyn dun en rood‘-brum._ ‘Men maakt er Brood'—v‘an,dat\zwa’rt‘eri wreed van fmaakus , maar liever-gebruikt men het'om"e}"'B1er van re maker: . dat daarrook zynen naam van heeit , en Spelte-bier geherenewordr.‘ I ' _j a _ \ ‘ i ' Wy fpreken hrer .‘nog’van de‘_Gel'fi.. nog Van <16 Have;--, riaarwe bp h‘are‘piaats van gehandeId‘heb- Ben. Ook kan 'men‘van dc andere foorren ,‘ als Ro'gge,’Tarwe ‘, enz. de Letters R r‘ T- €01-J11‘. zien. , V, , ’ Naardien in'Europa ne“Tarwe en de Rage 9 <16 gemeenfle en vo9rnarn{’teK6it en Ondcrlroud is der Menfchen , en "t grooreiyksy van bun belangrsvedaar van—o'vervloec1>re hebben ;' zal rnen zrch hrer Vwar Ilitisreiden , over ‘dé mauieren v_an ze t_e kwekefl x tee liehouden‘; envoornam elyk nver de mfddelen van te rykelyk re vermeerderen. =Ma'ar zre G 3 AA N. Van ’t gezaaide Kaarn. =~ Men we'etdat;,»eermen't'Koorn zaair,hetnoodig §=,'t~eerfi'r'e bereiden; bp dar h‘er‘e‘e‘rder fishiete. En heeft ‘ider Land zyne manier , orn deze bereidinge Jtcidoeu. . S ‘ - ‘ ' - ' Her gebeurt fomwyien , dat her Koom in een al reigoeden grand gezaaid ‘Lynda , zich al re flerk ver- meerderr, en‘ de menigre van Biaden, weike her voert- brengt , 'laat den grond (daar ’t op (mt) niet toe her zelve genoegiaam te voeden; zo men dar niet verhelpt. - Zulk Koorn ‘Lou aitoos 'meer‘Stro geven dan Graan; 20' men dien overvloed nierbefuoeide. Om hier in te flagen , jaagtmen’er een Kudde Scha- pen ten tvde in, als her den gantfen grondbedekr: fr gene gemeenlyk gefchiedr mer Winrermaand. —De grand van fr onnodige onriait, brengr op ry- éns‘; met ’r"zwarte Meei . « KOO. ‘§:“o§%f‘;, §§.“9°n v“r°°e“.‘i ‘?°°*" d=* W Gm e- 1 I ,i V z r > » ' ‘Vanda novtzdke an ire: -Koom te wIedgy;_ 7 Her Koom kan , zonder wieden , tor den oogn toe, niet goed blyven. ‘Dus moet men'er hetfcha. delyke kruid uithalen; vooral , zo't worrel gem; h‘eer‘t,rn verflikt zouiwezen. Nag eens, de aareder Ianden, min, of meergenegen, om dar onkrnid re kweken , moer den tyd bepalen wanneer men aan ’r werk moer gaan. Als men bet oordeelt ryd te ‘wezen , om '[Koom re Lwieden , vvagr men rorferx een'kleine Regen is gcvalien ;_ ’twelk veei help: om de Jvvorrels van her onkruiduitte rrekken, die anders, als’r aardryk to drqog is . lichr in deerarde blyvenfleken, ' ‘ Van ’t‘Ma‘aijen dc: Koofm. Als her Koom ‘in that is om gemaaid re Worden ‘ behoqrr men daar ontrenr nier achrelnos re wean; want in dien ryd zelve gebenren nag Z0 veel ram- pen, dar, ‘als men denkt icrs re hebben, men dik; wils niers heeft ; en om aiies re bederven , is‘ een Onweer in that toe. Dus dient men de Maaijers niet te fparen , en na dat her Koom gebonden is, ‘ meet men niet verrragen , om ‘tin de Schuren el, ders re brengen. . De Tarwe wordt eerfl gemaair, naderhand dc Gerri , Haver , en eindelyk ander Koom‘ en Peul. vruchren. ., . ‘ De befie ryd om te Maaijen , is met her krieken des daags, en a1s'er de Dau nog op legt : want , 10 her re heet weer is , loopr men he: gevaar , van het Graan , under her Maaijen met een Sikkei , daar uit re vcriiezen. Daar zynbandeny alwaarmen de Tarwe en I-Iaver met een Snoeimcs fnydt. . War men moer waarnemen , als he: Koom in ‘- de Schuren gebragt is , en geriorfi moet worden, Iaten wyenkeiaan ‘r Lands gebruik, en de ervaren, heid van een goed Landman , over. _ Van ’t gedor/Ie Kpom. Zulk Koorn is, 9f gm re zaaijen , of am rerflont na K09; ma. ‘de‘.Meuie, re, zenden ,3 of. om ‘t te. bewarenl Aangaaude her eerfie, moetjnenhallepnl Jr, in acht nemen dar her zodanig zy_, als dc Land uiden oor. deelen , dar her moez_we1.en_,,om ge1.aaid,te>wor- den. Maar zb men he: fchikt om re bewaren, is’t een andete zaak, en aie hier war Voorzorge men m_oer‘nemer1_,gomfer.we|»in re flagen, 7 QM wear; ‘:24 ra,m';»_‘; ; an 22.: Kalzindmlze A \ git; ape?!» mg dc, Kqtten ,'l2et bef:[ahd1gep.‘, > Stroo by,'iaai hetdrogen. _ v , Daar nabedekt uvv/en!‘\g‘anrfe.n Zolde : Maak een Deeg uir ’())i-drpefl'ern:, do V131: dikken‘Lee'm, en’al war gydus‘ _l5_e1'meerd hebi ,be- ’ firyieweer ,. alsrhet dro‘og‘_is’,_ met Qli-'d,ro'eflj‘e‘m; ' leg'e‘r Kane ¢pf., die‘ niet (eetis, Danger (3143 on- ' gedierre ‘daar niet by komen. " * ‘_ Q >_‘ ,5 KOORNBLOEM , of RQGGEBLOEM.’ ‘De kleine heefr biaauvve Bioernen , Hwaar vanrde Kinde- ren Kransjes maken. Ze wa‘fl'en rurren den Rogge en andet Koom , in de maanden Mei en Sum. " De grore ‘Koornbloem ‘beef: ’b1_'e'eder grinder)’-‘,, fen groeit meefi op _de Bergen ,, en_fomnvyl‘en ifs tie wit vankoleur. Beide ‘zvn ze korrd en drong; en nit- Rekend goed tegen dc 'ontitekingen__der Ogen. Her water, dat men uit de gantfche Plant kan rrekken, ‘ ( ais men ze twee, of drie dagenlangin genoegzaam ’ Regen-, of ander‘-yvaterheefr than weiken , eer ze , gehee1‘droc_)g is,) 103; he: gez_ichtX'zod,anig§verfl,‘er- lren’;’dat ‘rn'en’_de Brillenggerhakkeiylf lronde V e‘. Men.nrueri'er ,"narneiyir'de Ogen ‘x_ne;'b re_."’,‘en 1 "'e‘r"zelt's‘ e:‘e‘njw,einig‘va‘r1 dar,‘,vvajr'er‘1atén in‘ ‘Open. Eén ‘:GIas ‘V151 vanrhaar Af ‘ookzeit rnerz ei van '1 Bmegwee-; ri‘1rgef13iezen—/, pfgrote Waanworrel. water , gedronken‘ iynde , ‘fturt her Bloet-fpouwen. _. De grate Kqornbioern heeft breeder. ‘en wolligér . _‘ biaden‘, dande kieine, en die gamszyn ,,_ais' die van Krijlus-0gm_.f 1D_e’:SrrMatbiolu: zegr , dat fommige de gemene, of k1ei- , nevKoornb‘ioem, rel1en.onderf_de Suikery en An,di- ‘ vie : dat‘h'ar'e Bloem zeerfchoonis, en daarorn'v§n de Boere-méisjes , ~tQt.Kranfe11gebruiktwordr.‘ Ein. delyk tqt een flor zegthy‘, flarliy nierzien kan ,‘waa‘r- ' om men haar voor een Chikorei zou houden ,‘ en dat geender Oude Schryveren vanharefiigenfchap. pen heefr gefproken. ’ . ' Onder de hedendaagfen zegr Sabrader , datzekoud en droog is, won: famentrelrlrende, en goedregen Hnet dien ~ 43;» ,dé omflelgingenzder 0 11 reg“ ,,§,»x9d1- . .. r -<— -.4 r,’*.., 4 ,, M‘. . §{,:?:g§;;fig€fft=:f,.:enia%n§ <51»; ‘okn “' oo “s‘;i ’-’ °V.€Tk0m|L 9 ; is 5 ;rn:1i%rse fljdgrat e;‘9(§é'i1z1§e‘§'1:¥:ina]i?i?az!}1; Wd 5:915 de“Zick_en ,;n;eer.,gek 'e]H‘h " ’ .den,k1§€1‘§‘<¥r en: gverwo :1 1: OS. ~ . i :11’ .Ko.xi u I ’K“.'.” 4 De,me;ne‘h, .. 5.§F.€.Yoor fie fivenwelx ~.vel1s.e,z.¢.r)imx1di«-.r.s' Che ‘-umverking van‘ een ziel-rte -5 men WM?’ 51‘? K90” °Ph9“‘k.w * new xii ~ :99 ‘$93: daezqndnlssnshn’ . ens yk “mam; .°f -"1°‘*._1bii5.¢‘-:Y0£§I=I,1 Is, .~ rI’(0pQinger_r;in»»d§g z.e1fde.1.: aam. am 40 y°?~1k»Y°0I£cV's)}_ier;.:i# 'y« zhffirdfi Tzifikté :; 19:5: ,K.0QIS, _€pp,}l_xe\y‘eg' - door .sier,aa1:d.ocning dns..,1.3a. aams, .\.e=ar:kyza;r;g';to’&r.-;&z;g:. oorzaakr ; zo dat men dc Kbors eel , \_{§o;r-,1 eggmsg .. z e_ ' kwade ftofie kwyt te maieenn , _ ‘A J.“-, is d;::6dg¢;_g§f§,_,,qf,9on ak‘ heefi haam ax 9..,ene1,.. , - lykhcidviag;§a,Nil§p§ne';:u9€’§a] . L ‘ ‘#09? \.ZY_Verd_ee1en adegliqo , T‘ .. g_edun‘ge;,_,¢;n>;af'ga'ande' In " V ‘ Dggleaig. “E°-.‘!“3%*.1h$>;1¥d.E.|1F1 _ ‘' 9«i>]$en,,r1_ni'ar an: E3“ ‘"15-‘3fl.s_ fie? 1%; ,si -01; njerivv/s heginngn; De afgaarrdegn daagiy (1e,.":Yll_1(!ere11,daggfg<, cf;-;;,-qen. daagfeucnz-; . L ~ . -. ‘ ge der ‘narurerzonde kunnen ho'u_ e;u,.om 1 ma Dir gonderffiheicufi baa} 31¢ ‘dc oerrs i Yooltbtengru. mu gevoigiyk , —ni 'eL_q1; 0§g)fIr‘de:,=;;jj,j. deienkraar de zelve, gcfchikt zyn, en naarxde wyze ' ‘VW§’P‘ in .<*1r‘4:~.nlaar.sznnwaar510. hex rshaam door de hewegmg, di£e‘he,t ’maairE'}p§e‘K6c1>ris-fiat’: fe ten Lyve uit wil dryveri. ““ , ~ Z geduri e ;nr§g 1ir;:cg6,~§§'n L 'hef§sfh§.1rfr_ :ter1‘ :tIcf.k:enn£%l1". 'w_a' ‘icy ' sign- b°““’d 1%? i-Efin o’nge1ykel~"Pé1s‘,’gee r"eenJ,fiec:h'_te vfmrzeggrng. Misflagerr z‘ynV,gevaar'iyk~, voor aihnn, dlre in‘ den hlger van hlmleven zyn. )§n‘eHflaanwe- J 1 :van een haifvierendeei-loads ingenomen'.znivert de fen k1einevPo ‘ ._ ' *' A33 ‘Gaile en de Maag.‘ Deze Plant is uirfgelrendfiri de ‘ d V one t den/—“:L Vbefmerreiyke Koortferf, en ;_egens,’,t Vergifb Men 1']. 7.0 de Adenihaliirg yfy IS ‘, i"s"t7_e'en gé‘e;I"r‘e- 1<€a=«=- maw=- z»_mr9<>,t. ‘=n,"e‘w.e.1dis. iszye;<:x‘»voor- looper v_an de‘verp‘laa't‘zin ;" dér flbfie ’na’de'Herfe- nen.; J>)re.moeilykVfen klein is, isgemeenly d‘9‘o‘d. lvk . 10 we], a1s'vvauneeé’ei‘Sci1riklren‘, S'r’u1‘p-‘trek- kmgen, of grote pynen om de Ingevvanden , ‘dc zelfde verzellen. , ,' , ‘ ‘ ‘ _ _ 11}-. Zo_de Afgang zeer. na,’r,:ria,ruurly]reAgelykt ;. IS ‘er hoop, darrde ziekre k'orr 2511 new :, m'aa'r 20 zygeen andere kleunheeft, en‘ 'op‘de‘ Wa‘r‘er‘s,‘ als een:.Spi_n_n_eweb,, of‘ Ve} fghynr re dryven, is’er gevaar.' '. ' ‘ " ‘ f Y A 1V. ‘Her zweerb, datreiz dage der fcheidjnge-v'oo'r- komr, is goed: op andere ryden is her re dnciiten , ’t1.y ,_ om dar her de Zrekre verrraagr , qr‘ om den flood. ‘ .' . _ V‘ gob; Koo; , .4 .. ‘z '— « kh“d~'d’ Pj1"a‘.1“d'z ‘t“- 11:“ Edd 3;. ’%.».%;”ra;**a°::°&.‘:o;;;;?':°r;=%»:*:*:,.**;‘;'::vésnzma‘: 5:. do?r‘—'rgc;i'W:e:;ty' as»:-:=.z getegz am» an s ' at ‘to > 1' : veranderz ‘l1‘.‘.c;15.!.e.kr[F“,°.n?t.ydS .. f§!{“?{’,d§ a3nt;kéne;i,1dat . at “both de Bn§kg_TP?“P?1{=’l,‘)a?d I‘Y“’7 7 ’ -‘Jeri anxe de naruurlyke flee =1‘ ‘Geneerminidelevvubaf can eméelde gcdurige _ ’ « vbéfer uithouden. Gclvk men re "vre2eri3lieefti"da€ 'dezeKoors1.ich . . '- , . daar omfleking d {la n den zevcnden 431% 1.?‘ “‘.’_“*°”v {“.’‘?~’ 91’ 4‘? 1+°‘?3»‘“°3‘ “rm.-“,' °“ . . A. - __.iF;‘}_.»§%;,;éEd;§g; sgnrqzwgifiiidaar ~het-tekenvvan of zydwéé , veroorzaken . of dat zy an een veir” 61i"‘J5€i6l'*"deri M-“kn mg ‘ 1, ae elfde flechter :g‘edurige“Ko‘ors‘za} veranderen", gelylcwel jggrgfie Fvoaflbyer flan rent .33 imnnend zfilr te ‘gebeurr, ats men tc lang heefr, uitgefleld on: 2:: voor kennen geven , Wm: aé>t\vinrig£ie’za1_ Lyn.‘ ; ‘fr: komen ; ‘no rficie: men ten allen tyde van den K , , , ., v 3 . “ .; , ‘nw,1ondrfcheidin‘hun- *.exWr§' £32.‘?"§::.§§s§afi12§ii':a“P£?n§n§;;:.=%e¥‘3 "gig 6?§x§§5353§;,' $nfia§E§§igd§éid’m§ken of. in ‘r >aPe O“ "u If-,'.a V‘ .1» _ ,.3,",_._‘,, F‘. », : "J-J .,t'.,.. , , 1 . '_{I-{oofidpyn ;.‘Wa1gacht1gh§{€i*s“ Derfl.,"Bu1lgIoop , Ztpee naaleflte h€?h“‘€fls 0 1”“ ‘ " ‘ }'B1’arken'- ‘N usbloédenfzwab .“e.}df nan efningetk‘ " ‘ %f,§re(ié’i§3dE%_‘r§fl ' A45 men n1erJLaa't,' mb¢€Em€Y1 Klifietcn 1115.‘ -5%‘ 1e‘ur. maarde arziediet van“ al1érIéi‘W‘ar. 9esktuid.en_,met Home- , ; Memmoet weinig , ofliever geen Vleesnat geven, ‘~"‘~' i‘tr‘a‘dit’r‘t'g‘fl":I ' v ‘ 1‘ .1‘ ‘ "’dfva'm‘ dib'efhe1d=,“kornmer,»iorg. 'derh'ltonce‘Sirodp,van1Perfik—h1oeflem..iheenafa ware vervoereny . . - ~ ' * r aka 'o£ mas’ ZWMd§§i'§*5S‘?:‘“$ \ ;:«iér:‘ v ;zjedz‘v‘.:1 .v=3n;'twee‘ .on‘ccn fT4iIn.r'*'We"'-‘ :1 ‘ ‘ on "1‘_yved'e_ ge'durige‘I{ofors_ tvordt. d'90l; 5<:?'<“11‘)‘7'°’-V ’ ’ vo,c‘_1iten; voortgehralgt/; beef: een nwaarder hme Y “ch __ -any, _fi_1e)de1- , onggtf.-regehler,’ en pngelyker ‘ 3' . ,_ PoIs;' Behalven dat de Px1Ten rofler zyn , zyn zy ‘ ‘- V " 7- k'd‘kk‘r troebeler‘ ‘n‘1'inhezonken ‘ en fierker Zo dxa‘ men_a_11_e :_ierze1!Z¢ffltfe%§en§?J£:ge1?;a; E; 3;)“ rclmg‘? ivt_amjq,;g?1uiden,v(,1Vogmgn en 5;.- ‘worden ' ml men mad‘ ktachten te fierk waanen ) dorfien h10e,d". ifizff 53$!“ ‘Van, d‘? Hem‘ T33“ 2 Z7 ~“°°“"Ad”m*°‘“ $39‘ 9”“ treareaavaeer bf‘k1ein ‘,b‘rekennie:3af‘; a1 fqhynt nmerfismvrsens Wat n':et‘wetl‘ "Y ‘aters ,' afz.i'ed- k'oeler'. V‘ _ ._ H rawnm-ge.n*. Sia,‘;"V’je.‘.rjt‘1is.. 9f.0W1° ‘ V ‘ I ,»..~ ~ - " A‘dt:n‘f"lz11l‘4?K.00V-'{‘ 'ehruike;1.?‘en‘9)1>thoofdza11n€11LYW‘*“1e3 5*-’”=“’’“‘’‘*’’’-’’’ "W ' ”"' ‘<3’ "3 ~ -— ~ - a‘ t. Ee dag .°f‘tW°‘=.dT‘““‘%3‘?« I x’iien‘elg1Ki3I§i€k‘§§1§)sinivegen m’et ‘Cd//I“ 1“ We‘ 3?‘ . . Men moet voordeze Koors ,.a]s iy ‘eerfl aankomtl , . v a ' ‘len S414- , . r .. ,. ~ ‘ ' " een Ta- een Darmfpoclmg SCVC" V3“ Maw’-"" V” ’ ' ‘ fmolten , of 1n een a,i1~.l¢dZ51 V ‘Wee °“ ~ ‘ mari den: men za1_'er‘e‘en'onc’e . . . » r I ‘vau‘Ferfikeb1ocI|1én .55“ ‘W993- gén halfsyroépj den’ enz. vvaar in ‘men heefl: laten_fmelt‘en vieron. \ r .. .~ \ ‘cen ’gemenen,Homg,, twee, of due 1epelsOlyven- « . . . .t w A ‘ ".»*‘- ’ ‘ ' re hfioncerciz :4 met tYV.§e 33116511 Vi°19“‘ V Men kan.denel§u1kn1{¥V¢¥1}1g‘?9ESE“77‘l5’°€§wF°‘her’ ° ° ‘ I ’ ’ :‘1aer1ialen§‘ inder verxninderin en'afgaiD- _ ' ‘°‘Men onderfcheidtgze in twee foorten, m ene en- d v a h=e:a:2::,g:::en;;“e::r- ,, - "de tn'n eveneenaz , av‘ ',Ge‘zl,I4i‘?£¢.,K.'79"-V a 45.55“ yK°°T5 Va.“ ems: dagen’ der]¢I::‘izeha;&e. ogf Agrimonie en Paardeblo&”}€‘}« 1, . Men moet zorge dragen , dat men m t egm k I t - 9 day 1y zich onderfcheidt , naar niels te koud geeft , 215 WW“ v L"”‘”’”‘1‘ ’ AW" ee en ro t1ge.,_ _'l-,. . , _ K ‘ ‘Tjvochten. beipeurt.’ ., . , .~ ‘ ‘ ’ ‘ . D't lbeterte 'askomen‘,31§d5vV0d’t€§“ * lret.m€€1’d€T’s1of m1n11§1t::ti,§‘nen zgozilgrlergid $3.161: :aea|I:1,1:£]g:r§), :9 een fink Laken gefmeerd. mo, ei ‘van e . Aders , met zwaarte van ’t Hoofd , met flaperig- Men zal van drie tot drie uren, 110611 N‘-me“? '- Vleesnat van Kalven, Vogels. 01 35113175“: 591'?“ ' heid her man van de flagen des Hoofds , I110!‘-1 ., ;ynne’1d der Ademnanng. door dc kracht. 611 W0 "1" =6“ “P51 “"°“-A’ drie Sap van Oflerong‘; of Berv ‘KOO.’ Bernagiel A15 nan vindt dat de Koors war veri inindert , en de Afgang Wat veranderd is , meet 1 men den Buik zuiveren met een Afziedzel van Zu- ring , ‘Cichorei, en Paardcbloemen , daar men een half once Sennebladen In ‘heeft laten trekken, en een en een half dragma Rabarber, met een dragma Kaneel. Dit Attreknel hebbende laten aflopen , zal men ‘er een once en een half Syroop van Dux've— kervel en Cichorei in doen. ' Deze vocht hebbende in tween gedeeld , meet men he: eerfle 's morgens vroeg nuchteren geven , en he: rwede, ‘s anderen- daags op den zelfden tyd , latende twee uren daar an den Drank, te vorcn voorgefchreven, geven. Deze Buikzuivering moet men 1.0 menigmalenlaten nemen, als men het goed vindt. ‘ De I-IEETE KOORS; De heete Koors is de gevaarlykfle van ailen, zy maakt een brandende hitte , een onlesbaren dorft , een grote droogte, een zware beflagenrheid en bitterheid in de mond, ene moejelyke ademhaling , ylheid en ongerufiheid, een gefpannen droge Buik. Wordt zy boosaardiger, en ontflokener , fchynt zy de lngewanden te ver- branden, terwyl de uiterflen koud worden.N§ Op de oneven dagen heel: men verheffingen.) et ziet tze meet} in luiden , die in den bloei hunner 'aren , en van een heete en droge gefieldheid zyn ,' iezich aan onmatige bewegingen , te veel drinken , of droog vlees eten , en -zoute en we] gepeperde ge- floofden , overgegeven hebben. De diergelyke, ievendige en naruurlyke bewegin- gen des lighaams, zyn in deze Ziekte zeer beledigd, en hoe meer ditis, hoe men ze doodlyker oordeelr, inzonderheid a1s’er by de ylhoofdigheid moeilyke ademhaling is. [Zo her glebeurt, dat op den dag der fcheidingen (welke vee yds is de zevende) gen ‘huiveringkomt, zal‘er een Zweet, of Afgang, of -‘Braking volgen ; tnaar zo , by ongeluk, die'toevaI- den openen andereu dagkomen ,zalde1.iekre moei- lyk fcheiden, en kan men aan ’t Leven twyfielen , inzonderheid 10 de hurvenng m een zvvakheid voor— _ val: , en de Koors niet vermindert. Gmeermiddelen in de Heete Kean. Men moet ‘indit geval niette zwaar dekken , wat hoog her hoof: leggen . ‘veal te dzinken geven , maar izachte, en veraachtende, een weinig zure,wateri- ge, warme drank. Menmoet lichte, melige fpys van Gerfi en Haver geven , en van fuurachtige vruch- ten gekookt. Men moet ook Laten, maarnrrbe. gin, en zo'er bewyzen zyn , dat ‘er re veel Bloed is , en tekenen van ontfleking , ondraaglyke hitte, 4 men aftrekken moet, en ‘er roevallen zyn ,die drin- Vgen en niet licht, op andere wyzen , zyn tc boven te komen. Somtyds meet men Klifleren, maar met bevogtigende en verkoelende dingen , naar dat de toevallen en de flaat hetvereifl. Hier komen dan te pas Water en Azyn , Wei, Water gekookt met Appelen , Pruimen , Gent, oranjade, Lirmmade, Siroop van Violen,GeeIt van Zwavel, Vitriool, Cremnr Tartari. Men mock den Buik. en de Lenden fioven met r 0, Kaasjesbladen , Glaskruid ,. Zemelen ; Sla‘, Pong.- ein , en andere dergelyke kruiden ; en de flotfc,‘ :1” sa alt}; Jl1(akia{eer!zLgoede.plaats, op zynentyd. wel der; Op 't Bart kan men ook Lywaat en Rozenwater; of Orangebloeiem-water , teggen. '5 de K00.“ Sana ovens, zal men eens,oft.wee- malen den Burk zurveren , en daa: by dog“ can once Srroop van Cichorei , of de gecomponeerde van Ap; ’ pelen. . Gemwmiddel marde been Kpon. . Neem twee deelen Honig , op vtwaalf deelen Wa; Lets. doc ze zagtjes koken , tot datgferal de {chuim ebt akgenomen 3 na dat gyie gezurverd hebt, zult gy ze weder op t vuur zerten , en ze daar na door een dock laten zygen; geef'er op eenmaal , des mor- Sflns, des_avonds, des nagts, en als gy her goed ;'I'1Ddt: dill! : of vier lepels van in. ‘ Clifleer in em. beete Koam. Neem de bladen van Camperfaelie, week 1: en flampze in een Mortier, me: we genoegfame me. mgte van water voor een Clyfleer , Int 1.: zygen door een dock, en geefze den Zieken in. Ditrnid. :31 lgteneefi devheete Koors, maakt loslyvig enveg-_L Jmier middel 1/‘oar dc beets hvarx, -welée my: me -1/reg/l_yke /:o«2f'dpjn zrerzeld gay. _Neem een goede dot van eenklein kruid , Ca‘: mlle gehctcn . tgeen In de Fonremen watt , leghet } W831‘ In men een vie:en- deel I-Ionxg gedaan heett, met een once Diapalma. ‘ Den dag na dc Kootts , zal men met een once getetnxgde Cafla, een halt lood Diapbaenic,¢¢n hm vietendeel-loots Rhubarb», zo Veeldgaricum nemen. ‘t Een en ’t ande: geftoten zynde , moet menhetzon mengen, dat’e: een flik-brokje van wo:de,’t geen men in een Ouwel 1.a1 doen , om deurte zwelgen , en zo niet . zal men ‘t alles in een glasKoeId:ank men- gen. Als deze Buikzuivering een teis vie: , vyf , malen hethaald is , meet men een vierendeel-loads gefiootten Kim: Kim, in een glaswitte Wyn , met een Ons Snike: geven. Men zalook vie: utenlang wezen , zonde: ie: te hebben genomen‘; en men meet in vie: andere uten daar na ‘oak niet eten ,en tvier, vyf dagen aan malkander daa: mede,in'tbe. gin van de huiveting blyven aanhouden. Zo menze te: plaatze , daa: men was , niet had ,’ moet men ook zo dra laten Braken , als men een weinig kg. king in de afgang, of ‘t Water ziet;4.ve1ezyn'e: al- leen door’: Bxaken genezen. ’ Men merkt hetvoo: ene algemene regel aan , dat‘ men in de Andetendaagfe koons, 19 de Ga] onde: uit wil, dezelve detwaarts, door die wegen dam. Iflyfieten en Buikzuiveten geleide. Zo y-met ‘dc Pis heen wil, moet men ze met eenK ldran-k he]-, pen , die van Glaskruid en lflitteblad alvorens opgeJ maakt wordt ,_ of van Crmznr Tqrtani , oi Cryflaii lam minarale ; of met de Melken van Cawoerde-,‘ Mi1oen- ,.Komkomme:- , Water-meloen-, Polic- lein- en Latuw—zaden. Eindelyk ,zo zy doo:B1-aken voo:: wil, meet men de behulpzame hand ,.me'It Bxaakwynte geven bieden,-of twee onccn Game. water, dtie oncen Rammenamaat, een once Olie ,‘ een once Honing met den andere gemengt , en warm ingenomen ;.. ‘t is een zagt Btaakmiddeh. ' Zoniet , zal men, in wat Snike:-gebak, \V.1[gg. calineetde Vitriool , o£ Tartar. Emetim nemen. ' 'IEe:fle is voorftetke Iuiden befl. Van de»D'ERD’ENDA'AG‘SE KOORS. Zo.wo:dt een Kootts geheten , die den derden dag , na een voorgaande Kootts-dag wederkomt. Zy komt gemeenlyk {egen , of in den Hexffl. Zy- ne Koortzen gelyken in die van de Anderendaagfe; dorfi , pyn in 't hoofd, en flaaploosheid zyn hate gewoonne gezelinnen. ’t Is ook te duchten ,dat’e: in ‘t eind Waterzucht uit zal voortkomen , 't geen deurgaans oude Luiden gebeurt; daatommoet men terltond tot ene goede levenswys zynen t»oe.vIucht nemen.’ welke goed Vlees. fmaaklyk gemaaktmet een wemig Zout, Pepe:-., Muskaat-nc_~ot,Nage1en, Thym, Hyfoop , of Mofiaard zyn zal ; en goede VVyn een weinig gewatmd, en gene raauweVn1ch- ten , nog Salade . nag Vista eten -, en op de Koorts- dag zal men zich naauw wachten. ' Men 7.al zich den vierden , of vyfden Koo:ts—dag ‘t Ade: doen openen , en zo men ziet dat hetBJ_oed zwart ziet, zal men ’t ten twede male doen. maar is’: road, :2} men ’t daa: by latcn, ' " "’ " (Docb. K00. ~ ( Dock fchoon dit~in warme Lander: . en'bIo”edry- ke gefieldheden goed mog zyn ; tn koude: en wa- teriget Landen , word: he: Aderlaten door de ver- fiandigfle Geneesmeefiets vooteen Middel gehou- den , om de Koorts een gantfe Winter te doendu- ren; Zie Zydmlmm, enz.) Zulken , welker Speenen gants genezen zyn , zal men Bloedzuigets zetten , men zalze daags, na dat men door dit Middel Bloed heeft doen kwyt wor- den , den Built doen _zuive:en , doo: iet , dat men is morgens nuchteren mneemt., Gmzermiddel -zmor ale Derdendaagfi koarr. Neem Veelvoet een half Iood‘, Hop, Melifie; gvenkel , van elkszoveel alemen‘ met twee vinge- ten ‘en dnim‘ kan vatten‘; laar het te famenin een half pintje wate: op de heift koken ; zyg bet At- ziedzel door, en doe 'e: zes vierendeei-loots Catha- licum duplex in, met een once gemengde Sytoop yan Appelen. Men moet deze Bniltzuiveting tot viermalen toe; ftuffen de Koortfeb in, herhalen; doende inde der- jde envierde uog twee vierendeel-Iééden Sennebla-' 'de'n in het Afziedzel ,' en buiten de‘~‘Sy:oop va:rAp- jielen , een halfonce canfifiio humec'h‘,~entweed:ag- ma‘s C4:hnIimm- /luplek. ‘ Daar na zat men de Kim: Kink: zondet gevaat ge. "ven . zo als re een igel ‘k doet bereiden ; zie daa: _onde:tulIen ene vry ve‘ 1ge: wyze. .M'am'er‘om ale Kim Hm te fiereidm. Stout een half once Rhabayber , een half Iood lei- ixa kin»: wel fyn ;. meng hetimetsyroopvan Cicho- Iei-; maak'er een Slik-btokjevan , en.geef’e: alle morgens nuchteten, dc grootte van een Mtiskagg. mot van. finder Geneexmiddel. ‘ I.'Sme]t in twee oncen:Brandewyns, een dragma Tiieriaz ; doe de1.en l_):ank'netnen , als gy dekoude begint te voelen. Dit is voo: volle luiden dienfli- ger, als voo: magere. II. Vryf een bolletje Look icreen glas verjuis. De Derdendaagfe koorts, die flerke Iuiden in de ‘kragt van hunne jaren overkornt , vereift Laten , en nadethand een licht Braakmiddel. Enige dagen daa: aan moet men B-uikxzuiveren met een half-load Sen- nebladen , want in men een once Catlanlimmduplex , heeftlaten fmelten , met Cafizb ,~ en daa: -na met een half dragma Kimvleina in Poeje: ;' een glas Af- ztedtel van Veelvoet , of Beteuuie, .ovfNete1 , en ft een en ‘t ande: een tydlangblyven doen, Iatende een dag‘, of twee tuflen beide verloopen ;, 20 men dit niet wil , zal men , om» de -twee dagen ,den vol- genden Drank nemen. ‘ Neem een handvol I-Iertttong, zo veel wilde Ci- choxei, Axgrimonie, en Boomvaten ; doe het alles met den ande: in twee pinten water op de helitver- koken , hat daa: na dit Afziedzel doorzygen , en laat daa: koud een once Senne in trekken , lesmaal no veel kleine Centaurium, als men mettwee~vinge- !€fl Vlfitlefl F?“ s CC!) Qncge Qryflal mimrzzal , en mo. 44, een halflood Z tho - . _ en mm::wc:.:an::.:¥a:n”:;d::*v;=;s;:: J kogien dc: Kootts, een.gxoot glas gm '1 mm aarzyn nog. verfchetden andere Koottzen wel. 1" - fchoon 2? onseresetder dan de Derdendaa ze koortzcn zyn , niet nalaten op de zeltde wys re meane- ten gehandeld fe Worden; gelyk by voorbeeld die, Welke twee dagen aan een komt, en den dgydm achter b1yf:- d'e w 11.; en vie: dagen alan’ eexs vfyTa1;td,eIertvz"f)d:r': ftigdlggxr’ ' - . _ I ;i‘l;‘g1€er_. of mm vemagen. Htexom 1s’t , da: men, er ztch zo veel te kwellen, of her hootd ova: zulke Koottzen te breken , men tot de Vooxfchrif. :1’: Jgntigte Derdendragfe kootts , zynen toevlucht 09 't Wootd. KZINA KINA' ‘ . - Koottsmiddelen voo: alle afgaande Kooftiletrvinldeiti Zekere’ Germumidaielen amor de Derdendaagfl-, on. ‘ I. Neemagele Steenvioiieten , Bloemen en Bladen 5 ampze wel met een wenng Zouts; en ,alsde kou. dc k°"‘“ 1 13511:‘-1'v alles op. den-naad-van 't hoofd. tufien twee doeken, en laat hetdaa: vie: en twin: tig uren op leggen. * - I. Neem een fluive: Kamfer, naai me in Schu- Iaken met Zyde van de zelfde k]eu:,- hang bet om den hals, zo dat her op her hat: nedethangt en in de mate, dat de Kamfe: vermindeta, zal de’koo:ts oak vermindeten, en als de.Kamfe:- weggegaan is‘ doefe: wede: anderein , tot-dat. dc Koo", gm‘; ovexi is. ‘_ I I. Neem kleine Sadie ; of by geb:eke van de zeifde , de andere , Hyfoop , Aluin . Pietetfelie, Ktuxs en Munt , Byvoet , Klaveren , die met wit 8eWk°_"d zm . flamp het alles met de Hanetred van een E1, en met hetrdikfle Reed, ’,tgeeu gy aan de ~ Schoorfleen vindt , en de fiexkfle-Wynazyn ; 133:; het alles met malkandet beflaan , en maak’e: kleine PQPPCD V9"! 2 0m op de Pols de: atmen te leggen.‘ IV. Laet her kxuim van twee Wittebroden die eetlt uit den Oven komen», met een mutsje Wyn. azyn beflaan ; en haal het alles met den Difiellee:- ketel over ; geef’e: den Koorfigen, om en bytwcg uren voor de Kootts , onttent twee mondvollen van te drinken. ' V. Men houdt ook he! Sap van Wollekruid eet dat her een Stam.ge1‘cho_:en»heeft, uitgepe[fi,(;faf. gettokken met tjmtte Wyn, -en een weinig voor de K°°”5 Eedtoaken, voo: een zondexling Ko'o:ts- middel. . VI"-Men kan o kl‘ tS ~ H’ , het‘Afzi.ed1.e1 van (de ll3‘l3adeAt-Itae':i:nW¢)‘):‘:3ef:ga€al:11e§-Fnzetgi kmld.» In Wltte Wyn gekookt ; he: Afziedzelvan Watetmente , Katt_ek:utd—, grove Majolein , Ofl'e- tong , Bernafie , Sxkorei en Wortel van Tamarifc, Havereffe, Beteumef Thym, Agrimonie , Wortc] van Afperfies, alles m w1tte—Wyn gekookt , ’t Sap van Alfem , en Wyntuit , gezuiverd en woo; dc koons gedronken , her fap van Wcegbree met wa- ge: en flomg gedgonken. K k k 3 V II. 4+6 ’ K00. V II. Men ‘maaktgrootwerk van Poeijer en _Wor3 - tel van de Hazelwortel, in de Zon . Ofdefl OVCD gedroogd; Neemfer een Ryksdaalder zwaarre van , me: wirte Wyn. een half uur voor de koorrs. _ y1[’1. Her Smeren met Mizlzridaar, of One van saorpiaenm op den Ruggraar .‘de Voetzolen, ft Voorhoofd , de Slapen van t hoofd een weung voor de koorrs gefmeerd. ,_ V ‘ IX. De zelfde kragr heeft de Laurier-olxe , me: Brandewyn gemengd. ‘ . V ‘X. Enige Boeren gebruiken d1_t Mxddel; zy eten nuchteren , enige dagen Iang , Sa11e»bIaden , den eer- Reu dag negen , denryveeden acht , en zo vervol- gens ; verniinderende daaglyks een blad , rot den laarfien der negen dagen toe , en _d1r geneefl hen. ‘ XI. Enige vinden her zonderlxng m de_Derd_en— daagfe koorrs , na dar de Bmk gezurverd rs , wxrre Wyn re drinken , daar de Sane den gantfen naeht op heeft Raan trekken. « _ ’ XII. Zo gy voor de Koors een bolletje Look eet . zult gy gene Grillingen krygen, ’ XIII.‘Zo gy een ‘once, oftweegrsap vande gefiote Wortel der Flier , door eenjnywaatlgeperfl, drink: ,,ee‘n‘ weimg vo“or dat ’de’ko_ors komt , datrrwee .‘ of dnemaal duet, zultvgy dekoorrkwyr zygirv. Her gediftilleetde water van Worteis der Kruisdiflel , is zeer goed, ‘ XV. Neem een Vierendeel-loads geflootte Myr- rhe; drink ze met Malvefei een uur voor dekoorrs. X V I. ‘ Her gedifiilleerde , of A_f1.iedze1 van de ge- zegende Diflel ; voor de -koorrs mgenomen , heeft ,een groten naam. _ XVII. De Pillen van Myrrhe en Tbmac 1.0 grout, aIs‘een Ciéer-boon , een nur voor de koo.rrsingeno- men. beler de koorts. _ y . X V I I I. Laar een Appel m de_ As __l>radem11a flat gy daar in enige fiukjee zwarte Nreswonel hebr gefioken , en enige Kruxdnagelen , welke gy weg moet doen , als de Appel gaar rs , en gy ze eren zulr. , XIX. Op de goede dagen , meer gy de Voeten in Long van Aluin en Zour waffen. XAX. Neem twee glazen gezwaveld water, ofwel een Muslraar-noor in een Uijengebrand, of metde Wortel van de Violieren van Mars , of met Kam- fer; in een (tuk Scharlaken , om den hals gehangen. Geneexmiddel, dat met een: irmemem 3 dc Denim- dnagfe , en under: qfgaande kaarflm , wegmemt Neem ’r_Zout van Tamarifc , het Zou_r van AI. Iem , en 't Armoniac Zonr. van elks dr1ev1erendeel- loods, twee oncen Kim: leina ; Ramp her allesfyn ; en meng her rot een brok , mertwee oncen Syroop van Alfem , en neem ‘van dat brokfedne dragmen , op drie byzondere reizen daags ; eken vierendeel-. l_oods doende in een Ouwel in water geweekt. Her eerfle vierendeel-loods ’s morgens ten zeven uren ; een uur driea vier na den eren ; ren dne uren na de middag zulr gy her rwede brokje nemen; ten zes uren zult gy eten , en {en negenen voor dar gy “KOO. na bed gaat, zulr gy ‘t derdexnnemen; an den eer-‘ flen dag genezenwezen ; Mxdlerwyl moer men even.‘ we! de volgende dagen bl ven daar made aanhou.‘ den, rot dat her bovenbe chreven Opiaar op is om ’rweder infiorren re belezren. ’ I Geneesmiddcl war afgaande kamfeu. I._ Neern de kleine Cmtauriunn en Kors , doe 1c in een Koeldrank en Vleesnarten , Iaebbende ze met Vlees Iaten koken. _ _ 11. De afgaande koorfen w’ox'-den ook genezen; met de bladen van Canixms snllanu, of me: twee vrerendeel-loden Kim: Irina, op‘t eindeder koortze genumen, of me: twee Comprefien op de twee Polfen gelegd 5 of met Bnskruid en Look up do Ping , of de Ringwinger. f daagfe Kpartr. Neem drie dragmen Veneetfe Theriac , fmelr ze in wine Wyn , welke gy in eenkleine Pot , een half uurover_ko1en.zq1r zerren, tot dat nerkookn, Zo dxa men de ‘Koorts gewaar wordr .,' meng _de vogt, en geefr ze den Zieken re drinlren ,‘ ,dek hem we], om hem re laren 1.weeren~,.en eneefr hy"in de eer- fle , of tweede reis nier‘; id) 1a%hY ,7!" de' dexde reis zyn. . ceammiadez war ‘ale PURPER, KOORS. Enen dietwaalfjaren bereikt , geef derrig ,‘ of veerrig Greinen Cmchanilla ( zo hy jonger is , zult gy de gift naar de krachten fclnkken , als , zeven Greinen'vo_’or een Kint van dne Jaren , achtrien voor een van zes Jaren) in een harrfierkend Water , of Wyn, by gebrek van zo een water. Als de Zieke dat middel twee , of driemalen heefr ingenomen , zal men ’t kwaad aan fiippen enrvlekken op,de huir zien voor den dag komen. Men moet niernalaten , om ze re verdwynen, dit middelnogrwee, ofdrie-. malen in te nernen. - , - Gerzemmidzlel -war demideren dang]? e‘n'.dVe:jden‘-' Auder onfiiléaar Geneermiddei mar dc Purper Kaor: , dzmr men 1710 meer dan 300 Men- fm , fzirmen Reims, mede be/qield. Neem de volgende Planren; van Engelwortel,‘ Eerenprys , Zegegroen ,'Byvoer , Zanikel , grove Majolein , wilde Thym , Sevenboom , Wynruir, Beteune, Yzerkruid, Agrimonie, Muur, en kleine Centaurium. Men moet die Kruiden onrrentsint Jan plnkken , die ontrenr dezeu ryd nict geplukr zyn , hebben 10 veel krachrs met; men moer ze in de fchaduwe laren drogen , en daar na wegflui- ten om ze by hunne krachren re bewaren. Eer men ze gebruikr , meet men ze in een pint Bier, Parysze maar, laren koken : maarheeft men '1: niet , kan men Wyn nemen : maar dan voerr her no vee) niet uir. Doe ze een half kwarrier uur ko- ken, roer ze djkmaal, ondenulfen zulr gy ze voa] KOO; g1_-ydor dc eerfle reis zo heer boven op 'c‘hoo£d;‘ en nu deszelfs Hagen , rot‘: voorhoofd toe, leggen, als her de Zieke verdragen kan , en laten her daar twee, of drie uren op leggen. Men moer dan den Zieken fiillerjes allcen _laten leggen , om gelegenheid to: run re geven , mt vrees ook van die ziekte re zullen lrrygen. Maar gy zult hem voor uw vertrek no 'veel dekken ,. als hay voor zyne ziekte gewoon was, en de natuur voorts laten werken. DeZieke moer zeer marig In zyn eren wezen , genen Wyn in den ryd van twee , of drie dagen , en geen ver Vleesnat In a! dien ryd gebmikende, naar dar by zich min, of meer zwak vindr; darhy zich ook uiet vermoeije , uit vrees van het vnur re onrfieken. _ Zo de eerfle maal . dar men dit middel gebruikt; her zelfde in den ryd van twee , of drie uren nier uirvoert ; maak dan de zelfde Kruiden warm in her zelrde Bier , zonder bet te doen koken , nit vteze dar her zyn krachr zal verliezen; laat een uur ver- loopen ,' eergy her weder opligr , om den Zieken tyd re geven om adem re fcheppen , Iaat niet na her twee , drie , of vierrnalen op’ re ‘leggen , 10 her nodig is, om te eer genezen re warden. Men rnoer daar na den Zieken met .twee oncen Mamm , en een gift Zennebladen , den buik zui- veren. ‘ " Geneumiddel war allerleijefoorteu wan Koorr, ‘ I. Doe MeIk'«koken , gier'er ond Bier in , am 1.: re Iaten Rollen , laar ze daar na deur een reems zygen , om her heldere te hebben. Zer ’ze nog eens op ‘r vliur en laat ze met Klaverzuring ko- ken. Doc ze den Zieken heck drinken , zo dm hy de Koorrs voelt aankomen. Hy moet zich ne- derleggen en we] dekken, orn'er ’t zweer uir re ja- gen. Z0 gy hem de eerfle rers niet geneefi ,znlr gy ft voor de tweede reis vervolgen. 11:’ ms he! korr voor de Koors is, meet men in war ‘Vleesnar een fiuk Tberiac nemen , zo groot , als een boon. Van de [fitdraggnde K_aor.r. De Koors , die ongevoeliginfluipr ,her Lighaam to deer vermageren , dar hetbezwykr , noemt men re recht ene uirdrogende Koorrs. Men heeft mod- re, omrze in ‘r begin re kennen; dir deer in ‘the- gin om geene Géneesmiddelen denken , en ze ver- zuimen , die naderhand nier helpen kunnen. Om ze we} re kennen cn- van andere; re onderfchei- den , zal men voor af vinden , dat de Pols gedurig awak , klein en ras zy , en vermeerdert na den eten, en Handen en Voeren branden. Als zy ver- der knmr , ziet men op-'t water: een fooxt van ever dryven , en op ’r'oog . dat her Lighaam afneemr , her Vel hard en droog word: , en de Pols meer gefpannen , kleiner en zwakker wordt. Maar , als zy rot den hoogfien trap is getregen, fiaan de Ogen ho} , en de Ogenleden zyn zo diep gezonken , datzy zich naaulyks openen ; en de Zie- he fchyxrr re flapen, terwyl hy nie; kan ruflen ; de K00‘; 4347-. napen des I-Tooids 2 n , ,' . “W 5" $008 . hetyA¥:§::ezictl1;V'l:)¢:)<:l:1iE]e:§1‘xiriggei-pglézn. 2:°’Z‘Ek’ dF1§111k Plat. on mgetrokken. Eindelyk hem M 6 Eel: re‘ 1° kwalyk ‘.“"2 4*“: her seen in Diet mi“ Y ChYnts Z0da_mg»1sverandetd,’- darhy _ ers dan een Schermmke] fchynt. ceglfiefiogvrtsgsomt zelden van zelfs, en voigr wel zwefln _ *3“ E1149; Of gedunge Kaorrs, een ver-y bo Edlin E 0ng_, of opeen Recs, ofeenlaad. loogin’ can "°‘3".°P$e1?°"d=n » 0* een Kwyl-‘ S g », 1e onvoomclmg rs aangelegd , of op‘ dg ,- paanfe -Eokken, als zy genezen zyn. Gemeamiddelen war em Uitteremie koorr. ' Als deze Koorrs eens tot den derden rrapjs geko; men, dan is'er geen helpen aan. Om dien voort tev komen zal men een maand , of zes weken lang doen " ‘baden , welk Bad In her begm war beer , en op ‘S ~ '-m11vWat_aan de koele kanr zal moeren zyn. Zo :iY;nBdain1et1vv1l. moet men men van Srovingen op marlin en enden een re_1s ‘~, of due op een dag’: ywaren, bednenen , xn warm water nar gc-. maakr. , ‘ By da meet men Ka1f- en . - Porceleing, Larou,OiTexong en}lI5‘:r:::e1tee"ll1ga::\‘vf::lr -meer‘; V zo men in den ryd der Meloenen was , zal ine’n’er van doen eren , zo wel als van de Watermeloen en — Komkcmrner , ‘t zy raau , ,’my in gefloofd. Menvv zalr ook raauwe Vrugten toelaren , als Vygen , 3.. mandelen, Perfikken, _Appelen, Peren. . ‘ De Drank rnoet 'k1e1n Bxer , -of. Zemel-water,‘ of Crder, of we] water met war Wyns wezen of ' Gerfie-vvarer met de Wortel van Kmike-bladen’, of’~ een wemlg Zoet»honr, en Razynen. 1?: Spys moer marig wezen; en de Zieke liever ' ’ V591“: v f-maal o een da eenw ‘ ' flat » by ygebrek <15 naruurlgfke warrfgicfi e\f:::;1l’z;')-xx}: Maag zoudev kunnen onrfleilen. Zy zullennu eens ' KY8. dan eens Vlees~nat. dan eensHaver—nat,dan ~ eens Gerflen-nat , ofvKrood-nar eren ; menigmaal’ Rynkreefren, Slakken , Schildpadden, of goede Vis ~ eren. Her gebruik van Eze]- Koeje- en Geite—mél- ken dienen rot voedzel en Geneesmiddel. Z0 een langzame koorts nit ene verzwering-der Longe onrflaat, kan men die aan de henaauwdheid der Borfi , en der Huimen kennen ; en dan is’e: weinig genezen aan. Komr. my van andere voorva1- len . die bekend zyn, zal men zynelrtoevlugt tor ' de -boven aangehaalde Voorfchriftcn nemen. De KOORS der Dieren ; als van Paarden, Koeijen 9 5*‘-h3P5n 5 Lammeren , Vatkens, de Te- kenen , Welkc ze ygeven, en de Geneesmiddelen, als zy daar van aangeraflzyn ,. mitsgaders de Middelen, om ze re genezen ; zyn onder de namen der Dieren re vinden. Zie ook GE N EE 8 M ID D EL. K O 0 R5 M I D D E LE N. Schoon elderswde hoeveelheid , en bereiding der Kim: kina gewaagdv zy; men moet zich daar zodanig niet nan houden. of men moer ouderdom en gematigheid in achrnev men. Want droge en magere luiden , ldeineIOf men moet ecn Pa; 5§§td%:Zgea§§:m;?n;m?;zn by’ ' i-ng op kan d‘fl‘ _ . C1‘ . ‘ ‘ :;;§5‘°°“:;9§ 3%, .;1:‘:o::::Y;:::d§:‘$%:::v Par lb»: Km rm. » 7 s o ‘ (11 . ~ , m _ 12;‘::%:,,f‘:;é’:’z:;;’:’:aZ;i.£:£“§‘“;:» 'emenbe ‘d. R3 , ' P y * €€,Va1}ekeenhlf d, men OVeralT]_€l:m0gpeneex‘fI giggdnheger $_:;1l1e;1fid%Ig:irddS‘?a1ey't ander voegen. Laat het ailes, tien, of twaalf uren lang, ruften; giet het dan zachtjes af in een aarden Pot met een grote buik , doe ‘er twee on- cen fyn geftoten Sublimatum tarrnfizmm by;Zes on- can goede Geeii van Wyn, en twee dragmen goe- de Geeft van Vitriooi. ‘Dit Mehgfei meet men in Botteisdoen, als het nog troubel is, enhetbewa- Ien 0m‘er~vzich,' op»de volgendewyze, van te be- dienen.» Geérflik. _ Als gy'§li't 'gebruil-zen Wilt , moet; gy ‘t nietroeren, of onklaar maken, en dus zal men ’erzich van, te- gen het Koud Vuuij, en deszelfs toevalien , be- dienen. — Vooroude: vochtige Wonden te genezen , die kwaadaardig en verholen zyn , tegen aile vreemde en pynlyke hitte , tegen do uitwendige ontfi;ekin- gen , Roos en Verbrandheid. Men iegt het‘er op met een Drukdoek met Wieken, Plukzel, of Ly- waat. Z0 men 2e :11 te geweldig oordeelt, matigt men ze door ’t bydocn van een grotemenigtevan Brandewyn, of..de Phlegma van Vitriool ,.of van Alain. Z<').men ferzich voox dé Ogen van bedicncn wil, meet men het van tevoren deur een Papicr lekken , op dat het zuiver zy ,. en zonder bezink-. fel; dan meet men het metRo1‘e-., of Weegb1'ee—, of Granaat-, of Stihkendegoumwateri matigen. . Bepraefd Middel, am u"m.,,,1,,,,¢.,, W M kvztd Vuur te belettm. ’t Gebeurt menemaal in lange kxvaadaartige Ziek- ten, dat deKranke’tKoud-vuurkry t, voorai on- der aan ’t lyf. Om dit fpoedig te uiten, bedien 11 van de volgcnde Middeien, die alle goed zyn. VIII. Ncem Aardwurinen, zo veel als gywiit; _wei gevangen Worden. Kov. KRA: 4,; £3mPZ9_173¢t B1f€m"deWyn ;»i'meei- het Mengzei op Ywaat , leg-het er warm op , en verander twee- maien. daags. 11\Teem _twee oncen gemeen Zone , drie van kékféiilo igrivigleertvgiri gecaIcmeerdeAIum; doe het A e pm en water tot o . W met dli’. Water het beledigde ’deel', IeneE1:e1g’ei- 1%: Koois—bIad boven over heen; mam zo het te vee! prikkeit, Iegt men er een Lywaat, in Kool-wate: gedoopt , oven heen , en neemt het’er zes‘-urein Idaar na weder af ; en men Vgaat daar mede voort; eggende daar eennnder Sineerze1‘,’ en een Koolsfi hlriéi btot de volkomen genezing, over heen. ‘ h t V E L maken om eenBoom. Dus hietmen e maken van een ho te, waar op men een Boom zet, en die men over e wo_rte1 heen , Ezoven de 8?me911’3 €1'°Y1$11"t legt; Dit doet men meeft aan me‘-‘W €¢P13n“f-’ BORITICD , weike door de wind; omver konden Waalj€I1_§ en op dat2y;op'een‘bolIe grond flaande, aityd zmkende, wat hoger, of niet "1 3 Water, 0f_1age gronden, zouden flaan. d_KR AL 13 een Vogel met zwarte Veren, 1e Wat kleinder , als een Rziaf 15. Zy heefc een grote, harde Iange Bek; onthoudt zich meeft aan Zee , ontrent Steden errin Boifen , daar zy Roe. fien en Neften boven in de grootite Booinen ma- kfijfl-en Zy aait op Krengen, Wurmen, Vmchten en - Munier om -Va/e‘ Rnwm te waugen. b De’ze']agt in zonde1'rIing,en opve_l'c‘pIaatzen-niet' eiienda maar men zegt, dat men in ’t Graaffchap gf‘“"'$015 . e_et1 Lan_dfchap van Langunm, -vele van 1e Vogels in t. begin van November, tothetlaatfl: wgan Maart toe vangt; en dat men ook gemeenlyk aar onder Raven krygt.» ’t 15 een plaats,-Realms»: gehctefl » tweeygtote urengvan Caflelrmudntft gela- gen. daar men er_ _de befie jag: Van ne'er; . De Heer van die Piaats, welken zeker'Bos toe-v h091”§, dfift _d3§}' geiegen is, Verhnurt het voor t_wmt1g Piftolen. Voorheen was ’t ’er nem we} def.» FIE W3'c11‘t ; fchoon zy, die deze Kraaijen vangen , maar een Franfe ftuiver voor ’t paar krygen, fchoon A zy ze dear voor nog vier uren ver moeten bien- gen. H161’ uit kan men afnemen , hoe vele daar ’t1s gewis ,_ dat het ovcral, daar zich die Vogels des nachts , mzpnderheid by Wintertyd nederzet- pen. gemaklyk 15‘, ‘er veie op de navoigendewys, in Print bier achter te zien; te vangen; D523 Jfigfigefchiedt gemeenlyk in>’t'hout , na dat men‘ gezren hceft, waar zich eenmenigte van Vogels te roefien zetten , ( ‘want dit vermaak neemt W311 met; ‘darr igy nacht.) Men begecftzich dan cierxvaart; en kleft tien , of~ twaaif Bbmen nit, want van men dettakken vyf, of zesvoeten hoog afdoet, en zomtyts 2e1f‘tot*acht'toe, intends van de takken, nief dan flompen over. Daar na meet men in 'tzwai-t gekleed des nagts, als gczcgd is, gaan op de plaats daar Bomenzyn, daar op klimmen , terwyl twee anderen deur het Bos gaan, om een weinig geraas te maken dear’: L11 3 {child- ta‘-sag;-’ /U x W . efemaaen éerhomen; ‘aa-me meefie "K'ra_.éijén,o1>$ gym Daze‘, dob‘: d‘a‘t- gemchtven fchuddenonc-V ne1,d,, gaanv uit dc 'l,3o_;ru.=n daaro zsr '°1>nzi';ten te Roeften ,' en n'emen,i.1.“1m€ t°W1'e1<‘—ht Pot de B°= men‘, random d,i,'e)tWVCC_‘fi1"'3i- zwart gekleedde‘ 1ui- den, xnenenae dat ,het"eeh‘m'enigte Kfaaijen zyn, en zetten 'zic1_x fdp ,' ‘en rozidom hen neder. ‘ ~ j Dan‘: viiegu ene "zpj'grot‘e menigte , gdafer ‘nach- tenlzyn , waat’in.nI_en nietweetwaar m’en_ eexffi 2:11 lo; pén; om ze te doclen. Men Vang: ze met de hand , " ze met: de’han‘den'de kop af , gen werpt ze n‘e er. ' ' ‘ " . . ’ ' ‘ _De duifiexflé naéhten data: de dienfligfie *,s‘ro<‘:‘r..— Men‘ kan,’2o,men M1, me‘t)neer‘da’nzyn iriefen; op‘ daze. }a.gt'u1t ga':_an;_‘vo'o'r aj1.zohe‘tdof jw'eer’is ; fen mane:-; mm [etten , dat dc hen‘: op de Bo: " e‘n Idimt, tefivyl die ande‘ren"de ‘Bonner: flaan en are uddeti, da‘a”x ae Kraaijen op zitten te roeften. ‘ ’ ’ ‘ Judaic mdflitr , 0m_ krtm‘ijtn ‘te ‘ziatfgm. ,_- M l'fl«il1E".0’7‘./irj. / ' ’ ‘Neem zo vele“P%pex‘1ri1'iieh \idn‘fiz?fkPapiek , 315 §y‘kunt , en 11‘ he ‘bende"opve’ne plziats begeven; ‘ aar gy yveet . rdat Kra.:‘1ijeu" zyn, welke in datjaar— "gefy de koft moeten zoeken op MeftI1oop§:n;'f'teek op de zelve uwe Peperhuizen , op welker grond‘ ldein gehakt vlees is, maar beftryk de k_anten van ‘V die Peperhuizen met Vdgelfyxhl; zo dat, als de Vo- _ eljgomt eten,‘:geen’er in is , dezeom zyn hals blyft hangefi‘; /‘ ' I ' _' _ Dfevogels dit o'm’t hoofd hebbende ,"en _niet kunnende zien, vliegen fieil om hoog , tnaar val: len terftond; op de zelfrie filaats , Wederneder. Zo . dacjmen ze met de hand kangrygen , of ze meteen . Stok dood flégap. ' Die _zj’ch co _, eze-1]a'gt een wei- _ hig vex-Itaan ‘, ’vange'n’e1- veal“ , Want men ‘kan van deze Peperhuizen ‘op verfcheidén Mefihopen (‘te- “fien; en zelf op de Bcrmen, -wgarfob gxenze zie: Vroefcen, en op nieu opgemaakt Lan ; [ ” Amiere mgmier. om kraaijeai en auderz Vega]: - te 7/ahggn.‘ « ' - _ Men vermgxalgfzich ook mer,hecVoge1jagenmet den Uil , welke‘ men aim den voet Vin een Boom 5va{t maakt; welke 1netVogel-lymbefineerteis. An- Aderen ncmen een Kat, welkenze gans met Honig ‘ftryken, en dam: na. deur Veren wentelen , xirelke daar azm blyven kleven; dazir na brengtmen ze op de plaatsv tot de jagt gefchikt. AI_s men daar ge- komen is, neemt men de Kat, bindt ze om ’t_1yf, ms de Apen vxy vaft, om niet te kunnen weg e- Agaken; en Inaakt ze aan den Boom, 1netLym e- _fl;_:6_:ken, vaft; en men gaat op zy~, maar zo, dat men’ de plaats zien kan : zo dra de Kat zich allizen gist’, begin: zy te huilen en maauwen. De Kraaijen , Ravens, Extegs, Meerkolven , en andere Vogels ‘van dat foot; ,‘_’_he¢ geraas horende, komen zien _'Wat hct zyt, en, gaande neder zitten op den Boom , geraken aan de,Ly1n vafi. Qp deze Wys krygt me. ‘er cen grote menigtm Zie ook Hubn: Kllflftf Wooxdehboek. 'het Kinderbaren kwyt wor . .. KRWI1. §‘v‘§%x%e§b§3fZ?”v z?°oe‘'A‘’~*n*.‘=**1+=*oS 1% K B-A A M * noemtmnen -een ‘fvJo" V ‘\ fwelke op de Max-kten y,‘ ter*Vefkopii§:77:t? \\ ‘Waren op allerhande zen Word ' 5' ‘en naar’de Waax-,' die flv::Zx"‘ih\'ierk e§¢§§§f§f°1f,‘;: zond/erg: ngzam kry 2;. ~ -, 5 ’, ' R AM war I: ook, die Stofie‘ We1ke“de'Vt9uWén, by‘ mau1'er‘v;m‘. '~v§:;:::n:; &en.~ -; ' KR AA MV E“ W AAB-STE-RS, noemt men zulke Vrouwen , ‘welke de‘\‘rer1o'ft'e Vxouwen vby nacht en dag byblyven-, voppafi‘en,g11e dgenflen doen, ;ot de_Vrouw', '|:._i1i¢ugeB6ren Kind, en de Kxjaarn-kamer , behorende; of ,_ Vi’s'e_( gene andéfc . diefrifl; in: ’t huis ,‘ voor ft oxrex-ige.; V et huishouden, van gie in de’ Kaa1n1eggendcV1’o_'uw , befiloorlyk wag; nemen-;' _ , ’ L ' : -K RA A V R _0 U W noemtnieneen Vrouw, ,die;van. een Kind Tver<1oIt_.zynde,= d&§1~r.\('an4 te bed ’ -1e3trU.f.Z9'V. ».HiE,t,.h€_i7ftel§i_is, dag zyjn fiaat is ‘om, weds: ha’ “ zaken, ale vorén rte nemen, of ui:t.t¢ game-‘ . V " ' “ . ;' .K RA A N, ;noemt'men een k er "of.houueg Wetktujg, waar door men vog'te'n*Ia;:_ig Idpen, en , welyke men na zyne wil_, .a1 draaije11de3‘openen /en «fluiten km. 9 V ' Vet ox_11,éie.K.r',ai1’c'n , vte ‘ , ‘ ie VE T., " V K R A A N ’ noemt mfen. 00'kf€et1:Mechanies .WerI_;tLug , wa_a.r doox-.;nen zwarege-wigten tilt; =11 mt.Ve!fcbs%4sa:£tukk¢nahe :.W&y.zw»van velerlerzoort , naai';'t we:-E, ‘da ¢_e‘r xry1‘ed¢’:,ge‘d§‘-C1“ ~moet Worden-, en t begrxp vanaden ultvinder. Zle Defqgulyersi Natodoor onderv; opge1ngakt_ b _ R A AN 15 ook een Vogeljen een-Geftemte. Z16 Hubners 'Kunftwoordenf:aek. ,, ‘ ‘t KR IEK E-L51‘? G N 15 em foortvan gebalg, _ geen_ e Bmo bakketsovfmvelezjI'e1,foorcen , -m -v_e1er1exLanden,‘ maken, enpard is. . V » KR ME R S en Wmkehers , zullen ‘hunne ‘have by ‘een houden en vermeeréeren; als zy'hun- nen plicht wfa3Y”et\1en , en getrou zynfiin ’t waax- ‘ ‘nemen van it gear‘: 11 . 1. Te onderzoeke, Q j, Hie Gila.-en Eyk_ me‘eIt.‘ers z , alle wg_ékzaa'”m' aid in ‘ciaierk géfteld hebben, ' ie zy benofén , *om een naaiikeurig on- ‘derzoek aan de ‘Huizenge doen , ontrez-jt he: Ge. wieht, Maat‘, Ellen ‘en Wnaren; gynde zy ver. “antwoordelyk voor alle onrechtveerdfgheden , die ‘Fer bedreven zyn, ‘enrgyelke zy hebben ‘kunnen en behoren re belerten. . "' 1;: 9. 3°; 11. Of zy_ zxangenomen‘ , ofte gegeven hebbeti; ,' eehigen Leefbrief, aan iex‘1‘1zn'd.—, die den tyd’ niec- uitgeleerz heeft, dey\zelk€‘by~de Réglementen der Gilden daar toe flaat-, rnagte ,zo lang by éeneri _Meefter in huis geivoondflheeft , en bckwaam be- Vonden is. V» ’ 7 ' 111.» Of 'zy in ’c verkopen van hunne;Waar, iei mandt "in de Maat , of‘ Gewichr te km‘: gcdaan ‘hebben; wordende zy dan gehouden, t'ot've‘r%oe- ‘ mg /74» 453- _[’&z4d‘ ,z..- . KRAAI. ' ' Itkjzbérr ‘ :7 KRA»: V KRA: KRE. 4” V dang van al , Wat zy op deze onxechtveerdige wy. vpl achl: , of tien bladen van de Klimop onde, ze gewonnen hebben.‘ , - dze langs de Muren opgroeit. De tederflc Er: 1V. Of zy_ VOOl‘tS m zglles de Wetten en Plalga- groenfie Bladen zyn de belle. Een Pint oede gen , hun Glldg, of ,Nenng- rakende, hebben 1n Doe het alles zagtjes koken go: acht genomen . . _ _ ‘ erteerd is‘ an ab ‘k h ’ , K R A M P ‘ is eenfoortvan Sculptrekkmgg wel- ._ Men 1110:’: deg Z11:e1l:en?:;’I£’)(:iI§f1‘£.g}11§‘;;"‘i5 ke de Leden ftvf en_onbeweeglyk maakt, dxkmaal met dlen Olie vryven ; en Van‘ hetaikke Z31 met; cen foot: van Jlcht IS , en met zonder zwarepyn. sen zalqe op ’t voorhoofd; maken, Middtl ttgerl ham?» dim’ af Zal neqlen ’ 315 dc . Neem een handvolMa.a depalm ,“ en 20 veel Ros- ‘ , 1naryn_-bladen; maak ze eet op een Komfoorein‘ ;e , een Tmne Schotel, en legt t zo heet , als te ver- _ De vewu — " _ . derde / ‘ ' _ ~ ‘ dxagen 1s , op het deel. Menmoetdaar mede, tot door genezen ’ OtKé‘é’::1Z£l51eI§gegfindgllegoegrocélé ho” en‘. - - A15 me“ "Vflzuennm Difutzzgnégleth 1' ft ' K R A N l§ Z I N N I G H E I D. Deze 15 met men Lam, Poltelein of Comcommerese t’ allnpt ' alleen een Zxekte van ’t Verltand , maar_ook van Ze in Zout en’ Azyn 1-:1 en maakt,e ’ file; 65‘- de Reden, en ’t Gehe1_1gen.. De Scheerlmg heeft van op :t’V0m,hoofd_ ’ ‘ gen u em”. ene byzondere hoedamghexd , .waar door zy deze 1.1 L Neem drie haudvol Kfimo rdat over d- Ziekte voortbrengt. ‘ . Amie kmypt’ doe ml: in em nielme Pot met dz Om deze te genezen meet men het Hoofd fche- 31131-befie Wine Wyn Doe bet den‘ t d van - yf ren van zulke, dle doo_r deze Zrekte Worden aan- of leg um“, OP ,k1ein.vum_ koken I rgerendevheg '\ Setaflv 9“ Ma" 99“ Dmffi °f H°e“ levendop 155‘ ' et een Lepel om‘ doe net eduri ko- fien » 0f»b6t.Wa1T8n , met Water OP Rosmaryn en ken tot‘ op de helftvan een helfpintje gfieugeer Flier , Hondstong =, dt-._ Wortels_ van Olfetong g€- Stamp daax na langen tyd de Kumopa in em Mm: defteleert , "of met Olle van Fllerbloemen. _ Men tier, Cu doe ze in can PM met Zesoncen one Wm za1hun’t;H°°fd en sic Vow met hetfifzwdeel "eolyven, en meng her alles inetinalkander‘ tot van Camxllen ,‘ Mel1lote_n , 'ME1Ur6n en Launer dag bet aues We! Verem-gd is .Om .t vol eud’e e_ ' vryvexll ; hun doen opfillfiiverihetlsap Snueer. bmik dam. Wm ‘:6 make” ‘a 8 E ‘ worte , met xwee , 0, 1e epes, me omg en _ Doe her ham. van den . V . ;/ Water ,, 0f V311 Ylefisflfit » Of WW6 WY?! 1 dim breed rondom he: voorhoZolffikz1egf1cl1eErZf1(? ‘:'l1{];rgt'e1:3:: men Alzem en_Fller1n heeft 1aten_ trek]-zen; of men vingeren rond om het Voorhoofd ' doep ze daar - zal vyf en cwmtlg dagen lung 1n hun _Vleesnat,» m in her mp, dfit in de Pm is en’ Vryfdaar em’ ,5 Morgans een half Dragma As van Sch1lpa:men- quamepums, he: Voorhoofd ‘an den Zieken’me_ _ gen; awn ‘hunne Pot zal men doen Oifetqng en mede“ Neem.daar M -bet fdedeel van het dik- Bernafie, Rosmaryn ,' zo veel men tuffen dne v1n,~ ‘kc, dag in de Pd; ' ' ' ~ eble ‘ A d h -tufl' germ Kan nemen’ om he‘ fmaaklyk te make“ ‘LYWa3tt€ d0€k€D ,gCl1 1I\1raf2:lk1(Si:;ar§‘::En;nd,e $213: tagiin Eagtzlrgin zo retflhtfcheutlg Men new k ' . - den, in de gedaante derrvrugtenhebben ; Van zo- .,:;:i% $::::;.:.:Y§.‘i: Km» dc dw- e . der bet Woord Kerfen ’gefprol:3z¥rIfi:S ’ ‘Yam’ Vim 011* Zyfwolfdgn van Stenen gezaaid , daar na verplant 6” 3 3° “C en 3613"? Peren en A 1 - * geréde Jagr opdder zélver Fcheuten (ggégnilg "ent,§‘§§; onervmt athoedd '- __ als zy mam: bekwaam 2;: eoIf11’1et§t§IxI1‘rn¢e1x:tJelS1cfgn , .k d -‘ ’. 3 . ze Zgwel er gmel Vfiffen. V Dlkker Stammen 15 men 3 0°“ C5 Zfigen , Maar eer men ze Ent» moeten e Entendrie , vier woken zyn ge1‘peend’gewe‘efi_ V _Beb.mdzIir;g. ’ ‘ V-.3§..S“§’$‘$'3§Zn’ 5he.d‘*"“ 3°35?“ in’f0cu1erennier ’ 1”‘ t ’ 001'J3fl1' G€‘g1‘i-fl"eld Die Bo . - -* . - . men ’ welkfl O.’5"m.*e-Vflt , moeten in hetbce. 5”; Y3" M331? . ontrent zes duimen boven dé O. :.r.::‘§.g.:£:::.W°::ie deoww moet. de Scheu’t zacllnlfe gy dame afwajen mogt’ bender!‘ J65 aande Siam Worden ge- Moeten do Bomen ’t-zv Kerfen of Morellen I °p Kriek Geém 2 Gezoogd , of Geoculeerd nan een Heining Q3311’, meet men Laag- tuffen H00 V g—fiam- dzeiitielgihizo t‘i:51,ér§€r‘§yII:ie Hoogftammen bo- vol make”-‘ “E - _. 6 aegflainde hetonder , maar ksm men metde Lg;-agfiammen , ,1\/1111111 ‘ 11345,. “'8 R ‘KRQ: " ’ ‘ ”11i " ’ c d I' ‘°‘ 6‘ 1“ 5" WV *1’ M r — KRU. molens , waar van de V zels enstampers van Yzer zyn. ‘t Geen maakt , at dit werk gevaarlyk is , om dat deze Stampers op ledige plaatzen rakende , ligt een vonk maken. Als men, de ftof op de Molen bereid zynde, tot Graan gemaaktheeft, word: he: gezift , en de verfcheidenheid , van de grootte rder Zeven , maakt het verfchil in ’t zoort van Kruid. . ’ en in ‘t Huishou~ 'lver, Blik, d in gereed- heid, in verfcheiden huisjes afgezonderd, of ge- mengd, bewaart. ‘ K R UI D E N noemt men allerleije Gewaffen , we-lke niet houtachti , en niet groot zyn. Zy duren alleeneen , of meet Jaren; Men onderfcheidt ze in ft algemeen in Moeskrui- den , Wilde Kruiden , Onkruid; Veldvruchten , Geneeskruiden; welke laatfte by uirltekenheid wel Kruiden wotden geheten. Die alle de foorten, naar de kunft, wil leeren kennen, moettotde Boeken der Kruidkenneren; voor al Rani , Tourne- farr, Marifm, Bnerhawn, en anderen , van later euw , zyn toevlucht nemen , of anders tot Dado- ntzus; Label, Dinmarities, Tb:aphraflu:,'enz. Hoe in de Geneeskunlt ’t ene voor ’t andere Kruid genomen wordt. Zie G E N E E S M l D- D E L E N. ‘ K R U I D M U T S , is zodanig een Muts , Wel- ke , met Kruidige en geurige Gewalfen deurflikt , en op ’t Hooft gezet wordt , voor Hoofdkwalen. KRUIDNAGEL is een droge , onrype Vru t, van de Maluleki : Eilanden , of thans van :41» an alleen; zynde e Nagelbomen op de Mo- iulzlm geheel uitgeroeid. Zie I-led. H1:/i. Om dé gedaante welke zy naar een Spyker» , V of liever Na- ’ gel heeft , en zy zwart tot ons komt , heeft zy daar ' den naam van gekregen. Die grof, gevoed, droog, gemakklyk te breken , geurig , {cherp zyn , zyn de befte. < KRUIDNAGEL-BOOM is eenBoom, die glad van {tam , niet dik van bait , van grootte, ‘en geftalte naar een Pereboom gelykt. De bladen zyn fraai , als die van de Peer , maar geurig. Hier aan : groejen de Vrugten by trosjes , die kort na haat uitbloeijen , van den Wyn- tot de Winter- maand‘ to'e‘~'; ten gebruike geplukt Worden. Zie Had. I-lift. , Eigen/chappm. Het water van de Nagelen nieu- lings getrokken , ruikt uitnemend , en is in toeval- len van flaauten nitnemend goed ; enige doen met Nagelen , Neutemuscaat‘, lange en zwarte Peper, in de Spaanfe-pokken zweten. De Nagelen zyn voor de Lever , Mang , en ’t I-lart goed , verfler— ken die delen , 2y bevorderen de Koking , en {top- pen den Buik. - K R U I D—T O R E N ; Kruidhuis wordt een “ Gebouw genaamd , daar ’t Kruid in bewaard wordt. K R U I K E BL A D E N , ook Plompen; Wa- ter-ro_zen ; of in ’t'Latyn , N ymphea Nenuplmr. Zie Huénerq Kunft-Woordenb. ‘ KRU; _ an: Exjgeufiévappen Adar ll/itze Jérm’/Pébladcu. 1' Men gebruikt in de Geneeskunde de Witte , waar van de Bloemverfrilfende en bevogtigende is , zo wel , als de Wortel. Menneemt het Afi ziedzel daar van , wel voor de Jicht en brandende Koorfen. Zy is ook goed voor de fcherpheid van ft Water , en om ’t,Bloet zacht te maken. Eindlyk gebruikt men ze -uitwendig , om net vel te reini- gen , en Verzagten. - . , - ~ V r ’t K R U I S van een Hert, is een Been, ’t geen lijn 2%/nhart gevonden , de gedaante van een Kruis ee t. ' K R UI S B E S 3 EN: Zie DOORNBESSEN. ’I:Zyn de vitugten van een Boomtje,dat met Doornen bezet is , die in ’t kruis de takken , als »zy nogjong zyn, aim devknoppen omringenv, en daar van daan den naam ook van Kruisdooi'n'en dragenv. « r Befcbryving. ' D'it~ Heefier-gewas groeit op zyn meett tot de hoogte van zes , .of zeven voeten , is bezet in ’t kruis met harde’ en fcheipe Doornen.- De bladen zyn byna rond, ma-ar gehoekt. De bloc- men hebben vyf bladen , die in ’t ronde flaan.‘ Dana: op volgen de Vrugten , ‘die in Holland witte ,‘ gele en paarfen zyn , en waar van de’eer[l:e meet‘: r p in Februik zyn , als zynde de grootite’ , en zoet e in maak. - ' R ' Plazm. Op enige Plaatfen teelt men ze wel voor Hagen , of vindt ze in ’t Wild : 'maar in'HolIand teelt men ze in de Tuinen; ' ’ ‘ i ‘ ‘ '? Eigen/olmppm. Als de Do_ornbeIl'en‘ nog ‘onryp zyn , dienenze op driederhande ' wyzen. Voor- eerlt , om dat men ze in de plaats van Verjuis in Sans gebruikt , voor al in Sans voor verze Maltre- len. Ten twede , om dat men ze op velerhande Wy- zen , kookt en flzooft , en eet mct Suiker zoet ge- maakt. Ten derde, om dat men ze inlegt, om ’s Win- ters te ebruiken , “en eindlyl; gebruikt men ze iyp en nit e hand. Wanneer zy aangenaam zoet zyn. Men wil , dat zy verlterken , als zy in , of met Vlees gegeten Worden , en den Galligen goed zyn , de Eetluft opwekken , den Dorft lelfen , en de Vrouwen dienftig zyn , die Zwanger zyn. Als zy ryp zyn , dienen ze voor’ goed INagerecht , dog niet voor Spys : maar onryp zyn zy goed voorde ontftelde Maag, voor Bloedloop en Bleed fpuvven. De bladenzyn voor ontftekingen dienllig. ' . . K R U I S D I S T E L. Zie Emlaloax. Zy wordt in ‘t Frans ook Chardon Roland, of Clmrdm 4 tea": tam geheten. Men zal’er twee foorten van onder- fcheiden. Het gemene Emlelm , en Zee—endeloos, Eefikryroing oar: bet gamma Eudelqa/I. ’t’Is ene Doomachtige Plant met grotc bladen , die ruw op de kant zyn , en kruidig van flnaak. Als zy eerit voor den dag komen , zyn zy zacht; maar in ‘: walfen Worden‘zy zeer flekelig boven op de fiam , op welker topeind verfcheiden ronde hoofden, als klootjes; met Doo1'nen,o’mringd, zyn; die hard , flerk , en als Sterren zyn 3 wa‘ar van dc ene groen, ‘ de andere wit, en fonitjrds blaau zyn. M in in 2 mum, 460’ \ KRU. Plum’: Deze Plant groeit op ruwe en zandige plaatzen. Men vindt ze ontrent Tr_mms en elders , en zy bloeit in jicni en f7'uli. _ Engenfihappen. Deszelfs Wortel verhit, en be- vordert het Watermaken en de Stonden, verdryft de winderigheid. Als zy gedronken word: in Wyn, dient zy tegen vergif, en Slangenbeten , en de ziek- ten der Lever. Men neemt daar een vierendeel- ioods in eens van. De bladen zyn goed om te eten , on men legt ze met Zout in. ‘ Befclzryuing der ZEE-KRUISDISTEL. De bladen zyn groter , dan die der eerfte , en met Stekels en Doorns omringd. Doch de wortels zyn langer , tederder , en beter om in te leggengg dan -die der gemene Kruisdiftel , rondom groen- achtig gefchilderd, de Stam is vleefligex, grover, gladder, met blaauwe hoofden.- - Plum. Zy groeit aan de Zéékanten,inzonder- heid by Venetien en jerols, en hloeit in Sum’ en Sub. Eigenfqbap en. Het Afziedzel van derze1verWoi'- tels opent e Lever, en iszeergoedvoorGeluw- en Water-zucht. De Wortel in een kookzel van Offetong , of Melitren genomen , is goed voor kwalykheid, en een gezwollen keel; voor de verftop— ping der Nieren , en Lyf-moer. Voor den eten geno- men, belet zy het dronkenmaken; en maakt loslyvig. KRUIS—WORTEL. smuia. Befchry-wing. ’tIs een Plant, weiker fteng een elleboog, op zyn meei’c,hoog groeit en rosaehtig is. Deszelfs bladen zyn lang en gefneden, als die van Raket; alhoewel zy kleinder en ruiget om de bloemen zyn. De» bloemen zyn geel : maar wor- den wit , als een grys man , Waar van daan zy den ‘nazrm van Erjgmm en snmia gekregen hebben. Plants. Deze Plant wafl: in alle Tuinen ,. ja zelf .op oude Muren; zy bloeit alle maand ; en is het gantfe jaar deur green. ‘ ’ Eigmfchatppm. De Kruis-wortel is verkoelend, en een wetnig ontbindende. De bloemen gedtonken, wringen de keel toe :, maar de Stain met Wyn ge- kookt en gedronken, geneefl de Maagpypen ,weI- ke door de Gal veroorzaakt Worden. I-Iet Sap der bladen zo wel , als der zelver Afziedzel en Water, verwekt de Stonden. De bladen en bloemenVer— koelen , en zyn goed in een Pap, op de ontftoken Borften der zogende gelegd. K R U I S S E N , is een Knnftwoord-in die Snoei- kunfl: ;. dat gebruikt wordt , als de takken aan een I-Ieining , of Hek , zo zyn aangebonden, dat zy dwersv over den ander legfgi. Dit is een font in’t Werk, die Liefhebbers Snoei-kunfl: zo veel mooglyk vermyden zullen ; fchoon zy ‘t fomtyds doen zullen, om ene ledige plaats te vullen. KRUIZE MUNT. V Een kruid, Waarvan twee {oorten zyn, de Tamme, en de Wilde, die KRU. Ken. wyze voortkomen , en rood en fluweelachtig zyn. Zy is moeijelyk om te verzetten; endaarom, 21 s ze eens ergens geplant is; kan menze nietwe- der uitroeijen. ’ Plum. Men vindtze in alle Tuinen: Zy bloeit in Oogftmaand. Eigmfzlmppm. Zy heeft enen fcherpachtigen frnaak , is ook een weinig bitter , en heeft fyne deélen; zy verwarmt , ftopt en droogt op ; in‘: algemeen is zy goed voor de Maag; hare reukver- flerkt de Herffenen. Het fap met Azyn gedron- ken , ftuit den Bloed-loop , beneemtVde walging van de Maag, en dood de Wormen. Be/Ebrywing van de If/ilde Mums. Hare bladen zyn veel groter,.dan.die van de Ta1n.« me, meer met Dons bezet, en witachtiger; hare takken zyn een elleboog hoog;hare bloemen airs~ge- wyze , van ene purpere koleur, en enen fterken reuk. Plants. Zy groeit op waterachtige plaatzen, en bloeit mede in,Oogftmaand. Eegenfchappm. Haar Sap zuivert de Vrouwenna deK1-aam , en-’t Afkookzel daar van, is zeer dien- ftig voor de Engborftigen en Kortademigen , als zy» die inwendig innemen , als mede dien ’t Zaadin den flaap Iioht ontfchiet,insge1 ks voor de geluwe. De rook daar van ,,door ’t bran en verwekt,' zo wel als het Kruid, verjaagtSlangen en Vlojen, het Sap is goed voor de klier— en,krop—gezwel1en; teweten, als men het warm rnaakt , en de beledigde plaats daar mede fiooft. In ’t algemeen heeft deze Wilde Munt,_ alle de hoedanigheden van de.Tammel,_ en wel in groter kracht. . De Munt geftoten en met Zout gemengd , Iis goed voor de beten van dulle honden ; geftoten, en als een pleiiter toe emaakt, verfterkt zy de zwakke Maag. Twee, o drie Spruitjens van Muntegedron- ken , met Sap. van zure Granaat , {tilt den Hik. Braking en Gal-buikloop; z . is uitftekend om hun den Reuk te heritellen , die hem verloren beb- ben, als men haa-r dikwlls onder de Neus houdt; haar blad gedroogd en tot een Poeijer gemaakt , met witten Wyn gedronken , doet de Wormen by kinde- ren Iterven. «Die veel van Melk houden , en ze ech- ter niet kunnenveizdragen, moeten aanfionds,' na dat zy de zelve gegeten hebben , enige bladeren van Munte knauwen , om te beletten dat de Melk in de Maag niet fchifte; want de Munte heeft die kracht, om- te maken dat de Melk niet tot een loopt; zelfs om de Kaas voor het bederf en verrotting te be- waren , als men ze met het Sap, of Aflrookzel van Munte befproeit.Eindelyk {tilt deMunte ook de koa- de Hoofdpyn, als men-ze op het Voorhoofd bindt. Siroop van Kruize Munt. Zie S IR 0 O P. K R YG S R AA D HOUDEN iseenKunfl- vroord der-Jageren, waar mede zybetekenen, dat wederom vyfbyzondere foorten heéft , by de Kruid-u de Brakken , het Spoor hebbende opgedaan , de lu t befchryvers te zien. Zie Hubners Kunftwoordenb. Befchryviug. De rote Kruize-mnntiswelrieken- de; zy heeft de-bla eren van de Salie, maar klei- ner, en gekerft ,Vis voorzien met ene menigte van takjens ,. aan ’t einde van dewelke de bloemen airs- daar van zo fterk vinden, dat zy by een loopen , e neuzen by den anderen fleken en fnuffelen. KUDDEBOTER; is een woord van de keuken , en betekent het vet van Varkens-reuzej gefmolten. ’ Om om dit tang te bewaren, moet men ‘er, als men het efmolten heefl: , op drie pond ontrent een half pong Verjuis onder fmelten , . en laten koken. ' A15 men de Pomade dus bereidt , kan men ze lang bewaren. Zie V AR K*E N- K U G,’ is een geweld , welke Long en Borft, door middel van fchielyke uitwerping der lucht doet-, om zich van ‘I: gene te ontlafien , dat in ’t Strotten-Hoofd— en Longe-pypen , moeilyk en on- §emak1Y1< i5- . ' Deze wordt, naar dat zy vogt en flurrnen opbrengt; of niet‘, in een droge en vochtige kuch onderfchei- den; Wyzullenvan droge Kug fpreken, na datwe van de vogtige, of- 1ieverdeVerkoudheidgefpro— ken hebben. r, . Van de K-ug den.,Verkaudlazi}l.. Naar dat dé vogt fcherper , of min, fcherp ,‘gebo_n- dener , of min gebonden is , gekookter , of min gekookt, beter , of minder fcliiet , wordt zy ge-y d -vaarlyk, ofmin gevaarlyk, van korter, of langer duur gehouden. ‘ En zyvdoen nietongegrond, dievaftitellen, dat zyniet zonder Ontfteking ,_ of Roos van ’t'Strotten— ho_ofd en Longepypen, voorvalt, Middelerrdaar rage»; 1. De Ryken kunnen zieh daar van genezen; door Kotfy; Thee , Chocolaat, Spaanfe Wyn, I_VIed.e te drinken; mits-dat zy zich~ van ’t geen kruiderig 15 onthouden. . I I. Het gemeen kan ’s avonds , na_ bedgaande, en ’smorgens opftaande, Wat uitgebrande Brande- wyn met Suiker drinken; of op Wyn zetten Salie , Rosmarynen Suiker, en .’tze1ve’s morgens 6n,'.5 3' vonds met een kelkje innemen. I I I. Neem een 'halFpin't Sap van MalrowV,.-' en‘ zo veelsapvan Venkel; laat het koken met anderhalf pond Honig tot een Stroop V, en gebruikdaar .’smor- gens en ’s’avonds; by dag en nagt van, -. Dit dient zeer wel voor 1-uiden; die wat jaren ktygen. .Men moet o‘ndertufI'enVHoofd , Voeten en Bari’: warm houden. A ' — - " V 1V: Die willen; of kunnen roken, zullen wel- doen , dat zy Salie, of Mariolein ; of Beteuniroken ; en 20 ‘t nodig is ,VV den Buik zuiveren met twee oncen Manna, in een Aftrekfel van een4vierendeel—loots Rabarber gefmolten. Een Verkoudheid , die van hitte komc, ' is aan een rood Aangezicht, diépgezonken Ogen , een gedu- xig 'lo‘pen van Neils en Mend, eenwaterv, dat het vel open byt; aan Pis die hoog gekleurd is , xen. een klein koorsje te kennen. -Alledeze tekenen beduiz den wel eens in jonge-ldiden , dat’er een ontflieking 'der Borfl: op handen isV, en in manlyke jaren een Zyd-wee, of ontfteking der Long-, of van een be- derving , of aanwaffing der Long. . V. Men moetvhet voorkomen door Middelen in deTering voorgefchreven , zonder o_ver’t Aderla-I ten in ’tbegin re twyffelen , en zich den Buikte zui- veren met Czzfia in Wei gefmolten , en dikmaal met verkoelende’ Cl Stroop van witte Heemit is goed; -waar in een Wei. .V KUG/V V V ' yfteren de Darm te 1"p'oelen.7 De nig Maankop is gekookt ’, onder anderen een op deze wyze gemaakt. Szraop war den [fig/i.’ Neem twee handvollenlernelen , een dozyn wi:..— . te Maanko s-b ll h V V - Hfiemfi enPvan°B§='§’ex§53:cf"dB3L”i'i‘§°;fii‘Z§’i,§”$‘% pmten water op de helftkoken; Zyg het dan deug" doe in het deurzygen twee pond Suiker; en.]aat he; 2:51 (15E?lé§1}é1'0e(iJpA verkoken, welke gy nu en dan met gebmilkenip , en vooral, als gy flapen'gaat,zuIg V 1- A15 ‘er geen grote him by deVerko'ndheid is-, enrallleen maar een huivering , is zy niet gevaar- ‘ lyk; en men kan gebruikerr 't’geerrt o ' gcfcbreven -in Verkondheid: Wy ztxcllgntrliggrzv 3:1: §19_Yk€I1 '. dat er een Drank met de Wortels van Aard- °lJ¢D : Mperfies en Zoethout moet gedronken wor-V :::;°il‘{':°“ 1W1dVfJ1 . Kaasjes- en».Violen.bladen~ is D!‘ droge ' Kug. -' Deze geheurdwanneer dc Longepypendroog zyn; . of een dunne vocbt opgcven , of dat de vocht re dik is, offomwyl, defer iet in de Long, ofLou.. gcpyp vafl zit. Somwyl heeft men ze van geboorte, T en vanpzwaklreidfder borfl; Natnurlyé Middel mot: ale droge. Kugn: Men heeft niet anders, dan'het voorbeeld van de Moeders en Minnen, zoin"t Voedzel, alsopvoe» dingtevolgcn, welkezy gebruiken, om'een.kind! wel op re brengen'to‘t'zyn jaren.’ ’ - V ' V M?" ktysl-._1¢.f9n;wyl . van ‘re. veel Wyns ..¢nVBra’n= dewyns te dnnken ; ook krygen zejonge Doéhtcrs , die.de.Stonden niet geregeld liebben , en Vronwen _na_hun,I$taambe‘dden, of ‘t ‘ophouden der Stonden , of na een Iange koors _;'_ook.krygt,_men ze weleens van I-longer. en“DorR Iyden. . ‘ Om ‘er 2ich.van re teddén . meet men naar'det‘l .eis.der_ nmftandigheden op den Arm , of Vdet.A3= der-laten. Daar by moer menmiddelen gebtuiiten , dienfiig. voor de Stonden ; zofer ge,en»verlloppiné gen in den.Buik , no‘ch' Hoofdpyuen by zyn’ , 'zal men E1.‘e1_innen- , of Koeijen-mellz gebruiken‘. Z6 dit niet is ,_ zal men met het onderlyfbaden; en dat alleen is morgens; en ’s avonds , zal men een’ kom-' metje .gepe1de _Ger’It ,' met. een.weinig,Snikers, en {omwyl een Ainandel-‘vmelk; nemen. ' ' Somwyl gebeurt het wel , datdeze Keg ons eens van een hete-agematigheid voorkomt ; welke {om- wyl niet veel kwaad in zich heeft : maar fomwy] evenwcl moeilyk~is, of kwaad drcigt. In zulk een geval-zyn verkloelendefllifleren en Buikzuiveriugen in den beginne goed, met. Cajfia , Catlanlicum duplex , gefmolten in een Afziedzel van Kaasjesbladen, Bingelkruid en Violen ; of men zal zyne ,maalty'd metkgefloofde Spanafie. beginner: ; of Pruimen gekooltt, in ‘t nay: van Bingellrruid, T m m 3 _ Kaasg €11 . en men Vkan ’smorgens een Nat gebruiken,‘ V I Kaasigsg ;,g’,§ Niolenbliden. .10, men zich duo: daze K»,fi;h_z'ag afne-men; en enige Hootdpyn en ontfte- k'ingen'op dc boll}. en een aigebroken llaap gewaar w‘lerdV,‘ moet men zich zonder f,chreum_‘.doe_n_ aden- mem en de Middelen gebruiken, die. In een Vex» kondheid nit hitte,Azyn voorgefchreven , en vomj al mm, men‘ hepslikbtokjc en Opiaat 'smorgens en ’ avonds.:_1emcIi»;'5't geenrondexit Woord I-IOEST, , v 0 0 M .e Zie+z!g»»:...€4J'm- 5 M ' K U, SE E‘1D‘'',7'Z.ie ; Vdgnus Cajfm. Smeerfel van ffufiier,-‘Stroo vanliruikebladen, of S L I K-_ BKOKJVE def? U.Lf5,HElD- H ... M ’ Neexn twéé oncen Kamfen, mfzc 19 aged. als. gy kunty, in ‘eenMa13m0T*‘-, . ;°.1’,1i¢“'s .d°°.@€.3“€ng5'. kegs fmelten in aeljt oncen CQQTCWVRI} B1°¢m€fl van I,{mikehladen,, _of Nqnuplm-, _ ndengaetrdayfi DB ondgx gm once g,qadlvan»1_(vvvan nemen , en daar op een glasweidrinken, waa; in men eenfluk gloei‘-' jend‘Yzex beef: gekoeld. yMen«m‘oet'ook de fcl1a~ mele deelen met gepezfle Olie van,B1l1'en fmeren’. K U R K B O 0 M. »In"e Latyn, Stcfier. 3,/,;,, wing. .’t Is een Boom , di_e een fogxt van groene‘ ikeis., Maar zynebafl , 1s lxgt, fponfig, en van gryzelgoleur-, trekkende wanna den gele. Zy Iaat: zich van den fiam fchelden , als en ene andere bait ondei lidint.’ _fDeszelf ,;'blad'e1:l‘, ‘ lpuxtenbafi ;, en derzelver Eikéli ,‘g'e1‘yk ' 7.“ 1e,van de groene p1am;“.D¢es',Bo,om w’ , Ira!-en’; Prmm. Ga_/‘angina ‘,‘ s;:a‘r:j:veh.'andere;'11'e’te* lvanden-‘ ' Eignifibzppm. De Poege: van de bait cler Kurk; laoom, gedronken ,'j met her water , fiolt hetrbloed, van vvat ‘pleats van 't lighaam ‘hetay. Deszelfs Af- ziedfcl geneeflidezaadloop. ‘ De exl I : A n I r I n - JJ IHH & W M % 4% V? ~ . I: , , ’ ! , ‘ ‘~- . . ‘ A’. ‘ . ICWARTEL; » r;vvA. : , eclrterfle van den duirn der reehterhandmm hat ge- luirvan ‘r Wyfje na ze bootzen. —_ _ n._ ‘ ‘ Her twede foort van Wagtpelflurge. m detwede. Figuut verbeeld. is vrer vrngefelibfefld ling» €“~,d1k' ker ‘his een duim. ‘Het is gelnaakt aan een Yzer-. draa’d in 't rondgelwgen , I. ‘als of her een ronde Veer moetfwezen. Dir word: met een leder overtogen ,. ’t walk up '1: eind een platflukje nour moethebben ,4 gctekend ‘door 2.. , ‘t geen in ’t mrdden een handvat-"' J-C va,,;Tou , .of Leder heeft , getekend met 7. Dir houd: men metene hand»,.om hette doen {pe- Ieu ; enaan de anderekant maakt men aanrt emd: van"tE Leder 3.——eenklein Fluitje 4. 4. van; even, als aan :’t Wagtelfluitje, door ’t' eerfle Figuur’1ferbeeXd.' ‘ Om her te doen fpelcn ,neemt men ’t flukje Torr , of Leder 7; inde linker hand, byna-tegerflt finkJ_e hour 1.; aan ; en: de rechter hand that men aen at Wagrelfluitje , ter.p]aatz‘e daar het ‘aan"t Leder rs’ vaft gelsonden 3 -,‘ en men doet het gelurtgeverr , yge-\ lykeen Wyfje, flat herMannet_1e_ roept.‘ 1 r ; ~ ' De swbajard: , of Marskramers, hebben fomwylt Wagtelfluirjes} dp de elaatfle wys gemaakts " Wat-N de Steek-garens belangt ; hoe dezegemaakt Worden,’ kan men in dat Arrikel zien: ’Men draa‘gt_'ze 111 de_ zakr‘, of een klein zakje met de ‘Wagtemurt. V , ‘ .-'A15ygy in ‘I: vangen,van.d1e:_V,ogeIs tydverdryff zoekt , moat gy met Zom °pgaI.Ig« . prenrxlegcnew as middagg, an drieturen , en.met'Zons ondergang‘ langs dc met koorn gedekte‘Velden,* metuw, Kware‘ telfluit in de hand,’ waudelen: en. 10 h33_fl_- 315337 can Kwmd 1150;-;.; tweemaal op*1zet.‘F1u1tje fl_aan. Z9 by geen Wyfe heeft_, ,za1 1.)’ fi.3“‘,t°,“fi-5 ‘W‘”$’5 féhréden vdn u é vliegéti , V00‘ 31 d€5‘m°17E¢"§ 9“. ’§ ‘avond - am uit um gyzienq Of 115! 6813 M42111‘ nel’J'e"a‘1Ie’en4is 2‘ Want ‘zo het"LY|1 WVJ‘j¢ he/eff: -TV“ Masher, en noon net u’w ‘Flujtjer her zaliti échiéf _ .d. . ' :2‘, /'~‘ _ .: J‘ n'lA%6mg}rer:vIeet",’datrhet-een Mannetje alleen rs, moet gy ‘t op vyftien fehreden naderen ; en ufv Steek- garen zetten ; onderflely‘ dflt de LYN?" die 5°31!“ man , en getekend (190? 11¢ ,I_—I,°“°_‘.5 99.15- F.'G.H.' de vorensvan ‘groom zyn. en datde Wag- tel oip ‘cle letter F. zy. ‘Span uw Ne: oppheth09g-. fie ’va'ni'de vorfin. «rakendylafin .1.1=*;1.‘r°.‘’‘~.‘?.-.-.r 1? ‘Nd? Voge] die aw'e:s‘des:rf't1s9o;r,131oor>t. Saar m,I°9pt zonder merken. ‘Gaiatdan daar van daan , OP N‘-“}dt van de dcrde, of vierde-voren, Q, _op welke plaats gy u laag n-met houden‘; en fchuilen over ’rmidden van 't Net, :om de. Wagtel vte r,oepen- 3‘ v Zo dra de Wagtcl flaat ,‘ en niet eerder ; ‘antwoord hem, en, als hy ophoudt , ‘_hou dan ook op ,:dan - 23.] hp aanflonds, ena uyroekomell ,’ mefiefldeydaf het W lopen. _ , V Gy moet u met haaflen; om 91’ ‘I13 we T€19P_5nf want fomwyl gebeurt her, dat'er twe_e,ofdrrem t zelfde Jtuk koorn zyn‘;’ diergeen Wylje heblgen‘ , en niet flaan , als zy u horen ,.h€t .Ma}“I°i‘J° T05’ pen , da,t,u_antwoqr_dt,: maar h.et‘V§/yijelopen zoes ken , dag)‘ zy het menen te horen zmgen :‘ doch als zy dicht by-"t Net k,omen¢, en er zullennn ,lopen, p 11,i,enb, _en , al; gy den gcyangen .u1.t I -Net yfje hem rocpt, en hy; zalpinhetsteekggarcn KWA. Wilt halen , wag ‘vficgen o ’: kwam tegebeuren ,7 dz: dc Kwartel dent’ een van de einden.,van ‘t Net wa/s‘deu’rgera’akt , mu; de hy ten eerfle byn zyn ; danmoet gyu nie:.|y’e.> Wcgen , maar hem tyd gunmen «, om wedervan ate‘ gaan ;en als hy ver genoegis,om 11 met te~zien,noch re‘ _ oren . moet gy aan de andere kant van ‘t Netzoet-" gas lopen , om hem weder in 't Net te doen komen. sMorgens voar Zone opgang , offs av'onds:,na Zens ondergang, a1s’cr Dauvv op ’t Veld is ,‘ of V over dag ; ‘als;’;t.gerege‘m:heeft ,' .winendc Kwanels nierilo-_ pen, onxnich metrnat tezmakenfv: maarf/zy‘3vliegenV ll] eens.vo'or-iuwe voeten. iln‘ zbpeen gev _ ’ ukort byden bodem van 't net plaatzemop dat de eer-( fie Kwartel dieevliegt, en zich dicht by /11 »ne’cr‘z‘et," niet ver hoeft te lopen , om ‘er in tekonxen: want‘ zy zal liever willen lopen , merkende ,» datrgy ze te. naby‘ zyt,‘ als zy zich in de’hqo‘g‘te «zal1willen.be‘ge-_ van, , , '.v-M ..:::w‘ .,; I 7, Ik heb gooordeeld —, dat Ire: di‘enfiig=whs, u een’ Kooi af ‘revbee1den- ,waarin m’en’de-Kwarrelsvoedrar ’ Neem twee drogePlanken Q. Q.’-' van »vier‘voerenr‘ lang , enen voet breed yen eenduirn dik ;~maak/aan de zelvemet fpykers fi‘ukjes=hbut vafi‘ , ‘die plat 5 ’-een vinger breed‘, en a'an weerekanten Vanlde Ko‘oi, zo~ wyd van een ,‘ gefpykert worde 7,1» dait zy7zo’v'eel’. open plaarslareh ,. aleszyiiik zyn',‘rS2‘O’4 en daferlvani binnen vie: duim ’hoq'gte tufl'e_n dcfilanlren zy?_van—'If. to: V. Ann’ wede}-emdeng'~ meet men‘ eenxplankje makenvan een v'oe:lang,en Viefidrlimen breed; R.’R_. » datzals een Deurtje open gaa_t~,v om de Kwarrele daar‘ dobrin de Koorte zetteni, ‘en’-er uit‘ te halen. :Men moet ook twee kleine~‘Bakken maken Z..Y. X. , die’- io Lang, als de Kooi; 2711 3 ch een‘affcheiding«in ‘Unid- den hebben, our /’rEten en_Drinken‘ van eenite fcheiden ;' en men >za'l’ Kopi‘ enen ze‘\'ten.‘1 'Deze»Bakkcnvm_oeten maar twee duimendiepzymx‘ ,« 1.1.‘ ‘t 3: .Hae_ de K'u'nzrteI:Imet am > Sleep-net , egg’ by ee;r:'flziande‘7ei—Hand‘1Ja7zgt; ‘ — ..De tyd‘van*KvstarteIs'met een Sleep-net, en ecn flaandcn I-Iond. re vangen ;5is, na'da‘t zy~in'de‘Mei«- maand in het veldzyn gekonren; tot in den ymaand September‘, »dat vzy vertrekken. Daze vangflie macr- ]ykeri,- as de v;oorga‘a_nde ._-‘inaiar zy‘ is vermaaklya, ker.‘ en voo_rdeh‘ger.’.! ‘ '~ 1 ' V 2 ‘ V ; - Om deze te ‘-verrichten, meet men een flaanden Hand , rdfefit Wild tegen houdt , pen een Sleep-net hebben. Twee gaan'er te {amen , en terwyl de een her Net in orde qpgefchoren‘?op~deA—rn1draagt, om‘ 'er.zich ‘fchielyk van te ku‘nn'en'bedienen», clraagt de ander een Zak '. d1n'er ‘de gevangen Wagtels in te fleken; A15 n1en‘_Vop.deplaars der',]agtge_komenr's, most men den‘ Htmd Avoor uit doen lopen; en zo veel doen Jagen, met, den neus in de wind op, ale mooglyk is *; en , zo dra hyfiil flaat , zult gy een fchreed vyftien , of twinrig boven den Hand , lo- pen , en nw Net Ios maken , houdende elk bet eind vaneen Touw van '1' Net in‘ dc hand; en fle en her voon ,tot darhet voor den Hond been gehaaldzia. o 453‘ , ' en niet weger konrcn.” ' 21] ‘rn’oet‘gy‘=- er#nan-'wéérskarrte11' van‘ de'= ~ 45:4“ . A ).K.WA. 1 KWA. , zengt Wijd-niet re voorfchyn ko_mt, fla uw I-Ioe_d moer men '3 l_ateh. dlkd wil u ‘lereni hoe men 'e 09}, N“ e’. om hegop gg am-,n,v1;egen«; en ., als, t doet , dat u metvee1»koflen,za1. lie derfiguur hie: gevangen i;»,,fc‘1;ie_t_;uw Nehweder op, engaatwe_- achterz ~ , ' derjagen ,_ gelyk de eer[te..re1s. _;:De voigende F1-v .Neem een Stole S. Q. zo dlk ah dc nee} van gun: toont ,‘;hoe_deg-!.oud.It311.ho}xd»voox eenKwar- een York, en due, of wet voeten lang, aan'teI1e » tel , en hoenhetg Ne: , oven 1: Wxldheen , tot den n_c emd dxkker , als aan 't.ander. D_oe aan’t dunne Ncus vau den!-loud getrok_ken ‘wordt. emd _R. ecu yzere Punt maken ; dxc cen half voet * ‘ , __ ‘ . e L A ,—- ‘ _ \ V gang 19, en gelyk hetyzcr vancen Pick .’om’er ’thouI .;{‘,,,-,,,,',,‘ge-.1{_war;eI: gander Hand wage. In-te fieken , om dezen 1’-rikker in den grondte pen. V , ‘ ' W 3 Z , x _ nen ,~en hem derReepwelvaflredoenhouden, die 4 De Boeren,‘ die bun .wex;k':makcn, van Leeuwer- daar. om Iaag, negenduim vande plaats daar depunt r ken en Pluvieren,'te;.v;aIIgen-, gaan 00!; m fcveldop aan van gemaakt wordt, Welke plaats door Q. word: devliwanelvangfi. Gelyk zy -geen mxddel he/bben . aangeweten. Ho_u uw'Net'opgefchoten opuw linker om een ftaanden Hand te knygen , .9516 met We-‘ arm ,~eu die Stoklin uwe hand ;‘ doe den Hond T. ja- ten te leer;-.r1~,3-:.o_vergenoegqnn_zy 11611 i met I-‘en gen,‘ eI1__’l.0 -drahy flaat ,—gaeaanzyne kant een roe,‘ Kwattel-fl_unj‘e,~ ofieen‘ Kwaflel te hotennflaarp. DC- of twee van hem af,. en fleek daar uw Stok in R., Zealagr most gcfchieldenmfils d5 K‘‘’-““’15 5°11 7-)'D- in de aaxde neder , gaat '5!-an. tee rug .-na V. , als Men,,gaet met zyngweelu, en €€|}_h,¢¢ft‘hC'5 .5133?‘ of gy v.an,den*Houd af wxlde lopen ,,laat uw Net: Bet} en dc and?-I het Kwafleljflfiltjfi - ‘ht h)’ 1.0“? omlaagzakkeu,ennekkende-heelflexk aan dekuoop, wyl eens- laab horcn. * Elk ‘lulflfrl fcharp toe._, «Z0 op ‘t eind van de -Reap,‘ loop voar demeusvan den dranmen een‘ K\VI3It€1 h°°¥F'I‘H??3Tl s 10°?‘ 1119“ C1 D3 ‘ Hpnd om, tot dat he: Nerhem Jake.‘ Door dis toe. Als; men re} lflialfe is E€k0m€!'| a E1331’ NED middelzullen de twee Kwa‘rtel‘s M. N. gedekewe. deJiwartelsng_ehoord~heeft.gm me“ (ill 01> (363 Bulk zen ;‘1aat dan uw'kNet om laag vauen, en fla meg leggen , tot dat men de Kwartelweder hgort than ; uw Hoed‘ daanop, ‘om 7.e te doen ryzen. Gy kunt’ als. men net 'de;p1aats Weet. 111331‘! 1.11¢11 ENE‘ 109: dcze moeite .fparen ','1.0 gy . llw Sleep~net gelegt en gm he! flepentot ‘W W OPE?-V1085“ 15- 9“ 10 bebbende , teneerfien uwen_I-Ioed in ft midden‘ 0, zyv menen;over"r.,hooidv gefleeptle ht’-bbfifl 1533"’ legr. Want texwyl gy, dra_a1t. zal hy by her win te I—l1E‘r€n,,de;ainden van her 51669-03 W646! komen , :dat daar van fchr1kkende‘,.7.a1 willen ‘op-, gehouden heb_bcn,de.y fl=aI1:7-Y '3" m¢th3%T‘11°¢d°P 3 vliegen; f _ - " ‘ . v / . en‘flepen,«het.v.ervo}gens v,eFd°‘ ?‘ ‘“~d°€"‘ 11°‘ me‘ ‘ ’ nigmaal, tot"dat de Kwartel npvliegt. ofgevangen V, I -0231 de Kwartelxrte Me en. ' . .A1s’er een Mannefe is , _dat geenwyfjeheeft, L ,. , _ . - . , lasntwoord: het~op't Iuitje: waamm men net, Gehn_I1keen,Koo1, gelykvte vorenjgefchreven is.‘ mm,‘ her flan, bym Wat ,1Yf.1oop;, 1 , ‘ Manx dnejaag enmet -I._yw§1a,t..g_edek_t IS’, op dat1.y_ Mm vangrer vale van? caning; mmzgus ondeg. zncl; hetdhoofd n1etaanflukzo1I:_d-enlfprgngen. Twee-'_ gang , om rm herwyfje 43,} mopt dog}: de.km1- [nia en ‘aalgis geeft rgen ze [C 199:: water met-G-eers, dqn ; an 19 4“ hct Mgfinncrlg 1,y_n_ mt he: 0 ZUIIVCII « 00111. S ZY dV€t ZYIL, maakt IDCD 7.e_ gezicht yerhefl ,1oopthet t1.e_]_ve ,a1 fchrceuwendc . OP V6 31’ €115 WYICD geree , E61! mennzeggen zal, na . daarom zy}: ze Van Mb? E¢m'*‘k1Yk,‘¢ V0156" 9 ‘ b=‘““;°se;£:*;e::$%;";s ma‘: e de onone_r,ene_ A_ ,,a . - -e . Kwarrels niet 'm==re> en h°‘¥“=*! “Ch 3=.d°‘“‘-“ °P m5'§§?:‘i‘é““.}s°a.§§‘é2?l2:‘§§‘§fe‘§’§§§£““i£’é§.'a‘Z‘.f:iI ‘"5 1’‘53-“‘ ‘D’? m°'Bt.men de M gcbmken ’ die ze dear na-’aan "t Spit om tc braden - en 20 dra 1)’ in 95“ FiE““' h‘°"-'“°ht°" af5ebe°‘d’w°rdr' -' gebraden zyn difl medze ‘l'11'et'Ol’a;1j¢"‘f;p o ' of = N5 me“ 9'5“ ?K“’““’l h°°fi=3g°h°°‘d ’ d‘.° gee-" met Verjuis‘ ’Zbzit en?witteP'eJser , P ’ ' Wyfje heeft; zoekkdan, Sn: lplaatigpta d§;€.dt,aI:l'll1d .x_ u’ . ' V V - 00 fia3tmgn.fl'|3a-l1VV,_C,0S;‘ n a m, .. . .3 , Z — kcllatfiet T511 A‘. D; ua dc Wagl'c1‘toeis‘,die met de . ‘ gefiaafdé Kgargel’ ‘ letter R; woxd:3fg=_b=¢‘**-“ Me“ “‘°°‘ Wen » fiat Neem Kw;rte!s,'fpou ze, enlaat defiukkenaan het ktuid voor-u1tme1.V€m€d.€n W; 10°F 4.311 33“ een ,- ‘1'nerk=ze met gehraden Spek eens op {maak ze (16 flair! V311 't Net G- C“ 315 EV °P:“W 3‘1\k1€B'5n fmaaklyk met ‘Loni: , 'Pep'er en Neutmtiskaat; doc zo lok 4e Kwartel ,'~ 2.0 dra by ;flaat , antwqgrd '3; Kain?/gfnoeuen , een weinig Meel,en Schapen- heu1h,,,11aard,met enen ~£lag,vda;z gallmvartgl-gauge. nat=by., en dis am na hm op_ , om em te oen»voonga;an , v n _ on e er - ~ lopen . an «is srziet» da‘ *1?’ 4*“ is I 41% °P "W ‘ Kwmel: (2 la Bmije.) Hoe: om hem op te doen yliegen, en vanghem. , , ‘ ‘ ~ 3 n ‘ ‘ — ' ' -Maak een Vuifel van Kalfs-fchyfiesv, van Ofle. Om Kwartel: zander Ma/Eker, met em SIeeP- merg, Spek.~Zout, ’ V. ' Om KWEE-Vi:EdES te rdnafiven.”-I‘; Neem een dozyn gefchilde Kween , in kleine fink-j jes gefneden , en zonder klokhuis , to: v F, of zes pin-‘ r en waters ; en kook het tot een goe Afziedzelopp twe Pinten. Doe daat in viet ponden Suiket, om dat een pond vtuehten, een half pint7ParyiTe‘maat uitmaakt. Doe het daat na tot een Seleivetkoken ; en doe he: in Dozen, of Potten , als her Wat ,getufi heeft, dat is, dat he: nag niet koud is. Zo‘ zult gy het Kwe-vleesfinaken, dat men"gen_1een-{ lyk bewaart om bet in de Rode-loop te gebrutken , en‘ om, van gezonden, gegeten ta warden, Ge/ioofde Kween. Neem Kween in een 1‘1at,Papiet getolt ,‘ doe Ie onder heete Asmet klein vuut btaden. Dit gedazn zynde, fny ze a'an vietdcpatten ; neem'et de kIok- huizen uit, en fchilze ; doe zc in een Stoofpan met Suiker, en weinig waters , om ze zoetigheid te doen ybegtypen‘, en als de Sytoop taaien van goededikte wotdt; necm ze af, en dis ze op, zoft n beliefn ‘ ‘ N n n KW '46; 1 een walm opgegaan is, en mexi 66idee1t;3datdeSi- . foo: een dag ,' ‘ ,-435; KWE. KWI. Z : ,‘ ** V1144 in'rLatynC. _ E't!fs‘ ecfriflqlanitni die Vi" 7-“(W5 “Y ' ' I . flee) ff" r'mgen,a”rfirli1¢:.aCgkl;Se‘:u-1'6 en de Bloem heeft jes; ouuge OPE [3 ' - ~ ‘en in [ween gelpleren Helm, en ienliaardin dtléli gekloofd. De Bloemen lraan aan DOPJCS r ““'“’Y h t onderlle ringerje verder van t h00fd_]e af l’raat._ e.plaim ’ Men vindt ze in Tuinen . OP 53€1'€3€h‘_1‘ ge,7,andigé,onbeboude plaarfen. Zy bloeirinMei ,_ tot den Zqmer. I . V ' De Kwendel verteert‘ en opentmagtég. Ziéne Adf- ziedzelln Wyn, doetswateren : .6" ,<=V°*_ E“ 1: Stpnden ; zniverr de Slymen van de Nieren , recs winden , neemr dc pynen derrngcwandgn w°_E9 $5‘ neefl invvendige breuken; 0P€mL°V°‘_°“M‘1d' try is geedvoor de Maag. Daarom gebruikt men ze in Sanfen.‘ Derzelvei reuk vernexk: dc herfenen. . Dc Kwendel , in 'W,yn-atyn én‘Ro7.en-ohe ge- kookt, ‘ailxdenoéfdpvn-_101n¢n _de Sheen dw inede lieitrylir. Met I-lon1ng“g‘el_>r_11_1kt. _Zl\1V€"_ 7-Y dc Long en verligt de Vallendemekte. He_tA_fiied- zel is goed voor Windengheid,Opgeblazenhexdmh een hardheid der Mild. Her Renkwerk van Kwen- del doet Slangen en andere venyhrgebeeflcn iterven , en verdryft de Vloj_en. De zwaarte van ene Ryks- daalder, van de Poeier van ,gesir2.9si2=1$W=m!=1 met water gedronken ., neernr de klr;f1l;P1“E€h W?3 s W " ‘a_‘vvt’rma‘e‘., ; ‘ §eIg1v.£;:‘ie:gkzll§1E.’§7ll£:Ra.eIsook‘we1‘met'den eyhgbn fnéam van ‘Meruiriu: bekenr , en word: by de c;;,-’,,,¢,,,-meeher Teken §_eveh als de Plum: van dien naam. b6‘¢}‘5m- . ‘ De Kwik is ene nnnerale floife, vloelbaah '1-€81‘ zvvaar , .ja It zwaarfl van al_le Meralen . heefr_de koa- rm“ van Zi1_v’e,-i en verenigt en vermengt. zich zeer licht met Goud en Zilver. i ‘Her Word! lkllfi-d,= BET‘ gen gegraven , en rot ons ovcrg€_bI?‘3‘?t ““ 3‘”3" wen Spgnjefl , en verfcheide andere geweflen van Europa ’ De Planren , die op de Bergen waflen , daar Kwjkzilver gevonden wordt , zyn veel grater en greener , dim op andere plaarfen; maar de Bomen, welke *daar. onrrent ltaan , dragen zelden Vrnch- ten , of Bloeifem; zells komen ‘hunne bladeren '”i“>gn”§2';:aaior, halve MeYfill’l1ECfE; behalven de bovengenoemdc . ookr nogandere narnen 53’ 43 cmm;/1,” , val; , Argenznm -in-yum, dar is, levendig Zilver. Die van eitwr wortlr hun gegelven » WCSCDS zyne wine,kleur ;.de bvnaamjevmdtz» Om IV“? beweeglykheid en rasherd in t lopen. H9’4_’“’£1- rum word: het oak genaamt , 0m 7-H“? ,V1°€1b“" held; Mcrlzuur wegens de fynheid; ft4g{WIWa om dar het den Chimiflm ontloopt. 0f0n_lV1l€§U Want op het vuur waaifemr her wag y 31 W115 de Smelt’ kroes nog zo wel gefloten._i Nag wordr de.Kwik genaamd mxiurale , memltmam , even_aIs de 47:- zimmium . om dat het ene zo wel, als t ander zo- danig ene overeenkomil met de Meralen heeffs flat zy zich met hun zeer lichrelyk verenigen en zamen laren fmelten , ja zelfs in dezelve veranderen 9 ge- lyk men ziet in de gefixeerde Merkunus; 611 4‘: KWI; l regular antiimnii ; ‘zonder dat de Merkurius echter enige hoedanigheid van Meraal heeft ; dus behoorr men her, ren opzicht van zyne vloeibaarheld eer- der te rellen onder denaruurlyke miner-alevochren.‘ dan onder de Meralen. De Heer Renata maakLge~ wag van twe foorren ; her ene naruurlyk, lie: an. den: door kunll gemaakt; welke van elkanderen niet verfcbillen , dan roevalligervvyze, doordien de ene door de nar-unr, de andere door de Kunfl voort- komr-. l - ‘ i ‘V Her natuurlyke Kwikzilver wordt gevonden in Duirxlundg Polen , en zelfs invrankryk en elders, in fommige Mynen; Zyne Ader is een roodaehti- ge Steen, die zeer broos en zw‘aar is , en op wel- ke de Mynwerkers menigmaal met hnnne Houwee- len zo aware flagen doen , dat ‘er oyflaande voer veel Kwik uitloopt. En op deze Wyze mag men ‘t met waarheid narunrlyk noemen. Men fcheidrze ook at, met ze in een aarden Pot re doen, die op een anderen Pot gelegd wordr, in.- voegen , dar de ‘monden derzelver regens elkande- 'ren Ilaande , zhet vuur by wederomkaarzing gebraclit wordr , in de Pot dnar do Stoffe in leg: ; dns zon- dert zich de Kwik at, door de hitre, en loopt nit den bovenllen Pot, in den onderfien. He: door dc konlt gemaakte Kwilzilver ,' word! ‘door de Chimiflen gehaald uir her Loot, en uirVer-‘ milioen , her wclk niet anders is , dan de Ade: van de Kwik. I-Ietzy men neme her naruurlyke Ver- milioen , of Meme, (anders minium genaamd)he't ‘ zy her konflige; ‘t welk men maakt van Zwavelen Kwik zamen gefublimeert, ofre van Sublimaat Leif, of van andere diergelyke Merkuriale Rolfe. Avicenna verzekerr , dar de Kwik van Aartj koud en vochrig zy ; maar Framfloriu: en Tvmita-V mu, ichrvven ze ene bytende, fcherpe hoedanig-, heid toe , en beweren, dar zy heer van aarr;zy. Maar Rmm , benevens Trajanu: en meer anderen, zeggen , dat zy gemengde . zeer fyne , doordrin- gende , en verwarmende hoedanigheden heeft ; en ' daar en boven nog vele andere fraie werkingen be. zit; want zy verdunr, doorfnydr , en doordringt, onrbindr en onrlafl den Buik, en , ‘t welk her ver. ‘ wonderlykile is , dat zy de Vochten van denom- trek na ’r Middelpunt trekr , dat is , na‘ de Maag, en ze na bencden roe uirzniverd, En wederom van: ’t Middelpunt In den Omtrek jaagr, en dour de Kwyling uitwerpt. Dus zuiverr zy de Zappen des Lighaams, en reinigrze van alhet vergifr. voor- namelyk van de Venus-kwaal, waar van zy her voornaamfle regengift is. Behalven dit , doodt en verdryft zy de Wormen , en bevorderr ‘de v_erlofling der Kraamvrouwen. Eindelyk geneefl zy uirwendig de Schurfrheid , verdryft de Luizen, en maakt alle foorten van gezwellen zagt , hoe hard die ookmo- gen zyn. Doch , her zy men ze inwendig, her zy uirwendig wil gebruiken , men moet met omzich- tigheid re werlr gaan , dewyl zy andersnier veiligis; maar op zyn pas moetgegeven worden , en behoor-_ lyk bereid zyn. . Men hereid de Kwik op twederhande mameren, of naar de gemene wyze van de Aporhekers , one ' » naar KW}. ' * KWL. M67 niarde wmrwy.rI:e:'d_ (Spagyriftha manier genaamtfi van maken ; wear in fcI1oon' water rgedaan la. dat is, volgens her gebrnik der Cbimiflen: volgens Draagzorg, dat het derdedee] van’ de Kolf. die’ de eerile drukr men. hem door een linnen doek, of van Glas, of Aardeimoet zyn, ledig bjyve ‘A11’, beter door een lederen lap. om ze alle loodachtige Wel toegermeerd , en vier en twintig urea {in gs}:- onrciuigheid fontnenien. Daar na doodr men hem ten zynde, zal men de Overhaling op de volgende met nuchteren Siaeekfel van een gezond menfch, of — wyze doen, , \ met Limoen-fa , of met zap van BiIzenkruid,om Gcef ze vuur by trappen ze in dé Nape fche zalf re gebruiken. Maar Du regens her einde op zyn all Xenon dc eente doding voor herer keurende dan de druppelswyze , in de Recipimt vallen onderhoud laatfle , laarze eerlt, om ze tegebruiken ,in de Mar-, her vuur zo lang, tot’er niersmeerovei komt- her Euria1ePillen (andersgenaamt , pilule dz hydrargyra) welk in ’t geineen binnen 6.‘of 7. uren ryds afloo t in Limoen-{ap uitbluflen , dam in eens in Sap van Giet her water uit her ‘Reaijaiwit dan weg en la]; Salie geheel doden : maar deondervinding doerons gy de Kwik gewalfchen hebt om zevan elnige {ma zien , dat wanneer deze verfcheiden Srorfen in een nige Aarde, die daar by blyft te zuiveren moer onderwerp vermengt, doorde Chimifcheroebereid- gy ze doen drogen metlinne d’oeken ofre 0,01; wel zelen afgefcheiden warden ,, zy tot een wifler oog- met kruim van Wirrebrood. ' ’ ‘ merk knnnen worden gebrachr. ' ‘ ‘ , V ' Q By voorbeeilad ,k wanneerd men ddlen Merurius wil Jfldm Srbaanmo/Hug wan Kwi/E. oteen waar ui zuiveren mid e maken, dar is , ‘ ' - - ‘ - V ‘ ’ om de vochten na boven , of na beneden uir re gie- y,.?:‘}[E,§i',f ‘:,l;{,:l,‘Q:‘v1:1Ka‘;’:1':,:;‘E:,,?:,1: m‘ size: 9":§;:r ten? 1° mm": 111911 hem dew kmcht 1°“-ken ‘B d°€n hande manieren beproefdlicefr om ’de Kw'l¥{ ho — behouden, zo veel als mogelyk is, met hem rebre- ye make“ 5,, re «onflaflen van 38'“ {Don I CV? ken, or am re zetten, door ‘t byvoegen van enig ':we1k daar {orntyts aan zit Maar die mart?“ r fl“ ’ under middel,voor de roebereiding , (gelyk gefchiedt hem '1; hen V50,-‘gekomen zegt by ta 1 if ’ df als men ‘er een Braak-poeder van maakt) door he: men op dz; Kwilmnvex een ’wemig smkvxu/C’! byvoegen,va_n Antimonie ; of mi de bereiding , en een weiuig gemeen watergiete ; en alles we] cfdog by>_her gebriiiken, gelyk by de zoete kwik, (Mx4r- een geliurfr, en een tydlang gefchud’ hebhendé‘ eurm: dulm) gefchiedr , door her taevoegen van men to; veyfcheide rgjzen wade,‘ f fchoo " e" eeu,ander Purgerend ‘middel; Wat dc Zweetdry— meen eme; op gjetc om’ z‘e {chow te wagréhegfi’ vende krachtlzetreft , deze is daar van onaf{cheide- a] gedmjgiyk feimddénde , we dm 2, zwamdm-E lyk, als zy met verbeterd, enangeroomd wordt. wemn D33; M 13;; men he; Kwikzilveteveniy DC’VEl‘fChEld€ Clzyrmfcln bererdingen , die men van maien door enen Doek [open om ze wel re dro en ' het Kwikzi1ver,tor gebrnik der Geneeskunde,maakt, _ , ' ‘ j‘ ‘g-' ’ zynd,’ die overgehaalde ,fofdMercé4rizl¢5 fublimatus; 1W¢’7'”l"'#4'f“H.WMW: °f0V€rg€h=181d€‘K‘W1'k.‘ Vet er refuaipimtus; o ne erge aa e: de Borer . ' T 1 s van’ Anrimonie en van Kwik ; dc Mmuriu: win ; texggai?ga1;}$;J:§"‘Z,§,"§,f,"f§e;,D° bytendc ? °f "5: dat is. Merkuurvdes levens : Bezoar mineraal , dc om de 5,4“,-,,,“, ,,,,.,,/,-ef re" mak n Y1°€il€hdB: 5“ °i"d¢lYk (15 10°“ M€‘k“Yi“5- een gelyk gewicht van heel zuiver"l:(v:ri§l:e:ilim(i’:i’i1: Zuia/ering van ’t Kwikzilmr. E? l1{S;:§£c;ee}m;1:11g:;f :1 e$x11a;ee;1::;f.i5aI:]:l‘;‘:’‘gf:5v0Y]§E:lTlj:t De Kwik wordt gezuiverd door ene Loog van ]e- moer men ‘tin enePan van Kroes-aarde, op heer zand vende Kalk , of van Pot-as, ten miniten zes- , of zerten,orn al de vochr re .doen uirwaaflemen. ’Ver-‘ zeven-maal; Dit gedaan zynde wall men ze met Vlolgens moetmen nit deze Aarden—pan dewirreflof 513711911 T‘r1f€H-Oulatotdatzeerre hemelsblauwe ko- halefl fell‘ die op den grond is blyven zirren; de- leur krygtr en dan is zy in flaat , om gefublimeen; zelve in een glazen Vyzel, rot eenPoejer,flampen‘~‘ re Worden. Imand begerig zynde, om meer te we. on met een gelyk gewicht , van ,tot wittigheid toe, ten, aangaande de overige roebereidingen van den uitgebrande Vitriool , vermengen ; als medeimeg Merkuur, en derzelver dengden , zie de genen na, 10 veel Zéé-zout , alvorens 00k in een ‘aR.|'dCn:Pol; die daar over in ’r byzonder gefchreven hebben. uitgebrand. Dan moer alleste zamen in een zeergrote ' aarde Kolf gedaan 3 vinvoegen daar we] ruirn rwe derdendeel vanledig blyve , (want auders zondehy _ , _ _ _~ aan finkken fpnngem) Deze Kolf moetmenin her ‘ Ills men de lEV€flde’KWlk verfcheidemalen door zand zetten, zo diep als de Srotfe van binnen hoog .9311 Docks Of L5-def beef“ ECW303893» €11 '61‘ 6611- is. en gedurende enigeuren,met een kleinvuur Warm ter t'e1kens veel onreinigheid in den Dock over- maken, daar na het vuurzeeriterk vergroren, ge- blyft, of men bernerkt , dat ‘er een foorr van hnid avg. Tell laatfien moer men de.‘ boven op her Kwikzilvcr dryft , is her een reken , ze Kolf aan llukken flaan ,. dan vindrmen her corra- dat ‘er Lood, of andere minerale Rolfe mede ver- f zynde een witte klomp , die zich van boven mengd is. Men moer ze‘dan in een Dillileer-kolf rontom aan de Kolf heeft vaflgezet. 2 i ’ - . G061!» met EVCHVEC1 gewlfiht Vflfcl van Yzer, of ~ Men moet zich wel wachren , datirnen’er triers’ met driemaal zo veel levende Kalk : dan een rm‘- van in den‘inond—fieke, omite proevenr; alzo her pm»: (‘Glas,om 'tovergehaaIdet.eva_ngen) daaraan een zeg; gevaarlyl;-veigifr is, .. .2 :- - . _' - ' ‘ Nnn-2 --_ De , en vergroot her vunr erflerktl , zo zal de Kwik, l '/lmlere Zwiwering. 1 . 153 ‘ KWI. De zofie Kwik , ofte het Sublimdmih dale: , v ‘ of Mercuriu: dulcir. . Is anders niet dan her zelfde Sulzlimamm car- "/hmm vcrbemd en mar gemaakr, door de vol- ‘gende roebereiding. Men geeft ze inwendig_ in‘, en zy doet ‘Leer goede uitwerkingen in verichei- deziektens. Zy wordr gemaakt , met zes oncen van ‘t Buvengernelde Corrofiei in een Marmeren Mortier‘ te flampen ,' daar by doende vier oncen wel gezniverde Kwik ; dan vryrr men dit z_amen rot de - Kmk hear gedood is, en men met her in ene glaze Fiool, of Kolf, op warm zand , daar onder (token- de by n-appen , rien Eltell lang , ._[0t dat her Kwlk ge- fublimeerd 1.y , en zich boven in de Kolr aangelet hehhe.' Dan breekr men ’t Glas aan flnkken 5 on men haalr ‘er den gefublrmeerden Mmurmsuir, die in klaar als een krilralis. Men flampt ze wedervan nieuws; en fnblimeertze voorderweedemaal ; daar na weder op dezelve wys voor de derdemaal; (d_3!| mag men "Le gerufi proeven , en zo er gene de min- fte fcherpheid meer op de Tong gevoeld wordt. 13 zy goed : maario lang my on de Tong Wt ._ de-“St zy nier , en zal . ingenomen_, lmmpxngen in den bun; m-oomken.) v Her gewiehr dar_ men daar van mag ingeven is , aan kinderen van vier grem a tot zeven, of aehr ;, maar aan volwaife menfchen ‘van wyftien ‘rot vier en twmrig, in emg vochr , Confeff : of in ’t merg van enen gebraden Anpel. NB. Als' men ze den Kinderen rngeeft voor de Wormen, daar her een Hoofdmiddel vooris, ho- ven-‘de rneelte andere , moet men ze nooit emge dagen achter een ingeven, maa_r t ellrens enen dag overflaan, andersnzoude daal‘ 111‘: €“°kWY1‘_“8»1n de plaats van een Bulkzuivering kunnen ontflaan. Pdaimtea Merkurra‘/I! ;'da.ti,.s: fllgemem ‘ V middel mt de Kwxk. Neem ‘L0 veel. Mmurius dulzis , als hetnbelieft, maak ze in een kleine glm Vvzel tot een Peeler. en doe ze in een Kolf, waar van drie vierde deelen ledig b1yvcn,,en waar van gy den hals op herrlmd- den van zyne hoogte afgefnedenhebtt flel deze {ol{ dan op een Fornuis in warm 7.-and , en fioolr daar een-unr lang een lrlein vuur onder , Om de “O53 zachtjes re verwarmen. Vergroor het vuur dgag na allengskens rot den derden graad toe, en hou aar mede aan ontrent vyf uren lang : 7-0 7-31 dc fi°ff° zich in- dien tyd fublimerm. -Laat dan hetGlaskoud worden; en {la het aan flulalten : fmyr vveg , als ondienfiig , een klein overblyffel van ene lrc1iteaar- de , roodachrig van koeleur , en op den bodem zir- tende‘, en fchrap de opgeklommene M4‘-Ykul“ V4“ her Glas af ; maak die wederom rot een Poeder, en fublimeer we in een anderen Kolfg alsl *6 V01‘—en5 hervatdeze werking totzevenmaaltoht Elkfins Van Kolf veranderende , den ouden aanflukken flaande, en de aardachtige fiofie weg‘f.my!€Dd€- _ Maak dan uw laatfle subnmaa: tot gen Peeler. zo fyn . dat men ’t tulfen de vmgercn nrer kan voe- k,,- 5 met betray _em, Marmerlteen re vryven , en doe he! in een glaze Kolf. Grer daar op. 0V€1’$€h3_31' de Geeit van Brandewyn , ter hoogre van v1ervm- KWVI." ‘teren boven de flofie: Dek de Kali‘ met zynen Helm , en laar her iraan trekken, den ryd van 14. dagen, van tyd tor tyd,haar met eenYvore Syadel om- roerenLle,Plaats dan uwen Kolf in een Bad van Marie; maak een recipient aan den hals van den Helm vafi; fluit de voegen , fnet natgemaakre blazen , dieht toe.‘ en doe al dc Brandewyn,‘ door middel van een ge- marigd uuur , overgaan. Laat dan uw Tuig koud Worden , en maak de Kolf los. Dan zult gy nwe Panacea op den grond van den Kolf vinden, en zo die nier heel droog is, moet gy ze op een klein vnur van zand , doen drogen , rerwyl gy 't vat’: met een Yvore Spadel in de Kolf zelf omroert , rot dar her in een Poejer veranderd is. Men meet her in een aarde Vat bewaren. ‘ Het is een byzonder goed Middel in alle Vcmul, ziekren , Verfloppingen, B]auwe—fchuit , Krop-ge-j zwellen , Klier-gezwellen , Schultr, Donworm , Pie-,‘ ren , Lintyvorm, veronderde Zweren , Sjankers,‘ enz. De gift is van 1.es grein,tor veertig toe, met war Conferf van Rozen ingenomen. ' GEPRECIPITEERDE MERCURIUS. Of by verkorting enkelylr Precipiraar. Dnar van zyntwee footten , re weren her rode ( dat ook het Turbith mi- nemlrder Chimiflen is) en her witre. ‘ Her rode Precipiraat wordr gemaakr ;r met een Once rauwe Kwilt re fmelten in rweetoncen Srerk- water. ‘Als de oplofling gefchied is, gietmen door overhelling her nat ineen kleine Deflileer-koli. en laar, her uitwaafleriren , tot dat het droog Wordt , op een vuur van Zand van den zachrflen graad; 'rwell: zo zacht moer zyn , dat zich op den bodemv van de Kolt ene vafle [lof verrone; vurig rood, alsVer-" milioen , en om’ hoog uwe vlugge flol die geelvan koleur is. 1 Dan neemt men de Kolf weg, en flaatze aan Itukken; en men haalt de vaitfie fiofl"e van ‘den’ bodem af, dezelve affcheidende van deminder vafle: De roodfle bewaard men tot gelarnik van deGenees-f kunde,de andere die daar boven is ,fublirneerrmen van nieuws , en men vermengt ze met de Poejer; of Mafia tot fublimering van den Mercurins bereid. Om dit Boeder nogxbekwamer tot de Artfeny re - maken-, moermen 1.: in een Marmere Morrier doen. en overgehaalde Brandewyn daar over gieren , in voegen dat die enigzins daar boven op dryve ,‘ dan fleekt men 1c in brand: ; en roertze met een flolqe om , tot data] de vocht van de Brandewyn vet-f teerd is ; dir gedaan zynde neemr men ’t at, en be-' waart her in eenvglas , tot zyn gebrnik. Oi. deze bereiding wel gedaan zy, zal men weren , als men daar mede een fluk gond vrytt , en her daar van niet wit wordt. Dir Preaipifdat purgeert door den Stoelganken Braking , en fomwylen door ‘r Zweet en Wateren; het is dienllig rot geuezing van de Spaanfe pokken, Schurft , Derden- en Vierden-daagfe Koorfen, en van alle Ziektens , daar vecl bederf in de vochren is. He: gewicht is van drie grein rot vyf , vermengt met enig ander Pu-rgeermiddel. Men gebruikr her ook nitwcndig met veel nut, in vuile Kankerachti-_ ge Geawellen. . ' ‘ Om her witte Pracipitaat te maken , neemt men ‘ ~ een KW I. ' een Ons raanwe Kwil: , 't wrelkvmenonrbindt in twee oncen Srerkwater, vvaar na men hetnat door’ overhelling laar aflopen , en men doet het door mid- delnvan Pekel in‘ een Prnipiteer-pot bezinken ; Ter- fiond zal men op den bodem een wit Poejer zien val-len; en als die bezinking gefchied is, hutltmen cle {loffe om , dewelke men door can Vloeipapier laat Ioopen , en afzoet , om ze tor zyn gebruik te bewaren. Her onderfcheid ,dat ‘er is tuifen ’r rode enwitte Precipimat, befiaat hier in , dar de laatfte met 10 veel hevigheid niet werl-rt, als de eerfle , en 1.onder- ling dienltig is voor de Pokken , zo wel iuwendig, als uirwendig. Om bet Kwiézilver 114/} 2'2 makea, m 4“-- ' zelf} deugd , . of 3 0m den Mercuriur te fixeren. _Neem raauwe Kwik naar believen ; doe 1c in mg Vat van Marmer, or Glas , (om. dat de Mor- neren van Mexaal ze de purgerende krachr bcnemen , ofvermnideren) meng dan al langzamerhand wat goede Terpentyn onder. den Mercurius , vervolg dus met her doorieen mengen vyf, of1.esnren,tor .dat men dc Kwlk met meer ziet, dan.bly_fI; zy nog your altoos vatt. . r /ln'n'e-I‘.3 _ srampwat Zwavel, heel fyn ; en ‘leg ze op_ene Dakpan, breng deze Pan in enen Tuin, of opéne plaats , meng do Kwik met deze Zwavel , en lleek‘ den brand daar in. ms dc Zwavel zal verteert zyn , zulr’ gvj de Kvvik rot een vafi lighaam gemaakr vin. den ‘; ’lyfr'e'r ierwes over ;'"dar nog _niet'geheel'va1’E geworden‘ is , doe daar wederom wat Zwavel"by , en hetvunr zal.ze vorder vart malren‘. Waar na gy‘ ze moogr opnemen en wegfluiten om ie to bewae ren tot nw gebruik. ' _ ,Met dezen Merlmur kan men de.Pokken gene- zen, zonder dar men zvn Kamer belioeft re bewa. Ien, mrts de Lyder wemrg, of geen Wyn drinke. ' /In‘zz’e‘r.r.‘ ‘ Meng de Kwik met oud Vet ,torm'en geen Ksvik meer ‘tier, dan wordt her Vet ‘heel bl-aan: ‘men vryft'er de plaatzen mede , daar het ongedierte ’-t meefi 15‘, en 'sanderen morgens is hetdood,het1y ophet Hootd, of andere plaatfen Van"t1igha;un on. dcr de Oltfels’, of in de plojen-van ':'Li1-men en Kiederen.- ' r , ’ Ander. Neemwroor drle, of vier fluivers K»wi‘k‘; vermeng; ze met her Wit en Geel van een Ei , tot datmen geen KW'lk meer ziet; doe dit daniamen in een toegevouwen fink Stof ,of in Leder; en dir genaajg zynde in gedaanre van enen Gordel , laateen Sclim-fie dezen Gordel om de lendenen dragen , hy»zal ge. nezen. (Dezelve Gordel bewaarl: ook voor Lui-' ?°“ 5“ Ongedleflca als men op een Schipris daar flechrcmaars z n w’1k drG ' V overzette-ii.) y ’ re e,u‘ at edmtgandcfl Kttiik al: Goad gefixeerr. ' Neem Spaans groen , tot Poejer gemaakt heel droog gemeen Zout , van ider zes oncen‘ l’(wik. zilver vier oncen. Doe dan Wat Sm1'd;s.wateg (daar zy her Yzer in blnlTen) in ene yzere Pan of Pot; laar her Zourdaar in op ‘t vuur finclren; doe daarna her Spaans groen daar in‘; war her gedurig om meteen yzer Staatje ; laat her al zathtjensko. ken , en doe daar na de Kwik daar by ‘, en ga nag een hali uu_r rnerkoken voorr; gietdaarna he: ‘wa; ter daar af,her welke rood zalzyn , wafch dan uwe Kwik , en doe ze verfcheide reizen in fchoon koud water bevriezen , (dat is re zeggen-, koud en dik Worden) guetae dan op een hfmten Bord", of Scho. tel, engzetze in de koude luchr om hard re Worden.’ Neem danjdelen ‘hardgevvorden Mermriug val"; de Worrel van Curtunia en A1exan'dryn1'e"IZuria‘ elks evenveel ; maalr ene laag van ider dezer‘ Stofl’ fen , ‘en legze de ene op de andcte in éensnieltkroesr ze_r 1c in den Oven, in't eertt met’ een zachrwvnnr; mlts de Kroes-wel gefloten en toegefrneerd zy , gccf vervolgens een flerlr vuur met den Blaasbalg gcdua rende een uurryds, rot dat alles wel aan 't vloejen 15 , laat her dan koud Worden; deze vergulde {tofia ' dienttot verfcheide gebfniken.» Men-maakt’er ook Pieiflers van ', ‘walk: men op-Zwexemm Gczweh 1?“ .1°5f.s- " V I " ’ ‘ ‘ I “W” , Kf'@tEIl‘ van ‘:1: ‘K‘nvi.E:‘ K Men‘rnag'hier alle de goede uirwerl<.ingen'van dc‘ _ wilt by een »ha1en5' welke‘ een der ‘befle middelen is, die derGen‘eeskunde rheeft, om den-,,ifie.wch; ten revverdunnen. (1.) Neemtzy uitdenrgrond ~ weg de Spmmje Polrken en andere Vmru Ziektens} door de kwyl-vloe}_mg,._welke zy in den mend van Wekt. De Mmurm: dren men in’t-lighaarn brengt; he‘ IY door den mend. ofymet van bniten re flrya "ken met ene Merknriale zalf , die~zit:li door alle deeleu verfprerdt, doordringt her Venerife vergisft ; De omloop derlevenszappen'brengt.dit Mengfelvan V€l'glf:t‘CD'IVIFl'kIl|!l'tna'hCt lioofd , het wellre op- zwelr ; lret Tandvlees‘ ,' Tong , en Verhemelte zwela len en 1.weren,, en ‘de kwyl-varen zich-openen doet; deze roevallen-, worden verzeld -van ene overvloedi- ge ._.en tegens des Lyders wil voorrgaande k.wyI- Vlotjmg‘. uit den mond,: welke zo labg dnurt, tot dat ‘al dc vergiftige voshr‘, benevensde Kwik , uit her lrghaam IS. (2..') De Kwilrdood de Vlojen, Luizen ; en ander ongedierre van '4 lighliamr (3.) Men geeit het vvarera, daarr rauwe levende Kwik in afge. k00kf 15 rm, om‘de' Pieren in deingewanden redo- den : ‘En _hoewel her water , hoelang men de Kwik daar ook in laat koken, maar een heel kleinen in. drulr , of kracht vande Kwik ontfangt , zo-is he: evenwel van ene goede nitwerkingj Her Var, of de Pot waar in men 'dit water met de Kwiklaarkm ken , moet'men van Aarde , of Glas , en jmmeys met van Metaalnemen. (4.) Men vult co]; enige N n n 3 ‘ kleine - V i 4 " " fGlas‘n‘met‘Kwik; €11 §‘°§9°Z:y §§s;§§,'E§é:iJ.: den hais voor -de kwade luaéhgtt (Dir mag in Vrankryk gefchieden ,ik zonde juirr ‘niet raden van Vvher 'ria‘t€ V_01S°¥"' (5:1) De Kwik is, selvk re V°‘¢“ Smgd ‘i’““5‘°° il"’.‘§f 'tlopende Zeer , voor Sohinftheid en ’enus- y» ]en (5,) He: zy men zem , ofn1rwend1ggebr_uikt,, zy doet allerhande Gezwellen , en. V_€ffi°PP1“SF“‘ ierdwynen. .07‘) zy word: gebezigt in verfcheide Ealven en Pleifiers. (8.) EiW~‘1€‘Yk 335,“ me“ "- ook in‘, in her Miferm , .of de Darmkronkeling. nemende een heel pond rauwe Kwlk s '13! me“ E 3' fens laat doorflikken- want duo! 7iY1,1€ 1V§'3a“°’¢k‘ liet 'de Darmen uir’, welke in 561° Z‘°k‘° V5" draaid ,of in malkander gep1o9ld7-Y“? ‘"35 5”" d':l°" den Stoelgank af, zo als her 11iE°“F’m°“,“' W“ ,5’ 'yerandering. (9.) N03 616!“ 45 _K"'§"k I °“,‘nf’ Weerglazen , _of Barometer: \'aY|}5.m3_r§°“ adv?‘ he floor hare ryzmg en dalrng de ’l-Wa3FF"- Va“ 1 e “C ‘ aanwyzen. Om deze Weerglazen it mékefl 55°“; ‘one range glaze Pyp, vul die met lfivriks die WE gereinigd is,‘dat;is . een_s , en andermaal doorpeen _Ledere langewrongen rs. ‘Als de FY12 ,V°1 ‘9 tkne toe,or'er ook gene holrens en blaasjes H} 1-Y“ 2 99‘ dezelve dan fondertten boven, d¢°P5m§1£m€td€“ winger toefloppende ; ze znllen de blaasjes na oni- hoog klimmen ; herhaal deze omlreering 2 tot dat Elie hlazen verdwenen vzyn, Neern dan een rond g1’az'e_nakje .1 mede . met Kwik gevuld.» zst ‘is 3% vnlde Pyp daar in, zodanig, dar de opening nabe- , neden kome , 1.0 zal een gedeelte van de KWikW€- ' P '1 ‘ d h ‘er nieer dan’er nodig ii? rlrl2iin‘ie‘i:yky<}iri;)<‘:If!;iD:*?c1‘5 $69 1 =11 den is '= We”- glas kiaar. NB. Merk wel, ‘dar dc Pypg 691‘ 8Y7-3 omkeerr, .20, vol moer zyni. dar .1? d1’°1EYK°Ye‘b‘5 loopen,. enidat ’er nog ¢;=€n.119'-'IV91‘J€ Va.” Mk °‘ W, .01, mg; '31; gy zedan wilt omkeeren . om ze in't Balrje re zerren , zo houd"er dell V1985‘ 11°31 vaft op , en laar denzelven nieteerder 1053 V001‘ dal her Pypje met zynimond al ond_er de Kw1lrgedom- pel: is, die in her onderfie glas is. Zolflflg ¢Y1“Ch¥: of blazen in zyn, deugr her met‘; ma“ 1° ‘"3 die daar nit zyn , zal her van. self. 01> W119 b=h°°’1Y_1‘° hoogre zakken , en dan fchryrr men do veranderm- _ gen van’t weer, van ryd rot tyd dfia! bY: 11331‘ '3!’-' waamemingen , die men dien aangaande maakr; Of om korrer te gaan, neemt men de maat en af- fchrift van een Bgrammr , en plakr her op dezelve hoogte daar by. - A - MERCURIUS is ook een pimmgelvkwe in den beginne van ’t Woord KW IK Sflegd hebben. Hubners Kunflwoordboelr. K W I N. I A A L , is een Gewigt van roo pon- den. Het is overal nier even groor. Een Maffelljes Kwintaal is niet grater, dan van eenven rachngPa- ryfle ponders. I-let Paryfla is van honderd_dne en rwinrig Marfiiijifle ponden. _ D1: onderfcheidjkonit -van de ponden, welke zeflien oncen Markgewigr re Parys halen ; en maar dertiente Marfezlje .i'Ch00!1 daar een pond ook zeflien oncen heefr , .'.[‘afelge- wigr. Men kan van ‘t’ onderfchei_d der Kwmralen ; uir de menigre van ponden,die dear in igaan a °°,I§°i°": KYK. "LAB. LAK. ’r Konfinntinapelfi Kwintaal , is ‘r zwaarfle vanal-‘ len , en vveegr honderd twaalf en drie vierde Am- frerdamfe ponden. ‘ 't Eztgelfz Kwimaal , maakt honderd rwaalf mm- du paid: ponden. ‘s Mexiknfe is van honderd en negenderrig ponden , Parys gewigt. — ~ Te Liwma verfchilr her na de Waar, vvelke daarv by verkogt wordr. ‘ K Y K E R S is een Kunfiwoord der Jagt , waa: mede meirde ogen van een Haas beduidr. '” " L. L A B B E R D A A N. Is een ingezonre.Kab-‘, beljaau, of andere Vis van dien aarr, welkcgevan- gen en gezouten wordr. Zypvvordt gemeenlykin de Noord-zéé , ontrenr, Ysland, Canada , en Terr:-. mum gevangen. - 4 1 In Holland zendt men daar op gerneenlyk Hoe: kers uir , die , voor enige vveken in Zéé gaande, de zelfde in de Néo'rd1ee vangen , re Scheep fay- den , zouren , eninTonnen in kuipen. Deze wordt deurgaans voor de belle gehouden , en is aan hare blankheid re kennen, waarin zy de Yslandfc oner- rrefr ,‘ die rdeurgaans meet na den zwarte rrekr. Die van Canada en Terrenmw wordt denrgaans groene Labberdaan (Mame ve_m) gcheren. Men vangt ze in de Baai van Canada , op de grore Bank van Ttrrmeuf, en op dekleineBank.en daar current, omen by het Eiland St.Pin‘:r en 't Zaml Eihmd. Die elders gevangen wordr is van gering belang. i ' ’ Men zendr daar op in Vnmlrryk uir , Twéédek- kers van honderd en vyfrig var , om vyf en derrig dui-‘ zend Labberdanen mede re brengen , niet, vom dar 7‘.y nier méér eouden kunnen laden : maar‘, om dar zy ze niet goeid zouden overbrengen. Zy varen der- vvaard alleen met Zour, Brééil,‘ Wyn _en andere Mondkolt, ook Lynen, Lood, I-Iak‘en,e,n andere noodwcndigheden tot de Viflery. De Schepen van honderd Var hebben denrgaans zo; van’ rgb , 2.; man op , met de Kapirein en 'ongens. De Reis dunrr gemeenlyk vier en zes we en. ‘ ’tVoorn-aamfic van deze Viffery is, dar de Kapi-‘ tein ze wel weer te fnvden , en die ze 't Hoard at‘ hakt, zyn werk wel verfiaat, en dar dezourerzyn dingen wel doet»: want van dezen laarfien hang! tier bewaren van de Vis af. De Hollander: zouren zein Vaten : maar de Fran-‘ fm op het Dek- neder ; Zy pakken ze hoofd aa.|- fiaarr, in Ivierkantte hoopen, en ,verrnengen de Vangfl: van den enen, met die van den anderen dag niet. Als zy een Laag van enen arm dikmerlout befirooid, en dusgmer de vangfi van dien dag ver- .. volgd hebben ; laten zy ze rwéé dagen uitzak- ken, en verleggenze dan op ene andere plaars, en beflrooijenze op nieu merZour , Laag om Laag. K , Dees naam word: aan vele Drogeryen gegeven, welke den Schilderen, Afzetteren, Ver- weren , Apotliekeren dienflig zyn. Men igebruikt ook een foort van Lak om ft Spaanfe Bneflalr re nialsen. ' . Dc LAK’. De Schilders gebruiken drie foorren van Lak {bet ' eerfle is ‘genaamd fyn Lak ,‘ of Venetiaans; Men. I heeft tans in Vrankryk en elders her geheim van dir go fyn re maken , ans de Jmliamn. » ' Hoe men Lak maakt. Men moet Zéé—{chuim tot Poeijer maken ; en ‘t met her‘ Afrrekie} van Canrbanillq van Fernamlmlrr Brafiel-hour’ in een Loog van Engelfe nngebrande ‘ Aluin van Arfen‘icum'. ‘Wirre Souda,' of Soudavan Alikanre'kleuren.— Hier van maakrmen daanna een foorr van Deeg, en daar van Koekjes. Ornlier ro- der re maken,doetmen daar Cirroenfap ,enornliet _bruinder-re—,maken , ‘doet men ’er:O1ie van Wyn- fieeniby. Her goedeLak moer bros en ligt aan Itulr re vryven zyn.‘ '* i ' Voor her rwede Lakr, waar van de Schilders‘ ge- bruik-niaken ,' laaz 'men‘de‘ Scheer-wol van Schaarla- ken in de Loog; 1.0 even gcnoemd , koken , en werp dit afziedzel, na ze doorzygd re hebben, op dePoeijer van wit Kryr en Engelfe Aluin. Daar na maakr men een Deeg , welke men tor vierkanre koekjes van een vinger,‘or daar onrrenr, dik maakr. Her Calanilziru Lak van Venetian gaat boven ‘r geen in ,Vra’nIeryI¢ en ‘Holland gemaakt wurdr, om‘ dar her wirre, 'tgeen rnen re Vmetien maakr, hererpis, om kleur re ont- iangen ‘en bewaren. j _ _ ‘ ' Herderde foorr vanflnk, ’rgeen de Schildersge- brniken , is nier anders, dan een Aftrekzel van Fer.- uambukr-hout , 't geen men door middel van Zuur- heden daar uir haalr. De Lak derAf1.erreren ,is Aftrekzel van Bloemen , door middel van Brandewyn , of een Loogvan A- lnin en Souda. De rode Lak trek: men uir rode Slaapbollen , of Klaprozcn; De blaauwe uirde Iris, of Viole. De gele uir de Bloemen van de Kapper‘, of van de Gnuds-blnemen. _ v ' De Lak der; Verweren is een foort van.Was, of rode Gom , die hard en doorfchynend is. Zy komr uir Indién , en voornamentlylg uit de Ryken van Psgu en Bengals. 'r Is her werk van zekere Vliegen , of Mieren van dar Land. De befle is de helderfle zonder mengzel van zwarre Gom , of vuiligheden, die wel {melt , en welke her fpeegfel roo,d verwr, als men ‘r kaaur. ‘ ' ‘ Deze Lak heefr verfcheiden namen. Men noemt ze Gomme-lakop Stokjes, als zy nog aan dehout‘- jes vat’: is, daar 1.e Vliegen aan hebben vaflgemaakr. Gommelak, als zy gefmolten en aan koekjes ge- maakr is; Lak in Oren , als my op de wys van 0. ren is. Dezelaatfie is de volmaakfle , maar 1.y is zeer zeldzaam. ; ' Deze Lak is in .de Medicynen in gebruik,»en een foorr van Canctmmm, welke -een Gom is , nit een middelmarige Boom voorrgebragt, en waar van de bladen zeer wel na Myrthe gelyken.Zy groeir in A- frica , voor al in Bra/it , en op ’r Eilandsr. Chri- ‘fiajfel. De Cancamum fchynr uir vier foorren van Gommen te beflaan , die elke op zich zelve en aan een zyn gekleefd. De eerI’re is een foort van Am- ber, of Barnfieen. De twede is als GrieksPik: De es. . F(‘ajeV:’r1.et‘iaaIr_‘[Z’iVIgn.£.:iy Men doef “een pond ‘As/van‘ Mdm ‘.1 i ‘i 1’ a .. r . « P§Ifiet . In an i5°f°if “‘ ’“°F"8'°' duet er.-vvf en rwrrnis ’pinren’. Ra v e maar, Vhelder 1-onrem-, of We1—water ; of rvier-warer. Daar na ‘laat men her den tyd van vyf en twrnrig uren. Itaan rrekken. En deze Loog een kwarrier uurs hebbendelaten koken , laaz mam 901' een Zak lekken in een aarden pot. Zoz‘yin'r eerfl: rner helder voor den dag komr; moer men ze zd {pang Iaten‘ deurlopen; rotvdarizv ‘er helder nit ke1:lis.ee Fierfl n’10Ct > Gy ‘zuit ze o'p ene andere :7Y5‘§“k"-“- :15 53"?‘ 0 ' - 'ramenyoe; - fmelten en er n once Majhc, Cmnaber, 113 3 me“ dc Hm m een aarden Forms” ’ ’ door ea - ' ' - d r kolenr wel- , . - - _ _ de‘-5_ W1] gy tvan een an 6 C _ 9 char na het Wlt van LE:-ms m doen , 9355" SY . of let an a d , W7 5 , an ‘ het Draken- k u behaagt. Maar fmelteer e 4 1 I : . W“ Temes 1”" D3“ m moet me? ,’ ° . ' b i en terfiond zuItgY ’t OP »=1o;d,d,:«m:e:-13132:;::°€*:::a:.‘2:e:*;;:: s::»:;:‘u:::.i‘::;“n°gmn,wake cin ey e a . ' d . - - n ‘ aken'eI Srukjes van. Me ii“ ::°;“::a§,=‘s;"§ed;:: W“ ”‘ ,5 k daarna moe: 'er e 17»; d . _ d S Mm B"-ef-_]a N m, m_ worden , en gemengd. Daair na xp;oEeg“111;t]g%Pg1:u 0»;,,¢V;tm-mm 17 . ‘ hf’? féfiiiii l3§§.‘i§I.“! 232 hiiim §mkj€S WW‘ ”“°“‘ g°"‘°‘é° W‘ '17.-Eéé ‘-"‘f§$ ;x鑧i’§'.f §§’2e°§; ‘ga . ' s d ac, omme em: gerold, moet her ondertuifcn heetgemafikfa 5?‘ dm Ce’ M V V ‘ ‘ ' d l1oods.Vc- weder geroid worden. een half, 1-Iarpuis, anderhalf vxexe“ 66 needfe LAK. ‘LAM. 47;. needfe Tarcbinkyn een once, Cinmberzo: veel npgf fel‘te—brengen« Hy n’1oer‘d6k./z'orgdragen,dathy, dig is ', om rood temaken, Maai_chetaiIe$‘toy: een‘-‘ ’tgéen hem bevoienwordt,'we1wnarnee1nt,enzich- fyne‘Poeije1‘, vieike ,gy ymet::Ha/rs.van‘ Tmluntyar daar imvaardig kwyten,7en een,.naa1'1keurigen~ge._V zult mengen , welke gy wel vryven zult ,; om 'e1~ trouantwoord'over'b1-engen, en; Ivomalhetgeheim ._ een ‘Deegqvan te maken , en zulc rollen, om wel bewaren. Daar door komt een Lakeizto:tgro- '61" Scukjes ‘van te do‘en_’worden. ' ' ter ftaat,’ en verplichtzynen Heer om hemvoort te w y ' . i heipen en zyn Patroon te vvezem :. .§ ». Auden. ' ‘MH ’ ID , is ene kragtciooshe' in die , =_: » ~ . ' deelen ,. die , tot .be_v_veging van enig lid dienftig Neem G1-ieks Pik , datglinflert; doe hetfmelten, zynde, nu he: gebied der wille nietdneer gehoor- . voeg‘er zo veel-Cinnuber by, als gy wilt, om het zamen.s“. Somtyds is ‘er ook gebtek Nan: gevoel, ‘koleur aan te‘geven.uGy‘zult ‘er enigegoedereukby doofheicl,i.en dofheid:by, en: fomwyl een k!e_inc~ doen», om her lekker te doen ruiken.. ‘ y , prikkelmgu u .~ ,‘ y I z —, 5‘ -_ 4 i V p 2 L A'K om Botteis re verzegelen. Neem Was, De oorzaak is _a1tyd een beiettedeurftraliiig van! Terebintyn en Reuzel , van elks evenveel, {melt de zenuvocht uin de herfenen, in her: veriamdc her door een, en doop’er de Bottels in. deei, of van het Slagaderbloed in ’t zelfde. , N is een Wollen {tof , die genoeg be- ’tKan dierhaiven van aile oorzaken voortkon ' om de‘rze1ver,kleut-te verfriifen ,‘ meet men, dieide Apoplexie-zvoortbren en. — 1.. Of 1113-‘ men een! pint Water op een‘ pond gebrande Pocas. ken , dat’ een zenuwtov; heedeur aten van. de -ze-. - doen, twaalf ui-en.daar.na haaItmen’twatervan’t nnw-vogc; onbekvvaam is. -:3, Of net; bioedbe;let_. vuur, en doet ‘er een hand vol 'WolIekruid met: inieen~Spie‘r te komenn, A .. ; i V; 2 .. twee Galleng van iOfi'en.by». Men laat het koken‘ ; . . V’ , V‘ Cr. , /,. totgjdat de bladen op den grond van de Potzyn g§- Middtl war dz Lambeid. zonken; daarnaneemtmen ‘I: at‘, en laat het eni- . » . .; _ ~_ , ; i , _ ; ge dagen in de Zon flsaan. Daar na doet men ‘er ‘ 1. A13 een Lamheid een Jaarigeduurd heeft, is‘ een weigepafie kleux in,,. en ze met her Laken zyjmoeilyk be genezen. .Qm 0l1d48'l1l‘,ld€Ilj‘.€gCl’1‘E-f‘ opkoken, latende her daar in nog‘ veertien, of; zen, meet _men.ze menigmaalfien lsuikzniverem, vyf_tien dagenfiaan t‘rekk'en." ’ I i. , met Piilen van Agarimm, enudloe. ‘1',),e'giftis,ee11'; L K E N award: voor de Motfzeer: W61‘ door vierendeeiiioods ',:,en ‘voor, dc’ fierkfie‘ andeghaif . /«_ de{»_Batry:. ‘off: Druivenkruid bewaa'rd.: = J ragma;-imenimoetze een Schroei,-yzerop denAr1n, Hoe men Vlekken nit doet. Zie. \LLE'K- zetten, of op ‘t Been, en alie morgens geven een; K E N.‘ r . ‘ gift Thzriac, of Ofvictuan. _ 1' » Hoe men it zwart verwt , enz. Zie VER- I I. Men rnoet ze de Rug-graat met een Baifem WE N. - V ' fmeren, die op deze wyze gemaakt wordt. Neem L A K EN word: ookxfomtyds , Lyvvaat ,van anderhalf pond Olie van Neuten, een pinte aware‘ Linnen genaamd. «, ~“ ’ a r ,- V ' , _; Wyn, een handvol Wynruitz, _een- handvoi;AIfem;: , L A K EyY;'is; een Huisknegt van geningen ftaa't_, Alles met jden andere gekoomhebbende, tot dat welken men ,v in zynen dienfaneemr, en Livrei de Wyn verlgookt is, za-1 men he: deurgieten, en; doet dragen. , N , - V . ter zeivernt ddaar drie onc.en_Venee2:lze ’1,‘erebin-./ De plichten van een‘Lake van een grootheer tyn onder, oen ‘, -meedrie -ge_1'tooten»Neut1nuska.~; zyn , iien dienfl: van zynen eer re leren en zich ten. * j n , V, daar op, toe te Ieggen ; hem geurou‘ te wezen, I I I. In de plaats van dezen Balzem kan men ,1, horen en zien en nietzeggen, ’tgeen hemkan be- zo men wil, een Smeerfel gebruiken,dat’watduur nadelen. Schoon. zyne Sraat grating is , div: belec valt; maar grote kragc heeft. Neem Voffenvet hem .t.iet deugdzaam te wezen; eniduizenden, die twe: oncen‘; Olie: van_‘Eije1;enp , Olie van N ent- in zaken opgevoed zyn, geven daai goedegetuig- muskaat, Merg van een Hert, Olie van Terbintyn, nis van. Om cc zoekenhen na te volgen, en van elks:een once_., Smelt her alles over een zagc hun geluk, zo na als mogeiyk is, in te halen, moet vuur onder eemroerendehetgedurig. Ale lzetvanfc, een Lakei vaardig, eerlyk en beieefci wezen je-. war is, doe’er vier, oncen Olie van Neutr, zoniv gens alle. V Hy moet noch zweerder, noch drank-a der vunrgeperftby. Neem twe potten Schapenvet aart, noch ligtmis wezen, -noch vleijer, noch aan— van een goed Schaap; doe het ytot op dehe1ftver- brenger, noch logenaar, en zyn Heer niet ver1a- koken , voeg‘er nog een pot; Rozen-oiie by , doc ten, waar hy hem ook heen mogt eleiden. Hy. hetweder koken tot op helft, en vryf’er he: on- moet zich wel wagten van metiman ,r daar hy ken- gefielderdeel mede. : ‘ nis aan heeft, gvan zyne geheimen te {pi-eken.,Hy.~ I V. Men moet het_Lan1me kneel: met VofI'en'- . moet zo veel , als zyn Itaac toelaat , voor zyne‘ Laurier- en Kaflooi-—o1ie vryven, na dat dam-Btan« belangens zorgen ; zyne Schoenen, Laarfen , op‘ dewyn is by gedaan. Gebruik menigmaal Kanee!- zynen tydfchoonmaken; deFlambouwweldragen; water , of St. Jans-kruid , of Conferf van Saiie, en zich tot een grondies nemen,, zynenfleerin al- Rosmaryn , of aqua Arthritica , Melifl'e, Mithri- les te gehoorzamen, Wat zyns Heers dienfl: is; en. daat , maak droge Baden met een Afziedzei van de van de Maaltyd, naaukeurig op de order Lavendel , Bakkruid, , de.:vvj1de ‘Flier’, Salie, Ma~ van en.H9fmeeiter1etc_en.,:1‘i5 fibegeint te flown ante . in koggfggzd 10 heat’ 318 gy-t verdragen. knn , gilingtz ‘en,§da,ar door a1S_*vanZe1fte»efi-Chen’ dat 133:‘ . 1 3 .1». 1 1 '1' “ ‘ >1 " ’ 1’ 1k menhemkan‘ °P,;Ie1:een.vet Eehd met N3'516!e.n gin mEr{11a:111nee1E;1¢:::I¥1l:,1 gs 1§1<:¥§e;1sween gavonds uit her‘ {H d ‘hgbt, 1d-De 1{e1~_11 aan1_"1f Sp}! b‘”d6n"‘gV'xe}:§t J ;—%r(:k te 1:’1ten;. bm zyne Moeder te zuigen, ECTZY Ker het Ve; ‘t 053'?‘ Van dmpt’ en Geitiél cet weide Eaatr om het te bevredigefls 9“ Mtge‘ m .c Lzimme ' eelsdaarmede teV1'YV5n: blaat E6 belettem _ ’ V 0 G1 '1, -ter dan een Eend wezen._ _ 1; A11 de Lammers moeten 1n een I-Iokvan tstal 20“ E t I een‘l5ekendviervbet1gDxer, get“ 5 efloten Worden Z0nderha1»eMoeders;, L Rain of Wm en het Selena?» fie‘ :6‘ by eat]! ozpg laats magvwel vvat donker zyn :- maar $313: ‘gen naax'n’vaI1“L‘"" wig if R5 ncx>m’lEe::rr:' ‘§?1{c:ilsei:nPvers ftroifel voofzien Wordenff 11 . ’ 1 » .1n’c-een'~S¢MP 3 1. 1 I1 1. - fM derze 5% 9 ‘’ 3:13" ‘:e'£5aaYr(:?e;::10;I‘4(§f'¢r eof :Ru‘n‘2. 20 ;;eCn\M$‘ :N§5§f§{1d§n§§§i3'§1§iue1§ée§)u , zglelen 23' de z-Wak. J ' “' ‘ ' - ' 1 fn ennwor _. sarn 1 : - ' ft kfie. tot . . H .1, a1S, . ’ maakt 1s. ' '1 d’ 1 nde,-11e.1jp—in eze‘ e In 1 een W€1n18§€‘fi°‘F‘e‘?1W“7g(f' ' 1. ‘ thaarook 959,61“ M13‘. ,6. 0 . 1 '- 5 b' teTob- %§“fif:;°‘.:::$gn9‘:.:§§‘z%:2:::n m'°°=~ «nmeehaardensak»°fW °" be met 011 on :_,1 . * e e ,3“ zmgen , melkt mend . ftjqemmen. ) »LAM:1-' « ’LAM. :47, be zyn ,” dan‘ zal Hetjalleen. dear van beginnen te of maakfler een‘Friba/}’!jva'n,:Yr1a dac men 2:‘: faan eten. Als de Moedefs in den‘ Stafkomen , moet flukken heeftigefnedenz "twelkg’edaan'zynde, zel: dit‘Voeder weg nemen, bm’ dat zyhetras zou- men ze in een Pan, om ieeentweinig infioter 't‘e en opeten. Hec zalunaaulyks vyffiuivers kofien, braden. Daar na kookt men are in nan: , om een Lam op deze /vgyze vettemaken, en even- per Zout en Kruidnagels ; men -vergete dok niet7, Wei 2111; gy dubbeldrgelgvan trekken._ aIs1ze haaft: beginner: door :6 koken , Wat Eij’er'- iomv v1j‘o"ege'Lamineren’ftef h’ebben,, die mee{ten- dojers re nemen, die in weinig Azyn, of "m‘e:'ce1'1 t d eén’ detdev; of de helft meet ngogen eldeni, weinig Limoen-fap geweld, zyn , en dczelve ter- an de 1a,te';j ’1noec men‘ 1e‘njVS/7eerV‘en']‘-xety cheap, {font daar in te doen~5 ‘3A‘n'de‘rs bedient men1"2ichin OP den be,h9'd§Iyken tyd téchtig maken, enize dafx de Azyn ,1 00k Wel van zoetcn Room ,1 .01: laten fpfillgen. Her middel hicr toe is,» dat men de Saus daafr made ’dik:te krygen. ‘ '7‘ dit Sch:‘1ap_ da‘g‘eIyks wat Broodgeve, meteenhalf ' ’ - ' ’_ ' ;pond Havér, en Wat Kyennip-zaaql, ‘ ' De Borfl can ’; Lmp,3 ‘ ‘De1La‘m"mc’r'énh'ebben, in hunnen tederen ouder- 1 _ 1 1 * dam hunne tgyzondere Ziektens, maar die 'zyn ' _M971l diff de(I.ams.-1:/1011135 « ,1 :We1n1genjn'geta1_, " '_ 1;: 1' ‘ _ . dntfte glnen: Sny‘ene‘«»z11Ike_'Bor[|?;un1 grove fluk- ;~ ~13; K1,,,_,_ ‘Z0 \~ am/'m'éfi bemerkfi ,9 dat '26 ken, I-1‘aat’zej fiaan ‘tgekken 1n Wyn—a_zyn , Zoug, ’en1'g ongem‘ak.L}'1ebben ; 1no'e't inenié, Eerflont van P'3P,e.,"r,“ . '“dfm8‘315 >1 5 0fT«3uF15¥~” ‘\L“‘1"/3° de Mdeder Wegnémen.‘ ‘De kentekens 1/a1ihun11e 5133’ V‘ "4 " D3'<1*"n3 Wcnte! '29 Zielgten. verfchi11_en..niet van de tekens , ~die de 4, _ 159$ , ‘gsmaakt V30 3106111 » W“? Schépen even,':ils zy Ziekwordén. 'He't“6nder- Wyn, en Dwers Van 15119.15“ :~D=m doet men 26 fcheid befiaglt alleen in de Verfcheidenhejgl de1-Ge- In em: Pan met Boter fnuten , of met ongezouten ' , en genoeg zynde,‘ 231 men ze met 11 meeft gefruit op. Om 1 . 1” yneesrmiddefen; , die men dient re gebruiken ; Dus Ve’k5“5‘1'°“f°1 wgnneer deKgors1c1en Lammegen overkomt‘, neemt fmaak “em , . ,, .69 van ~h.==-re; Moede.r1-mclk, m.e.ngt1.zemeteen»ge- ‘De Nierrjé: -uan"‘t'L4'm. fix-gedeelte1»RegenWater1;, en geeft bet hun te 1 A 1 .. 1 = ._ . .. 1 . 1. « 1 1; Jnjnken. 1'. ,1 , 1‘ - 1; .1 1 1 I 1 Deze‘ m:1_a1 Jdikwile krygem de L2unme- Zie h’é‘t”Woo'rd ‘K‘A L’F. — *1." — ‘ - 3 fen , -als ze1Gras, eten , daar de Daauw nog niet L A M M ER E N , is een Hard_ers_woord. .Het nf js,~ Sphurft aan_de1Kin,. .O1nze claar1van te ge- 1wordt van een Sehaapgezegd’, datjongen heeftge- negep,_ neem zo vee_1 Zo,ut,1aIs Yfop, wryft daar _/kregen. Men zegt v,_f een Schaap’1taat op ’§: Lam- ’ 4 1h_et_Verheme1tc, de Tong envde snui: van’; 11-1a,ren,, gfheeft Gelagnd. 1 dagzr nja was het Schurft me:Azyn, en vryft L A M M E R E N O O R,‘ :D__it; Kruid_ heefa wegiegigvermetongezotlten .Var1kensReu~ vele t_:akl;,en1;. D6. b1lad1eI__1 .gelyke1i}vxy ‘Wel naaxgdie eeir onc_ier1_e,en gefmolten, 1;1D1e-ze za1 hare van Spa1ri;1‘fie.’,1 ‘Het is ‘vverdledapb verzacfltfexad deugd..;one111-.- Zie .5 C H A A1’, ,enlV E j ’ _en afvagehiii an’ b,“1i1€e‘n opge'l1€E‘.33‘ 1s '¢‘gQéd1vdb'r Men gebruikr de Long van Lammeren in Lon- Won(ieI1‘11e’v ag€nd0', bj_ 'ai'e'[lde def‘ Wondén ge-ziekten, en de Gal daar ,van 1'11 .de Va1lende- voor'1W,ur“;1‘ n‘en_ven-bttinjg. Vfletfontbindt, be- ziekte ; men geeft ze van twe tot tien drtlppels. daart de pyn, e_n d1'e'der Voet-e‘uveI , als‘ men dc Het ftremfel, dat men in hunne maagvind, word: 'Pap tot een Plelfier gekookt , op fhet zieke deal als een tegengift gebruikt, En ditis hetstremfel, legt. Ofmenneemt drie handvollenvan datkmid, waar van men zich b'ed1'e‘m,_,.o,n1‘de M¢]_1; 1:; deep cer dat.1hetgeb1&)eid,,h_eef1; , (we hKand'e111‘vo1jKa- ’ ' ‘ , , _ I ‘ "' 1 '1 V 1. V milieu, _of. Fle'erb1oe1nen.,‘Mexrhkqit het allespn. _ ,1 1 , 1‘ _ 1, r 1, , 1 j ’ _ [der.xnziI15ande'r en lgat he:‘1n’gc:_noegfdnjeménigfe 'Bere{din;5g"wa'n He‘ dééféh '36: Lab}: '0'»: 2: mm, Van’ F1é¢F1WaF€1'? k°,k°“- i 10¢. <13 hit .€8Yi M669 1'5; 1 1 . 1 N 1 V 1, 1,, 1 ' 1 ‘ .n1en“d6c%t‘,’et éen_ 6r'1ce Gfnfime:C4r4gm‘ by; ééi: Her Hoofd met‘den H2;Ié4is g‘o'ed, pin in ma: te halfvfctupel Ka’mt1‘erfl; "en men’ maakt een ‘pleifiex, koken en te eten; go We] ‘ dé Voepen, 0111' zé welke men op de Wo'nde legf.‘ ' ‘ " ‘ * ' ' ( ,"dpe‘aé’d_ l\gIen’verblhifl:ere2e LAMP is een -Huisra ad , waar in men Olie (1 . ,..1, ¥1.S?'9I1l’O§1!T3§tl$1¢_in ..d0€lZ_,_ 0111.26 t1oor1nriddeE.»va;; eemfit re Branaen, _ 1 1 1 ze ge, g§en,,fne,r1;_'en',i11etZour~, ‘€n.r11gl_J;'I5 geven; «Der La'mpen~ zyn van: yelexlci Peper, Krmd-‘nagels’cnlfyne‘1n‘uiden‘;‘dit gedaan gedaantezmexrhnbbem vele gebriuiken.‘ Menheeft zynde , dp,c:§ gpqn .d,€.1{-¢_t5gi_a,,,St9x(e11_m§:t ander ze die tot Illuminatien, en om ligt te houdenin gned nat 3.. 1:d1"‘5i1f}.1€!f diff’ " ‘ende J.‘.’1ms¢hjopfden daa; de‘Kel-kexi: emandere plgatfen *getSmik’t warden; ‘op,‘_na‘ daft’, men‘ dc Hérfiéfns dajdr-nip he_e‘f1: genoe 1.:De Lamp ,'.van:‘Card4?nu: uitgcvo'n_den~1 .' , men‘; oni ze‘ tejr ',=‘of'frui‘ten ,' n‘1it_s dal; ze gemakkelyk voor hun.,: die gedurig een gelyk Hg; ' 1 ' ' ‘ V . vZy geefc Olieva1r2ichze1- , efi ~ . ‘.3: Is; een koper Vat; of een Glas , dar van Ii 33!’ alle kanten gefloten is, uitgenomemvanonderen, ii op‘Tafe daar een klein gar infpxmziddexx van een klein halsje Lam?'e'et15aar'1‘zs is altyd Heel is , wear in men de Pit fteekt. De Olie kan.’er daar -(fan Rook: men in eenpoc, me‘: nit‘; Han naar’g(e)lan‘g‘, ’ da't‘ zy veneers: 3 o o 2. W ‘%:.m_M.% LAMk..LAfN- ,fv:rV<ytz\men»:bnerbe1?thryb}"1_n‘g‘ van een'Lamp:ge- ~§?:x1am $== m3!9=n»;»¢9»°m£1&t;h°t a. 0111 resienenw. Mn ,3w¢1ke:zee1ggEn\eén:is_'in de Rdomjs Kerkem te.v°re.n 8515,33-5»; One fpam; . A , ; \~ '_Zy ~ ‘zuini'gJin‘?den Olie: Men gem-umterniet ~1?eze;=nan1v~:r: van Lamp‘ ..b{a.nden. toteen Joe; dan Noten-olie , waar van een pond, genoeg “@195 15039» IS (3001 53 F%8|1;“1':'h_#e1' Nltt’-1‘ BY 5?‘ js,:om’er,een gancfe week, nacht endag, vante ,VP¢Ed_s !¥._1tE915gd- ' .,~ _/. " branden. Men heeftdaar toe eenwasligjc nodig; Maar. men 11€eftz<=_:_9D18*?lffl12t€,}7¢?131’ §erdtotge- vZi,e_daar ‘o.e»~men‘het maakt; ' — \; x Vmak-A «Mei! neemta »1nideép1aats van’ erdra§d_. gr n1‘e_'c1e,,Ififen he't_Lemx‘ne; opliglz‘, e K9265‘ °‘f-Yzera vinvvielkerémid M: Pyple xs , o'm'he:' pitédeur 'te fte o11trerit‘,tW,e‘:ux',en__11 '.yv“llie1-j;eii,ide_11,' _die by.né." den -b‘6or“,d. va1_1’t glas -K Brandewyn wek'en; gn ‘ails bet droogis , h'et pl; ~‘7.‘o réilieri, dafzy nietbeletten ,,v'gy1 ‘op en neder vier, vyf , ass dik maken naar believen, en de "re ryzen,“ vierjR'mgetjes'zyn, ‘ war in vie: Ku:k- dikte van ’t géatjé; dzm moet de Was gefmolten — jes geflzoken ‘wérden , om dit Kmis en Lemmen ,worden,‘op een half pond zult gy eenons Zwavel in den olie op te houden'., » _ I “ \r .,daen ,;naaxt dc menigte yan uwe Was; 7 ._AIs‘dez.e -De‘ Figuur daar van isby ‘de Lajmp" gefixetlen, ‘wel ht:_et isznlt gy’e_r uw pit _eeu,reis twe chiemaal alwaar (3. bet Bypje ‘H.,I:I.I-I._ de’Ri‘ngejtjes‘met « .,deur halegg, wggeen men ter lea te vanceyx Elkan ‘de Ku'.\'kjes'verbeeld ‘, ‘die ’t ‘Lemme; ¢n‘jt_1;_opgz ajiaken, daax namoetmen bet ro1en—met§e_n(€1apk-- Kmis op houglen, of dqen dryven in de 01‘ V :om.het gladderte maken, en gel¥ker»g¢‘-V¥kd.<= . I * . I I a T H ;Waskaarfen. ‘Men kan ze zolang, en z_o,1_§o1't ma-‘ ‘.Am1;m 1_name_r ram ‘L4mpea]:e‘ to _[pa‘rer;; ken, als-men wil, naar de diepte en grooxte van — . ,. _ ‘ _. ‘ ‘ ‘ Vde Lampen, daar men ze in wil doen. Men meet ’ Z0 NF“ bY;mEt EH31? W11 _h¢bb€Tl';;y @8113 men ’ zv zvn semi E6‘ 22:12:: ;:3::::?::,§;s‘:$:§§:2:;F:- weefh 1106’ ZY V:¢\D b‘EJ\.€I V drank)’ dathetzo Pun-ntig,fls_1_n°ge1.ykfiis; st"§~}1-r_ Befibfywi my em Lamp die -mm grant ml; is 9 der deelvayn 't papler moet plat.gen1‘;tgr[{t wokgggi. .. ,. , M in» Kflkfl ’ fl,/A;,, Gang”! Mgnlegthqt zo op§enBoxd,dathetpImtJ_evocir gen b I V _ V V; ' « ~— , ; - ~ ' - I vpigge kan ti-:e_n,ea, Voorhet deeldapplatxs gemaakt. ' fA;‘A. A. A. Is hét grate gIa_s een Lamp. Men fnydt exgentlyk het‘p1atte ze gro_ot_, his een ' B;.Is her dragertje van het‘P1t,‘op‘de wyze van nag.e1_ van_ de ‘hgmd. Men maakt ‘he: pumje gen een Eikel gemaakt, plat vagx boven, <_:ndpo_rb.oo1=t wemlg olxegchtlg, met de qlie,» che op‘ he; B931’, , (zgrfiikge , >vgn_een vierdgvan een duxm, om daar qf schoeglge, of.in;e¢;x klem p}at'£tu};j¢ Vagmerk 'e‘¢njri: in_‘te'_ gtgken * ‘ j, 3 ‘ ‘ V ‘- ‘ _, is.g;eg_oten. De 9Ixe*I;1_oet t_5}1d'zyn%,‘om 1mg re . ‘ ‘ in ' n z'e{s {of z_ev¢n dra— 'du_ren. 0p’de;e wys_z§X’er‘m-ee‘,n nag; tiaaulyks ' genigakt; «_€_I1‘:d90r~Wit' een' duit aanl ohe gebru1‘kt,w9rde:|1._ ' ‘ ‘ A , i , o ;.een';y£amdit1,es1;- T, LA'M"PI$E.1J10€mtm€n¢en1omg_‘Konyn,of H ' ‘ , ymen haven L ezegsi hee_fi- Hm. :? W % 7 ’ - ’ ‘ DJ). 15 een.Kope'rdra="1d’. fiat‘ 00x’het'P!t-dT§a- ‘ LAMPSANA‘ is een Plant , die Ivan elke -£3’-1'1’-1'6 V311 ’t Gen £013 1155 3.3.1515! 93115 333*: en diam,» blatbladige bloemeen zaadjé geeft, een Kelk van °m 7‘ h°g5"': 07 “get '59 d°°n3 ‘T53’ de “me 53‘ een blad h‘eeft, dar. in’ veleti is‘ge1'ne'den; en ‘een het Pit v’erb;and', ¢f'dat'er Olgein is. Maarhet zaadhuisje‘, dat geflgreept is’, vohran duxfme Fpitze ‘Kopegdfafi;d,'""p§t,jir;’7t vuufiwegk“ zyn 'g8I,l',lf33kF}s zaden ; ’tg’eeft" 'e’en’ 5ittetj'Me1kac‘h’tig fap. Men 37111 ‘ft? Ofiégfnié €I1.‘flili!$f1iZ9fld°EbF$k_e“~ W11 , dat 'het voor droge melige Schurft goed‘i's , L =fE.-‘E-A»,1$fd¢Q11'e;“, . ¢?1tYd‘ 4 9.1 0115119 eT 1,m1F1fi 'wa‘nneex men hetDe§i nlfitf-.h":t S3P..d?a¥~VaD me‘ ”&ikke;.!T!06t"2Y!X- Dfizfazali 1§e,.h71.n: m‘gmaI'eh'r1ies.'*"‘ "‘“' " " “ 'deld :ynde,nie‘t'm_ee; ‘erbran 11:1 L AN D .'in‘ een week; all): ‘ ‘ ‘ “ < . .. . " . 1/- e wys gs tetfpaasen I :.z‘Oni:flfie;io§;dnfgezegd moéc ; ‘ ;m‘exi can groot'Lzmpégla$ hetibgngzjom dat3?hb§’er _ meet one hr‘ bxnzywrrin ewmrd,c;: haegt. ,, :ur> ff} . » in r . W ‘ A A-.. . _» . [ ._, .. M pa ell_1iI1_S ‘ ppenet_1Plqe_- , Iisd:’°:)hW%‘fi°s‘ ”‘5§°':l'm9',r‘°p dfge ~ ’ en pxngehaal ,1‘ die ggd f1tgh‘epb' ‘naardenaart gzet,r.x>m_ e. as hon en, in “fig ‘€“'5“» §ésLands‘ ae ewaom 'n’tbi: ri’ deS'Léifif~ rlat zy met heet'wordty,‘en om te.ma‘ken datzy Bbuwem, %._ 3 .. »¢_, ‘ ‘ .. P- » , . \la1'-18°1c‘1i11 €(>lV€|’—:'110ed‘is {Om dat3">de0Henj'eWe:- ~. - " rm: V“ W ‘: '=r éeyrgrllmeé gr ;x_lrt1tE?y ;VaI{nte ,, m1nder..ye:fee§t.hoe' -gfiogérggefii . V ’ ‘..'*.»»;.:!s ml, _ Vi?‘ % . nwezgn om scan sm- 1 *.._ _..._;_-__... . 5< "'0 ~ “:00 . ,.,.;..... pa o 1 ‘ . . . . o ‘N; g.;:‘1.,.¢.°2:.;.;.~.:.~~ ;,4;.;:;\ .;.,.:x ‘» - ... 9,: v,o’¢ _. 9 0 053% . s . o . . . . *.:.;.;.;.;.;. ~. . , ,. n. . ~ u . 0 3.,‘ .,. » Jr .194 .' 9 ,. . . " . .'I*1‘1'I' '.“.*2¢ . . . 9 ..v.“‘.‘.v'r A0¢GQ§‘¢tl\ ’ °.:.~ «.«.~.~.‘.w, »\;.;.. ‘ .o. . ~~:~:~ -4.. , o...,o,v u,:.;'o, co o<¢o’:‘. ~‘ ~w»..-.°."~ mu. . ..,“.,.,. ml .->.~..,. :~:=:~:~:»:~$:~.~ ~‘I~:«:*~ ,,.:.;.;.°.¢.‘ ~.~ ;.~.~, ._.; . '0 r r.;. . 9'9 v‘ 1? I: I w .- 9,’ 30 ‘u r '0 o . 0,: . ‘g ,0 o. ~ ‘ 5 v’: , 0 6'0 o c ¢‘¢‘¢'~‘ ' ‘ ’ av. .~:~:~:«:v:~'~:-:=*17'=-. . ,.,o,~,. o, . 0 .' .~.¢.~.'. .,., g, , o v 9 A At’:-'u o’v‘~‘v'o‘o o \s~.°.'. ‘o ‘. 3-. "‘J\“. I 9": '1 .,rZ':’o:o .~:¢~=:~:~'.~:~««'% n ~. ..~.~.~.:.' . «.5: .,.. . .~ .;.‘. "3 . .., .... ..... .... ~f£;:~2;‘ ’ 2; ‘;.;-231273;!‘ 0e 4 4 . - ‘~ ‘ °.:.;.:.:>:o:‘.':o. 0.4 2°55!" ‘:.~ ' ~.~.'.*.~.~n:.-. ~ -4. ~.o.~ ..;.;.;.,.,.,.-.:.; 0 9 0'0 ‘ 0 O C my.~.°.;.;.;.;.:.:.;-2‘.-.0 ~ .- 6 ° ' .'.‘.'~ o v . . o.-.°N.* -.-.;.v.; r *.;.:.,~.~‘.,- « ‘v .;¢.;.; 9 coo o‘o‘o'.‘o vno o no to A .9 so 00. .3 .‘ o .0 '9’: «.9» . - q ., ..... : , ':~‘~:-:.- .. . A 1.2A,.N.=2 . zyn, zo menze eerit tot, dergroottve van zen duim lie; komen.‘ ' I ' 1,, ,; ’ ' 11:‘ Men moet aanfleen drogen gtondniet‘geve‘n‘, flan d1"ie'roeringen , na een Jdeine Regen , dials devlu tjdonker is. _ _ ' ‘ ' II . Maar zo, de r‘ond‘vogt en vet is, meet men ze by I'ie_etv en roogweder ten minfte vier- malen omhalen. ‘ 4, ' ’ ’ _ ‘ ' I*V; He’: bearbeiden‘ b‘egint"in demaand van aflgril , ‘ en blyfc van maand, tot xnaandaanhouden; ‘ Grnhdregelx mar bztdbebauwefi van den” AR”- _ grand. .7 ' 1. Een Akkerman , die‘ zyn werk wel verftaat, zal nocit den tyd van zyn Land te bebfouwen Iagen Voorby gaan, men moet zich echter nooitdaar toe te veal perfen. De twe uiterften zyn gevaarlyk; maar als men den tyd wel waarneemt , heeft men he: vermaak, . dat alles We! gelukt. , 11. H39 moet dit: tot' zyn Grondr'ege1"houden, nooir in te drogen, of re natten tyd grand te roe- ten. Dit doet; nooit: dan kwaad aan’t veld. Want, Wabbeurt Tet in-?~ De vogt _van- ’t Land’ vex-vlriegt, ten deele ,»welk‘e anders‘ de Vrugtbaarheid 'me :- brengende, vault zelve behonden wordt. » En in ft twede geval--, Wat ebeurt’er anders , ,dan dathet land ‘eenhardig-he‘ en korft krygt , die in een gans Jaar niet zachtwordt; Z0 dat merr, « met alzo _vee1 vrugt, onder de keijen mogt zajen, als op zo een Land. w I 11.‘ Van geen meer voordeel is het Ploegenin de Winter ; daar is niet dan flechj: gevolg van te wagten. ' ‘ ‘ J A V ‘ I--‘V; Z0 eeu‘Landinan inzyn werkwilgelukken, meet Hy den aart der grond kennen; dien. hy be-, bout‘ , om daar zyrr arbeid, Mefi; en Zaad, naar te fchikkem. Een G1-ond, die goedis, moet dieper als eneandere beboud Worden , die zo goedniet is , en wil rneerder zaad velen , dan een magerer grondr . ' V. Men moet onderfcheid*mak'e_n tufl'en"g1ron’- den, welke znen-driemaalmoetomaarbeiden. Vé‘t- te, flzerkev, en n-ieuwegrondrzal daar by in ’t‘b"e"- ‘gin fie beter Wezen ; daar ’t Iigte gronden; daar veel zand enfieenen in zyn, bederft; Hoe deze meet geroerd warden, inzonderheid in grate hitte, hoe _dat zy meet van himne vogt verliezen. Dit maakt hen «onbekwaam om veel Graarrveort’ 'te’bren- ‘ en. ‘ ‘ A ‘- VI. Een‘Bouman'moetweten,datheteerflze orn- arbeiden van den Grand’, nooit zo diep als een twede wezen‘ moet , en het twedénooit zo diep , 2115 ‘Her ‘derde; en zoivoorts zo men daar voordeel aan wil doen. ‘ - "VII. Men moetfnooit tweemaal aan een Graan, -Rogge-, Ger!-‘t , Kool-zaat, enz. in enenrakkerza« jen.= OF de?-grond moefi a1- nieur, of zeer goed tgyn. ‘ Ma,ar«daar-;u1oet"altvyd weder nieuwe vrugt in gezaaidworden.’ ‘ ’ ’ V . ' Eer dat ‘men’ Hat Lana beiaait,‘ a'tbeidt"1n/en efe ' gemeenlyk driemalenforn ., of fomtyds vier'maa'I~'; als de g_rond zeervrucflcbaar Ik heb‘ zelfllazja. den gezxen ,' daar men ze vyfrnalen zag ‘omarbeiden; ‘ Effflfi Arfietd; ‘Men-begiVnI;d1't omhalen van den grand rerfiond na dat'_Haver‘~en Gerit iiijden g’-mid 15.» D1‘: gefchxedt gemeenlyk tnffen l’§1'afl'eii‘;<-!ri:v‘St§ Jan.‘ Menjmoet aanmerkenfdat het‘ Land ‘dan-zo ’diep_ nie_t meet geploegd Worden: niet alleen-tot verlgchtrng ‘der PIoeg—beefien , ' als ' om de grand na- derhand te beter te roeren. * : ‘ ’l.Twedc Plaegm.' Men ploe ,voor de mac. meal, als men ziet dathet kwa krnitbegintvoor den dag te kpmen. Dit bepaald alletbeit den tyd van ’t Twede ploegen. Wanthde men meenwerk maakt om h'ee.onkruid weglte-_kr7ygen‘,/hoe men beter ddet. . Daar men he: 1verzuimen‘de.eerdervte* doen, zien moet , dat zy hetvoedzel voor ’tgoede ‘ kruid weghalen. eerfte gefchieden. Derdc Ploegi g. Na de Twede ptoegiag meet men. aan..de.derde koxnen. De tyd daar wordt, door ’t opkomen, van’: Twede bepaa1d.: Dit maakt , dat men niet vafi zeggen kan, in war maanddeze arbeid‘gefchie'den- meet!’ Goedeen v'e't{te grand brengt eerde'1"’on-kruidi,'dan flecbta, ‘ ivoort ; en vefs eift dierlialven =me4erde'r' omp1o‘egen." Degoedé kennis en ervarenheid eens Akkermans _zal ‘den ‘Di: ploeglm moet dieper , ale’: . §yd‘v.-in ’t Ploegen heft kenaen; en hoe dc enetyd ., en anderen V9]8$?- . A Men kan gene zekereregelsi I _ iie 1naniE1;)1;vaiihe:u_trl3e'ar6ei‘;ien de‘Ii\“g»r'o'n ‘bé angt; ' 'e" an f ‘eel: ,oet wys, naar denvaart dergrond. ¥De’ee“npIoegtmet grote'Vorens—, Jde ander met kleinder; dc enelega gen hoger, de andere lager. V A ;De bvrede‘ Vorens ,1‘welk‘er gruppen byna-—' even hbog zyn; ywoifden ‘oppldatzen ge'maak_t , waar van de grand zo’ ligt geemwater na zich Erekt. ‘ Daar men diepe Vorens enhoge ruggen maa2§t;. ‘daarfde grond‘cl11ef)w'a:er , dat van den Heme}-?‘valt,~ lang behou t‘. T? « . “ ’ ' ' Dit onderfcheid‘ van grond.maakt,ook; dat men op verfcheidenrplaatfen voorde -derdemaal anders ploegt , als men op—de andere tyden doe: :‘ want in droge landen {daar The: water fchielyk wegzakts in de en, goet menhet overdwers. Deze Plqegingis e"befié; ‘die’ men daar aan keven kan-;* want’ daar blyf-‘dan niets ongeploegd over,» en alles is ydaar : gclyklyk omgeploegd. Maar « daar"; water langv op den’ grond Mat’. bedriegt: deze manier van»PIoegen, men1gmaaIay- nen.Meefter ::want, zo de Jar-en nie-I: .droog zyn, I is ‘er -niet goedsvan tewagten; en valferwatveel Regen,_is ’g geduxig zo nat , dat menfergqen zaad V-- ;,::,,_0°°‘3 ,:-1: .« 11} . hgévén em 4.‘-veén » h‘et bynasop zyne / Iaaté van daar-op 2yn= Iang de Veur "te I'e'g—, 499 . ‘EN-.‘ _. . - ‘* ‘ " “ “];"' n.“Mén°in"Q‘ef onfdezé re- nering oyereenkomencw 111.5‘ d°’°“$1e‘Vi“«d”3g’ 5“ de nude gewéonte van ‘t Land, moeten ons leifen ‘ dersiz "I1 ten‘ minfte zo op- 'geVen' one Vopmu ‘ Y ' d Akli bouw lettenaflxs wy,V geweeft 1l'_1 ggeen ‘en er. b Heft. hebben fomtyds‘, ivoor ons, a1 een proef 5; alld mani ren daar van "geuomen ; 611 den aart-‘van 3: Ian a1 te wel.gél;eI1'd.‘01I1d0°T_fYner°' denexingen hen te overtietfen‘, welke memgmaal, mft {wk van onfdel-v1‘n_d1ng., onze onkunde aantgi. nen. Daarom raad 1k hen, die Akkerlieden W1 - Ien Worden, om zich Iiever aan de.gewoonte des lands over te geven’, dan aan dit zogenaamdehgt, door walks behulp men: veeltyds waane Wonderen .te;doen. , , . .- I V (Wat, de ruggen der VOYEHS.-beifingh Zybehmen jntgronden die 21311. ‘t doordnngen _z_eer0ndeIW°r' Pen zyn,, hogg re wezen , om te hgteg he; water .te_ veriiezenig en noch \_vyd, noch diep , maaii zeer gelyk. In dfoge gmnden 2 0”,‘ Z0 V“ meer gruppen te hebben,‘ waar door dlt wa:erlo~ pen kan. ' - V "z’.>1-"i.Iae‘§gea' non} gz-’o'v¢V. Cranes. 4 ~»;; , ,E‘.g~ 1" J: ;..a’;?Is niet, genoeg 916 T!1%1'.11€1.'.-911 tY‘.1. V311 '15 P109‘ gen van landen,,_ vqor; K0013 : wt‘? h§bi_3€fl 3-3335? yyezen; men_moet_~K_aok fpxekcn», 0.111 H1353 W. VCY‘ gegen“,.11oemen de Akkers moet handelen , om GerftgrHaver‘en andere granen en PeU1VI11Cht€I1'5e ceien. .. . . Eerfie Heplaeging. Zo men_van alle dezefoorten van Granen, inoveiwioed _vy1Lhebben, meet men , zo haaft menhet Kdofn zaait; d‘e Akkersploegen, die gemaaid zyn, ~ en daa-r deStoppe1s nog op fiaan. Deze-Stoppels,;metd¢.aafd€g€1Il€I}gd;}71°‘=‘T1 grout nut, en. geven een bo1hex.d.r;uiv,ett1ghe!d 331.1 den gyond, waaxgloor her land veelvoortbrengt. Zy, die door, ihet Eexfte ploegen , hunne Akkefslot 113“ ontfangen van zaad bexeiden-; "hebben veei reden daar toev..v; Andere, di€;d3?1’;E¢§n W€1'k Y3“ ma‘ ken »,~h_al.en‘n1et' , dan.We1n1g Vrugt Van t 2335: 't geen zy in de aarde werpen, welke men dan zeg- gen mag gverwaarloosdxe zyn. - x, _ My gedenkt luiden gezievndte hebben, die 20 weinig kennis hadden , dat zy he: tegenfpraken met redenen, die met ’t algemeen begrxp der men- fen ftrydig waren , en welke zy nogtans meenden méér gegrond te wezen; en datmet, dan door hun poofd tevvolgen, en gedurig lI_1 onkunde te blyven; waar uit de ondervinding hen brengcn zoude, zo zy daar maax acht _op Wilden geven: Twede Pinging-a, Om _te zeggen in Wat maand dezegedaan meet Worden, zal ik zeggenz dat de tyd in elk land, waar ‘t ook mag WCZGH , C5915, W113? qp men Haver _zaait , ’t geen in it laatft van.1=:Izm4r!_y , en ’t begin van Maart is. . n ",R'nad.. I. Wat he: Iiandgaangaagg, -an neg vol vzm zyne "L'“AN.‘ ‘flepiaeien ‘i§"', =en»:«geen wy *g‘e"zeg”d"iiebbcn3‘, dag aanft_onds,, na het zajen van ’t Kpom moet geploegd Worden. ‘ Wy zyn we! in onzen fchik , (:6 mega“ raden, dat-men‘ die 1'1:oppe'ls, na dathet Koorn ge. maaid is , kan breken, en den Akker, zo gep1oegd' aanitonds na een Twede ploeging , tot K00”; fchikken ;‘ ’t geen men half Oétober dam in gooit, Welke de tyd is,.wanneer men oordeelt , dat dit , Stroo verteerd is. 11. Men Raad o‘ok wegens dat Ituk voorzorge i te gebruiken , te weten , geen Akker twe ]a1'en achter een de zelfde vruchten te doen dragen, of zy moefien in een goeden grondgelegen zyn, of zy moefl gans nieuw zyn, dat is, eenlandwezen, daar men de Wyngaarden uitgeroeid heeft , of, dat tot andere dienfien gebruikt is geweeft , dan om ‘er Koom in. re telen; want daze maniex‘ zon- der onderfcheid re gebruiken , zoude arbeid en zaadrdoen verliezen. ‘ . _ . .L’ANDB OUW. «Zie AAVRDVE.‘ I L A N D H UbI Z E N zynfiodanige aanzieniyl ’Gebouwen van volorname Lu1denfl,_wc1bKe op het Land-gemaakt worden met zodanige,om,1'tandighe- den, en in zuik een grond en iandftreek, dac zy den Bezitterin een aangename rufi , en een ver- maaklyke en xydkortend-verbiyf kunnen ve1'fchaf_- fen, die hem van zyn arbeid en hoofdbreken kunl nen doen uitruflcen. _ Zy dienen diexhalven in enen aangenamen ge- zonden oort , noch te Aver , noch te- naby grote Steden op plaatzente ieggen, daar he: komen en Vbrengen van alles, met 1131- .en Vaar—tuig gemaklyk is. Ook dienen zy niet .te ver vande gewone Verblyfplaatsme leggen; om dat de reis anders te moeilyk , en te lang is. Ten zy de omitandighe- den van den Eigenaar, ‘een lang van.huis blyven konde‘ velen. ' De grond moet zodanig zyn, dat men , _om ai- _Ies aangenaam re doen voortkomen, tot degroei- zaamheid genetegrote onkoflen moet doen. Deze .doen met dertyd het vermaak iaftig worden;.Zy moet zyn goed , vet , vrugtbaar , ontrenc ene~ fachtvlietende Rivier van zoet water, en binnens Dylgs , om van overflromingenvbevrydte wezen. Zy dient voor fchadelyke en hardwajende winden meeft bevryd ;e Wezen, zonder echtereen aange- naam gezicht te verliezen. Zuid~ en Noord-iy_k ge- aplaatft zynde , heeft het Huis de koeiite ge_legen- heid in Zomer-hitte. De grond dient vlak rewa- zen, 20 cm ’t water niet te veel .te verliezen, als om met to veel gxonds, met mindervoordee1s,te onderhouden te hebben. Her Landhuis en zyne Piantafie dienen oak, mar des Eigenaars omftandigheden , niet .te groot van omflag te zyn, .om .tot genen la-five te Itrekken. ’ Reg; vierkant is.weI enegeregelde : maar gene verkieslyke gedaante ,' om , dat her meet gxonds beflaat , als ‘t voor ‘E oog fchynt. Lang-vierléant Oct BAN.’ do’e’£* betexr. fchynen-, en geef: beter verdéélin- gen.‘ ‘Maar, om op_ kleinen grond,groot tedoen zie. een Afbeel huizen. _ ‘De Lufthuxzen moeten op een verheven grond ftaan, om dat vandaar P2_1rter_ren , en andere Cie- raadjen op den grond , zich in haar geheel ver-v. tonen. Befl fchikt men voor —’t iiuis een PIein ‘van Bo- men, en knrt achter ’t huis Parterren en Vyvers, de Lanen. aan de zyde , .de Moes-t_hu1nen'.en O- ranjerien by de hand , en= daar zy—mmf’c vervelen. Zo moeten ook Lanen en preven en Berceaux by de hand wezen, om zlch n1etverh1ttem,aken,vee1< men men zebereikt. LAND KENNE N iseenzeemanswoord, waar mede zy te kennen willen geven, dat zy_Land opfioen, en"t Land, dat zy opdoen, kennen. fchynen', is een dgelyk-benige driehoek de befte. , 1 ng in de Aanmetk: ope Luft- AND KENNING hebben, is 20 veer ais n'a een Reis, waar in men geen land gezien heeft, ’t land in ’t gezicht krygen, eniaan deszelfs‘. hoedanigheid ,' het kennen. VI,.ANDMEETKUNS'I“.V zie GEOMETRIEJ LANDIMEETITKUNDE,‘ in ‘t Grieksr Geadafiu , Latyn Agyimmfura; Frans Arpentagej,-i is. een gedeelte van dealgemene Meetkunde , of Geomztrir, en leeit de lengte,‘ ‘ den omtrek en den . inhoud van Landeiryn,-Bo{I‘en , of Wateren behimora. lyk afmeten en uit eren. > Een.Landmeter moet voor afde vcrfcheiden Mau- enjverdeelingvan een Rud:.weten , waar van beide . deze zdrzylut: dien_'en nageziente Worden, en dan ten lminften-i me; d1’ie.s‘Ieng:e.=1net de breette.vermenigvu1di- a gen; het‘geen‘-‘er uit komtzynvierkante voecen, of Roeden; by voorbeeld ydelengte en‘ de breedte idef 10 Roe zynde , is deinhoud loo-vierkantei R_oc-den , of can ‘Hand. .- s .r - . »-Dogzhoe men zig fe gedragen heeft , sais man. ' met Roe, Vooten,en ze1f5‘:Duimen moet rekenen-, duar 489 . . _ . A . daarwin-int ondetft Woord TLEN D E ‘RE~ KE N I N G. _ V ' 31.1. .ms he: rstuk Vniet 1-echthoekig is. , meet zich de Lsmdmerer van zyn Winkel-kruis bedienen, en‘ her in ettelyke deelen 'metStakenverdee1en‘; daar op ontrcnt de Figuur van dam ftuk afteikcnen , en byidez-Lyn fthryvenj, hoe-iang ze is. ‘Dan word: ideri deel op zigzelven uitgecyterr, Waar van na- dezhan4.L.5,3,~I_z;,,‘. ‘ _. _ ,' , -‘I1./I. Is‘het.een Bus; of , enig Water,‘ Idaar men niet: reg;'*toe= reg: aan ken gaan ,~ _zo..is’er' meet,‘ kunfl en‘weten‘fchap‘—toe nodig, dan hier kan .ge- . ieerd Wdrden‘ ,1» en in‘-zulken gevai inoet men zich van een Gezwbxen Landmeterbedienen. \ , ‘"Als.heI:‘St'uk driehoekig‘ is , of ene onre‘geIma- tige gedaante heéft, is ‘er anders niet op , dan he: tot een.xrie:_kant:te brengen; zwaar toe men noct- zakelyk .een1;.fqf meer. Lynen ‘meet trekkenen meten; . "en er vimzullen we‘ ‘r vervolgipre-. k€1{_' .. ‘ , ’; -.24 ," *‘ W,” J _ y _ , ~IV._' Aisimen A.\:ot' 'E.—op- ee-n.~v,1akte een‘ re'gte.Lyn A. B.‘ moet "hebben-, fieirin A. ,en B. We fiokjes , juift naar ’,t,I0ot , gaazd-an-.een Wei- nig'achter uit van A. af , en veftig uw cog zoda- nigydat gy >3. niet zien kund'Wegens't Itekje in A ',‘-of geiyk= heaanders ‘genoemd word: , dat B. gedekt z Udoot -A.‘ Daar op‘»laat door uw Makker «LAN. " . eenitouwt;e met‘ een. ftokje got eenjangtena belie: . ven,‘ en n-ek.u1t (:,~ tboogje g, en.uit.‘,’,atb0°g_. je_ h. enrfieek een houtje in d’, {rek d‘-an _de_Lyn u1t~d mvf: maa.1-Jzo dagir gene,.rui1me..isvzo.gwo;.’ zp neem een_kprt COUCJE , en trek in de pumen i. , en 1:. tie bopg)es 3. en 4:. am weerskanten van de Lyn-_a. »6. uit de punten 4. en I2. en :;re1c*de..Lyu,, E311 1- '1‘; deze zullen in den Winkel de Lyn-a. L Yd.en- . ~ . A : -V'»I.I_. Ais hec;punt_D. a1.te ver buitén de L,‘ A--3-~15 . moet men .z1g van ‘t Winkel-kruis bed1e- ‘ neri.'v'Breng. het’ oplde Lyn A. B. zodanig , dac, gy dooyde twe Viiieren beide fiokjes in.A.' en B. kunt zien , en doorde andere -den Stok -in D, waar toE‘1nen.het Winkel-kruis dan eens na de xechter-‘ , dan weerna de [linker-hand moet ftel-» A len, tot dat hetwei ftaat. , Dan laat een Itokje in ft Pceken , wapdichter by de Lyn;A. 3, en ~ trek: de siyn ff. tot «nan denlvoet va.n‘uwWinkel— ki'uis. — ’ - ’ I Om dopr he: gegevenpunt C.’ een Lyn A. B. W tfeklif-‘H’. die even _ dig Iooptmet.-D. G. maa.kt' het dus. Uit C. trekc ehangende C. D. Dan vet- kieit enig ander punt in A. B , -by voorb. E , en trek daawit een twede Lyn E.F. regtin’tperpmdicula1:r. Meet D. C. af , en maak ‘E. F. evenlang , dan trek_de Lyn.D.’ G ; -dezetloopt me’t—A.*B2 even. hier en aarettelyke pennen in C. D. E. F. G. fie-,:' .wydig ken ;.:.!:erwyl»gy.hem waarfchoxit, afhyze_mee1;ter’ reckter-, ofsflinker-"hand inoet zetten, om van het, ftokje in «A. gedekt te. worden. Hebfgymaar een 'p_u’nt.ais in C. Nan node’ , Iaatdan daar. alleeniyk ' e‘en'ftokje_ -zettem ...Als de Stokken A. B. aite vet van eeniitaan, ~ clan bind’ men ’er boven ee11witpa- . pier am ;:..oxns. ze van .v.e‘r.re tezien en te onder- fcheiden. “ ° ' i ‘ ” ' 21V. :Op_}h'e_t Isand gebtuikt men een Touw. in_ de = . pilaatswvanxeen Batter; en Wat men op het papier, of*anders»mec’reen Buffer doet ,.'dat gefchied _hi,e1' door‘ hu1pe..va‘n“een Touw. ?Dus om een Krmg, of mud .~te.tr‘ek1-pen , fie} in het middeipunt , of ‘ . cmrrum“een.fiokje.C. Danneem eenTouw ruim » eens zo .lang:als- de lh-aal A-C. moat wezen, " vxmw'he'tu'n tween , en’: toegeknoopthebbende, dat hetde juifizezlengtebehoudti ;, flaihel: om C"; ‘fl:eek'er. dan eenfiokzin‘, en, dzien heel in ft~.rond— d‘rajende(,b'efc‘hryTt den/begeexden Kring, A.D. A-- » V I. Om een in ?t Loodihangende _, ,<>f.p€rPM,Idi5-~ cuiau Lyn; uit een gegevenvpunt D. op A. .B.,te trekken; handeldus, ’t zy D. fbinnen, of buiten de Lyn A. B. ‘is. Fig. I. en 7.. ‘ »Neem een Tonw-enige voeten iéng»; maak he; in’ D. véit, entrél-:t:aan w.eerskzmten:, a1sof’t een; Pafl'e1:was,met een fiokje de hoogjeseiri A. e,nvB,; of u.~en—b. ;Neem-dan hefl‘-ouw In Figfir. rwat Ianger, in Fig. 1.. wax kozter; en trektuit B. de hoog c,’ boven, Tof onder, dc Lyn ya; lv..,_enuit A. tle boog E. flaar zich deze boogjcs {nyden-,' (teek . eenPenne , en zrekde in’t1dod hangen¢nl. A. E.‘ Iaat vallen , meet dan de Lyn C. B. -die 25. Roe en 11. E. 5.76. vermenigt komt £44.00 als _/boyen. .. . ’ . ‘ . A X L SomWy1en.isihe't.moie‘iIy1ideyhan ende Lyn? 0P»r.h‘ét;V61d,v'te trekktgn-v, dog om ezelve te, weten. zyn 61’AVel'{Ch31d.€ wegenwtoe : Wy zui-. len de gemakkeiykike kiezen.‘ Meet uwe dric. Lynen A. B ,, B. C , C. A. naaukeurig ; en brengt,_ze dan met een Fairer, in kleine maat 0p,.I_’a ler; en 1uaak§’er_een dxiehoek van Abe, trek a-n meeeen ,WinkeIhaak de_ perpmd. cd,, en meet ze uuiik op my kieine; Maagflok af_a en; ’ - eyfexc 1;‘ 5/ \ 7 2.‘ .amz- J, LJXNTMEE TR 'C"ND];~ . ffi» Imy. 480. 2517/; 8z. LILNTMEE TKUNDE . That 27. 71:7. _;.€6'. ‘ JL LYS TERS . ‘ ken even groot zyn, LAN. cyfert .voprt_s _aIs boven; De ;InhQu_ 15 339. vierkante Roeden. I — . K .XII.. Men’ Ran» den_ Inhoud met de dxie oak Iii: fde‘ enkele dri'e'zyden Cyfexen dusr vinden :, »Vergaa'r zyden , en neemt dc helft van n trek ider‘z’yd_e, in ’t byzonder af , en 7 reften v,ermenigvuIdx‘g.' in elkanderen , ,en dan nog inc‘: de, vorige ‘helft. ‘Het vierkantev ’ ' he’: begeextde. 713., 20. 21.1 V _ .....—.... . x4. 7. 6. Refien. 7. 588. .7 , --§- 27. helft. 8. -——- ‘ 6. 4:16. ; r H76; \ .’-—---—-j:_' _ . , , , ; I 15876. ’_tVermenig- *5 r V , _ . ~ 7 ;,,§;;;£ n6 vierkalntevwortelyen Inhoud. ' v#-#5’ ’ ' ’ , ' . V -— vuldigde. ’ XIII. De veelhoeken Worden in verfcheiden drieg oeken gedeeld»,_' en zo "he: een regelrnarige VeeI~ hoek is ,, by voorb: ahdsf, dewyl alle Driehoe- _ zo meet ene zyde ed, en de hangende ag uithetMiddeIpunt: dan vermenigvu1- dig pg met de helft van den helen omtrek 4 Iv: 4 cf‘, :15 ed zy 3.5 og 3.03 , ‘ dan is de‘ hele omtrek 6 maul 3.5 , of 2.r.c; ,. de helft _Io.5'met de han- gende verxnenigvu1digd,;ma,akt/ 3;.8:.55 , of 3 I vict- kan teRoeden, 81. vierka re Voeten , 55 vierkante’ duimen , voor aile de zes Drie-hoeken , of den ganfchen Inhoud. ‘ " . _ ' X I V. He: Rand ,' of de Cirkel word op deze1- ve wyze emeten , namentlyk men vermenigvuldigt den ftraa 45 , met de helft van den omtrek Ind, _of den helen omtrek écda-","1ner de hele Middel- lyn M, mits vande ‘ ‘ ' Zo m ' ‘ , us; gelyk 7 is tot 2.7.. Middel-lyn; of 20 de Mid-7 is tot 7 , zo is de Om- ; de Middel-Iyn b d gege- ven zynde, by vobrbeeld _7.9x. Als deMidde1-lyn is 7 , is de Omrrek ;z’ , Wat nu de Middeuyn is 7.9x , 1-‘-—f 22. t 7.9: . , V - 22. 1.582‘ 1582 ms ~ arms: { 2+3-6 7 W” 1. de Som: ' #11’!!! V #11 w geeft 113.; . Zd nfatde hele mm dzm is de Omtrpk 24 R. 8.17:. 6. d. Dog wan. 11¢?!‘ he}: Rand, :of heel grooms , ‘of naaukeurig-, moe_t qltgecyfett Worden ,'1's‘depz‘oportie van {:3 tegens 7355. veel nader enbeter , ;11du's : _ ‘ 3:: =r7-9i. M’ . V13 35$ “W I»! a A ‘ 39:‘: flww < ; ‘_‘,*'.-3'.5.';0.1-“:"""k' '«' <39” " ’ ‘ ” 3373 " 1}‘ WC, 9 280805- . dat enen kiuim f'cheeI£.' ‘ Of 20 men‘ den Omtrék wee: , vindc men dé Midi’ dellyn , met de tennen anders,-om ce zetten , 55 ' want‘ 1.4.8.§ k'omt 7.9.1. - De inhoud van’-dat Rondrwprdt d1;s‘gecyfe1'd :' v‘ ‘ - _L" v u7.9;1 Miéidel-Iyn. 1 ‘ 2.4.8.5’ Omtrek. I 5 'zz36; I739: V 7 _._’—j———--— ‘ 3’ ' _ ,[ ‘ f_x96;563; § 493409 Inhoud.. V .:X V. De—dn1‘egeImatige Fig11'ren»wprdeni_n:zo vele Driehoeken -verdeeld , als ’t Wezen kan , en‘ ider Inhoud byzonde; liitgerekent : Laat ABCD 7 EF een Zeshoek wezen ; ‘trek uit enen hock, by voorbeeld C,Lyne’n tot alle andcrehoeken, CA, C ’ K V. I . . . 11éeken~, AB CA‘, IAGFA”, CFE! Laat in ider Driehoek ene hangehdevallen , 2iIsB H,_ F(:i, D . ‘ " k'ACF,‘1'shetnietvan no 42, 4 daar op de nqdige’ ynen en perp‘md4'a.,af , 2115 de Figuur Vaazaw/yifit, en cyfert den Inhoud dus-: ' 7 ~‘1‘z.3.fiHV '~gz:J;.7.AF , ;'.37. ‘TC 3: .:.37.,‘:AC. - >—."‘s6; . ‘TAJBC mg» I . a;-3--6—9—— . ,.,'._.65r.. . * 7 ;4s,’5.-Hr fz;_z7-I §o‘2-:9f4oL4seACF. 2.7.7.5; ~ 34.8 CE: A ~ 348 CE- 4oI.45 37-" FG” I4-‘4‘ DI’ 643~8°= 1- , 7 ‘5‘3'35."s'f«’>x9A4 348 1 J :‘ I f _ V ’ I A 7 V_ Inhofid van"dé’zen 'Zeshoek 1'5 :52; v‘ierka'nte Roeden, 36’Vv1'erkan:e Voeten‘, of 2. Mergen 3 Hand 2.3 Roeden. 36 Voeten;vier‘kanc.‘ ‘ . Men konde uiccyfering oak k_c'orter' inaken‘ op- vexfcheiden,wyzen,;bVy vp ‘ ‘Id-all‘ ' ' 7 ' ‘ "Ppia ' 532.3 4% LAN. «LAR. LAT. . , _ It . ” 1.3” ‘ .«zo imand eenmegezex is’, ‘om allerlciroorrenf ~ ' ~ f‘-’' ‘,2 , "-I V, ,4_,4~ 7 van Hcggen en groenre te hebben : mo‘e;cn'j,y elk . . V ' ..-—--—; ., ' #4 op zich zelve’ene Lzianfurtmaken. De‘ Scheerg ‘6 "3‘.’4_o,"f ;‘7i._ 5L4» f 15- :7- f heggen, Walker biaden fmal zymzyndebeften. SP9‘ 6 r 37. 34- 9 L A N G 0 R 1 G 'wordt een Patrys-l1on_d geho 94 3 -—<—- , ten, iwanneer hy kort van rnuii is , enhem de ‘$258 Oren vier vingeren breed voor den’ muil nit, , .— hanen. L ;» i 7 ‘7 I _, i ,~ ~ LgA‘R D E R E N ‘is’eenK<;ukei1‘-Wodrd‘, ’tge1en r J 5" g‘ - 3‘ * ; 6 D60 ek-ken*bet‘ekem. Menfneemt ,’ name yk VABCF 19' R°efCFDE‘8»94 Spckr,{})’tgee11 infieen Pi-ie_m‘, daar t<5’e bequaam ge- ' - ' vierkant. maakt, wordt geitoken en‘d_eur her Vlees gehaald. ~. ' V" k ACGF Men Lardeert het geén'gebr::{den zai\vorcslen}.{ dO1n , ' ‘Q; V’ nt V 1 L d ‘ , “ ten e ricmtjes pe un, of men Md‘ 661:? dz] eDtriJe'1l;o:kc:;e'l£r\;‘5C , DC " . veg (isngte zyn, en rnaken , dat filkeggnlg 5" an ‘ b 5. " ; zy aan de ene zyde niet langer, dan aan de ande- ‘ . d M d ‘ ieehgei recht z_yn , ma“ re zyn. _ .: \i*1}t(i:igin1i1)bpe: ,Z):n§re‘tI:11en zeleghter 111} L A R IX. Zie ;L 0 R~K E N B O O M. ‘ terc " wk dimro:;<1:)::zr:1nhIvvnn§c?e;vI‘;fv§n gatvmoct SEW’-11 L A T E N'( A D E R; i D11: 15 een handgreep groo 2 ' w ' v,, . d 'r.Hee1kunft welke be aat in een vaardigfi 0135‘ °“£€:nf’nfifié‘t?5‘§c¥?:15n°5Z2?‘,%§nm:;:% fieizzssziezé;,:n:;‘:°‘::i,:2§:‘““°*‘“>‘?”‘“‘ Landlegv %v“’:‘.‘a::°;:;i,,. P — ~ . smnizzh“::“=:‘;:'%i‘g:‘s&« He: NW*Wm'- V ere: , h d_ . J —_= ,». \rerf%iI1_1gIee§L 17;; %;:\§n1:r§oue£eS$1>{r A‘ €13, w}¢;rdt_veregt, Wfl}I]1t1‘§C::eEJ\:‘eE3C1':‘r;:E’:1n(‘1Zéz(:*I:5(‘;iI-:)ni9t: X . n1 > , - fer artfivan e_vo;: ‘_ ',' kunt metcn, "5 ZY fiat ha 1“<)i$.n.;ro]1::1)<3:1e elénoxfiff 1(':1°5“§,e“ d_° bewégihg " «d9,-or d 'L".1den" Name‘; dep f dicht ann eer1€e~ heid def V°°hte“» °€ 0”‘ P13“? .‘l’.°°{ éneeskmlaq 11163: 0P “Ch Zelven mm-1 Vef, fie krohen 10PEn in dale“ Fe make“ ; .0? dat mm W‘! 1g m imte W I plant to: Spheer-heggen a P d WDB “age gmei 1¢n, grore bewegmg zqude knnuen ma en. -1 ‘en’ en Wbxdcn gel k geh%‘id::1Lxvordengebruikt: A15 'er ontflcekrng 3% i11§rr%;“ N1‘ , LVEE Izanefse’ der eerfte maak}:,3 vat 2:7 Z . - d Zyde of enig ander ec, 0 Inggrwan »_i . .‘ 11W“ Linden" C“ YPe"b°m9n ’ ;§.m.meer m 6 lam‘; 11106? Inef’ o€nIfZ:I:~]V1V2,1re=:1I mmiel-_ " 3 1, F1 e b d_, was we fie yvrer inn 6‘ ' ,: r ,. Om naar dc }§u;r['§,§e,vzyn_,;r11aeteIrzy'e_ engiréggtc dc Latingeh amy groom; BeIt;do_ct menrze «me: ca, naar dé iangte, hetihen , maar p can mim gag . _ - ’ Sc/Jadelyklwezzl. _ . y 1 ken. , Van vler Roeden gaeg 1.;iden1daer:§,iit1§\‘;Ke§e!I‘I1‘1*ang, . ‘ . ‘ Mam Worden Zy ' ~ R edenwyd zyn , OP Zy {chaadt in vele flependellekten; 1nZ011d€1”' m°E‘5‘.1nZY W61 vyfi’ of Zcsot gch ne die:vo‘or,‘t had die’ door Verftoppingen veroorzaakc wor- datde Laan geen.;inng_e goEchtm_YfiIoét,er akyd Op den ,in Oude lumen ’ ih Zwakke gefleldhedeny gezlclhotoogxaggrengfnhig éig-1‘g,e1B..t wmfibn,"efi‘ oi’ he: in yjgkcen , die door Igtvl/{aafT(‘:)mingtbe{if,%eri1§:éen eg ’« ‘t ‘ rd ‘re em tece n‘ Schfitingi, Sf 5,‘?‘_F¥‘;b{‘?,m°’?iZ}‘_1_l"’l3?i'/J'f::z§fl.§’ dam Zy 1“ :‘;?,r€(,]re;,.’,a‘1:Qen?§u1n %{1-alaemvrouvgen , fchaadt her befimml u en‘; - ‘ ' en Bornenv L . ok; ten minfle in deze Landeni hoe Z99‘ :3’ hetzclfi .1: Lfigazgfen in de laatfie het toelaten inogen. re 6 , , a . - , . mar gezicht te mnken = ~.“’E"“». 3 ‘W .i f h“ ircnemg‘ .' ’IaI1d?’~ H?°‘.“?§“Cb}18.§.‘°¢“’.353“ cne grote ongelykheld 111 FEW‘ ‘* :'szs:es6“a‘1sweh ‘ :9 Waar men Latch meet. men Lgat in vele Deelen van ’c Lighaam, nag: de Ziekte is, waar in semen wordr. Mean Lm as ‘c verrcrmiven Van imteiionder ’t. aten ,. Jjiet men. car; den Arm. lglen houdthetnuttigftin am: voor wgiatje gefchorven words. i -: < e ; inwen ge Ziekten, nar Laten in vereift wordt, = = . ; ~ — ‘ , 2» ‘ als die der,BorI’c der Zyde der’Onderbuik ’ en 5 ' , - in alle heete en éedurige Koortzen; ookin E)nt- TMWIIM’ wdrefimwylméd Latwgebmflfi flekingen der Ogcn, Beenbrcken, zware Wonden De Toevaiien , weike fomwyl in hetbatcn gg. _ aan 'E hoofd, Ncus-biocden en Bloed-fpouwen. benren , , of door he: bewegen van den In Opflyging doe: men ’c op den Voet , gclyk Zieken , of de ongeiukkige omflandigheden ver~ ook in 21116 geweldigefloofd-kwalen, want in men oorzaakt, welke n‘ r ’ ‘ ookvwel een.Ader4 aan ’t Hoofd opent. . i ene kwade behandciing van den Heelrneefter. G€1yk'm€fl in €6n.0ntfte-kingi der: Lever, en Zo de Zieke onvootzichtig zynen Arnxmec uit-4 kévgliin der Meiankolyken, bet’: kenrt ecn Speen— fielkenr, of b;:1gIen§>ewz;egt,, eer,de'~Wonde toeig, 3 er ‘3 °P‘3n€T1- ‘ ‘ ‘ ‘ za’e-r omvvy boe 70 water ondcr’t vclzetten V y}; 7,4,, Lamb . fltieen d211ar(iirederye1>1,fen een Velrzgvering vergori V . i _ i za en za ; 1e‘m1n'o meerpyny is; maar ie, A, ~ - J - > A ,7’ ' ~ 4 van den etter ,. of '4: denrfnyden van he: Gezwel, 'aHen~tyde‘4°en' vi ' Iigt te ggnezen ' ‘ ‘ » - \ ‘ r v De Toevaileng ' iewmden Héeimecflcr komen , , waren diknraal vdor tc komen 'ZLiS"6I«€Bn was. ‘ De veeiheid van 1’: Bleed, dat men ziflziét, wordt die Puchterena V€Ym1“°“gut0‘ZY“e,53TCY1 is x 5'5“ E0“ van‘ den ouderdom, krachten en fiaatvan den Zie- £5219”: eel! V39“? h5}"d",3fl fyngeV_0e1,hCeft,fima_ar _t1en;oncen.begint een °P¢Y!d; €!1'd<3lI¥€Kk§1‘.a‘ 05 136‘: V1é°1fig9'd<’»'31 Van ftwefpggiing tgaworden,‘ " 1 « _ ' j de, tweehoofdxgessprer xvordtgekwetfi. Om ‘c 1 1 . ,1“‘IqéfI{ael'3IVgéd nfta;p':n,m6:1. » V V i a . — eeri'tetoeva1‘v'bo13,,te komen; meet; men, his men Vaorzorgere .‘ walk: em Hzelmefier uemerr 5171 (133 LeV€1‘['3d€1' I-33¢‘: ‘Z17-‘h _V€fZ€k¢l’€fl, ‘V33! 919 ~‘ V mag; , W, ;e Lg,;m_ Siafg«ad'er legt; daai-«na den Band ieggen, en ze V V fly toehalen, om de Sia -ader neder te drukken, ‘V’ ‘Om de T oevailen voor te komen , weike fom— en de Aderte doen opkomen; welke men zo ver wyl in ’c Laten gebenren-, .2211 de Heeimeeiter let- van de binnenfie knokkei van ’t Annbeén zal.ope- ten. - I-. Dat hy.den Zieken plaatit op ene wyze‘, inen, ~a1s mooglyk is.» I w ‘ ' I/:‘em‘gemakrkeiyk; 2'. vDachy1naaykt,ydat hy ’t A: 3 e'n‘—o'ntgaat her‘ Siag-aderopenen, gen-iakkc~ dér Welvoelen kanf, ‘kgeenrhyzaiopenen. 3. Dar iyk metfin-deHoofd-a‘dér teiaten,hten zv dooreeen by he: van Slag-aders en Trekkersweionderfcheit fpel der nature deverdeeling dersiag-édér in imand de,inzond.erheid in magexe luiden.-4. Of heefthy hoger‘, dan naargewoonte gefchiedde. Dan zoude eenvleefligen voor, ‘meet hy den Arm 1netheetLy- ene van derzeivcr takken, die Ader verzellende, waatvryven, om hetgemaklyker te voelen. 5. Leg- gevaar kunnenlopen van te Worden gekwerft. gen dc Vaten die , zo moot hy den Bandwatver Datymcn e'en Slag-ader heeft gekwetft , is ge- van de geieding es Armsleggen , om 2e 20 veel maklyk daar aan te zien , dat ’er een heider rood hoger re doen opfpringeu. . i, y, , y ' ' D ‘ roliende , 'moet’er de Banddicht by Ieggen , om «dag komc;‘ en.in~de’Kom' eeni-ood ,‘ Oranjefchnim 'ze ‘vaft te‘ z‘e'tten./ 7.- Zo hé.etLy‘waatnietgenoeg maakt , dat fioiti, of eén"oge1}b\Iik’n:L da: hec’cr was, om de Vaten te doen voor den dag kornen; is uitgekomen,Tin»klonten zet. ‘ y ' meet men den Arm enigen tyd in warm water hou- By een gekwetilc Slag-nder kanmen niette {chic- den. 8.’ ’t Zelfde moec ook gefchieden , 20 men Iyk zyn, omhetgevaartiergevoigen. ,Daaro1nn1oet op de Hand , of Duim wil Laten ; en men moet een Heeimeeftevr terfiond na degemaakte opening twe Banden Ieggen , enenboven den Elieboogg zien; zo zy naargeizmg des Slag—aders‘zy , en hcc en enen een vinger breed, of vier boven de hand; bloed daar Wei uit wii , za1’er geen Siagader—fpm; en aizo de Iaatfie niet dient ,_ dan om bet BiQed- van komenflen \}ay'z‘a1jmge1~ bkged , 43,, men» ge4 :vat' V',«11f’c te h0KideD',: h0Bft 26 ZOVVHR fiiet ft? 1€g~ Rvoon -is , afc‘appe“n<,' ja totvbezwyrnens toe. Di: gen 2113 de eerfie. 9. Een Heehneefter m’o_et hét zal hem het bloed gernaklykenwdoen floppen, en vvaardig doen, en met een vafie hand, die welru{t,- de Slag—ader dgen yerenigen. ' Ondertulfcn moet ict ftekende, maar fnydende. ‘f'tGz1t,11106‘1 tIn&r’t hvop de gefchiktheid‘, en den aart van den Zie- 'Ader wezen. IO. Zo dra de Lating gefchied is, ken ietten: want 20‘ her’ imzmd van een tedere moet hy den band een weinig ios makeu, op dat gefieidheid is, of die door Iangdurige Ziekre ver- de Slag-ader. niet belet worde nieuw Bioed Le Ver- zwnkt is, moet men ’t=bioed ontzien ,'en voor ai , fcliaflbn. Ix. Maar, in 1_uiden\ weike vieeflig zyn, 20 he: een ' 'angere Won is. Z0 dc Aderiaring _en roilende Aders hebben meet men zich xvagtgn, 'd:1ar'-‘in teiovervioedig \'vasI,, ‘zolide her do Vrugt . .-dat hetvel, door i‘osmaken‘e‘n’t drajen des arms, fcimadém ja doenIt‘e2'iver1.“ » ~ ‘ ‘W’ i ' y ' P991 Z0 484 LAT. ’ LAT. ' Zo do openin 'te klein was , of die-‘van ‘t vel der dienft doet, dan 0 11,151“ om . s _ nietrecht tegenogver die van de Slag-adet; moet der bloed tuifen vel cg: vleesygaat Siiieidflfigx men aanfionds zyn werk maken, va_n hetbloed te moet ook aanmerken , dat dix: zelfde Verband in Rempen , en de Slag-ader te veremgen , om dat openingen van Aders gebruikt moet wordén die hetbloed onder’tvel zoude kunnen taken , en een digt by een Slag-ader Ie gen , om dat het zoude Aderfpatvexoorzaken.‘ Als hetbloeden geflzelptis, kunncn gebeuren, dat e Heelmeefier door de A- moet men den Arm buigen, en in zoeen houdlng der heen fiekende, de buitenfle rok derslag-ader ftellen, waar in ze naderhandblyvenmoet; en de in ‘t Laten zoude kunnen gekwetfi: hebben en Ade: in ’t middel- ‘en binnenfte deel van den Argn dus daar van een ware Ader-fpat zoude kunnerikm door een Pcerk en handig man doen dmkken, die men. Men moet zich dan van eenVe1rbandbedie- de vingeren flerk,‘ of.den T ronk van ‘t Vat 231 nen te voren befchreven, dam de vingers op zet- drukken, of daar op een Iourniket zetten: meat ten, na dat het gelegd is, het’er drie vier dagen op eue endere wys, als in ’t afzetten va‘neenL1d. op men 1e en, zoude, afnemenh , De Wonrle daar na. gezuiverd hebbende , moet Z01“ We ex-W11 van we degenomenmaam €13 men that Papier, door een gezondengekafluda en het Verband geen dienfl doet , en’er een A er- ‘naderhand uitgedrukt , tergrote ener Neut ,_ op {Pat komt ’ meet men tot de opemtie komen : leggen. Zo men Stelp-water had, zoude het d1en- ‘Mag, men meets ammexken , dayer We {0onen.. Rig Wezen bet Pflpief, V00! ’11 opleggen . daflf 1“ van Aderfpatten zyn. De ware, die door uitzet- ni“ $3 makem Di‘ P3916? Z31 men (100! mldélel ting van een Vat gefchiedt en de onware die door ‘'33 59“ 3l'00t getal van Drukdoekfifl 2 Van Idem‘ lekking van een Vat veroorzaakt wordt: De eer- d°Y E1’0t91' W0’ 9955: d0€T1 ho‘-‘den: 5“ 5331' 3911 fie, wordt dooxft kwetzen van een S1agader—rok lung Wifldl-C‘ °V€Xh€9D doenvdat d9ZYd1iT1%f€d°“-" verooxzaakt. Dus blyft he: bloedwel in zyn ader len niet drukt, mam‘ alleen de vouwvan den arm. maar de ad“ zet nit, en maakt een zagt Gezwel: ‘A15 men den Drukdoek en ’t Windzel daar op mm in men me be‘Weging,’- ah in de P015 melt, legt . moet men makello dat (16 V00l'fl<‘- .911 m}d‘ geen velveranderdziet, en het Gezwelookvan ons delfie Vingef malkandef by beuften 0}‘ de 0P€n!n€ drukken weggaat. Men geneeft zuikzoort van Ader» 003‘-‘1‘fle1m€“ s 0P '33‘ ZY "003 Z011’-‘lei’ f31'“k1"-mg fpatten, deur een onderfieunend Windfel meneen 3Y- A13 he‘? Verbafid 19 '5 a Z31?‘ a1tYd ““3nd_d3~ Kuflen. Di: tuigvindtmen in deWinke1s der Break- Vingef 0P de Plants hon en, die over de opening meeftexen. De onware Ader‘-,fpat wordtdoorbloed k0mt , Wt dat dc Heelmeeflel‘ 56“ 1351391 Dffilk‘ uit een ader tuifen het vel en vlees gelopen, vex. C1091‘ 0}’ den bi“"e1_’‘‘3'»'m 13%» Wen‘-9 W135‘ 511183 oorzaakt. Als iich dit in overvloed uitfioxt omgangen Van Wlfldfels Y5 aarggehaafd : Z31 komt ‘er een zwaar Gezwel , dat iich menigmaai vafthouden. De zelfdt man CT)’ 51115.5 afldeI€nZ“1' tot den Okzel toe uitftrekt. Dit foort van Ader- len by beurten den arm , den-tyd van tweemaal {pat word; niet dan doorpde Operatie genezen, vler enitwmtig men . met gezegde VIDSGYS a 0P welke een bekwaam Meefter vex,-eiit. Eveneens is her Vex-band ruftende , Ker plaagfe derslagader» he; met aue Adelgrpatten’ wag, ook d0_o1.v§m0‘_ wond, vafthouden, terwyl de duun op de.achter- zaakt, gaegem ' a-fm legt, en de arm gebogen en in een Sjbarp on- ’ F derfieund Wonk. ~ . Kwetzuur 'nem- een 2'?-ekker. Na dat die twemaalvier en twintig uren om zyn , Hen kwetzen van een Trekker is van gevaariyke most men ‘er hetWindzel af nemen; de Drukdoe- gevolgen. Een Heelmeefter wordt dit Iigt door ken vezanderen , welke van zelf zullen afvalien, dewederfiand gewaar, welke hy vindt dat zyn Lan- wagtende zich wel van die a.-f te haien ,,die nogvaflt cet- bejegent; en de Zieke voelt het nogbetendoox Ieggen , en veel minder nog hen gekaud Papier, de (tekende pyn , welke by gewaar wordt. Men ’t geen van zelf los moenworden. Men moet’er vindt daar na een geklopmetkoosachtigheid, ont~ dan andere Drukdoeken,in de plaags der afgeval- ftekiug, een hevige Kootsmet txekkingen, die den Ien, oplcggen, en ze met het zelfdeVerbandva& dood doen vrezen. maken , en laten dit Verband ook tweemaal vier Om dit: te helgen, meet men ‘verfcheidenfnalen en twintiguxen leggen. Die tyd om zynde , zo op den anderen arm Laten,zo de Ontftekinggroot de Slag-ader geen bloed meer geeft, is ’teen goed is; dit beneemt de kragt, van ’t bloed, de 0ntfie- teken ; danzal men du twede Verband nog eens king, en de pyn. Maar in ’t begin kan ’tdikm:1al veranderen», en 1eggen’er een derde om, en dot alleen doors een Pap geholpen warden; die nahet Ewe , of drie dztgen laten leggen. En fchynt dan Aderlasen; echter moet aangewend Worden, cu do Slag-ader volkomenvereend,zalmenygeemvcrk wan: mede men moet voortgaan, zo‘er een Ver- ‘maken van een vierde. \ zwering komt; De verzagtende zyn hier de befte. Z0 , na het twede Vex-band , de Slag-ader. nog Gebeurde het dat’er verftikking by kwam , die ‘bleed gaf , is.’er van een Verband niet te hopen, de verflerving d1'eigde,_. moet me11’thandelen,g§~ en men meet tot de Operatie komen , die door lyk ’t. Koud-vuur. egxrdiigirlfkef , CIVQWYI W0¥1d'h€1ef 1110“ Sedan“ V Kwezziug wanbbeffioliexagbttg 4:21 der twe- Men moet hie: aanmerken, dat he: Verband, V “f 5' SP’"' waar van wydaat fpreken, op grate Wonden meex- ‘ Hat kwetzen vanhetvliesnchtig-, deel dexIt1w§§- . 0 < -ven. Zo de flaaute bleef aanhouden , moet men LAT. ‘ K _ ’ hoofdige Spier,w_ordtdooreenp ontdekt welke 0' . EAT‘ 48)’ de Z-ieken aanftonda in den ganfgii voor-arm tot m" 11? ee" styfheld te genezen moetmen ee * mm dp fingers we gem“ Wmdt ’ en door, een Aganrgnldewyns met Rozcn-oJie,ofOIie vannzrex. {panning , vanrontfizeking verzeld , en van een mede re en menge" 2‘ en daar dikmaai. den Aetc Zwermg gevoIgd,. die deur he: Laatgat uitkomt D mama‘ ' i . 2 - ,4 A i m Dir voorval is gemeenlyk van geen grootgevol ' - k iedverzadfieflde en ontbindcnde Pa e ‘ maar, ‘om her voor te komen zyn verzagtengé hen e fpannmgen zacht. Zie wege$sPd’.1 hma. Medicamenten , inzonderheid van buiten opge- oven’ over t Kwetzen def Trekker. It uh Jegd, enhet gaatje doorvettigheden te bewaren, Ad , ‘van, groot nut.‘ Hoedu‘ te handelen zy ; ziev 9714!“ 0[_dor:~Mm!.< Caw er Myotomia Reformata. , B ,t . aar is de Ontftekin c , . in en e ‘oplettenh d‘ ' ontzien eens en meermalgeng1ft(:)?..a!te:r]l0“:etnIi::eaI11s22: kend hebben om zich vE1ne3e’Ade, t . zware ontfteking te handelen; Vanandefe kwaad er-I den Band re 1938611, moet de H 6 Igixzekemn’ aardige, hier toefchietende, vochten te dr0men- Zleken "0? 0P Ehegemaklyke 66 f eefierden km onnozele alleen bedriegen. ’ rP0“d€, 0 op een Stoel met ;vyZeen’\‘7) 0p~de Bed?‘ 133 Wondhelerkan her kwetzen van den Trek Watei; zetten. Hier in moet ee ole: m warm km. omgaan ’ die gcmeenlyk onder dc Media” voor _t Aderlaten zit: II; de Voeyt engtgggen ‘Yd legt, door den arm eenweinig te huigen; hierpdoor W“ Zadlflyk gevreven Worden; en de'Banec? mac’ Zlykt fie aéieyvat van dezelveaf ;, en hy moet 22 fcireixtiznuw £:a”€EI'iha1d'Worden;, Z0. Om .t ade:_nV‘;°f§ ’ Ila y e mnen-knol ., _ 35 om h c _ nen, als hem mooglyk is‘. van den Eueb'o0g"°P°f Z0, éies niet; teéenflaaniie fgfgdzillfgegenogezuétgm « en a 1.; , or Taewllen die kwal 5 t ’ ’ men ’gWa(:n?‘:£°‘:n(:§:3rIP?node§£1eciSenvooflgadei" 0 d v .1 1. Z 11 ’ ""‘ *3: 222:: ,;ak:. is was as neiaexgetoe ‘ h - . e'e . Welkev naaulykme vo‘$z§:’n“;a;l., elfefigrftlilgfgl nefé kdé-bmnenfle ’MoederI:11§‘elr‘:p g§"f§;‘1’f‘d1s+“t§ 2 :7-3‘ hyzonder de Flaauten daaneen Zieke in ’:Jopen tenfle‘ ,Z° d? ee’f5°‘g’€n0eg9voor deg da E ‘W van‘cb1oedinvallenkan; hetgeronne moedvt em 31°“ Tue“ de ad” in 791395 fnyden ‘— g gm’ onder hetpvel km komen en ,t game km vérfib ,_ ~denrBmnen-enkel : maar zo men xt s 0% ?5r'de van gen ‘_t geen te klein in de ader gemaakt is ; hgt E“? doe“ M"; V ‘ zen ergevaz” ‘ Iaasje ‘t geen aan de opening deur een gekwetft “’‘‘’“’‘‘‘”‘‘’‘*'I d W‘1t51”b13351e OP komt ; de verzwering die door de zoeken ’ myde”d‘a“7Yd den fne, of kwade hoedanigheid van hetLancet komt Z0 d.” de Opening gedaan is moet De ftrammigheid in den‘ gm“-en, Voeharm doc; lxzgider in w}ater zetten. Men 2&1 denBl:r1ecIi] .':i1?e2‘3et een zenuwtakje re kw tz - f‘ 11.1 -' . 5 911 as Tm 3 1 .~ , , - 55' en de fpannin Van C]; 31111,. 0 t wfaftefnyden, d1eMz’e temOnd1O3;m“;51’{Zeen._f’§m?11f€n, fchoon~erzy*n \ Men genes: de Flaauten .met den 2"]; -_ ..en moet Jnaken dat hetdbl‘ * ‘ £5 dmppen waters in Tc-aanéezicht teivvef-piienolf fpxlngu ’ ‘ ’ nr moet—1-gidfiigijgswyze hem den Neups en flapen van ’t hoofd meg W’ryn_ VZYYIE hand onder de~Voet‘zoo14zett»en" om cimafle’ azyn , of mu da la«Raim., of andere Geefl; te vry. fig ttiflllgttilleten tp dgukken. ‘zoo men’ daar xfizetfiam we _, . , . at he: bloed, wat dxk zynde‘-, hot aat'e met den vi er ii“ !'~’*8‘13tJ'€ ftolt, en ‘t b den EDP ‘gel hquden,’ C1215 Zi£fko§tp;enr1e€ I:;e;:1h}3f)%f11:f.‘ ‘ V ’ loeden aanfionds ophoud-. e mderleggen,‘ liem by de Neus en Oren trekkeng %‘'’‘”9# J16 in ’tiLz:ten up dw»Viiet v of hem war hard in de-handenflaan. ’ ~ ‘ ‘zzoonmlleaa, ‘ Om het zetten van ' ‘ ' ' ‘welkewe aangeie. Zelden komerfer toevallen ‘ i he: Lat’ t- C}, .“a_ cnopden 06 ’ e ter km dc ongedmlgheid. en onbefchei- . enheid van den Zieken e d . voorkomeni moat menhetten eerfiendezlfégkgft of onoplettenlgeid van ,derr1l. V€7.o(ii:i1ixe«:d1Ie:vf1:]zfiS”I:l£?;:l§ei;:§k,t0.f (;6;}i:;1'Uk- ’0pd0en.ZO‘h}L’€6n%€11l1tak_f€gt:g:EY:;i€)“;?:xZ§ Zelgh V Wondwater, met Brandewyn gedef‘cil1e:erd‘- een ztoacgsr ‘fftzelltly Za1’er een flyfheid komen’ Eng: Een Verzwerinkje moet als zodani ‘ ' I Yb‘ 6 a een kwem * 23“? 6 ’ ‘ g gehandeld gantfe been .komen ‘ ’ C” W“ de“”"" ‘ 5 J3 dCUl' dc Z9 Worden 1 20 ’t van zelf niet been gaath dat men daar uict xaken 1,3 » - i ‘H zonderde Zik PP P 3 : R e 486 LAT. een Court vamrnekking te;verddrz'ak:én ,'j<1ie nahet fluiten. der ‘Kwetzure overblyft ;‘ ’t ka‘n“oo‘k goblet}- ren, dat—'e:;ene {pzmning-'en,een;2waa"c pyn 237, die den Zieken de ilaap lgelet. ; ' » '1 i V_‘_\'1"‘;-Ti’ '*:'l"‘...‘ ,,‘ 7 Gmeeimiddglen war d:'tne.va1lE;wvan ’t zlder-T .’ .1amz‘ up den‘ Voet. Zo’er in ’t Aderlaten gop den»Vo_et ene ontl‘te- king, met ene ynlykefpanning komt, meet men pp deV)Vo_nd.e V _e .VVgLsp1ei(‘ter/van,.Galeen, of een D'nlI§“9€k;nAifi “.'=m.n.¢ B:-mdewyn‘ fxatgemaakwer pp gfgen.» Zo dc gym en»<_iea»fp&nni11gmetmee: «ewe d agnkomen ,.1noet,men niet ontzienlvexfcheiy den reizen, is ’t nodig,op de'p‘Ar;n ader telaten; en’er Pappenop Le leggen; ofeen Pleilter van het ungumtuny dipimms, of de yl_3ruine Bleifter , of iet _d_.¢:g;1yks_=»;mar de. Wendenwil ., Ne:-te1en~ '}'A1‘5‘ dc ¥,exzn'¢rifia.e.W4n igd mend-e Wende op roger; , gof 3/7.4,/‘ti,’ _f met de{ ffom_pho.1 Cexuis « M , *‘y/ « T L " Wgit de Ontlteking en (16 Verzwering —lJela,ngt,*, die‘na’hetk\Vetzen van ‘t Beenvlies voorvalt , me-n moetp nfiillende en afvegende reedsgewaagde mid- dclen dear voorigebruiken. ‘ Wqrdttde kleine-Zenu gzuis afgefncdeu, fd;n1,koxnen’er g,€e€§)3 epn°d§rdl?;aa}Sfa§,’dZZ§ $11971 19 W.-‘It; zy‘ bloein in de maairdvafiiluni .en bet .°V€Yi8€ His boven: maar zoet met 2 01': 1‘ WP i“ Juli 5“ Ailguftusv « ‘ ’ : , Homg in “'3”? 3511001“ 911 gfrfchuinrdld « 4 P I E'é’€”f€f7_dp[2m.- Het fap"'van'=de ganbfePlm1t ge-~ ' * l ' ~ , . droélkelig 31s in ’c éiloecgirfiwen goed; en om datzy‘ = d”“"'-"- '4' ‘ ‘ ’ V" 09 . genes 2 e itzi hede e l . ‘, f ‘ ' Bloedfloejen def Vfouwen’ in fi02EVh1'e1t"I§‘;«§é§1e‘: t _Ook neemt, me,-1’. tot de zelfde Kete1.,;‘n3l~:wantl- uit den Neus. V ' . _~ V l ml Wei 6 P°”d geknwsd L3V3‘SZa‘<1d/;' 'd'e£’eilleer L A T O‘»E N ié eenzeer dun geflagen gem K04; 2;? ‘mg&°P.deK°t€_1_PrQ§fhondt;¢z6et=daarnamet: pen; itgeen tot vele fig:hE_‘e werkennn. gebruik, _. %mlZ"O‘; gtggzlfgfljerfuiker rm.hc{e¢KL,1lemn . £, ‘ d ' ’ A ’_ /1h“c1er:‘. l _ M;Ae}r'den- namn van Latoen geefU‘i'ne'n ook i. c. g¢T}€€{‘K?l&I1’g‘6elI{%per*: daé‘ uit zweed: ,. ‘of’!-Ian. - - , » gflflrt oper met ’aa1ni teen‘ ‘f 1 ’ . ' ‘ — \ . .’ * mengd , te Neurenburg ,n 0ntron§€:4{231‘/:1? :rIild§fe— tvaltvden neemtv oak We1'V‘Kmen‘BmnVd phage“ gemagkt Wordt . V t i Wndléaztwlftlggnd1geI:ineusd.Lav:1szVaad;\iit geweekt» , ,? AT 0U 13 een, foort van Salade gelyk de, fimde , oe aarby eenkopzounen 5. K6,, Kropraxade, 1naelr'z‘Y‘{-h1ltlniet." Zy is v’a‘n’tWe‘de'r-=’ fzebb D d Oggewped 9“ °e"=1“““v"°‘ H-"P g“"‘““’ hmdelfooml gemene.én:gekr0nké1de' wen“; d_m Ketéren ‘e , tdeihlleert men 20 lang-emproef opvgie naaln‘lv'an Kornmen dmagm _. K > V ». _ _ mt ‘xs,ke_n zoggdaar na...me: r8pond.m~H0mg,m ~ Z ‘km bet-er tegefi koude; dande K1_bpfak‘ld€E_ L«L€Ag§I§§§_ F“ We Vingcrs is. Week diver 24 men; -Do‘e’e;,-i) ‘ k _ ~ree. " ?‘It°_"9',t‘>”°9”= 01111391’ ,, k‘ruidaa:htigven.een~~. yeen OP Zout’ heme bme1‘V“D finmk ; 6!) hebben korte 1lelen,; Her. Kym Lawswater. ‘ ; . 0 L5AZ;' T e ‘ , . V ,- Id ,1 5 ‘o’ns'bloemen echter kanzy He:éaaa=i§‘1ang2ichti‘g-651‘° ‘=’éfl°te" “‘1¢1‘een:°n=§l°e nr§§g2e€&nzt:I:‘ve‘£rfi“““s enW3rdt vanUit1°- . 1.; 'ne‘I§ers xem n , - . . —v , Berle ’ V133 gmtr’1t¢;:n?g.b d: Woord: ZY ZYT1 '3‘ P6}: ieizfidxk Y of Leprozy, eneHuid~ziektewel. giegsbllggerilgflren gee“ Vmgten ; en Vyngtellllflnffi: lee-Veel i11’£O0flZ6IlinZW3115S“3t 7 A'”i"”’” noemt ‘ d ;‘ ,Mannet)e en ‘ _y » ‘ een algemene-Kanker. g11GB:§(°e§:;:r}h‘3:§tCTéét2:151‘/[oes-tuill , en 15 cle Bee ecfgekilfenuggfdgeléteeéwhgntiafis , of Qllgants - _ . , ,1 l h d 1: hard genmpe den hmma mt licht er1‘W€1i§7mh°‘e landm’ 219 Me’ 3-fl1}sa3tZ‘§’e‘is}:1ee’(ls2-grin binne,n,.a1szy zich Daze B(')OI-'fI1‘l:inen geplaint; ‘ ' E g?{ch[e‘1:rfiiet‘~vertd0nE. Indeiieiide 911 61535 E5113” :11 Verdun‘ b d z ''i: n ‘v1»71zt§r7g"in EMIWP‘ 135*‘ gellleenadfl‘ ZY[e””"“aa“’ __,- ‘E,‘g'g‘,gfiapaartI- ,, - e _ . X . — _ a _ -. _ lykatezxcnts. ., ~ _ L me: zyn_m1‘ny d D: Wzglsafgissrn as en a en ' ~ 11 et ‘a- Vverwekkerliz 3§l1§§3§g§3e%e§£{:§J$v:Ve:1£e§ve1 , als de tcrenzi, 00 ' . V ' lsierfencn. ~ l ‘V . H r =als’die van eenH0nd, .9 ~ A .. I 3 ~ * ' ‘ZY maaktfde Item mg "‘ d Zieken veel 1 y I AM£"wfmg'wM:de” Emu” ‘ die 1a'ng"%ieet'r)11'a‘I\lfteE.f;:’e£LFl:‘: '§g0d1ielig¢3£:laI'l11§lr'ld§ dePo1?is De I wed‘ V°°"g“"3“‘“§f‘€§“‘l“3a.§‘§§ §YEii°°§wm, uaa’g ; zyn weed is V°‘ ‘”‘“?‘°“‘iiE§l - ‘ ~ ' ' 3 V° ’- ' ls Gerften-koom,W5 men m Potten , of 13_akkenAzaz:11et . en {:1-ncterende ftoffen , a h twitbl R n _ l , - . , , yven 28 _) Mfl’ en ha“ vol zuwexe 'Mde aarde poten, zo, zlch daar vanaffCh61d”1e%qP 8 d is . he: ,3 Men km '°°k dc mkken m" ’ r een fpleét in na dat het gewafl‘efl_ en e,lxf1g\\fl,g -d ivan Zyfle mm ma” zor'g(lraagt‘:la[:czIe‘e1r1lxe‘)e aarde bedckt, niet ‘den lrchurf‘¢1§1e):>%efbtk1J’1I§?:. £3: ioorhoofd man we ’er 111- l d,-‘ is hy gemeen genoeg. eom , _ -- k die van d.enC tome ands“, Wieflen; dog tcgenwom gnocllfians h°“d ‘i5 e Verfchfléen kreu GP]; De ogen zyn mod, Ont‘ Al b8VIi€Z‘’1‘ ‘15 mkk-an ’ vele uicfprui:1‘e1s., flag V=“1v“h9°fd*m cm d‘ u ecn Kat Zy pui- ‘HY [Chm Zea detal-;— {token englmfiemn’ 315 16' Va‘ - ‘I h '1 I ‘ , - knott€;,M33’7 om " n uic maar zyn na lmlzel , not 1536 1— nuts dat H153 h.‘’’“ b°V°" a most men cle Vlen na bu1t_c - rm ezwollen “‘g:;‘:;,‘;,d°i::,::?:e.:“d; we wes“::;:::;'¢e;‘;a,P§eS$:e%éeeééia,mm: lflctze 9 We " l ‘°". 7 - ’ - < D N~us valtin om dat "1615/xxm °1’§V§§e$gens’r émde Wm den Zomer met lde:1n1§r1§;§;e§§3n°§‘$§§ag:dbpgegecgn , de Neusgaren 5“ ‘me - n deWy1’€ gee“ 25 16 ' . h tbinnenfie der zelve is verfiopt fnoeien , 315 26 n0gV{7qn§efybe,vriefl:.' Dercchte [ta-an Open. C“_. C d. -dmgmnd Zyn. De Tong “i‘3{°hi“te“V°9r m?“ m - ’ >n kan ze ook in 9100‘ de Zweemes’ wopu" ettexig koud. als Sly? ‘I1-£1<:‘rl.f[l::(l':<)l:j:gf.I:z(:Jn1i‘f€_£ Iiglzl‘ 019 V°°r‘“°.'amfle gclglrle (EI?,mt)3ne111n1<°:t Wifttek’¢)o1*'I1t,ies‘be- 6 1 _ v, . ,. I is open , 0 met zweertjes, takken met Zyn‘ «. x AS‘US- Z“"’i"" lggd‘ Hetlgantfi‘ V8 k of witte vlekken W“;°‘;S“: ‘“°f:§::l::;*€;‘:::::z2£g?%i“ , _ , koolm " 4 En zal zyne arbeld m zyne Gemeente van nut zyn , moet hy mer zyne Godvruchtigheid tonen,’ L E D E R. Zie van delen Handel onder dat hy overtuigd is van de waarheden daarhyande-A B A R B A R Y E N. ten van zoekt te overtuigen , en ken: dc deugden,‘ _ _ _ die by andere wil doen betrachten. L E D E 15 de I-iuxd‘ van gcdnerte o;_1allerl:an- Nedrigheid paIl_ hem niet alleen mar’: uiterlyke,‘ dc wys_bere1d , .20 ten d_1enfle van t Hulshouden , maar voor al uedngheid, naar den geek, zyndeniek als van de Klegmg, eu m t byaonder, Laarzen, hoog-‘gevoelig ,.en achteude een audcr betel dan Schoeneu, Mullen, Boeken , Stoelen, Paarde-tui- zicb zelf. gen , Wagens , euz. Zy komen van verfcheiden Rechtveerdigbeid, Liefde en Vrede inoethyniet Bgeflen. mt verfcheide Landau, warden op verler- een zoeken ; maar ool: behulpzaam zyn met Vleue wyzen bereid_. en mar die b_ereiding dragen ze woorden en met dadeu. ‘ hunnen naam. Zxe de Befchryvmg daar van m 't Matigheid en Kuishcid moeten hem door ’tgantI'e l‘>i1;el;i,;:oe12?/£1: dc Comm: , en Huémr: Kunlt Woor- gedrag deurfleken ; op dat men zeggen mag , does Juicy‘ ruoor dc Lazar}: in talen kennen; van 1. dxe vereifi war-, den , o Oud en'If1ieu Verbond tot LEE. 49, LEE. - luiden kiezcmdie eren, en van hem ‘niet dan met_Eerbied en ondet. ‘0tL€€Ym€e“°"5 hum“ kmdmm d‘ als door werpinv van zyne Mag: Eeuwigheid , Wysheid, 10 I100! ;l€‘fi“Bd $$g°§f3dn?g£S“w:§:n;§£iygne‘gain; den Voozieiiigheyd , ‘W11 en’Eigenjfchapp1r:1i1eren {pre- wetenfc rap. fl_ ' g ‘boven. ken. Maarvoor a . nooit van ingen ercnfpreken Veelwetifien 2 ‘he 53°" eeflyk man is ’ ‘.3 daar ’s,menfen verfland’ niet roe kan doordmxgen: en welke God niet geopenbaard heeft , en in een- voudigheid desharten leeren geioven , het geen duid- lyk geopeghaarccli rs ,_fchoon‘kwy er age wyze of_17iet - ' r a1- hoe of e re en met van unnen egrypen. .1: I. HY moet zynen Le§r]$gv:}:)rr1kg§;3eEe§::§nen O P-V O E D I N G S V O O G D. . ks doe“ zeggen ’ Wat r eenigvuidig vragen. Door L E E U W E N B L A D. Lemtajzetalon . IS ggefi gus opwekken doc‘ amen Vryheid geveu , een Plant met grote ronde bladen, alsde Saldanella, ‘fit mddel ml by hem me te helderen, waarmede maar die gefcheurd met aderen en hiaanxvende aan om 7-Y“ Vmmnd met aues 01? (finhem opwekken. Z0 Iange itengeis hangen. Ur: deze komt een iiengel men wil : maar oak‘ WEE“: 1- 1-eken , of hem zyn ontrent een voet hang . met blefik PWPEN‘-_ IUBPE": mm 99“ lieemng mil 06; hp niet dan van re 1ui- die,7.ichin ve1e_tak}e§ verdeeld hebbendc,k1e)neblaé[\td- gevoelen met vmgt: Wile % Worm. Hy maakl: jes geefr, die mrndermgefneden zyn ,dan de onger dc. fleren naar t geen hemg r5 en om dat hy nier De Bioemen wafl"en op de Takken , zyllfttvn 6 895" Wm‘ V?“ be‘ "3 E5 E3, fekenfchap re ge- langwerpige bladen vermengd en aan) aan “Ft 'v°‘} mm“ f°h““.5‘g re Wezlen,-.’1 1, ne gedagten te heb- zo grout als ‘een Ranunke_L Z)’ is aa? Uldagl ven. ‘t Is met Ewoeg Ie oetyhem’er ookreden Van bloemblaadjes, die iangw61'P‘g en gebe] ’ 0 1:g?nteer.r hen doen zeggen : men mdat by ‘me 0p.tgeen1,y (jg _zynde, Starswys fiaan. ,Na_d% koem D Wm. zoekente doen geven, 31:’ Ok omhem mtweldoen huieje daar grote zwarte zadcl-.{n nib e_ er1.vanebuiml zeggen moei. Hy moeoordeeal gocg keuren, often tel 15 dik, rend, ouselyk » 111°”; :5 = Z Wat,‘ in aan ‘tee §‘°ed}g:?j’e ggrlzen. dat by van zyn oordeel firaauvéerrdvan een green gee , 1 .‘ Y min e et 1: o eete an en. hggft gegeven. _ . t enoeg dat eengind den Eigmfahappm. De Wortelnietx Yggilloggdgénkeg By morhedd; ‘:15 ‘m1:tegUtica omhalsbragta°m' gweefl slangebeten" bi°£1”r°i"§‘e§ die men voorp 3:1: doofd vafltqiiticidngeiizecvallen, alsene Hiflorielgtfi. Sn: $35‘ 1° "3 Y C Caz at me 1 ‘ ook zyn r°- WP‘ ' - _ «no»-=s~ He “$1232.22:“:;‘;.:':..i,onwam< .L.E9EUWE.N"rE’..‘E.54....§1i;’é’.€i...’i.’i:f”""A’ ces maken, 6“ °“ C ’ ‘ _ ‘}".,’”’”“' Z16 Hflq-””1§)anten die bloemen zonder hehbe gedaam 1: tot ene eerlyke nieusglc‘ as ene'vm lab! (1 Za'a sw s etand dragen i “may m(1J"" h''‘‘: . LEE. leven van Wurmen , Granen en Miercn. Men zet Ten laatflen moet gy een toutje fleircn door 't ze in Kojen. Zy zyn een goed eten , ais Ly jong g at,datin her midden van de Pen gemaakz is , en zyn :‘aIs men ze maar teder en vet heeft. Haar' d at toutje daar rontom winden, dan zal uw Spiegel vlees 15 van , bruin , van goed fap en lichz re ver- gereed zyn. Men meet dat in degrond fieken mid- teren. ' - den tuiien twe garens , en een weinig van deVinken- Men heef: nog een foort van grore Leeuwerken huisjcs, zo dat aisde per-foon , die zichin die Hatha- zonder kuif, met een kraag van zwarte veren , de vindt her tonic trekt, dc Spiegel‘ zich heen en we- Franfen noemen ze Calmzdre. Zy is moeilyk opte der draair, geilyk dekleine Molens , die de kinde- brengen , zo men ze niet uit her Neft heetr. Men ren door ene Neutdoen drajen , en een Hefpe}noe- laat ze daar weinig in”, ui: vreefe van zich re men. Deze uitvinding dienr , om ze,ais deZon verminken, Men brengrze op , geiyk de gemene fchynt, re Iaren _drajen; dan glinfleren dc Spie- Men geeft ze ’t hart van een Schaap. -geltjes in de Inch: , waar door de Vogels gelokt den , om daar na we re fchieten, en rezien war is ;' en wanneer ze op een lsehoorlyke hoogre zyn , worden ze gevangen. De rechte tyd van de- ze Jacht is in de maand September, en voorname- rig Kolyk eel. Men ge- Jyk 's morgens aIs'er wirte ryp vair. Zie he: Woord bruikt ze ook, om he: Zand en Slym uitdeN1'eren ormlim ,Regm-Vagehdaarzulrgy de gedaante dertwe Garens vinden , waar van hier gefproken is. en Blaas re dryven. 0m dc‘ Lemwerken met bet Spiegel-mt «I te zrmrgm. Um Ele Leezzwtrken met 21:: Net, of Vikk- _ _ tau, te mizgen. Men vangt ze op velerlei wyzen met her Leeu- werks-net, ’tgeen men fpant, geiyk men doet, om De Landlieden vangen. de Leeuwerken ook me: Orzoians te vangen , -uirgenomen dat men een Sp1e- NEIICH; £113.16 33}! 516 Cmdfifl Z_3mE11,h€Eh‘€D- In gel gebmikr ’ -5,, da, de Reapers op de aafdg den Winter , a_Is.t heel hard vrre&_ , trekken deze zyn , daar men de Ortolans zet , op kieine V0535 met STOW U‘°°P€“ 2 5“ Yhfgefl Van 'I 6m: vorkjw Veid op ’t a_nder om de koft xe vrnden. Ala menze De Spiegel , die men gehruikt om Leeuwer— OPJMEM; V1198“ 191338 s fC1_1“-TCHIQDE5 d_¢11 E10013,- ken re vangen , heflaar ui: verfcheiden flukjes, zerten zrch neder daar zeemge anderevmden, en die verbeeld worden Fig. 1. 2. en daar door vangt men ze hchteiyk, en in grote me- men zich hedient, zyn nie: _ , waar mede men de Leeu- y 315 can boog , ' gt met den Spiegel, en die men aan de , en her rnoet zeskanten‘ een voegr. Men moetdrie fiokkenheb- _ ‘ bcn, zo als die bier met D.E.F. getekent is, vyf, De Figuur r.7..3.4. 5. 6. verbeeldt , hoe he: ge. of zes voeelang, heel recht en flerk, met een kerf fneden is. Dekant, die van onderen gout uilgehold zyn , om ‘er kI_eine [iulqesvan Spie- gel-glas in te zetten. in ‘t m1dden_ van den bene- denflen hoek , getekent 6. , of B. in de eerfle Fr‘. hechffi Pen guur , meet men een gat maken _ - - in te fleken die yan zes duimlang, en ontrent enen 31109! (W55 k€1’\_’€fl 3311 1 A vinger dik , van ouderen war {pits is, en in ’t mid- 1‘! X-45, 311551’ In 1- , Om dim her Net den een klein gar I. heeft , om ‘er een toutje aan Waar aan de t_we Stokken _G. H. vatfi zyn , en aan te bindem . ' de zyden van rder Stok de Pmnen L. I. E Neem vervoigens een ander fluk hon: N. Q. ter I-€¢UV‘{€Yk€fl W11 V dikte van twee duim, en eenenvvoet lang, ’:weIk Van dFl8._0f V151‘ , P A y van onderen aan 't eind Q. fpits toe moergcfneden berg‘-“hug s 513%!‘ 11661 Vlak 15 9 6“ dim d6 Nfitten worden om ‘r in de aarde te fieken. ‘Keri daareen : en in de léngte Qltfifekkep ; dam’ na vierkante opening in , M. O. wiens hoogte . . iken 3311 dcfW€6€II1d€nSCnln'tmidden van twee duim is , in dediefite, en in dedikte van’r V39 _fI1fik€h; 611 den Stok. Waaffian defwfiepumen ‘ -nzyn zyn in’: mrdden zetten, op dathetGarentegemaIr- . flaan , ais her door dezen _ nen zyn ter zyde , om'g; ene pen de Figuur G. L. X.I H een Veid gaan , datniet mm; Szoic gefluurd wordr, deweliretuiiendietwePenncn Dit is het gar daar de Pen L. B. ingeiioken worden, \deweIke vafi is gy ziet 1g. 3. moat omflaar , die men in de aarde fleekt , en de twe aan hetkrom-hour, gelyk finder: einden tegens eikanderen over; 20 dat dc I vierPenncn in ene regte lyn komen te iiann, en de Q q q’ 2 koord 492 LEE. ltoxd van ondeten aan de Netten meet flyf tange- haald zy. Heb dan cendiktou 3 , 5 , twaalfvoeten Ian; . ’t geen gy moet vat! binden an: ‘t ene eind an den Stok 3 , en met het andere eind aan ene >I’en 5 , dewelke men vafi in dc aarde fleekt , regt tcgeniover de pennen 4, i, 6. lnsgelyks dientene andere kootde, tenlengte van tien voet aan'teind van den Stok 7. gedaan, ‘met ene Pen 8.;aan’tan- ,dere einde , ‘ weike men in de ant-de,moet1ieken_, in ene tegte iinie met de andere. en 20 vafi unha- len alsimmets doeniyk is, op dat de bovenfie knot- ~de a1_zo fiyf gefpannen (ta , als de onderfle , Dan meet men nog een andet Tou hebben , tien , of twalef Roeden lang. dat over ene Kauol moe! ge- legd, en met her ene eindeaanden Stok 7. en met her andere, aan ene Pin gebonden woi-den , die ach- ter de I-Iut komt , welke Hut van Riet moet ge- inaakt zyn , en by enig geboomte , of flxniken ge- piaaxfl vvorden. De Katrol word: omtrent vyftien ‘ voeten vet van 't Net af, vaflgemaakt. ter plaatze getekent xo. , met een Ton dat aan een paaltje Ii. gebonden is ; zo‘ dat de tuflenwydte tuffen de Ka- trol en haar paaltje , de Iengte van andethalf voet be , en dat ,de Kattol twe -voeten bin- Anen ‘t Net inl‘pt_inge.. om-het te raffer te doen om- flaan-. Ailes dus klaat nynde , gaat jmand in het huisje zitten, om_de Reep tettekken, en hetGaam te doen omflaan, 1.0 dta , ais de eetfie Vogelskvan vden Ti-oep , bovenhet ondetfie van ’t Gaatn zyn. ’Ter’w_vl hy daar Qp‘pafl , moeten de andere gaan .om de Leeuwerken op te jagen , en ze te dtyven na ‘dc kant, daat de Netten gefpannen leggen , cm 2.: te uoodzaken dam in te komen. De per- fonen moeten zich in diet voegen plaatfen ,dat het Gevogelre I9. 10. als tuifen de drie petfonen in zy, _die ik onderfiel, dat?»d'een komt van de plaats ge- merkt A , de twede van B , en de detde vau. C ; Maai de we, die van A. C. komen , moeten raf- > fer vooi-tgaan dan de middelfle; Dus zuilen de Leeu- wetken zich , 1115 van drie kanten ingefloten zien , en genootzaakt zyn ; om reg: nit te vliegen tot on- derhetGaam: maar, om ze noch eerdetderwaatt tc doen komen ; neem een dun toutje‘, dal; lang is , bind dat met een eind aan de punt van een flokje 9. 'twe1k anderhalve , of we voet lang is , en‘ twe voet van het1Gaam in de aatde fieekt, en Iaat van daar het toutie lopen over ene kleine Voxk 14‘ van de zelve hoogte ale ’t andere flokje, enins- gelyks in de aarde gefioken , het andere einde van ’t toutje brengtmen in de I-Int. Bind dan aan het zelve dtie, of vier Vogels 15. 16,17. is, die men ‘er met dxaatjes van anderhalve voet lang , aan de voeten. aanvaft maakt ,en zo dra de pexfoon ,die in het Huisje zit. den rroep Leeuwerken Liet v1ie- gen , moet hy de vaflgebonden Vogels doen op en nedex vliegen , met ze een weinig re ttekken ; 'zo wanneer de andere deze zien , zuilen zy tegelregt ' d3_31' been vliegen ; »a1s de~Wac'hter ze dan ziet na- deien , zal hy_beide de handen aan’t ton flaan, om geteed te zyn tot_het trekken . ais het tyd is , op datflhet wand, door zynen fellenjtck, zeetvaatclig am a. ' » ‘ LEE. . V e_ L‘ ‘And:-re munier om Leeuwerken met Strihim It wangen. ' V , De Bocten , die geen Netten , of Vinkmouheb, ben , bedienen zich van Strikken, om de.Leeuwex- , kenete vangen. A): bet flerk, vxiefl , nemen 13,- de plaatzen vvaar, daatzygraagzyn, en 1Lichlietm_e‘efi ophouden , en om ze no‘g meet deiwaarttelokken firojen 1._e daat wat Havet , en die de Vogels wii vangen, 1egt’et vetlcheide Soden , of Plaggeu van aarde , de een dig! by de andete, en daar optout. jes van vier , of vyf Roeden lang , welke aan elk einde nan een paaltje vafi gebondenzyn, dan bind: by aan deze toutjes verfcheide fitikken ; van Paar- de-hair gemaakt , in ene dubbelde ty , vier viugets _van malkandeten af. i Daat_na firooid by de Have: in de lengte langs‘de1.e touqes; en op dateen andet hem de Vogels met ontneme, die zich van xyd to: tyd in zyne atwezenheid vangen , gaat by van verre zocken , want een Troep legt , en doe: ‘ zena dien kant vliegen daar zyne Strikkenleggen, daar zetten zy zich neder , en 20 dra zy het Zaad ‘ontdekken en_ dad: op vallen , vangt men e_ne onge. loofiyke‘ memgte. Men vangt ook welandeteVo- gels behalven Leeuyverken ,' welke alle ,aan de voeten blyven v-aft zitten, om datze Iangs de aatde lopende om het Zaad _te zoeken , byigevali de voe. ten in een van de Smkken fleken; diezeer dun zyn, en den Strik met zich flepen , totidat hy gc. heel toegehaald is, en haar vafi houdt. .- ‘ 0732 me wlmbt Leeuwtrkrm omier em‘ Ne: 12 ‘mange-0.. Zie hiet ene andere manier om een’ helen ttoep Leeuwetken te vangen. Men Behoeft’er geen by. zonder Net toe , nademaal alle foorten van Netten tot deze Jacht kunnen dienitig zyn ; mils de gaten niet al‘ ze wyd zyn , en het Net gtoot genoeg zy, of 10 gtoot, als een Sleep-net, daar men del(wat- tels mede vangt. Des moet men voor eerfi heb. ben drie, of viet dozyn k1eineVotken vaneen voet hoog en zeer dun , dezelve in een pakje in ’t Net doen , van ‘t welke men zich wil bedienen , en men ondet den arm dtaagt , en that made op het Veld gaat wandelen, tot dat men ene txoep Leeuivexken ontrnoet , ._we1k‘e ' men ontmoet heb. bende,‘ op de volgende wyze vat’: doet iilyven (of ‘venekert, datze die plaats niet licht vvetlaten.) Men gaat enige reizen rontomhaat *, tot drie , of vie: malen , baa: echter voor eerfl niet nadet ko- mende, dan tot ontrent hondert paffen; maardaax ua naderd men met den Kring allengs nauwette ma- ken tot op dertig , of veenig fchreden. Die dus tond gaat moet niet flil blyven flaan , als hy'er na by is,-anders zouden de Vogelewegvliegenz maar dan,moet hy gedixtig en 1.acht'es van de ene kant na de andere wandelen in een romgebogc pofluqr, ais of by ene Koe , die gaat weiden , wilde naat. boozfen; en als hy 1.iet datze buiten vreesiyn, zal hy het Net ontwinden , en dwars over de Voren Van"t flaande Kootn, of Zaailand, bee] in’: mm! > (pan. \ LEEIIWERK. . ~\\\\~4\ . , . ., §\\$.\\ _. L \ <§§. fl . \\.w\\s\\\ . , . . \3.\:\\\\\ . H .42 1 . _ u 1 \. " .. . \\\\\\ _ . \ §\\\\\\ 9 \\V\\\\\\\\\x\\\\\\ _\V . _ _ . s . :x.\\\x\\\\\ . xxx. ;..,§:& 3 7 . .. . \ xx 3% . . H 1 :«\\<\\%\»V\\\\\&\:V\\\\ \ \\ 5 H s : : : 3 Q _% % N % M _ , $.:§\\ . . xx . \> . \ \§\x\\x\ , . . U , . §\\\\\\»\.1 §3\«»4§\\\\§\Nsx ?\$_\ «.1: . . Sm N\ . uéa ,. H x .:.\\.\.\\\x r _ . . ‘xxx: .. §<\\xx>\xG.\\3&\\§.§. . Q» J . »§.33.«\\\E G . . _ _ . S. \ . . ., _ fl H ,is:sqa..¥$xx\%4+\£+¥»-w 3% . \\ 8/ M . .. . _ ., . E _ . . . . L ..a V W H \ J. \\@\\\.\\s.x:\\\\<\\ .. x§\\\~¢\\\\ W ..3£s§4$sw..§:x3.%%R«\ . V , ¢ . U . . v. , . . . 0. . . _ ... , . z 3 T, H n«\. .. . ... . .“ .r 4 . no . . . 1 . . . p , . . . .\\x\.\:\V§: \.3:7\\§>. \ . .. , . \\.<\.\\\. Q\\\\\. \}\\ K .\ . .. .. _ L 1 7 \\ I \\~ 1 mxxxfiwsxxxxkxx \«\N\\\\\\\\\. M . ...... . . .. . , _ . 9 . k . « xxx‘ \\\\_\\. u x 7% _ . . . . . _. a. \ . x x \. §\\\.\\\#\J\\x\\\¢s1 \ . Y. M _ . ¢ H , \\\\ V15} , A} , K 1 % . .. .. n . R:§\\5\\\“\,.€:x . x§\\\\ .~\¥\\}\\\“\\\3 J _ 4 _ , . 1 . \. §\\\\\.:\§§\£x . . . \ fix =§\. ,3 . _ . w , . H A2.\\\.m\:\\ . . . _ , .. r11 V . . ‘ . ‘ \. :\.n.\.w..\\\§z. ix u.u-».¢~n~uu~owo ; §\x\wx\~\\.$.$: ,, . ‘ Mu ‘ ‘ “ '1’: T ‘ \ w\.a.J¢v:.v, ‘. ‘ . , ‘ ..: ‘..~..Nnu.n . ., , L $33 ~=..§¢. . 3“ ‘ .. Y .34. . .s\.:t \..\\..\x.V._.\\\\.\s§.\\\\C\\1\ ....~w...u%........ , 3%. \ §s~$§$ ..e\\.w\?, . .?.3:.§..5. . We ! ~00: , . . ; \\\%.\\\\\§~.s§ . _ ‘ $:\\ 3‘ .... \ ~ 3. ? x » .\ \.\\_\\\ \N \ p . ‘ . .._§.3m.\ :3 . _. . ,. tux? \ . \:N\$\~ . .W ..3»5..>r( .\x\ \..N$$.ov . J: x\:§¢\«...»\\.M \ ?.\\\§ . , 3.\\\. .. \\.N§ ‘ . . . I . ..\~\\.$.\\F\ \ . \<. \§\\x\x\?r . . . Rex . . x m3~§..\:x:§: . _ \\\\ u . w\.\§:\$$ \ ..V\\$x . . . . s \>vV¢x \.cw»:\3v\ . :3?» \ :\E\\\\x . x3.§\ . \»QV\$:.u . \\\\ :\s\\ ~\\..\\~\¢.\\x\\\\\ , \ . \ AT . . . 1... H. 2,. . . . ,If/ . y 1 Is . v 7 . r ‘ . .. ( . . — . 1 , , . / . _ . V \ \ I rt , <>:.v'» LEE.‘ fpannen; in dier voegen , dat her from aan de Inn: ‘ gen dc Vngels kome , en he: Net dear open zy door ’t op de Vork-flolrjcs te laten fuiten , die twe voeten _ver van een, regtover-end in den grond fle- ’ken , en op’weIke ‘dc Reep D.D., of koord van ’: Net moeerufien ; Iatendede twee Sydiingfe einden EJE.-op de aarde komen, en insgelyks ook he: achmfie A ,' waar na men de overige Vorkjes in- fieekt , voor het geheie middellie gedeelte van 't Net, tuflen A B E E A15 het Net dus gefpannen is, gaat men in’trond opde Leeuwerken aan ; en van de ene kant na de andere wandelende, naderd men ze van langzamer hand, om ze aan't1op_en te krygen , ’twelk zy doen a_1s men ophaaraandrmgt; E1. 10 1e cc verre verfprcid waren , meet men ze doen derwaards keeren , om ze op enen hoop _te dringen , en tot onder ’t Net re dryven, daar ze lig- teiyk in gaan , en dam‘ in ‘zynde , gooxt men enen Hoed in de hoogte, en loop: recht op haar 1n,om ze te beletten , dat ze wederom keeren Iangs den nfeg daar ze in gekomen zyni en zo dra_ men by‘: Net komt, moet men dc eerite ry VOI’k_]€51.I1ttl'Ck- ken, en het Ner in ‘t rond toefluiten ale een_Kooi, om,.he: Gevogelte op 1yn gemak daar urttellgten. Auden mam}.-r am Leeuwerfien by Nab: “V ‘ ‘ met een Net :9 1/angen. - Men kan ene grotemenigre Leenwerken ‘snachts met een Net vangeu, waar roe fommigen zich van vuur bedienen. om dit te doen , inoet men een sleepaut hebben, 'tweIk op dezelve wys roegefleld en gemaakt wordt, behaiven-datdegaten, of Scha-- lrels niet wyder zyn dan een duim , en dat’er een fleep , van een voet van achreren over blyfr . 9}) dat de Leenwerken het met over haar ‘heen Iaten gaan , zonder »op~ te ryzen. _0m ze met minder moeite tevangen , is her dienfhg , _dat men ’s avonds ga wandelen Ianga her vers Gezaaide, ofongep]oeg- de Braak-land , dar’er kort iay ligt , of rer plaatfe daar onlangs Haver is gemaait, of $roppe1en flaan, die km: by den grond zyn afgemaait, daar zal men ze in den fchemer-avond .by hoopen zien vliegen, en zich op een van zulke plaatfen nederzerten, om te flapen , welke piaats men dient te onthouden, om ‘er ‘s nachrs met her sleep‘-mt -weder na toete gaan , ’t welk aan twe Staken gebonden is, en door‘ we ilerke Mannen gedragen wordt, die fierk gaan over het gemerkte Land; en wanneerze iets horen met de vlerken mifen , moeten ze de Staken laten vallen‘ en in ’t Net lopen , om te krygen"t geen'er gevangen is. Die de ryd niethebhen,om isavonds dc Leeuwerken te gaan opzoeken . die gaan met her Net flepen, op het geval‘ rer plaarfe , dam--zyv giifen dat zich enig Gevogelte onrhoud. Hier by dienr men teweten , dat men by ‘wylen ook Pa- tryzen en’ Snippen‘ onder het Net lrrygt , als her slup-net geen geraas' maakt, by voorbeeld in her! 'groene koorn. DezéJagt is veel 1.0 te beter, alsde nacht heel donker en koud is : maar , als deMaan fghynt . is her demoeite niet waaxdig , om ze re ondernemen. _ N , LEE. LE/(3.. LEI. 749;, Mukier am Leeuweréen met een Pair}:-ant. 5 3 (Tonelle) 1: Iuaugv/eu.7. Neem ee’nfParrys-net (Tmlln) darten i-ninfie aan zyn inkome fierke Stok o in den grondvzn ene Voren,diegete- , kenr that do or de-gepuntte lynen. Maak , aan de- ze Stank, de fiaart van uw Net A. vaii , {pan he: ~ NC!’ en fieek de twe Staken 4. c. aan den Hoepel, in de aarde , weike aan het inkomen vafi gemaakt is. Span daar na aan yveerskanten Netren met Stok- ken , of »Paa1tjes, die dat Net ophouden ,een Roe ', of zes , of acht, of-zo veel verder ,‘ alsuw Nerreiken kan; en zo deze Vleugels niet vet genoeg reikenr kunnen , kan men aan de laatfie Paaltjes; toutjes. met veren Iangs de aarde vait maken, om te belch. ten dat de Leeuwerken buiten de Vleugels nier ra. ken. Deze toutjes maakt men ook met Stokken vaft. ‘t /Is goed een Roeper twe drie aan den ingang van het Net re plaatzen ; en dam in , om ’er dc. Leeuwerken in re doen gain ,' gebruikt men de mid-r delen, wclke wy gevenom daardePatryzen re doen. inrrekken. Zie P A T R. Y S. ‘ ’ Om de Laeuwtrlzm naar behoren klaar te maken ,. begin: men met ze droog te plukken , en daar nu. her vel van ‘t hoof: af tje Iiropen ; maar bet Inge- wand niet uit re nemen ; dit gedaan zynde , lardeert: men we met Spek, ennwePen, of Spitje dwarsdaar. door, gefleken hebbende, rygt men Le zamen am ‘e grore Spit om we re braden, en als, zegenoeg zyn, ltrooit men war kruimels‘ Brood _en Zout dziar over, en 1egt'er war geharit Broodonder, en maakt ene Sans 2113 van de Smppen. Leeuwerken in Ragouz. Neem Leeuwerken, plukze, en doet'erheit In- .- gewand uit ; laatze in ene Braad-pan opfnerken meta geftnolre Spek en wat Biom/, doetze dan in een~; aarde Pot met Vlees-nat en witte Wyn , flroo1't’er dan wat Peper ,'Zont , en Kaneel over ; Laat ze duszolang floven , tor dat de Sauskort word: , doet ‘er Sap van een Oranje-appel in , en dis zeedan op. LEEUWERKS NET. iZie LEEUWERK. L E G E R is een Kunfiwoord van dejagt, ujaar mede men her Nefh, of de 1)1aarsdaar’rWi1druXt, of-legt , betekenen wil. L E G E R -"Z. I E K T E is ene befmettelyke Ziekte , die in Legers heerfi , en gemeenlyk , nit Vennoeidheid en kwaad Voedzel ontflaar. L E I D E K K E R. Verplicktingen de: zelft. Zo zy in ‘t volgende getrou zyn , zullen zy hnnne Bezittingen tvermeerderen: Want Profeet Eu:/2iel venekerd van Gods wegen ,- dat die zyn wille doet, hebben zal , waar van hy zal leven.= ' I. Zo zy gene Leijen dekken. daa|"mict. ofnieb meer dan, nodig is, en nemen de oude Leijen niet met zich. ‘ - II. Zo zy gene Voeren meer rekencn , dan hun‘ toekomt. Qqtlg III. n tien voeten hoog is. Steek eem‘ LEL. ~ » ’ ' ' kracht met de wittc Lel ' 1 I 1. Zn 7. of hunne1\n€C1“ gm’-‘T L°°_d V3“ 7-7 in Y uvereenkomt: de Daken n¥t'hun voordeel , of met kenms van maar andere , datzy gans andere krachtenheefn er mede nemen. ' h“l‘r?::rll<:1v1l ‘Marragon ge/mm. Zy verfchild van de andere weinig, zoingedaan.‘ te van Bloem als B01 2 Maar dc Stam-is geheelmeg bladen bewafien. Plants. Zy wall in‘ gans Italien , en in ’t byzon.‘ dc: op den berg Carlo , en de Pireneelfe bergen. Zy lgloeit in Max’ en _‘}m1i. ~ V Etgenfc/aappm. _ Met de1.e‘is’t gelegen, gelyk met de voorgaande. Be/chryving -mm -verfchzidm der Lelien. De Le-' lien en Martagon gelyken malkander in*Wortelen. Men heeft ze van velerleije koleuren. Men zier meet an min purpere en van wilte kleur ,’ zonder reuk , en me: flinkende reuken , en van de zelfdc kleur, flaau, hoog-rood, oranje, wit, enz. De purpere, welke men noemrBerg-Martagon,’ geeft boven op de Stam verlcheiden flelen , waar aan zomtyds donkerder , helderder, lichter en wit- ter bloemen komen. -Als de Bloem-bladen zich ope- nen , krullen1.ebuitenwaards, 1.0 dat’er in ‘I midden enige kleine fleeltjes met hunne kleine kapjes nit- komen, en de middellte , he: trompje, fleekt voor alle uit. Die een rode kleur hebben doen uit de Stam ze- kere rode flelen groejen , waar van de Meni-rode bloemen af hangen; en om dat zy gekruld zyn, noemt men ze Biclae Madame. Men heeft me 001: in ’t geel. ,— Die van Pmiizonius gelykt wel naar de-voorgaan; de: maar zy flinkt zeer onaangenaam. De ligtrode is van twevfodnen. De grote is zo vrugtbaar in bloemen , dat zy'er fomtydszeflig van een Bleek-mod, of Oranje -voortbrengt. De kleine bloeit 7.0 overvlocdig niet , maar is aangenaam van kleur. ' ‘ . ' De Vermillioen-rode is vruchtbaarder in Bollen; dan Bloemen 5 want zy brengt ze in 1.0 groten over- vloed voort , dat zy niet alleen tuffen de bladen der takken zich zerten 2 maar tufien de bloemen. Zy is aangenaam wegens hare fchitterende kleur. ’ De Oranje Lely , welke enige de Hyzmaynth der Po‘e‘ten noemen . brengt een grore menigte van Bloemen , met brnine flrepen deur her Oranje , voort. De Witte, welke men ook de Lieve — Vrouwe-’ Lely noemt, ofdie van St.Amh-my dz Patina , om dat zy op die Feelien bloeit, is door zyne gedaantc en kleur elk bekent. Men heeft’er dnbbelde van: maar die kwalyk zyn nan ‘t bloeijen re krygen. Bclnmdeling der Lelien. De Lelien willen mange Z011 , goede en ligte aarde , een {pan diep, en 20 wyd hebben. Men neeint ze nit den grond na her bloeijen , o'm1e van den aanwas tc ontheifcng cn plant ze Lerllond weder. ‘. Ge- LEL. LEN. Lap. LE’P_ LET Geheim, om de Ielezir der Lelim 2: dam 7m5- lan en dun ed ' .» l an. zy:i::,12:2:;;.d;i:::,:::"15° - ‘ a s o ‘ - - 017 en Z0 gy Pnrpere Lelien voor den dag wiltdoen ko- zyn \?:l1(nIl:Ie‘lie:rle'{l¢:xSfllt:);ldlllg "van ‘red diam" Z}: men , als zy bloeijen , neem dan tien , of twaalf ltaal Tin Zilvyer G’ ads Va" Y1": K0176!» Me- fiammen; bindze welby een ; en hang ‘Le in den van’!-ion: en Steer: $1 ' en van velefley f°°m“‘ rock 2 want zy geven aan hunne takkcn ook bol- te en gedaazitenaarde gg{nzgi‘l‘£l:>k ‘1‘lVileI]IkVe€1CIi]Ci[]gl§OOtf en. . ' — ~ ’ l 7-Y 6 en. Of laat die fiammen , als de tyd van ‘Verplanten ter]-DgsellellsmcF'JE1?nt1°°d.gfet¢5s’ dc M5‘33l- en Lets aankomt, in de Moer van rode Wyn weeken, tot Raflnadeun’; hebben u'm2lm's ’ stcemzagm’ 6“ dc dat gy _zich deurverwd tooncn. Plant ze daar na, lerlei grootte en gedignetglw In hun gebruik van V3- en giet er een grote memgte Moer van rode Wyn L E P E L S is coke I I’ over ;‘ en zy zullen Purper voor den dag komen. waar mede men d 0 en \un&w°°’‘1‘’”-" 55 Jagt 3 Flarenzyn zegt , dat,_ om rode Lelien te maken; betekenen wil ‘ C ‘ re“ van een Haas ’ °fK°“Y“ men tuflen de fchors Cimmber moet doen : maar L E P E L' men moet de knop nietkwetzen , die dc flam moet Hubnm gun voortbrengen. En flrykt gy ze met een andere kleur, zullen zy ook Lelien van die kleur voortbrengen. 49?‘ “R170 (l)1rd2n.b océifzlearia in 't Latyn. Zie LEPIDIUM. Zie PEPER.-KRUID, Om ze ma/<2» , dat ‘db lLelz'en bet gamlfi jaar L E T T E R is een F‘ - ' . — 1 _ fcham en gaaf bly-um. ke;d,1waar made men zel "°“d“ ‘° Veg] 5°‘. N gw Y S , 'Dx'-mi. -R¢Z"7'"” m ‘La. 1' ‘k id tc wezen. Z0 zy meerliefhebjzers vanxsjeles LEV Ed. —Genee5he,-en geheten , is een befluur In CA .1 n ogzocte Confituren zyn, kan men w"e':§§ bgltixfleen flapefi s “"“k°h en bewe§e‘;{' S1? Zinhufgifiae} gevaar geven. Men konde hunémk 1n _ 7 I , . beware“ cu. c xac - I , t-Peer fchagen die get in {chm °m dc guondheld tze verandext mar den een gebrade App: 5 0 _ . 2 . ; ‘ - , kt 1s doende daareenv1er- '.. -v ’ ‘ ‘.1-lk-oonogwe TC.“ “Chhm g\?vt1::egn0‘ede ievenswys, a1s men voed- van l;a;:1tC::‘:“§o‘;:r!l:n;{ge1i17:detcn,Yin ‘eaafer an Wyn get Men one“ am én mat, en nietmeer, danno- «gen ‘ Vow zyn avondmaa] ml by nick met ene fel n_a-ax tyllljruikt . gm zich te onderhouden en/da ogpl . Po” Y5 vergenoegen ,of met een vlcugelqe dlg “ ’ ge ‘ ' De eerfte oplettenheld v 5“ en Ce bgade Haen ‘ en zyn defertzalwezen van “:11 efigrgden Ap el me: wat Suiket, ofeen M065. C5 3 ' ge , of ehige vogtige Confituren, Lg-yemwy: , war een /atrfiellende. . ' H (1 11 ‘ Ilen ontbyten van een Pa-‘ fie?(X:Hffngf nieteeeenn of met een link brood , in een week Bekookt Ei g¢d°°P‘- V°°"‘ ““dd‘3' d‘e van het gxootfie gewifl is . om 66:: E0“-d°f fie‘ 1 _ te O - 6- mndhexd. ta bevlfmz-Di; c:Y:£:v:n;zvVwyaSWe1’tefchik~ Offien Marrflfia fiorvclll-I‘iee:‘1:‘(‘)::iI\tek1e':el:,>:lb,t:n v’vys¢°°“°°‘d';‘}f‘-§“mwe‘ mlgellggzgflizvordende mag 001‘ “"°1 WY" °V°l"‘ . en‘ ~ hie’: de ver c ex en ma- . d aa te verfierken maat‘ tel: ‘'2 :*;r.§°:‘:*:,:2.‘?:‘::5‘s:n. «e m» $::‘:’;é‘é‘éi“rs:-‘“w:.?‘wf-en. men Wen van g¢i°ndh°idl3:lb‘“1k°“ 31°" 1 “M .3‘ met Water aemengd moet Wn. ouderdom en aart der tn en. , Lwen:wy:"vovr em, d"9’7"fl’”‘”d"’ '”“” zkk“ uitgepur is. L"m,,wy; der Ziekan. ' hun-' - ' ‘ ' I ven der Zxeken moet near , , t edz-ame kraguge»Natten. 1n fl€Eefi$:n$ ggmggen gerchikty ‘zyn’ due‘ zwtare ee11:lII§:/gatlfci.‘-|§l:1eclngxeIl1teoo‘{<(t), met oude Patrfien, e’u‘1¢i . ‘ ' h van te voe zamene en en-Kan: of_5cb,,P_ , 0 Zxekten bebben moeten ZIC , . f K ' r en Hanan , her Hart van e .' - ' ~ fieklflge-I1 s ° °° 7‘ Men zal enxgelepelsvandeze onthouden. D1: am on! k daaxdi 6 Kent. Dyhars. verflerketh ' ‘ len Pokken, W3? 3» N tten in die bmfierkcnde 53PP°“ d°°‘‘' 6“ 3”“ ' ‘" Male ’ waann bedorvenvog- fly“ 3 ’. - dg 133‘; 'b1oedloop enz. - ' v re voedzame Natteu. In P I 3: ’,§f.‘°,“§§t bruin beifagen tongend» “,‘Z°.§§:n“$‘ei ?;1ge5jl1c£jee1;s1fui1n(:1en tufientyd van de Vleesnazten, .v 'kten, 61 tn t mxdden van hunne me “ thoudcr gevem _ . in.-t gehee‘ , van vlees_en V195?“ finnogmnk ma; Z0 de Herfleilende tegenvleesnatten 1s, mt‘-n_ zvtmoeten dunnen en met verhltten et 8 n we} in de Natten enige fiukken van eenPottag1e 1:611. ‘k . De fpyzen dear en e c , ' B -d- hie; nevens gear. eexn §§1agl§§x§§‘§:"3m?acn ,moeten van ‘inelkfen A?fIg- , (C); :gaI;.trP;1t:$Sde ofejyglglllghen’ at we‘ ‘een Dyhajfil - dran . 0 “-5 3' * ‘ - {leek me am 't 5P“- 5 Veld-gewaffeu zyn . en de d t We] ma, em befleek ze met Nagelen , n m ‘ d at van en melken; en a . , b. d’ ‘ laat bet koud worden 1 C“ 55 a‘fZ{"e):)r111’e110f:ieFt!s te eteng geven , tnaar wel _op :ix1ac;ena,u();g1o(1’1:tte)r'1d W: gleewm Op’ gm.” een , _ . .. - of een ml: of _v1er ten mm _ ‘ t aken welke gy In 69!! t;eel‘1\:1og:rd:e‘;)$s'7;:‘;1n;’e11 hoe de {1;ys hchter 15 ; We g’e‘1‘f‘,1E‘;ta‘:’(:"f1c‘l,xI: Def cm ’vgyg]aa5dC Pan zuli I _ - zy beter 15. Men moet de Zieken met .fPt'5 “M F5 F351’ °P‘ dog; dc Hemaende in gebtaden Vleesgeen Iufi: “mama Z’ 1; b gin: te herfiellen en ‘hy trek tot heeft, zoude men he: op den Roofler kunnen bra- Als e 1e e e ’ V Schuttel zal zetten » W331‘ - , vbeneden den. W511“: me" °P C-C" t 5. h mat) zyn 61'! V9‘ . - -dekzel zal Ieggen me g eten krlyugtg ,e$T:\n0ef 5:? nlargfflflig’, dat by meerm ovei minflgen '11;?:\r1§‘e::1V1eeSam enekamgemdcn arcing“ ‘oeneegflt , moet hy ook in melerger ea gonktattnmen-he[om1{cI¢n, A15 her gebraden IS,‘ A naar zyne u g 3 2 , * 1-3 vzfter fpyze zxnb toegevefl » 1° J V LEV. zal men bet koleur geven , met daar can gloeijcn- ‘ de Schup over heen tehouden. Voor dat men het doe: braden; zal men 'er geltoten Befchuit o-V ver heuen doen. Men zet een Schotel onder den Roofier , om’er het Sap in te ontfangen , ’t geen men , als Saus , opdiffen ‘kan , doende daar een weinig Citroen- , of 0ran1e—I'np over. Lezmmuy: bziiten de Va/ie, war luidma die . gezond zyn. ‘ Luiden, die zich wel bevinden, in ’t befte van hun leven zyn; en zulke, dietveelwerken, mue- ten near gelan ook eten , en zich met vafiespys voeden , om at dat foort van Iuiden de Spys ge- maklyk verteert. Maar oude Xuiden, die gemeen- lyk zwak zyn , en die op geleerdheid toeleggen , 4 of die gemeenlyk in werken van geeft zich afflo- ven, moeten niet dan matig eten, en zich niet voeden dan met ligt Vlees. ‘ Het eenvoudigfle en minfl gemengd Voedzel, is het befte. Her toegemaakte Vlees en geftoof- den zyn fchaadlyk aan de gezondheid. De on- dervindin doet zien , dat het zwaar te verteren is ; en at men de eetluflz opwekkende , ge- vaat Ioopt van de maag te overladen. Dit maakt een kwaad Tap, en een bloed_’t geengeenfinsgoed ' is , om de deelen van de zelffiandigheid die vervlo— gen zyn , te herfiellen , om dat de vertering niet dan onvolmaakt , of in ’t geheel niet gefchiedt. De Mag 20 wel, als Ingewanden, vervullen zieh met raauwe, flymige vogten, die zuur en galachtlg opbreken, windeng zyn , pyn voor’t hart, braken , on een oneindige meni te van ziekten vooxtbren— gen, waar van de mee en gevaarlyk zyn. ' Men moet ook op den Drankletten, welke men onder, en buiten het Maal gebruikt; k-iezendea1- tyd de rypfte, de_lyvigfte, en mini’: geeflige Wyn, en ’t1igfl:e en zulverfte Weter. Men moet den zelfden regel in Kofl-‘y, The , Chocolade en ande- re vreemde Dranken gebruiken , onze Magen zyn daar niet na gefteld. De gezondheid wordt me- nigmaal, door een te groot gebruik dazu’ van,be- dorven ; in 'tkort—-, men moet met zynen [teat en zyne gefteldheid raadplegen , en zich near zyne ' ondexvinding regelen. Lemmwy: in de Va m. Luiden , die mager zyn , zullen de gezondfte Spyzen verkiezen, en wérk maken, van hette be- reiden en toe temaken, gelykhetbehoort : want, zonder dat , konden de allerbefte uitnemend {chand- lyk aan de gezondheid wezen. De gezondfte Potfpyzen zyn zulke, die metWa- ter, of met een Erretnat z ngemaakt. Men doet daar dc kruiden by ,‘ die e tyd van ‘t jaar geeft, en weinig Boter , 1naar de befle. Men kan by hetErret-nat dePinkfternake1s, de gele Wortelen en andere gezonde Wortels voegen , de Kawoerde , de Pompoen en Komkommer , well-:e maken de magere Potfpys bondig en verfriflende. goedzyn, op ‘t ogenblik, dat zybegintte koken, ' R r 1.‘ Men kan. een krachtlg nac met de achterbou van een Klkvors , Rivier-kreeften , en Molrelen maken. Maar men moet de laatfte zeldcn gebn1i~ ken , om dat zy kwalyk te verteren zyn ; en om dat men ‘er menigmalen van braakt , Afgang , dc Roos, KOOIS en Hitzigheden van krygt , die in enige dagen genen tuft toelaten. Wy moeten nach- tans bekennen, dat deMoIfe1en enigeluiden dien- ftig zyn , en dat, terwyl zy hun’t bloedzuiveren.‘ ‘~ Elk moat zynen aart en gefteldbeden in acht: ne- men. De Melk-fpyzen zyn in Vaftendagen zeer in ge- bruik : men kan ze met een Fruk goede Boter krach~ tiger en verhevener maken , als n1en’er nog Wat _Zout, Peper, of Muskaat-noten, met We: bittere Amandelen by doet, of by gebrek vandxen , een of we bladen van de Laurier-kers ; of Spaanfe Laurier. Water van Oranje-bloelfem zet 2e ene aangename gear by. Zo Koeje-melk enige luiden, die een zwakke Maag hebben , te zwaar mogt we- zen , meet men ’e1'—een derde , of de helft water by doen, om ’t lichter en gemaklyker in ’t verte- ren te maken. Maar zo zy’er gans tegen mogten wezen , meet men ‘er de Amandel-melk in de plants geven. . _ He: Brood, ’tgeen men in de Vis-natten doet, moet van ziliver Koorn wezen , en van een vzlfte deeg, om dat’er te veel Gefi in zynde , gelyk in het Wittebrood, dit de Maag vergoorenzoude en, kwaad cbyl veroorzaken. . Men moet de Rivier-viffen , en die vanVaaxten , welker gronden zandig, en welker waters Iopende zyn; voor die ftellen, Welke men in ftaandevuile watcren , en op moerige gronden vindt. De ge-‘ zondfie enmeefigeachte Vifl'en vindt men in zoet water ; ende zyn Bears, V01-en, Snoek,~ Carper, - Grundel, Elft, Zalmen, Bermen, Blieken, Steu- ren, Puit-alen, Kreeften. De befie en zekerfte wyzen van Vis voor de ge- zondheid gereed te rnaken , zyn, koken in Water met Zout , en ze uithet water , of met zuren doop , of enkele Boter, ofze op den Roofter , of in de PanmetBote1', ofO1ie gebraden, te eten. 1nHoI- land kookt men ze in Water en Zout: met Picter- ' felie deuxgaans alleen ; maar men flooft ze met Wa- ter, Zout, Peper, Pieterfely,Uijen, ver1'eBoter: maar zeer Weinig ; doch dit doet men a1leVis niet. Het bekomt nooit kwalyk zoute Vis te eten , na datze wel gekookt is. Die gaarne van wat hartigs houden, kunnen dear Citroen-Yap , of Oranjc-fap by doen. ' t V - Om te maken , dac gebradenvis minder droog en aangenamer is, moet men den Rooftermet een blad papier in den Olie , of verfe Boter vet ge- maakt , dekken , zonder'er vuur ondcr re doen; Men 2211 de Vis op den Roofter leggen, en zemet een Taarte-dekzel dekken, dat metgloeijende ko- len wordt belegd. Als de Vis aan ene zyde ge- noeg gebraden is. Moet men ze, op de gewone wys, omkeren. Z0 men do: Vis in water doet koken, zzd hct dam‘ tjes ' 498, 1 LEV. c1aaree11"vie1-_.endee1-ioods, oftwe Alum 11‘1‘t.6d0B1l,V _O_ver '_t Maal 2111 men goede type Wyn , die ly- om zyne 0i1e tedoen opwerpenv, enomze harder» vgg lsdr-1nkc_n, en daar ‘dc helft, .oftwe-de1'deRi- te maken, zonder dat zy een bmtengewone fmaak v_1e1'-, pf Regen-, of zuiverfontein-waters, dathet krygt. _ _ _ llgtfte 1s, m doen. Op'tIaa1't van ’tMaa1zal men De gezondfte en meeit gewilde Z_eev1s , 1s de Wat fpaanfe, of Alilmntfe Wyn, een weinig zoete Tong, de Pieterman, Zee-haan, Sp}erlng,Schar, Rataha, of een weinig Wyns met watge{totenKa- Weiting, T31-bot, Barbeel, Sche1v1s, Roch, Ma- neeI,. of gerafpte Neutmusdaat, drinken. kreel , Sardiny , verfe Kabbelaauz Van deze V15 Bu1ten de Maaltyd kan men een weinig afzied- is de voedzaamite , de Tong , P1ete_m_1an , Zee- zel n1e_t_ de wortel van Elze-bomen , of met ]ene- haan, Tarbot, Barbeel, Schar, Sa_rd1nJen,_Ma_k- ver-beuen, of Koriander-zaad gemaakt nemen. kreel. Men moet alle de verfe_V1s zodz1n1g.k1e.- Zo’er,_niet tegenftaandedezeLevenswys, noth- zen , dat zy matig van grootte 15. De Tonyn, tans l'cherp- en raauheden in de Maag van flyme- is een magtige Vis en kwa1yk_ te verteren, W:1ar- r1ge, of waterigeluiden komen; zullen zy in het om men ze niet te veel gebrmken moet. O1n de eten met de eerfte lepels van Soepen, vyf, of 21:5 Zee-vis zo te bereiden, dat zy der gezondheid hele w1tte Pepers deurzwelgen. Dit zal hen de dienftig zy , moet men de Regels 1n acht nemen, Maag doen terenszondet enige pyn te verooxzaken. welke wy een weinig te voren hebben gegeven, L _ _ Wegens Vis Wm VB“ Watan ewemwy: war Kmderen dz: enfl zyn Ge- De Riv‘1er- en Zee-aal , de Prikken en _Meerko- fpeek . ten, en aile gezoutte en ingeleide Vis, 1s fehade- Men moet den Kinderen , dieheerft gefpeend lyk aan de gezondheid , ten izy men ze doe wee— zyn , niet geven, dan enkeie eenvoudige fpyzen, ken , en men’er niet te veel werk van make , a1- die zacht, vochtig-1naker1d, lieht te verteren zyn, hoewel zy daar en boven altyd ongezond zyn, of en emge overeenkomt met de Melk hebben,waar niet wei voeden. mede zy eerft zyn gezoogd geworden. Zodanige De Zeelt en Braaflem is een zeer goed voed- zyn de natten, V1eesnatten»enPottaties. Men moet fel , als zy groot zyn. Wat Aal , of Paiing be- ze vxermalen daags te eten geven, en_Nat en Pot- langt ; deze moet men niet veel eten , maar men fpys om den anderen. Men moet noch te menig- _ moet met zyn eigen maag xaadplegen , ‘en de Vis maal, noch, te veel Vleesnatten in eens geven, heft keuren, Welke zy beftvexdragen kan. (fchoon de Kinderen, welke men de Borft ontno- De Oefler , Garnalen en Steu.r—krabben zyn'ge~ men heeft, een heete mond hebben, voor a1wan- zond : maar de K1-abben z ongezond; en men neer haat de ’_I‘-anden deur komen) uit vrees , dac moet ze zo zelden, 2113 de ee-kreeften eten. deze de nbertjes van de Maag te zwak, en hen dc‘: De Boterham is ‘s morgens goet voor een on- opgefpannen en loslyvigzullen maken. Gedurende byt, en na het eten van Pot~fpys : maar Ts avonds het Maal , kan men ze zo menigmaai te drinken moet men‘er zich niet mede behel en : want zy geven , als zy‘er on1 vragen , maat niet veel‘ tee‘ ‘is zwaar om te verteren , en zou e een raauwe gelyk. Maag maken, ' _ aar_mate 3 dat zy groejen , kan men de Spys" De Artifokken , of_ha1:e Boomtjes, de Spanna- vermen-1g.vu/1d1gen en‘ vermeerderen : men kan ze fie, de witte C_ichore1, en andere derge1ykeWa_r- Wat 316161 van_Vlees , of van Hartshoom geven, moes-fiof zyn nut : maar men moet ge gekooltt of een v_ers E1, met een ftukjeligt brood, dnt Wat eten , of met een witte fous met we1n1gvBoter en gerooft 15 ; fomtyds een Spaanfe Pap , of een Pot- verjuis , of Azyn ; doende daar altyd Wat Neute- fpys V211} een Kapoen , dat wel bereid is , zonder muskaat, of Nagelen by. . Specerljen, met eenweinig Zout. Voor’t ove1-ige De Rys, de Sop metB1oemen-meei, 1n den Oven -kan men tot hun voornamnfle voedzel Brood-nae droog gemaakt , Water-gmwei , of Gort_ , met ten en Potfpyzen _fchikken. Tuifende Maaltydzal water gekookt, en’e1- een, of twee, of dr1ev1er- men hun een kiem fluk brood, met een weinig dedelen Zoetemelk , of Amandelmelk by gedaan , Pptfpys , Marmelade. , of natteConfiture11geven , geven een goed vedfei. the met te zeer gefmkerd zyn. Men kan ze ook Men moet zich van Erreten , Boonen en alle fomtyds_ een wemig Befchuit geven , of gerooft foorten van Koo] onthouden, om dat d1e foorten Brqod m Wyn gedoopt , met half water, en een vanspyzcnzeerwinderig 1s, enbekwaam, omvog- weimg Suiker. Voor hunnen dagelykfen drank ten te maken ; men moetizmh ook van raauwe zullenze hebben eenGerPcen-drank,gemaakt met Artesjokken onthouden, v21-n Rapen en Salade om een handvol Koorn, Rog‘, of Gerft. Men kan’er de raauheid. Men kan Salade van Selery van Paarde- nog ‘Wat gerafte Hartshoom byvoegen , of een klein bloemenr, Wilde Cichorei en Uijen, onder de as flpkje I_{a_11eel, of Zoethout. Dit zai men in een gebraden , met olie , een wenig geftoten Peper, pint R1v_1e:-—, of Fonteien-water koken , op een en een weinig Azyn eten. ‘ v1erdepart. Over‘tMaal, zahnen in dezen drank Men zal o11der' het differt enige gedroogde, of enlge druppen goede Bourgogne , of andere wel natte Confituren eten , enige Marmeladen , die type Vygen doen , inzonderheid zo de Kinderen niet zeer zu11r—zyn , noch te zee_r gefuikerd. , van zwak van maag 2 ‘fl. Maar men moet ze voor :11 enige gekookte Room, een wemig befchmt , of hun onthouden, 1e van een hevigene11haafl:igen dxoge vrugten; mzar In een kleme menlgte. . aart zyn. ' Men LEV. - LEV L Men moet zorg dra " gen. dat zy geen val‘: noch . grof ylees eten , en wel zorg di‘-age“ dat ’Zy dit Gr-muel mar" Kmderm. Z0 mm: 818 Salads raauwe vru h ’ S 5 d~ - 3 .C Veil 1 of andere Neem een once of cw v ' - n§>g‘et,h 1e n_1et wel te verteren 1s,‘z1eneten. Men wasze in laauwater, c daehmeuwe HaV°“g°YE, u11nletmeerdroogbroodgeven, of’tmoefl: van de and 1: ’ 0t E “M991; <_?p degrond lV:'a<3nzeHI11érl11az‘en11eunnefPt<>tfp3? gegeten hebben.Dan een aarden 53: o11t11P§ev‘d1:d. met hunne“ tyd Wm fpelen tc Werk gag-n1nen ook’ :)V1$ Na dehfierden dag zal menden buik met een b De loop , die uit een ader komt , die lang ge. once Callie-moes ‘zuivereny; Welke inztwe glazen mfien ’ qpen’ of g°k“'‘1a5‘* 13' geweeff 1, is onge: Xifei is gefmolten; ofin afziedze1vanK1a~,verzur-ing, Pee Yk' ( , ‘ ' ‘ 1 ie in .deze Ziekten zeer oed is’ V ioin .dat 2 ver- - . ‘ frift, de-hittein matigt, dg kladden gemaklyizaoet ’ M’Ml “Z” d‘ zwflkbfid tier lemr; ' opbren en e Gal en ’t Zout fl in temt ende 1 - :Do1-Pc bgeaiau. 1 Y ’ n de;I‘f.ge?}I<1erd$eZi—:>Vakheld def Lave . ‘Des niet tegenfiaande zal men de zyde, ciaar de len en Sp zen Oerfiaakt ’ Zal'men doen dc Midde‘ -Lever Iegt _m_etv Rofen-olie ,. of Olie van Kween, warmen Yook gergi-11:6“, die’ re1'WY1 _ZY Zachties meteenrweinigfapvaniweegbre, 9fNachtfc_hade, Duif Pain’ 5. gcf, a rim’ gelyk een K131155112 €611 Verreen weini ,Kamfe; ‘ em — , .. , ' ’ Y.'’— 11?: a1'1iS~horen. Wat den drank ~ 1 Ag , ’ ‘"1"’ 1 1 b.e1=1_nst a~ 1116-moat, goede oude W —- 1 voor en na den eten meet gebmik tY1v’v gfiléhwlej leg: ‘ - " » « ~ V\ zalaeenw '- . . . . ‘ 1‘ onfeilbaar iddél waiaryeeéx oittffiken ' - ‘ . I > . elmg Rabarber eten, en alsmm dame: lever-._ 2 . « doet k ' - , an men zxch van deze Poejer bedienen. . St\amp‘°nd.er K of, S‘ _‘R , ‘ ‘ Neem een half dragma Nageieng . dm nog_,heette ,L€V:1'yfV,a]'1, egg 2€rI:i<§:21Ha‘e:1?i?:i~i1e%1[<=?ve(31‘f f4‘g§§;ai:Xz:1_¥f:kel’ “[3.°d .sa“de1h9f’tTK9-11§:1‘E§t dig 1s,geopend, en mmg he; faP’doQ1.'WitLywaat men abet. .11 . rentyn. e Il’lS,‘MElfilk. Stamp en _ .11°e1flYfs geef dit_Middel aan den Zieken‘. .Zo'SY Ea 3 “met "er °11°°T1K1111dy—fuiker. Men gem” Rvozemazyn hem) Zn“ fiigémehen Azyn; mgég er ‘eenlljepel vol van nemen , ais menvan dle goedfis, gebmiken“ lie .L1NDEWATER d_ gaat. e Conferf van Provenceqozen of on ’c Wooxd v ER K 0 U D H E 1 D.” 1 0‘fV}’,§';nCV‘}fff‘e1,’Jfd°“» Sflel Van Kween, T‘he;iaC; ’ _'« ' I . —= ‘WY11_11nnenookd' (id ,, Lyewerloop,» oE.z.w:;£lz‘eid der lea/er., A 1 , . um een De zwakheid dei-‘Lever word! door. een ongé.‘ A””l""' " fteldheid veroorzaakt , waar van de fiof fomtyds in de Ingewanden ofde Aden enslag_aders is an d. ‘ N€em'.kO€1(j6s -fig I-ffadib‘, , ‘(RD Rabarber 1 17311 ’ V ' ~ . Le eiks een dragma; maak’er Piiien van met S,’ 1 W90? oorzazikt , Welke de Chyi opflm-Pen , OH“, zich 21:1‘; filiiigrel , en geefier alie morgen‘ nuchtéren houden,g of dienen omzete veranderen'en.re fchei~ M a‘. rggma Van.‘ 11911, zonder dat’en iet gebroken,‘ of am flukkeu, A an Z31 bevelen" °°."“‘a‘1.1 ’5W°e1<9= met zes is. Zyb is van twederhmde am“ 3 koud en heat‘ W::1tgmen= ubbeide Catlsoimam mcwe oncenllozen- en die twee foorten warden door het tegenovex-1: mete: Susi,‘-ibfiee! Weeg1’.’e‘W’“e1' “5 1111511511, of eegeldg d d ‘en‘£338i,§’;3§egi’é§?;§“;§’i“°§“°3"e‘ A1e ‘ee is, wor tgeken aan eengeelwezen buikte " 0 I 3 ar -61. an em: r,afl‘e {M1531-Iondsholigen Erote veriflagerinfl’ b " zumren‘ fmen ml daze El'fl'‘‘‘"”’’’ 56‘ _ - > mlken. N eem twe oncen van den Poeder van D£~ RXI3 are voedfel bedorven waar : want in de"ze ziekte heefc 1”: doorverkoefiné , ,-oz arrbodan Ablmtix , en anderhalf dragm:1”Poejer van Rbabarber , Siroop van Cichorei zo veelnodig rs , om deze te maken. Men 1noet’er twe en een half dragma nuchteren, we, of driemaal ’s weeks , van innemen. " y ‘ Audern Indien ‘t door hitte veroorzaakt word , behal- ven dat men Kalfsnatten, en Vleesnatten van Kie- kens , en Pluimgediert moet geven , welkeanet Zuring, Sla, Porcelein, Comcommers,Verju1s en Oranjefap zyn fmaaklyk emaakt, moet de Drank wezen Limonade, Citer ank, Kleinbier, ofGer- ltendrank. In den tuffentyd kan men afziedzels van Agrimonie , Wilde Clchorei , Scolo endrra, wortels van Plompen,Zuring en Driebla nemen. Men moet Klifteren met Zemelen, Béét enPofte- lein , of Azyn en Water. Men moet buik zuive- ren met Cajfia en Rlvabarber. :Men zal de Syropen van Duive-kervel , Poftelein en enkele Appelen, doen gebruiken , of in een weinig Rozenwateb Men zal’er de poejer Diarrhadan, of de koekjes van Berlzeris, of van _Spodium-, of van de drie Santal- houten, by doen I-Iet gebruik van Schapen-, Koejen-, of Geiten- melk is daar een uitnemencl middel voor , men moet ze laten koken , en ’er den room afnemen. Men kan 2e '5 morgens naiden eten , en ’s avondsge- . ven , als men na bed gaat , houdende ondertuffen een gepalle Levenswys; dat 19, men moet geen Vlees e:en,dat de Maag kan befwaren. Men kan ook enige dagen aan een, des morgens nuchteren, een drag- ma geftampte Gitte , inlwitte Wyn met Water ge- mengd, nemen. Men zalletten, datze de zwak- heid der Lever uit het medelyden van enig ander deel ontltaat , als van ‘t Hoofd‘, of Maagl , of van de Ingewanden, men tot deze eerfte oorzaak zynen toevlucht zal nernen» , welke men voor af 2211 genezen. Alle lniden, aan de zwakheid der Lever onder- worpen, moeten gefuikerde dingen eten. Het voedzel van de Lever eens Wolfs , of het fap van Kapoenen‘ , ',Qf van Slakken zal de ene en de andere dezer zwakheden in korten tyd gene- zen, of in weinig tyds hulpe toebrengen. Men 231 niet nalaten op dc plaats der Lever, een pleifter van de Melilatm te leggen, doende daar een wei- nig olie van Afpic by, of van Kamillen, ofwel dit Voorfchrift. Neem een pond Sap van tamme Cichorei , "met twe oncen Sap van Pimpernel ; geef daar we on- cen van alle morgen, om den tyd van eenmaand Iang, of meer, daar van te drinken , 20 her. no- 1 rs. gAIs de Leverloop komt van een geopend ader, zal men doen Laten, zo niet , zal men’ loze kep- pen op de Schouders, of onder de Borften zetten. Men 231 in de Natten nu eens Geers doen , of Er- weten, of Bonen, of Sla , en dan eens Pofltelein. Alle daag zal men twintig greinen ‘Rhabarber doen nemen in dric oncen’ Weegbre-water; en daug- LEV.- lyks zal naen nnchtelren een gift van een Sllkhrolx geven , at in ‘t B oedfpuwm is voo f‘h ‘ _ ZieBLOEDSPUWING. r-ge°‘°"°“ Om dc Iemr ta verkaelen, dc ro‘odlJe?a"-van’: we- zen wag te nemen, en dragen lmefi te dam owrgrmu. Men moet een uur, of anderhalf lang op heteas laten trekken, ontrent een once Prove’ncie~rozen, in twe pinten Welwater,‘en een halve Iepel vol, geeft van Zwavel. Tervvyl clit flaat te trekken, moet men van tyd tot tyd de Rozen met een houte lepel, offpatelroeren. Zy zul1en’twater verwen, en men zal het Natdoor een Cchone doeklatenlo- pen; doende’er daar na een vierendeelsuiker by, zult gy’t voor een Nat doen gebruiken. Menmoet‘er ‘s morgen nuchteren, een glas vol koud van geven, zo veel ook ’s avonds, drie, of vier uren voor ‘het avondmaal. , en daar mede op die wys een dag, of tienbly-ven aanhouden. Van de koude der lever. ' Deze ongefieldheid wordt door een koud Slym veroorzaakt, waar uit‘ een Gezwel en Verzvvering is voortgekomen , die met veel’ nioeite is ryp ge- Worden. Zy vereift geen aderlaten ,‘ofdaar moefl: grote overvloed van bloed by Wezen , l maar men zal veel eer goede Buikfpoelingen van Gerft, Ze- melen , Kamillen , Meliloten gekookt , geven; waar inmen Rozen—honig en rode Suiker» gefmolcen heeft ; men zal ze alle dag herhalen. Men zal ’s morgens nuchteren Siroop van Alfem in Kruis en Munt, of Offetong-water, met tween- cen Rozen-honig geven , als men flapen gaat. Men 2211 de zyde met dit‘Smeerfe1 vryven. Necm een once Olie van Maftic ; zo veel Olie van Ka. millen, Olie van Alfem, met een half once Azyn. Laat daar na alles met malkander heet Worden, en het deel daar mede gefmeerd hebbende, zal men het dekken met een blad Vloeipapier. De Levenswys zal wezen, goeden Wyn te drin- ken te geven , gene kofl die kwalyk te verteren is , noch Iymerig, noch raauwe vruchter-1,Salade, Vis, noch Erweten te eten. ‘ Men moet den‘Buik met’ twe oncenManna zui- veren , weIke~ in witte Wyn gefmolten is , of in Water van Offetong , of in een half once ,de Dia- pruni: in een Slik-brokje, latende daar een Vlees- nat op nemen ; of anders , ~neem tvve vierendeel- Ioods Serznébladm, een vierendeel-loods Rhalmrber, la-at het 1t-tekken ineen Afziedzel van twe oncen Tamarinden , van Weegbree , Agnimonie; en doe het nuchteren nemen. \ Z0 de Verzwering denrbrak , moet men letten, waar cle etter heenvloopt; zo hetdoor den Afgang is, 2211 men deze Darmfpoeling gebruiken. Neem Gerit, Zemelen , van elks een handvol, doe her koken tot‘ dat de Gerft fizaat om te fplyten. Laat daar na dit afziedzel afkoken, en doe .op elke. Darmfpoeling eenwonce Tsujker, me: 20 ’ zamen v la - l - . ry ng , doe ze m een aarden pot , gm. LEV. zo veel Olie van Rozen om dam- , W V W LEV. ’sz;L\ror}1ld: gun tedgeven. smargens e“ ggfiapgtggp (\i7a1{)1'B§rnafie.. ‘O oeooreP'h ' neaen zel Van de Worms V1; E;T£,§1D%.eIf]1:gn een(:§fz1ed- men drukt.’er ’t rap llitfnmtzeltf doc: 11 d boontjes. Doe daar een once koude ée%1:)te1§°Z‘;31" keg); men paftwel op fchuimen; meninozfigfiazégfo gglrbggn ,L:zI11§T émfitdgolgtegg ilfiywaatlopen, en Flqe g1 t, een wemlg Suikers nemen. ' Y C Suikers, vier glazen daags drinlrerzlft .66” w.e"“g A . Amlerr. M5138 een 0.115 lap‘ van P‘ fap van Endivie , en r1eem::1’1t]:11)reer1n1;eg:,; “fit een Ptmd . Wat eenKnoe1't. e . - half alas vol van. » A W “I39” “.611 GEZWEL Mgzwe1z}1'l,Z1eKNOEST— LEVERwn 1:1 . aar » - , een _ ' men en volkomen Zyn_mc]13eee3e;§ez;3 I?{I;Vo§ko- derhande wys , of en Si-2!: o12a§3b§§§§§ QP twe. nog pynlykheid in is, en die eerft‘. gyelflaakt }s Ear Zo men ze an Sivé wil klaar maken ‘L d ,Dela;1tfte zyn ongeneesbaat Zonde [ d : men ze grof ,. daar na zet men 2e 1 » ar eert mac * "Y de In der ze op 5:23;:-::?;" ,Ht - - terat f. . :_l o- 8 eerfle foort rs veeltyds van de andere te a op nel-ken‘ Dfm 113 met dan mzddelma. ,3!‘ enige dikte tezienis. Het komt I d - , voedfel voort of van em’ f‘ “Y Vmkwaad ge eperd en ekruid A1 M.“ 2 _ ge out der Lever of _0ard 1: E - s men daax na, neg‘ . of van een opftoppmg der Stonden en §pe- ken,e§oe’t maetnflezfreezrf g]l:c1)sgV?7naaIE‘Yk€l' moet ma- M h . . _ dc Lever . . . Y“_ Y; en na dafier haregagofaézigeglfisnfienegntflekrng, of Roos doet men ’eefi'ne:Vrf1lPcil£1;enIt i:R§°§‘ 15’ e","°8‘ifiIiS, binding vérmimd hebhengd; §2n§$)i:f;rze§::1t:hc;n§ he1v)en(Iar te maken, En.daa1¥na §d’ill:(:1l1I:a,i‘§Vf\:ver\ is gevrorden. ' ’ — ‘ ' e ever Op die wys gereed em k ' ' Wat dc Gezwen , . een uitnemend eten , ' . g M E’ ‘S‘3‘°“d dw van T W00“ g‘E°nZ1‘a1;‘%1Eart belangt, z1_e dug, alswarm gegetemen Wmdt "F" V91‘? llever Om een Koeft- e 1 ' ' °mEng€bta.denLevet ‘I meet men een co§2§}‘}evaf1e§eLbel\;:r1n:e genezen, na dat zy wel gelardeerd gztafrqt’ smffkt mi," 26’ rove, met Honig gemaakt.’ den tydvalrll V(a)nd:l1VIa1- ze daar aan Inen1'gmalenmet§Boter dge Lxeélninoopz lang, nemen, enmen maaktze dus 4' 8611 pan gefmolten heeft; men doet”er Wat Azeen _—Neem van de verfe b1oem~eu van Malmve n . ‘ .Z°“t en PCPCT by} .en als zy gaar is dm me Y“! tlg oncen , zo veel Witten Honig. Stamp hezlg; 1n de Saus on , dne in de_BmadPan is-. nzc ggtzgéilgleeega once van des morgens nnchteren L E V E R S vyan:DieIe-n‘ Zia D I E R E N- ar - ' '- ‘ Malwva OP VIE!’ Oncen van d1t water van d L E V E R K_R U I D.. Zie in ’t K11nfl.’-W0or- S '20 hat Kn°e&‘E€ZWe1 door de oPftoPl3ing der enboek filmma- d ' v . ' ' . . dton en geboren Wordt, zal men nxetnalaten, 0 L E V E R K R U I D. 34.45,‘ No“. en Voet een ader te openen Buik t ' . P e ‘ "' de Stonden in Vryllels , die l’1are jar]1‘:eirjsp;)r:1x11I1;Ei(ie:ex:]; . - : . - L ~ » - = J , idatfiilybzte met Water van Gufien Weegbtc gewaf. en g, ‘ :., In de_ piaats van were Amandel-olie kunt gy Jas- ~ myn-one nemen ,of die van eenandere Bioem, om uw Smeexfel reuk te geven. I/"oar gefibeundé Ixfpex. I/'iJort:fl,aVy.‘vgit2g'*Lia}tV,"L;i1zeI!.' ‘ , » i .44 .i 72.0 men de‘LmZ§1L 1.“ OW?‘-,V1,°¢.d. Wil hcbbefla M ‘en fnoet menfer Bcn Amide ‘*9¢.n€m.9F 3’jd1¢“°C11‘° Neem een korfi Roggebrood ,3 laat he: (in kblcn vet ,noch te mager most VV€1€n.- Want; “‘ °€“."em‘- heet W01‘dCn,' Ieghet daarna 10' warm , als gy kunt aarde groejen ze te welig, en geven n_1et dan gr_oen V OP (35 Lippen , en doe ha em-ge mile“ an ea". in’ tegendeeljz in een middelmatigen ‘ I - grond overvloedig zaad fclyieten . ‘1_0"6I _m3ar geen Arzdcr Mzddel war Iippen , dz’: dam‘ de komie xegeu opkomr, terwy1z.em't b10=Jen.1_Y"- ‘Wm * Q en vfiudgéborjieu zyn. ‘ L devochtigheid is haar dan-djodeiyk,‘ en Vlaatzegeen < ‘ _‘ “ -_ ' ‘ pemm kryygem ._ V ~' , _ Smeltonder Rozen-olxeeven zoveel A11abifeGon1, Begce,tUm,en , d3‘j:_ de 'Li_nf1,en—fchoVon en fpoedig en Gom Adragant , en fmeex’ex uWe'Lippen me- uit den ’grond‘bprc1‘1'(etei1_ ’,. _d_an m”en‘gt men 7._e met, de. Of-ncem Varkens-merg met Honig gemengd: of vyf dagen lang met droge Met’: , en :12 Chen tyd maar warm het,‘eer gy 't fmcert. maakt men zig gexeed om ze tc zajen. ‘L I S B L 0 h. M ; by den naam van Iris by dc Of zo men wil , da‘t ‘dc Linzen niet 1angvertoe- _I..1efhebbers van Bloemen bekend. Dc foorten zyn 'ven met uit te, komen, heeft men dit maar waarre in I-luhnexs Kunfhwooxdenlaoek opgeteld; Wyzul‘- nemen, dat men '7;ich’van‘ den Piojeg niet bediene, l_en ops alleen Inc: dc befchryving van 'die benioe- om ze tcdekkeu , aiagc g zaaid iyn, maarvan dc J6}! . weike Im Npflm: heat-; hm hm beroclndc Egge, ‘ ' ‘ i “ ‘ Eigenfcbappeii, V ' - . Ba‘- loof , qaar zc Lon. Lo . ,, Bgf¢by_y.,,,',,g. _ IK. LON. 'tIs enc Plant‘ w ‘ ‘ ‘ ‘- . ' ‘ Bebwde/‘"3 4” 155- M voonkumeni, $2: \é2;nrci)eeI{:‘1!aden die i_ntdewor- Mm hem fie d. B , 4‘.-ten Deggn ; ontrenetwe éringerefinbliggfjlg ’eI§"£g§ lfen zyn. ‘De eer’fie 11:2:e1?]fi:?1m$9I‘f1?p$a?;u)§ew¢fr' 05% 0 anderhalf lang. Rondom d S ’ ‘ 511. en om deiaatfl t ‘ " 3.“ 5- ke zy uitfchiet, en in eni e tak‘ C tang?’ "'5' me fcheurcn Z C e~ veténe‘-udgen’ ”‘°°‘ "1511 am de known blade“ diegze gee verdeeldis, zyn Iripvm I-mfg; zfin met vies in t be_halide]en_ ‘fie 8mu'EflJgroen‘va’n buiteno!-nnI“‘gel‘1' De b1°°"‘* genomen als ’t 1’ fie lee.’ "meg b1oeir,;wordt0I5- emhfig Van bnme 11- . V h fls. rs violet, ofpiu-. Ia” men‘:_z‘eV_ty od seal is. Opgenoincn 1 ndc , -'°P“‘* °‘? ‘"3 0p ’t’ eibd 3§.feYi3’{§1'§-°é""i'i “me ‘ember lessen, lzfiarggfirbrgven mt den mm SW7 is byna mud’ enlegt in ecu!“ W .1‘. ctmnd De, In.‘ S”/fa” is . ‘en ze weder plant, drliehoelfig,’ an in we huisjes v§rd:‘g:!B,;YY3%t€,dIe em wmme goeden ngnhgggtlagiandeling; ‘z'y It: is lang ’ g u , : . _°f- to’ ’ -. .. ’. 0et_ze flerven. vol van fay: :Ielf3i:IH5nl!'ePt“di1r:ai(-i!%l?alEn reuk V°°"-‘en 9 hc?1bf0‘ en awe’ 5e~ ‘ a gel:-n‘een em‘ mm mm’ blikke 1‘“5i<= . ofdoos: vommmei mo“ van on émaik 8' . k_an men ze M’. 3"‘ .55!" 7-Y‘denm‘et,ecnklein gaatjedoarboord .33“, in, an d 6 d,: 1 5 . , 9“ Eebflylxen, om‘ , 911 maakt ex 09}; o‘md,eHe1‘tente 1 kk ' v%n:;n%;:‘2e.€::,*::.::{:r:;:=W ;‘:;:':.’ %fé.’£i‘“ «W25: ‘ W ‘ 7 ' ., , ) Cl ‘ ‘ ‘ ' dc dozen 7.36:, da257f;§:§§1eii'1a‘;ng33zI3§d§§.ve" ’ mm ‘T707 Van de Olier dér‘ Lixblaem ‘ " ’ L O K - - -0 GE L word een Vogel ~ genaamd , . Met dc bloem L. . Welke dc Vogelnax gebruikt , om d V 1 z welke men mi eV:!al1gel‘l§nné:aiito$::t gust: (aha, ;:lfd;:a:'lo%rth,_ do_or zyne Rem re lokierfgzllsi {ignf gdvftlmaakt fc con W0,-dt_. Zy °mbin’dnverna‘;‘:r zyn . an if] '.]td;’\1‘;‘j1;$‘n§cbIu‘1kt men ze, die gefnujt a ryp «,‘ en yermindext it koude Z . um dc’ ‘V. pg zingen, enzulke , welke PYP€‘fl- ~ “"3: °“ °“Eeb1l“,d ZYD, en Kwmkcrs. naar ,'ma‘ak—t dc grove‘ vochteu fyn z " ‘ « ~ - ‘ » - Ylsuxmemendvoor hair geroep geheten worden De L01; ' ‘ i — I ' v . V ~vogel der lie L'ever.e‘n,»M'It." Z ~‘ ~ , . , me‘: ‘de’]itht’gel1 _ was van de Ganges. Jamqer/Emg wofgen EdzgyffinqggE:a3,a:":mm:?gfie3)EeiLez§n ge- iD O . . .' ‘ . voord M C ervet dc °l legg. ‘ Neem zwart Pik, Terebintyn-olie, Vanelkstwc 'oncen ,en een weinig Hats. Doe her op vuur fmel; ten, en maak'er een Vemis van , 'tgeengy op uw _\_?Verk zult doen. ’ 0») Génd mm Lbod ta makeup Men name een pondv Cypers Koper-roordi-, met "een pond Fonteinwater. Daar na moet gy heteerft door een Viitlaten lopen, Bcwaar he: ‘Water tot uw_gebmik.- Div: gedaan zynde., zet .een once Kwilgzilver -in een Kioes op ’t vuur, en iais her begmt to koken,izu1t gy’ei- een once fyn —blad-goud onder doen enhet van'rvuuriha1en. Dit gedaan zynde neem een~pond zeer zuiver Lood, en dit hebbende doenifmelten , zuit gy mereen link eyzer over 't vuur 't Goud en Kwikzilver -daar on- «der roeren; en als-‘t alles wel onder een gemengd is , doe’er eenonce Vitriooi-water onder , en Iaat her 'd ‘koud Worden; en gy zult eenfyn Goud hcbben. Zuiz/ening 'zmnLoad. Men moet het over it vuuitiaten fmelteng he: nit- gieten en koelen met goede flerke AZYD5 ’t nog- maal 1‘m_eIten, en in fap,van Stinkende Gouvvenit- rob cl daa: aan mmoniac is-. clten, nadai SGWCCH ; en ‘t zal ’IV:rbrandm my Laadvaz Kn!/F. D05 We“ filyn op een Komfaorrkoken; ‘en maak,d-at de waaiiem van hetLood ontfangen wotdr ; an zzl er eenwit melt oplgomen , ’tgeenmenve1-. ga/deren moet , en daar kleme broodjes van maken. Men kan aliengskcns ’Wyn'-azyn op een Schnp 2%] E vglnur gloejcnd gemaakt, gieten. Zie L001)- /Inderx. _Doe uw Lood in een aarden pot fmelten, dig met verglaasd is, en roer het gedurig met een Spa- tel‘ om , dan za) her Load poejet Worden. Om "3 nog opener te maken en bekwamer , om door zu- ngheden re Worden doorvreten , meet men een ‘knchnger vuur geven , en ze\ten’er delpoejer van Lood weder op, en roeren he: me: can Spaicleen uur of me. _2;o gy'ex een rode koleur, om tevei'- wen , aan wilt byzetten, en als een Meny daar van maken , most gy he: een uur drie ,“ of vier in een Reverbereer Oven zetten. ' Om een verbrand Load, in ?t Latyn Pliméum U- flum re maken , doe: men-ecn-dcel Zwavelop twe pond Lood. Men ‘doe: her ailes in een kroes , or in een onvcrglaasde pot. Men ficekt’er den brand in, en daar blyft cen.-1.\varte poejer na. 0]?! Zola mu Samrmu; of Load 2: makeh‘ \ . '. Doe in een groot giazen vnt,'?dri'e—, of vier pbn-' ,, den Lood-wit,‘of index gecalcineeid Lood , :1: dat ‘her tot poejer gemaakt is. Gi'e‘t'er gedefiilleexden Azyn op , dat zy ’er drie vingeren boven op fiaat; en zet her op beet zand een dag _twe , of drie re trekken , dragende zorgvanhet in’ when tuifentyd; nu en dante roercn. ‘ Naidar het heeft flaan be7.in‘- ken , moet ‘er de vog: afgegoren Worden. Dam na 2111: gy 'er:hog eens gedeltilleerden Azyn op giegen-, on ‘ex even , alste voren , mede to werk gaan ; en lierhalen her, tot dar de Cemisontrent de he1ftver- mindexd is. Dan zult gy uw aftrekzeiiix een gins deem, of Verglaasde pot . on later: her opklein vuuiuontrent twe derde uitdampcn‘, of for dat gy een klein vlies vindt op dc‘ vog:.. Dan zult gyheel zachtjes her Vat van ‘t vuur nemen , en men he: bezinken. Dan 1u]1en’er” wittekrillallen komcu, wglke gy ’er.uit moet halen‘ ; daarna moet gy 'r we- er .1ate1Luitdruipen; en eveneensite werk gaan; en gy moet cjus aanhouden ', tor dz: gy’er al't zom: nit hebt. Gymoct het in~de Zon Iaren drogen ,' en bet in een glazige , of porceleinen pot beware.-n. Om ‘t Zout van Sa't1unns re zuiveren , en‘ her wit- ter. te maken , lair men he: in gcdiiiilleerden Azyn {melzen , daai-even. zo veel water in is ,2 daar in km men he: deur lekken , en We_dcrKrifia]l¢ll fchicren. ‘ ‘ ss 3 Dir ' ten, en roe: bet E“, ‘—‘ LOO. . ~ ; t droo d Worden. Men heenfcr the due den mzen lclzrlvxvagfiile lp“1:‘;dc§c,,,11¢ng, maar zo , glat zy m 105 gerold zyn, ' dc andere krachm‘ V“ ‘M 1°” ’ 0; am he: Lood malkander met raakt. Daaxna Letten B““-C“ k I n . wmd: net in Keelgezwellen vo dwc mum in een aarden pot, waax 1n uunemen- :?:£;e¢ny;1E¢:l:dtge Ogden, als ookin ov‘::’]:vloed1gr=n§t<1J11;'t fl‘flke Azyn is. Deze ponen begravenzein enen . n en Bloedl00P- * °“ “C9 “ . want in 1.y‘1.e den tyd V3“ 30 dag?“ ‘”knrI;c:1:7VS¢’:5'l:’eT€-’, Dui1.endknoop-, ‘of C1113 ail/fen £it:[[tlEl11:l';lgD.’ Na (lien tYtl isft Lood tot Kalk Se. ‘Eater Men geefi het van two to: 'zl;5v§5:“:"c1enc worden , en in Loodwit veranderd. dock he: ook an G0YB°"wam5 voor Men breekt he: dan in (lukken , en laai het dro- . ‘ .5 ‘- finder: mamervop Land tat Kalk te ma er: geI1‘);g:l}¥el:<: ‘?3§§3»3§.g§f§5§Afl, fxnlogteertéigoede zorgc watlang -, maar Iom‘0;1dite[v?;er:‘l;)‘tef= l_b1E0‘$:1‘(°0‘;e;‘-mgfit llefllécéomvgf SR7?‘ VénTLErJE-Ie'ri»g ; fgenaamd. Wzint‘ zy IS vervuld met dampen en uitwafemingen , weike onopho.ude- lyk un verfcheide deelen der aarde opftygen. De- ze Lucht gaat door de N eusgaten , ‘of den mojnd ‘en de Long~pypen in de Long‘, 5en7ve’rmeng1: zich met de deeltjens van ons bloed, Voor dewelke ze nodig is, om door hare uitzetting den ommeloop deszelfs \te,bevorderenw,%- Welke géfchiedt van ’t Hart na de nitwendige deelen des lighaams , .cn v'dfi He uitwendige deelen iveder tot het Hart. Zy bren 't'”ook~vee1 toe :tot ‘onzegezandheid en onge- zond eid, door de dampen die’er in zyn , naar dat deze1ve’g'efke1d zyn,'o1n'het hloedfitebederven ,of in -_fta'at- 'te;hc3uden van pngehinderd, in zyne ade‘-~ 1-en vodrt ,t'e,1op,'en ;‘ ‘zo'dat’er,niets is,’ dat onze ]igha1ne1i?en"levensgeefien ligter"1r'zm veranderen; ‘dan do ];:ucht_ ; want vah hare geffeldheid hangt do goedé ‘, [of ’kvv;'rde gefteldheid van onze‘ geeiten; appen’, en overige deelen gantfchelyk af ; Wes- _haIvcn men, om gezond en lang te leven, cne goede lucht moet inadeinen, en de kwademyden, of ten minfl:en._ver_bet<-Jren. V ‘ De goede iucht maakt de geeflen Icvendig, ver- heugt het hart, naaakt de vyf zinnen fynde'r; fc,11erpt )‘ 1)‘ voornamelyk het gehoor , ‘on verfterkt de leden; zo dat ook elle inwendige deelen fterker Worden in hunne werkingen , en b ’gevoIge een kwade lucht, in alles hct tegendee veroorzaakt. Wanneer dc Lucht vetandert , of bedorven is, en men dezelve 'niet kan myden, zal men ze door detkunfi kunnen zuiveren , met Rosinaryn, Jena- ver-hout, of Befién, Cvpreffeh-hout, Lauwer—be- fién-, Wynranken-, ’AIoé- enSanta1-hout,'ofgeu- rige Gomjnen; als Wierook , Storax; Kahmis-,' Bcnfoin , enz. te branden. Daar zyn‘echtei;‘ver- fcheide Planten , die men in dezen opzicht'n‘1oet' verwerpen , 2115 de Note-boom , Vyge,-boom , dc Koolen, of Moes-kruiden, dc Wal-wortel, of A~' dich, rof Ebul/4; , en de Wyn-ruit. ‘ De ohdervinding leert ons , dat’er nanwelyks enig lighaam zy , ja ’t Water niet uitgezonderd ," dat niet enige Inch: ‘in zich hecft : maar de vruch‘-» ten en planten zyn "er zeer vol van ; Wear uitmeu befluit, dat 'de lucht niet weinigtot hfiirenjwasdom toebrengti , Wanneer ze zich door de warmte der’ Zon begin: nit te zctten.- Z0 is ’t mede ivaarfch - nelyk , ‘dat , als devaardey in ’t Voorjaar door «:2 flzralen van de Zon begint warm te worden , dc ' uitzetting der lucht ,‘ die in ‘het'zaad befloten is,‘ veel toebrengt om deszelfs ‘fpruitjes ite ontbinden’ en te doen uitfchieten; ook klirikt niets‘ zonder daze.- ‘, Em Boar); irrde vbll: ‘Im.-ht : “nqemt “men , naar de franfe Tninflery‘, enen; Boom ,' die’ een’ {him van’ zes voeten hoog heefr ,V en die by gevolg de ruime en volle lucht geniet‘, zonder doorenigerl‘ Muur, of iet anders belet te Worden. ' V . L U C H (kwade, 'Midde1voorkwade‘1ucht'; Zie‘~‘ELIXlR VA ‘CITROEN. , - De Heer Des A uliers heef; een T uig verionnen , be1,iii een Vertrek , rdgfar vele men_fe’nf,;pf zi’eke’r'izy'ri ‘, te verbetei-‘en,‘5en. zeer goed‘ in IGafl:hnizen is.” _Dit'-is indie Philofip/vial Tr:mfac?iam‘:'v:'m Lvndm , te vinden. V ’ LVU C H T G A T E N ’zyn die openingen wel- ke in de Ovens van, Glzisblazers , Eifajeurs , Chy« mifien, 'en2., geinaakt Worden; en om het vuur te matigen’, door’ ope'nen\en fluiten gefchiktworden , naar dzitmen vdurineer; of_ minder wilhcbfien. Zie DES'T‘I‘L"L’AjI‘IE;'Wq ‘ _ LU ‘CH T fGfE>'V E=N*‘ is een Spreekivvs van den Tuin-boiiw’ , waar door men wil zeggen , dat men‘ door ’t Wegnemen van takken, ruimte in een boom Vgemaakt heeft , waar door zekere andcrc takken iucht ontfangen k\1nnen, ‘ , LU CH T,G'I;"A S. ‘Barometer.’ Is een glaze Bu’is ,‘ofPyp, diehende om dooij middel van ’t Kwik , de‘ zwéarte en iichtigheid vfan d.e‘;Lucht azin te to-. nen. Het is zeer nuttig en van grout gebruik in den Landbou, alzo men daar door km weten , of he: goed, of kwaadvveer zalwezen; of het zai re« genen, ‘of met ; en een Tuinder en Arbeider ne- men dienvolgens hunne maatregels om te zajen, te planten, en in te zamelcn, enz. ,. Bvfibrywiflg my bet Lg¢rZ7tgla:.. 'M<’«l1 h.CCft’cr twcderlei : her een is enkel} ‘W '1‘ tr 1 under 5'16 ‘ LUI. ander faamgezct. Wy zullen maar van het ecrfle fpreken, dcswyl hepde vexandenng dc; Iucht V081 ‘naankeuriger aantoont.‘ , _ 1 Het enkele Luchtglas , .zo als het 1n.de voor- flaande Figuur verbeeld wordtz bellaat ult een gla- ze Pyp , gellotcn aan ’t ene mterfle A. en kronx I gebogen met een knop aan ’t andere {JD E , dxe wederom naauxver vvordt en openls by Is. Men glen in-deze buts KWIKZIIVCI , dat het deel D F.‘ met ver- der vull: clan tot E, zynde ontrenthetlnlddenvan (lien knop , mum in denval-m _A D , flygtv hct tot B. Het gedeelte A.B. IS ledxg van lueht , en de‘ wydte C. B. is ontrent 7.7 dnlm boven hot water- pas van C. E, Men zi_etxnen1gmaa_l, dat deze Co- lom van Kwik C. B. met altoos _op dezelfde boog- te blyft’, maar fomtyds op 2.7 dnnn en een halve“, of drie-vierde ftygt, dat een rulmce 15 van 2.: , _of :2. linien ,' die al minder Word; naar de verand_e- xingen der lucht.‘ ‘Doze ru1mte.verdeelt men 1n :7. deelen ; By de allerhoogfte vefhefiing van t Kwik , ‘t geen men neemt voor den eerl‘ten graad, van die verdeellng fcln'yft_ men Hut droog. By den tweden Befizndxg , of Vajt weer . d€V~'Y_1 he‘ ‘W1 cm‘ ge dagen zo blyft flaan. By den vlerden Syhaon wear, by denrzeslden Veranqifirlyka by den ilchl‘-fie“ Regen , by den tienden V:1el(,ofj‘3erk: Regen, by den twaalfden Wind .-of Onweet-.B , _ _. ‘ 3351;; Py’ J" ' doorgaans in out et enlge clem- -len ingevah e.nvhnVf:_ p Eigmf nor. V Eigen],'cIm_23psn.- Men melt ‘ex Vec medc in de plaat— zen daar zy groejen. MethetMeeltot een Drank klaar gemaakt verdryft men het ongedierte ; het afziedzel is zulken goed, dieeen kwade-Mild h'eb- ben. ’t Is ook goed op Wonden , op Schur-ft en Douxvurm. V De Ifupyn-boncn gebrand zynde , dlenen-voorr Koffy‘ m Italmn. Maar men neemt’cr., om d€1'Z€I.' ver .b1tterhe1d, maar de helft.-Ivan‘ Jzmmerkinge I In Itnlin) en spqnjm zyn Lypynen van =groot ge- bruik, om de gronden te verbeteren, en Beeften en Menf_en te voeden. Dit was he: voedzel van den Hellxg ’Kar:l Bafraqtzus. Sedert enlgen tyd zyn zy 00k 111 _t Dauphmé 1n glzoot gebruik geraakt. V Hoe mm-«dc Lupymn zeelt. ‘M011 Znflitze gelyk gemeene Erreten , in allery let foortcn van gronden , a1 waren zy fienig en kwaad. De grond in de maanden van February, of Maart eens om te arbeiden-is genoeg. Alé men ;:cr vrugt van.wil hebben, kan men ze in April za- jeng maar ’t 15 evenwel-t,e duchten , dat.men’er darn gene vruchtvan zien zal. De Lupynen, bloc- Jenrop due _byzondere_ tyden , in Mu‘, fhmi en :4 1. . - I Deze -Bonen in February en.Maan.gezaaid,,bren- gen generype vruchten, als in ’t laatll van Septmb lzer, of Oilalzer. :.en men trekt de Planten voor de Vforflc op : en men doet ze aan hopen. , of Scho: ven, o1n‘gedo1-ll: te Worden. , ' G5.5ft,Iik ‘tier ~L£4pyuen» zanor Wykgaard. ‘ , A15 mén de Wyngaarden ontrent St; 34» wil meften, wanneer men ze begin: te bewerken, {pit men deze Plant in den grond ; even als Meta Ook dient de As van deze Plant den Wyn aar- denier tot Mefl: ,~zo men een Iepel vol aan ‘lke ‘(lam werpt. ' . . Geéruil: dery Lflpymn war 11¢‘ Grmmc. Z0 men xvil,‘ dat de'/Lupynen oed doen aan het Koom, zal men ze niet zajen, an in ‘I: begin van Jun: , op dat , wanneer men het'Koom wil za- _]€11 , Vrouwvolk neme , dat alle die Planten nit- Wydf 9 OP h00pen goolt , en naar maten , dat de Ploeg eenveur maakt , enen arm vol van die Lupynen neernt , en den Ploeger volgende , ze in de Veur gooit; zo dat de twede Veur‘ de Plan- ten van de eerfte bedekt. Dit'a1les-onderflelt; dat het K-oorn op-dezen grond», voor hetploegen _gezaa1d. zy , op dat men , als degrond gezaaid Is . en van deze Lupynen gemefl , hem dan niet hoeft I6 Eggen , 01n_ dat het Eggen de Planten boven zoude halen,_ d1e clan genen dlenfi zouden doen. I Gebruik der Lupyuen '1/our dz ‘Pakrdm, A15 men ze den Paarden te eten wilgeveu, giet LUS. . ,.,7 men ’er verf h ‘d V I ~ - ter van xvcgctcflngjrrern? en 'Water° op’ 9‘m‘erhet bu- Kmgtm. Zy verdryven”ook de Monen v LUSTHOF.,Ho M . I ' cnz. to fchikken. E oésland,’ Bloempmh In cen Luflhof inoret de‘War1noe'stuin aan de zy-_ I de van den Bloen1-tuingelnaakt; en daar van door een grote Dreef gefehieden , en met Moes- ‘ kfuiden , H2131‘ ,believen van‘ den Mee[tei" voor. " . , -. , a , ‘ zren zyn. De Bloemlxofmoet van. Iiexdtdyx omr‘ingd' zyn, yvelke van fraal groen Voogzienf, ‘mg op hgm plaatzén met J‘15mY1};‘ R‘0S1Dfi_1'}"‘u:‘; en andeke Plan-‘ ten , metKamperfoel1e , Palm. (_31p;eg. Rofe_b0mm opgefehlkt zyn, welke gefnoeldeen gezuiverd zyn M“ hare“ “‘m- _D5 Wegen en Paden moetelinlet fyn zant befiroold, of befiraat, of geplaveidzyn. De'Moestm'n kan door een‘pad- van ‘zen’ voct,‘in' We gelyke deelen, of _m vieren verdeeldworden: Op _de ene helft, of v1erdedee_l2‘al-lnen Warmoes- knuden; op de andere Bloemen vlnden, bekwaam om Boketten te make]; 3,318 Violetteh , Madgfie; . {(61}, Ridderfporen, Anemonen, Ranunkels, Lee ‘e.“5 Cm’ 2° d3‘5‘ZY gefloegzyn‘, om zede Bloem-L tulnen te noemen»; op‘ de»/andere zal men vinden *?%“l::‘:,‘:,:.i‘:“;‘:i,*:;l?:l:L*;=l:i b19emen,ofge= o alleen en‘ met hun loof"tot Bdketten ' ' p ,1 _‘ , , V _ gemaakt te wo1dcn_, gelyk Afters; Alfl‘em,_Ros111aryn,]as. IDYD» Marloleln; .Pole1—,' Kruis en Munt Hyzoop Lavendel , Bafllikum , Salie, Boonlxrnid : Wynmite, - a Thyn, Czlmillen ,'KattekrLIlt-,‘ Melifle ; Algoede, , Malrove en der el k : vd “ ' ‘ ' ' Worden de'Hof xinyxvglritflgendte amd mag De"ruiken'de« ktuiden en ‘ . plaatfl Worden op Bedclen en‘Kwartl‘eren vangelyl llfxenfirootte en vxrydtél§;:a1§,;dic ’V'Ei"1'l,(i’ef1.‘M’1oes'hOt: 7 eff’ 33.” k‘,".'<“1‘fi.51‘el1,“gt:‘x11‘aal:t,*-' door paden on- derfchelden en : afgebroken *do“o1- *omze‘t‘z'el's ,' of zonder dezelve. Schoon het xrieefle deel der ml- kende k1'1}id€Yl Q’ Zdnder enigen‘ arbeid van den Tain- m_an groejen (vooral dxe totnoketten zyngefehikt) d1e.e_chte2_:, welke dfi3'hflndfVCf€ilr€fl , moetenge. Z'=md y geplant ,‘ ggépgfi, fen’ ‘bewaafdwvoriclelxniet ralldeffi , 318 de ,Keulcen-kruiden; waar in men op den aart van -[alike mpg:-mag gevgn ’ gelyk OP hare plaatzen zal gfllflgdjvvorden‘ ' «. - b ]3,°'k°“e1¥kfl€ B1°em€1'1, die,’tmeeft verdiénen A?Z‘§“A‘e “Omen 3 zullen alleen gezet Worden. s;:nl:el;?2::::l:;f::’1e ii‘ A"~"» n e ‘ « - ftantinopelen, Tuberozen. e’ amfren Wagon H06’ met! op em grand al/erleiaTeke»i‘ngt‘t2 l A mazakta, — 315 Jim’ E51196? ‘At voorgaande in ‘t ruw 3 ten d1enfl;e den Tum leden .te hebben opgegeven 1 fchoon _het m zich zelve goed en licht om nit te voeren IS. - Echter gelyk hetnietdanin ’twilde1's, zonde men kunnen zeggen, dat het nog zynezwa-, rlgheld I11 heeft‘,-om-’t alles by eon. te voegen, en. mctymalkander ll] orde by Ben re bxengen; an dat T t C 3 heg g Zyrrcimlmet‘ andere, . ' bloemen, moeten ge- . mi - ~ .#L]US- her een 11ieuwez,wa;igheid,zoudc wczerr, eneLu£t- ho‘f te tekenen.’ ‘Ditis oorzdak ,.,da wy vnorge-, nomen hebbeny, hie2,e¢n,a1§e1_ne'en. ntwegp vqor _ te ftellen,f Vvaéx in alle. debyzondexje deelenvoor- komen , welke 'e‘en fraaije Lullhof uitxnaken. Wy hopen, dat-het volm_aak,tl1eid. aan dit werk geven ial ,' dat we‘_i1nancl, in flfajlt flellen , omde moei- lyklle-ont\verpen'0i1 den ,grond te tekenen. - , Men andefrllelt bier’ d] ‘t men alle Ontwerfien on-. derzdcht, f6: " en dé£,'n;éti?¢x‘eengckozen heefn, dat het Vobifchrifti gal’ yvezen , wamf nzyde Luithof zu1‘aangelegdf\v<)1‘cle ‘ - men ook de maniervan Tcke‘ne_n_- en} _‘a‘k . ,_ eeg _v:/elkefonder ’twoord PARTERBLE zyn liefehreven. _Op ‘dezen voet zul- lenlwe bier l'eren”,__ hoe alles ce pas Jnan gebragt ; elyklini __e hied~.z1chteryolgend,e Pleat Wand: afgééeélff Zip, 4 » ' L : H I mien as F? a E: . x.. , gr-:r¢ed’éem=,zakt; is. 9111 op . ,nenC%5b?1sens .of tekeneny, £65 lyk ‘ dc’i-sgele -d iS Lenpheft ontwerp van deze al- geniene fch1kking‘van_ den I-llof is vallgelleld, zul- 1.e11TWrYr éhderflellen , «da: ,h¢t Gebouw gelnaakt, de Marci} ‘#11 Hei.“i‘?g,i‘1 Y01§00.id'zynv;» want WY . lgeme- =-<. 3;: M. l 3: 473.31.. .{0§ ,1‘ ewriéarl ?in.}n.én Par- te‘n-en ,_$ta;;ebo§;e; 3,: G3ta£;e,c_ien ,[ .en,’t geen men doen xnoep; ox?1(xj,dig§11r'w,op t ’ tekenen , en glle de, gleelen daar ripe tiefirenee‘ ' ’t,_1<1,;’ hoe men‘ ’-t binnenlte van elk deel-coeflelt; ’tge‘eii' wy in de drie volgende manieren van‘do'envzuvllen‘ zjen. De ecrfle zalwezen, een Paiterre aan te leggen , de twede een Kreupel- , of Starre-bos re maken, en de derde om een Gras—kom’ ta ‘maken. Deze zyn de voornaamfie deelen, die ook de mael- lykfle zyn , om aan te leggen.- Men heeft voor, Aftekeningen die gehonden ; welke op‘ he't algeme- ne ontwerp op ’t.papier'getekend ,‘ Fig. i.» gelyk’ het ‘Parterrer C. he: ‘grotebosje ‘ V. en de Gras-1 kom X , en men heeft ze in'«’t groot opjdeze tea . kening overgedragen , Welke zev verbeeld , die 211-‘ tyd op rollen papier Worden afgetekend‘, met dc! manier van ze te tekenen op den‘ grond, die dagris / bygevoegd. : e "4 - ‘-'7‘ EERSTE ‘MA‘NI,ER‘ ViA‘N/‘].'$,0}l3N.'_' ' '5 Aanleggm an bA7l’[!#i1I:1fl“£fli Pnrterr: of ‘ den grand. ‘ ’ ' ‘ Als de plaatfl: gelyk in ’t Artikel Pamrre is het papier der tekening van '1: Patterre‘__C.;‘Fig. I. ruiten ; makende daar met Kryt trekken overs, en? dvvers over, diemalkandeifkruilfende, volgensde Schaal van ‘t Ontwerp, kleine vierkanten van drie voet in ’t vierkant uitmaken. Laat hetuniet mae- jen, zo ‘er op 't eind van de Vexdeling ene halve, of vierde van een ruit overfchiet : vvangzo zalhet' ook wezen op den grond. Om ’t wcl te doen was ’t nodig , dat her Parterre getekeindr-was , g‘elyk' Fig. 1. dat is ; Adar deebladen en talgl-zen getel-iend waren met ens enkele trek, van ene k;;nt,'gelyl;} in" A. en dat zy a‘an‘de andete kiintdubbelwarengp gpelyk in B. Diet brengt gemak toe , om te betet, en trek te zien‘, ‘en den oorfpronk van ‘een blad‘;j om clat , 20 2e niet dubbel zyn , de vooméamfle trekken bell te onderfcheiden zyn , en men‘trekt. netter op den grond; Begeef u naderhand op de plaats Fig. 4. Neeln een Maat van drie voetenlang, en verdeel de Lynen, rondom déplaats, gefchikt tot hec Partexre C,‘ in gelyke deelen van drié vee- ten elk, 20‘ in de langte, als in de breedte, zien- de Wei toe , dun gy‘er ‘zo vele verdeelingen op maakt, al’er op de ‘Tekening gemaakt zyn Fig. I.“ gezegd ; meet men , Zet fiokjes op elke ruit, gelyk men op ;Fig.4..zi€'t;_ doe zmn elk ftokje een lyn, 20 over langnls over - V ' dwars , en mnak dus lynen , , vierkanten verdeelen zullcn ,‘ on u op den grond die uwen gyond in riliten, enhet zelfde getal,als op’: papier, zullen; geven. Neem daar na dCTeken1ngV:In’tPartcr(r;€: gelyk gemaakt enyywel here/id is, 4 Q.«Fig. x~..;t geen men‘ hen om de. l:L1i‘ten.t§> te ‘ men in‘: eerlfte maakt; L_U.s.:§ edurig-by zicii moat iiehi. len en de trckken en zwie- ren van. de biaderrte zien. ’ Begingnet one van de einden,‘ ‘tis evenveel welke. Laat ons onder[te1- Ian A. tel; dan in'he;-h'oevee1fte< vierkant zo ene trek, of is_,-.by,voorh;ee_1d hetblad D. is in de ‘3de..ir_:;~de langte, .en'<',t eerite in de breedte. Te1.gp .uwen g—rond,,,4bcginnende met A. Fig.4. hat derdeyierkant in de langte , en het eerfte in . de breedtefl elykmen het in.D. ziet. T1'ekter— Itond,dit}_:1a met een Trek,-pen, met ene enkele trek,Ien plaatit zo zo"n1’t— ‘gezicht; gevende acht, vvaar zy_b.egin}; en eindigt ,- of he: in -’t midden, of, of optvve derde van een ruit.~is-. V. Dus zult ~gy qok voor de. andere bladengen takken vanft gantie «Paterre te werk gaan. (Mefrkan de fouten:-, welke .—n_1§:t dc Ryf wederuitdoen. Zonnen een biad lgwgilyk ger’naakt,heeft.; dat is b_uiten zyne §r'uit ;,of',» 20 11] gar ntet hqeft aan gegeven, vvelke tiaar in naar de. tekeniug moefi; wezen. Na'dat dus,beide de zy- den .van_ ’t1Bar,terte_. met one, enkeie ‘trek’ gehaald _ zynfienjal gde bladen entcieraadjen op hare plaats gefteld ; most men ’e_r de.twede.trek by halen , en "hat in ’t not doen‘ , geiyk men her. in .de andere helft B. van‘tParterre ziet. Fig.4. Menmoetook telleny in yvelk vim-.kan_t:, de dubbele trekken zyn , enmen zal van die kieine flukken op roeden en voe-. ten rnaat nemen, pp dzitgnenliet nerter zoude knu- nen d‘oe‘n,:a1s 013 het gezicht. _ Men moen den trek war die}: halen ; op,da‘t‘,het niet uit ga ; en men . Zn] mbt gagtjes het begin en eind van een blad; of ranhrnaken , ’_die met de ,._punt van den.T.rekker~ Worden ggmaakt, om dear door.de.Plantexs tege- mbete tekotnen. ; _ , ; g ~ f '::£I':i;[L"é.‘/:f}z:VI;;rA1>:i£i}1g*. Hoe:de‘_fruiten' ltleiner iyn , hoe de tel-renningf in‘ 2yne».fraafih‘eid beter wordt gehouden ; en netter up dengrond kdmt. Men fchikt gemeenlyk die miten tot drie voeten, vierkant, in de kleine Par- terren ,’ mm op grate geeft men ze vier voeten. Men meet ‘in’ de vierkanten‘ nietfluiten, dan kru1- len metplatte banden, 4 die op knoppen eindigen, want wat dievan lyric men , en meet men met de Roe, en trekt ze naar den’ lyn. ' T wed: Zrmmerking. Geiykfer moeite iteckt in een Parterre van ene tekenin en de zelfde Figuren in de andere helft te verbeel en‘; en dat het tyd van ‘doen heeft , om de ranken en bladen, 20 in gedaante, als grootte eveneens tehebben, ‘zai men deze nieuwemanier gcbrniken , welke deze helft zeergemaklyk zal, door middel vgmlgelyke driehoeken, doen trek- ken,zonder de piaats te ruiten,welver{‘taande dat do andere geheellgeruit tangetekend is. Zo men, by voorbec1_d, hetbloemtje D 0, Fig.4. ‘wi1ver- ,dt1bbe1en, zalmen twcstakcn, aan cl}; eindvan dc 9 enter de zwier en flin- . de zyden aangaat , die fchikt men ,‘ . uwe Lanen IJUS. Mi'ddeI!ieni'e , ’wel die -in den mn ‘ ‘ ~ I can tuffen beiden , zo hpet Lofwegk gr‘:teils{.et;?i’g cf 0116101‘ PARTERRE. Men z:‘tl*twe.lynen nemen. van de fclrors van Linden—b‘omen gemaakt of twé dunne draden ,~ aan welker eind men knopen za1ma- ken., om ze door we van die houtjesyte (taken? enze beide halen na-‘t einde , of kromte van can blad; gelyk m A-T 6nvkruiI1'ende,dit tot aan die plaacs , nalnnen ze node andere kantbrengen zon- der-de emden daar van tebewegen , welke men by'- de emden met de -handzalzonderverfchrikken honden;-, dam zulien de -lynen volgen; de knoppen zullen drajen ,' en-trekkende ze gelyklyk , gay); men de eerfte reis gedaan had , zonder iet los te laten, zuilen ze op de piaats daar gy 0pgehou- den Word; .ge1yk~i11» B. een driehoek maken, die in alles evenfeensr is alsd die v'an djerandae kant, en_een punt zullen geven , daar hetbalni-biad -B. eindigen meet , dat gelyk is »aan:A. Men moet ook, 20 met, C. D. E. F. G. H. I. -K. doen , zetten- de Fdaar kleine, flokjes , op die _wys zalmen de maat nemen.,. en d2tinvzogtote._1nenigte , als nodig is om den Slinger van elken bladteweten. Ditgeeft minder moe'ilykheid,als honderdmaal van de ene na de.and,ere kanc te gaan , om met de Roe , of de voet ‘, in weerwil van” de ruiten ,» een rnenigte van noodzaaklylie-Jnaten te nemen; enzelftekenc men - dan nog, die, helftivan -do Tel-iening nooit zo wel. ’t Is zeker , datz die lynen u niet kunnen in .het.'maken van een Figuur bedriegen , ans de paa1t- jes van-’t midden maar die ,genoeg zyn geftoken, en«°,dat1n'en.,maar-de krui endeeinden , die men met de ha-nd. houdt, niet los laat. Dit is zeex no. dig om de gélykheid der Driehoeken» te maken. . TWE'Di‘I41Z»MANI,iER. "t‘Maken {ran an Stavre-bénjéyop em flak ' . gran .r. De rondomgaande linien van hetstarrebosje V. Fig.7." op den grond zynde afgetekend , en de hoeken afgebaakt door ftak_en_; trek om»de1a- nen, ‘die op’de_hoekE=.n A‘D. en CFB. uitko1n'en, de '1ynen nit dehoekén A.’ B‘. C.‘ D. Fig. 7. en ha- re gehele lengte. Deze zullen uwhet midden van ‘ geven. En plant opxle plaats , dam- zy rnalkander kruiifen 2u11en‘,ge1yk,in G. ene Staak; ’die het midden zal uitmakenp Meet daar na dc , vs_z'y‘dte van uwc Dreef, op uw Ontwerp, en ondeiu (lei, 'dat zy van twe Roeden zy. Draag’daai-‘na die Roede aan tweoeinden aan weerskanten van de Middellinie, enficek daarp-aaltjes, waar opgyde zyde'n_uwer Lanen znlt afbakenen. ‘Meet dagirnn . met de Roéde, de langte en breedte van het 1305 A C. en E D.‘ beginnende van de Hock-flaken, enteken netjes her rnidden door de Staken E E. F F. Trek nit deze punten lynen door paaltjes, in de breedte en Iangte op ene Iyn ‘gezét. Wat dc Middel-kom belangt, welke een langwerpig vierkant is ; meet op hct On'twcrp,Fig. 7_.’ hoe veie R_ocden’er van ’ re: . ene ernd tot he: ander af, en trek een LUS. her middelpunt van de Vyver zyn , rot aan 't mid- delpunt van de l-lalfionden : men zal vinden op de Schaal , dar deze langte vyf Roeden hecfr. Breng dan , op den grand Fig. 7 , op de linie E E. van lzet midden G. af , vyf Roeden aan weerskanten , en fleekrdaar paaltjes ,geIyk 1-]; en 1. Deze 1.ullen de me middelpunten wezen , waar uir gy uwe Half-* rondenzulr trekken. Maak op die [taken dchalve ronden , gelyk in H. ,- aetrende den voet op de mid- dellyn E G E ,, en zyne hoek op 90 graden , om een rechte hoek re maken , en de Iinie K K. re trek- / ken. Boven dielinie zult gyvaan weerskantcn de lareedre van de Lanen random de.Vyver brengen, wellre is , volgens her Ontwerp, van twe Roedcn tn een halve. Om dc Linie N N. tc mnken ,neem hetlnflrument weg ; maar neemeenlfioord ; (leek her eind daar van aan de llaak I-I. en trek her deel van ‘t road 0 , volgens de middellyn op het ont- werp gevonden. hondende uw treklren op , re; plaatze , daar G. de linien K K. ommoet , let’ daar (taken , welkc de oren der Vyver uitmaken. Breng daar ua op uwe middellyn , EG E , van de trek van de Haltronden O . .de vvydre van her rondomgaande Pad van twe en ene halve roedc, fieek daar een (laak , en larende uw Touw rot op dielangre fchieren , trek nit he: zelfde middelpunt H. ‘het ronde deel Pfvan de ruimre om de Vyver, tot daargy dc Linien NN. onrmoet, daar gypaalt. ‘es zulr zetten , welke de oren der vlakre bepalen ml- len. Daar na zult gy uwe halve Cirkel aan'tander cinde zetten. als in’: punt I. gaande op de zelfde wys te werk ,' om de lynen van de Winkelhoeken L. en M M. re halen , en brengende uw Tou om dePaal I. 1ulzgydeCirkelAdelen Q. en R. van dc zcllde langrens als a'an_de andere kanrhalen. Dir gedaan zynde, znlr gy op de Lynen KK. en L L. van de Sraken H I, van daan , aan weerzyden de helft van de breedte van de Vyver brengen , welke rwe Roeden en ene halve is. Daar na zult‘ gy paalt- {es zetten , daar gy dc wydte van 't Pad random dc , yver brcngen zulr. Balren alle de Liniea van lret ' lyn van paal tor paal . lateude dc zelfde merecn paaltjc eindigen , dat op de hoeken van de Paden AD. en C B. ult- komt ,. die vande ene na de andere hock lopen. Dir zal dc V ver en Pad volmaken . dar'er om loopt. Wat e Holten en Nifl'en voor de Banken en Figurenbelangt; men all een Winkelhaak van hour in gebruik hebben, om daar de hoeken mede te trckken . en men zal de maat Volgcn ,op'tOnt- yyerp Frg. 3. getekcnd. ‘ fimmerfiing. Men moat in ‘t trekken van een Vyver met ron- de einden , her middelpunt enige dnimen voorby gaan; dit doet zyne werking allerbell : en de oren van die flulrken zeer klein malren , alzo hetzeeron- aangenaam in 't (mg is, zete groot re maken. B. De Lezer gelieve aan re merken , dar hier door een Rocde, een Franfe Roede, dar is Toife, yerflaan wordt; we1kc6_ voer houdr. ' . LUS.” DERVDE MANIER VAN DOEN; .’t fZ'2j.l:‘mr: van’ een 4'rage‘Kom , op den grand. Men flelt dc Gras-lrom voor, die op Fig. 5. achr- kant op den grand getckend is. Men heeft clan nlet meer nodig , dan de~ manicren om her uir te graven.-v Sleek paaltjes op de acht hoeken Fig. 6. 10. dat zy een voet boven den grand uilllekeu, onderllel, dat dc grond wel gelyk legr. Zic op de Schaal hoe vele wydre elke fchuintc , van hock tot hock, moot lrcbben ; by voorbeeld van zes voc- ten.- Zer verfcheiden fiaken by den gis op negen . voeten binnen die van de hoeken ; zy zullen dienen om de aarde rondom nit te graven , zonder aan de kanten ’t weg re nemen ; ’r geen men moet laten blyven ,om ‘er dc glojingen in -vafle grond mede re fnyden. Dir word: uitgedrukt door dc flangswys- l°Pfl|d€ “file 4. 4. 4. 4. Als het grootllc deel van uwc aardevweg ls gegraven , en deze fclruinre rondom afgeflolren , dat is , om en by van de bavenllc-paaltjes af , tot de flangswys-lopende Lyn 4, 4, 4,4. Om den grond der droge Kom gelyk te. maken ; fleck paalrjes reg: zegen over elke hoekv, en op achr , of rien voeren van’ mal- kander, welkc rechr tegen over de paaltjes van die hoeken flaan, en even hoog zyn. Dan znltgy van de bmnenfle paalrjes ene voet afmeten , wellre de paalzjes derhoeken boven dengrond hadden , en die plaars met een Houtskool tekenen. Voeg daar de diepte by . welke uwe droge Kom hebben moer. Onderfiel van twe voeten. Gy moet uwc paaltjes een voet inflaan , naar dat het de nood vereifi ,' 1.0 dat zy in 't gcheel dc diepte van drie voeten hen- ben. Daar na zult gy een Tou an den voet van ene der Hoek-palen vall: maken , gelyk in H. en‘ op het rel:-en van Hours-kool opherpaaltje K. daar rechr tegen over flaande . zult gy 'randere eind van hét Tou val! maken. Gy zult boven op dar flrak- gefpannen Tou zes voeren metcn . welke de breedte der glojing van hock tot hock is , op 'r eind van welke zes voeten gy een Lood zult laten vallen rot op den grand , latende de iarde daar onder nirlra-' len en klaar maken , om daar een paalrje in den grond re fl‘-ml’. dat men het nierzi_cn kan. Ga even een: aan de zeven anderehoekeu van de droge Korn re werk. Als gy dus gevonden , en door paaltjes vafl gefield hebt dc acht hoeken om laag, {pan dan her Tou van hock tor hoek, en maak dus'ttwede achrkant op den grond. Dir gcfchied zynde , zulr gy over an] dc paaltjes afpalfen , en waar -van de koppen net met de hoogte dcr paalfes van dc hoeken, omhoog over een komen ,gely men aan de paalrjes B C D E F G. ziet , vvelke gy alle op de hoogte van drie voeten zetten znlr. Gy1.nltly- nen , van de ene rot de andere,'aan de paaltjes die omlaag [laan , fpannen ; en gy zult doorde Spa den grond dcr Graskom gelyk maken. Ten aanzien van dc manier van fnyden en maken van fchuimen , zal men zyne roevlugr rot dc 4de manier van doen nemen. A-ls men die clrie manicren van doenwelzal ver- ltaan . an op den grond een Lofwerk, Bosje en Graskpm zal weten re maken. zal men daar na een * ' v’ ‘ ‘ grotc {L r“ LUS. belangr die ; houden. WatgroteG1'asllul£r1v::3'-ctr,olentzgar;)ic:tckcnen en mm’ édyk mm H133 L , xaken. . ls ,Waal‘{1yeLVec!l‘ t§‘er::c!111itfl van he‘ tckenen van Bel: eexlm) gofggfcg ($2511: aan all: due Stukken , dan V P‘ 1: o zyn E“8e“'°‘”' “ v v fink in 't midden fiaar. Di: Smrc—bos; Of ‘-'°f'we' P k emaken we- Wannceffl C9“ °°‘ . - 1 mun ' lgemfikb’ ‘ - Achthoek mets ; want m dc P * {non van Tekemngcn 7" 'tgeen men doe: m een _ f erken 1 W?“ ‘E d°°"’ - ‘ 11 t mxdden re xekenen y 7-31 me“ 7'“ P zen, als~men maar we en deem hcefi , 41¢ fa. ze ult e van het Voemuk Em ‘en “Hum van ‘:‘t(1e31£‘gh“1V%“ m°ei‘ykfl OP den my dedpltatnflle fagkhggiflnxoeite Seven. a11.o‘$ “lid- mengcfldd zytnk’enen (EI:‘{°l1]1ntzda‘Al’ van buiten hetPede[laal is . 'tE°€‘““'t gnfidxfxllaloteet acanmerken, dat men dc groxemfiifei Inei<‘l)den fiaatz men ‘¢k°“‘ he‘ ma“ mndomfi in C - . ‘name! m . M33,» in u . dc enxden . C“ “‘ 1 "1; he; ovcnge op het oog. en lange LYN?“ am 4 an valter. me“ "9" ‘dd door een . dam gaat 6 In _ d1 mnd 1, n en w.elker~ nn en _ mldden mew“ mm" - ' r 0 Y8°‘°k°“' km ’ E - ' Y ’ ' odwendxfl d vmdt. ‘W e P. d dt m enomen zoude men no N9 S? (‘P d‘’-“ 5”“ — vt cm mini 85- Bee‘ Wm 5 ' vol ende Bem m g 1 a ten fiaan 1.0 men de me .3 de Outwerp W“ but ‘S ’ eten;0mteW€- VCWEE“ m '3 ' ,- . - < ' Eerlte ls cell bcum Day; 11:10:? n1=:nut) 1:1l¢;:‘1;]‘;‘t“ni;tvgn4¢nkan, mameren met gebruxken konde. t ten want‘! C 01' 5 . ~ ' m . . ' honten Hoepelte gebnnken , dle fit?-Ik S6110"-815° 1 . - - n belang ls 11109‘ me‘? t ' 11 k kunnen btngen. Deze za ::::“”n"fé?‘:%ei“ov ""“*:;:;%;:‘% :;;a:,;";.:: 9P°i]1)°W)’5; ml 5 - 1;-Loude mogen . . 1 elm, losjes omgaat. aarn k“““°"' Hoenam menlifine {omen te omgaan. da: 1}’ _1Ync Vlel‘ 10 11 halen dat grout ge. “5 “aw moogwk '1 “we de‘ halve Cirkel, dc Roc- 7431‘ SY 6‘ cc“ Touvdoof can lken ’ Dan zult EV ‘ Zder in ‘I gel“-wk van ' geld H105‘ "°°’k°men ’ meg Is ' om den CHE“ dtentreafo dat hY Scmak-|Yl«': dc ’ dc Lyn ' emge zw?lng't een men nict vexllaat, den _H0€P°' men CF10“ d:a"en en ‘flat byna even. of cm‘ 6°“ K““.fl’w°°r ’ gne toevlugf ncmelh °"‘ .t‘.’9°‘““”‘°°" “rd 1 d Vervolgensaull “=2':':,'::°;1::°::::€;1'i‘3o3§=“-=““x°‘*ll?§::.’ ‘;’y’:;%.l:;,:“:;»‘:°c:l:l*::..$%::w " ‘* ‘ en wys men et 1 - k t we nctheid die genoegzaam is. It 7-5839“! °P was veofxrgchtkant, of Ei'°“d'°m" mznd ma 6'“ I'M ' l ‘ den haaknaarde - net 13 met nodlg, ‘W W‘ 1“ . V Pm" van ecu mu ’ e de Maren ondet I P1““°" V‘ am ’ 1 Gxaskom zalmen de Cnkels km vinden , als men » d» [,5 maal van Meexkunfi xs. 1: een 1 da Men heeft 1: me 8 1 k ,1‘ van malkander Irekken , dc ene m e h°°f" weggcnomm ieu aangelegde Hof : of gay WY ‘5 ' h P ll 1 r d” Rel! hler, dat er e a on _. doen , al heeft men eeél réen van wndcnte V€”“' andere‘ Menpndfl ‘ ’t een dc gemeenfle Fl. om Vim ‘Yd mt ‘yd dc :%Vater— en Gras-rkommen , 0fV01m"‘“k‘ vlefkam 1%’ hghoek was zoude deze dercthof de “men Wmdeo deeindenrondlopen. 8"”? “In: 1'0 t sen 'etCTwede middel kan seen enVinE'°‘°Gmpflke'n' 1 inpoudel-iovememakcm "3*““°' mm“: wen“. lien Bomen of een Hek ofom '«mde"‘7Y°”ndenngen anier in een ronde Gras- dlenfi docn , Of dw mo: Dan rnoet men vafi Men Seb"“‘k‘ dc I-ewe mrond en Na; fink in g¢- ‘°“d°m can G'“P°'kawu§i'.3 van ’t Hek van voet k°m ' wake me“ mllccn in 't 7-°°k°“ "3 hetmm dkcn Boom’ of vanf err‘-=n lgchikkende deze IJYII brnik hcefh Dem be'aa§l an OP aankoinen y '51“ mt Voetdc wydte a mehyt ,midden van ‘t Pedefhl den van de Pads” ' meter: daar twe Lynch 310"! by“? lopende op E 1. fioifeso dc ‘ Pmtze - 1 bet nuddelpunt aan» 51‘ me“ “‘°° 3 P paalqes re (kel-gen a e}! . h t made“; wa_ar op a s i .t mud gun moat 6,, malkander :a!1\tljlg€zl';;te‘: Sxfiggé ’ em gcen bet M1ddel- 1:l‘ala;:li;c:I:)‘1’leolc()el:n ;‘owna:ranf'c{>g1;ryven ’ Ms men km‘ 'De_ men een p ya: ~ - ' ls de andcren , alzo ken. d met ze manler 15 noon 1.0 8°“ I "‘ PW“ "1 ““ n Water-kom we er 1 kh den maakt 3 mm welke men Om dc“ b°°’d V“ C‘: T urondom de het alkyd 01133 Y C Laa! men bet 0 ' ‘ kan. Ynden te beleggen. an Wm he; in tween; op den grand met men Pyp van de {prong E33“ ’ - ' - [rei- _ k (11: mar due 4 K mden 01> Izeddm -van am;/2 dit dm“ om den Om]:/rI?:tr‘1‘Eir‘1x:lat "t middcn V_an Hoe mendg; gerdazmte’ , zetten meet. van de Kom loom; B5514 Dit geeft wel enzge 1 a mfle Kmiden , om op Bloemperken re Kommcn f/°1ntYdé fimp rnidden in een Beeld ls : De beUC[ W mock W3: hoog zyn. 6“ 1°! fl'‘‘.‘t'‘‘‘Ic ‘ elyk men Piéaflcn , agar mcnhe: Wetiz, of het Pad begint; Bms, die nat is gemaakt. _km W: “Z Ewe kléjne en ze afwindende, Rcekt men dc andete Pen op t de Fleifen met vocbten fluit. Doe a. no "cl finder’ dud, dm dc mine Lyn cgndlgn Men {pant nukes in. Sny 1.0 veel alsnbehaagt, inaa veal 16 we] flyf 5 ‘wanna; 1 diam om eenlmgei V00: evetlnwel niet dat de pot vol 15 , en‘ doe er 1%“ 6- dc“ Werkman ta vumé.ken_ DerMmemmOem van de befle Brandewyn op 1:‘ dat zynI2€l.l‘1(§ev::aat¢:%en her een Dtaad , maatiify is. dander; 51? "SW3 d9“ ‘:1 b :11 094333“ ~ ecfnee . ' d k n. , reg‘: brevielkgvgy met.wateK‘0P ‘ V“‘“ R‘ ‘Jest; Ci: Dn.lLaY‘vs"€';‘ I65, R. » is een kleine Vogel, wat grom- gwgaiidete pot in. die 1° 15 Emmi gem“ -g kg“ ais een Lecuwetlt”, ”cléu‘rgaans‘van Load-kleur, Wit an d is . rnaat 10 , :d““"’:”‘e‘ water ml“-m ml, en “gm, zy aafi op vetfcbeiden Beijen , als dc iomin _ ‘lime twc , of due men over k ex: Vb Smben of Lyttciubeijen, die van Genever, Klim- koken-’7.o bet watetvermindert ,’ doe 6”“ 3‘ ‘gt; OP en; Zy hand‘ We] van Vmn, mm moral tot dat, dc LY!" §°fm°1‘°“ D“ 7;]‘?“g5E¥e?la;.:,o van de Druif, waar van zy vet wordt. Zy is een in en uwc X“ ' wetcn . dfit 59“ '3”? " > k; van Lam; goed eten. dete 1.a}etQ~‘3,l|: 5? - ' men, de en: aan de an k d vvotden. NEE? “_d_“‘" "m L» ‘ A K oimm Vagel: te wmgen die $31: ifecdigggl’ rgget gywpmapntteen wemlrg Bran- 07” 5/hr-‘;:rm':tm M7.“ 4,: BMW“ ’ _ M 11103 her [€Yfl0nd en 10 V R E -t Zeke” Knoppen Van ggorg).-lg WY" g}e1f;egda\1ls1e::‘::ec?g1yk i:";ebIl.1ik":“; on1datZY"‘.m‘ bialgfnvuviesfelllg ::rf1c]}lxeiden Bomen , als een u_xt- gctlgggvgt L” we‘; voor.‘fme][ep |'fl‘O8l'.hElVlCl" wcrprcf voerrbtengen ; en e'enEwittc zoetacbnge . . ' , 1 n. at als een tweet waar van en~tw1nug.uren OPECSQICB, Y :1/;uIc—t;flgecr:<:i\ éaztglgggers ’ an mom dcnmammm Zeer fiefk Lflm" Vogels zeet veel _wetk- van m-aken. %o dra zy ze . . . n ‘ 1‘ 1. ‘er na toe en a s 1.y’er maar Neem Icvende Kalk. les ze H1 Bl'af;dCVVy;lI,fat3:e xetnearlasi; z:;n,e;re1<;%:;s 3;“ gegmnn hebben , houden ,3 V5; , Vygen, en Vatkcns-me“ Y ’ e P zy’et zicb ontrent op , _en komer’er daaglyks , zo bet ondcr een. 4 lang als 'er rnaar vruC_ht .15- . _ Z’ d t ne Uitvmding waat mad: men Lyfiets LJW W‘ G9”, 9? " 153.?” in ggteali/leiiigte vangt, zonder dat her veel k-oil. . ‘ ‘ I If uut ' een E, ' B eren 1' annen een .Gef9€dfC3J3P"S€¢“i“ Doe zacbqes , den t;;d1;'acY;d¢:'I"{ail: Haatlerhel dc ‘f‘;l5g°ené’e Figugr M“ afgel-,ee1d_ , _ Aals-vcl koken, m“.t wa ‘ welgeflagen wit van Ei Dit Tuigje is niet anders, dim 6611 EJ°.=T1‘==1“J°o wamcifloldcn ’ :1 oeg?ebtev.1li{]kc:edp1;:i2)xrtil13.e:l1ergd . a a. Ieren *‘ '1’ :3 3.,‘ Mgigfgfe g&§Z.E,,;t§;‘Eh§;>i:2sen I . Esme: ga:;*:;:rz,¥zevv:h;z?:ns1:¢=: » new :ma.mee.s;;m.-v.3 l.j"‘_°°““»’““"x =*éa°een:_-«me;-I j,j;d;;V13;»°fnLad¢revvld¢l ’ """ “V ‘ ” ~ ‘ I ‘I dike‘ ‘ W ‘Z.3%’9d““igiri4v.nra1en; ‘d3’-' ‘ZY. met gezien ‘:57: ~:{ '_ ';o,r,dA, 45- ~ §rqokJi,., IV.’ ._V ' " ocenegzgzglrwefigel§g§f§5}id%’P03d§s ,aI1e: nineien §4”§§g'fI.¥‘f3!;|€:e.r vrer ve§fchy,’- Weelit';'defii1I" I ’1‘‘‘ 6' .*““‘»:".V“¥l1.E¢=r ““ °.fi53xl§=5x_vé.‘n: ' me“, 3523!: “Isms enk1e5n5*ui°hé‘x?:%é°x:°“‘v“°““‘eaeven ::*2;::%::::r;:i:er‘§3x%?f*%“:§Pf;’;vfiéfifassse I am 2" . 5 . antder-M ..- 9 Vinnie ane. Welke na.on_.MS megekeerd’ vet‘ I Ii/' ,°I1I<9mt . gezien wordy‘. '4; Men kan’el- 1; '3 I - I ‘ ‘ licht. Di , _ °° We 0}’ doen Angellca- Alams- E noemt men‘ "~Ee¥1Ie quart1e1j._ A15’ dc. Gentiaan- r 1 . , Man d‘ ‘ aeht, veen‘V13f,§;f;’n%eY*I1{1a§3I(1:]: Xlllocilrueen ft;_nver. of eege: £3631;-n(:i‘ez%;'I‘:ri‘s5~§§lI:o151cn» dat zjyrecht cg. ?Y“d°r"d‘9°’3ls boveni ‘ I aggro gF.fl°Ie‘1. ’F8eeUf2ich na ‘de'aar'de"keert at: fines Vemcht I3: 7 MAA,9D E‘-MELK is enevo « ' YYf§i'°n_d€,n dz‘ ‘ . clan ze ’ nvelkonuentden svmma W°rdt.*om dz: zy eimme 5”’ ‘*5 ‘NS V01’is,‘ofin‘(§pp‘c;’ri:ieL dirg? me” ’ d"*‘ d"3»M‘“‘*‘ mtxfils Men‘ mflakh De 1=vmq‘.e tgbeggtemedxt Zon, hebbénde de Aarijwe lt§.l‘(fCIlt tegen Qvgr dc °m* zrch re blankem en rc1a2io§ag€1e”"k"“ Z°- fen beidefi "EindeIjr'k‘ **a1§~° §3“‘.»‘°1‘ bvnaar cur- Men mazkt ze met‘ zdut van Loodvpfl te maken,‘ na (16 Zon ls’ ggnadéra: ‘‘ d 9 Maan zo ver _\VQehde)_- getxozkken , of met de Tinéruux vain] I‘X2Y2‘%i¢Yn hare gedaante verliéht’ \‘ 3:1 Zélengard de helft van en‘-1» ’m t B d ' " 9“ lloemt d‘ J a ~ 1' C Vertoont‘, in veer2Mc;:‘;d::'n1a§.:::::l%*—zl:‘4:w€; «af€gaua?f1f:a:§:;::z °f«auarriwe 'IL‘LATI .r 1 ‘oar ; me‘ a - l. I w M A AG D E _1, EL M‘ ‘Zié H ,b , , 5 V gaat; mg‘)? m‘§,f°{§§‘::‘3ao<;fdde L13/Iaan) waft, of af- w,rgéns,rchync ;‘ en Sr de 1§o’,,§f;“,,§ ‘?;"g1d;= oi ‘ ‘AN.~"1,“-W ~“‘° 4:1‘: it .. Om. de ads at “gaffe ‘E6 ‘.1Zf’vi’;";]."_9n §’laneren,,well;¢ \val1‘endg:§ .t a1::tfi‘»’l5§:‘d ‘e?3ff’§¢ as eentclgen der de aarcle; romtfds };O.mYZyJn1aedt;tyd even ver van V ‘ '3‘ 7" :1’ 3 g«'1§'§I1€1f=—M:1ne. ‘ ‘ . ' OP,‘-‘Dev’ d « - v ‘ . :i~‘t';fi2Sv alggiengmare newe’g1.)genez§':?'31;§; Z6 “:2 1;44¢”:§aatrt7£z'7l. Echpzen. . - 6 E ’ ' U ." ' -9 ' I , nen zelf door her ranfi:1ne1vV5§;ncg~§n.g?3?‘Y¢»km Dlerexlkringtyvgdgn daeafvoléc’ Mann 3 de Z~,‘-‘Ive dc the: eenvoudiglte, nlet warden uit’ lm:1:’fC:h°9?1 We van I1e'tIigHaar’rI"%e A om‘ ‘Y "1 de fchadu- gc 63 ‘ In hare Iiell haar lichr Deierll ‘(IF-de '~geJ-mmkt; °“;"€“ - X In erherd noemtmeneen 3 1‘ ?~ Eclips, MAA; L MAA; ' E:£ip;,of:i'&ning'derMalne.Men1naal:gn;fl‘en_ecuVela M A A N D; is een~_‘twa‘alfde-deel van ’: Jag; ; komen, en‘ een Eclipsten del‘e,»o::‘- mm enapama-‘ .elk‘W(eet, dat hag; Jean in twa,alVfMaa'ndenverdee1d I¢'onde)_’fcheid. De ‘eegfte efch1edt,_als de?l\/Ia_anv’ ls, welke zyn jamlery, pf Loumaand; February. gants enal in de fchaduvre er ‘Zonnekomj-‘,-en de offiprokkelmaand, Marlin; ; of.‘Lentema-and, laatfte, als zy’er maar vopr een gedee1tem_raakt; A r:_, 9f Grusmaand,_ Mei, of I_-lloennaand, 3:01;, terwyl het ender deel verlichpblyft. ‘ _ ~ . I . ‘V o rzomermaand,-A‘_'y'ulx, of-Hooxmaand, Augujhu, De Sterrekundigen rekenen de T:_m1ngen , .29 qfioegltmaand, -‘September, of Herfftmaand, 06lo- maukeurig uif; d-at zzy 'tle:'zeIverbeg1rI, mp enige lm; ,_~‘of‘ Wynmazind ,v November ,~“9f.S‘lagt1naand, minuten na',',vom-zeggen;?en.lioel.ang zyduren 2211‘, December , of Wmte'nnaand._» Elke Maand—hee'ft en wanneenzy zalV.eindigen-_~." : ;:> -,_’ . het zelfde getal van dagen met; ‘De ene'h'eef1."er V ‘Men. geeftr, de Mann gemeenlyk met ‘ch: sq Fe-_ 30; dc andere 3x. _ en%1<'¢bruari alleen 28 , ‘of ’t ken, zo‘~in“de Starre-waarnemery, als Starre-vv1-g- I11oeft‘ecn'S.c111.'1kl1nVdez‘e‘ vie: ‘nude VersJes,veryral:.,_ ‘ e e mm :1 ' ‘ v V .vo13‘ftiSgt:‘::l;;¥:{e,§s%g:; ,,n_Zy‘ge"\,e_n Ze_nog,verf;he;: ' = Derngdagen beef: Nyu:mb:r, den andere de vo gende hoedamgheden , volgens April , Sum , en Sqanmbzr , , het 0PZiChts ‘W ZY 0!’ andere P1““°.‘e"’h°ef‘° .6” J ' ‘V ;. Acht en twintig een;al1een , , 0P de hem‘-‘1“ek"’“5' WY‘Z“1.1‘3“ me‘ Van emge ‘ d’And‘r‘e‘dercig5en noch een‘ hunner Voorzeggingen gewag_ex1,u'> 2's . _ i ,4 , . _— n ' .139 C ‘.9 9 °f__Cl mefide 9}" V93" ‘Ziedaar neg ene zindere manier om te vindcn A!lZ°'h‘51T1_é1f‘§k5n_5n bi'§“S‘ Re. "'“"V°°“. ’.” E9 welke Maanden 3o , welke grdngen hebben. * 7.0113 gelegde 'c{‘V3l1’d3 C K03“ H-3 0‘ Hon uwe hand,open; nyptwe vingersy toe,'de as me‘: 13 volgt’e; ene gr/o;e_ en merkwaafé voorfte en de Ring-vinger, tel dan nwe Maanden‘ digs verandering in de luchg. ‘ ‘‘ op de vingers , van de hand. Beginnende met De Q in ,3 me; in’: tel;eng‘V°, of m;ver- Maart van uwen duu_n af, en zo.ve:volgens:,~dan "J1; de,]kqpu]-1:.rmg[w,1[[eW01k‘CP, en 7.2 gfixgyeg zullen uwe Itaande v1ngersdeMaanden van3x da- te“ Afpefi OP dc zelve ggfiglg L; ,. kgm; ex don» gen‘; ex; deegleélrerfig V1eI‘1Ig;}t5Al11vtia1Q/fiaallden van der- de‘ “‘ W‘.“‘“° ‘“9h' 3 2° "~'“‘d'glsbY?e'l'k,°m' §legn;E.%arl:1i7e5ruari magarfzedagen hiélgfimaoeetlxiggn‘ * M a b komt , znlien ser grote . v . , . , . v , S‘ 116. mi“ dc “ n K 8 d. bedaard Worden ]aren: maax-‘1.9mSclmkkel~Jaren. " -‘ ",orv en'Ie - ‘ - ' . ggl(l)1rC'iCflé),V cc} 5 vansde (1 mg eh; mam. Z0 dalg)c<:LMaanden vervatten vie: weken en emgc 4‘? P131_W‘°" "328 k°me“ s-_ ‘:31 31%‘! "t G‘ en men zegt ; ziet maar op burgerlyke , of bewegmga 9“ "‘3'_‘°“- me 8° . . i Y 9 = gemene maanden,’_me_n kan nogtwe audere*l'<‘Jor- gedagte J fehoonwedezf V00lfl:blfBng€n- _ I tenvniethgestarreméndxge onderfcheiden;‘De Zon- ' ‘ ' ' “ ’ ' ' ' ne- en’ aammaan en.- ‘ I ” ‘ dantnerkifi en5-z;e;gj';le;vViaieQIoerI,:‘§zI.5:I7:e'de M52», De Zonne-maanden , maken den tyd nit welkc up 4” .L“,,d;,,,,‘ bggfg, de Zon , in he: deurlopen van een Teken van den , , . Dieren—rie1n_, of 30 ‘graderrvan den Dieren-riem ‘t Afgaan , of de volheid der Mane docn niet_s befteedt. DIE doe: zy byna in 30 en enen halven tot den Tuinbou. ’t Is ene inbeelding der Tu1- dag. ' nieren, en Landlieden, te geloven , dat men Za- De Maan-maanden , begrypen a1 den tyd , die jen , Plantén, Enten meet in Volle, ofAfgaand6 tuffen‘ de ene Ni:-uwe Maan en cle andere verloopt. Mean. De Heer ‘de "L4, Qgtiniinig in,het 2.7. Cap. Dezc nmakt 7.9 dagen en :1, uren uit.r Dit meek: 45 fa Refltélifiii » fPfe€k‘5 in dele W00‘-‘dell 5» 1k dat men de burgerlyke Maan-(maanden bepaalt ,, rom ,, antwoordn, dad: uwe Zaden, en uwe Plantefl, den ,andere 7.9 cu dertig dagen. Zo dat men in-de ,, te gelyk geluk zullenjhebben; 'a1s uvvLandmaar Maand Sfanuqri geeft 3o dagen aan de Maan , in ',, goed, en wel bewerkt is; en, uw Zaacl en_P1an-; 1-‘ebruari 7.9 , in Mean 30 , 1n April 29 enz. tot ,, ten maar goed ‘ ; en 11 hetWéer1naarn1ette~ het einde van ‘t jaar. Men rekent dus zes Mann» ,, gen is. De eer e dag der Mane is 20 goed, muanden van 3:: dagen, en 6 van 2.9 dagenineen ,, als de laatfie ten dezénaanzien, elk neme dear Jam, welke met1nall;and_er 354. dagen uitlnakgnl ,, een proef van ,_ en veroord_e1_e my , ‘als een\Be,- ’: getal van dagen van een bur er1yk.Muan-jam‘. ,, drieger, zo ik ene onwaaxagtige, kwnde en_Ket- _De Maanden ,v-an 30 dagen wor en volle; die van ,, terfe Leer leere.,_'?' ‘t ls'meer dan veemg]a_- nict voile, of gebrekl;elyke,Maanden geheten. xcn geleden, deitfhy din, met verfcheiden andere ,_ MA A N D ~ ST 0 N D ‘N ‘zyn clat Bleed- zaken aantekende; en na dat hydit gezegdheeff, ,ver1ies‘de1_1r de Vmuwelyke deelén, ’tgeen Vi'ou— hebbe ik gerneend, daar een pitoef van ‘temoeten _we’n, die Huwbaar, en niet zxvanger zyn, ofzé hgbbfnfl‘ brengen. En van dien tyd af tot Mei toe kan r kl k bel - ’ ”.W°r 5“ W31" men de Kalveren , die ’er gebeten Worden , ,aan— h};bl}>,en , %?;?dzceV°§:r l;ieexvmoelte’.d‘5 23 3353311 ‘houden , om ’er Offen , of Koejen van ce maken, zyn : deMuska:Lt— eer 3162' En daze Perm’ onderllellende dat men daart toe bekwame weiden Mogol, grote Molllarcll AZ llemaqde’ dc grow. lfieeft ; want zonder dit , meet men ze altyd vet. {e A;-undel , ofBruids-peeron(E1;én%Ié;]1§,‘:!‘;i ;3)’,1§€I~ °P5T1~ v Dubbele K 7 - ' "" 9‘ Deze tyd is ook de rechte, om de Gerft, of H:;.- mas«peer, i3§:eerr’s?:§§hn§.g§°“° ‘IY;l“‘e"P€€I'» T119: vet teverkopen ,_dewyl ze altyd in deze maand Souten balg Viaanfe. cg erg. Y“fe.Be{e‘fl3°“: duur is , om he: zaaijen van ditgraan ontrent dien de Paterspeer ; doch gnelefi mt Mme‘P‘3e‘:> F” gyeg. De Zviklfien end~cnKennipzaaI:, Lille cog inlgit de he{1_nd te eten’, behélven?irelKtz1(:|:e?lkyetIe)r},é:l§t ax oen g zaax war e even me e e : me e . - _ ' g 39 g? '6“ mm Va" M“5k“5‘PeeF X5: 911, zdwelraaui ‘ V Om dc‘ zelm wart tc breugeu’. ‘ Menkm oak cm P , - - - _ erm , dz: men m Mam! set.‘ v Om der Duiv.en wiL die men:-xndec vocden‘ ‘zou als gekookt-«o e (-k v it met: raadzaaén zyn’de‘Wikken te verkopen",*tey;1 ‘ ‘ Pg .Z—,e . an Worden" . ‘ were men gee en voorraad had enmeerdanmen ' Wm ' ,1 " - i f. e ,« V .van,noden heeft. l ’ g ., ‘e _ _ , ,: m : Blm”.’'‘’’”’’ "-7 d",*‘s,’# 1,71-.Ma:zrI., L De.‘Pruimen 1 Prunellen en andere vruchten die lM " ’ ' ‘ 4- l ' ~‘ 2 ” ; . - in den Oven Egedroogd zyn , laten zich in deze fie,,dee,’},”i’,3§-“_t‘w‘_i§,1:fi“;'§1“{i“a5V““fd‘=P1entena£hsldep maand gel: gavel verkopen , altoos beter , clan in vreze veer den na'-vorfl g’ 9 W61 Wauater ’ mt‘ enig an er y zuzoen, Begryp hier onder ook de L ’ D ' y - . -_ , . , _‘ _ ‘ .droogde Druiven , ('11-os_-rafynen) in die landgeen lighgdezfoxgieeendiglggygs npfih fenewmden en {chm ’ daar de Wyn waft. ‘ ' Ike men niet ma’ ar"e um '05“: g€durende‘wel- _ ‘_In de ]a_1-en waa;inPaa(l‘en indezemaand kotnt, Men v¢m-ck? §:JE?o’e-(;§"erp°I9e"- , - - ‘ .mag;m.en in ‘t laatfl: van de zelve_dejongeKiekens ‘Tuinbomen, gedurende denloian 8 andcen ‘'33 EH6 verkppen-. Als men Hoenderen m den Winter te 315 made Van, de Aalbezié V 5"‘ °.2°m““d:> bmejen heeft gezet, kofthecveelze grobtte bren- boifen' enz He: is zeer 1-End; 1Sbe21‘-‘n»f1'am- . ' , ’ - gen , Inaar de moeite en koften van t; voeder zul- jen van ficrkgroejende Bomen fem“ H1116’; hetfnoen Jen u ryklyk door t goede geld, dat gy in dezen ze hebben begifinel-r re botten Wacltenv 9°‘ 533 tyd dear van kunt tnaken, vergoed Worden: maax kmcht way; (,3 benemen 315 ,3 ZQWE °m.h“n dc men moet letten,of de gelegcnheid van deplaats, pen [-5 Ve,;igzen dy ’ - m gene E“-“V330 - dzrar _men woont, toelaat, datmen die koften doe, fchejden en digi ' §~em£n'met Card“ km °“d‘?5' on 21:}: die moeite op den hals hale..; Wentzo dag komen ‘ H ‘ ems eerfl rechtvoorden ‘men nietnaby ene.Stad Woonb dzmr men ze tot ‘In I; 1 ‘l ‘ - . zen goeden .pryS~kWy_t kan worclen ,,.i‘s’liet,d.waas- van‘ Anrafingazlg fneemagnq ’ °f “dc” mi.‘ begin held zulks re ondernemen , zullende die Kiel-lens voort te lante Q E Jonge Aardbezlen’ Om u eens zo veel koften, dan gy’er van Kuntxnaken, dens medgte 1 n ’ wt 61?‘: Kwekery’ om,” Bed" indien gy ze niet aanfionds‘ op dien tyd kunt:ver- te dun gewvordgggzenn’ O :6 am re mum’ Chane kopen-; t welk tegensde regels. de‘r._‘hl1,ishunding , .Menrzaait in encyn liak met aard 1 ..L flzrydt, en ene onnutte lxefhebbery IS. _ . cle volle "mud in ene 10 . 689“! da 01" In De Hooxnbeeften, die in dezen tyd vet zyn, den der p§’_geP;,,°,: 2 heeft‘{)"“e1’1ge P1311113 ,_ de za- zyn,dan.ook_ raar; en Worden ,daa1-om 'd_uur ve:— eer zy opkom . 11? als V3“ "“’°.m3‘md.e“We’k 'k°°h5: 0174 "1 de P33-°*W‘1?k» .315 de V,.ailfe'n uit is, ‘plantlnén ‘ze indexnaandsfny gcnoeg ‘IS’ yer! geflagen re Worden. . fdmwyl Cm mam dau 1 :1 '31- 1\tfenvv;gr_zelf Ookverkoopt men de Lammeren in dezemaand; Maartle verpldnten ‘1 ’ om Ze In temd van lmaar het is niet raadéaam , om ‘er al te veel we ' « - g Men zazut voor de derd-ennal Wat meet-E * rten, te doenawanr die beelten zyn dan‘ ani dus tel‘ ‘re. m v . , ken, buiten gevaar ,. en verdienen bctcr , ompop- dgftdeer elk; maand V“ '‘J‘.‘‘“' 69“ deel » gevoed, dan geflacht tewoxden. ' ‘ ’ " zyn ’ 26 men grow Vmkanm ‘E’ X33 3. . Men. H4. MAA. MAA. ' Meii kryg: ook cnige Paddefloelen , (C5m- durcnde den Zomer, moet mende Afpergles , :0 ,;g,,,,,,) he; zy in Bakken me: opze: dim toe ge- oude als Jonge, vlvtigwieden ; In de maandmagm; maakt, he: zy in andere welgemefte plaatzen. moetimen de aarde ontren: enen halven voet diep Noch zaait men in ‘: begin dezer maand een oni1"p1::en,_ op da: de1ongeAfperg1es tevrylexkun. weinig Cichory, dunnetjcs, om tegen 3. Jan wrtte nen uilsfchieten. ‘ _ . me mogen hebben. _ De_ Radys,op Me£tbed*c1en>gezaa1d,1szo goed niec, He: zal ook in ’: begin van dezemaand tyd zyn, a_ls die men in de voile aarde zaaitz maar voosach- om he: hene te verplanten . da-.1r men zaad van trg. Echter zaai: men ’er‘ enige van om voorzien wil winnen , als Look , Ajuin , voor 31 de witte, te gyn, to: da: de anderen; in devolle» aarde ge. Knop-look , Sny-look , Chalotten , witte Kool , zazud , in Mei b_eginnen_te kunnen geplulrt wor- Savojen , enz. Men bind: de Kropfladen, die moe- den; menkan die mede in :11 de maanden hebben, fien lluiten en het niet doen; door dit binden 313 men zorg draagl:,‘orn 26: van :yd tottyd re za- dwing: men ze als met geweldsgm te moeten fluiten. jen , doch maar weinig :‘efi'ens, en dat rnenze ryk. Men zaait insgelylzgs he: zaadvan de Violieren, lyk begret. of Nagelbloemen onder een Bak, of Klok voor de Men zaait ook, onder ene goede liiwce, in volle Volle Maan, om ze in Mei te verplanten : Insge— aarcle alles , Wat in dergellgrke moe: verplant.Wo1=- iyks de andere jaarlykfe bloemen, in eenbroeibak den ; Als, by voorbeeld, ro_pfa1‘adevan cleLente; om in ’: laatft van Mei te verpl:mten,' :e weten de Die men in ’t laatif van ‘April , of ’tbegin van Mei Fluweel-bloemen , Indiaainfc Nagelbloernen , In- veiplant , te weten de witte kronke1_1geLa—touwv; diaanfe Rozen , en de Wonderbloem van Ceru. de Perpignanfe, die groenachtig en mede krullen- Men begint de Artifchokkeneen weinigjc te de is , en verfcheide andere foorten , die byna \ ontdekken, maar men begin: den grondniet om Ce twe maanden moeten gezaaicl zyn, eer datze he: fpitten, voor dat de Volle Ma-an van Maz1‘tvpo1- verpianten kunnen verdragen. Men zaait ook by is ; want ze is in ‘r. gemeen gevaarlyk zo voor Sluitkool voor de natyd, als Inede Blomkool,om haar, als voor de Vygebomen ; dus moetmen de- de zelve in *4; einde van April, of bet begin van ze Bomen noch nie: geheel, maar alleen ten halve Mei cer beoogder plaatze. te verplanten, en i-ndien ontdekken; en he: doideihou: daar nit’ fnyden,zo ze te clich: ftaan ,‘ zo verplant men ze in de Kwa- Wel he: gene da:.dood gevxoren , als da: op ene keryy, o_m‘_ze Pcerker te doen w'ord‘en. '- undere wyze dood gegaan is. ‘ Men zaai: Radys inrde volle aarcle, onderialcfe Tegens half Maart, of zelfs Wat vroeger, als he: zaden die men wrl ; zy bederven mets, mogen in zach: Weder is, begin: men op Mefibedden, on- he: begin van MCI gepluk: Worden, eer datze de der de klokken de grote Porcelyn :e zzuen, en Zuring , Kervel ,‘Pr:erf_elre , Prei , em, re (ten; gaatvervolgens voort met de klerne , of groene, zyn van ze te kunnen hinder-lyk wezen. ' zezajen. _ , , . Nochzaai: men ontrenthal£Maar:Pompoenen, De Sluit-kool en Savojekool die men in NO‘ op 'Mef’:l5edden', om ze in het. begin van Mei te vember op enerluwe plaats , in de Kwekery gezet verplanten. ‘ » hceft, begin: men te verplanten; maar geen van De befle tyd , om he: geen van Meflbedden die beginnen te fchieten. ’ komt, inde opene aarde te verplanten, i’sin’tlaat- Vorder zaait men op de‘ ‘eiuden der bedden wa: fie van April, of in ’t begin vanMei,ui':genomen Afpergie-zaad , °m voommd van Kwekelingen 126 de Latouwen. De aarde, waar in men ie:, van dc hebben; en is de behandeling even als me: ander Meftbedden komende, verplant, moet verwarmcl, zaad gefchiedt. Worden , om de Planten noch enige Warmte te doen Men beplan: de Vakken van Afpergies , Welke hebben, of anders verrotten de zelve. ‘men Van noden heeft ; 611 Om dit $6 d061'1,n€emt Men voltooit he: planten van Bomen, herzyiu ‘ men 2.. , of 3, Stalplanten by een ; men fpreid de de volle grond, her zy in K-affen. wortels daar van uit; befnoeit ze maar een weinig, Mei; maakt ,de Tuinen voor cle eerftemaal op, en bedekt ze vervolgens met me, of chic duim metfpitten, fchoi_Felen,herken,enz. zowelomze aarde; men plan: zein’tvier'kant, anderhalve voet tegens he: Paafch feet’: o te fchikken , zris om de van den anderen; Indien menhet OP bedden doeti aarde te bereiden tot a1 erhande Zaden en Plan- '20 zyn die gemeenlyk vier goede voeten breed, ten. ‘ . om’er clrie ryen op te plantenr maarindienmen ze De Amandelen, en Prikken, die men eerfl: heeft des Winters wil verwarmen me: Met’: in depaden men {chieten , leg: men in den grond , cn men te doen, zo moeten de bedden maar drie voe:bred,~ b]_'ee](t’e1‘ Tworteltjev wa: af,‘eer men ze plant. wezen. In gevalle men ene droge aarde heeft, In de Bloemperken (Parterm) zaai: men dc moet menfihet bedde welcne fpade diep nitgraven, ‘maanbloemen, en Riddersfpo;-en, die bmejen 2111. en dns aan de paden nls een’ rug geven ; maarin- len na die gene , cleweike in September gezaaid dien men vochtige aarde heef: , is he: beflrhet 2 1. ' , ‘ ' ‘ ‘ bedde nie: ui: te hollen, maar men moetzein :e— Insgelyks plan: men nu dc Chri[’cus—ogen , ( of ’gendeel war hoger , dan dc paden houden; ten 'LacI2rim4.) ‘ cinde :13: he: Wintcrwater daar van mag wegzz1k~ Tegens half Mam»: kgn men, 20 men wfl, veg. 155”: 9“ 013 Plimfell DEE <10?“ V€1‘1’0tE€I1 , die Diets planteirde vezelachtigeplanten, alsMaart-violcn, rneex dan de 211 te grate vochtiglreid vrezen. ‘Ge Leverbloem , {of Hepatica ) Sleutelbloemen , of ‘ Pr}; Irimula writ, Kamillen Madeli . ‘ ' M Nieswomlen ’ en dezée Mm <2-‘V511? §\l€Iecée;d§1ékf_Im;1. truchccn he: moje ‘Weder van dezen tyd Ru ,3’ cinthen en Tuberozen. Y ' Heme” 2 :0‘ he! Zajen van de kleine granenaar M . In den zelven tyd zal men op Meftbedden 23- 3:e'icHaV°"Ge‘€l, Waede, 0fP8fl€1.-Geri: 58,02: Jen verfcheide foorten van zaden , als van Ange- M’ E1-ten’ Irmzm » CD andere. ’ '6 harem ’ of Nagelbloemen , finders ook geuaamd den meet me: verzuimenom de Tuinen in en Tefle-bloenien , Bafilicum , Indiaanfe Nagelen ggf edn- pm“ '16 brengen , en de Huisvader moi‘: Mfi{J'01ei1J: ROOIHIE boner), Indiaanfe Kers‘ Mari mafndmgen ’ fiat we Zyne Wyflgaarden in dezc jolem, Merveille van Peron , dubbele Gou:ibloe- V0 - gefmeld , aangebonden , en me: Laue men, Indiaanfe Peper, vde drie {oorten van Voluhl 1‘\)/{men ‘Wu’ i n 1;,’ ofte Klokskens, ( anders ook genaamt winde) d en moet de {chrale Noorde en Ooilel ke W. -L‘’’‘’””-' » Mifrhe , Sinzjans brood anderes CW4.‘ flenfwaarnexnenl, omtefchoifelen enklouvgeu ,§‘iu,- ’M!'4a 911 imdfirfin , die de koude der aarde nie: e1{/1: hetonkrmd baa‘ ,‘ an toelaa: te zajen. ‘ en. Em APPelen en Peren, en zoo 1; K f . Men “met de Nagelen , Tefiebloemen Mir‘ en nlgrurmen. 3 er en Thellyen afldere detgelykeplanten die meni.1i:be- 6,“ V.e".V°]8t met ‘bitten en bemeftcn flote plaatzen voor den dag haalt ’ ach: oftien da- In t begin van daze” maand 1335 111611 Broeibc gen jang in de fchaduwe Zemm ’ ‘gm Ze fie bereI_ gen Voor Tuberozen nan; maar me: Meloenbexr’ dené datze de Maartfe ftekende Zon gewend ge}]nV,‘;”§gg1:1en totdde helf: van dezemaand ' wor en. V van ezen maand 2 ' " J De Aborints, die niet tegen.de koudekunnen lie: Steljk-kers en.Radys onder,Ra2rl:2iLetr1mei?o?rt;I<{)r?zz1I& Ve1'P1‘1m men. 315 deJasmyn Oranjebomen M 13.“ amen 1“ °Pe“1“°h‘°PWe1teflomgele en Rab e! tus, de rode, of kleine Lauiier en Herfitip i’ ten , ook Kropfalade , ‘gele Wortelen «En Bl at mm. ‘of Verkensbrood. ’ W ‘T kool door een’ Aim”: 5PE1hafie vroe ePiet.9er{n' d Di: islook debefie tyd om Pale” Iangs de bed_, “5Zndle\’XIla:‘1ii:flr(rl1(en moere de Rabatéenrvoéor fnycfern: ens te‘ e an en ‘ ‘ ‘ 53- ' ' ’ . boomte aggevzhigende Alattrnu: en ander klern.ge- Zo men dc vroege Bloemkool des nachts ‘b Daar val: fomwylen ’-slnachts .we1 gen Vorpc-e gum dagefl mfjt glaze «klokken ovcrdek: veretlla y d3f"5‘m01,’§%nS door de.,Zon weder ontdofoit Jeri men dc Zelve mm begin ‘Van dé-“Wind iindeirjsr m‘ gomtydls -Vier, of vyfiuachten aanhoudt - gedn’1-en- Zy1r§§er.5ie§ll:§haIH1m?{t' , ‘MOP’ e we ken ‘t d men rde belle ‘, I ~ 1“ T 38 Van Febr - meet dekke’ omze dm voguigegeaogrixguldég lmol op Akkers, ‘en Weeu;krop1;Ielr11ygg;:1ee1_§‘:J]!l]‘nE‘ Emir , Ogl dat die vorfl: maakt, dat zy witte viak- eg1\31nej§€,1e)i:t1e“tg°P13nt., moet he: nu gedaa‘ ge' en up are bladeren k ‘ ' . an tansvroe eBoe heel dil{Wil5.P1e€€ te vo1l:gy<§f.n ’ Waar OP de‘d°°d Peulen Dop-erreten en 221g‘ reboonen’ ,'Z0 ‘er en’; plaars open raakt, verkiezen Burgermeefiers, welker lienrr hetis, een anderenl Dus is ‘I: ook in Rorrerdam,.en:a_ude;e‘ 1’.laarzen.in zekere.Waren. I 3_ ’ " "E ? ‘ ‘ , Men ’.1'l0C|'l1I Beunlrazen zulke, ’.l ‘ die;_zonder van- Burgermeefiers. gemaakt;, of ;bcédigd te wezen, 7:‘ werk van Maaklaara verrichren, en zieh me: koo-' pen enaverkoopen hemoejen, of met W-illelbrieven , of;’t kqopen.en_ verkoopen van -Waren.;,v Her geral: dezer laatfie, is nog grorer , . an dar van gezvvorenz Maaklaars. Zq dat m,en,’er,van it ene ;e1,1: ‘t ander foorr menignialen meet dan duizend heefrv ,v »di‘e.;op: Kortafic dienft doen ; en die l1etalledeurgaans_4he'eI' drnk hebben. : v ‘ _ H , ~ 'rEnige onden'c11eid‘,.dat men tuflen dit tweder-' lei foorrivan Makelaars heeft, is,‘ dar dceerllcninc Rechren geloof verdienen , zo'er gefchil overvde Waren ‘komr; en de Beunhazens in Rechren geenr geloof .1-iebhen ; en dar in geval van onrkennen door’ enen vder Kooplieden, de koopen Worden voorrnulé gehouden‘. -» . . . - De’-‘Korta1_ien warden van Kooper en Verkooper elk de hell’: betaa]d',' ‘ of mcnmoct anders= zyn af; gefproken. i ' De Korrafien zyn re Amflerdamin 'r fink van Wif. fel , ‘door ene Ordonnanrie van Januari 1613. en 2.7. No_vemher.16:.4. op ‘:8-fiuivers , voorde hon-‘ derd ponder: vlaams geifchikr; dat is;3 fluivers ten honderd} relieralen voor dehelrt door den Trek.-i kfilfds eh. de.r'vede‘r1161ft—. ‘door den Schierer van 'r ge . » — Om den Lezer de.l{orrafien van .Amfier.dam‘te doen verfiaan , enshet geen men de Maaklaars-be- ' raalr ,‘ zullenwehier een Tafeltje by voegen , '1; geen Samuel ‘Ricard daar .van—, in zyn Algemeen Traéiaat van Koophandel , onder. den Titcl van Wilfel , err. , MAK. Y4! T/IFELMJKO-RTASIE, ’i gem te Am/ferdam tegen I8 _/iuizz. -van. elke I00 Panda» Vlaafm gegezwa wardc. ' G]. R; mo Pond Vlaams. ~ - o .. ;3~ -_ moo Gulden - I - I -. m ‘ I000 Em regen goco gl. gerekend. 4 10 mo Pond Srerlings , vvelke rncri " voor xooo gl. rekenr. ‘ — 1 .. [Q rooo Daalders , of 1666; - - 2, .- Io moo Ryksdaalders op Leipzich en , Breslaw. - - ‘ 3,- I5 moo Ducaten op Cadix, enz. - 4 -— xd _ xooo Cruzaden. I - — 4 ._ 0 xooo Guldlein Bahkgeld tcge'n‘Kas- ' 83 -' - — .-—‘ x‘-- .' Vioor,een‘VA&i'e van honderd Pon- 0 V ._ den Vlaarns‘ vanided Ooflirldilh. MMaa.ti:chappyv', ‘vvaar van men , parricipeerr_Ioo’guld.: g~ - ‘ 4,. ;¢,..:_. "Men vindr een Lyfl~ van de Kortafien en de gg-.‘ bruiken in her Bock de Koophandel van Arnfterdameg tnaar "[jlS"f€'I'}1llg“Qm hierih it " '- _p _ ye la1Ien._ /. *, \,M_A_K.RTE.EL istefieh‘ ' ‘vfaj gr "' Ly « ~ v,1¢c4fie..z.«>.nd;:r., rgpuasen ; ea i;,$a:ig’°va?fruLi§m§é‘ than is. Zy zwemnién alrydin tronpen. De grootj [re ayn ornrrent enen ‘arm lang.fMen vifl ie‘1'ri'April , Mei, Jrrm; zyrzvn umiemend, als.zy.vane'en.gog. de groorte en vers zyn. ' ‘ V_ ‘ Mabrzel, in Regent. V ,4 . ; .’ asflérk ie in 'cen—Pani _iner'Tvvar1‘Meel~‘heeI~ r'o<’>d.'* Doe ze daar’na m‘er7Visnar‘koken~, ofvsrnet heldér Eri'e_t.nar en Kamgiernoeljen‘, maak—’r-fmaalrlyk met Zonr‘ en Peper. ‘E1'r«al9’rga-£1-rvis«, dis zeop-n1et~ eir!nerr.rarrJ 1 ‘ ‘ . " Makfieel rrietfade '/Ifiu. — —A1s zy fchoon gemaakr is, .,zul‘t gy«ze een weinig: op den rug kerven,en ze mer Ohe, kleinzour, Pe- p_er_.en§Venkel_ frnaal;lyk_maliaatda:it'7.e,bp‘1eggen cchter tamelykwairn ;_or_n'dé'n 'd¢egje doemyzen. De Makron meter in den Qvjén, zynyen men kan ze dam in iaten tot da: ze koud Worden. De -befte, Saikerbakketg 1a,ten hnnne Makrons V ech- ter zojanig hie; ’ ‘ ' ‘ Biuin zohdefi Vi _ ze geheelvhard’ zv _ de'n‘wai{niéh"Qveh‘,_ ‘I tig1_1tbt§' ‘aanvyibflx wvittighci t‘e.V,€[A Mnnnovv 5 M A L U W E; ‘Inandete Pkovincien wordtzy °Q]§8’FU%fi1I1dil{flfl5]€$'.k¥‘,‘,"4 .,_of: l’.l4d,”"€ Memhefift vcrfchcide fooxt n .. Siflbbfika cnkeke .ens=1bende'vane1fj'zynbleBk°'3"Y3“°“3flT makfli. en woxden daarom 00k in ’t g-emecn beidé Van P39"; ‘ie is zonder Statrlimen Konekjesfils db ‘C 8°-Wk V°°1'E"-f°h"eV‘51‘l ; 7.)’ maken enen zachte Pl“'”"' ZY S1'0€l;t‘in do k ’ gdyk dc anaem- floelgank, voomamelyk de kleine uilfpruitfcls-daal-11' P‘“"°fi » bloeit in Maart D 3° ?"f°h“d"”‘°h“g—° van’ vemchten dc mm in de Nierm’ ‘en Welken up in Oogflmamd en Pnl; hare Vmchtis einde 43 Svfoop van ah/ma in de A ‘oth k -’ > Jan an Kmcht ' d i ' - mm“ Wordt . ZY zetten hct Wat_er,afL Pfietezaeilwldgir “"5”? "1331 V::1tZ§ine:n eV'z(fE'>‘;eh::t:::ec;l;};e‘:.a,,l:, gig ‘ H0: mom vie, U7itt_e Mn/uwg /mm,:,]¢'_ \ Va“ 2 met war Olie gemehgd , ‘eneelt defleken def d»° ‘di’ M‘”"1',“.Zaraa: zegt . daz ze dg gedaame Mn Byen en Wes en; h bl een, M van‘ sane ’ b;;]menar(;;e» gfiifiefiagggn Infiteglagen W“ vagniyiileligixsh, kea;‘11da_§ min ze met, zonder ge. van hare bladeren gemaakt , neemt weg dc hanrap “'38 Fabelen. En Mzmbyll He‘ ken’ zyn rbeuldachiv heid van de Moeder, en van aiidere Gezwellen lg. over Diofaoriiies IV Boeico M7]? IEXy:2!:3efc?1:i!:zlI!mz¥drs d a¢m‘1Sn inn,“ ‘u.’'’ da‘ 3°54 ‘5‘°“11V€rFlantte wor- m Dunfcmand , inrkoudebergacmigebplmieh A -vobh .¢I_1...., A S linger pm dat Gemratip u7Ji!J:~;orr1JptiI1 4!. nameiyk daar een Steenachtige gruizige gf§'nd[»j terms. an haalt men me.“ mm dc Spade mt En De Beflen IV“ in Oogfimaandt. X“; V, . 5-) 31:11} neimt her how: weg. Men‘ moet aanm‘erk"en - ' ' ” . 7 enE‘g”f1R\€4PPz»/A §e Mandrztgoraa; Beflen zyn heer hout]fI:\n §"I1i:1l‘i.i(::rVizi1odtvn;]tc1ltbaar 15’ datmen Seder- vog Hg,’ ‘en aamm doe“ ze fla—PEn' MS m)n,e 4 V « ' . geen’savonds, tot‘s1nor. ‘ V ‘ ' ‘ k I gem“°“°1h°ef‘8°m10f€n.DeVrou1nidenmaken’er Brood M lk is uitzniverenywelke Velgmlgél is'a1 - van e . \ MAN. MAR. M - MAN. ' lS7.C gelmolten isin » even, tot een load toe: 3 , k_ ‘ meme - want de in g p - Gggfic-water of m Mel Brood van. ’rtkgeenendx:1;;i:u¢.'i1:“17‘fV‘:ma,' doeln met an Eggpgzxtlnggigaffc lgmnrein mag meln wel val? enei M nnen we .- ‘ ’ V I - _ '1, eeft oo vee yllrcu. Jasen enten Oorlog‘ S%'‘‘“:’‘ on; af,_ mg ddr‘1:eBt§§p_.%:l"3’ng_gd§tcns' , veililcltatagiigwlilicht in.[ aygcmeen is van een half loot e C ’ cen toe. , . - haald afa *0‘ "."°.°n t ze over te halen Als men 1: cent h§eFtKu1t“::ll)%:%¥:P§§n me; De Ch;‘m)X£1e¢:lv:|;\<:lél.(€nv,anlT‘1::n fchflpen en mm: c men 15' (gelyk *3 ,“° ' dc en dfll Ce" -6. ' 1 ens Glazer een necr- Eggendc Schulpcn ’ Wc1ke‘“lmdea1l‘l:dlte:r;ll:intc ll1. _ _ zoekt un die :.‘\t1£§v;=rCf?nVg‘;1 =-MAR. - MA , _ _ . V V . ’ A e I I Iwitce Men. vol fienkelzaad - men lmag’6r 901: Watt-vP$p;§ by eeniioomwlldetmaktifi. 0:? §f;“,3£f; ’v;m0;anje- ’doen._ Als het ,i/lees gevveekt Is , haalt men ‘-fie: ""°°“‘°’ 1°“ her we I E1VOlmal‘mEl3dE,:d3t dxoog dam‘, “it: b°m°°“ h°“1?“tMe°l'b1°°m.»€n bloezem, 0&5 ""°1°‘?n 5% no .he,;~vuu1- gezemp doe: het fruitcnln Verkens-teuzel, _of Ongezqutc W51 C1001 eellgefl ..,e.ms’e.de% fig he: wel gekookt Boter, ofteiin Olie; en als hetgaarisficheptmen ‘dat hat kake en’ k W01-II’ tvvezenmoet danviIn’t ‘het dxoog OP» ‘en lest he? op e6,” Plaatje met Se. is , zo veel u dunlitdift ‘EOE, kopjes gf*5choxe1c- ten. Dan kan Inen daa_r e_en wemig fynzoutover V111“? afg—e‘_“’meh,’ .6“ m tyfiet zejvé ook maflien fli-ojen, en wat Plterfelie In de Pan gebraden. Op jes opgedlfi; d°°h 5’ km 't’er altydietwes dezelve manier kan men ook ene Kalfsborft toe— zonderMarrne1ade ; meat danggg En indie“ gy maken, ofte enig zmder mals vlees, mits menhet in ' om bet l§(:\1‘I1lI{1.1CI11l:aa);l(Zf:TI§e€1'gNI€€i , of Melk , of aan fiukken in de. . ‘ uin’tnaau . 3 ‘ — _, . has maken Ine_t M A R J O E I N. ‘ Is ene kleine Plant , die V Eueren te kunnen KYYSGHI 33’ “um ' _ , _ h t 1 k1 ' takkenfchiet Welker punten en bla- kruiil V311 W1“°b’°°d’ heel fY‘§1§fVIiae:7*?3’Iee:1v:n ‘dfelrten 2;: veel overeenk’omf’c lIebbe_nmet die van binnenfie anew gem-mefn 1; }zl((:?dOO1' een Zift, of ‘de Orego; uitgezonderd, dat zy klemer, wItaeh« de k‘-“R onder kome’ liuhet met Warm water, tiger en teerder zyn. D381: zy_n twe foorten ;' de Schlllmflmafl » ?“ We? iefex, danen1gover- éne heeft groter bladen, die n1et2oWItachtIg, en enyppejet van WW5 5“‘.k°f; g omier een fmaakje hiet zo {terk van reuk zyn ; en de andere bet te. gehaald geung Watertje Y}; 0 als re Vote“ gendeel, Ondertulfen is de laatfte meefi geacht; am [6 gevem Doe pet kszldirllrriafi nietteveel en wordt daarom ook Wel met den naam van edel: me‘t het Mee1_ gezegd 1511 m‘ b e,,§,’ve,1ege reis Marjalein: onderfcheiden. Alle de Apothekers ge- nochte weinxg ; 29 zutgy Y ndetbaarlyk Z31 bmikenze in de traphisci , genaamt hedymum; en een Room kunnen Inakenz 7° Eictfiex Mam en Ei- ‘elders , daar de Ammwu: in gebruikt moetiwnb ZY“: 3“ id“ 39323‘ g°1?V,¢n’ :5“ beiden in is. den, alzo die niet anders is , dan onze genie-II: few.“ in zyn l 31' fchOmd‘fxI{gc’zecJe£ je he bereiclen. Marjolein. De/Frianfen noemenze ool; wel Gmttlle. Weimg menfen weten II niilrzewle Swen’ gs- Bgfcbryving. Degtote {ch-Iet takken tot de boog- M A R CA S Y L S 68:11 t’ the edeélte van te van ontrent drie voet. Deze takken zynhout- b°1’9“ui‘h°t.dmog&een gtaliegltghzflitaalggfbeit. Men achtig ) ros , dicht bezet met g6k“"?‘d° blade“ de ultWazeInII_1g; fail/:(“1en hyoevgel men’z1ne'g[té kcns , die recht tegen elkander over fiaan ,«iheb- Vindtie by“ In ’:d‘e WY:l'l§e‘)in cle Goud-‘en Zilver- bende de gedaflnte V3“ OW" }.3°V°“L 0? d.“‘t°P‘ werk maakt van 15 = dt. eh die geitiptls met v1ak- pen der takjens draagt ze heel kleme yvItte_bloe_mg- mynen gevonden W01’ ‘I7. 5 van Goud of Zilver jes , dicht in een gewafl'en_; Inaar Ider, hloempje 335 2 We“ “f 1-1et’kO1nEtJ1?echt dat né: de zelve in ': byzonder is een kellqe , van bcven In twe Winn‘ Fdufmm-fie eL dftéen enaamd word, lippen gefcheiden. _ : ‘ ‘ 1 is; die 13)’ D”"‘”‘d.“ 3 noezn mmgaax of aarde, ‘ De kleine Marjolein (Garmll: genaamd ) =heefc Wflke T11?‘ and?“ 15’ av-ndty en zeeizwelgelykt hare bladeren,.takjes en bloe_men. CV63 §l5’d9E1'°' die men In Lood~mYne£1 t lllooauitgéhaald Wordt, .;e ; doch veel geuriger, . en In alles kleIner,'en£s naar den SE55“; dam" ?d d t men an dezegeeu kruidig en lieflyk van reuk. _ ~ ~ _ I " “ doch met dtt Onderfchel ’ an ze fmelt ' en dat Plazm. Men plant ze overal In de Tum?!) en Lood halen kan , Wamleer ineze in it Wu’; komt, ook in Potten ; zy be-Inindt de donkere fchaduW- Z9 d3“ enb°".e“ kyaakt ’ a‘: gen is ,t—geen men achtige plaatzen, en‘ vereifl: een vcttc Welgemefle 3120 23 VP1W”.‘d°’‘.ge as“: hast Lood uit getrol<— grond, en wil heel vocht gehouden zyn. Ze wordt niet b8V1“dt m ‘.113 ’ 3 dflde, (ywa pmmbi) gezaaid , en geplant van wortels en takjes , en ken Wmdt ’ en dle mm L00 zal fchoonder groejen 1 alé lgfinze iii ‘t 11? fin. <7/‘tell noemt. . - - - .. ‘ r lam ; maar eworte en wx enw ‘ D3“ zyn Mara‘/yum die élellfilcgl; 1:2: g:%éE1(l?g1eZryI“:€V£())0r Ratten en I\_'/Iuizen , ’alzo deze anderefly 315 men 26 meg tivel in zich en W01‘— en andere Dieren, daar grote liethebbexs van zyn. ZS’ hebben "e°1.g5,mene dfW;1a Pafi en ontrent Ze bloeit in Hooi- en Oogfl‘m3a“d- den g?V°“de“ m t Lan cbiniiien 2:3 ze eelach- Men telt nog twe foorten daar van, te vveten, Rzims In Chamlmlm-’ 3 1'3".‘ _ die #1); van en om- de Gpmuskurde , ee de Ctmzme. De eerfteis ze_e_r fig, en geftreeptmet Irnenfch _ en [6 lope“; als gemakkelyk onI voort tetelen; alzovanider fpIuIt- trek mar bet middelpunf yl111’el' vonken vuurs je van éne plant zo vele nieuwe planten kunnen men lge 03) final flaat y ziet me, vooflgebmgt Wgrderr M531, 2113,“; zde ‘:51 3; Igor. 1"‘ V1953 ' * ’ euri e harti e ten te zetten ewy ze n_1€t 68°“ 3, 0“ 9 ‘W MARIN AD E. I5,ZeeItI zeegiégte Pgpér , En may 20 mm’, 25 den Wlntél‘ over In den open berildmg $19‘ AZY“ I °“ ’ grond wil Iaten, is he: dlenfhg, datmen deaardc €03 5 km’ en‘ 1 n aar ndom ophoge en ze dus tot aan de punten toe om M '8 'Mkm' dNeem-lggdggrtdrgemlitfnfign $101» llredekke en vaft’influite. _ _ " Hoenderen, Eere‘? 0113391 » en laat ze weeken De Cilrome Marjolein laat zichlichterbewaren, den , {DY Z3 33” “Gide aide" 6 dat 15 cc zeg— want zy fchroomt gene koude ; maar groeIt’er te- van f"'°rge"f mt dIFeIIlIIll::ngaginOA£yn Zout, Ros— gen in , mits zy afgezet ( of gefcheurd) en In 7 §i11"ynvyfc7n ‘$32: tiainier-blyaden, 6116 5°99“ hand‘ 5eP‘°“‘b“ geplam 25'‘ - « 5 . V feheidt, ‘en aa.n ’t geweft daar ze van daan komen. Om “MAR-I. i ram-_ eheel fiuaite h»':l,a,tIen».~nIoet men nice :1!» anderen spams green , enzo voorts ane verwen‘ leep -deiaarde van onde;en;dil§wi1s_los Inaken, en diegy begeezt ; Inaar laat’er een, of twevanwjc‘ zecop ZYH tyd fierk begletenmlnaat ze dikwils af-V blyven.‘ Druk een voor een vande zelve kogelen tappeml en heel mud _mak,env;, want ze zullen de als. dan watrplflg gelyk ficfl-kaasje , en leg ze op gedaantee aannemen , we-lke gy haar gelieft te~ elkandexen, d,ejrW,ltC§t1z1T]I"fiI1:lldd€ni; fny dan met geven. , I . _ _ . , _ « een groot Mes dbomalle elefchyven tegelykhene, Ex mfchappm. De Mai-Jolem’ is een wondki-uId,; en deel ze dus in‘grote'fnippers, en als zealle door» goe voof ’t Hoofd , de Moeder , de Zenuwen, fneden zyn, moet gy a1l£r(fi,8’flllkkEIl in enen Vy- enris windbrekende. Men gebruikt in ’t gemeen fel, door een gemengd, Le en om ze te {larnpen.:- dc bladexen, het zy om te knaauwen, om te gor- Dan zult vgy een’ fchone afpis hebben, dien gy; geleng,_of in de«N.eus te fteken, oftegedroogd en _ _ _ moetnemen en met een Metfelazu-s Truweel {try- to: Snmf gemaakt , of onder andere Nieskruiden ken over ene Tafel , of Pylaar , dien gy wilt ma- gedaan , zo Wei om he; Hoofd te zuiveren , en ken, of overkleden, dan Inoogt gy den deeg wel vncbt te doen ontlaflen, als om hetzelve te ver,- met de hand daar op vlyen; doch daarnamerhet 1‘_k£n. Men gebmikthetxzaad dear van ook wel; Truweelvzolang flryken , tot datze daar op hecht en. mam‘ in de Trntbijzi genaamd Hedicrmm , gebruikt aaneen kleeft. Alles dus glad geftreken zynde, men _alleen de topjes. Het net van dit kgiuidr, zo gy dan ln’t‘~ begin'gene’Olie daar ondergedaan als het afgekookt is, gedronken, is goedvotorhet had, maar alleen ‘t Wit van Eijeren; zo meet beginfels der Waeerzu.clIt.,_ als mede voor deKoud - wat Lyn-evlie opkoken , en kokende over de flo e $5,. en‘ fnydingen in den buik ;. zyne bladeren ge-V heen gieten, en‘ overal been latenlopen, (of met‘ roagd," en‘ met Honing op ene Kneuzingrgelegdg. ene Veder noclnnader everltryken) fcot ze opge-” genezen, dezelve ; ook wel tot: ene zalf genIa-akt drooggl is ’;‘ de Olie zal daar in trekken , en eeni me: goejer van gedroogde zureIKrieken , zyn ze frajen«glans' aan ‘t Wei-kgeven-: Inaar zo gy de 0- dien ig voor de ontftekingder Ogen. Men Iznengt lie vanv’t begin at‘ data: by gedaanhebt», om de Kalk’ ze ook onder de verflerkende Iniddelen; gelyk daar mede te leffen , 20 is het niet nodig weder ook onder de verwarmende pleifiers. nieuwe Olie te bezigen. Als dit yalles gedaan 13, MA R ME L A D E. Is eengekonfyten deeg, Iaa/t uwen {teen in de fehaduwe drogen. ten halve vloeibaar gemaakt van het. Vlees der Van-dezen J-afpis kunt gy ook eenvfooI'tvaIIKo- vruchten, die niet val te vloeibaar, noch all te ralen tot Pat:r‘Nafl:r: Inaken_; waarvan de kar- -‘ Vail: zyn-, als van Pruimen , Kweén ,‘ Abrilcozen, reltjes op'—ene, Molengemaaktzyndeg gyzein Cnen enz. Zie A B R 1K 0 O S. ' pot met Lyn-olie meet leggen , daar 2:: in drogen .—MARM E R. Is een foort van zeer harden en zich vemiflen. en valten fteen, die , 2115 2y gepolylt word: , een, fchonen glans aanneemt; en heel moejel k is om 0m zwarte _'7ajj>i.r-I: make». cedoorfnyden. Men kan zeggen, dat e hardig- heidvan ‘t Marmer clear in beflaat , dat de Klei Nee“ "5 Wat“ Van leyende Kan‘ I 5“ fle1'kW‘.*" ' mm van by gegweid is ’ Veal fyfler déélen er; ter , met bolfters, van groene Okkernoten ;‘ laat, kleiner ‘tochtgaten heeft dam die waar van de 31165 C100’ 9311 mengen en Weeken, neem clan di: andete fteenen te faam groejen. (want dat enige 2w“‘5"’*W°xde“ mrengfe-1 Ida?‘ €611 heel fraziy zwazt fwenen nit Klei anderz: wit Zand aan een "1 ZYII“ myk :3” da“ met een fP“”‘je V3“ oejen , ontdekt ’men klaarlyk , als men op ,de .°"t' °‘."°‘ em’ Tam’ i°fPV1"‘W" Walk“ 55’ gemat‘ 7 ndbergen graaft , daar vele Keiflenen leggen. me" W11‘ hebbem Steak 913“ “W8 ‘m5 Zwm" 35‘ Hier door gefchiedt het , dat: de zwavelachtige maakte Tafel > °f Bylaw »°nd~e‘ men memm°P- ftoffen, die daar in zyn, haar dichter opvullen, en 5¢d““?nde‘~dC" tyd Va“ “ht dag-enr enhaalzedain dat by Bevolg hat heele zamenfiel, Waar uit clit dear "IF: 20 Z31 “W flak eeheelt eemannert zv.n- was , .. , D33’ Z5"? Velerhande f°f°c§1“"%"3_“ Mmner I die ’ Maak een dikken bal van uw zwzutfel , flteekr men nlleen door hunne ver e1 enkoleuren onder- dien fight dagen lang onder dc men ’ Vryfxer dan A d 1 uwe'I‘afel made op de zelve \vyze,a1s boven. En Die velearhande koleuren —oo_r ma kander h_eeft, als “W werk dim, ,t Zy OP. deze, .t Zy Op de v0m,_ wordt, volgens» de Fijanfe mamer, ook Safpu ge- gaandemaniet gemarmexdis, Zumoetgymetvep :1:k3(1;1£$)(dflt‘3ndBXSZ1nS ook een ede1gefi;eentel§e- ms dam. Overmyken ombhet we glam te gevem 0m Marjrner mar ze.baotz.e7a. Neem Witte Gips, of Pleiftenkalk, heelfyn ges Om Marmer, a_f3'a_fi>r': is make». _ Neem. ongebluste Kalk , befla ze met wit van floten, Eijeren en Lyn—olie ; maak ‘daar mede verfcheiclen Perkam balleniv Do.e‘rood Lakmoes , of Vermillioen in is, den'e_nen,, om hem roocl teimaken; Indigo in den daa andexen, Om hemblaau te doen W0l’dEll 5 in den leu .en—4:loor een Zift geflagen, en lllaak clan ent-lym ( of Vis—lym, ) als die gefmolteII zo doe de (Sips daar in, tot dat men enenDeeg r van maken kan, onder den welken gy de ko- ‘ ten kunt mengen , die gybegeert; dan daze 2 z 2 Decg gs MAR." MAR. MAS. Deeg met een Truweel over ‘owe Plan}: geltteken , ftwelke met Wynlteen aangezet_, eenheerl kmI'cl- en 20 glad gemaakt , als doenl kfixs ;1 1331‘-hi4-I (1l;llV0O2 dpe Zogenaamde M1ltzi;:kttg.1:l;a§ erslhet da en lan dro en daar na e 0 , a s ze ee a am y ac o rmcum genaam ; o 1 ewy ze- drgog is tier eegn P’o1yfl:~fi:eeng, It’3f}I”ui1n-{teen ,—~in’t den Stoelgzmk verftopt, moe_t’er by ’t gebtuikvan eerft Wat hard , dual" na hoe langer hoe zachtet dat middel ene goede bewegmg des llchaams ge-n vryvende,en edurig een weinig lieel fyne Tgilpel voegd, en tufl'enb(eiiden ook een zachtebu1kzuive- ~ nder e ooit. Vervol ens aat"er een — ring genomen wot en. ’ ~ ' gtgéioover Zaan , daar mengde Schaarmelfen 33)}: T i5 G 0 N 3- _Zyn rode Lelien 1 00k’ §”"f’bF2£§?aiai铧13;f§$ Rail‘ §§§e§;l?£lf.§s’g2‘é‘aZ§ Xi‘ §§§§S3‘§y%“’P§J§.?§lFé‘e’gY§€§ V32 12‘l2‘i‘i.§°°§i 7 ' I - Y 2;; I r ‘ ' vroege purpei-e Lelien , en die met Bollen tuf- . ' fen de_,bladeren , of yfielen. Ontrenc h’are‘Kva_te-u Om albafl en wit manner bee] wit :9 make». lélllfi dienttkorglyklaangemcprkt, datt (lit foortvan, . 0 en rue ve W1 geroer z , v on zy men ze Neem heel fYn fie-3°"? Pllimfieefl - lafitze trek‘ terftond weder in den grand bl,-lcgnge, zo dra men ken in onryp D1’UiVe-113$ 9 Omlent 1% “Y?” ,1a“§- ze daar uit heeft genomen, 0 dat ze nietmogen Heb dan ene SP°Dfie bi’ de hand , SUP dle "1 e droog Worden. Zy vereifen e belle aarde en de de Selegde floffe: VfYf dial’ mede 11W Alba“: 3 _0f ,warmfie plaats. On1’er ene grote menigte van te Wit Mazmer. Daar na fchoon Water met een lm‘ telen, moet men de jongeuitwerp1'e1svande‘Moe~ 1160 doekle genome“ a en de Mafmeffieen ‘1fSe' der-bol affchenren, zo zal ze in ’t zelfde jaar We- Wafrefl Zyndex dT°°3Ze teD1"’-'*“flenme‘eenf¢h°°“ der een jonge uitfchieten : doch ’t is vvaardataze linnen doekje a£ ‘ enige jaren van noden hebben eer ze dragen. l M A R S. Is de naam van ene der Dwaal ller- De E,,,m,,1g,, , M4,;,,g,,,,, V, gele , wine , en zen , of Planeten , zynen loop tulfen de .Zc_>n en violette van Pamlponius , verfchillen alleenlykin‘ ko-" jnpiter hebbende. Hy wordt gerekend33500- dla‘ leur, en de eer e heten hier te lande Lelien van meters files AIl1‘dk100t5 V311 ODS flf te ZYD 2 ZYDdF Calvarien, of Singelen, deande1-eLelienvanCon- iedef Diameter 14 7-- Fmnfe mY1e“- Z “ mnd 15 fiantinopolen. Tot welke foort ook behoren de Veel groter 5 C1311 at Va“ 011286 aaede 2 Che‘? hg l§eizers;_l1:ronen, offarorm Imperialis ; aléo liEt1\1Ine- door een ,Ven‘ekyker van I voet nauwe Y,5 2 e een ag van wi e Lelien is. Zie L ‘L: l . SW0‘ fehyflfs 315 eefl Heine APPEL HY V01‘°°1t ZY‘ , M A S T E U I N noemt men Koornclat met nen omloop in 8617 $831’ en 37-I-_ dfigeng Offe 03‘ Rog gemengd 15. Men heeft twederhande foort. trent We lfil'€D- e AflY°10g1fieI1 _W1“e“ » dat ’tGrove en ’t kleine. ’t Grove wordthetgeheten, Mars, heet, droog , en °”8e1“k1‘-‘E 15: en dat hi’ als’er meer Koorn, dan Rog onder is ; en ’tklei- zynde in J a D 2 Of 8- met de Z9“ en de k,°“‘ ne, als’er meer Rogge, als Tarwe onder is. de en vochte Hemelstekenen , als de Waterman. M A S T E L U l N noemt men te Amfterdam of Vifl'en , 8112- dan Niger! 9 Of dondef en “GNU en elders ookBrood, daat Bloem, boven’tgeen de voort, en fchade aan de aardvruchten toebrengt : natuur geeft, by gedaan IS. _ ' . _ maar in de warme en droge tekens , zoude S I‘ IK. Is_een Gom , die gehaald wotdt by groter droogte medebrengen. En zynde in van den lioom Lannfcu: , endc. daarom ook Mas-~ O’ , [3 , of 6’ met Venus, 111 de Vochte tekensy tikboom 15 genaamd; dezeGomkomtu1tde Le-van: doet hy regenen , en het Weder verandert heel met veel onzn1v_erhe1d vermengd. Die van h_et fchielyk, zynde de lucht heel ongeftadig; dan zeg- Eiland van Chm 1s_ de_befte. Om de goede _te lueo gen zy fch3éntMar1s) over Ven‘Li1sh§&n,end:lteg_er(id[eidaggaixrgdlzfiifeltfitznn g_9n , en zu1ver_t den bulk van llym en waterach-‘ of awe pinten witte Wyn z0’.dat»er genemmnj, nge vocht, en in plaats va_nde_1ngewandentever— ename reuk met nllen in’is Als het Vat I ' flappen , gelyk andere Buxkzuiverende middelen fioet men ‘er geen bommetje op‘, mag; me,¥(:1¢::§ , Z Z 3 hct ;LME.FI- 4 «.1 . ? 1M@.Ezv '7 -L; n he"; allecnxmet sen flu .LyW;laCLtO¢30111116bfilfii-j_:g§m391$tg_ai5‘b0YQnf‘ A1‘./I‘aa,.;gy_inoe;’er, te vorcn ten, daL7.éreen§M11i1is ‘em in vane’ .Da.ar .““f‘F:‘ cm ‘W 3°?“ W“? 4° We Wvnfieen intgedam? men hetvm een‘1;@gqh¢;g |o‘f_om’.de1}l1?o:e].‘gvanden__ hebnen , dat 111' een glas Geeflr van Wyn gefmgp > ham, by geen gropt;,};l_1u,r~ .. vast an dag 2 0“? 4"» ‘en 1:-4,:.‘en»‘u1eI1 ,In,0?F 11‘i’J*“-P 4*?‘ F35? VWJ? », ans Vgcht zgch5jg$‘wa;m‘t§ ,¢_1m vn, vvo;-den Len gefiem j vol z_y. ‘Daar na zult gyyhet Vaatje‘ open op ‘ee. 1 De andérenhe‘Ifr.<;van“ e{;g!éé, 1noeciq,BoLtelsA,jpH. nenm Z.<_znHegge,n ,7 of op_vden;D,ven van. den aarde1iKrdiker£_wQr;3p13 ge_. Aaaflzr‘ ie we! f,c.fi9on; Baxkkcru ~of:g.n em.-I<_ragc:1nveI, .d1e.~vIy warm.ge_fi.o,ok: zyn: mam‘. men’m9F;.1 . et figpp 3:: mag; a11_§:en W01§dl:3,r{E!1‘t gedung ganvullens, _§Qt.dg( hat,‘ meg. met Linnen dekkenr engze op vetfcheiden, ‘_la_at;;-. xneenfchuunt. Hebbende hecivoqr dglaagftemaag Fen van de Schoopflc,£en,vafl:, zetten. Dene, V eé;. 9P39‘fl11d‘u~Zl!1¥ gy hetenaaukeuxig fluitenyen het nielke'inT‘d§ BotteIs,_is.; dient om die , we1_,keAui{:, 111 4313314935 b1e‘}3eU3.3-‘W333’ het.enigc;Mz1andcn het Vaatisxyih ,d!?PE;3e; swine ,,v:re1ke ,ogg1-em; zesv‘, langihebhende ihizgelegeng, een gam: in gébwd wekeu m6§i.,du,=en:,,t ergoedem Daarmlnqet, kfm Wardens en*:°1xB°}te1s7’gcda.aan.. ' .41 la 3 mgujlyepbogng-Eu; gm 1 agpjq 259:‘ naau‘,i_}g>pp;cn.,. MDEZEI gemengda~1\/Iieer_is_gQes1‘:om::de Inaag xtgf Evenwél :ga,qet,‘n;en'_ eta _ ', , " ‘ear VJ«‘Tfi,°T!k°TI«»‘JF1*l'rm V001’. a1d‘°3e€'% hfiefie maaghebz in name; ~..¢>II\.ed,NI.».IIw. ~. etfier; nu. ¢n-»dan.Ins1¢t uitu be“ an 01' “=°1!‘¢i¥ 'd3meP'3-H mt *6 h0°fd‘€1vgen-.3 an em halen‘, omlhet Vaitiéyan Wdr Wt ‘NOB *?€V;111;1en.» d§,V¢¥(?°PP1D5eD. V?-1? den 0“d¢fb“11$ $9‘ Openen. vtgeen in de milder nV1Qec‘zy’n,ge1figd, end”; dgnk do‘ Tenng , «bem1aude.Bor[t ,. enandete Longe: ntfen Winter in blyvép. _ A13 g—ymerkt,‘Ldat>ds2I:n Zlektfin “5 €?n§Z—‘?n- » , _ / , , _ eé in, de Kelder nigh; meet flinkt, Ke_11.3dlVag,»zy3 gs; VOID .2? ?13ng,‘3“3,11}er tefmakfifl, kjrln men‘ vyfl’ Of durig meg; he; bgmgg; gg_1¥k; figat” (1 {_’gr _dan, 2_‘es”dn1ppenEfi‘ent}ervgm-Kaneel'in= dc Brandewyn diep in ,;,en faak nier, wee; aan»’t)V:i'2xt,a'e;,_.;41,1§‘O1I1? #19036?!» V ‘1“7,e1‘1~'-$3‘. Iglféh, g§=jb,fi1ikt* 3‘ om ‘t Zbut Van ’.éI 6911 E35111 ‘,5. b3°¥5.‘1'>,CI1Z.,d6 Meé‘ op BnttcLs to Wybnfie/en‘ ‘t_e‘ ontfnnden. \ Men vkan ’Ve'r, o”’ok Schil’-‘ dben; ‘ < ’ ‘ ' .1}. 5;‘ len van’ Citroenj o iagen-trekken; ‘of de Frambo'- ,. ?t,Zoude veel. hater wezen, dat men de Meéxin Zen , Bloemen ,f of Kruideryen-, naar elks--fmaak. de Zpn lie: gifiten ; maa:‘de_wyI. dit_Heme1—1jchc Men ge,bruil;t'ze <‘>_ok in de plants van Wyn; V niet altyd fr;hy.nt., kan deszellfs hict,e g¢n,e’zo e- _ MEEKRAP: Z1e GARENCE en KR~A»I’ lyke, noch fchiel kc werking voo,r,tbrengen.,‘. _an- In Hllbners Kunilwootdenboek. , . i - die _ We1‘ke‘men’m de.Ksl,;ov.en ‘, of Schqojfigenen M'E"E L , ‘als men Koorn wi1—1aten- malen'-‘om vmdt. ‘Mm zoudg da‘grH¢'5u..n1j¢;d¢1—voonsindgn; te bewagen, meet men hetdroogfieKoorn kiezen. vtgeen zOu;1e_‘,wezen, alle _avondeu,.Aa1s dezon one ’ A15 dub MeBi;y1S ,ge_1_)un1‘d"1noeAt:-m‘enrhet in een def ging‘, ’tVaatje in de spoof, ofwarmeplaatste I3aktr0g,, .0f‘eEn‘Vaat1E.doen;v en de plaats, max brengen; maar dat zoudeveel zorg /en op1etten- "1 men het bewaart, moet droog wezen. Voot heidvereiffen; :0 men he: bezinkze1methetgoe- almoet men zorg dragon, daI:_‘Baktrog, "ofV2iatje dezelve nietwildemengeu. Ditbezinkzel is bruin We_l‘g€§fl0t¢n 2}’, Op dat het niet verfla-, of ’eriets en dander, als da; van,WYD» M : —_ V W115 "1"3“P~ ”Z°‘ her’ Zomer “Is, wanneewmen De dikte van Meé, komt ‘heel na ‘aan die van het M661 W11 xbtgwaren; most men het~in'eeni§e1- Siroopy, en de fmaak daaz van zeer ngxaanspaanze déf» ZC§t€I}_, IIIIFS datzy met te'voc!it_igAzy-.,f 'te11 Wyn ,‘ of Ma}-ufez; _Zy is »}3ax,d(terken<_1 Aengoed lmnfte in em koele plaatsy en 1s it-VV_‘1nt:er 221‘-d'e voor de Maag. Zy verdryft de Winden ; geneefi Bakkerydgoed Wezen om te bewaren. ‘-Einc]!‘y,k 2211 Kol, k. , dat daar van voortkomt; is dicnftig voor het goe ‘Wezen , ‘daflnen het fomwyl e¢r‘1s~_om- de Kdemhalingf, en wederfiaat he: Venyn. roere , pp dat ‘er de Lucht deurkomende—1nake, Deenkele. gemene Meé wordt ; gelyk de wy— dat ZY met 1:6 fameflbfikkfi, en een kwadefmélak nige, gemaakt , uitjgenolnen dat men 2;: met laat kryge. ’ _ . ‘j ’ V ’ \’vex'ken.—..__ x . ’ .; ’ ‘fV 1 , . Middel , am he! Meelzondér bedtrfte Eewaren. Gsemerxgzle 171:3. ‘ , _ ‘ . j. » _ ; - « Men moet onder,het.M'eel doen , een Too;-15 Terwyl gy het Water en;Ho]nig, , boven aange- van vette Pynbbom , aan ftuk gedaan. Ande1flnm- tekend, Iaat koken, kuntrgy Razynenvan Damas pen‘ Komyn en Zout , van eiks evenveel onder in tween gefneden doen koken. Men neemt,een een,‘ en maken ’er droge klompenvan, welke zy half pond to: zes pond Honig, en vier pinten Wa- in ‘t Meel doen. ‘ ter om ‘t te koken; De vogt op de helfI:vermin- M E E L B OVQM; Zie Hnbners Kuftwoor. derclzynde, laat ze dooreenLywaatloopen, met denboek. . j ” y ' ' can ligtel uicperfingx vgn de Razynen. Doe he: M E E L 1G is een Woord‘waar'mede men de daar na onder dc Meé , en laathet met malkan- hoedanigheid Van een Peer, Appel, Perfik, Afri. der een tyd lang koken. Steek’er daar na gebrz1- koos befchryft , die oaver hare rypheld zyn ge- den Brood in , in Bier geweekt; en ’er ’t fchuim raakt , of ‘die gene goéde hoedanigheid bezitten, afgenmnen hebbende,, ’r geen’er wedex op geko- of hebben aangetr—okken.; en die het aangename men is , ncem de Meé van ‘t vuur. Laac ze dan en fappige verloren hehbende , in de mond als ruften, en gietyhet heldere zoetjesaf van zyn be« Meel fchynen. , ., 2-inkzel; on gliet he; over in een Vaatje , gereed M E EL B U I D E.J..,i§ egn_gexeedfchap, wast, . _ ‘ , ‘ . ‘ me e : ’mede~.aé13akkershec.Meewanae"zense1enrchei— met Zo : P - .' . -. dam Zy is gemaam’ ms eemangwerpigbkalv daar, em half“ _, eger ,‘een vierendeeleverfe Boter verfchejden I-Ioepels aan zyn’/, rdie een. (0013; van mg; of 519; ivme. W 2 CC’! B°5J'.e fynekruiden ’ fizngzyden «Lywaar 0p’hou‘dela«,,>wanr dom-Tin he; 1g,,:;,efl.ok’e‘§ ajxiflefl? 3dFfn»_eeniUiien‘ 'nf€tNagE: dra3en he: Meel been zi =4 - -. é - y 5 ‘ZS’ 8331?, neemt menze ’e'r diemfiiner en grove: zy"n ’ ' ‘ rzé‘ Meal; VZm“kt‘F1'_ T6673 Sans /“over van Bate’; met daat 2y fyn en grof te‘gelyk>akeur’,1_;.u,n.-ml mtg“, : m,«en" .e‘,’,“‘* Wi%?tP9P°” VV.Y“T3ZYH,Ef06fle 'Ci- E RK_O O T is eenWacer~Vo‘ge1', die vry waar v’an1 H1131 v 1, V-zeiheet "1 Schdfel 0 .‘ Wei-nu een Eendvogel gelykt , maar kleinder is; ten‘v enneM en bodem met Chakmen beef‘ ii‘ men heeft twee foorten,‘_ ‘waanviin ’t ene is zwarts vuu; OV ' ark Wei’ Me“"‘_’°e‘ Z‘-" °VE1' K1813!’ en ’c-andergraau. ‘Degraauwe zyn de befte, en en . ~ , 111‘a‘akt—' o vWrh'd ’ < M Q‘ mini 1 "zeknp ': fie‘ ’eiWZ.°’? g°$°°"-V , , T .1 M°‘.?$"°9"» ez,rrv€ro«rri- . ‘ eer 9teu'ge;lvraden." ,_ Eem m, V » " ' A '_’ ~ \ ~ ~ ~ ~ A 1 v W. T » . ‘e%’J;}":Z§“i‘§3°"“*d¢r¢n: Na dat zy we! geplukt , en de mgewanden uxt- zulrgy ze i'tov'en' e mo , at?’.‘.f"“k°n2 d“””‘ gehaald zyn [teak ze aan ’t Spit, ‘en droop ze on- "Bate; Med W m E Ce" "’7e”“E V311 die Zelfde der ‘t braden met Zout en Borer. Op 't laafl van kaart-noot met’ 29”‘, P‘?P,@f: 333056 Mus- ’t braden doe in bet afdruipzel, een Sous mecide Kamperfoel’. ageien.’ 6°“ ‘b°5J°‘ {W16 kmiden, klein gehakteLever , ‘en met,Kampernoe1jen., of tmenen, _ C1)‘-"U; 1‘/_10Ileiles3Knftan}én , groeue Ci. M0‘1$f€1'0Ii5 met Zout fmaaklyk-gemaakt , an met; doe-er [KR -“em ‘,V‘.1,“"’2Ynde 'g?13l" geworden, Nentinuskanp en Peper. Als allesngaar is , doet Y vappers’.-.6“ citreentapi * i ' V ‘ xnen’e_t.Oran)e fap byen difl: het heec op. ’ ‘ " ' » M . L V Meérkoot ‘eirnarzmz - Meerkoten, germld. gebradeat. Mg“ moebze men k 1' ' _ 1,, , _ 0 en; as. ' - ' Neem kruini van Wittebrood‘; kéuimel het op R‘.1g°“t§ hebbende daar 'na Rapen 501:2/‘Ic*1eci:1:It{4:_)1;)1‘;;l;1n. 6,.en_Schpte1§. €106 daar een vierendeel verfe Botei-' .6“: d°e'€1'— daar na; ‘de ‘Sans van’ uwe Meerkoor 9n;d'er- yen‘ Veen weinig Meelsn, 1net.enigeIepél§gbe3 °?’d"r .2‘ W‘?Ik° 8Y’in vflukken [nyden zuft en doe de Rode: WY!i’;,.maak 51,165 finaaklyk 1nec‘Zou:',f 25 by "We 363?“)? ‘"3 i9'<.?!ii§'ewalm’enopigekbokt’» P§9ef:,—'rN3E91§3T1J,ThYT11a;Bafi1icum.ex{§ei‘§fteNeuq te=het;’be‘“;‘” A15 de 33119 §eb°fid‘31‘1 is; Wasize heet‘ t:exr;usJs,a=m :D9.e dam nog due. of vier,cha1qt- "‘f‘5'°‘;“d‘5 1° fleet °P*m‘ét Orazije -en -Citroen-' gen: genaft by ,1 ,met ‘g,eha.ktevPiéterfe1y“, én enigé , i‘ " ' . ' A " ~ ' . : 2' {tukjes.van Oranjefchel ; kneed'l1e€ denr ‘een , en E ‘E R L E. Is een‘~tame1yk grote Vogel van ma’ak’~er ene klqmp van {walker gy in den witte gedaanm 3” grooftenietongelyk aan eensprééuw‘ -’ Linneri, doek zult doen, en daaizna in de'Meer- dqdi "03 We] vie“ gmtel’ ,' in '3 §emeen zwart’-5 KOOW, daaxi n‘a.,:de, opening. toegen2iaid.hebben- "7uiht'g"fheb.be“d¢ ‘€971 tamelyk Iangen en punt-igieri de‘; zul; gy zeaanv, flnspig bmqen, en ‘zjmnenignia. .1?“ 336.1! en gele Pdotien. ‘Z'y”zo'ek¥tde dikkeBos-‘ lenmet; wi_t_te W n en_verfeBoter;§néi:Zout'{nj;1g;k, €11 en ’§i1chte Ih-niken. Zy geneeff zidi met Kérsx .lyk« gemngkt , vropen-i. "Als zy ganriisizuligy 26 e._,.7 ‘P§YFTI , Druwen erijandere" vruchten ' ook; van ’t Spit‘ alen; en, na.’t.wegne1nefi.Va‘nldéfi’ l_’Ia_nte_n ;{Wp;me1{,' en"fo'mty"ds' met vlees.‘ ‘Men dock, ‘zult ze heét opdiflen , met Witte—Wyn ’ gebrmkt 25 '1“ db“ Rdd5'H°bP '‘ V1111 dun enwfierk gai-en dulgbeidgedraait‘ Thym, Bafilictnn, Uijen,'en anderef ne kruiden‘: 0? gedwym €11 gfivefft. Het ofazet daar van moei: en een weinig verfe Boter. Terwy1’t tooft, inaakt ge““‘akt Worden’: gelyk Onder het Woord N E T men een Sans met de Lever,"vve1ke men inwitte Z31 gelegd W01‘d€n, van zeventig of tachtig m1- Wyn met Zout, Beper, Kampexffoeljen , ‘Moufl‘é- 25114 :D€vh00gte_dient zeven, ofaicht voet tez ‘ rons, Mo'rie1les', Kaftanjen , enz. ‘fyn‘vryf£. A15 zo dat het , gefpflflnfin zynde noch vyf ofiérési de.Mee11ko0tga21r is, diff men 2e'»l1e’etop,“m'e‘“§e voeten hoog blyve , meet‘, 8r minder ’na;n- dc Ragout daarover heen. ‘ ‘ V V ' hodgte-de.r plaatfen , daar mer1.’1:‘wj]g,gbmiken' ‘ §7YHk!:I‘1}tVdIt C11“? ?et ringetjes maken-, gelyk mede Y 9' 0_0l' iT isaangewczen,zoniet,moet Na. dat lnen deze heeft ontweid;en op ko1cnla« f12%ri§§§,°§§1;i1:iiedgigglévifgédé tgeolileeriliiicg ‘en f§°”‘°“‘- de“‘fP€k‘ me“ 26 me‘ .%‘°f Spek, re lien imdaar gy ziendac dekoorde A.B. door inc: e Lardeer-pnem. Men zet ze In een Pan, a1le.den1azen van boven doorgehaald is. Mmkmn met‘ kart mat. _Om ffii’ v sgz. L _ME~.E. ‘Vt «A ' Dir foprt vah,~]ach_t geféhiedt gemeenlykten» de van Mifiig u“zede;,—'om datde Maag1en;laagvI’ie-_ gen", en a1ty_d1angé¢de,h,egg'ex1.- -V , , ~‘ , ' Voor eerft moe‘t‘m_en idau ’een_S,tokb1y_ hebhen,’ 'D. F.’ la ' z'es'\{oet,' eeji Weiniggekloofb, .aan‘1iet k1einereigIa]§'.DI.'eu phntig aan ’t ander ‘eind -If‘; Dra‘ag“.V d'e2enCStQk\ dan-met het. Net op den‘ _arm,7=e'n‘ een‘Mes in"d'e'n‘zak, "oin zich, des nood zynde, daar van te bedienen; _en wandel dan langs‘ de Hesgen; edaan. ugift, fiat zic-.h Meerlen Ont- houden ; indief'er‘%e"ene ,‘ of hndere vooru uit« vliegg ,, dip; a};yd:' de» egge. E-.~langs;:vlieg’ts',. an dertig , vegxttiiga r fuig: 13&iY¢\11«:van,u_';;weder‘ }',r,ga;1t_ zjtpen , gmex -dun .di:e. p1aats;,.en»nader,t’ot,: Pstwinti I f§h!'€der£ deaxnian-damn’ _da'ar hy is: P. ,. . ,_ digs-£3'1en;W€gizYi 43 at _ z_yu—,1;11y;=v9§>r_tAm3.1<_l.}E,;I=,;kie§'dari; enen tak van eén boom , die‘Wat nu den’ weg toe uitftaat, als gi_i_e«\me .,deJgtte;.—,§I.;getekend is, en. die ontrenf 'i"e's’vb'et' '6o'g Boven de Aarde ver- ‘?f?V5‘#.h :38. 1,. ‘maak f~183!r'i{lT€€n:l£1ein6"1§Io0f A-.«.Irr.et ' ' the9hn.daar_het du-nne .flukJ‘e_;ho.u l ' abet. elk cu inn, 4 gen he; Bitfdgarentvan Tt‘N§E V841. —€b.4.:>£I.<;*er.1:1s 5. gaxdau daarznatde .=u.1d.er.e,,u$, datdczorhetxlilet gm , vaftgeb;5n_dcn,is, ;zo dat.1;et';elve T,ou :;1s-ge;pan- lien figat, 9;; he: tux/tgerekt hangt_ dwers van de vlalctcfii e Heg5.e,:s3.=%;m1e_Vog;e1,zit- Dita‘-daan ivnd e.e. énenrernweg .V31.‘!u3.€h.§e,T9n. ommt. op dertig ;tr_ede_,11,.—_v,oo_17by’.ydehplagts daa; de Meexle zich geiet_heeft,,en t_ree_d’d'ap «op hem toe , Vzo zal by weder te rug _v1ie_ en , daaryljly van daan gekpmen_ is. en 21.1 fqhersm s=:.l:z11,gr»__cIe H6356!» in he: Net kbmen , ’t we1_k op‘ hem 2al- vallen , en hem vet‘- Ihikken , haal’er hem dan nit , en maak jacht op meexanderen-»»~.»v 1 .- ~‘ . » 7- - Indien daar by,géva\_I gen\e;a-\nde_re Heggens wa- ' ren, behalven de gene waar in zich de Vogel ge- zet heeft 5 jmoet gneh. flat’, vergoeden . met den ‘Stok D. F.;dien 'gy, ztegen over den Boom E/...A.‘ meet fleken , afzyndexvanrdie Hegge zes , of acht ,v9e-t; naar de langte vln uw Net, en u daar van .b.e,die- men, even alsvvan den enen'Tak. r "‘»Am1gr‘midd'elom Me:r!e2z—cn L_y_/ier':lt:.— r: rw iwangen. *‘- ‘A - ‘De.Bberen.jongens ,2 die in éen Wyngaard:1and wonen‘, .vangen' ene ‘menfgte Meerlen , Lyfters, Tortelduiven en anderelfodztin van gevogelte, welke de Druiven eten, voornamelyk tegeus her ‘laatft van den Wyn~oog{’:, als dejagers haarnood- naken om in de Boifen. hare fchuilplzmtfen te‘zoe- ken. Indien gy 11 wilt vennaken met de Jachtvan ;9mMo,,er,I::n by dag 2: 'wmgeu.a . , , n ; vallen,“ zo neem wear ‘I; geen ingdenevensftaande . K , , d‘e2'erVo‘geIs , ’?do‘dr1niddeWan Strikken, ofspfifik. Plaat, wordt aangevvezen. 5;. ; 3 ‘ t ‘ _ ., , «Zack in de Boften-,,v.relke Langs de_vWynBm-gen, zyn,‘.de p1aa_tfen-slant deze%Voge15z,icht>p11ouden;: {P311 'daafeWlPpCrL,, offs rinkvallen op verfcheide Plaatf6n.—naard,e~yolgen ewyfe. VerkiesenenTak van eenHeifter,ofStam R.‘-Vin de twede Figuur,wé1ke' tamelyk regt enhoog zy. fny alle zyde takken daar van rontom af, van onderen op totde hoogte van‘ vier,_of vyf vo_e_t ; maak‘e-rt dan _rnet -eengloejend YZEY .7 0f—I§oor— een n‘§.8.Eid09,l7 been L _ tel‘ plaat zed van de letter H. ontrent ter wytté van ene Séhryf- pen. Neem danreen‘ andelzent Heifier S. onn-en: vier Vo_et van den Vanderen afftaande, fny daar me- ,de*de‘Tak‘k_en' fondona at‘, ‘Wen bindtaan her eind . L.—~ e‘en-‘kfein ’I3o‘utje win een—ha1ven'.voet‘lan'g, Wglarviaanfi ‘gy een"kIeine';firik‘van Pnarde hair M. in’: midden»mo'etV vaftknopen,‘ to dim het eind N: ove1=£chiet.~ ‘;'Vo:ders moet men ook een kleine Sto'k:Pt OJ .hebben:,”_ die. vier vinge-rs fang isien fa1s;».een zkleinen wederhaak am’: ‘eind O. emaan ft ander egndveen tondaehtig {pits hebbe; dan moer: gy den Heifter S.‘ doenoverbuigen, nan den wel- ken de,S_trik~v'aI’c gemaakt is ,' en het»'l?outje met — 1 dare dooxj ]1et,gat van den tegenv overfiaapde ’en‘h:i1e_n;,‘ .'zo'verre, daf de knob‘ M. door heen zyfgelyk in de éerfte Fxgwuf D ‘ 'a’7moet men’ depunt -P; ;v:'m-hé_t- A kleiné M osi _._it1‘11'<'3t‘9~t,.I7I.?St‘ekv‘:n3; ‘-em:-e ; ];rom,gebI6 e'i1*I*IeiI't'er’aén “fa ‘ander_e‘ kantdaap aai; men tzfekken , welke(»te;gefigeho'tzden zalworden’ aan ‘Knoop -, 'der Strik ,t‘eiioorzaak.van her: Stolqe 1’, 0. , "_t welk hem ‘vafthbud en het gat toeftopt ,' zo _dat het ‘Tbutje daar hiet doorglippen kan. Voorts den Strik zaehtjes—gefpannen, en als €369. Yondefl R1hg'geOpenH‘iynde-; op hefmeerma- len genoemde‘ dwarSho\itJ'e"P. O; 't welk den Vo- gel -vodr eéri zit flick moetverflrekken. ‘VervoI- gens-‘hecht men veen txosje Druiven , terplaatze emerkt Q.-mim een handbreed boven dit'houtje;, ‘xn diervoegen flat geen Vogel de Druit'kanberei- ken , ten 2 by zichr op het ftokje zette, het welk terftont za vallen , zo dra hy daar op komt , of zich daar aanvatt hbudt om aan de Druif te trek- kelhfifl dus doende 3311 den Sm-ik M.,vryheid.zal later; ‘om dog: bet gat te rug te_g1ippen,door her lopwxppen van dé gebdge Heifter , S. welke ‘den Strik naar zich .txek1;'e12de, maken zal , dat'de Vogel by‘ de béxién, vhfigehotlden en‘ gevangen ‘Worde. T ' ’ _ M611 heeft met voo_rdz1cht twe'PrintverbeeIdinL genfiemaékts 0"} C15 gfidafilltb en byzondere fl:uk— ken re duxdel ker ,voor te fiellen.' ‘De eerfie f’ca3.c _ge1'pnnn,en, e zmdere ongefpanuc-2n’. En men kan de byzondere deé1en , die daar toe behofen , be- mer_ken, als zynde getekent met de zelfdeleccersg zo 1n de ene. als. in»_de andere Tekcning. M E E S T E R is 20 wel de Heer en eigenaar van ene zaak, als een, die over andercn te gebieden , of die te onderwyzen heefi, diegoecl bezitten, en daar over vrye .m€1cht beef; ‘ . Ver- 1 o 9% ’ °~:«:~ 9 O 93.69.‘. ’ ‘O'OO;Q:;:;::O;9;:‘;9'o o :9. o .. 9 9‘ :o:¢" O O 'o‘¢‘:$‘o‘¢‘:9’ ‘O’. 9 9-: 3°? 9 9 ., 6’¢:¢::::::::o:o'4 0:‘3~‘4 ‘c . 1 . 1 3 I ‘n . i | l l 1 g . F .__. MEE. Vetplirfiing der Meefiereu. ‘De .Meeflex's zullen hun goed by een houden ; ofl vermeerderen ,-als zy hun plicht voldaan hebben , en trou zyn in ’t waaruemen van 'tgeen hier volgr. Want de H. Paula: zcgt in ‘t vierde Hoofdft. van den eer- Ren Bxiet aan Timat/2. vets 9. De Gadzaligheid is tat all: dingm mu , an 2237 imft 11¢ belafte -van hat legen- woardig en taekomeml lwen. » 1. Te onderzoeken : Of zy hunne huisgenoten hebben onderwezen , of doen onderwyzcn in alle hunne Chriiielyke plichten. Want indien zy Va- ders,of I-Ioofden van een huisgezin zyn, zo zyn ze als Biflchoppen (dat is . Opzienders) binnen hun- ne huizen , zegt S. Auguflyn , en in die l1oedanig- heid zyn ze verplicht tc waken over he: gedrag van hun , die’er de Leden van zyn. 1 Timoth. 5. Comil. -van Milane. Van die dinge» , walla: ta: 4:» Ea/mm jiaat Izelzorm. / ' . I I. -Of zy hun volk tyd gegund hebben ,oin naar bchoren ter Kerke temogen gaan , of de nalatige daar roe aangezet hebben. Exod. zo. Deur. 5. I I 1. Of zy ze hebben bezig gehouden met beta- melyke en eerlyke arbeid en verrichtingen , ten einde zy niet ledig lopen. Ecclefi 33. Spreekw. 31- , I V. Of 1.y 0 lettend zyn geweelt , om zelfs de kleinfie ondeug en uit hun huis te verbannen . en de fchuldigen te firafien , of re beflxaffen. Voor eerfl door ene liefderyke vcrmaning , niet met birsheid en hevigbeid ; Ten tweden door ene firaf, of boete , overeenkomende met de font en perfoon, die ze doet. En eindelyk met ze buitens buis re zetten, als men gene hoop van bcterfchap ziet. Cmcil.-van Milane , als boven. S. Auguflinn: mm God: Waord. Sam. 18. . " V. 0! zy hun gecn kwaad voorbeeld gegeven hebben ; Manb.18. 1 Tim. 4. , V I. Of zy ze ook mishandeld , of zonder rede geflagen hebben , her zy in gramfchap , of op ver- kecrd aanbrengen , of metandere redcnen. Ecclzf. als bovenuipef. 6. Glafl. 4. I 1. Of zy hun getrouwelyk hetaald hebben , en op den bedongen tyd . dc Soldy. ofloon hun verfchul- digd gegeven hebben. Lev. :9. job 4. Dmt.z4. 34:. 5. V I 1 I. Of zy by-hunne ziekte zorg voor hen ge- dragen hebben , 10 ten opzichte van de Ziels , als Lighaams verkwikkingen , naar hun vermogen. j11lz}::‘rter(~rN,)kallc verfcheide foorren van menrng met , dar men are rorflner toe rndet be. Tafels ’waar‘van zyn Meeirer mocbt willen ge- waren , 611 V00‘ She“ ‘Yd W'=‘§€Icn re verlropen, d‘ d .11 en a] war dam‘ roe beboord. als men gelegenherd heeit ; want her’rs een cud reg!‘ g T E R _ W O R T E L. Zie Hubners fpreekwoord : gem Koopmen gee» geld , r_geen w¢1 Kumhwoordenboek OP den Naam_ waar is: en_ daarom k_an men die genen nrergenoe E E T K U N § T met de flok; Baculamemie berrspen , die 20 wys in den Koophandel wrllen Lyn , . M rdde, Geometric. ’tIs een kunlt om met dat -Le menen ene gro_re nnsdaad re begaan me; is eenwoio, 0‘ n ‘C mete“ dag: men by en met by hunne Wyn zo heer urt de Pers re verkopen ;~ en §:nSlk0c1fn)e‘;°a 5 ’ . ‘ echrer doefr rrlrjenfi her rntaarddxat rs mser hodofslig-_ I ' ook Blaeimaand. held dan yn er in en an e , en e raa ien D M MM§a£dl\1vg.,t finderszy hem 3I Dagem wy gegeven hebben , heefr alleen plaars . mgeval C W C ‘ dt de Zon in het 1-lemelrelrcn den her ongelnk wrlde , dar men zyne Wynen tor in 0P d?“ “ me ' r ' deze maand ,by gebrek van kooper, gehouden hadde. Twelmgem _ ’ Noch maakt men zynen Honing en Was te gel: Voordeel XII daze Maaml te dom- de, die men van zzyne Byen gewonnen heefr. eheeleMaand, meet men geen ‘ » _ — . I _ I KaCa;se (,1u:1ec?Elre‘€:>::rgre Markt zenden ; diva?‘ ‘hi: IVWE #1 49 Twit”: "1 d°‘M"m_W”4 1’? 40971. ~ . me . Pktg 1° "'9: Fe?‘ te geldfe:le’zo(1!1:ln°mer1re:l)e Kaas De krachren van den wasdom der Planten enBo-‘, dc" Em“ 1° m ‘den ’ 0 ’ men in Maart , fcbynen neg maar lrleine blyken ‘C menggwog worer?r]r.voor een gedeelre rot voor- en pogingen der naruur geweelt rezyn , welke zich De 139'?!‘ ‘H1110 d n dienen of 1.0 goede ver- rot iet groorsbereidr. hbelfinoppenzwellen, emge mad van ‘ ms 0“ e k hjoe ilechr de Mark: Bomen dreigen re bloenen, en Bladeren urr re bren-_ kocht Worden ’ alf mednie iar? dezen tyd‘ gelegd wor- gen. Wy hebben deze kraclrren in April zien ver-j °°k “V93 7'3: ’ “'0 D om te bewa,-cu; meerderen , Zaden opkomen , Loren fchieten , den’ met be Wm}: FY: de ‘onge Kalkoenen re Bloem- en Vrnclrt-knoppen zerrcn , enz. Maar in In dc?-en ‘Yd *5‘“‘r°“ voor} moeg dyagen , dat Mei korneirde , zien we Moeder natuur hare volle komfin a d“‘' met} 10 g{;b;-oei'en -als doenlyk is; ’kra'chren verronen, om die_ gedurende de volgende me“ 1° .10. "065 gatluduur Jen ,’t is zeker , dar Maanden van Junius en Julrns , fiaande te houden.’ Zy zyn in ‘t beg‘: [teen die’ men ’er aan befleed , Muren rner nieuwe en 3r°_ene T?irken bekleeden; 1° dc m°e~“e en ‘E, E En xyklyk belonen. Vruchrcn zwellen 5 fommrge begmnen ryp re wor- °m 1°.‘Yd1S if ‘C drfgg ka'n men mede nog ver- den en de ganrfche Aarde is als meteen groen kleed k°Il)>:nJ°;'n5s;c1y§e§'e eKalveren. overdekt , enz. Dan .is her , dat dc Tuiniers wel ’ En gelyk her verre h zgargerggeelélfgcaaiigewendbebben , als men rnaakt a Vet.,,;t,.d,wel kan aan den op hunne hoedebehooten re zyn , om hunnen Tuin t worden real men zyne moeite niet met re zien in wanorde vervallen; Want V00_1‘Waal‘. ' dat zo zy niet ten hoogfien waakzaam, en arberdzaarn . dam tyd ook Womcn zy , om zyn , hebben my alles re vrezen; her onkrurd zalrn men daar van in K kmmen verkopem korren ryd alle bunne goede Zaden doen flikken,‘ . . - 7- V . ' dez hunne Waranden zullen wildernifle Worden , dc De Jongc Dmvm zyrl. §:r‘3v§}vr:ia:»}?33ei‘ierrro7 Vruchrbornen in de uirerfle wanorde geraken. Dus M33“ 5 9“ me!‘ "mg a. den hem am he: Dui. is he: I-run po(t.om wakker in de weer re zyn, met Pen v d“ me“ ‘petvvm "9 . ’ : Wieden , Spirten , Herlren , Schoifelen , Aanbin- "°h°k 9° §’°°‘llc,nfi" 3 d‘ ,. dag eennchg Huishou- den , Srolrken. en Palen zerren , Larten flaan, den H5‘ 51“ 5“-"3 §I"a"m’e'n moet gm“ {nfiicn'zyn Wyngaard dunnen , em... .En dus doende, blyven gm?‘ M‘:“]:a_(:1§fi;ek mcdebmiggn ,. om eenen.in- zy meelter jo'm den Tum alle eer en lurller re ge; km“ E Scha en re doen .boven zyne reedsheb- ven, die-bem roekomt. _ V V °°P V12“ dd 1’ n .0111‘ Rgndvee ’ om vet te ma, De gfoene Erren , vvellre men in deluwte langs hen“ “ 3 ’ g 3d Hwmat zyn wkdom , als lry Rabarren gezaard hceft rnOé‘tober-, begmnen hunne k.°‘;l' am deglexerlfdare en 1.0 by zorg draagr, darze moeire re vergelden; zy lromen aan ’r bloeijen in “Ch $5123“ den 0’ de manier , als re voren is ‘t begin van dez_e Maand; lrerbloe]e_nduurrin’rge- .be an 6 Wm - P. ~ meen achr, or tren dagen, ee_r ze zrcbzer, en drie ‘“‘f§§“‘,',°§f§'sch,pm 1,yn in dezen tyd nog niet weken daarna wrldeVrucl1rn1rdenbaftgedaan zyn. goedkoop Datmenze danverlvan_h,et'groor-'_' : '1'‘ Re flag , en men ‘Let daar fiolrken by‘§‘~9‘nr5 dan meer vruchr als anders geven. ‘*4’ 1’: Men verzuimt nier , indien de Zon beer is , de Planten rykelyk re gieren; (wel reverflaan des och- tens heel vroeg , of regen den avond.) Men mag met her verplanren van Porcelyn om taad re win- nen , tor het einde van deze maand aanhouden. Men gaar voort met de Meloenen re fnoejen. Na Mei verplant men ‘er geen , maar wel Komkom- mers. . ' In ’t laatfi van deze'maand begint men de Selde- ry re planren , en dir op rwederlei rvyze, re weren in holgemaakre Bedden , a1sdeAfpergies , drie ryen op een Beddc , en ider plant onrrenr een voer van den anderen, en drtis de beltewyze, om ze, warr- neer ze wat te Iietk zyn , met aarde telrunnen aan-_ . MEL m hogeni fofwel; men verplant zedn openc aarde. even wyd , alsboven ,van elkanderen. Ogden Hezfit . bindt men die merrwe, of drie barrden ,‘ men neemt ze met de aarde op,' om ze zo na by’ den anderen re verplanten ,als men kan , om ze re berer met gro- ve droge met’: re kunnen overdekken , waar door dezelve Witter Worden , en zichregen de koude Ryp verdedigen. , Vorder zaair men ook in deze maand , of in ‘I: begin van de volgende,.de eerfle wine Kool voor den Herffl en den Winter; de flerlrire. die men in Juli verplant , word: in den Herffl gegeren , en de zwakfle in September en Oétober en voor al rer. Men blyfr onder ander 1.aad , even als in de me laarfte voorgaande maanden , enig Radys-zaad zajen. Als'et zachte regens vallen, neemt men den tyd vvaar , ofre ook , als de luchr vochrig is , om her geen , dat onder Klokken en Glazen ilaar , re ontdekken, om ‘de vochr op re vangen in plaars van gieren ; als mede om de zelve regens dc open Iuchr re verhoeden. ' Is de aarde van den Moestuin zandig_ envdroog, rracht men door kleine greppels her warer , dar fomryds by flortregens en vlagen valr, re la‘ren lo- pen na den grand, die beboudis, .om_ her zelve nier vruclrreloos in de paden re laren uirdrogen ; maat is d§‘a7ar‘d'efi-’£‘e,_g\;,uqar,r,,.‘t_(e‘ vet en te vochrig‘, zo doer men her water daar'vi_1n,}vveglg)'pen in de lfaden, of anders door fieene_R1olen burren den Turn ont- lalflen. kEn daaréam drenr dc‘ grond fehnins re leggen , n e unnen a wareren. Men meet in deze maand de witre grote Wor- rlnen uirfioijen ,{.li'p aI_i§15§s,‘:le_Aa,rdz,ien en gekropre atou "e erv'en.'-E In‘s'g"el‘y’ ‘s’, rrfroe,r,nj1én de groene Rupfen doden, die de bladeren der’K‘rnisbe1ie_‘n ge-‘ heel operen, en de‘vr1_rcb_t‘dn_s, mededoen v'ergaan.' Men moer oolr de ‘Bretworrelen en Pinfterraken, gre teldlcht fiaangtdunnvenv, en de urrgerrokken el-Q, erspanren. .--"-,r3. , ' _ i V - Ontrentnde liodmen‘ J1-reeft men nog in aclrtte. nemen ,1 the men regenflieg, eind deter maand d ier," ‘.1 V. ' _ qrnen'beginr aan <‘e‘ielv.e daar ' e‘jreeds' ilerlr ge-‘ ,‘ s.go‘edi,‘dar men dir volrooirheb-‘ _ a‘ge‘1_r van Juni :‘ brvagt in’tlaatlt: __ ; meet {me}: de tvvede aan in mg van de” 'r"fi'ee..likt,eAr_'1.,-h,e'r‘vatren , en de eerlte binding‘doen van die nog irier gebonden zyn geweeft ; gelfs meet men de grove loten ; die men vlndr , noch atlrnippen; her zy zy na de eerile afkorring van A- pn1_gene zgd-lralrke: meer uirgeworplen hebberlzc. en in regen ee noc maar een groor or-gemaa 1; hebben ; her my zy meer rakken’ uitgefcnoren hebV- ben, en dat daar ene onder zy, die groor genpeg is om te wordenaangebouden :' want anders zoudeze. grote rak ondienilig, ja fchadrfrlylé zyn ; fonnut . _in 20 verre men ze moer weg my 611. 0 ten mm- flen zeer inkorren ; en fchadclyk ,dvoolr zo verre zy her voedfel heefr ontfiolen aarran ere oren, waar aan her berer beftecd was,‘ wel_reverfla'an, darrnen ‘ A a a a 1-. ’ In ft A die war groenachrig vallen . zyn voor den Win- 3-yd MEI. in ‘t aanbind'e‘n‘alie rakken‘moer‘binden en ieggen; die gehenden rnoeren zyn , zonder meer dan een by maikaar re binden, en aonder enen emgen af re fnyden , of re (cheuren , die goed 1S , ren ware daar in ‘r geheel gene kans was om hem te1€Eg'=_D-- NS dir zo gevalr, meet men hem fnyden rer dikre van enen Ryksdaalder van de plaars daar by uitden Ram km-m , op hope datfer aan beide _zyden van deze dikte enige goede vrucht-rak zal unkomen. Insge- lyks moer men myden , d'ar men gene rakken kruis- lings over eikanderen legge , ren ware de noodza- kelykheid , om enen ledigen hoek revu1ien_, en de evenredigheid re vindenp, ons daar toe verphchrte. Als men Bomen heefr, welke in de hoogte moc- rcn groejen , moer men den tak ,’ die daa_r toe dc bekwaamiie fchynr , in ryds daar roe bereiden , en aan enen paal aanbinden , dar_hy rechr biyve. Insgelyks bindr men de Gnffeis aan 3 her zy aan hare {iammen , her zy aan flokken , die men mer dar oogmerk daar by zer , om 1.0 de gedaanre re doen aannemen , die men begeexr , engom re he- lerren,‘ dar de wind haar nier aan ftukken breke. Men zuivert de Perebomen ,.en fnyt ‘er de valfe loren uir, zo‘er enigc zyh , die ene verwarnng ma- ken. In weick gevai men zeifs de goede met hoefr re Tparen; want, ais zy in den w_eg flaan , en ene wanorde in den Boom brengen ,die men aityd 'z.org- \- vqrdgg moe; vo'orkom‘en , is her noodzakelyk, daf ‘men ze“ weg neme , om de anderen re flerker re doen Worden , dieher farfoen van den Boom moeten maken. Een rvvede lot zal vee1(rcrlrer' worden , als men her dien rak onrneemr , die aan her einde van de afinyding zirtende, voor de eerfie was gerekent. _ "Men zaair Cichory-worrei ,_ om ze in de maand van Juli goed re hebben. En dez.e kunnen op de zelfde piaars blyvenwaifen , zonder re verpianten , ais ze dun genoeg gezaaid . en de geheele maand door. we! begorenis.‘ En ais’er eengoede regen vair, neemr men dien‘ryd waar , ‘om de ]aar—b1oe- men re verpianren , als mede om de Bomen met Manden in den grand re zerren , tor vervulhng van de piaars derdoodgegane ‘, of in piaars van die met wel voorr willen. De wyze 1 op welke men moer re werk gaan , is ,‘darmen' een gar make ,van MEI. derruflen zai men in April bezorgd hebben; dar de Venfiers der Broeikaiien , by alle moje dagen open gezer zyn ,om de Oranje-bomen aan de open inch; re» gewenncn. ' ' De Jasmyn-bomen befnoeir men by her nirzer- ren ; dat is re zeggen , dar m_en haar aile Takken aifnyd . op eenen haiven duim na. Tegens her einde van de Maand , beginr men de eerite Scheering van de Heggen, Berceaux, Ypen-_, Beuken-, Pa1m- en Taxis-bomen, re doen enz. Voor alie dingen meet men , ais deZon heer is‘; wakkerugieren ,_ anders verwelken alie Planren , ja zommigen gaan dood , maar met her gieren vor- deren zy aanzicnder ogen : men befproeir ook de jonggepiante Bornen , ren "dien einde rnaakt men een hollen kring rondom den Boorn, terwydrevan ~ _ vier, of vyf duim, onrrent her einde van de Wor- rel , en men giet daar enige Kannen mer Water in , en als her Ware: ingezogen is, krabr men deAarde van de Groef weder toe’, of merrvulr ze merdroge Meir , om naderhand her begieten , op de zelfde wy- ze, re herhaien , rot dar men hemerkr , dat de bomen wei aan den groeizyn ,en daarna maakr rue de Aarde weder gelyk. Nog zal men onrrenr her laarii van deze Maand ; de Wyngaard aan ‘r Larwerk binden , na dat men ze aivorens alle re 1.wakke , onnurre, en-'onvru'chrbare Loren afgenepen heefr.' ' ’ Men plant de enkele Anemonen , die een Maand daar na bloeijen. Men kan’er van dar foorr 'al1e Maanden verplanten , van Augufius af re rekenen, 'en die when evenwel Bioeijcn , indien de flerke Vorit her niet beler. ' Van ’t begin dezer Maand af , or ten miniien zo dra men kan , dunr men de Afrikozen , als daar V war rykelyk Vruchr aan is , anders blyvenze heel klein en worden nier rer deeg ryp, en men iaar'er noir rwe naair eikanderen fiaan. Tegen her einde van de Maand , kan men dezelve afplukking doen ,' aan de Perfiken en Peren, als zy grootgenoeg daar_ roe zyn, en'er overvloed is. Gedurende de geheele Meimaand‘,zyn de nieuwe Loren der Heining-bomen gewoon aciirer de Lat-I’ ren re glyden, gelyk in April reeds aangemerkr is,‘ en men heeft moeire om ze daar uir re krygen1.on- pas, om de Mande dam’ in re’7.erre_n ; dezeive dan» der ze re breken , als men that nier in tyds zorg daar in zer; en den grond, rond-om meraarde aan- vuile , zeifs "met hand , of voeren aanflamP°s en rerflond rwe , oi drie Emmers‘, of Kannen wa-_ rer daar om giere , om de aarde van buiten wel met die van binnen re doen verenigen , zo dar ‘er niers her miniie Iedige ho] ruflen beiden b1yv_e. Her is nodig, dat men deze begiering rwe,ofdner_n-aai, gedurende, den overigen tyd van denpzomer , her. varte. . ‘ , ’ - ' Met her eerfie quarrier van ‘de Maan dezer Maand , ‘haair menede Oranje-bomen uit de Stove weder in den Tuin , mirs de ryd regen dc Nachr- koude veiiig fchynr , en. men die in Kaffen zerf, die her van noden hebben. (Daar is een byaonder Boek over her‘be11'andeien der Oranje-bomen ge- fchreven , ’r vvelk men hier over kan nazien) on- voor draagr , en om de achr dagen langs de Mu~ ren de ronde doer , om een zo verdrierig ongemak voor re komen , waar regens men niet al te naan- keurig wachr kan houden , wanr vele jonge Loten verbranden , en veie worden heel krom, verdraaid, knobhelig en dor; insgelyks meet men de verdorde en in een gelrrompe Bladeren wegnemen , en de ‘ verflensre Loren , zo laag als men kan, afbrekcn, op dar'er een ander beret en rechrer in de piaars mag komen. Men moer de Vyge-bomen fnoeijen; en vooral die in de Kaflen fiaan. (Daar is een by- zonder Bock in ‘r Frans , verfcheiden in ’t Neder; duits ,over deze behandeling.) Werk in den Blaem-min a £72 Meimaandte doen. Men verplanr de Herifl Cyclamen ; zo men ze» van ‘ zo dra zy verplanr zyn. MEI. MEI. MEL: W van piaars wil doen veranderen ; andersis her nier Men heefr tans nog Weinige welbewaard 1, 11° 18- . _ Chrerien. Renetren vindr men no e on 'r$eII?e§er1:«::i:grlsih1:;rr?<;:§ifcifzgmffigndiggé ‘*n:;*;:i2::;. W sronnf’,,”f"" plaars bewaren , rer ryd toe ,dar men her moer zajen. Onder de Kcllkemappelenz ‘D3011 2 mwfim . ‘Menf begmr de Nagel-bloemen , or 'I'efie-bloe- en zure Spiegel-appeien Y E 0&6 ohm‘ men a re zerren, om ze re vermeni vuidi en. M ' Men zaair verfcheide foorren vangladefi , van mcrsinerlieriftdgngfifif 11:11:21: §}°gEJad°%1K°mk°m' . J-aar — Elanren , om ’er den gantfchen Zomer nafie, Kervei jonge Worrelern nes; ad)?’ Sp:-' door Bloemen aan re hebhen; als van dubbelde De Bloemeh van deze m 1: V oege' amen.- Gouds-bioemen , 1‘I;lafpi,van Kandia , (of wilde Tulpen Tros-narciffen ml dzyn. H'ac’5‘F°"I Kers) Scabieufe Muftipula , dat is Muggewxl, (om Ranunkels Anemonen ’Pie:P1an ere ’ Joqkfljen" dar~hare'Ta1rjes met ene iymachrige vochtigheid Muur-bloer,nen Syrin en, faslo me;-3 ’ G'emmeuen' bezer zyn , daar de Muggen -, Vliegen , en ander Zie Aanm: op ’LuIihg ’ my“, YPmcum’em" onlgfidierre aan blyven hangen) ook wel genaamd — ' wi e Lyclmis , en Jennerrekens a1lerhandeKoorn- _ ~ - ‘ hlrgmen, er;b\‘I/iooirges ,fof ruin,\éioierren. BM werk m 4” M"m”“”d' . eIrisB!{ min are oorren, at is: c1i(terach- De zor van enen I-in’ ' ' ’ rig Lrfch , in duns genaamd bloeir in deze'Maand. Schapen tgefcheren , de glrjxerintg %?cne1E|yde1l1sv’o do Menv fnydr hare Sram af , welke men in een Pot te gaan met de Landen die noch onbggb ’di 0" met Aarde zer , en in enen koelen plaars , om ze voor de eerfie reis re, Ioe en - en calsud eggen ’ langerre doen dunren. Men kan diraanflonds doen’ , ken, dar ailes in zyn hrfis inggoeden flaayr 1;‘: Wat . M E . __ . In her laarfl van deze Maand , neemt men ook VerfchiltLvalr‘:1dIe(d§lIhe0idL giaar ilge dgiodfgggtthgheld we] enige Tulpen van de voorbarige , of voor-lo- wild nieriyn. Want daar de ene drifri: 1.1:: CD113; pets op , welke reeds verdroogd zyn. dc andere droevig en vreesachrig zoekendgna’ egg. Men dekt de anderen , als in de voorgaande lame plaarzen, holen wilderniflzen ‘erz ‘ r Maand, om ze re bewaren; voornamelyk voorden tende waar zy gaan df blyven znllen \éimei‘i'.°" menigvuidigen regen, die haar {chadelyk is. Aangezichr gee! en,de Tong droo ‘gs’; dew?) at ~ Gednrenvde deze geheele Maand , is her goed dc‘ droog ,zwak ,zonderrranen en ‘I: Val ha,rd cu drgta? , ge1e‘Viol1eren af re zetren . her zy mer Knoppen Men fchryfrze deurgaaiis san‘ zekere itof roe dig. daar van re verplanren , over al-, waarrmen wil; zich onder dc krakebeencn der Ribben of ‘I de her zy mer ingefnedene Takken in te lcggen , die Ingewanden van den Bovenbuik inzonderheig de 110% 33!! den Siam V39 7-Y"- Mild onthondr ; rerwyi enigen m’enen dar ‘er tel: - De Liefhebbers van Angelieren , of Teire-bioe- minfie in fommigen de I-lerfenen niervr van men , gaan , om dubbele aan re winnen , ontrenr Als de Meiancholyke vochr na deholiiyhedezydl. den 5. 6. 7. en 8. van Mei, hun befle Zaad zajen Herfcnen‘ gaar, or na de Zenuwen if 0“ H in Aarden-porten,of in Broei-bakken , op dar zy maakr zy menigvuldige drajingen in I-Ioofdgeng‘ ten iangirenvoor de voile Maan uit zyn. -Deze dc Vallende-ziekre of Apoplexie of BJindh"r(iJ Maan valr fomryds in Juny~, dog.m’eefl< in Mei; of Sruiptrekkingen 'or Dolheid drei’ : re kom :1 " En zuik ene Plant moet ai heel kloek Worden , om ‘t ls een goed rekcn als de S enegn den Mell]. in September, in de open grond ,re kunnen verplanr cholilren beginnen te bloejen P C an.’ worden , invoegen,dar zy voorheraquinaflium aan- Daar zyn uireriyke oorzaken die imand Melan. Eegfiafl ‘Lyn . (of voor dat dag en mach: even lzmg cholyk maken , als de afwezenlieid vanimand wien ’¢N”;) A}1d€r€1l'Vergenoegen zich hnn zaad voor ’r menlief heefr ; de onrrouwheid van den enen of ‘i‘I‘;I"e”lf1.’fa"r:tY€ 1:311:-111;! 1. —A _1 anderen , of 'r moeten zien van imand, wien rim. oo a ' i - - ’ . dubbelepNarciiTen;fchrghggnheeliilirdeililzilrierfrnfiavgg? lalriraiterle (grfige omenug "mud aangcdaan ’ of ems: want dir beler haar nier om weder voorr re groejen’. De Geneesmiddeien welke in dewziekte - Kort om men legr in deze maand grore Bonen en den re pas komen zyn' door Ade redcn re do Kim Erweten . Ionder me te verplanren ; en in ’t begin grypen hoe zwai; her ivooroordeel is waarem (T der zeive Turkfeiionen om flaken; men zaaitkrop- men is ingenomen - ‘ondervond men nierhoe C ‘C mad: Van achta tot a'chr_dagen. De‘Roodbaard is iyk ‘r zy znike re overreden. —- mom-4 ' daar roe belrwaamlr , werende 1.0 veel nier van deur- Voor dc Melancholie , die uir de Herfenen voorr.‘ fchieren. Men fcheert , als her be int re re en ‘ ' . «cam Met d§n8. 2:: §§.“‘%r’o2’l‘§ii3‘°JL§5‘€e‘i§§iii§n“°§i§$333 zer maand werpr men 'r' zaad derWinrer-ge1e-wor- dien ryd zalmen doen baden e’n den buiI- met A - telen in den grond. Onrrenr de heifr dezer maand 1o&:'s- , of Agaricus-pillen zuiveren of mereen on: verplanr men de'Zomer Bloemkool ; brengrOranje- ce Siroop van I-Ielleborus , in een Afaiedzel van Veel. . boomen buiten , en maait de graskanten. Maar in voet gefmolren, en rwe dragmen Sennehladen ’: laarne van deze maand beginr men de eerfle Zo A15 2 ‘ “ - . . - y aileen nir de ingewandcn voorkomr kan m°‘f“°°‘ de‘ VVY“E3“.d¢“- men genezen mer Laren op den Arm en Voer’, of A a a a 3 me: 518 MEL. met Bloedzuigers op deispenen te zetten ; of met Schtoei-yzer achtcr aan ’t hoofd telaten zcttcn ,.of door wat llerke Clylteren, of Bulk'LLllVe1'€ndC.‘Mld- delen xnemgmalen herhaald , en beltaande \.|lt'Z€S dragmen Confefim I-Iamach , in een afued1.el.van twe drachmen Sennebladen, Viervoet , en Ep:tby- f It n. , _ m"6§e$§°da°gen waar op men zicli den buik niet zuivert, zal men ’s morgens nuchteren een afziedfel geven . bellaande uit anderhalf oncegellampte In- di/‘: Myrobalanm , en ‘twe dozyn Prnimcn van Da- mu: , welke men in een pint water op de helft zal laten verkoken. Dit deurgezygtlaynde s 7/31 men ’er anderhalf once Manna by voegen , of men zal zevden Bulk zuiveren met deze Pillerjes. Neem anderhalf once Aloe‘ , vyf dragma zwart Nleskruid,1.o veel Veelvoer ,'dne dragmen Lorken Zwam , en zo veel van de volgende Azuurflcen, ‘ Rors~zour,Coloquint totpoejer gemaakr, maak'er een klomp at tot pillen , met eenweimg Rofen- fig-oop ; men kan'¢t»een dragma en een half ~van nemen, rot twe en een halve _toe. _ Daar is nog een uittvendig middel van grore kracbt. ‘t geen men kan in ‘t werk fiellen , 1.0 men M], Di: beflaat in een Laken in Brandewyn nar te maken , en den’ Zieken daar in vvtnden , en de Bxantlewyn -midlerwyl aanlleken '; dan.1.ullen de indrukzels, die ’t op hem maakt , van zicb te zul- len hezeeren , en 't geweld, -dat by ml doen , om zich uit ‘de vlammen te redden , _nevens de vrees voor het branden . 116!“ OHSCVOCHE 8€_1'"-‘=7-3“ 3 5}‘ helpr dat niet , kan men Roedeu gebruiken , of I Scbroei~y7.er op de Pylnaanzetren. B,,;,§z,,;,,,,.,,,,1¢ Afzigdzelt zegm de Melancbo. lie, en de verflapprng der Mrld. ‘Neem zes gezuiverde wortels van Zuring s 51°C dc middelfle wonel weg; 7-85 W°“§‘9 Va“ Wilde Cicltorei , op de bovengfleflde WY5 E¢'°°_d 8°‘ maakt , een once Veelvoet : doe «het kolzen in zes grore glazen Wel-water ; 133! E¢7;el-id‘ 3{“°d7-“—1»‘°‘ laaubeid toe , verkoelen. Gtet t dan in een P0‘: vvaar in een half once Sennebladen, een dragma Ra- batber, een once'Su1ket , een half once .groene A- nys , een dragma fyne Rozen _gedr00gds 6811 flllkje Zoethout , ’gek_neusd, een wemlg Made“ Va“ 'P1l']“' pernel, een Citroen in fchyven g°f“edPT[- 33‘ ct alls een nagt in die aarden Pottrekken} gxethct d3‘-11’ na deur een fchonen linnen doek. Dir gedaan zyn. dc meet men ’s morgens en ’s avonds een glas vol daar van nemen ; maar twe uren te Voren . n0Ch daar na, eten. Dit middel moet drie dagen aan een gebruikt zyn. ‘En dit Buikzuiverend middel kan men een reis drie- , of vier-maal in eengaar herbalen. Juder middel éegen de MeIan:bo1ie- De Syroop van Berna-fie en» Kalfstonge b1°€fl°DjIq zyn voor de Hypochondtiaken en Melancholyken in gebruik ; maar ‘t fap van Appelen is daar toe ve_el beter ; en imonderbeid die van Rencl-appelen 5 ya MEL. Renet-appelen allee_n nuehteren gegeten; ggvgn den Melancholyken , _die die ziekte niet lang zgehad hebben , verlrchnng. Citer-drank varftfapvan die Appelen gemaakt , of met droge ~Razynen,vmaakr een uirnemende drank , en het aftrekzel van Staal met fap van Appelen , eer 1.y volkomenryp -Lynge. maakr, hehaalt den prys in dat foort van ziektenfi M E , Axriplex. Zie V-Hubners Kunfi. woordenboek, en M 11.. D E-hier achrer. M E L I K O T O N is een foort-van gxoregele Perfik , rwelke in ‘t laatll van den Herffi-eerfi typ- wordt. . M E L-I L O O T, by verkorting ook Melaot. Ene Plant van drie tot viet voeren hoog.welker flronl: van de wortel af , in vele zyde Taltken verdeeld is; Bladeren drie aan drie by een heeft llaan , als de Klaver (daarorn wordt ze ook de welriekende Kla- vergenaamt) welks kanrenmet kleine ranrjcs ge- karreld zyn. De Bloemen-zyn geel , en in korre dunne .-Aaukens by een gefchikt , op welke volgt een bleek geel Zaad , in ltleine zwarte , brede en platte hnisjens. . . ' ‘ ‘ Plaats. Zy groeit overal , de belle is , die vers is ;. zy bloeit in-Hooi- en Oogll-maand. Eigenfthnppen. 'Z.y maakt -dc gezwellen , voor- namelyk die der Ogen, Lyfmoeder, Billen , Klooten-, als men ze inWyn gekookt daar op leér, 1.achr,en,fom- tyds een gebraden Dojer van een i daar by doet, of war Meel van Foenum Gruum ; of Bloem van Tarwen-mecl. Met Wei-warer geneell ze de ver- fche Zweeren ‘, -wet -voor een wy: mm zich, war In rm ' dc Melfi-kuur , dmgen meet. ‘I Hangt van ‘t verftand van hun af, die deMelk 'voorfchryven , of 2c innemen, om ze op de hoe- wlanigheden der perfonen toe te paffen, die ze ge- bruiken moeten ; want anders is ’t te duchten , dat zy zal bederven, en veel ecr nadeel, dan voordeel 'doen. Als men dan een lighaam , dnt verrnagert , en ‘door ongefteldheid verdroogd is , weder herfiel- ‘len wil ; moet men zich niet alleen met de vol- heid der adererr, en dat men enige vochten ont- lafi heeft, te vrede houden. Daar legt ook ten vhoogftcn nan gelegen , dat do Zieke he: Bad en half-bad kan verdragen, dit enige dagen doet ge- bruiken, en 20 veel tyds , als men nodig keurt, om te verzachten , en de vochten in beweging te brengen, die elders Worden opgehouden, zen wel- ' ke de Minerale-waters naderhand gemaklyker weg- ,nemen , als hot gebruik dazir van voor de Melk— kuur moot gaan. Deze is de gelnaklykfic wyze -om te maken , dat zy niet flolle , en generleyc toevallen maken. Men moet ze niet gebruiken, zonder den raad van een verfiandig Geneesmeefter , die niet 2:11 nalatcn de krachten des ouderdoms , ’tjaargety , de gefchapenheid van hem, die ze ge- bruiken moet, in overwegmg te nemcn. ~ Somtyds doe: de Melk het goed niet , ’t gcen men ’er van‘ verwagt, om dat hetlighaam nietgans . en :11 gezuiverd is , van ’t geen de bron van’: on- gemak was ; dit bederft allcs , ’t geen’er in komt. . Om dit voor te komen, moet men de Mnag, door menigvuldige en lichte Buikzuiverende middelen , fchoon maken. De Rabarber is de bckwaamfte, hcbbende de niagt om het dikke en grove vuilnis weg te nemcn , welhe de Mel}; kondc nalatcn. ‘MEL? V W A}: ay ftoIt,"r geen men uit de zuurhedenmefkt, die in den mond opkomen, en weike fomwylvan afgang en andere ongemaklykheden gevolgd wor- den, welke byna noodzaken, om deze Melk-kuu: re laten varen , moet men Rhabarber nemen. Memgmaal gebeurt het, dat men in ’t begin dc: Melk-kuur afgang krygt. Deze is niet dan te ge- zonder ; Men moet zich daar over niet verwon- deren , of hy rnoefl: met geweld aanhouden. Dit zo zynde ; meet men niet hnrdnekklg in die kuur blyven volharden; of zo men blyft aanhouden, moet men Wat verminderen, of enigen tyd tulfen berden laten verlopen , eer men ze weder neemt. Men heeft’er die’er , ecr zy ze innemen , Wat Suiker en Zout in doen , om ’t Itollen , zuur wor- den_, en raauheid voor te komen. Dc Suiker-kan- dy is de befte. Zo de Zieke de Lente kan halen, of de grootfte hitte van den Zomer kan deurko- men , is deMelk hem belt, en.doet hem bet mee- ' fie goed. - I_)e voorbehoedingen, om ze te gebrulken, ver- fclnllen veel van den andere; want als mgn ze neemt voor den Afgang , voor_ de Lienterie , de Roode-loop, hetBloeden, en andere ziekten van dien aart, meet men ze laten afrdomcn , op war- me as, oflwarm water , en de velletjes die’er op komen, afgemen. Men vindt ‘er, die in die fool'- ten van Ziekten‘ daar enige uren aan een, rode Rozen, voor het drinken, in Iaten trekken. An- dere gojen’er gloejende Keiflenen in, of ftaven van Staal’, om ze nog famentrekkender , en be- kwamer temaken, over die foortenvan Loopen to genezen; welke alle andere Geneesmiddelen kwa- lyk kunnen herftellen. De Geiten-melk behoeft niet geroomd tc wor- den , en die ze gebruiken , moeten in geen dric uren daat na enig grof voedfelnemen, ’tgeen be- kwuam is om te bederven: noch iet , dat gefui- kerd is. ' ' Men meet alle de Melken , vers gernolken, in, rein Vaatwerk ontfan en, en door een Teems ge- kleinit , die aanflon 5 na ’t gebruik uitgewaifcu wordt , gebruiken. En 20 2e een Vrouw melkt, moet zy de Sconden niet: hebben. V Als'er ceveel Room op de Mclk komt , meet men ze ‘er afnemen, om dat.zy tc ktachtig Voedt, te licht hot , ‘en goorwordt. Die Vrouwen-melk gebruiken , moeten‘er een kiezen , die vari goede ogezondheid is , goedc Tanden heeft, en brain is. Dus is ’t ook met E- 2elinne- en ander Melk ; deze , jong zynde , zuI- len ene aangenamer en verfrilfender Melk voort- brengen ; altoos,. ’t is waar., dat zy, oud gewor- den , Melk zullen geven , daar minder Room op komt, en die veel droger is. Die, wclke ze ne- men, om ze allengskens te leren gebruiken, moc- ten zich eerft vergenoegen met eengeringe menig- te te gelyk. Men moet zich zelfs vergenocgen, met een derde Gerftcn-water, of warm water, en mi ze een tyd lung op dczc wys gcbruikt re l1Cl._)- ben, ze tr:lps\Vys,n:1:lr gelang van’t gecn ze uitvocrc, vermeerdercn. . ' , B b b ‘b Ans fgg, ' MEL. ' mo: ens ebruikt gelyk men ge- I1\$l;?(e‘I‘3: eiigelinngn Milk dost’. H105‘ me“ 1“ we of drie uren daar aan niets gebruiken ; en die fliers dan Melk nuttigen, moeten zich naar de deugd. en de menigte daar vandfch:kken.0f1‘£Irei: ziet niet , _dat ze nnand meet ~, b9~n_k:V_€ rte weten of vier relzen op enen dag ge_ rul . - , .5 mmgens , ’s‘m1ddaags , na die rnrddag en s_a- vonds. Die ze kwalyk verdragen kunnen}; en 1111;: veel te gelyk daar van kunnen nemen , an 11 2e om de drie uren geven , aIs_ men maar zorge draagt, dat men‘er dan te gelyk met meet, als two, of drie oncen van in eeft. _ \ , Om to maken , at zy in de maag met gotor wordt, meet men vooraf een Tab1etje.vanKree s- ogen en bereide Paarlen mgeven. Die Melk ge- bruiken , moeten 'na den eten , en eer zydMeLI1k gebruiken, hunne I‘anden welwaifen, om at 6 minfle vuiligheid , ze doet hotten , goorworden. cn hederven. Niets moet zmdelyker dan Melk rworden gchandeld. Wat Le-vemw_y: , men ondcr bet gebruilé van de Melk bnmdm mort- De Levenswys moet onder het gebruik der Melk, welke men neemt, geregeld_zyn ; en daze fchikt zich weder naar de grootherd_der zrekte, en de kracirt der Mage van hem , die ,ze neernt. M was v°°'m:*;;:° mgr; ooren s , ' E; drgjnergrlireesgvat zudrte kan hebben. Men moet ook’ geen Vlees , noch geftoofden , die gekgnid zyn , of zure Vruchten , _of andere fpys van ten aarr, eten. Men moet zxch niet mgeil met goeclige, G elte , Kalven c apen e- ?§.t3i:ye5n Yzgskofiggte Afrikozen , gefloofde Peren , Kween , of Koekjes; van dergelylge Vmchten , f yzen. Men moet in alles matxg zyn. Het Xvondmaal moet lucht zyn; zy moeten met eren , dan enig gehakt , of Duiven , of Kiekens , of Kalfs-vlees, alles gebraden. En zo zy na den eten W de" h°en‘;1:“: %Z‘}“if.i§l°"‘é‘E“B1鑧é“?fé‘ z een weimg e me c 3 _ “ nieu , naar die finaak en kracht des Zreken , en ti ' M 1k oo en. efienze Ie.evens}5ys , moet voor alle foorten van '2iekten , waar in men Melk neemt , niet gehou- den worden , want daar zyn’er2 dre mets anders. dan Melk nemen; en ingeval d1t_met genoeg mogt wczen, kan men den Zieken emge Befchu_1tenge- ven , of ligt Brood , dat Wei gebakken 15. Dlt moet voor zulke gefchiedeu , die vervallen en ‘vermagerd zyn, en geioofd Worden ene bedoryen Long , of Lever ce lfigbben :1 ilnaar als men met, vdat her gebruik der elk ge u t , meet men xet achtjes daar mede voortgaan' legreerrrlsrifxglrfgietegiei , dat‘er veel voordeel mede gedaan word: , kan men zich weder de vryireld geven , van zyne lufiten door alles to gebruiken Xe voldoen, welke gemaklyk te verteren zyn. Onder het gebruik der Melk mag men genen MEL. Wyn gebrurken , noch iets datgoor kan maken. Men moet gene bezigheden hebben , noch Van Lighaain, noch van Geefi: , als men ze gebmikc_ Ook meet men zich , en inzondcrheid, zo men melancholyk van aart-is, nietkwaadmaken. Men mag ook wet lerten , dat alles , wat vermaak en vreugd geeft, veel voordeels zulke aan doc, die de‘ Melk, gebruiken. Op was tyd men :1: Mel/E moet mrlaten , of dc melkkmzr wedrr aammugen. Men moet de Melk zo drabeginnen te laten, ais men Koors begin: te vernemen , om dat hare grote hitte ze doet bederven. Zy fchaad dan veel eer , als zy aan de gezondheid voordeel doet. Men moet ook de Melk verlaten, als zy zichniet gemakkelyk verteren laat. Ditweet men daar nit, dat men ’grote zwaarte in de Maag gewaar wordt, en aan de zurigheden, die in de Maag opwelien, aan pyn in ‘t Hoofd , en aan buikloopen. Als dit is gefchied , moet men ze gans laten varen , of ten minfte, Wat minder daar van nemen, aIwas’er geen Koors. Men moet evenwel by ’t gebmik daar van trachten te blyven, alwas ’t.fchoon, dat \ men ’er- zo veel niet van gebruikte; of op one an- dere wys. Zo men’er uitfcheidde, moer men enige Geneesmiddelen gebruiken , die in dat foorr van Ziekten goed zyn, en mi zulke middelen gebrnikt te hebben, zal men, zo die ongemakken niet op- houden, tot Buikzuiverende middelen zynen toe- vlucht nemen. - ’t Is merkwaardig , dat men , fchoon alle do on- gemakken zyn verdwenen, daarom niet hoeft ter- fiond alie Meikgebruik te laten varen , en dac het dienftiger zy de gewone voedzela matig te ge- bruiken ; of men moefl; in een flaat wezen, waar in het tegendeel dienftiger was. Maar als men verneemt dat de Meik goed'doet, moet menzorg dragen , dat men do maag wel zuivert , door ge- neesmiddelen , naar den aart der Perzonen gefchikt. Daar zyn’er daar en boven , -Waar aan de Mel}: geen goed doet , dan enen tydiang , en ais men dit bevindt, moet men ze Iaten varen , den Buik zuivcren, om zich in {taat te ftellen, om ene an- dere levenswys een maand , of drie te houden, en ze dan met beter gevolg te hervatten. Deze manier van leven is voor den Zieken aan ’t Voet- euvel dienftiger , dan voor anderen , welke men genoodzaakt heeft nietteleven, dan byMelk; ge- lyk ook aan die , welke een kwade borft hebben. De Zicémza waar aan de Melk goed doet. Buiren de eigenfchappen van den Meik , waar van Wy fpreken ,‘ is zy ook zeer goed voor zin- kingen, voor ai die uit ene hetegefieltenis voort- komen, voor rode en kw_ade Ogen, voor de ont- ftekingon der Bor[’c , voor ene verzwakte Maag, vvoor ene gallige flymige Buikloop, of Rodeloop, voor oude Druipers , Witte vloet , Venusziekte, voorjeukte, Roos, Branden, Voet-euvei, Slice}:- cor- . MEL. koorfen , Waterzuchc, envoor alles , watde edele deelen, door het‘: ongeiteldheden, bederft , wel- ke niet dan door Melk te genezen zyn, gelykook znike, die ongemak aan de Borft hebben. Als de Ogen met ontiteking zyn getroffen , mengt men ze met enige andere Geneesmiddelen, welke men onder Geneesmiddelen voor_kwade Ogen zal vmden, om ’er een Papje van te maken. Men ge- bruikt ze ook wel , om ’er d_e Ogen mode to be- fproejen , als zy rood zyn , mzonderheid die van kleine kinderen, zynde dithet enige middel, waar van men, by de zogende , dagelyks ondervindmg heeft, welke de Kinderen met haar Zog genezen. Het Zog van een Vrou is daar veelbeter toe, dan dat van een ander Dier. Voor Zinkingen en ont- ftekingen van de Keel, moet men’er mede gorge- len. Wat de ziekten van de Borft aangaat ; wy fpreken hier van zulke niet , die van zrvare gedurige Koorfen verzeld gaan, gelyk het Pleuris, en de Lon -ontfleking, welke van verzwering ge- volgd wor en, en waar van de genezing zeer on- zeker is , fchoon daar door de toevallen vermin- deren; echter is ‘er voor die niets beter dan Eze- linnen-melk. ' Ook leert de ondervinding , dat’er voor den Hoeflzghoe moejelyk, als zy maar niet droog is, en met Koors , noch met Bloed fpuvven, noch andere dodelyke tekens verzeld gaat, nrets beter zy, om te genezen, als men ze, zo.warm 2115 men ze kry- gen kan, met Suiker,alle avonden , als men na bed gaat , gebruikt. _ Voor de Maag is de Melk zeergoed, 1nzonder— heid als men Braakachtigis, voor pyn Voor‘thart, voor aflreer van eten , en ene bedorven eetlufi, die tot ene Honds—honger toe gaat ; zo Wei, als voor Boors en de Nik, 2113 men ze necmt, ais boven. De gauige , flyrnige, rood-loopaehtige Buikloop , laat zich bevredigen door gebrurk der Melk , en de befte van alle Melken daar voor , is die der Geiten. Voor de Wurmen; Menheeftluiden gevonden, die langen tyd met zware pynen in het Hoofdwa— ren bézet, die Melk opfnurvende, daar door ge- maakt hebben, dat die beeflen hun den Neus uit kwamen. Men eeft ze in zulke gevallen voor infpuitzel, .of.an erfins aan zulke, die ’er mede ge- kweld zyn; ook doen .zy dienfi: aan de Spenen, welke zy geneefc, verfrxit, de pyn ontneemt , 20 men ze‘er op legt, of ’er mede wait. Om Druiperden te genezen , is , naar ’t zeggen van enigen , de Ezellnne-melk metRozen—furker, nuchteren genomen, uitnemend goed. Voor de witte Vloed, waar aan Vrouwen , die war welluftig nyn , en .ve1e Kindqren gehad hen , ondernevrg zyn, IS zy.goed , zo zy ze in t begin gebnnken. _Zy verfrrii het Bloed , en ge- neeft de re grote gri-hng. _ Voor de Venus-ziekte. Men moet nletdenken, dat de Melk dczealleen genezen kzm; maar men geiooft, dat zy uitnemend goed is, voor zulken, die ze hebben , inzonderheid , zo zy vennagerd zyn , ‘ray door do zwakheid hater geitelteniffe, MEI» :6; ofom dat zy lang verzuimd hebben, zich daar van te laten heipen. Dit maakt , dat zy menigmaal onbekwaam Worden , om die Geneesmiddelen te gebruiken , welke men tor hare genezing in het werk ftelt; en ze in fcaat te flellen , om ze re kunnen helpen. Men moet deze on efleldheid dan genezen door ene bevochtigen 2: en ver-. koelende levenswys ; door ze krachten te ge- ven , door het gebruik van Melk, na dat men ze verkoeld , het lighaam bereid , en gezuiverd heeft van de groffte en lymigfte vogten. En {choon men verzekerd zy , ze in enen fiaat ge- fteld te hcbben , waar in zy niets te vrezen hab- ben, men moet echter daarom niet nalaten , hen Melk te doen nemen, om aan ’t lighaam een nieu voedfel te geven, dat bevogtigt. Wat het Voet-euvel belangt, de Me1kis’t enig- fte en zekerfie middel om ze te genezen. Daarom meet men menigvuldige Pappen maken met Melk en Wittebrood, en nietgebruiken danMe1k. Men‘ zegt, dat’er niets beter voor het Voet-euvel zy, dan een Pap van oude fcherpe Kaas, met het Nat van een gekookte Ham , te zamen gemengd , en op het zieke 'deel gelegd. De jicht komt zeer na aan het Voet-euvel , uit- genomen dat het op verfcheiden plaatzen gaat en komt. Zy Iaat zich ook door Melk verzachten, en ondertuifen kan men 2e door zweten , en nog eni- ge middelen te gebmiken, welke in ’t Hoofdpunt van de I CH T vervat zyn genezen. Wat e Schurft belangc , die gemeenlyk van ’t eten van gezoutten Vlees, en geftoofden van Sap met Speceryen ontftaat : ’t gebruik van Melk is daar zeer goed voor , om dat zy verkoelt , en zrlle de déélen van het lighaam door een zagt en gematigd nat voedt. Men moet niet denken , dat men ze krygt door het aanraken van Schurftachtigen , of van ’t flapen by de zeiven, of ‘t leggen in do zelf- de Lakens. Zy zet niet over , zo men gans gezond is , daar geen geneigdheid toe heeft , en ’t bloed niet verhit is : maar dit zo zynde , brengt het niet al- leen Schurft voort ; maar nog veIe andere ongo- makken , als de Roos , welke niet komt dan van bloed ’t geen te veel verhit is. 7 War bet. hands» Eclangt , ‘t is bezwaart de teke- nen , daar van rveg te krygen , ais ’r het vlees heeft doen verfterven : maar om de ontfieking te, weren , meet men het daar mede floven, en daar een Lywaat over heen doen, dat in Men: is nar. ge- maakt, en met Violen-olie gemengd is, Vrouwen-_ en Schapen-melk is daar toe beter, dan andere. Men heeft‘er velen , die voor ‘t branden gemeen Zout , en Buskruid onder een gevreven , gebru1- ken, en ’t op ‘t beledigde deel leggen. Anderen weder gebruiken Brandewyn. Vaar dc Waterzmbt. . Deze heeft fomtyds ene hete. ongefield-V heid. it Befie is. niet te drinken , inzonderlreid voor zulke , ‘welke m_en,Afc1tes noemt , en mets _te gebruiken dan I\§eLk].3 Want dam is niets, 43¢ b :5 meet- ‘ :64 meet vetandert , noch dat de deelen van ’t Lig- haam meet voed en bevogtigt. H161’ omzs ’tgoed, daar van zo veel te gebruiken in dat foort van zlekten, als men kan. ‘ ‘ Die ene uitdrogcnde Koors , of daaglyks Sleep- koorsjc hebben , kunnen met Melk geholpen wor- den, om ze te bevochtigen en verkoelen,‘ geven- de hun voedzel , dat het rechte middel -is , om te herftellen; en doende ze van alle andere algemene middelen onthouden. De Ezelinne Melk is de befte in dat foort van Ziekten , om dat zy noch ftolt, noch bederft, dan zeer zelclen; daaxom is zywon- derlyk goed voor alle‘ Ziekten , Waar in grote droogte plaats heeft. Van de Hui, ofH"ci. De Wei heeft verfcheiden eigenfchappen , men itelt ze voor verfcheiden kwalen in gebruik , en men gebruikt ze voor verfcheiden Ziekten. _ Som- tyds gebruikt men ze in de plaats van Water, om’er afziedzels voor Klyfteren van te maken , om ver- droogde ingewanden daar merle te bevochtigen. Zy is wonclerbaarlyk goed voor alle Ontflekingen, en wordt 1net voordeel op alle kneuzingen , en verpletteringen ~gebru'1kt. Zy matigt Gallige en Melankolyke geltelteniffen; verzacht, en verflapt; de Ingewanden , om ontlafiing in de Bulk te kay- gen. Zy is goed voor de verltoppingen derM1lt, der Aderen , Darmen , hitte der Lever , geluwe Vurigheid , Schurft , en voor alles , dat van ene here ongefteldheid is ; voor kwalen der N1ere_n, Druipers; en verzagt de pynen , §ilS_Zyg(Sfpll1t, of ingenomen wordt. .Maar daar 18 ene manner, om ze in te geven , of in te nemen, en zlch daar toe in flaat te fiellen , alzo het gevaarlyk is, aan - een Lighaam te geven , dat zeer verhit’ is; men moet ze hun helder maken , op datfer niets by -hun blyve. Dus is ’t met hnn niet gelegen , die lichte ontltekingen krygen , welke ‘dc droogte maakt, hen flaaploos doet zyn , dle ongeru{‘t— heden hebben; zy mogen ze wel ongezuiverd ge- bruiken. Zy moet maar zoet, vers , en door een doek gelopen zyn; of men moet: ze door een Teams, of Mantje,en2. laten lopen,na dat de Melk is gefiold. Gelyk ’er verfcheiden Luiden zyn , welker Maag de koelte niet zeer verdragen kan , most men ’er Wat Suiker in fmelten , en na dat men ze geno- men heeft. meet men liever enige ligte oeffening doen, dan gaan leggen flapen. De Wei isafvagende, losmakende, uitnemend, om dethltte der Hypochondriakken , en Schem- buikigen te genezen. .lV1en fcheid ze met Citroen 'zeer ligt van hare Kaasachtige deelcn. !VIam'er am :16 H764 to! Geneamlddelen re mange». Neem verfe DuivekerveI,Lepelblad, Sterkkers van C11-{S ene handvol , laat her alles een ganfe nagt deur , genoegzaam op een warme pl ats in Wei rrekken , laat het ’s Morgens afldépe , en geef’er een glas vol van te drinken. MEL." M ELK is ook een foot: van drank kleur en zelfftandigheid, naar Melk gelykenllee Amandelen , de verkoude en andere Zaden,~en Vruchten gehaald wordt, welke mentmer ge. meen Water , Gerfte-water, Gedeftilleerd-water vryft 611 fifiillpfi en ’t geen men uitdrukt e1’ zoetmaakt met Suiker, Syroop, of Honig, Verloelende Melk. Stamp in een‘ Marmere Mortier het gezuiverdc Zaad van Water-meloen , Komkommers , Melee- nen, Kawoerde, van elks een half load, of Zaad van Salade , Porcelein , Cichorei en Endivic, dc zclfde hoeveelheid , met een dozyn zoete Aman- delen en twe bittere, Terwylgyhet flampt, moet gy’er allengskens een halfpintje Gerlte-water met een lepel Oranjc-Water opgieten. Laat alles daar na deurzygen_,. en doe‘er een half once Stroop van Vrouwenhaair by , of by gebrek van die Stroop,Suiker naar gelang, Om te doen flapen, neem in de plaats Stroop van witte Slaapbollen, of 20 Greinen bereidde Kreefts-ogen, of een wei- nig Syroop van Kruikebladen. ’ Melk war :1: Borfl. ‘ Stamp in een Mortier met een Houten flamper, zes Dragmen van de vier grote koele Zaden, twe van de witte Slaap-bollen , en 20 vele Piftasjes, met zes goede Amandelen, welkegyte vorenhebt gepeld , na dat gy ze enigen tyd in warm water hebt laten weeken. T erwyl gy flampt , bevoch- tigfe met een weinig waters , en doe’er een half pintje afziedzels voor de Borfi, by; ’t geen ui: Sujulzm , Sebejlen , Korenten, of Razynen , en Vrou- wenhaair gekookt is , en daar na deur evrongen zynde , met zes dragmen Syroop van oef-blad, en zo veel Syroop van Althaea, is gemengd gewor. den. Verdeel dc Melk in vier Glazen, welke gy‘ op vler verfcheiden tyden, tuffen de Vlees-natten zult laten nemen , en als men ’t goed‘ oordeelt. Na: -nan Kiekem war dc Bar/i. Doe in ’t1yf van een Kieken , waar uit het vet genomen is, een half once van de vierkoele gro- te, of kleine zaden, geftampt met een dozyn _‘}u. jubm, zo vele Selejim, -zo vele Rofynen -van Da- , mas. Alle deze Vruchten moet men van hare1'tee- nen zuiveren- Doe het alles in drie pinten water koken , t‘ot op een derde. Doe ’er op W laatllze twe oncen van Althaea-wortel, en 20 veel Lym van de grote Confolida by. Laat’er de vogt aflopen zon- der perfen , en neem van dit Water heet, of koud , tulfen de Vleesnatten in. 7M2/k 3 diegemaklyk 1': te mya/$2» am tepstrgtrezt. Zulke, die zeer tegen de gewone Geneesmidde- len zyn ,'kan men dus gemaklyk doen Buikzuive- ren. Doe in zes oncen Water twe en een half once vette Manna, die wel is uitgezocht. Laatde - vogt MEL; vogt deur een‘ doek , die. vry diéhtls , laopen. Doe daar zes 'zoete, en twe bitteremnandelen by, gepeld als boven is gezegd, met een dragma van de. vierKoele zaden. Terwyl men Ptampt, doet men ’er.al1engskens her water van de Manna in , waar. by men naderhand. nog voegt een once water vans‘ Oranjeblocffein, met een dragma Ammum dupli- camm, of two dragma Zout Polychreft. Men laat het nog eens door een doekloopen; men houdt’ei' voor» luiden, die teder zyn het zout uit; en in te-' gendeel voor fterke luiden doet men’er noch vyf, of.,zes greinen Diagridium by, die zeer fyn is ge- flooten. ‘ M EL 0 E N. Een bekende naam , dien men ‘ aan de vrucht ener Plant, Meloen geheten, geeft. Het is een Aardgewas , dat enige, overeenkomfl: met de Komkommer, heeft, doch ronder en veel groter valt, en geuriger van finaak enreukis: In 't Latyn wordt zy Mela genaamd. . Befibryving. Deze Plant fchiet lange _houtacht1- ge takken uit, welke langs de aarde kru1pen;hare- bloemen en bladeren zyn zeer gelyk aan die, van Komkommers , doch kleiner. , De vrucht , die op.de.bloem volgt , ‘is. bekend‘ genocg, enheeftverfcherden foorten, d1emgroot- te, gedaante en koleur, verfchillen , zynde fem- mige 20 great, als een menl'en_l_3oofd, andcre zo klein , als een Struiifen-ei; fomrmge groen en glad, andere witachtig en geribd , of met vefelg over- dekt, of als met een Net geborduurd, en d1e_daar- om ook geborduurde Worden genaarnd , en voor het belie foort Worden gehouden-.' Plants. Zy. wordt gekweekt in Tuinen. En ’tls bekend , hoe zeer de koude haar naclelig is; char- om zyn de Meloenen van warme Landen veel be- ter, dan die in koude gewelten voortkomen. 1 Eigmfclmppen. De Meloenen, zyn koud _en by nitnemendheid vochtig ; ook een. klein weung fa- mentrekkende. Het vlees ,, ‘daar van gegeten, dryft her water , en is goed voor de kwalen van de.Blaas en Nieren. Als men ’er te veel van ge- bruikt , verdoven zy de kracht van ’t.Manne1yke zaad ; .’twelk. de zaadkorrels echter nog,Ite1'ker doen, dan de vtucht. ,Dc.MeIoenen_ve1'oorzal-zen in ’t algemeen kwade‘ fanpen, voor.~al aan zwakke magen , en verwekken den Bulk-loop , die Cholera genaamd woxclt.. Altoos men flelt de Meloenen onder de-vruchten, die in de Maag blyven han- gen, en terftond bederven; zo dat men na het eten van dezelve enig goed voedfel moet gebruiken. Doch v_oor menfen van enen drogen en hepten aart , zyn ze niet ondienflig ; en , matig ebruikt, zyn ze in den Zomer ene zeerverfriflen everlzoeling, wa"uom.de. natuur ze-. ook de hete Landen , als hun eigen, heeft gefchonken, en inn’: heetlte der dagen doet ry.p Worden... Het zaad van de Meloen ,is een van devier zo-. genaamde koude zaden , en.is,bmnen. in hot hart van de vrucht in huisjens gefloten , even. als dat van Komkommers , waar mede her ook overeen.-. komt, behalven dat het wat geelder enkleineris. He: is verzachtende en ppenende. Men gebruikt het tot AmandeImelk,~( in de A. potheken genaamt Emulfia.)De Olie , die men daarf klllit peril, is pynftillende , goed voor de-Icherpig. eden 111 de Nreren en Borlt , on1~de Pok-pitten am 39 V“H€T1 €Tl~'glad tc maken ; ienandere vlak. ken, rirnpels en’ fproeten ‘op: het vel te doen V81.’-‘ dwynen. . Kweling der Melaeurn. Kammzrzwyzing 1114?“!/I171,‘ mar gie Naderlgndfi wyze. Dc Meloeneu moeten intene vvarmeplaats, geplant worden ; daar toe meet men eerft enen die,- pen put graven , en daar in lange Paarde-mefl: doen , de zelve met twe , of‘dr1e e_n1meren’w;_n;er begie_ ten , om te beter te_doen b1'06_]€l'l.- Daar op legt men een halven voet_ drkke goede aarde, waarinmen 1163 Rad. eerfi in Mellg _gewe_ekt, een halven vin- ger drep, en dne , of vzer vmgers breed van den ander moetfteken. Men maakt daarom een’Bak, en belegt die met glazen Ramen, zet ze tegens het Zuiden, en ontdektze van deMatten, welkemen. er voor de koude oplegt, als de Zontfchynt, "om. derzelver ftralen te genieten. I-Iet zaad opgekomen zynde, nypt men, a_Is de planten vier bladen hebben , het bovenlte haxtje af , ’tgeen men lnbben noemt';' waar na m_en dezelve verplant op een metPaarde‘ mefr beretde , en tegen de Z‘on.geIeg.e'n..p1‘;‘atfe, drie voeten van elliandei‘, of ondereen glaze mok , ofLan_taren,of enen. bak,met'gla2en; men_1noetze' ondertuifen van de valfe bloéinefn‘ en de fakkeii, die '-ze _boven‘de driehebben‘, lubben. -Men nypt, _de takjes met Schepfels van vorenaf ,' op dat dc‘ groer 1n d_e Schepfels fchiete. Men bellroolt dc grond rondom dc Plant met oude Rund , op dat hetwater t'e_m_1nder aflope. De tekenén van em, goede vMve1o1en4z,y.n , als 'de,fi'eel bitter’, de V;-’u‘ch2:: 'f1wa(:l1r_ va11'gVC-Vvlcht; 89%‘ Van.reuk‘-, en deIkrl‘1i-ix at is. . ‘ ' A ‘ V ‘ ’ , Kweling, wlgem “den Fmnfim Se/aryulelr. Om_ nwe Mcloen-bedden aan te Ieggen , dient‘ gy, In den omtrek, van uwen Tuin ene plaats te ver- kiezen ,‘ die"t meet? voor de kwadeewinden bedekt - IS, welke gy dan~1noet affluiten met ene hegge; gemaakt van lang frroo aan Ftokken gebonden (of- _te van riet) welke ftokken men vafl moet ma- ken, en wel aan andere, in de aarde gefiokene Pa- lens fiflnbinden , en met fchuinfe ftokken onder- fteunen , om niet door de winden omver gei'me- ten te Worden. lndienhet zyn kan,-» zo fluite men dit Miloen-perk met ene Deur af ,..opt _dac=ej-_ me: elk eenby kome, en ’erlaan-rake. . In dit Perk, dat zo groot moat zyn, als gy be- geertvele , of weinige Meloenen te hebben, moet gy Beddensmet Paarde-melt bereiden , die gy in den Winter reets verzameld zulthebben, naar ma- te ze nit. den Sta] komt, en ze naby uwMeloene- land op hoépen leggen. . . Van Spzokkelxnaand af, moogt gybeginnen een Bedde klaar tefmaken tot. het.bezajCn,_daar.toe B b b B 3 ’ gebnlii £65‘ ebruil-zende verfe melt, zo'W71|'lfl a 319 29 V3“ d° gaarden komt , onder welke gy do op hoopen fiaande ‘moet mengen , op dat de warme dc andere wederom warm make. — Gy dient uwe Bed_den 20 lung to niaken, alsuw gantfe Meloen-perk IS, doehxnaar vier voetbreed, latende rondom een pad_van drie voeten breed , om daar weder warme melt 11) re doen; als gy bemerkt; dat alle hare warmte vergaan , en zy weggefmol- ten is. , Dit Bedde heel gelyk gelegd, on met de voeten val‘: geftampt zynde , om‘de broejrng te meer gaa_n- de te maken, moet Sy daar op ontrent vierdunn lroog goede fyne am‘ e leggen, of w_at ko_rt_e meflf, die lung gelegen‘ heeft, met eenklem wemlg belle aarde gemen d. Maak hetBedde rondom op, hou- ' dende ene p ank op de zyde aande kanten van ’t Bedde, en {top daar Wat aarde tegens aan,omhet val‘: en gel k te maken. ' ‘ Uw Bed klaar zynde, moet gyphetlatenbroe jen , en de grootfte hitte laten voorbygaan , wel- ke twe, of drie degen, meer, of minder, zal du- zen , naar mate het faifoen koud ,‘ of gematigd is. Als de Broejing dan wat ovei fchynt te zyn , ‘t Well: gy kunt bemerken , wanneer het Bedde begint in te zakken, ofte ookpmet den vinger in den grond te iteken en te toetfen , of de hette gem-atigd en bekwaam _zy om te zajen ‘(Want zo' gy den vin- get daar in niet kunt lyden,‘ zo is het nog te heet; want het‘mOet'l£l2'i.u, en ook niet te kouclzyn. En in geval hetreeds mogtleoudgeworden zyn, moet gy het wederom verwarmen met verl‘e warme melt , 20 2115 ze onder de Paarden van daan‘ko_mt, muwe paden te leggen , gelyk reeds gezegd IS. He: Bedde dan in goeden ltaat zynde , en uw Zaad twemaal 2.4 urengeweekt hebbende in goe- den Wyn, ofte in Azyn‘, of inloetemelk, neem elk foort van Zaad byzonder en leg het op hetene einde van ‘t Bedde , het overige gedeelte open- houdende , voor de andere Zaden , die gy daar denkt lee Zajen. ~ Maak op nw Bedde kleine iirepen , of voren met de vinger, dwars over ’t Bedde heen , de ene zes duim ver van de andere ,‘ en zo recht , als doenlyk is , anders kunt gy een heel reclzte flzok nemen,dien recht over de breedte van’t Bedde h‘een- leggen, en een Weinig daar op dru-kkende een duidelyken, doch niet re d-iepen , flreep maken. Op elk van deze firepen maakt men zes gaten met de vingers , (deFranfcl1en zeggen , in gedaante van een Hoencler-ftuit) en in elk gat legt men drie , of vier Koomtjes van Meloen—zaad , van («enderhande foort. ' In die tulfchen-wytte van zes duim ,' die men opengelaten heeft , dient gy ondertiiifehen Latuw Zaad te zajen , 'ofKerve1 , Sterkkars , ofte iet- Wes diergelyixs , dat gy vroeg wild hebhen. Ook moogr. g wat Porcelyn rondom op de kant van uw Bed e zajen. Deze groenten zullen binnen kozten [yd opkomen , en moeten ook heel jong weder uitgeplukt Worden , pp dat ze de Meloen- glanten uiet verftikken , en dit zal dezelve ook MEL.‘ voor ene wiedlng en losmaking der A31-dg V¢g_ ftrekken. Gy moet uwe Bedden alle nachten toe. dekken , als mede b kwaad weer over da , met Stro , of Marten , ie op dwarshouten ru en en onderfteunt Worden , door Gaifels , die rontom langs de kanten van ‘t Bedde in de Aarde fteken. Men dient een halven voet, of eenweinig min- der tulfchenwytte te laten,~tu{l.'chen de Paaltjes en het Bedde , op dat de overdekking groter zy dan het bedde , en ingeval’er Sneeu, of Vorft in viel , moet gy dc tuifchenwytte , die ’er tuffchen de Pa- len en ’t Bedde is , met lange Paarde-mefl: toe- floppen, tot dat het kwade weer voorby is. En indien uw Zaad, door de grotehitte, die ‘er in 't Bedde is, verbranden mogt, (’t geen gy ras lmnt ontdekken; want het moetfpoedig opko- men) dan moetgy ‘t heel van nieus Bezajen , en alleen van ter zyden met verfe en wanne Melt de plaats itoven. , ' De rechte tyd, om de eerfte Meloenen te zajen is in de volle Maan van February.‘ ' Als ze opgekomen z :1, ‘meet men 2e met-Bier glazen overdekken , och een Weiniglucht tus- fchen het Glas en de Aarde latende , op dat dc Planten niet geel Worden en verllikken. Dan moet menze lnten groejen, tot dat ze vier, of vyf Bladen gemaakt hebben , eer men ze ver- plant. Men verplant ze op twederhande wyze. De eerfie is op Miftbedden , die men ter zyden van de eerflte niaakt, en op dezelve manier toebereid. Voorts maakt men gaten in ’t midden van deze Bedden, van vier voeten tot vier voeten, en doet daar een half Schepel fyne Aarde in , zonder dat het echter noodzakelyk is , dat men dezelve Aar- dehet h'eele'Bedde door doe. In deze fyne Aarcle moet gy de Meloenen verplanten , -die gy uit het Zaai-beclde neemt , met een zo grote kluit Aarde daar aan te laten, als doenlyk is, ’t geen beftmet een Boor gefchiedt. De befte t d tot deze ver- planting is des Avonds , met , 0 na Zonnen on- dergang , zo het mogelyk is, 2115 het good we- der is , de Plant zal’er te beter by varen. Dan moet gy’er een-. fcherm , of bedekking over ma- men , op dat ze binnen de vior, of vyf volgendo: dagengene Zon-zie , -en ze binnen de eerfie da- gen , van 't begin der verplanting 'af neeritig be- gieten , op dat ze grond vatten , en {poedig aan ’t wail'en raken. ' Vervolgens moet gy’e1-Klokken van Glas over zetten , die daar zo lang mogen opbly-ven tot dc Vrucht groot en zwaar wor t; en zo lang het ”de Plant onder het Glas houden kan; latende altyd van’ onderen een weinig lucht , tufl’chenJaec Glas en de Aarde , ten einde de Plantniet verllikke. Van tien uren ’smorgens , tot -’s achtermiddags ten ‘vier uren , moogt gy uwe Klokken van de Meloenen aflaten , om ze fierk te maken tegens het kwade weder , maar tegens den avond moct gy ze weder toedekken. » Somtydts valt’er zware Hagel, die alle deKlok- ken nan ltukken flaats daarom beef: ll1€ll’6l‘SDt'1€1t , e . .MEL. Stelpen, of!/landen die men daar over ltelpnals men hetonweder ziet aankornen, als mede in de nacht ,_ am dergelyke ongemalrken voor te komen. Sommigen laten Klokken van Aarde maken; maar ik vinde eene reden in him bedryf , want de Zon fchynt oor die Aarde niet door, als door ’c Glas; zy mogen dan zeggen; dat hetallcen voor de Nacht en tegen de Vorli is , en in zo verre h_e‘bben ze wat gelyk. Wanneer uwe Meloenen beginnen flerk te.wor- den , moet gy de voornaamfte fcheuten kiezen, daar de Vrucht—knoppen aanzitten, en vele van de andere Takken affnyden , of ten mintien inkor- ten. En, iiet gy, dat’er drie, of vierjonge Me- loenen aan elke Tak gezet zyn, zo moetgy haren fcheut inlrorten, of hem een knop hoger dan fde Vrucht afbreken. Dan moogt gy de {chen- ten _van de Vrncht aan beide zyden over. het Bed- de leggen, om de Vrucht te gemakkelyker te kunnen voeden. Als zy de grootte Van ene vuil_t heett , meet men ze niet meer gieten , ten zy zy zo ene overgrote droogte hadde, dat gy zag , dat dc. Bladerenverdorden, en dePlantteheetwicrde, in zodanig een geval moet gy by ieder verfiauwende Wortel een weinigje waters gieten. Ook moet gy Leijen , of Dak-pannen onder de Meloenen leggen , op ‘dat ze door de wederom- fluiting, der Zonneftraleii op den T egel , of Lei dik Worden, en aangroejen, ’t welk op demeftzo wel niet gefchied , daar by leggen ze dus to dro- ger; en rotten van onderen zo licht met , en Worden minder van de kwade geur en dampen van den Melt deelachtig. ‘ G moet niet dulden . dat enig nieu Lot het voe zel aan (16 Plant ontrekke; maar gy moet ze afbreken , ten ware de Plant daar door :11 te kaal .zou'worden , en enige Bladeren rot bedekking van noden hadde , die haar tot wasdom dienen. alzoze anders te heet en droog zouxvorden. ~De twede manier, om de Meloenen te verplan- ten, is, in het laatfl van den Zomer enige knilen te maken , ter diepte van twe voet , tegens ene ’breedte van vier voet, latende ene tuffchenwytte van drie voet tuffchen beiden, om de Aarde daar .op te leggen , die met een rug , (als een dak.) —moe_t opgezet worden; 'dan moet men in dezekuilen goede , korte-, welbereide Melt leggen, alsmede wat‘ Bagger , of Modder , die twe , of drie jaren ge- Iegen heeft , en door den Regen en Vorll: , ‘ ryp gemaakt en gezuiverd is. In Maart, als de Winter dit alles welvermurwt heeft , moet gy de Aarde , die tuffchen de,Mel't opgezet was , wakker met een Houweel , laten om- ~zette‘n en met den Mei‘: wel vermengen, en door een arbeiden , en dan de knile , daar medé wel vullen. Ook zorgdragen , dat’er geen Gras , of Onkruid opgroeit, tot datgyde Meloenen daarin, op de bovengezegde wyze, wilt verplanten. Inclien gy , by zeer grote hette, verneeint , dat uwe Meloenen , door al te groten dorft , lal‘tly- den , is het dienflzig hazir by ider Wortel een fcheut Water te geven; doch niet dan by de uiterlic nood , cn zelden. Om te Wetemwanneer uwe Meloenen goed zyn Olm dte plukken , zo kunt gy de rypheid kennen, :35 lteel fchynt van de Vrucht tewxllen affchei- en , als ze begmnen van onderen gee] :5 Wm». _ den : als do kleine tak, die ter zydenvan de Vrucht en azm_het zelfde lid is, vcrdroogr; en-alsgydaa: aan ruikende een geurgewaar Wordt. T Doch die veel met Meloenen omgaan’, kunn'en.’tlop het oog~ 21911 , 815 Z6 lette‘_n op de verandering van kleur aan de Vmcht , die liare rypheit re kennen geeft met one gryze geellaeit van ter zyden. e Meloenen d1e,ene geborduurde (chars ma- ken_7 zyn gemeenlyk twaalf , of veertien dagen bezig om haar fatzoen te zetten , eez zy ryp zyn; aangaande het inzamelen [taat aan temerken, dat het moet gefchxeden, naar maten , dat ze voor en mi de ryp Worden; maar is het om zefver heeu te verzenden , zo dienen ze afgefneden , zo drgi als zy begmnen re veranderen; want ze zullen on- derweeg vorder ryp Worden; mam», is he; om {en eerften te eten , danmoogt gy ze ter deeg laten ryp Worden , en ze in ecnen Emmer- met koud Put-, of Pomp-Water zettcn , om ze te laten ver- koelen , gelyk ‘men den Wyn doet ; want als ze van ’t Bedde komen , zyn ze warm van de Zon en veel onaangenamer om te eten. De andere diegy Lnzamelt, naar mate dat ze ryp Worden, moet gy gpnene P{7ank,.1n Iene lapel: plaats, of Kelder zet- , en vervo 1e ;‘ opdilfen. Y g ’ I s 6 rypfie 2” ’ It can Aan iderMeloei1 moet gyrdeifteel laten , met twe , of due bladeren tot fieraad , en gy moogt ul wel wachtcn van den Reel af te plukken, want dan wordt 'delMeloen’faats.' Men moat-zich ge- wennen, om de Nleloen-kwekery ten minften Viet- maal daags te bezichtigen , als het in den tyd is, dat de Meloenen ryp yvorden~,‘»ai1ders gaat der p- heid voorby , zy verliezen de‘befl;e geur, war on week on vol water. _ - Om ene goede Meloen te kiezen , moet men toezien, dat zyinoch te geil , noch te groen zy, maar wel gevoed, hebbende een dileken en korten iteel, en komende van ene fierke, wel-ige Plant, niet te fcbielyk door‘ ene al te grote hctte uitge; broeid, zwaar in de hand, vaft en niet week, als men daar op. drukt, droog en roodachtig van binnen zy. _ Men zy indachtiggom hetzaad van die te bewa- ren, welke men it heft bevonden heeft , en-die ’t eerft ryp zyn geworden; bewaar het wel; want hetzaad is beter van twe , of drie iaren, dan van een. Deygdm der Mzlmim. ~ \ Ten opzichte. van haar gebruik zyn zy lekker- der dun de Komkommers , mits zy een valt vlees -hebben, en haar hol droogzy; anders zyn ze dien— fiiger om nan de‘-Katten te geven , die ’er grote lefhebbers. van zyn ; of aan Mnil-Ezels cn Ezels, die ‘er vet van worden, clan om van de menfen te Worden gegeten. Altoos het is ene zaak, layou- dcrvinding beproefd , dat een fink van ene Meloan , of g68 ‘ ~ MEL. of Pompoen in een pot gedaan , Gf met vlees ge- kookt , her zelve eerder doer gaar worden. De Geneesheeren verzekeren ook , dat heezaad , zo van Meloenen , als Ponifoenen met Suiker over- dekt, een onfeilbaar mid el is om te doen wareren , en de hitte der‘Nieren re marigen. De Meloenen laren zich op geneandere wvze voort-telen , dan alleen door naad, ’rwelk (als in den beginne gezegdds) met dar van de Kem- kommers overeen ko1nr., .behalven in de koleur, die war Iicht geel.is.in de Meloenen, en met 20 breeden plat, als her andere, / Namen '2/an enigc. [amen van Milaenw. .1): gladale Melon: , welkenfchors van bnire nnier geborduurd, noch geribt is. De gebardramie, , die als. met een Net over- kleed zyn, -befiaande uxt grysachrige aderen , of ve- zels , die als. dikke draden buiten op leggen. De Omnje Melee». ‘K-lein , en rond‘ van gedaan- re , van binnen veel reader , dzin de andere, zo dar de Oranje-koleur haar den naam heefr gege ven. » i » De geribde Maine», well-ze van den freel tot de punr roe met ramelyke diepe groeven, of kloven gelirecpt, en niet van de flechrfte is , als zedaar en boven nog war geborduurd valr. ' ; D.e,.gekarbonke1de , die als ‘met grore pokken geborduurd is, of Kanraloepe. De wrtte Mcloen, o‘t‘..devSpekmelo'en, om dac zy Wit van v1ee_sis;en de-groene Melpen, of met groen vlees; die men wel voor de fiaaufte houdt. . ~ . .1): Water-mélnen. Om hare zappigheid en koude dus genaamd, mitsgaders hare bleeke verwe. Als ze wel uirvalr Iaat .ze zich tot verkoeling wel ecen, met Peper en Zout.;‘ is anders Wat iaf , en valt dikwils zo flecht~uir_ , dat ze geheel‘ nier kan ge- nuttigd Worden, en gans fmakeloos is. M E L Q E N B ER G E N, wordenzu1keplaat- {en in de Moeshoven';genaamd, welke met voor- dag: tot he: telen van Meloenen Worden gebruikr; en Bergen Worden geheren., om .dar zy boven de rondorn gelegen grond moeren uirtteken. Hoe mm‘ ze aanlegt. Dc greppen wear in demefr gelegd moer wor- 'den, moet boven de drie voeten wyd, en rer we- derzyds glojende wezen. De eerite overplanr Bergen vervarren de meefte melt, zo dat de aarde daar van boven de gemene aarde uirfieekt. Zy zyn nier die); in den grond, en gevolglyk zeer hoog met hare boven-aarde boven den grond. De plan- .ten behoren dam in ten minlre derrien duim van een re Iraan. Docl-i de Bergen , die war later na den.Zomer nan- ,gelegd Worden, moeten dieper Worden gegraven , ven , en behoeven zo hoog niet boven den grond uir re ireken ; alzo de Gewalien danminderhoog- te nodig hebben. De Planren behoren echter elf voeten van can re itaan , op clat men ’er cuifen in MEL. zoude kunncn gaan; en wilmenin dewinter voor ' de Vorfr gedekr zyn: moer ze van alle kanren rondom met twe , of drie voeten Pcro dekken. Maar vooral meet men zorg dragen, dat a1. Ie dag de zelve geluchr Worden, aan de kant van de wind gelegen ; en is ’t daar re koudvoor, moet ’er een haaire kleed voor gehaald Worden. Zie Aanm: op Lulth. enz. M E N S is een Sehepzel uir Geefr en Lighaam met den anderen vereend bellaande; zo dar her Lighaam in velen deéle van deGeeit, .endeGee1‘r Sehepper berer kent. De redenonderfcheidt ze van al it Gedierre ; ’t Verftand-verheft ze boven alle Schepfelen. Hy is de Edelfte en Voornaamile onder her Ge- iv dierte. Schoon hy met andere Gedierren , her Wezen , ’r Leven , de Beweging , ‘t Gevoel, en de konfiigheid van zyn geflel gerneen heefr ; de Mens heefr echter een ineerder vermogen van dc Ziel , waar door by zich , ’r Gefchapen en zynen van ‘t Lighaam , in verfcheiden gelegenheden lyde. Hier mede fchynen ze enigermate Gode te na- deren. ‘ urllzo de-Mens in zich alle de trekken der God- heid gewaar Wordt ; is hy daar om verplichr hem re kennen , die ‘hem met zo vele hoedanigheden mildelyk voorzien heefr; en door eengoed ge- bruik-daar van , naar deszelfs welbeh en,¢re to- nen, dac hy ze van-hem ontfan en hee r, errdaar van erkenrenisite doeni , ronen e dat hy van hem ufhangt, door hem aan re hidden. , Hy IS onderwyl ‘aan verfcheiden zwakheden, en nan den dood onderhevig : maar alle deze Ramp- zaligheden, ishy aan de zonde fchnldig. Aan de Zonde en de ftraf der.Zonde, is by daar — en boven alle de moeilykheden en arbeid {chal- dig-, mitsgaders vele Ziekten , Pynen en Verdrie. ten, die hy op deze Wereld lydt. . Hoe bekwaam hyizyn mag rot een oneindig -getal van Wetenfchappen en Konften; ‘t is echter dopr arbeid en oetfening eerfl, dar hy’er meefier van wordt. . . ‘ Hoe zeer hy aan de zwakheden der [terflykheid onderhevig zy ; hy kan echter door zyne Levens- wys vele ongemaklykheden daar-van voorkomen, -en verhocden , of dezelve verzwaren , en -zyn le- ven verkorten. - ' M E N S 71‘ R U U M. Een Larynfchwoord, by de Chimil’ren.zeer gebruikelyk , is een Ontbind-, of Smelt-vocht , ‘r welke in de binnenfre deelen van een droog Lighaam indringr , en dient , om daar _al af re fcheiden. , war her fynfle en wezent- lykfie is. In dezer voegen is her water , waar mede men Suiker, ofGo1nmen doet fmelten, mede een Manjfruum. Doch de gemeenfie Menflruum: zyn: Azyn , Brandewyn , en Srerk-water; waar mede men ook de Meralen. doe: fiuelten. Andere maken een gedeflilleert Mmflrmmz uit Brood, zynde niet anders dan de geeft van Brood. Ande- re roemen met Hzlmom en Paracelfu: , dat zy een algemeen Menflrgmw hebben , waar mede ze alles lnznnen ontbinden; maar her wordr nier gelggfd; ‘ am MEN. MER. Want indien her alle Iighamen doet fmelren; mar bewaren zy het dan in B V M E N S T R U A betekent ook de maandcIy- ke vloed, of reiniging der Vrouwen. M E N T HA. Zie de foorren in I-jubners. Kunftwoordb. en K R U I Z'E M U N T boven. M ER CU RI A L15. Zie BINGELKRUID. M E R C U R [U S berekenr by de Aporhekers Kwikzilver. Zie K W! . MERCURIUS. Is mede een Planut, of Dwaal- Srer, ltaande rulfen de Zon en Venus. Hy volbrengt k zyncn loop rondom de Zon in drie maanden , en veranderr van gcdaanreeven als de Maan. De Kloor van Mercurius is kleinder dan die van onze Aarde.- Hy wordt gerelrenr zzcoo. halve Diameters‘ van de Aarde, van ons af te zyn; wordendeieder Diame- ter gerekenr op 1431.. gemene Franfe mylen. Dit is ,clc middclfie rekening ; want {ommige fiellcn hem verder , anderen nader. Volgens her zeggen der Sterrekundig is de Mer- curius van naruur verandexlyk , en volgr den aarr van andere Planeten ; zo dat hy anders niet doet, dan de krachren der goede vermeerderen, wanneer hy met de goedein een Afpeétvcrfchynt; maar hy vergroor wederom die der kwaden , als hy byde kwade verfchynr. E R G is en: zachte vctre zelfilandigheid, waar mede de holle-pypige béénen der dieren vervuld zyn. Her befiaat uit een zeer groote menigre van zeer kleine blaasjes , ofvaarjes, diemet ma1kan- der gemeenfchap hebbcnde , vettigheid bewa- ren. Deze blaasjes zyn met een gemeen vlics over- togen , ’t geen aan de binnenlle vlakrc van ‘t been vait is.Dit vet, bekwaam , om defcherpte van ‘t bloed te marigen , en gaande deur ’r been , verzachr her zelve , bewaart her voor brosheid , en Rel: bet in liaat, om ’r Sap re ontfangen, fr welk her van doen heefr. De Ouden hebben geloofd gehad, dat’r he: been voedde; maar de ondervindingen der hedendaagfe, laten hun nict we re twyffelen , of zy met bloed zo wel gevoed warden , als andere déélen der die- ren. Men heefr tor de laatfle Eeu roe geloofd ge- had , dat de beenen vol Merg waren , als de Maan vol was, en ledig in ‘r afgaan; midlcrwyl vcrzeke- ren ons naaukeurige luiden , dat de beenen en l(reef- ten leeg en vol in alle tyden van de Maan gevon- den Worden. ' De Dieren,‘ welker Mérg in de Medicynen in ge- bruik is , zyn Runderen, Honden, I-Iarten, Paar. den , Bokken , Schapen , Geiten , Kalven , Var- tkens. \ De Mergen genomen ; en welbereid als de bee- nen vol zyn ; dat is. gefmolten op klein vuur, wel doorgevrongen , en in een aarden Pot gedaan , laun- nen twe jaren bewaard worden. Her befle is Har- ten-merg, waar na Kalfs-merg volgr; waarom men, by gebrek van ‘t een , ’r ander neemt. Kracb: mm Harm:-merg. Men gebruikt her uirwendig voor Jicht, Been- ‘M ER.‘ breulren; voor de Heup-jichti om de Zenuwenre . verttcrken en re onrbinden. Krackt mu I<,aZfJ'-mug. zyn verzachtende en ontbindende. - Kmcht der Merge» in ’t algemem. Zy verwarmen , verzachren , verdunnen Merg. Men geeft ook den naam van Merg , aan een zachte zelfflandigheid in enige Béémen , ofVruch-d ten revinden, als in de Ca//7a , dc Flier , M ER G E L. Is een foort van een Kalklleen , grysachtig en vet ; zy word gevonden in zeker foorr van aarde, en daar nit gehaald; her Land verfpreid, verilrektzevoor een uitnerncn- dc melt om den grand vet re maken. Men zegr her Land Mergelen , dat is , dc Mergel daar op lirojen , welke die eigenfchap heeft, dar het Land op die wyze bereid , in ’r rwede en derdc beter draagr, dan in ’t eerfle. Zy is dienflig voor allen, die Landen dar ze deze Merge! kennen , en Wetell re welke men over de fchrale Lander: ilrooit. Ik zal ’er drie dingen van zeggen , welke ik nit een Bock getrokken hebbe, tot Tyre} voerende. Middel am rylr 2: worth» , an waararhtige manier . waar door ulle rmmfen in Vrzm/rryle kzmnen leeren Immngazderm en fcbattm vermeerderen. Berm/em ml: undere nit- mmend: geheimen -van namurlykz Icalzen , waar mm mm tat bier toe niet /mft honrmfpreken. Door Mee- fier BERNARD‘ PATTISSY dc Xaimes , der Aarde, en Uirvinder van de Koninglyke Aard- en Steenbakkery. Te Parys by Robert I-‘mt, in de_ S. Jacobs-firaat, in 't Jaar I636. I. Nyttigbeid Mr: de Iilergel. 2.. De middelemom ze te kennen en ta 3. De wyzemm ze te gehruikerz. 1. De Mergel is een foort van kleiachtige aarde,‘ die her beginfel van Kryt is : en zy is van ven'chei- de kleuren. wirte, zwarte, gele,gryze. Zy is zeer dieni Rig om alderhande flag van aardedaarmedete mes-_ ten en vet re maken , zelfs die onvruchrbaa om ze in overvloed allerhande Vrnchten en re doen dragen. En wanneer een Lan_d met deze Mergel gemeft is, kan men bet ro.2.o. 1a 30. Jaren lang bezajen ; naar dar de grand 15 , zonder mcft van noden re hebben. II. Daar Wordr vecl van deze Sroffe gevonden in ft Land van Bria , in Champagne. in verfcheiden plaatfcn in Duirslanéen elders. Men Vlndtlletm '1 CCC ’t Merg van een Kalf , zo wel , als deszelfs vet; vullen de holligheden der Zweren. Hier van daan omt her, dat men ze in harde Getwellen gebruikr , die knoeflig zyn , en andere dergelyke. Mérk wel, dar her Runder-merg en'Bokken-merg, fcharper en droger , dan dar van Harten en Kalveren is, en diet- halven zo bgkwaam nier , om te verzachren. Men maakt Ragout , en Pafieien van allerlei 3'69 , en ver- enz. zachren en DVCY jaar nog hebben ,‘ vindcn . bearbei- vinden; ' r is , en Granen gemeen f7o_ - ‘ MER. gemeen beneden de andere aarrle; 3:9‘; ma?" 8"”: van , als putten , om ze daar uit_te ia en. ti zom mige llreken vindt men ze in ’t 17651“ V3“ ‘r‘§““’°“ ! "2" 15 noun: enige Roeden diepachrer malkander aan ; in andefg mag; men wel viet , vyf en me_er Roeden die}; graven , eer men ze vindr. Men vindtze dik- ' man} by geval , als men Slooten, of Putren graaft ; ‘ her Land efmeten hebbende , ;:;:,,%::*;::e2so,,m. in in or mm mi meet droeg, dan op de andercn , gelyk 7.ekerNor- mandge; dud , welke _op een Dorp wonende, daar ’tLand zeer onvrnchtbaar was , en veel vlyt aan. wendendc, om zyn Land re bouwen , op zekeran dag, als hy ene Graft wilde graven, een deel va e en witte aarde vond : hy tram 61‘ 7-V115“ h°°d Va“ vol, {meet her op een gezaaid Inand , en tekende dc plaars zorgvuldig. Daar na bevindende dathetgraan alclaar veel frajer Was ; da“ 0? t °V¢“g° I-‘and’ mefie by zyn ganrfe Land daar mede , won ene gram menigie Koérn , en werd ryk. dAnderen volgden zyn voorbecld, en verbanden dus dc on- vruchtbaarheid van hun Dorp. Om de Mergel in andere Provincien re vinden, deer zy nog met be- kencl is , behoorde men verfcheide proeven te doen. Men moell Pottebakkers_aarde nemen , daar men de Panncn en Tegels van maakt ; daar mede een hoek Land bemefien , en achr geven , watuitwerking her doe: . want als men ze in Champagne beef: geno- men ) en laten bakken , heeft men bevonden , dat z hgrd word: , als Pot-aarde , waar mede zy veel ozvereenkomfl heefr. Daar zyn plaarzen daar de Pot- and: wit is die zou voor Merge] kunnen dienen ; en voomam’elyk die , welke men gebruikt om de Lakens re Vullen , en ‘t vet daar uit te trekken. Dc Kalkiteenen zouden het zelve uitwerkfelkunnen doe“ op andere plaarzen. Wederom 1.yn’er andere pmtzen daar men hele lagen van Rotfen moet dooybreken, eer men ze vindt. Men houdt ’tdaar voor , day he: Kryt uit de Mergel geboren wordt , als men her zelve dan fiainpen en week maken kon , her zou op dezelve wy1.e t Land vet kunnen ma- ken. Ook moelt men, om I M61391 F9 V“1d":“» een’ heel lange Boor maken , aan welker uirerlle emd ene hone Buis is , in welke men enen Srok dientre fieken , aan welks bovenlle einde een arm dwars over licp, gelyk aaneen Avegaar_ (ofte in t geheel 3.15 cm W'e1.boor , die men gebrulkt, om_de Purren te boren) en met dit Werktuig1.ou men in de§raf- ten en andere plaatzen van zyn Land , of Err , er na hunnen gaan zoeken,‘ Iliet’ her 3001'» 7-0 dWP men kan , in te boren ; en in t tlithalen onderzoeken , war foort van Aarde that in zit. N08 7-?" '33“ plaarzen , daar ’t Mergel zo vafi_.is.als Kryt. antit- rc, daar her vloejende en flykeng is. _ I I 1. Men brengthet over den Akker _by kleine hoopjes. even als d_en mefl, daar na fpreidt men ‘I: op de zelve wyze .1111: ; h’it_ gecft W19“. 7-0 we‘ I“ t eerfle, als in de volgende jaren, mits het voor den Winter daar op kome ; nademaal de Vorft en Re- gen het 7.elve breken en doen fnielten. Zie ook wat ’er van Mergel gezegt wordt onder hct woordt M E S T. MER. MES. MERINGUES , een jbort -van marjkpein, hoe ac makm. Men neme het.Wit_ van vier verfe Eijeren , 11; 2e wel met ene Ioede to: water , dat zy gans effen geworden zyn ; daar Tia seem vier lepels vol heel fyn geiiore belie Brood-fuiker, welke gy wel moe: mengen met her Wit van Eijeren , en enige wei- nige druppels van Oranje-water , een weinig Mus. kus en bereiden Amber , indien gy die daar onder wilt hebben ; uwe Marfepein-deeg, alste vorenge- zegd is, bereid zynde , zult gy den zelven ncmen , en op een Tafcl, of Plank leggen , met een Rol- (lok rollen tot dc dikre van een paar Ryksdaalders. Sny ze dan op de groorte die gy begeert ; laat ze halt gaar bakken , of een weinig meer , haalze dan uit den Oven, of Taart-pan ; maak dan de vergla- zing die heel Iterk zal zyn, van '1: Wit van een Ei, Oranje-water , wit iyn gefiote Suiker; en , naar mate watfap van Citroen , om de verglazing wit re maken; maak ze dan dik met Suikcr , rot zy de clikre van wel gekookr Vleesnat heeft ; vcrglaas dan uwe Marfepein daar mede aan ene, of rwezy- den; maar gy kunt ze niet beidc to gelyk vergla- zen; maar de ene voor de andere na , als de ene droog is. Gy moet ac drogen met her dekfel van uwe Pan , daar een weinig yuur boven op doende. En wilt gy Marfepein van Kaneel , of van Choke- lade makcn ; gy hebt rnaar war fyn geflote Kaneel re nernen , die door een Zifr geflagen is , en eenfluk deeg, dar wel opgedroogr is , dit dan gctlampr in enen Morrier met her Wit van een Ei , tyne Sui. ker, Kaneel , naar mate van de veelheid van den Deeg, die vafi en buiglaam moet zyn. Rolze dan uit met den R01-flok , en fny ze in de gcdaante, die gy begeert , laatze bakken, cn verlgaasze na dat zy gebakken is. En zo gy ze nier al re droog wilt hebben , laatze dan maar op ene zyde bakken , en verglaas ze op de andere zydc met een Vernis van maar enkel Oranjebloemen-warer , en wat wirteflof van Suiker, vervolgens zet ze te drogen onder het dekfel op ene rafel. Wacht u wel , dar her vuur nier te groor 1.y : want her zou deverglazing doen opblazen. Als ze naar behoren gedroogt is, 10 is ze helder en doorzichtig , als een Spiegel-glas. Op de- zelve wyze kunt gy’r ook doen met Chokolade. En voor die genen , die in do Vafien vys zyn , om Eijeren te nuttigen , kan men de Marfepein ook zonder Eijeren maken. Dan neemr men gemenc Tragant , zdekt die heel zuiver en fchoon uit, laat ze in water weeken , in een Glas, of Beker; als ze gefmolrcn is , laat ze door enen Dock , of Zifr lo- pen; en alsze doorgeloopen is, neem daar van met een fluk gedroogdc Amanda]- deeg , naar mare, dat gy veel wilt malren , met fyne Suiker. Dir za- men wederom geflampt , vat} en buigzaam gemaakt rot een Marfepein , en ene gedaante naar believen gegeven , verglaafl’ met Oranjebloefem-water , an 1.0 gy hem enigen fmaak wilt geven , gy kunt'er war geraste droge Citroen-fchillen onder doen. M E S T B E R G noemt men een hoop mefi, welke men op malkander in de langte , ter wydre van » een MES. . - Mes. een voet , of vicr gelegt heeft , om'er ; of Kam- aan de veders niet blylve hangen ; of om de holi- pernoeljen, of andcre Vruchren op te telen. jes re reinigen , neemr men ze ‘er eens uit, en laat M E S T E N is her brengen van melt/op magc- ze ene korre péés loopen , en in dien tyd plukken re onvruchtbare aarde , die in lang niet , of nooir zy zelve zich’t vuil at‘, ’t geen haar ongemaluyk is. gemeli is geweefl, dir gefchicdt oak me: meft van Deze kleine oplettenheid is haar zeer aangenaam. Diercn. Zie Lupineu. ' E S T E N van Eendvogels en allerlei Die- Mefimisook een woord datvan deBoeren ebruikt fen , zie elk Dier op zich zclven en ‘t woord Vo- wordt om re kennen re geven , dat men de fioejen , 1. in de Sral , uitde gruppen , de melt ontnomen heeit. Meflen van Hoornvee en Paarden , zie 0_N.O- Majlm word: ook van Diexen gezegd , die men BRY C [-1 E S Hubners Kuntt-woordb. Schapen , ‘vetmaakt. , Vlaamze; zie overvloed van Kooren en Vee. om Gewg,1, ,, mt,/fey? VM S T H O O P van Paarden; en van ander ‘Men neemt zonder onderfcheid Kapoenen . of as m andpm Lame" ‘ dm me“ t H'.°°m'”e mckcns’ let R in can vemek, waarin “Seen ge_ _me e [lrooit , beiiaat rerr voornaamlte uit Stroo, bmk hebben; en ,t bane’ ‘ht men 16 daarm meant ‘t gecn door. de Pis en Drek verror. Z_iulke Mel-‘t té kunnen gave“, om vet te make“ ’ is Gem’ is zeer good in den Moefiuin om te b'roe]en,_ en in Kéém, me: Wat gekookm Zemelen van tyd mt zware groncl, om toe re maken. ‘In I eerfie geval {yd Ecgcvcn. wordt de verfe Paarde-mefi gebruikt , die nog met verrot is : maar in t laatiie geval 15 de oude , en Anders mauier om gevogelte te mg/fen. nieer verrotre dienflig. ' p Zie daar ene andere manier van Gevogelre re mes- ten. Zy vereilt meer oppalfens, 't is waar ; maar geefr meer voordeels. Men houdt ze eerfi in 't wild op een plaars,’t zy Kapoenen , of Kieken ; en eer men ze in Kooijen opzet, waar in 1: naau , en ider byzonder zitten , gligktclgigeglzfi cgesvisognfigkfiuflfixgrdggguigggagé _I. Paardm- . Ez.el:- , an Muil-ezels-mcfl. Die ~ ~ - - ’ . drie Meflen zyn van enen aart dat is heet voor veel voedfel na zich halen , waar van t lyf geen ,1 al ' r 3 . voordeel heefr. De Kooijen inoeten in ene warme d- ’ S zy can 3°m‘;‘ak‘ 13'“ I '3“ “9§;‘~.’°°hug 5 1“ donkereplaats (laan. Men [leektze ook welde ogen ‘en Ra“! my" "-me‘. 5°“ ' da“ 9%.£°-b'°¢J€“s “it want hoé ze meet lien hue Z - 1)’ zyn met eer dienllig om te Mellen , an wan. . , , y zich meer be- mm. 2 . .Wv‘-‘Ben. eu meet hun vet verreren. ’ {v ."“°t 1”‘ zy lyn g°°d m zwa“, k°“d Eindlyk om alle deze redenen , waar over ik re. enpvocgiug land‘ ‘genwoordig onderrichtingen geef , meet men die 1 M’ '”"””-fl h“1fV°'g.““.’ “‘ “{“1°P‘m““‘a“d°‘ hokjes 7.0 plaatzen , als men'erKiekens, om te mes- ge egd ' 3"“ m.°“2 °‘ mmde‘ “.m"-v Fm’ 5°““,’5 gm in wfl imam van hare hoedanigheid, meerder, of minder Stroo, ‘ ’: Ere» am Gwogelte ze mefiuu ?' mar dz’: zy dmpen 9* mm die? lest 2 W3.“ dc , - ntte kan ex zo great in worden , dat men er de Ihls men dit gedaan heeft , moet men mecl van hand met in kan houden. Echter kan'er geen ge- Geers, of Gerfi, of Haver ncmcn, en ze daar een regelder en gelyker warmte, dau die van broejende Pap van malren , die men ze aan brokken laaz den; Melt , en die beret naar natuurlyke gelykt , om re cwelgcn. Dir doet men ze een reis, rwe , of drie- Wéékcn , gcgeven worden. Zy is zeer bekwaamv, maal op enen dag doen, In ’: begin geeft men 15 om‘er in re trekken , en om te doen gifien. Men maar een weinig gelyk, om dat dir Gevogeltedaar kan’er verfcheiden fioffen in laten Circuleren , -met nan gewoon , en 't zyne fpys niet is; en al- Tinéturen in laren trekken , Eijeren in laren uit- iengskens vermeerdert men ’t, to: dat , zy ’t gang broejen, en ’ex in Del1i11eien_ -,2'rii;llel;arm1e;1y2<:nzo veel doet deurzwelgen , de%l1[;e1(;’n!e]je.i;_ris_/tfi; Drudge zandigedgtondengfhebben . - e uen van eze cm at 1. ve x ervan ’ Als men ze met de1.e Pap wil opvullen ; moet aart is : maar men mo‘et zorg dragcn'¥ dat glen ze' men 1.e eerit na de krop taften, op dat men we. daar in een drogen tyd nier in (ice; antlers verdroog- ten , dat men nict re vrezen hebbe , dat men ze ze, verlielk zy hare vetrigheid, en zy verfpreidt ze eten geeit; want als men vond, dat zy de kropnog niet, gelyk in enen voehtigen tyd. volkhadden ,— zoude men ze dood voeren ; of ziek Ill.‘ Sc/mpen-mgft‘ ; Men kan rot lof van defze ma en. ‘ - 1 ' ze en , clat 1. .de meefie Vrnchtbaarheid gee t, Men moet letren , dat to menigmaal men van orrgigdar zy , vetyter zynde , meet zours, dan enige deze Pap aan die Dieren geeft , men die brokken andere. geeft. Zy is daarom goed voor magere eeril in water.moet ddépen; op dat het voor eten gronden, welke zy nie; nalaat vet re maken, door on drinken diene‘; want men geett ze in dien ryd ‘den overvloed van haar vet. . genen drank. IV. Duiw-mejl. Deze is 20 heer van aart , dar Men kon ze ook uit vrees voor de Luis , rot zy, nog vets, gebrnikt zynde, 'tZaad zoudedocn oncler dc Vleugels toe plukken , op dat de Mei’: verbranden, ’t geen zeraakre, Maar men gebmikt ' ' C c c c 2. ‘ 7-6 Mefibnnpen mm allerleifoort. _ Men gebruikt om te Meflen Paarden- , Ezels- , Mull-ezels-, Koejen-, Schapen-, Hoenders—, Dui- ven- , Varkens-melt , Mergel , Kalli , Aife , Bag- ger, en Lupincn. f7: MES. L MES. MET. ze onder andere Men. . of men laat ze no lang ]eg- X. A/fen , van xvat foort van goed zy zyn mo: gen (la: 1.}; hare fcherpte lcwyt is‘; en men kan ze gen ,zyn tot rnefl met te verachten. :t Was te wen. echter niet dan in den Herflt en m den Wrnter ge- fen , dat men er veel van had , om t onderandere bruiken; wanneer hate hitte door de vogt van den ' mefl Xe doen , tzonde zyne vruclr'c_ wel geven. Winter gematigd wordt; wanneer my alles u1t- _ X}. Wggnmngr. Om een grond hgt te maken,is voert. wat men 'er van zoude kunnen verwach- e_r,mets drenfirger d_an Moer van Wyn. Om zyne (an, zy is zeer goed op Hennip-werven: maar nag }nmem_ende_ hoedanrgheden , ‘ en fynte van deelen, eens , men moet ‘Le met opleuenheid gebrurken, or rs zy drenflrgers voor den Wynflok , alsvoorande-‘ men verlieft moeite en 'l.aad. Vmfhtelh v, V,,gez.mg_(§_ Deze komt met de Duive-melt XII. Vuilnfs van de flraten en Wegen. Ditheeft 1k nae ze dam‘ om uie: aneen re zyne zonderhnge hoedamgheden. Men maakt’er nemeu , of’er veel re gelyk van in den grond te Mel!-h00_Pen Van Be! men ‘Le ’t«g€b¥'~\ikt»°m*€ mes- doen : want zy brengt een hope Muggen voort, ten ; en rn de gronden , waar_mede zy overeen die 1.ich aan’t Kéém zetten ,als ’t hegint te fchie- komt, doet zy_ vry wel haren drenfi. zen , en welke ’r zelfde vee] kwaad doen. Rand. Men rs nergens gevvoon dcnlkkkerte mes-‘ V I. Varkmwnefl. Die deze alleen wilde gebrni- ten, voor_dat zy om gearberdjs. De tyd van mett ken , zonde ‘er niet veelvoordeelsmede doen , want mennen , rs In de laatfle ploegmg. . my is koud van aart , licht , en heeft matig zout. _Als men de mefi op den Akker brengt, hoef ik Men gebrnikt ze cok met, dan met andere meft ge. met t_e Raden , d-at men we aankleme héopen meer , mengd ; en ,_y moet in mime; menig(¢_zyn, of mm drcht , moet ryden , naar dat men zwaar, V I I. Mefl mm Waterdieren. Deze rs nergensv of mm zwaar zoekt te meften -. maar deze konden goed voor ; men ondervindt, dat zy onvruchtbaar Voor zeer nutteloze Iefien gehouden warden. Wy m,.,,k,_ zullen a1IeenRaden ,dat,a1s men ze gefpreid heeft,' V111. Menjen-mafl. Deze is gematigder en vo1- men niet_lang moet wagten met ze onder te arbei, der met zonten , maar derzelver flank maakt , dat den , 0]) dat zy met verdroge , noch weg regene, men ‘Le niet gebruikt , dan na dat zy is vergaan. Ik 1.o’er veel regen vrel. Het is nietgenoeg zelop boo-_ heb ook gezien ,‘ dat het Kéérn in’t eerfiejaar deze pen to laten leggen; men moet ze zeer _geIyk fprer-j flank overnam ; maar naderhand wordt men_ hem den , en zrch met vergenoegen met (11: met den niet meer gewaar , en zonder drt zoude zy met te V_ork te dean; men moet, 15 ’t n6o.d . de handen vflachten Wm ,— met ontzren , om ze te fyher te fgrerden. V 1x_ 1 M,;«g,z; ' was re wenfen, dat men tover- X 1 I 1. Van de Kalle. Gelukkrge zyn ze, die a] had : Want het is een meft , dre no veel krac_ht Houten Kalkfienen genoeg hebben ; want dre deze heeft, day can Akker, die that van _we1 gemefi rs , gebrurken , ontbreekt het aan enen overvlpedigen in geen twintig jaren ververfing nodrg heeft. Men 0_ogfi met. lk ken een gemeen geloofwaardrg man,’ heeft, witte, gryze, rode, alle even goed en van drc my gezegd heeft, dat hetwonderen doet. Men MET. MET. MEU. MID.MIE. ',-7; Men noemtze Sdtumux omde zelfde reden. Maa 9 dat het onwaar zy, dat hare deelen uit Mercuriusf zvndiegfiggfnfiaofiidenhet bedfingene en de nmkt‘ door Zwavel vaft gemaakt , en weder te fcheiden den als z gzicb va ’ :13 C fchafie '6 vergob befiaat. Zie I-Ierm: Baerim-um , in Phil: Tranf: en (z..)’AIs zy yhunn G bn C mg bedlcnd h°bb¢“- HM: de.l'..4academie de Scimc. ’ met voordacht (:11 ektoggain OP 19 een‘wyZ.° ‘J’- Koper wordt Vemés geheten , om dat dit Me- langen dunr zyng, e:,aom.er ]:‘a{'t ‘giiigf :v3e';‘k3¢€!l taa van daarz nen invloed zonde ontf e . ~ ‘ .. “n T Kwikzrilwry. is een Metaal, ofHa1ffrr;1getIaa1,dat rice hr$:§2’:i°§:fy gzgznde’ en Zy‘ um V6‘-rplfcht om vloejend is, en overal denrgaat , zeer zwaar, vlug ken meer omverfigl en. d(3') AJ5 13' 1?‘ it “bre- en Zilverachtig van klenr is. Men noemt het ook werk te Ian er te do: :1 an -nodlg was ’ om he: om zyne Vloeibaarheid , Hadmrgyran , en Merm- om den eigeiaar dc {chad ‘fen ’ zy zyn gehouden ’ riu:,0m dat het zich in velerleije gedaanten vormt, nee: zy. 11; he: V0110’ E evflg»°ed9n' (4') Wm’ gelyk die Planeet, waar van het zynerrinvloed ont- trouwelvk onder Dal Jmb Va}? )t-Geb’oF1‘het>’zerJve fangt. ’t Is onwaar , dat he: in Goud en Zilver en die hen in "t égi merit hebbcn " ‘mm mm of andere Metalen verandert; Zie Harm.-Boer/yawn’ men’ wedcmmu " er Eve em hebben ’ m°°t Philvfl Tmf-' en 11% de-=1’-40% de-5viW- 1734- ’ heeft, boven ’tge§§vie;a3d 'toev1‘<7:rrtIner(|5g')enI(r)1I:]11i?r‘r Om alle jbartm mm Metalen zatht te mafien. ‘:1-it §,',’§§§§ ver[.E::é1nhf,l;b‘::,la:::1"h‘:“ ‘Fegk 9 . e e c at- Neem Borax M nmriu: Sublimatu: Sal A - ten 5 W“ ly gehouden ’ om ‘"63 W°d°’°m te €- flifl . €11 E”P}70’rI7I'u:I1 . finder een Belioten . :nv’:1‘aP Ken. (6') A15 2y bedr9ggeP1ee5“s Ofgeheim vger- het op het Meml, ,t gem gy wilt. flchrmaken ms and met anderenhebben gehonden 3 om :6 Se. het gefmoken I-s_ . ’ h)rfn1(l:Ie1rr ,di«;f‘:;c1ex véan kw§dxekBoufiofi‘ete ontdoen , V _n onre e y en prys te verko en’, gm ,9” 3.0,.“ ,9‘ "Mk", ‘#2 bekwaam ‘-1’ am glen zal vergoedmg doen, van ‘t bngelyk enfc ade me» we ze “;sa:“;:‘:::a 1§,z;>.::aa:““5:;°'k°P°25 “Ch - 3 Z 8 Doe Salpeter en Carnpher fmelfen ,vane1ks even- h.°hb‘“ ' 5“ 7-° W d? K"‘n‘h33‘d€1'S: Of Iiyiegheivgg Vee1,ineenLoogvantwedéélenAsvanEikenhout ' zrchx over den ontfangfi der Kalk hebb'e'n , beau: en een déél levende Kalk ;"t geen ‘er afgefmolten -°f °‘."3°k°°h‘ htbbe-11: ~1Q"7?Y111,6 Vcrplicyhtonrver-, is, laat het loopen door een graau Papier, en daar '3g°°d"’g ‘°~ d°e“~' ~ (3-) A15 I16 Kafliedelr , " diede na over een zachtvuur uitdampen 5 ’t geen'er over P?“d° ' °f Zand a“"1""-“Em: °f dc 5'°é“k°P€Y3 b1Yft , werp het op uwe Metalena terwylhetfmelt. “ch V311 dergelyke bedrog bediendhebben in hetle; 'tI§ dienflig te weten , dat Yzer harder is , dan Vere" Va“ dc S.“*e“"-Y‘: 1Y"'lYn 0fldEf'hetze1ve'vex. Koper, en het geer Koper harder, dan het rode. band» V3“ Y°1k°meh='fi€11ihetedoen. ‘ (9.) Mon- 3,,,fi,, , dig em rm,’ d“ in -, Wm, gagmid I-J’ ten zy toezren, of de Opzienders van 'twerk, Op‘. de um], kmchh gebruikt ze in Spanje en enige plaatfen van Pikar-‘ . 1. d A H d M £1 ebrmh dren. Voor t ovenge moet de Kalk na by de hand deurweten. Men hoe(t’er mets op te leggen ,.dan P“ ‘E C“ ” °f "‘“d°‘°“ 2 Wlflefleld tot het ontfan: 09 mm 9 “'5 Z »' gemaakt worden, om dat ze anders te-veel van ver-. een finkje Zwavel , om ’er‘gat in te hebben- om 3°" der B°“fl°f°“! en h°”9"""“’Va“ d9 “E311 des " Werkvolks, en het ‘nameten van ’t 'vve‘rkd‘er'Werk‘- een Zilvere gloejende plaat denr te vreten , moet men ‘er een fiukje Snblimaat-Corrofief op Ieggen. Dit vreet met geraas dent, en maakt’er een gat in, twee, of’drie linien diep. . _ - ' men uit een kuil, voeren koft. Men moet‘er even-eens , aIs met de mede leven : 7.0 in 't firojen ,a1s anders te “Eden I. VOJEEDS 116': Béfiek’ . 01 ’V01£'€D5 het seen yderdaags. moefl .afd‘oe_n , zich daar in ,' , als eerlyke 1"‘-den-. gekweten hebben , of enige misrekening gemaakt , of met kwade vetfiandhoudrng hebben ha. Ewtrtrediglaeid ‘van de gewicbtm der Metalen. ‘ Pm‘ make“? °“-Y .7-Y“ V9-TP1iC11t totvergoeding van alle nadeel aan hunne Meeflers. (ro.) De Op1.ien- Dit foort van vettigherd haalt _ zy is byna zo hard, an fieen ; en men moet er fom- Merge}, wyl diep om graven. Men kan ze rn dren flan: melten. _ . njet gebruiken : want zy moeteerfiontbonden zyn, XIV. Lupmm. _Ik ben van_de go_ede urtwera en om -,,e da: te maken , zie eens wat men doen kingen verzeke_rd,dre deze,zelfm fiemge gronden,‘ doen. Ik heb ’er van . onder L U P_ Y N E N , ge, moet. ' Men haalt ‘LC eerfi nit den gvrond en men leg! 16 fprokefh _ 19; em _ _ Ian Brokken 5 dim’ 0!’ s CV5“ 35134‘ me“ dc Me“ M E T A I-KEN make“ 5°“ 3°“1"”‘1°"°““.‘“-‘ Vierkant. Once En e1sV'Greinen gfrrrs 6?! dan1‘lmedC?mm’/:'nAv'an twerkvolk’ zyn-ge; doet. Enige dagen daar aan valr ze ¢.'(1’(99r_den Re- Ijlet Gond , Zrlverl, 'cI:'l:I_r._t1§ope‘:'. 3-céod, Kwrk-_ Een du_m Goud - E ~ te n z8_ _ _ Vim mfit Verwlttlgen. U eifl , en 1.e gene vettigheid geven . _dan zulke , en vloed ontfangt; of hever, omdat het het vo1maak- .E_ dmm K _ 5- - - _ M E UM Zié Hub“ K it ' 10 vac] ly nodig been De Me,ge1,5.he.=__gv-mam; fie ,,_ . V ~ en _ o_per - - 5 - 6 , - 35 - . exs un —woordenboek. en hoe vooflichgjg men 33 , my duet drkmaal het I-let Zdver draagt den naam van-de Maan , om Een durm Yzer - 5 - I . - 24 M I D D E L. Zre R E M ED I E.‘ ' Kéém verbranden, 7.o~dat het weung opkomt. zyne kleur, waar m het naar de Maan gelykherd Een duim T3,, : - 4 _ 6. _ _ I7. » M PD D E L R] F T.’ Zia Hubnem Kmlm Uit deze Evenredigheid van Gewigt , kan men ~w0°rdenb°e¥{ 0? D {A P H RA G-‘M_A' *“;;'§‘.;3°s«'{g°g"° ;:;;m=n- E;‘;:$:.',,$L:‘:.£‘a:*L*£:..’?;=;?:t; ’* 315°?‘ ‘ ‘ A S. Ind’ 71 _ n . - , en ex- dig mm m .him_ god ._um::: ,””d';”,:’a';l’fy x1:eremheLn_r%teuVérIndt , en wegfie rgen gellooft een’ ze‘. d=ds»w « 12:;mess“n*a:2a:"i;::re,;°r“:“‘. _ 4 ~ cue oor en: U-) M°°t.€“ 59 .‘XE‘_'1S°fl'a 5113 eerlyke lreden , jgvant de ene zyn graau , de andere zwart , dean- ‘ “ _Cjcc'c‘3 * dere van het mede invloed zoude ont-, Als men in ‘t eerfle jaar ondervindt, dat 11¢‘ ‘Fen ht‘-eff. W331’ — deel Kéérn niet doet opkomen , hoefr men’er zrch fangen. _ niet over te verwonderen: want dezeis de aart van Het Tin, draagt den naam van Supmr , als heb-j die Mei}. En 20 men daar over niet wel in zynen bende daar vanyzynen invloed. _ fchik is , kan men zich daar mede trééflen , date I-let Land is een Metaal met Zwavel , of'leem3 men'er dentyd van negentien jaten Iang, overvlged achtrge flof vervuld , welke het zaclrt en burgfaam yan Koom, zonder nzegterr, van 1%! 9053*": ’ maakts zyng prerzinscn selrken naar§ieyan’1Fv§re*I»; ..-r " 8-—....._..._~ a...;.:,...iLC.:.'..:.:.'_7$'.“"'9>-v-... .,?-.. .. '7‘h-*;;?"-' “ MIE.‘ "74 d ‘ d V dgglfinker bruin. Men-wil , 't geenzy vinden konden,alsKoorn; aaad van Shap- dem mo‘! ’ can cehiflz vindt *die Vleugels hebben. bollen , llnkjes van Vruchten welke zy onderde aar- 3; fiiieegefirligbbenl zwarte ogen , twe tanden in den de in hunne hdofllietjesdliareiigen, om hun in denWin- . ' ~ éléten die uit ter voor Voc e te enen. 5'31‘ v ‘we l‘°l°“STi?§u?t:,3f§t’h$:§$ v'a'n aé Mier is .D_e Mier heeft zo uitnemend eneliefde voorharc dc bom komem -1 vevgfiwbl‘ ‘ dat men"er kerfjes Jongen‘ , dat zy Le op plaatfen brengt, daar my nun gab‘: gm’ mm 0d elt z zich in verfcheiden Voedfel vinden kunnen; en als menzedoormidden "1 1”“ °‘“d"“ "5" 5° -{allege ’ryden van huit. fnydt , haalt zy de twe Itukken tuflen dc pééten 9°51?“ ‘ lg’ -zfirigxhirrd als een been , en men kan weg. Men verzelrerd, dat de Mier’t Schot van’: .t Lame “E eer J..an’cet al zo min deurfnyden, Koorn , zo fchikt, dat her in de aarde , daar zy't tme‘ C?“ C’ P Schalb ter methorens en enige bewaart , niet uitfpruit. .315. d.e hmd van efliy , n Y .H£re belt-heltaatuittwe . De l-leer Leauwmhoekv heeft, door de Vergroot— “deem b1°9d°‘9z°h ‘lglgelien '- ‘op -elke van’d’eze'z.iet glaaen , over de Mier , =in zynen acht envyfrigfien lame“ ' dm 13u{}‘ed‘1‘i'1en we’lke"er'- alsno vele tan- Brief vele ontdekkingen gedaan. Hy leg: de 31°.“ 2.5."-F“ unfiley 3* §n‘z’Yn Z'«1I’Is'zVV’a‘tr.‘ ~Denorens 1'0ortteling’~der \blo‘cdlo1.e dienjes nit , en Verbe- .°n glmemde 0 er? {laan ‘ zyn bruin Kal’¢anje'- tert verfcheidcne Vetkeéfdi Sedachlfill » Welkc .d‘e- oven btggr uit'rwa‘,ali kleine deeltjes , met men daar van had. Hy legt voor al toe , om de hm" ’ ‘dke'ae ala)e eledingen verdeelen zich van voomaamlte te weerleggen , wear van de anderen gaarr bfiEtc:fel_n- “S fclifl.-P3 dgelen , die bniten uit- niet dan gevolgen zyn ;’ te wetcn, da_t een Mier in (te borDall‘ den beliaan'nit‘.driel:nopen, welker zyn Ei gans voltooid .is. ”'Hy‘l’O0lIt‘1llteg€n'ElCC1a ‘am 5 .5“ W.WE1beenen':ge1‘yk; ; zen welke dat bet geen men‘ voor een~Mteren§et neernt, en ‘t vgedaalmc W? 33:5,‘, ve,ym‘1g2yn'bev#aflen. ‘De Pc’>c':- geen‘ die Diertjes van de ene na‘ de andere plaatstor- om” mat ka 1‘¢n‘g'\‘1i”g ' 'beli‘aa‘nde nit —zes deelen, ~1‘en, als men nun Mieren-neit lloort, hunnejongen ten Wu ‘la: t-iarllellid t'we"nage1s héeft.’ ‘-De>Bu'ik -Lyn , die nog niet in that zyn om teloopen ; en -wan “nag gdan he‘ wgyige lighaam. Zy glin~ die min ‘, of meer volkomen zyn , naar dat zy ls watlm “Hie el en is met veel haair mig. Zy 1.warrer,ofvvirrer worden. Onderdezewxtte Wurmt- fie“ ads C6231? tgd ‘rot tydvan vel . rnen ohtdekt jes zyn korte en dikkc , en_die een zwart vlelqe ‘79“‘“ m yum een Mannetje van een wyije hebbeu, en welke men voorJongeM1erengenomen m.°.t5.I Wag‘ aaxf/‘ff-aen . ‘bier in zyn 1y "I merde beef! , en her—wurmr:_ v_oor~ '1: El ; daar dit zwarte W9“ re °“di§1c,,:-1men'*héett een Man-netje meer den drek aantoont, die In de maag van ’td1ertjeis; 1.3”“ .°,°“‘°‘nt1aflI3 315 dat dc Milt ziclr in de Lever het niet in den ty' °:g*:.°;:d:“n" . .: —’; ' n=- ,m-nz ezee Net‘-In dfie dragmen 441?? 3_0"”0"."“> Z°;’ee§1eRZ‘:‘ als inpde verftopping der Milt aaninerl-zen. ’ barber, en Agartfus; tWInt1g,gY€“1?W“]‘f G: , .- ’ . . zaad van Wynrult, of Agnus C4_/511613, '51 eesnllljfkezygn .A{gemme Gweexmxddelen war dz Mzld-zzektezz. ft’ ten 2 <16 m3ak’ef met 'W'<1‘7 °mg . . ’ p .r , . L -; ,, -~ P518“ vi: ’Neem:.er” een Week lgmg , ene 1e_is, I. Neem een_ oede menigte Yzerkmid , {temp (')f,t\ve" em magma van ix1.":Komt deverltoppmg en vkneus net i_ een Mortier. h:N:1El11 IEWG witten van eneJV‘erzwer-ing, of K-noefi:-gezwel, zy 15 on- van een E1, en ontrent een an vo Meel«v_an eneeslyk . - Gerlt; en ‘by gebrek daar van MeeIvanRog_, met - g Km:/i gezw 51)” [W1-1,. de Semelen. Meng het alles wel door een, mail: ' . ’er ene Pap van , leg ze met een Lywaat op e - - 'lt en-laiat ze’er drle of vier uren op her- . Menu maal volgt een Knoefi-gezwel op ene Ont M1 , . 9 , flaking gwaar V001. men aanmmds 1mdde1_eE mget haleanélel thet menigmalen op een dag , tot dat zy "‘ ‘ ' t enteneere e ver.\Y1. ,‘ . §:§ivoe:i.d;z¢zZ}i£:§:r§m$p¥d3ep1a§is.', daar .’t,l{noefi- V II. Neem een ‘fink S_taal , yyl het aan oejer, .eZWé1,. eborreniwofdt 5- 'Z¢,‘m’gi1fd'itjniet wil , zal waft deze twaalf malen 1 ater af, veran erende $1-en: dégévmeifter gégn-1ike},_ _'g_- *' ‘ ‘f ‘ V, _ 20 meniginalen van water ; doe daar na ’t_2e1fde 3' — s- -i _‘ —'- , " ’ ’ " ' poeje_r,op een halfpintje witte Wyn , in de Zo'n P22.-/em n»»w-sezw=I.d=rMd%- ;‘:;‘;:ea1..:P.:e3:sé.:. 52:3: 2:::::S.:P %:°;::»:; _ G . , Neem twe oneen'_Gam'/ flmmamac . z0_VF°1 5”’ een half once Sennebladen op , en ‘een vveinig _g.¢pmum., doe ze {melt_en_1n~ een half plngfié 5%‘ 3:: Seolopendna_ ; gy zlilt'e_r ’s moygens-vJer,‘€1nge'r. Scheemng , veneen plntje Wy'n,-3ZYn- hoeden vol- 1n een g as van nemen , terwy gg 1;; :13: . ‘. en ’t ander gefmoltenis,-fen’er nietsj Véfl d? Gm“ een 1_(_amer wandelt , en gv z|1.1lt in we uren. \ meet ‘overblyft, ‘(meet 26 0Pve_€nf,Ze1T‘e 13?‘: ‘Z0 ha mets nemen , dan ‘een Afz1ed_zel,va11_1$ruiden, gmot, als ’t kwaadi is , en llavat‘ ee ¢r_ OP 188%“ 3 daar men de Ceteruh in kan doen. _ : - ,. [_ tot dat zy"er gains is afgevallen. III. Neen Vierkruid een dragma , drie witten In plants van 1: fap van-Scheerling kan men dat van een E I’ een hand V01 Gerflemmelel ’ gen Vge_ . van K661 nemen. Men ka-I1 dc gmene Plan‘: “an iafte Neutmuskiat , een Weinig Grofwerk , klein Scheerling alleen gebruiken, gehflkten gekneu v gefneden ; maak’e_r ene_I’2_1p_ van, _w_elk_e gy op en gelegd op de Milt 3 5,” 315 ZY_hfr1'<1_f_k1'3gt k‘VYt Grofwerl< zult doen , d1e met nan ftukvis‘ gefne,- is , moet hetweder vernieuwdworden. Of men den‘ Dlt 21,1: gy op Een lzegm, ‘of §en_sepVet moet Moflaard-zaad nemen met Vygen 2 en 19%‘ doen , _.en leggen net tull'en twe doeken , op dg gen ze daar op, als een Pap . d€,k_1"-ende dezelve plaatze der Milt. . _ V ‘ . I ‘ weder met L§'waat.AiI1- ’‘3 91? V3“'BY3“dn°'5e1 natse IV. Neen een once Gm Ammonia: ; een wei- maakt, _ nig Bédnen-meels , doet zo veel Wyn-azyn op gie- Men zal_dit Middel m°te°“1.“Z‘edfe1Ve‘'Z°n°‘? ’ ten , dnt het de dikte van een Pap heeft, welke dat men enige dagen zal gebruiken . 3“ hem“ In gy op wit Zeem zult {meren , en leg het daar na it vo1gende, op, de Milt. , E . . ‘Slowing om 2!? Mil; te zzerzaclzteii.‘ Afziedzel '1/oar een-Knee]!-gfzwfl ‘"41? .4‘ Milt‘ I p ,1 _, _ , . , - ‘ -’ V. Neem zes handen vo Wynruit waar mede ' 'Nee§‘,‘b‘iV‘:d°‘ hand“ §Ityei:%:anzd%:::11§g£gng§nfi:E gytwe Lywaattezakjes zult volmake’n, yv.el_l;e_ ..zo vee a en v_an.°_" . ten Water SP de hem; in Wyn-azyn zult laten koken_; en ze ungedmk: ‘Inc: gen audit eAEi:1;lp :éO0Pe'n an terwyl he; hebbende leg ze heat op de Milt. — aa aarna . nog kokend heet is , 'doe’et in een once Rabat» Vleemat war, Milt-zieken; bet , half gekneuft , met zorveel Kaneel , en laat . VL Na-m om-en’; ee;;.po'nd1(a1f5.fchyfje5pzgn. ‘ het enen nacht op heeteAfi'etrekkeI1, 1a‘r1t'€Yd33\’ -der ve_t , laat 2c in een Aafden pot met wilde CI- na twe Glazen vol van alle Morgens 3fl<_5éPen a chorei-wortel',—zdncler zout koken; neemzo een en ’t eerite ten vyfmen , het' ander ten zes .ur€I1 Vlees-natje den _tyd van een 1naan_d,= of zes vveken innemen, en ten achtureneen Vleesnat gebrulken. pmg‘, ane morgens en op den dag , op ’c n_nddag- ' maal, met een glas Wyn, of anders van ’t Vlees-, ~Bm'kzm"oermd middel , 7-'00?‘ 9"‘ -KW‘?/*'£"zw"l nat met Beteunie. , 4" L""" _ 'M1LT.MIDDEL\E N. Zie PLANTEN Daar na zzil men van tyd tot tyd den Bulk zuz- en RE M E DIE N. MI- A MIN ‘. M I N I A T U U R. Middel om in Mlniatuur te'Sehilderen , zonder dat men ’t Schilderen geleetd heeft. ‘t Geen Miniatuur van ander Gefchilder on- derfcheidtis ; 1. Dat- het veel zagter is ;; 7.._ Dat men he: van naby moet zien , en men ’t,-niet ge- maklyl; dan in ’t klein doen kang‘ 3. Men arbeidt niet dan op Perkament , of op Yvore blaadjes. 4. En de kleuren worden niet dan met Gomme- Water gemaakt. ‘ - — I. Om daar in wel te flagen , moet men fraai Jmnnen Tekenen :, maar gelyk die luiden , vvelke zich daar aan. begeven , - dit niet zeer fraai , ofgans niet kennen, en zy willenschilderen’, zonder zich de moeite te hebben gegeven van te leeren Schil- deren, ’t geen een uitvoering ener konlt is, vwaar in men niet, danmet der. tyd, door een gedurige . oefning , een groot Man wordt , heeft men mid-r delen uitgedagt om hun clear in te gemoete te ko- men ; door deze Tekent men , zonder het Tekc- nen te kennen. , , , ' __II. Het eerite is een-omytrek geven , dat is, dat’ zo men -ene Plaat , of Tekening in Miniatuur wil hebben , meet men he: qnderite , of een an- der Papier met zwart Kryt zwart maken ,. vryven- de het flyf met de vingers , bekleed met een dock- je. Daar na zal men ‘t met een doekjeafvryven, op dat’er gene poejer op blyve , _die in flaat is, om ’t Perkament vuil te maken, daar men op fchi1- deren wil. Hier op 2111 men het»Plaatje , of de Tekening met vie: Spelden Vail: maken, op dat het niet zou kunnen verfchuiven ; en zo ‘t een Papier is, ’t geen men vaft heeft gemaakt, moetmen het ’e1~met de Tekening, of Plaat boven op Vail: ma- ken, mits dat het zwartgexnaakte op het Perkament kome. Daar na 2211 men met een ftompgemaakte Naald , of Speld over de voornaarnfie trekken van de Tekening heen halen , de zwieren en plooljen derKlederen en in ’t algemeen over alle,s,’t geen men van malkander moeft onderfcheiden; drukkende daar zo fierk op -, dat de trekken op het Perim- ment blyven fiaan. II I. In ’t klein brengen is ene andere manier, die niet doenlyk is, clan voor zulken, die wat Te- kenen kunnen , en die een Schildyery willen ma- ,.ken , of Wat ande1's,, waar van men den omtrek niet deur tekent: Men leeft daar op deze wyze mede. _Men verdéélt hel: {ink in verfcheiden ge- lyke deelen , met kleine vierkanten , welke men met F_u_/in, Papemuts tekent,zo ’t helder is, en’er ’tzwart op te zien is , of met wit Kryt , zo ’t te bruin is; war na men ze even eens,va.n gelyke grootte , op wit Papier maakt , waan op men her tekenen moet ; want,zo men het ten eerfte up ’t_ Perkament wilde doen, gelyk her terftond niet ge- .1ukt, zo zoude men het Perkamentvuil, met ver- keerde trekken, maken ; maar 2115 he: op 'tPapier in ’t net that , dan trekt men net op Perkament deur, gelyk boven gezegd is. A15 het oorfpronk- lyke en ’t papier in dien ftaat zyn , kykt men na, Wat men in elke ruit van ’t ftuk bejegent, dutmcn tekenen wil, gelyk een Hoofd , een Arm , een Hand, enz. en waar het geplaatft is , en men zet . he: in d-ie~Ruit opflt Ifapier even eens. Op deze wys vindt men waar men’ elk deelzetten moetfieii ’tkoi_nt’e_r nietopaan, dan op’twelma_ken, en fa. menvoegen._ Men kan ook,-opdeze wys /een flux zo in ’_t klein, ofi grootl3rengen,,— als menwil; mt kende de Ruiten van zyn Pa ier groter, of kleinder, dan die van ’t Oorfpronk yke. Maar men moet gedurig maken, dat he: getal daar van even groot ZY- ., . . ,. IV. Om een Schildery , of let antlers van de zelfgie grootte na te_ tekenen ,_ kan men ook. een Papier ,_ met- Olie, gedroo'g_d;gebruiken , of van een Vlms van Varkensblaas, dat zeer deurzichtig’ is. Men yindtrdezefbyrde ,Goudflagexs.. De Talk voert het zelfde uit. Een van deze dingen Iegt men o_p uw Stuk ; en men z,iet"er alle de trekken op, die men ‘er op moet maken met een Kryt, of Penceel-. “Daar na neemt men ’t af, maakthet op Papier, of Perkament vafl , legt; het tegen een Glas aan,, en teke_nt,,op ’t g'e_en men,’er,opgeleg.d heeft , met een Kryt , of Zilveren Naaldalie de trekken , ,weIke gehaald zyn op,’t,geen men ge- bruikt, en welke door ’t Glas heen te zien zyn. Men kan zich, op deze wys van Glasbedienen, of van een Glas tegen den dag gezet, om alle Pla- .ten en Tekeningen na. te tekenen, en andere fluk- ken op Papier , of_Perkament ; mzlkende dezelve vait onder het l’ap1er ,:of ondjex. het Perkament, waaxgop gy’t_w1-lt tekenen ; deze uitvinding is zeer goed en zeer gemaklyk, om {tukkenvan de zelfdc grootte te maken. . ‘ Z0 men do ftukken aan de andere kantwil doen zien, moet men ze maar omkeeren, en leggen dc gedrukte, of getekende kant op het Glas, of Pet- kament : maar op den rug van de Tekening , of Plaat va(L' , I ~ , \ ’K, .18 .nog_ een goed middel , om een Schildery van Olie-v,erw‘na te tekenen , op de voomaamfte trekkcn Leen Peiaceelfireek tozetten , met Lak en Olie gevreven , 'en’er "een Papie: van de zelfde grootte over heen te leggen. Daar de hand over- heen latende gaan, zullen de trekken van de Lak zich aan ’t Papier valt zetten, en de Tekeningvan een Stuk op ’_t Papier afgefchetlt lat_en,’tgeen men dan even, 2115 de andere,over_kan-tekenen. Men moet yerdaclit zyn , dat men de ilreken van de Lalc, eerzy droog zyn , daax,met een_ fink kmim van Wittebrood, moet afvryven. .. . . ' Men kan ook Sponfen-met geflzampte Houtskool , maar Ill een linne zakje gedaan, waar mede men ‘t fluk zal v1'yven’tgeen men zal na tekenen, na dat men de voornaamfie trekken hceft geprikt', en daar wit Papiex , of «Perl-Lament yonder’ ge- legd. V. Maar een zekerdet en gemaklyker middel, dan dit alles , voor imand die niet: tekenen kan, is een Compas der Meetkundigen. Zy wordt ge- meenlyk van tien {tukken hout, als latjes van twe linien dik , en een halven duim breed, een voet, of meet Iang gemaakt,na datmengroter, of klein- dcr llnkkcn1naken wil. Om ’t gebruik daar van gcnlaklyker te nmken , zal‘ ik’er;11ier ene flf-heel- D d d d 2 ing ding van geven, met ene uitleggmg , hoe men zc ken vvan , en ma‘-akt het vochtrg met een Linnen gebruiken moet, V _ I _ doek aan de fraje kant , en de andere leg: men .135 meme Plank , met A. -getekend , moet van tegen de,Plaat aanmct een Wit Papxer tuil"en‘bei_ Dennenhoutweien, "bel-zleed met_Laken , of met den, en‘ t geen overfchiet maalit-men op den rug de ene, of andere‘ Stoffe , om dat men he: er ‘op van tPIanlqe vait, halende h'et_ gelylt; en vry iterk moat Vaffmaken) at geenmm mlnatekenen ,m1ts- om hat itrak to hebbengqn dewplaats van..t mt te gaders he: Perkament, waar op men W11 tekenen. maken , was t beft vogt te maken tuflen een vog- Men iteelrt ook het Compas met een grote Speld, tigen doek. ‘ ' y of Naalde aan ‘t eind van den 'eerflen voet ,_ B. _V_III. De klcnren welke men tot Schilderen in zeey’v:1fl: , op dat zy vaft fin; evemvel zo niet, Mmratuur gebrurkt zyn , Karmyn , Ultramaryn, dat her. belette gemaklyk te drajen. Als menpvan Veneeds- en Levants-Lak_. Calombyne—L-ak , Ver- groot in ’t -klein wvillbrengembrengtmen zyn Oor- mrlioen , ‘Load-erts, Bruin-rood, Steen van Gal; fpronklyke op den eerftenvoet, door C.’ getekend-, Oker , Stxl dc Gram , Wynr_mt ,. Gornme Gnttc , en ‘t Perkement ,‘ of Papier , waar op men teke— Geel van Napels, BleekMa{i1l<.ot, Geel Mafhkot, nen wil, Vop’teind derlaatfte voet, getekend door Indigo , Ivoor—zwarz , Rook—zwart , Biiter , Om- B ; en brengende het verder , of nad_er by , naar berfe-aard , Groen van«Im, Blaar-green , Berg- mate, dat men‘t groter, of kleiner wrl maken. ‘ green , of Aard-gro_en , Zee-grpen , Groen_e-affe; Om van klein groot ‘te maken , moet men her hngels-blaau, en Wlt van Ceruls van Venetren. oorfpronklyke en zyne Copye , maar van plaats IX. Gelyk alle de Aard—k1euren , en andere veranderen , brengende ‘die na C. en ‘-t ander na dove fioifen , altyd voor fyne _wcrken al te grof B. ,oe_ . . \ - . ' - zyn. Hoe‘ meer zy gevreven Worden , uit hoof- In ‘t een en-’t ander moet men een Kryt , of den van zeker zand, dat overblyft, men-kandaar ene Naalde van Zilver inde voet zetten ,- onder echter het fynfte door het met de vinger inflveel welke men zyn Perkament leg: , en een -flompe Water in een Aarden kannetje at‘ to Wz‘1fi‘en‘»,- nit- ‘Naald en ’t oorfpronlyke, waar rnedemen alle de halen, en daar na ze een wemlg te lat-en bezinken, trekken moet volgen, geleidende the met enehand, en h_et helderfle, dat boven op ftaat, ’er aft;-‘e gre- en onderfteunende ze met de ‘andere zachtelyk op ten in een anderglas. ‘Dit zal dan het fynfte we- het Kryt, of op d'e'Naald, weilre het_Perkament zen , ’t geenirnen moet laten drogené; en , om ’t tekent; alsihet genoeg draagt , is_’t met nodig’er te gt-bruxken, rnoetlmen he: met Gom.-water men‘- :an te taken. - . ‘ - gen; mzonderheld yoor het__Lood-wit, daar-Kryc Men kun ze ook van de zelfde grootte halen,maar In 15 , of Spaans-wit , da_t msgelyks , - als ’t green men moet ten diencinde het Cornpas op ene an-‘ ’t groffie , en ZW3§1‘fie a ‘I11 F19 andefe k1€l11'-en ie; dere wys op de Plank vafl: maken; want , dan pp den grand van t Kannetje blyft , daar menze moet bet jn ’t midden vafl gezet worden , ’t geen in gewaifen heeft. door D. getekend is , en’: oorfpronklyke en des- _ X. Zo gy een weinig Koejen- , Carper- , of Pa- zelfs Copy aan weerskanten_ leggen, enmaken dat ling-Gal , mzonderhe1d'de‘laai’ce onder alle Gr'oe- zy overhoeks even verv van ’t middelfte ftaan,- dat ne kleuren 'doet , als ook onder~Zwart , Grys en is, van C. tot E, als de itukkengrootzyn; men Geel , zult gy’er ene luliter aan byzetten , die zy kanEe1f verfcheiden-Copyen te gelyk makeflflall van zichzelven niet hebben. Men moet cle Gal verfcheiden en gelyke grootte. _ uit de (Paling halen , als men ze den hals affnyd-, V I. Zie daar alle gemak, dat men aanhun, die en ze aan ene fpyker ophangen, om .26 re drogen, niet tekenen kunnen, kan doen; want die tekenen en 2115 gyze gebruiken wilt, moet gy ze met Bran- kunnen, hebben dit geen van alien nodig. dewyn vochtig maken , en ze met de kleur men»- Als uw ftuk op Perkament getekend is , moot gen , welke gy ‘reeds moet natgemaakt helaben. men met een Penceel van Karmyn daar-» over 2661' Dit maakt ook, dab do kleur zich ge'maklyker'aan klaar alle de trekken maken, op dat zy onderhet her Perkament vaft zet, ’tgeennietwe1g‘efchiedt, arbeiden niet uitgaan; daar na 2111: gy uw Perka- 'als’er maar enig vet aan is. Daar by belet de ment met kruim van Witte-brood fehoonmakell, Gal, dat zy niet fchiften. ‘ » op dat’er geen zwart overblyve , en dat zachtjes, XI. Daar Vzyn kleuren, die doorhet vuur fchoon om ‘t Perkament niet raau te maken. Worden , als de Oker , Bruin-rood , Ultramaryn, ' V11. Uw Perkarnent moet op een ftukje Houts, Omberfe-aarde ; alle andere.worden’er aware‘ in‘: of plaatje Kopers vaflgekleefdwezen, om ’tvai‘ter maar zo gy gezegde kleuren 1n een brandend vuur 'en flrakker te houden. . Men moet een heel glad Iteekt, verandefen zy, want‘hetB‘ruin-rood wordt Tafr_e__eltje hebben , met een Pers heel glad ge- geel , de gele Okerwordt rood , de Aarde van- maakt; nemende om te Iymen deEngelfely1n , of Ombre wordt ook rood , de Ceruis wo1'dt’er Ci- anderfins kleven ’t met Styfzel; men haalt ’t Per- I trden-geel in, en dit noemt men Mafiicot. kament zo- veel langer , dat men’taan den achter Let Wei, dat de gele Oker gebrand» veel zagter kant kan vaftkleven; immers men moet nooitkleven wordt, dan 2y doenvzoude , en veel zachter dan onder'tgeen men fchildert. Want, behalven, dat , het zuiver bruin rood ; desgelyks het bruin rood 'dit enig valze Tekening zoude maken , zo zoude gekookt , wordt zachter _dan dc zuivere gele 0- men het ook na de T ekening niet kunnen weg- ker; ’t ene en ’t nndere is good. De fchoonfte ncmen. Daar na Tekent men ’er de kleine hoc- Ultramaryn , en die allerttouil; ZOl’1dCl' rood vlézzs MIN. gekookt is‘, wordt veel giinfterender , maar zy verminderd , en is grover en harder voor Minia- tuur to bewerken , ais ’t op deze wys wordt fyn gemaztkt. _ j XI 1-. Men maakt alle deze kleuren nat in klei- ne daar toe gemaakte kommetjes, van Ivoor, ofiin fchelpen met water , waar in Afabi 2 Gom, of Kandyfuiker geweekt is. By voorbeel _, in een -glas met‘ water moet men een Ilzuk Ambi/: Gom doen, zo groot, als een lid van een duim, de helft Suiker Candy. Dit laaflze maakt, data de kleu- ren niet fchiften, als zy’er op gedaan Worden, data zy altyd doen, ais zy’cr niet_ by is, of zohet «Perkament vet is. . Men moet dit Gom-water in een gefloten Bot- tel houdcn, die Wei fchoon. is, en daar nooit met een Penceel iet uitnemen, als ‘er maar enige kleur. aan is , maar men nioetft met een pypje , of iet dergeiyks doen.‘ ‘ ' Men‘ doet van dat. Water, met de KIeur,Welke men’ vochtig wil maken , in de Schelp , en men vryft het met de vinger, tot dat bet fyn is. Z0‘: te hard is-, most men het in de Schulp , ‘met ge- daehte Waterlaten wéélzen , eermenhet mengt, daaff nalaten drogen, \en~'z_o met alien doen , uit- genomen met het.'gro_en van1ri:,;Blaas-groen enGom Gu't'te , -welke men‘ niet moet mengen , dan met ’ zuiver water : maar 't Ultramaryn , de Lak e de Bifter , moeten meer gegrond zyn ,_dan a ere kieuren. _ Z0 gy-Zééfchulpen gebruikt, moet'men ze een dag , twee , of drie lnvwarm water laten -weaken, om’er. een zout aan te benemen , 5iat’e1= anders by blvyft, en ’t geen de kleurenbederft, welke men ‘er in doet. ' XI 11. Om te weten, of de k1eurengenoegge- 'grond zyn, moet gy, na dat zy geweekt 2yn,niet anders dden , dan ene (‘creek op-de hand ; deze vdroogt terftond op-.- Scheurt zy , of fchilfert zy, is’er-te veel Goms in. Of kan menvde Verw afvry- ven, ’ontbreekt’er Gom. Men kan het ook zien, als de klenren op "t’Perkament ‘fiaan , als men’er de vinger over_heen vryft, en zy’er , als fiof aan blyven hangen v : Edit is een teken , dat ’er geen Goms genoeg aan is ; en gy moet meer Gom 1n’t water, daar gy "t mede nat vgemaakt hebt , doen, Draag ook zorg-, dan gy‘er niet te veel in doet , want dit maakt uitnementdroog on hard. Men kan’t ook weten , om dat zy glinfteren. Hoe zy meer gegomd zyn , hoe zy bruiner zyn , eu ais men meer kragt aan ene kleurwilgeven, als zyivanzrch zelven heeft , most men zemaar iterk gommen- XIV. Men moet ene Ivore Palet helaben , die zeer glad en een hand ~'groot is; Hier op fchikt men aan ene kant de kleuren voor ’t Vlees, op deze wys. Men doet in ‘t-midden veel wit in een grate plek, om dat deze de kleur is-, welke men meet‘: gebruikt. En op de kant plaatftmen van de iinkeri na de rechter-hand toe, de volgende kleu- ren, die watver van een ftaan. ‘Wit, Maflicot, Stil de Grain , Orpiment en Oker. ’t Grocn ‘t geen uit Ultramaryn, Stilde Grain en Wit ,‘ zo v‘ceI van ’t-een als ’t andc wordt. ’tBlaau gemaakt v’an U1:ramar;£,§:’§f§f t Wit, zo dat het zecr bleelc is. ’ Vermilion, Karmyn, Bifter, en Zwaxt, {Xan de andere kant van de Paletzet menop‘, Wit’, eveneens als voor ’t Vleesmaken , en als men wrl, Klederen, of andere dingen maken,zet men by het_Wit de kleur, waar van men ze ma-ken wxl, gelyk 1k naderhand zeggen 2211, X V. Daar leg: veel aan gelegen, dag men gee. de Pencelen gebruikt. Om‘ze'we1 te kiezen,moet men ze ‘een weinig nat maken, "en 25 men ze dra- jende op»d_e vinger, alle cle haairs ziet by‘e'en’hou- den, en niet dan een punt houden, zyn zy goed, Maar zo zy niet by een komen , en vele unten maken , en t_: ene haarr langer , dan ’: an ex 15; deugen zy met’, ‘voor al niet’ om te flippen , en Viees te mak_en; en als zy al ge pumig zyn , Z9 dot er maar V161‘ , of vyf haartjes voor de andere uit fleken, alhoewel zy zieh anders , by een hou- den , ‘iaten zy met na goecl te zyn. Maar men_moec ze met een fcl1arp_ M6515 affnyden; maatzor“ ‘dra- gen dat men ’ze niet te veer affnydt; ’t is goe , dat men er een foort, of drie heeft. _De groffie die- nen, om den rondte maken, vdemiddelite omite» fchetlefl ; en ecklelnfle om~'te;~ eindigen.’ 3 Omfde haairen uwer ‘Peneelen te doen fluiten' Cn een goede plmt te doen‘ Worden , moec men 2:: finder. den arberdmenrgmaal op de lippen zett-en, urten ,. en met de Tong vochtmaken», zelf a]; men er de kleux. aan gedaan beeftr Want is ’er re veel aan , neemt men het’er op-die-wys af , en daar blyft niet meeraan, dan nodig is , om gladl- de g.e1yke trekken te maken. Men hoeft niet te denkefla dab dit enig-'.k.waad zaidoen; alle dekleu- ren yan It Miniatuur (’t Orpiment , dat een ver- grft 1s, uitgezonderd) hebben , bereid zynde, noch kwade fmaak , noch kwade hoedanigheden ; men moet voor al deze uitvinding gebruiken; om te ihppcn , en om ’t in ’t net te doen , voor a1hetVlees maken, op dat de trekken net zyn, en niet te vol verws. Want wat de Klederen en andere dingen-' zo om tez fchetzenlals nf te fchilderen ', belangt’; Men kan zich te vreden houden met-de haartjes V3” zyn Penceei by een terhalen-, en ze te ont- 183971 , als zy.te vol kleurs zyn ; met ze over de kant van de Schelp-, of ’tPapierteha1en, ’tgeen gy over uw Werk heen moet leggen , om’er met uwe hand op te rufien, gevende ‘er enige ftreken OP. eergy ze op"t Stuk zet. V I; Ornwel te Werken moet men in een Kat mér zyn, daar niet méér.dan een Venfier in is, en daar dicht aan gaau zitten, met een Tafel, of Leil'en_aar, die byna zo hoog, als ‘tVen{ter is , en zodamg, dat de‘ Dag altyd van de linker kant; on me: van voren, noch van de rechterhand komt.‘ X V. II. A-ls men enige kleur wil leggen, tot een grond, die over al even krachtig is, moot gy uw mengzel in»uwe Schelp maken, en ‘er genoeg in doen voor ‘tgeen gy. wilt fchilderen , want is ‘c te vroeg uit , is ‘t moeilyk ze wederrte maken, zondcr datzy te bruin , of te ligtiisa. . D d d d 3 XVIII. f8; ‘MIN. X V I1I.- Na dat wy van 't Perkament , Pence- Ien, Kleuren gefproken hebben , laat ons zeggen hoe men ze gebruikt. Voor eei-it , als men e_en Stuk wil maken, ‘t zy ’t Vlees, Klederen , of let anders -is , moet men m_et,Sch_etze'n een aanvang maken ,_ dat is , de kl_e1n' aan grote vlakken zp‘ gelyk leggen , als men kan , gelyk zy doen , die met Olie fchilderen , en’er nogal de kracht met zian geven , welke men ‘er aan aoudc kunnen ge- ven ,_ eer men ’t af heeft. Ik wil zeggen , datinen de dagen Wat donkerder moet maken, en de fcha- duwen Wat minder bruin moet leggen, als zy zyn moeten; om dat men daar overheen ftippende, gelyk men na het leggen van de doodverw, doen moet , de klenr altyd ene kracht byzet , die op t laatft te bruin zoude worden. " i X I X. Daar zyn veifcheiden manieren van (Tip- pen, en elke Schilder heeft de zyne. De eenmzr-\kt de itipjes rond, de ander langwerpig, en de ande- ren maken, kleine ftreckjes , die zy allerleiwegen heen kruiifen’, tot dat het’er even eens uitziet, als of het geitipt was. .Delaatl‘t‘e maiiieris de befte, de ftoutfte, en heeft de meeitemoeite in. ' Hier- oin 1-ade ik bun , die in Miniatunr willen .fC1'llldC- ren, deze laati‘te' manier tegebxuiken, en zich eeril: te gewennen aanft vet , vol , en zacht te doen, dat is, dat de ftippen , waar in men werkt , zich verliezen, en dat zy. niet voor den dag koinen, dan zo veel als nodig is , om te zien, dat i~ietge- ftipt werk is. Hard en di-oog.te weiken , t geen men Arceren noemt, is 't tegendee1,'en men moet ’ei- zich wel voor wagten. Dit gefchiedt al {tip- pende , met een kleui , die bruinder is dan de grond , en als het Penceel niet voeht genoeg van k-leur is , -’t geen ’t werk doet ruw voor den dag komen. » X X. Doe ook uw belt , om de ene uwer kleuv ren in de andere te doen fifielten , zonder dat men ziet , waar ze van een fcheiden , en verzacht zo uwe trekken met kleuren , die aan weerskanten zyn; dat uwe trekken ze niet fchynen van een te fnyden, of fcheiden. Door dit woord Gefneden, verfta ik ene zaak , die net fnydt , en zich met de naburige kleuren niet vetmengt , en ‘t welke men niet doet, dan aan de einden der kieding. X X 1. A15 de flukken afzyn, een weinig te hoo- gen, dat is, op de einden der dagen enige kleine ligte deukjes te geven, welke men met de overige verdiyft, voert veel uit. ' X X I 1. Na dat de kleuren op uw Palet , of in uwe Schnlpen, droog zyn geworden, moet gy ze wat met water mengen, om ze te gebruiken. En ziet men, dat’er de Gom uit is‘, ’tgeen te zien is, wanneer zy licht afgaan, of aan de handen, of iet anders , ’tgeen men ’er oveiheen vryft , blyven hangen, gelyk gezegd is ; en dan doetmen’erwat meer C-om-water, in de plaats van zuiver Water, in ; tot dat zy wel gefield zyn. X X I 1 1. Men heeft verfcheiden Gronden voor V Scbilderyen , of Portretten. De een is donker, gemaakt van Bifter , Ombe_r!'e Aarde , oi: Keuife Aaidc , met een weinig Wit 5 de ander is gecl, MIN. want in men Indigo doet,oin te fch'1lderen.M-iak can gewaifen grond van de Kleur , of ’t Mengfel , 't geen gy maken wilt ,, of naar de Schildery , welke gy nafchilderen wilt , dat is , een zcer lichte gmnd waar in byna niets is, dan water, om in ‘_t1>egkaf ment in tegdijingen. Doe’er daar na den dlkker grond over .heen , en firyk het glad met gtotc flreken, 20 fchielyk uit, als gy kunt, rakende geen twemaal op de zelfde plaats , eer het droog is. Om dat de twede itreek wegneemt , ’t ge'en men met de eerfte gaf, inzonderheid, als men met het Penceel een-weinig drukt. _ = . X X I V. Men maakt nog andere bruine kleuren een weinig uit den groenen. Deze z n allermeeit ingebruik en bektvaainit, om ze on er alleilei Fi- gnren en Portretten te doen, om dat zy het Vlees wonder fraai doen voor den dag komen , en zich gemaklyk maken, zonder dat het nodig zy, ze te itippen, gelykmen menigmalen anderen moetaloen, die ten eerite niet gelyk fchynen, daaiinenin deze deurgaans teritondilaagt. Omze te makcn , moet gy zwart mengen met Stil dc grain en Wit deui: een, en van alle de kleuren meet , of minder nemcn , naar dat gy der grond wilt hebben lichter, of don- kerdei. Gy zult’er een zeer ligten grond vanma- ken, daar na een dikker , gelyk ik van de eerfie gronden gezegd heb. Men kan ze nog , zo men wil, wel van andere kleurenmaken.; maai zie daar de geniene. X X V. Als gy een heilig op enen van die grou- den fchildert, en gy een kleine luiiter om ’t hoofd van uwe beeltenis wilt maken, moet gy op die plaats de dunfie kleurleggen, of genein’tgeheel; inzonderheid, als die luilter wat helder moet we- zen : maar leggen voor de eerfte Wit met Wat O- ker gemengd, vry dik ; en naar de mate , dat gy verder van ‘t hoofd afraakt , doe’er een weinig meerder Oker by , en om deze kleur met den grand to laten verdwynen, atceert men met l1etPenceel met grote ftreken , en volgende het rond van den luifter , mengt men onder dat van den grond nu eens Wat meerder Wit, zo hette brnin is, om dani- mede te werken , tot dat het een zich ongevoe- Iig in ‘t ander verlieil: , en men gene fcheiding vindt, welke 2e fnydt. XXVI. Om een. ganfen grond van een Luifter te-leggen ,. Schetft men zeer licht met wat Oker en wit ; doende daar iet meet van ’t eerfte by, naarinate, datmen nader aan de kant van de Schil- dery koint. En als de Oker niet fierk genoeg is Swant ’t moet al bruinder en bruindcr Worden) oet men’er van de Steen der Galle by , daar na een weinig Karmyn, en eind’lyk watBiiter. ‘ Men .moet deze Dood—verw zo zacht le gen, alsmoog- lyk is , dat is , dat de wolkjes zic zonder iireek fcheiden. Daar na flipt men over die klenrcn heen , om ‘t alles met inalkaiider te verdryven. Dit is werk, dat vry lang dnurt , en wat moeilyk is. In ’t byzonder, als inen’ei' wolken van luifler op den grond vindt. Men moet ’er den dag van krachtiger niaken, naar dat men verder van de Beeltcniifen afkomt, en eindigen claar inedc eveln — a as I MIN. als met het andcre al flippendeen de Wolken rou- dende , waar van men het heldere met hen don- kere ongcvoelig vermengen -moet. XXVII. Om een Heine] voor den dag te ma- KCD, ncemt men Ultrainaryn en veel wit, ’tgcen men met den andeie mengt. Hier van maakt men enen Grond ,zo gelyk, als men kan , meteen groot Pcnceel, en met grote ftreken gelyk de Gronden, leggendc het’ei' van bleek , tot blekcr op , naar dat men meet den Zicht-einder nadert, welke men met Vermiljoen , of Lood-Erts moet maken , en van wit in de zelfdekracht , als dc Hemel ein- digt, ‘en zelf een weinig minder, doende dat blaau in ’t ‘rood verliezen, ’t geen men tot op de clyken doet dalen ; doed daar op ’t Iaaft Steen van Gal en veel wit onder. Z0 dat dit mengzel nog ble- ker , dan ’t eerfte zy , zonder dat’er een affchei- ding in alle de Klenren in den Hemel is. XXVIII. Als men Wolken in denHemelheeft, kan men de plaatzen, daar zy zyn inoeten, over- llaan, dat is , daar geen Blaau op doen ; niaar het dood-verwen , ,zo ze ros zyn , met Vermiljoen. ftcen van Gal en Wit, met Wat Indigo; en zyn zy zwarter , moet men’er van ’t laatite wat meerder in doen , inakende de dagen van de ene , en de andere van Maiticot, Vermillioen en wit , meer, of minder van de ene, of de andere van die kleu- rfen,’ naar de ki-agt was , waar van men ze maken Wilde, of volgens die van ’t oor1‘pronk1yke,.’twelke men Kopieert , tondende de drajen al itippende: want , ’t'is moeilyk om ze zeer gelyk te leggen, als men dood-verwt , en is de Hemel niet gelyk genoeg moet men itippen. y . Men kan ook de-plaats der Wolken met over- flaan , maar ze op den grond van den Hemel leg- gen , voegende’er het heldere , maar niet'ervee1 wit op te leggen, en makende de fchaduwen maar iterk. . Dit is eei-der gedaan; ‘ V XXIX. De Hemel van een Nacht , of Onwe- der , wordt van Indigo, zwart en wit onder een gemaakt. Dit legt men , gelyk den Hemel van den Dag. Men moet onder dat mengzel doen, Oker , Vermillioen , of Bruin~rood , om Wolkcn te malten , waar van de Dagen van Mafliikot , of Lood-Erts moeten zyn , en een weinig , nu eens Wat roder , dan eens wat geelder, naar welgeval- len. En als ‘teen Hemel van Onweer is, en dat inenv op enige plaatzen helderheden ziet , 20 die blaau, als rood zyn, zal men ‘er mede leven, ge- lyk in een Hemel van den Dag , verliezende het alles onder malkander, 20 in ’t Sehetzen, als in ’t fyn Schilderen. ‘ XXX. Om jeen'BlaauweKleding te maken; doe nwe Ultramaryn by het Wit, dat op uwe Palet is;, neem een deel v‘an"t_een en ’t ander‘ by een‘ , zo dat het bleek zy, en lighaam heeft, nit dit,ineng- zel zult gy hetpbleeke maken , daar na znlt gy’er ineer Ultramaryn by doen , om te Schildei-en , ' dat bruinder is , ga daar mede op die wys tot de plojen toe vooit , die d_e donkerfte zyn 3 en de zwaarfte Schaduwe hebben; alwaar men zuivere Ultramaiyn ltan nemen , en dat alles in doodr verw , . dat is , met grote flreken; makende het evenwel zo geiyk, als men kan, verdryvende he; helderen onder het bruine , met ene kleui die zo bleek niet is, als de Dagkleur, noch zo bizuin‘ als de Schaduwe. Men zal daar na met de zelfde kleuf TUPPCYI , Waar. mede men gedood-verwd heeft, maar een weinigje fterker, op datde pun. ten Getekend inogen zyn. Alles moet in een ver- fmelten en de plojen inoeten niet gefneden fcliy- nen. Als het Ultramaryn niet bruin genoeg is, om de fterkite Sehaduwen te inaken , hoe zy ook Gegomd mag zyn; doet men ’er indigo, onder,_ o_m er de laatfte hand aan te leggcn. En als het uiterite dei: Dagen n1et_licht genoeg is , hoogt men met wit, en zeer weinig Ultrarnaryn. XXXI. Ene Kleding van Karinyn , wordt even eens gemaalgt , ‘als die van blaau , behalven dat men op de bruinite plaatzen een grond van Ver- millioen legt , eer men met de Karmyn de dogd; verw maakt , welke men gebruikcn 'za1 , zonder wit’er boven op; en in de iterlifte Schaduwen, zal men fterk Gommen. Om meer te riiepen, doe ’er een weinig Bifier by. - XXXII. Men maakt nog een andere Rode Kledmg 9 Welke men gans van Vermillioen dood- VBi'Wt , doende daar wit by om te drogen , maar. het enkel voor de bi-uinite plaatzen nemende , doet men daar voor de rootite Schadnwen ook Kai- myn by. Man Schi dert het daar na , gelyk an-- dere Kledingen met de zelfde kleuren af ; en zo_ de Carmyn. met het Verinillioen niet bruin genoeg ZY11 ._ arbeidt men met de eerite zuiver, doch al- Ieen in de zwaariie Schaduwe. - XXXIIi. Men maakt ene Kleding van Lak even als_ die van Kannyn, doende daar veel wit op _de lichte plaatzen by , en zeer weinig op de bruine, men emdigt mede met ftippen, maar men doet daar geen Vermillioen in. _ V. De Violette Klederen worden oolt op deze wyze gemaakt, door ’t,mengen van Karmyn met Ulti-amaryn , en’ doendefer V90;-Mg hoogfel, Wit onder. Wilt gy dat uwe Violet Kc. loinbyn zy , moet’er méér Karmyn, als Ultrama- ryn in wezen : maar wilt gy’t blaauwer hebhen en donkerder , doe ‘er. meerUlt1'amatyn, als Karniyn Y- ’ X XX V. Men maakt ene Kleding van Vlees- kleur_met hetleggen van enen Grond van Wit, Vermil_lioen,en wit Lalgenmenschaduwt het met de zelfde kleuren,doende daar alleen wat minder wit in. Men moet die Kledin zeer bleek en teder makcn , om dat zy van lichte oife moet zyn, en de Scha- duwen dazir van moetenniet donker zyn. *' XX X V1. Om ene gele kleding te maken , moet inenlenen Grond van Mafiicot-‘leggen , daar na‘e1'. Gomine _G utte overheen fchilderen, behalven, opde Iichte pJaatfen,waai' op men _de Maiticot alleen moet \ laten; daar na*doodverwt—men met Oker gemen d met een weinig Gomme Gutte, en Mafticot , doende. Vdaar nicer , of minder van ’t laatite by , naai do krac_ht'der fchaduweii ; en als dezekleurcn niet brnin genoeg zyn , doet ‘men daar Steen van Sal Y 5 V yl_i4 MIN. by ; waar inede men zuivet in de fterkfte fchadu- wen wetkt, doende daat Bilter by. Zo hetnodig is ze nog bruinderte maken , fchildert men met de zelfde k-leuren , daat men mede gedoodverwd heeft, al ftippende, en doende het lioogfelonder het diepfel fmelten. X X X V I I. Zo gy Napels geel , ofStil de grain in deplaats Maiticot en ‘Gamma Gutte neeint, zult -gy een ander f001't van Geel krygen. XXX VII I. De Gtoene Kledingwordtgemaakt door ene gemene Gtond van Berg-gtoen teleg- gen, waar mede men, zo men het te blaauvindt, Malticot voor de dagen moetinengen, en Gomme Gutte voor de Schaduwen. -Mon doet daar na.by dat mengzel Vmi dz Iris . ofBlaas~gi'oen mengen , om te Scliaduwen ; en naar de mate, dat de Schaduwen itetker zyn , doet tnen’er van de laatiie meet .in , V 1:1 zelf neemt men zuivere , daar men heel bruine moet" inaken; men Schildett veel fi'a.1jei' zelf af ineteen weinig bruiner kleuren. Alsinen Wat meér blaau, of geel in de kleuren doet , zal men men , van zo vcleilei klenr ma- ken, zils men wi . ‘ ' XXIX. Om ene Zwarte Kleding te makeii, dood-verwt men met zwart en wit, en men Schil- dctt af met de zelfde 1-:1eui' , doende daar zwart by, naar de mate dzit dc fchaduwe bi-uinder wordt; ondet de donkerlte doet men Indigo , inzonder- heid, als men wil , dzit de Kleding na Eluwecl zweemt. Men kan fomwyl enige ftreken metwat lichter kleur geveii ; om de hoogfels vaiiKlederen te geven. . X L. Om ene Witte Kleding van Wolte maken, moet men een Grond van Wit leggen , dziat een weinig Oket , of Orpement in is , of Steen van Gal , op dat het’wat geelachtig fchyne ; daar na doodvetwen, en de fchaduwen met Blaau , een weinig Zwatt, ‘Wit en Bitter, voltrekken, doenide van ‘t laatlte ondet ’.t,Btuine. X L 1. De doodverw van Wit Graau,Woi'dtinet Zwatt en Wit gelegd, en men volcrekt metde zelf- de kleur : mam wat flerker. X LI 1. Voot een Mindetbroedcts Kleding, legt men enen gtond van-Biftet, Wit , .en een weinig bniin Rood , en men fchaduwt met dat inengfel, maar wat btuinder. X L I I I..Men heeft nog andete Kleding‘, wel- ke men verandetlyke noemt, om dat de fchaduwen van ene zindere kleut moeten wezen, 2115 de Imog- fcls. Men gebtuikt ze meeit aande Klederen det’ Engelen , en voor jonge en tedere Luiden , voor SJ_etpen en andere Iigte klederen , daar vele plojen in zyri, en die 2113 van de wind moeten wa- jen. De gemeenfte zyn de Violet, men maakt'er twe footten van, de ene wazitvan dc dagenBlaau,, en de andere, waai van zy Geel zyn. ' X L I V. Voor de eerite neemt men een grond van Ultramatyn , en van Wit, zeer bleek op de hoogfels ., en men fchaduwt met de Kannyn , dc Ultramaryn 611 Wit, even zils men in een Violette Kleding doet ; zo dat iiiets , dan de grootitc da- gen Blaau fchynen. Men moet ook metViolet {tip- 9 .MIN. pen, daar veel Wit in is, en men moet dlt onge. voelig in .de fchaduwe verliezen. XLV. De andere wordt gemaakt met op de I dagen , in de plaats van blaau , een gtond van Mafticot te leggen , gaande niet anders -te werk, , als met ene gans Violette Kleding , uitgenoinen dat men moet ftippen, en de hoogtels in het-brui. ne moet dgen veidwynen , dat is , het gele en het Violet , met een weinig Gonime Gutte ; gee! van Napels , en'wit met Violet vermengd. X L VI. Het rode «van Karmynwordt, gelyk hex; laatlte geniaakt , -dat is , dat men de dagen van Malticot maakt , de Schaduwen van Katmyn; en om ’t een in ’t andet te doen fmelten , gebruikt men Goinnie Gutte. XLVII. ’t Rood van Lalt, gelyk dat van Kay.‘ YIIIILVI II. ’tGroen van Menie, als datvanLak mengende altyd Berg-groen met dat van Iris , oi‘ Blaas-groen, om de Schaduwen te maken die niet zeer bruin ~zyn. , XLIX. Men kan ‘er nog van.vet£cheiden-l'oot- ten naat welgevallen inaken , dtagcnde niet temjn zoig voor ’t verenigen der kleuren , nietalleen in een flofi-‘e , inaar ook in een tros van velerleije V kleuren , dragende zo veel inooglyk zorg voor blaau by rood te_ btengen; green by zwart, en Vdus met; anderen die _fiiyden , en welker vereniging meg zagt gcnoeg is. - ; L. Men maakt nog verfclieiden andei-e Klederen van ‘bemorite kleuren , als Bruin-rood Biiter van Indigo, enz. en alle op de zelfde wys. ’ En ande,-5 van gebroken en gemengde kleuren, ondet welke men altyd ene overeenliemniinginoet waamemen op dat haar mengzel niets fcheips in ‘J: gezichi; voottbrenge; daat onttent is ’er gene tegel; Men moet alleen door ondervinden en oefi‘enen1ee,en wat ktaeht uwe kleuren hebben, den gaan op dezé kenniiI'e voott. ‘ ’ LI. Het Lywaat vv dt' d lfd ' - fchildetd. .Na dat meiiode Pl(i)3_§'Jen éezéhilgeigyfiegf, ge_lyk die van Klederen , legt men een grond van wit overal, daar n21 dood-verwtmen , en inaakt de Schaduwen af met een Mengzel mot Ultra-maryn Zwart en Wit, weinig, .of veelvan’tlaatfte naa; dat zy flerk , ofzwak zyn; en in de binnenfte diep- zels doe_t men Wat Biitet, éemengd met Wit zet. tende maar enige Deuken met ditmengfel, ofmec Bitter wel alleen , in de uiteriten van de grootlte fchaduiven, want in men Vouwen moet tekenen en ze doen met de overigen verliezen. J L I I. Men kan 2e ook op ene andete wys ma- ken , leggende enen-grond met dit Mengfel van Ultrainaryn, Zwart en Wit heel bleek en dood- verwende, gelyk boven is ge2egd., me’: de zelfde kleur, mzuit die een weiniglfterker is; en 1113 de Schaduwen geitipt en afgefchildetd zyn 2,6: men de hoogfels met zniver wit , latende ze verdwy. non met den grond van ‘t,Lywaat. Maar hoe men het mziakt, _iiien moet, als hct af is , enige Deu- kell Van Orpllncnt en Wit op enige plaatzen geven , Ieggende 26 d€l11I_11gtJcs, als een Water op ; en ’r ECCII o . MIN. geen "er ondet is , laat niet na voor den dag tckoé men , zo wel dc Schaduwing , als dc Stipping. . LI I I. Men -maakt het Lywaat geel , door een gtond te leggen van Wit, gemengd met een weinig Oket , daat na doodvetwt en volmaakt men , dc fchaduwen met Biitet, gemengd met witten Oket, en in dc Itetkile Scliaduwen met zuiveten Biflet ; en eet men affchildett maakt men hier en daat Deu- kcn met Oket en Wit, 'en andcts, met Wit en Ul- ttatnatyn, zo op dc Scliaduwen , als op de Hoog- fels , maat zeet ligt ; on men doet hetalles , ’t geen vangtote ktagt is , in malkandet al itippende vetdwy- nen. Als men affchildett hoogt ‘men de einden van de dagen met Maflicot en Wit. Men kan op deze zo wel , als op ’t Witte zekete flrepen hiet en daat zetten , gelyk aan de Egyptife Windfeis . dat is, kleine Blaauwe en Rode itteken , tulfcn twe Blaau- we, die zeet hcldcr op den Dag zyn , en zeet (tail: in de Schaduwen. Men fchikt gemeenlyk de Mang- den met dat foott van Sluyet op ; men maakt’et ook Sjetpeii van , die om den hals open zyn , om dat zy zich zeet wel in de kleut van ’t vel fchikken. V. Wanneer men wil, dat het naalct en an- dete dingen dootfchynen , en datde iiof, of ande- tc dingen , die'ct ondet zyn , ’et deut heen fchy- nen ; moet nien dc eetfie gtond vty heidetleggen , en mengen. in do kleut, om te Schaduwen, iet van .’t geen ’et ondet is, inzondetlieid op 't einde van de Schaduwen, en niet maken d-an ‘t einde detDagen, ~in1.ondetlieid voor het Gee] , van Maiiicot en Wit , en voot ’t Wit, zuivet Wit. Men kan ’t nog op ene andete wyze doen ,voot al , wanneet men wil , dat zy gans Wit zyn , ge- lyk het Gaas van Lion , of Zyde ; ten dien einde moet men doodvetwen , en opfchildeten ’tgeen’et ondet is, als of men ’et niets ovethcen wildedoen. Daat-na zal men dc plojeii tekenen die Wit zyn , met Wit .en met Maflicot , en men zalschaduwen met Billet ,of zwatt , Blaau , en Wit, naat de klent, welke gy maken wilt, bemotfendehet andetegeen- fins. Dit is ook niet nodig , dan voor de minit Iieldere. ' . L V. ’tFloeis wotdt op de zelfde wysgemaakt, nitgenomen , dat men de kleuren der Schaduwen en det Dagen tekent, en de kanten met kleine dtaatjes van zniver Zwait op't geen’et ondet is,'tgeen men ook in ‘t fyn moet afgefchildetd hebben. W LV I. Als men een Stof Wateren wil, moet men ‘er golfjes op maken , met een kleur, die war lichtet , of btuindet is , op dc Hoogzels en Diep- _ zels. ‘ L V I I. Daat is ene maniet van Schilderen , waat door men Zyden van Wollen-klcdeten onderfchei- den kan. Dezc zyn Aardachtiget en betet te voc- Ien , gene zyn lichtet en vlicgendet. Maat men moet aanmetken , dat het ten déélc ene uitwetking van de iiotfe , en ten dééle van de kleut is , en van 2:: tc gebtuiken op ene wys, die betetop dc Oxidat- wetpen en Diepfels paifende is. lit zal hie: een wootd van die veletleije hoedanigheden zeggen. L V I II. Wy hebbcn gene kleut die meet van ‘t Licht en uader aan de Luclit komt,dan'tWi't.‘Dit doet I MIN. :8‘; ons zien; dat zy-licht en vluchtig is} men kan ze niet tc min houden op Iietvoorfle, en ze iet van ene andet kleut byzetten , dic’et in by kotnt .— zwaatdet en gevocliget is, of met ze fainentemen: gen. v L IX. ‘t Blaau is de vluchtigfle klent amen ziet ook , dat de lucht met deze kleut 't verfie wordt vet-, bceld , maat zy wotdt zo veel voldet van Figutcn, als zy meet met Wit is gemengd. L X. Het Zwatt is de zwaatfle en Aatdachtigilc kleut van allcn , en hoe gy’et meet van met andetc klcuten mengt ; hoe zy daat nadet aan komen. Niet te min maken de veletleije fchikkingen van Wit en Zwatt dc vettoningen daat van vetfchillende. Want fomwyl doet het Wit het Zwatt wyken, en ’t Zwatt het Wit nadeten , gelyk in de Scliaduwen van Bollen , of andete Beelden die men wil tonden , daarmen gedntig wykende deelen in l1eeft_,die door de kunfl het dog bedtiegeu. ——Oudet‘t Wit zyn alle lichtc kleuten begtepen , gelyk ondet het Zwatt alle zware kleuten. _ Het Ulttaznatyn is dan een zachte en luchtigc kleut. . De Oket is het zo zeei niet. . Dc Matticot , en het Berg-gtoen, is zeet luchtig.‘ ’t Vetmillioen en Katmyn , komen ‘den andete 266! I13. ’tAuripigment en de Gomme Gutte, komen een I weinig méét met den andere over een. 't I_.ak houdt een midden , dat mééi zacht dan ruw is. Het Stil dz grain is ene onvetfchillige kleiit , die licht de hoedanigheden det andeten aanneeint. Gy zult ze ook Aatdachtig makcn , meiigende ze met kleuten , dielieldet zyn , en in tegendeel wykende , als gy ze mengt met Wit en Blaau. Het Bruin Rood , de Ombetfe Aatde, de Bruin: Gtoenen en de Biitenzyn de 1.waatlIe,en dc Aatd-J achtigile‘ na het Zwatt. L X 1. De Schildets die dc kunfi van ‘t Petfpec-' tief, en de oveteenkomil det kleuren wel veriiaan,‘ nemen altyd in acht, dat zy de gevoeiigfie en bruin- fie kleuten op den vootgtond van hunnc Stukken hebben ; en de heldetlie en wykenfle voor de ver- fcliieten. En wat do vetenigingen det klcuten be- langt, de menigvnldige vetmengingen , welke men daat van kan maken , znllen de oveteenkomil en den itryd , welke ze’ met den andcte hebbcn , lee-_ ten. Daatoin zult gy uwe maattegels betamcn ,om ze met ene oveteenkomii te plaatfen , die no ‘t ge, zicht bebaagt. ‘ L X I I. Om Kanten , Paiiemenzen en detgelyke .te maken ,1egt men enen gtondvan Blaau, Zwatt en. Wit ; gelyk in Lywaten ,daat iia legt men do Bloc-A men met zuivet Wit. Daat na maakt men dc Scha- duwcn met de eerfle klent daatovet hccn teleggen ,' en men fchildett op de zelfde wys 25 y 315 7-Y 0P Vlees-kleiit, of andete dingen komen , welke men 'et dent wil laten fchynen ; men fchildett in tnet ‘t geen'et ondet is, ais of men’et met over-been wilde doen, en boven over-been maaltt men pun- ten , of tandcn met zuiver Wit , Schaduwende en .E e c e Schil- S86 schilderende in '1: net‘, met bet ander mengfel. L I 11. Wilt gy cnigeI’elteryfchi1deren ,moet gy een doodvetw als voor een Kleed leggen , 1.0 t_ bruin is, van Bitter en Wit ; makende de fcliadu- wen met de zelfde kleur, met wemtg_ vvrt, . Z0 zy wit is , met Blaau en Wit, en een vvemig.B1[ler , en‘ als uwe doodverw at is , moet gv in de plaats van tlippen kleine trekjes maken , dtajendeze-dan eens dezen, dan eens genen weg henen,1.o al_s het liaait loopt. Men hoogt de Dagen van het bruin met_ Q- ker en Wit , en ‘t andet met Wit en een wemig Blaau. L X I V. Om een Gebouw te ma1_en en Karmyn onder, ’ MIN. L X XX I V. Een Rook , wotdt door Indigo; Zwart-, en Wit, en fomwyl Biftengemaaltr; men kan'er ook Vermillioen , of Oker by. doen , nan- de kleur . waar mede men ze wil maken. L X X X V." Men fchildert l’.aarlen,1eggende enen grond van Wit en een weinig Blaau: men Scha. duwt en Rondt de zelve met de zelfde kleur, doch wat ilerker ; men maakt een klein wit flipje, byna in ‘t midde aan de Dagzyde , en aan de andere zy. dc, tuffen de Schaduwe en den rand der Paarle, geeft men een Deukje met Maflicot, om Weer— fchyn te rnaken, en onder de Pare] maakt men eeu lweinig Schaduw van de kleur dergrond waar opzy eggen. R X X XVI. De Diamanten maakt men van zniver Zwatt , en daar na hoogt men met kleine trekjes van Wit aan de Dagzyde; ‘t Is’tzelfdevoor allerleije Steenen , welke men fchilderen wil , en men heeft niet. dan van ltleur re veranderen. L X X X V I I. Om een Beeltenis van Goud _te maken , legt men een grondvan Goud in een Schulp , en men fchadnwt met den {teen van Gal. Met Zil-3 ver is ’t even eens, uitgenomen dat men mflllldig go fchaduwen moet. _ LX XX V.I I I. I1: heb tins van verfcheiden kleinigheden ider in 't byzonder ten dienlle der_be- ginnende gefproken, om dat de manier , waar op gedagte dirngen gemaakt worden, en de kleuren , welke men daar toe_ gebruikt, veel zullen helpen aan-die, waar van met gefproken is ; terwyl men kennifle en gemak verwagt, welke tyd en oefl‘e._ ning gewoon 1 n te geven aan hun , die zich op die kunli toeleggen. Een groot middel , om tot de volmaalttheid te geraken , rs na zeer goede cor. fpronklyke (iukken te fclrilderen , men gebtuikt een anders arbeid met vermaak en geruflheid. Men zou. de veel Werk hebbén , om bzulke fraje voor den dag re brengen; en men is berer een goed Nabootzer, als een flecht Uitvinder. 'tGeen ik van ’t mengen en de verfcheidenheid der kleuren , waar mede men Vlees en andere din-_ gen moet fchilderen, gcleerd heb~, kan inzonder-‘ heid dienen , als men na Plaren fchildert . en niet: dan Wit en Zzwart ziet ; alhoewel het niet min no-_ dig is, als men begint Schilderyen na te fchilderen, z-ondet re-weten hoe men met de kleuren moet le-_ ven, en zonder derzelver kragt enuitwerkingte ken- nen ; want ditonderfcheid is ‘er tuflen ’t,Miniamur enfr fchilderen met Oly-verf, dat in hetfchiideren de kleuren op ‘t Palet genomen Worden , gelyk ze op de Schildery‘er uitzien, en men 7.e’erin eens op legt; zo dat men niet meer dan de moeite hoeft re nemen , om te vinden, war 10 een Dag, of Scha. duwe uitvoert. Maar dus is ‘t met Miniatuur niet gelegen , alwaarjmenigmaal de laatfle groud, welke men’er oplegt , zyne kleur niethoudt ; maar ene an— . dere van de eerite aanneemt , die’er onder leggen; ot liever , de eerlte en laatfle maken ene derde kleur , weike uirvoerr , ’tgeenwy begeren ; en hoe ’t zy , zoigy Wit , Groen , Karmyn ,' Blaau, Orpi- ment , Biilerl, enz_. , waar van die kleur gemaakt is , v;vi_lt , die-Jtleuren zouden ftniet re mm met voort. pl’ ?! ' i ii » l E =: 1! MIN. voortbrengen, io men 1.: niet onder een mengde ; want ‘t is niet dan door ‘t werken met ‘r een , en clan weder met ’t ander , dat men'er. roe geraakt. En als men ‘I gemaakr ziet , zonder he: re zien doen , zoude men een Tovenaar moeten wezen, zo men de orde en. manier daar van konde giffen , onderflel ,_ dat.men noch Meeltet, noch Boek heert. Hier om heb ik hier in.'t byzonder zo vele kleine onderrich- tingen willen doen , en ik ben verzekerd , dat de ondervinding aan zulke , die in that zyn,om zevte gebruiken , zal doen zien , dat zy , om fyn'er in re’ _wezen , niet minder dientiig zyn. L X XX IX. Van Lamlfglmppm. ‘t Is in 't by- zondervoor de Landfchappen , dat het L’V'I II. Artikel, en de volgende,wegensde Natuur en de verfcheidenheid der-kleuren ,gelden; om dat de or- de , en de verdeeling, welke men daar in maalir, zeer veel dient om ‘t wyken en de verheid , welke he: oog bedriegen , re doen voorkomen ; en. de groottte Landfchaps Sclrilrlers hebben altyd vva'arge- ‘nomen , dat ze op de eerite lynen van l-run Land- fchap , deaardachtigfle en taltbaarité kleuren gebruik- ten ;, houden_de de licirtlte voor ‘t geen v'er‘ver'- toont. ' _' " Maar om myn oogmerlr niet uithetgezigtte ver- liezen , zal ik in de plaats van algemene Voorfch'rif- ten, myn werk rnaken van die eerll beginrren enig byzonder onderwys voor de Praétyk te geven. X C. Voor eer1t,"na den” aart van uyv- Landfchap te hebben gefchikt , gelyk van andere ltuklten,.'r'n6e_t gy de itukken grands ,die eerlt voorltomen , ontwer‘- pen , zo zy bruin. moeten f:hyn_en , met Bla'as- , "of Iris-groen , Bifier, en een weinrg Berg-groen , orn aan uwe kleur.lyf re geven. Daar na moet gy met dat Mengfel , maar een weinig bruiner rlippcn, doende daar wat Zwart by. ’ ' W Voor die licht zyn , maakt men‘ een Grand van Oker en Wit, daar na Schaduwt,en Schildert men met Biiler , en men mengt onder enige eenqweinig Green , inlonderheid voor de Sehaduwen, en men Selrildert daar mede at‘. v CL _ ’ ‘I Merr Schildert fomwyl op den -voorgrond enige brokken Lands roodachtig ; zy word_en ontworpen met» Bruin , Rood , Wit._ en een wernig groen , en men Schildert, op de~zelfde_vvys. af, doende daar een weinig meet green by. ’ p ’ “ Om Kruiden en andere Bloemenyop de voorgronL den te maker: , moet men , na‘ dat zy afrzvn ,‘ de zelve Zee- , of Berg.groen , en rnet wat'.Wi't font- vverpen ,- en voorrdie geelachtrg ayn ,‘ moet men’er eenvweinig Mafiicot onder doen; daar na Schaduwt men met Iris—groenv, of met‘Bifler, of Galiteen no men ze doodachtig wil doen fchynen. De Aardenr, die W-at volder moeten fchynen, worden met Berg-groen ontworpen ,, men Scha- duwt en voltooit met; Blaas.goen . Vdoende daar war Biiter by, om hier en daareen D’eul_< te geven. 1 _ Die zich neg verder “vertéonen Worden van Zec- groen en een weinig Blaau gemaakt , en met Berg- groen gefchaduwt. ’ Eindlyk , hoe zy meer vvyken , hoe men ze al blaauwer moet maken, en deverne gezichtcnmoe- MlN.- _ ten van Ulrramaryn en Witwezen, mengcnde an: op emge plaarzen een wernrgjeVezmillioen onder. XC I. Watrr Schildett men met Indigo en Wit‘, men Schadnwt met de 1.e1fde _kleur‘, maar wat fier- ker , en om in ’r fyn re Schilderemzonder fiippen , maakt ‘men ‘trekken zonder kruifen , gevende ze'den zwier van‘Golven, zo'er zyn. Menmoetfornwyl een weinig groen op zekere plaatzen 'mengen:, en de hoogfels met zuiver Wit rnaken, inz‘onderheid‘.‘ als net Water kookt.r , - Korean Ontwerpt men , gelyk Steenne Gebou-r Wen , urtgenomen , dat men’er wat Groenvoor '1: Ontvverp en de Schaduwen 'onder doet’.- Men doet ’er byvgeelblaauwe Denken‘ , welkemen affchildev‘ rende' met de andere moet doen verdv'vvnen';>en’als- ’er kleine takken zyn met Bladeren,Moit ,ofKrni- den.’ Als alles in ‘t net is , fchildert men ‘er ‘over heen om te hogenp met Groen en Mailicot. Men‘ kan’er Gele , vGroene , Rosachtige van rnalten, om droge re fclrynen , zo wel, als de dylren. Men fllpt Rorzen , ge_lyk.'t overige, hoe zy verder fehy.-'_ nen, hoe rnenfzegryzer maakt. — I’ " - -I ~ I ’ Kaflulm , ou4:'Mumz , en andete Steene ~,«oi'Hont-’ ten Gebouwen , Worden gemaakt, fgelyléiiilt’ ge7.e'gd' heb; fprekende van de Bouktxnde; als 7.y'!bp'de'eer‘« fie linie zyn ‘: maar. als men ze in ’t'verfe11iet wil doen komen , moetmen'er bruin Rood en Vermil- lioen , met veel Wit onder doen, en met dat mong- {elreder Schaduwen ; eiihoeie meenwylren, h’o’e~ de trekken minder hard voor de fclreidingen mdeten fr:h‘ynen', geiyk"de‘Dakeh gerneenlyi; vah-Leizyn rnaakt men zeeen vweinig blaauiver den”: andernw’: X‘Cl 1. Men maakt gene” 1a«5a’»:'z_n,'voor"clat d'e Lucht afgedaan is. Men‘ l-tan niet re min de plaats fchoon houden, wanneer zy veel wegnem en , van wat i‘oorrzy‘ook mogen wezen. Men moetze in’tirnw ont- Wcrpen, die nader zyn, met Berg-groen, en daar _war Oker in doen , terwyl men Scha'duwt‘met de zelfde kle}1ren“,i met een weinig iris-grben gemengd. Dear. ,op‘,mbet men al fiippendc Bladen maken »: m'aa'r"z'onderfkruiflen : want ’t moeten kleinelange iiippén 7.yn‘,'die Wat brnirrer en gevoedgenoiegizyrn-, welke men ‘aan den kant, waar been de T akkengaan , door kleine Dehken moet geleiden, die watbrniner zyn ;,daar ua hoogt men de Dagen met Berg-, of Zee-‘groen en Malticot. Men giat op-de zelfde-wys met ';‘maken'van Bladen voort,‘ e'n a1s’er Takken’, of drog‘q‘Bldden komen , ontwerpt men’ die -met lgrnin'Rood, ofGa1-fteen , met Wit; en men’Schil- dert m'e_t Gal-tlleen at , ‘zonder Wit, of;Bifl'er. ; X C I I I. Blnmie71.' "t Is verr'naal~'v'nI,v- -.3.”..~.,§,.,-..-Q-2-1 WI. Ln I » 5118: W MIN'..3-- en men vindt de Ultramaryn op den grand, en latenze in de Zon drogen, Men laat ook de La-‘ pis in den Deeg een maand lang‘, eer men’er de Ul- tramaryn uithaalt ; fen doet in gezegde Deeg , in de‘ plaats van Lyn-olie‘en 'I_‘erebinthyn, alleen Tere- binthyn en zwart pik’, in‘ de plaats van Bourgon- jes. Wat dc Lapis belangt, men doet ze branden, leffen en vryven, gelyk de voorgaande. lime Lak. I fieem een pond Brafieii1out:, ’t wclkgy met drie l1aifpi_ntj_es’Leog van _de As va,nWyngaarden-, zult zo iang laten koken , tot dat het op 'de helft ver-; ko_okt' is ;v1aat het daar nu bezinken en doorzygenu Laat hétpgeen doorgezygdis, wedermetnieuBra- fielhout, Cochenille en Terra Marita , opkoken , dat is, alleen een 'ha1fpondBrafi_elhout , een halivie— rendeel Cochenilje , en een halfpint klaar water, ’tgeen men al wedemm opde heiftmoe‘tlatenver- koken‘ , en ruften , en daar na deurzygen. _T:rra Marita heeft‘ men maar een once van noden ; Let’ wel, datgy deze vbcht van’tvu11r nemende, daar“ een once pitgehrande Aluin ondermoetdoen, die fyn geftoten is ,- en die gydaar in ', onder”t roeren met cenitokje, moetiaten fmelten; voegende daar nog een half dragmagmrfenicum By. Om ’er Iyf aan te geven, neem twe beenen van Zeefchuini ,‘fta1np ze, envgooi ’er die in. ‘Laat -dato iyn gemak dro- gen ,, en vryf__’t daar na met hel er water , waar in gy ’t.hebt iaten weken --, en vring het dan deur een ,doel: , maak’er daar na k1eine"koekjes van, welke gy op een kaart: zult laten drogen. Zo gy roder Lak wilt laten maken , doe’er Citroenfap by; en om ’t bruiner te makeh,‘ Olie van Wynfteen. ~ finders. Luaé. ’Nee”mScheer§vol van Senaarlaken , en Iaat ze. in Long van Weed-as, of van gekalcineerde Wyn~ (teen, koken. 7 Deze'Loog heeft de kragt ‘om een trekzel uit die Schaarlaken fcheerwoi te halen. Als zy'er lang genoeg in gekookt heeft, neem ze af, en‘ doe’er by Cochenillehgefloten Maftik, en- wat'Rots-aluin ; doe het alles nog eens koken, en door een Lekzak-N een reis tkve , driemaal been lopen. ‘ ‘ ' ‘ _V ~ .' De eerite reis moat men ,de Lekzak met een lioutje van boven naar om"-ilaag drukken ; neem daar na den droeifem, die in de Zak blyft ,'Weg, en was ze wel uit; laat daar na de vloeibaarge maakte fiof, welke gy met een houtje uitgedrukt hebt , weder deui de Lekzak Ioopen , en gy zult aan de kant van den Zak een Dee-g vinden , welke gy op een kaart zult uitftryken, ofaan kleine fluk- jes op papier verfprcideii, en laten drogen. Koiambynei Lak. Neem drie halfpintjes gedeitilleerde Wyn—azyn , een pond van ‘t fraaifte Brafiels Fernambukshout, fny daar kleme [tukjes van, en laatze in gezegden Azyn , ten mmiten ene ganfe maancl lang,wéken; — MIN.; doe ze daar mi in een Mariebad een walm , of drie opkoken. Dan zult het d we laten fiilftaan : en verv%3lfgens eggnvieraegndecg gefioten Aluin nemen, en doen deze in ene fcho.- ne aarden pot , laat deze ftof door een Lywaat, op. den Aluinloopen, en daar enen dagop ftaan. Laat het daar na alles heet Worden, tot dat de Itof be. gmt te razen ; laat het vervolgens 24 uren ftil itaan, en berei twe. benen van geftampte Zee. fchuim, waar op gy uwe itof, die Wat heet moet Welefly 2111!: gieten ; en gy zult ze met een Itokje roeren, tot'dat‘zy koudt wordt. _, Daar na zult gy ze vier en twintig uren laten pftilitaan deurzygen. Let wel , dat men ze met den Aluin moet laten deurzygen,' eer men ze op de Zeefchuim werpt. i D: Drbwfem mm d: CnIom£_yng'La/E, Om een fraje Purpere kleur met Karmyn te ma- ken; Neem voor den Olie , en voor de Water~ verw, den. droeifem van de Kolombine-lak, die op den grond van de Fiool valt, daar men Zeefchuim in heeft. Laatze dro en en vryfze, daar is geen fyne Lak, die 20 hel er is ; zo gy ze met de Lak Wlt mengen, zult gy aan uwe Lak meerder kracht byzetten. ~ . He: Iri:-gram. welke men anders Iris’, of Vlammen noemt; neem ’er het bovenfte af, ’t geen Satyngtig is, en bewaar niets dan dat :_ want het ander is niet goed. Neém daar ook van voor de gale ader, en Itampt’t ove. rige in ene .M0fti€t ;. wel geftoten 2 nde, g1et’er een wemig water‘, een lepeldrie, oi vier, I. Neemvlde bloemen van de biaanfte Lisbloem, ‘ ten minfien , op, naar de menigte der bloemen wel- ke gy hebt. Gy moet in dit water een weinig A. luin en Arabife Gom_ hebben laten fmeiten , mag: zeer weinig, vryf ailesonder den andere, laarhet daar na door een iterke doek vringen, en doe dac fap , in Schulpen, die gy zult Iaten drogen. I 1. Na dat gy de bloemen van die vlammen zult hebben gezniverd, en gettampt , en daar een weinig Aluinwater zulthebben onder gedaan, ge. lylt vvy gezegd hebben ; doe’cr dan Wat fyne le- vende Kalk under, gelyk of men Zout over Salade ftrooide; Vdit heeft de magt om de kleur te veran- deren, en dam: in te zuiveren; en dan nioetmen het fap in Schelpen drukken. I I 1. Stamp de.Lis-bloem in ene Mortier, druk ‘er ’t fap van ineen fchelp en fl:rooi’er wat gefto. ten Aluin over , over de ene wat meet ,' over de andere Wat minder, naar dat gy hoget, of lichter Groen wilt hebben. » ‘ t V IV. Stoot den Alain , en Ramp Schaarlaken Greinen, meng het onder een met Water, en doe het alles over het Vuur , of heete As koken, tot dat het water geel is. Stamp dan tie Bloemen der Lis in een Morticr , giet daar Wat van dit gele water onder , naar dat gy uw Groen helder , of brum wilt maken. Dmk daarna ditsap uit, door CCU ' MIN. een Temes van Geiten-haar gemaaktv. want het Lywaat zoudefer al de kleur van wegnemen , en iet het Sap in groteschelpen , en get deze in de, lguete Zon‘; anders wil het in donkere plaatfen fchimmelen, en wordt taai. ' - V. Neem 1ris—bloemen; fnyze in kleine ftulcjes; doe 2c in een Af iet-glas , of nog beter in een Kopcr bakje met luin , en levende Kalk , laat het met een den tyd van tien , of twaalf dagen fotfen, verrot zynde, drul: hetinSchelpen,’want ‘op dat het —B1aau‘Groen wo_rde , moetde Bloem veel eer verrotten. ' ‘t Groen, is levendiger enbruliv net , als men de Bladen enkel flzampt; en als men het 4 terftond uitdrukt zonder te iaten rotten , nar dat dat men’er de geitoten Aluin onder heeftgefttooid. _ Ander met Viola»-Haemm. Het Groen van de Viooltjes wordt op de zelf- de ‘wys gemaakt ; maar men moet meer hebben , en dit Groen is donkerder, als datvanLis. Merk wel dat in de plaats van Kalk, men kan het Zaad van Avignon, geftoten met Alum , n_emen , ’t Is nog beter als» Kalk ,. om het -Blaau in Groen te veranderen. _ ' _ Men kan ook Groen van dr1ekleuifige_V1olen op de zelfde wys maken. ._B‘laa:-green. I. Neexn kleine rode Zaden l'\/Iomai; vul daar van met een weinig Aluin een Varkens-blaas, wel- ke gy zult in uw Kamer-enigen tydfhebben han- en. De Zaden bederven 111661“ op deze wys en Vgveraliiideren din daglfoort van Grc(>:e11t, ’t geen men, 111 eze re en aas~groen no in . 0 I I. N eem dpxruclitderglant , we_1ke inetlbilcriint V . mmu_5 ‘Q3 erprmi 3 amp ze in een‘ o_1cr E‘? ox» Sea :1: het Zap uit,‘ en uit Mt-Vlf_1€‘€l] aas..;= In . Blaas boven toe ; en laat ~he.t.groen.d.rogen t.0.t- idat het hard wordt. , St}! de Grain. Men maaltt het gemeenlyk v'an Wit van T1'6J,€, maar het verandert zo , dat het beter zy' iiet met Lood-wit te malgen ’t geen met vocht op ’e‘en,Por. . fyr-{teen gevreven is , waar van menhet nemen .~ moet met een houtten Spatel, en latenghet 1n een : donkere Kamer drogen. Neem daar na Zaden van Avignon ; ftamp ze in_ een Mortier met een Hou- - ten {tamper , en laat ze met Water in een Pot van Lood koken; tot, dat het;.een derde,.of1neer is verdroogd , .of verminderd. Laat dit Afziedzel door een Lywaat lopen , en doe’er een neut, of drie grootte van Aluin ‘in ;‘ om te beletten , d_at het van kleur verandere. Als het gefmoltenxs, week dan het Wit van dit Afkookzel, en maak'er een vry dik Afziedzel van , dat gy wel zult vrin- gen tuifen de Handen. Maak'ex koekjes van , die gy in ene luchtige Kamer zult laten droge-n; MIN. en.als die vry droog zyn , zult gy ze zelflaten drie , of vier reizen vogtig maken met gezégde Afziedzel ; ‘nan: dat gy uw Stil de Grain lichter, of bruiner wilt hebben ; enpgy zuit heuelkenma. ylen, heel droog Iatenvworden- Mexk wel, ;iat_,dit Sap heetmoet zyn, als gy den Deegvogtig maakt, en dat men ander moetvmaken , als ‘t eerite be- vdorven is. Draag ook wel zorg; 'dat‘er geen Yzeiz, of Staal om of by komt , maar gebruik een Hou- ten fpatel. . l wel jefgebruilfen. f I ’t'Befie middellom fiiluin in ,het Lis-groen en andere g_e1naaktc‘kleur'en’, die zorider dit veran- deren zouden, te gebrulken , is , het zeer fyn"tc vitooten, en het’ met een weinig water ophetjvuut te zetten , want anders zoude het nooit _we1 {mel- ten, met dit water 2111: gy uwe Bloemen , of ‘Sap van verwen befproeijen ; maarfhoe minder Aluin men ‘er by do_et, hoehet betel: is‘ , om dat het Cc ve_ei de lgleur ve‘rb1-andt.‘_ V ‘,0_m ’t Vermilliqqu ze zuivefen. HetCinnabe‘i,of Venniliioen van Kwik, ofSu,L fer zynde gemaakt, moet men'eral1e«de onzuivexe —Déé1cn"aan dat M~ineraal»o’ntnemen’, welke daar by gekomen zyn , en"e'rvden» luiilzer aan bénemen, ' .-‘en zefdeeh verandéren; 'Dezézuivei‘ing1gefchiedt .. ,1; ‘_., ,, ',.. , ' '3;-‘V -op_deze-’wys. — - - . Yr f uwe Qinnaher op, een Porfiefi-fieen'_,met -zuiver Water; doe: hetdaar nu in e‘en.Afgiet~?g1as, en‘ laat het » drogen; doe ’er daat na Pis by en meng het zo , dat het'er gans van deurweekris, ‘en ze -’e'r boven o itaat. 'Laat het ftil-flaan bezinl-zen, -en g1et’er e—Pis- at‘ i,‘ en doe’er_weder veffe by; en l_aat het enen nacht itaan ;.“ga' viet , of vyf da- ; genvpvoort met ’t te'vve'ra,nderen , tot dat de Ci_n- - naber is gezniverds Doe _daa'r na op de‘ Cinnabar ‘wit: van ~Ei‘, -dat‘ Wei met 'zui-vet Water geflagen is , 'dat_h'et’er bo_v'en-'op ftaat; meng het alles met een Neutenbome flokje , en laat het bezinken. Ver- ander vervolgens die voch_t twe , of drie maien, als ,boven , en hou het Glas welgefloten om h_et ._ . t - fiof"er nit te houden. ;’ ‘.d,¢'.ii2 het Cinnaben l;an»ver- pf Wit van Spanje , en~het,_Zaadvvan Avignon: ‘ anderen‘; en als’ gy het gebxuikenrwilt , maa-l:'het nat met koud Water; ‘o'p- deze wys 'ver‘-1\11de1't’ he: nict."~‘-_vi » « " ~‘ Anders munier. \Vryf, de Cinnabar op een Porfierfteen met Kin— .der~'pis , .of 'l§all~:-water , en iaat het in de fcha» ‘dnwe’drogen., . - “Y " .- . " . ‘' Z0 gy’er de donkerheid aan ‘benemen.wilt,, -en het: een helderer rood maken‘, doe het trelgken met Brandewyn enlPis ,Ikeen‘ weinig Saffraan , en vryf daar uwe Cinnabcr mode. Zo men Génd, of Zilver wil gebruiken , meet men de Artiklen GOUD en Z1—‘LVER'na7.ien. M I N'N'E M O E D E R. De plicht van een Minncmoeder is, voor lmar Kind goede zorgfi-te rw M W Min. MIS.‘ dragen; het zindelyk in deszclfs Lywaat re hou- Kafi'cro1 bedekt, en Iegdnar uwe gevuide Vis dp,‘ den , -niet nat te laten leggen , by nagt , nog dag en_ doe wat Borer onder uwe Koek ; by de gevuyde te laten fchreeuwen ,'uit gebrek van de Borit, V15, moctmenAardappen,KampernQeljen,Mom. 's'1norgens en ‘s avonds zo dra het wakkerwordt, ies Mouiferons, 2o gy 2e hebt, met ene fmaak1y— het zyn Nat tc geven , en zo dra ‘het vaak krygt, ize bekruiding, by doen. Neem daar na een Koek, ’t weder te Bed Ieggen. Ene Mmne moet , om die de \_7is gans en al bedekt, doe‘er onder en bo. haar log te onderhouden , ’s morgen ontbyten, ven kiem;vuur, en laat het ftoven. A15 deMiro- en ‘s namiddags iet nemen; zy mag, 29 zy’t‘ver- ton gaar _1s, aat’er de Boter afloopen, en dge ze gelden kan , over ’I: maal Wei Wyn drmken. _Zy daar na tonderfte boven on een Schotel , ’ge1yk mag ’t byflapen _Wei [taken , zo lang ais zy mint. boven gezegd 18. Gy kunter oolt sen Coulis van Zy moet gedurig vrolyk en vermaaklyk vvezené Kampemoelyen op doen, Vvyelkc gy er mzuit doen, en goedsmoeds , zmgen en lagchen , om t Kin, door een gaatye t geengy in de korfl: maakt, en‘: vermaak en tydverdryf te verfchaifen. Als 2y I: geen gy met het fink moet koppen , ftgeen gy’er B-akert moet zymaken , dathen, noch te'los_, noch nit hebtv genomen. . _ ite flzyf in de. Luren zit,‘ en dat hetvan gene Spelden M I S D RA G E N, of mmzallm , zegt men ge. wordt g'e'i‘to‘ken ; en , als zyhet nederlegt , moet meeniyk van de Wyfies der diercn. Maar, als dc zy ‘t voorzichtig doen , zo dat zy geen _gevaar Vrouwen v'oor‘haren tyd Baren, word: het een Ioopt‘, van ’t fioten , of zéérte doen. Zie daar Mrs-ki-aam Eenoemd. _Dat veroorzaken zy haar genoegzaam a_lies,‘wat zy doen’ moet, en waar zy zelve fom_ty 3 door, enigen afdryvenden drank, of zich mede moet ophouden , ais zy W11 , dat men andere middelen ; tgeen een vervioekte zondeis. zegge , dat zy ‘t lief heeft ,’en een goede Mnme D1e’er van natuur aan ondexworpen zyn, moeteu is. A15 men haar ‘t Kind overgeeft , geeft men dikwils .'Sa1ie cten. , haardc Luyermant , en ailea, watrhet, nazir den ’ fiaatdes Onderdoms en Lighaams , van noden heeft; ’ 315'-‘t Wat -grotcr is , geeft men het Klederen en - - — _ Lywaat naar geiang ; en een Minne moet daar 'Neemt KN’-Eften 2 In 5511 ‘Yd Vim d5V0H€m3371a zorgc voor dragen, om’er daar na rekenfchap van te_geven; als men he: vergt, ' , Menigrnaal geeft men ze nog een Meid om 1: 0m dc Mixdrarht war I: komm. een Water-fioof, genaamt Balmum Maria , om ze tot een dgge gtof tefibrengzn , die men kan pulve- . d b k en om anes am te hale” atgeeu rmrrm. it k einge men of IS een goed afzeg. ]:;_nuo:1eig gegin’ _ _ ~ » ’ tend! en Waterlozend middel , en dienfng tegen De Kerk-vaders wiilen , dat de Moeders hunne j3°M‘5d1"‘-Ch‘: 315 001‘ “E971 de R325-TY Men neemt ’c.;'gen Kmdewn zéégen; ‘en Zoe; me he; met er een fcrupeltot een half drama van in. ’ - f d . . §‘§.i°é‘n’§‘n"~‘ ’m3§3e§’¥y§§°4'i§i'§lfiE.€§g’a?e Z2'.‘f3€‘.a.°§."'. M I S K R A A M an M I S V A L- Zxe Iner. ken niegonderhevig noch fnoepaehtig, noch van Vow“ M1 S D R A G E N‘ ' . . ~ , - , een kwaad leven zYn~ ' M I ST E LB 0 o M in 1 Lat n .4 1 ~ h . Z d t d ten _ _ y y _ earn: 14:, Lagmze %e%1(%§n1-r'3v‘:1:e<; dfigigtirill edafateglelrflfei-iaad of ‘W.-/W“: ‘4r.""".’ dc “mm ""“”"" 1. by . k okt is of eefcze mt";an Cicery Eneten Mimnng Aran_xe-_mx.cpe var»: IS een foort van Wilde "1 551° OT b V5 K uk V ’ rd 0 ea‘ Mispelen , wiens bladen met die van Pieterfehe M R * 55“ 9 °“‘W°° ' "1 1 gelyken. De bioemen zyn trosgewyze , zy heeft Miroton te maken; belegnwe Kaiferol die niet te Vela blade“ ’ get-chikt as am RoOs_ ‘De Vmcht groot is met reepjes Spek; }eg_ daar boven op - wnder 3 de emene - fchyfies Kalfsvlees, die niet te dik zyn, en op een iifid 1 als éeflyril, isbg hebbenlglewgélsllaangzlgggg Tafel met een‘I-Iakmes zyn geilagen geweefi; doet .1-maak’_ V . ’ over dezefneedjes Kalfsvlees been, eenvuifeivan ' Mm kweekt dezen Boom med} in ‘ac Warme een gehakt van Kaifsvlees met Spek, Offe-merg, Ianden als in Lang‘-(M en lmha Die met e_ Chznnpignons,'MorilIes, Mouflerons, enige Aard— kwerekgis V hecft Vela dorem S4 appelen , fyne Kruiden , en een goede Kruiding. . ’: Men doeter dantwe Dojers vaneen Eiby; en dekt he: met net overfchot van Kaifsiappen ; daar na leg: men ’er dc reepjesspek over; en de Pot gc- Men Ent hem op witte Hagedoren, Wilden Pe~ dekt hebbende, doet men he: met vumnonder» en reboom , wilde Kvi'e- en gemenen Mispel-boom. boven Stoven. Als de Merotongaaris, gietmen Op een Que geént zynde , ~geeft by vroegcr en ‘ ’er he: vet af, en difi bet ten onderfte bovenop. meerder vrucht, dananders :Vwaa.ro1n dithem-and-_ . - . . _ ' zaamfte is. ‘Miraton m d: Va/fen. Hoe mm 11:»: Kwtekt ea: Plant. Van zyne E-igenjiéappm. Schrnp Was, en fpou vyf,bfzes.VV-ytingenlangs Hoe men d’Aronie-mispcl ook gcbruikt, hct zy den buik op, ncein’er ’t ingewand, en .de kop af, raau, of in Suiker ingemaakt : zy is goed, am he: vui ze daar na met gehakte goede Vis, roize toe; Braken en den Buik-loop .te ftniten. 00}; verflerkt mank daar na een Koek van Mcei, die de ganfe ze dc maag. ’ MIS- floot ze en trek’er her water, of Flegnra nit, door ~ MIS. MIT. MI S P E L is de Vrucht van cenMispc1bbom§ zy is rosachtig , rand , maar watplatachtig , hceft vicr, of vyf hard: iteenen , ’tfchil|erje is zeer dun; ais zy gem: zyn , 't vel is hard en famenttckkcndc , maar word: mod , in net rotten ;. en men cc: 1.: ook maar cent in den iaatfien Ran. MIST}, Zie MEST. VMISVAL. Zie MISDRAGEN. M I T H RID A A T. Is ecn Tcgengift , an em Slikbrokje , beiiaaude uit cen zekcre hoeveei- hcid van zevenenveertig Drogeryemzonder dc Wyn, of Honig te rekenen. Zy draagt haren naam mar harcn uitvinder Methridates , Koning van Puma: en. Bitlaynien, door-Pampejux overwonnen. De Midni- daat der tegenwoordige Eeuwc bcfiaat uir andere dingen , dan die ,wclke Piinius , Bock XXIII. Kap. 8. van zyne naiuuriyke Hiflorie befchryft ; en vene- kert , dat men dat Recept , eigenhandig door dien groten en ongeiukkigen Vorfi gefchreven , under 1.y- ne Papieren heeft gevonden , weike gevaiien zyn onder de handen van deszelfs overwiunaar; dusis'er nicks andets eigentlyk overgebleven , in de Mitbri- dut , dan dc naam : want dc Drogcrycn , die ‘er in komen, vcrfchillen zeer veci. ‘t Geen in de Mitbridaa: komt, zyn de Myrrbz, Safi-nan, dc Larkmz-um», Gcrnlur, Kamel , Spica Nay-di , de Olibammt , de laden der Tblmpi en Maf- filife Sefeli. Opobalfamurp , de ruikende Li: , do Arabife sma: , de witte Co/ii , de Gallmimm , Tc- ubintyn, lange Peper , Cafloreum ,Vfap van Hypocijl ii: , dc Styrax Kalamita , Opopauux. Falium In- dicum, de ruikende Caflm . Bergpolgi . wine Peptr . sggrdium, he: zaa: van Cretife Datum. Carpabal/av mum , Trachifct van de Cyphi: . Bdtllium , _Celtife Nar- du; , Araéifc Gm , Macadam e Pieterfeltc , oyium , kleinc Cardamom, Vmkelzaa , Gentiaanwmzl, :0. dc Roam, Crctife Diflamnu: , Anyncaad , de wor- tel van Acorn: wru: , Kalfimm , Plm , Sagapemcm , Mum: Atbamanthicum , Acacia Vera , dc buik van dc Stinm: , en 't zaad van st.f}am Irruid. Om te mengen , zegt Boudenm , meet men elke Drogery op zich zeivcn eerie op heere As in Paler- nife Wyn Malvefei, of en: zeer goede oude Wyn laten trekken ,de Opium in kicine fiukjes gcfncdén, dc sagapemmn , Opopanax , Bdellium, Hypazijli: A- cacia, Arabife Gom,de Myrrlu. en de Styrax; on- dertuifen wii hy , dat men de Poejers kiaar maakr, door we met Wyn rot koekjes te maken , en ze te iaten dxogen , en daar na 1:: fiampen. Dit gedaan zynde wii by , dat men zefynmakcnde beginne met degcfneden wortcis van Gmtiaan, Mum , Acorn: , Valerian» , Gnnlzer , Caflu: , Spica Nardi ; en dat in den twcden rang men zerte de Celtif: Nardux, Caftmunude Falinm Indimm , Kaneel, de ruiken- de Caflia, stacker, en aiie de Zaden , en de Keck- jes der Cypbi: ; en ten derden dc Kruiden cn Ro- zen. Hy wii , dat men elk in ‘t byzonder iiote . de Wierook, Saffraan , Aiabifc Gom,7.o zy druog is,\ MIT. MOC. MOE. Gal want van de fyne poejcrs gen-iengd bewaard zui- ien warden , om 1.: met de anderen re mengen; dit gedaan zynde . wil by , dat men de vochten . dc Gommen , en dc Sappen afgiete ; en dar men 1: koke tot dat zy droog, of cm an by droogzyn, van de Wyn , die men ‘er op heeft gedaan gehad; dat men daar na neme wiite Provencie , of Langua- dokfe Honig ,tot her derde deefvan ‘t gehecl, die men te voren gefchuirnd en gckookt hecit ; en dat men daar de Gommen ailengskensin fmelte, zo we], als de Sappen; dat men "er daar in de oejers by doc, en als dc Kerci van ‘t vuur is . dc erebintyn. Hy wil dat men daar na allcs biyft mcten met one houttelrspatel, tot det het item] is , en dathet in cen verglaasde aardcn pot, bewaard woxde , :0 dat dc pot niat gans vol zy, op dat her opgistendc niet overloope. Vanni is van de zeifde gedagten, uitgenomen dag by zegt . Wat de Gommen , Tra- nen en andere Sappen , die wel zuiverzyn,be1angt. elke daar van moet op zynen tydonder dc pocjcr gedaan Worden; en om wei zniver re we1.en , meet men 1.: door‘ een Teams laten léépen , de T ere- binthyn uitgezonderd , en de Opobalfamum , die over kiein vuur zulien gefmolten wordcn in ecn pot- je, dat bekwaam is,cn her Mengfel van Poejer met I-Ionig, ‘ml men daar,nog beet zynde, over gicten en wei mengcn. 'KrD'zag:H:u"ez;gcnj'a}1ap van de Mitlaridadt. Zy is zeer gocd voor dc koude zickrcn der Her-' fencn , voox alie Ingewanden , enzclf dc GeIedin- gen , geiyk oak voor dc Pelt , Vcrgiftcn , en be- rcn van vergifiige Bectten , max in ac ondenuflcn wykr voor de Theriac. _ Mitbridaat mar dc Peji mm '2 Hoaruzue. Neem Wynruit, verfe Koejendrek , Salie . Mc1if- fc . Schurftkruids-bloemen en bladcn van Rosina n , van eiks een handvoi ; Ramp het, en doe he: an: na in Wyn koken , en door een doek. By gezegdc Afziedzei doe een pond Honig, of Koningsfuikcr; Kmisworte1,Gembcr,Moiierd1.aad,van ciks can once, Jeneverzaad en Stmm contra , van elks een half pond : flamp dc’ zaden tot itof , en mengze met Honig, met gczegde afziedzei gekookr. en ais her koud is, doe’er dan vier oncen Regulus van Autimoni by , ge- floten ; men geeft ze tot can once in Wyn geweekr; M 0 CA is een foort van ieer kwade sarm¢-- bladm , weike men ook nocmt sum: 4 la piguz. M 0 E D E R , Huisrnoeder. Zie hare plichtcn onder he: Woord VADER, en MINNE- Moeder. _ M O E D E R. 001: een Jacht-woord . hawke- nende den ingang van her 1101 van enen Das.Vcs, of ander Dier. ' MOEDER. Zic LYFMOEDER. MOEDERSPEL.Zie LYFMOEDER- M O E D E R - K R U 1 D. In ‘de Ap0!hC_kCil genaamt Matrimria , parxlmzium , en‘ by fommigcrfi . , . , 0 602 ' ’ j MOE. ook Aoriakncux. ls’ ene'Plant dievheel kleine bla- deren heeft , wat gelykende naar die van Koriander. Hate bloem is van buiten wit , van binnen geel. De reuk van ‘t lrruid is leelyk , de fmaak bitter. Her wordt Moerler-lrruid genaamt , om dathet meeit in alle Ziekten der Moeder metvveel W’l1Ch[' elaruikt wordt. Daar zyntwederhande foorren van ,-,het ene‘ heefr enkele bloemen . het andere dulabele -. het is ’t1aatile , dat men in de Tuinen teelt. Men ge- bruikt ‘er in de Geneeskunde anders niet van , dan de Stam~bladeren en Bloemen. Knzcbtm van ’t Murder-firuid. He: is openende en verdunnende , dryft de Maan. —fionden der Vrouwen af ; als mede de Nageboor- re , ja zelfs doet het dc dode Vrucbt nit Moeders lighaam verloifen. Nog word: het under deSteen- brekende middelen gebruikt, (zo daar enige zyn.) Kweking am» ’t Moeder-krnid. Deze Plant groeit in de,Tuinen in een vetten grond. Zy wordt gefcheurd, of afgezer, gelylrde audere krniden in den maand September , het is even- veel of ‘er wortel aan is, of niet 5 altoos men moet voor al gene oude wortels verplanten ; maar men . ‘ moet ze affnyden, na dat men de Bloemen afge. plukt en opgegaderd heeft. De takken moet men tot op vier vingers in by de aarde affnyden. Zy wj) graag op ene lmele plaarslflaan. MOE D E RV L EKKEN noemt menzul- ke vleklren .‘ die een kind tegen de natuurter wereld brengt, ’: zy dit door een febrile, of (terke begeer- te, of drift van de Moeder veroorzaalit zy,ofdo_or enige andere oorzaak. Middelen tegen dc Moedervlekéen. Om deze weg re nemen , doe de wortel van Ber- nafi , van hare vezels gezuiveld . in Rozen-azyn, of enenog fierker rrekken , den tvd van twaalf u- ren lang ; en bet ’er zo menigmaal , als gy kunt ,de _ vlekken mede, zy zullen verdwyneu. finder Middel. ' Neem de worrels enbladen van de Chryfophyllata onuent het einde der maand Mei, dellilleer ze. en ‘vryf’:-.r de vlekken meniginalen mede. ‘ finder war die Vleflm. Men wil , (la! de rodigheid gemaklylrverdwynt, als men het aangezicht met de Vleugels en Veren van ene levende wine Vogel vryft ; men moet ze tam maken , lielkozen , en dikmaal op een dag de Veren van dieVogel over de roodheid vryven. Zie AANGEZICI-IT._ » M O E R B E1. Men heeft ze van‘.twederhan- ale foorten, de tamme en de Wilde. De eerile zyn await , de andere wit. De zwarte wordt van den Apreker de Moerbei van Calf»: geheren ; clear: is MOE. zoet en aangenaam van fmaak; de vvitten '1' . gendeel,_ zyn faats en geenfins goed om te etddte De witten zyn die , welke op eenfoort van Door- nen komen , waar van daan men ze noemt Mam Batina , of Mora Bari , naar her Griekfe woord Bzzm , de Frambozen 1.yn ook eenfoort van wijde Moerbeijen , welke men noemr Mora Idea , om dag zy groe_1en,‘zonder oeffening op den Berg Ida. Als de ramme Moerbeijen nog niet ryp zyn zyn_zy zeer famentrekkende, en goed voox dc om: ilekmgen der Mond, en Kele, maar ryp zynde be. vochrigen en verfriflen zy een weinig. Zy verflaan den dorfi, wekken dc eetlufl op en zyn niet tegen _de Maag : maar zy voeden, weinig , zy gaan zeeg dra heen , en zyn een weinig fcherp. Als '1: ge. beurt , dat zy war lang in de Maag blyven , en daar enig kwaad Sap bejegenen , or ze na andere Spys fiery bederven zy te gelyk. Hier om moet men ze nuchteren eten. Zy zyn ‘s Zomers goed , om de Maag en Lever, te veel verhit-, re verfriffen. _Wat de wilde Moerbeijen belangt ; zy zyn wag vnngende, ’t gelykt wat na de tammen , want ¢-. geten zynde verzaelrtenze de onrflekingen er Mond , Amandelen en floppen den afgang'.7De Frambozen zyn van den zelfden aart: maar zy zyn go fierk met. Zy zyn beter; om te eten, dan cm In de Geneesknnfl dlenit re doen. Zy hebben me; te min een Hartflerkende kracht. Barralgm een Deens Geneesheer, zegr in em 1!’. tier Redeneringen over de Mcduina Danurum ‘De. mgjlim dar Naarwegen Moerbeijen voortbrengt, die z_eer fioed zyn , regens de Scheurbuik 5 men gécfc zich_ e moeite niet , om die Vruchren by dc Zia‘. ken te brengen. Men zendt de Zieken zelf nadi: Boifen , waar in zy wafien , op dat zy daar van 'eten zo veel zy lufien, en men laat ze daar tot dat ze genezen _zyn. Die aan Kolyk onderhevig zyn , goeven we met te proeven ; alzo de Vrucht win- eng is. ' Em /Izyn , uimemmd mar dc ‘Maag , van; éepide 4': _/barter: '1/an Maeréefen , win; an z-umrte , gemaa t. Men maakt een Azyn , die goed voor de Maa‘g is , van beide dc foorten van wiue en zwartc Moerbei; JED . OP daze wys. Neem 1.0 veeIMoerbeijen, als u behaagt , pers ze en doe het Sap in een Bowel‘, wellre gy, open in de Zon moet_zetten den tydy van vyfuen dagen lang ,s of wel dne welren. Dir Sap zalzuur en tot een aangename Azyn Worden , welker kraclit groot is , inzonderheid voor hun , die met; een kwade Maag gekweld zyn , die die ongemak hebben , kunncn daar fomwyl eens van gebrui- ken , en zullen zich daar door geholpen vinden, av geeft daar en boven lichmis aan den Aamboriligen. Zre ook ’t geen‘ van den Moerbeijen-boom , in ‘t Artykel van Z Y W U R M E N gezeid wordr, MOERBEIJENBOOM. Deze is terplaat- ze daar de luchtflreek en warmte het velen willen , een middel om ryk te worden. 1. Door deEijert- ]€S _der Zyden-vvurmen 20 re vermeerderen , dat men MOE. ‘naengene Zyden van buiten hoefde te halen. I 1. En de Moerbeijen-boomen no te vermenigvuldigen , dat men ’er lcoil: genoeg voor beef: , om ons door dat middelzyde te verfchaffen. ‘ _De ondervinding leer: ,dateen oncezywurmen, die redelyk grof zyn , gemeenlyk zeven , of acht pond Zyden voorbrengen. Di: once brengr voort vier en tachrig ponden tonnetjesvan Zywurmen. Zo men het pond niet verkogt , dan voor zefiien flui- vers 't pond, fchoon men lietverkuopr voor zeven- tien iluivers , 't geen op vier en vyftig gulden tien [tuivers komt t_e itaan , waar af gy twaalfgnldenaan Moerbeijen-bladen moet fchikken , dan blyft'er nog twe en veerrig gulden twaalt (luivers aan winit over , in minder dan zes weken, zonder daar de mefi an- der re rekenen,en van de Zywurmen , en dekleine Waarde van de Zyden te dezertvd, en de zeldzaam- herd van 't geld. I-let voordeel van destig witte Moerbeijen-boomen van vyf of zes Jaren , welke 111:1) rondom zoo Roeden van It Voer, ofeen Mer- 3¢1,l.V?an Parys zoude groorgenoeg wezen ,om over- vloed van voedzel aan ene once Eijenjes te ver- fchaifen ..zonder dar de Ichaduwe der Moerbeijen fchaadlyk is , noch de worrel den grond fchaadt, Waar in zy geplant zyn ; te meer, dewylde Moer- beizich niet langs de oppervlakre der grond uitfchiet , ficelyk andere Bomen , maar dc vvortels na de diepte _ lneten. ~ « ~ ~-‘Om: Zywurmen re‘mk1c:n—~,-zyn de Moerbeijené béémen-noodzaaklyk. Men heefrze van tweder- handejbort. vDe awarte, welke men veel acht, om desaelfs vrucht , die gczond is , en aaugenaam voor de fmaak ; en die Boom tier-t beter op Plaar- fen“, dan in Tuinen,berninnende luwre; welkebe- let‘ , dat de Vruchten niet ruijen‘; maar zy is niet bekwaam voor de Zyde-vvurmen ; vvaarom wy van de zwarre Mderbei niet zullen fpreken ; maar van de witte. ' ' 1 A ' ‘Om bimzen weinig {yd wilt: Ma5r5eije7:~ ' boomen te hebben. ’ ’tIs wifler de Moerbeljen te zaaijen , dan ze van Stek , of Inlegfels te telen. Alsmen her zaad der Moerbeijen wil zaaijen ; mdet men den grond te voren wel bearbeiden , en zevry diep omroeren, op. dat Ly lofl'er ennieuwer zoilde wezen. ’ Daar na meet men ze aan Bedden verdeelen van vier, of vyf voeten wyd, en zo lang , als ’t ganfe (luk gronds is. In deze Bedden meet men groeven malren van twee duimen , of dam’. ontrent, .diep en ontrent acht duimen van den andei-.en.I‘Daar na;moet men den grond wel be- fproeijen , en laten 'Le 10 een uur clrie , of vier leg- gen. Zaai daar na uw zaad op den grond van die gruppen , vry dik ; maar eer gy 't zaait , moet liet vier en twinrig uren geweelct hebhen , op dat het te eer opkome. Als gv ’t uit herwater hebr genomen, meet gv ‘t met zand mengen , of met lode aarde ontrent in veel ‘, als gy zaad hebt. Dit maakt het bekwamer. om te zajen , en dat't zich gelykerin de groeven verdeelt. Di: gedaan zynde, moet gy de ‘MOE. J ‘do; groeven. met een Ryf weder tochalcn; en de aarde gclyk maken ; 'zo dat het zaad gans gedekt is.‘ ‘ . Men zaait he: zaad in den maand van April, Mei , Iuni , Juli, Augullus, zonder de Maanin achtrenc- men , veel eer in gruppen dan op bedden ; om dat de Moerbeijen , opkomende, ‘ook met een grote menigte van onkruid opwailen, welke men nict kan uitwieden , zonder ook gedagxe Moerbeijen-béémen te befchadigen ; maar als zy opryen zyn gezaaid, gelvk wy .ge1.egd hebben , anllen wyzeliclit vaneen onderfcheiden. i Qok zal ’t zaad-zozeer aan 't v,erdro- gen niet onderhevig zyn. Gy zult die grond drie, of vier dagen-sna ’t,1.ajen weder begieren , zo het droog weder maakt 5 maar, eer gy dat d0et,m0et gy’er van 'r langfie Stroo , aan boifen , overheen leggen , dit maakt dat de aarde niet flempt , en '3 mad niet verloopt , en op een hoopje gaat zitten , 'tgeen het opkomen beletten zoude. " . Twe ,‘ of drie boffen‘ Stroo zyn genoeg, om zo veel zaad, als men gezaaid heefr , te begieten , .mit: men gedurig de bofien van plaars verandere.. 4 Zn dra‘ de Moerbeije-boomen opkomen , meet men wel toezien, dat men 'er ’t onkruid uitwiedt. en ze wel bevochtigt, gelyk te voren gezegdis,.of met Stroo , of met een Gieter, en die boifen Stroo zo gebruikt , tot dat de Moetbeijen-boomen war ilerle zyn; z-ie daar alles, war men'er tot denwinrertoe aan-1'c'dOen’hc:fr , rerwyl. men zezondertnifen niet aanraken moet. . ~ _ _ 0m 2.: flerk te maker), en op ta /Ewekm. Als die Moer-heijen-boomen verfcheiden {prui- ten, ter hoogte van een , of twevingeren breed , gefchoten liebben» , moet men aan elken Moerbei- jen-boom niet méér dan een , of twe van deilerkv fie takjes laten , en alle de andere affnyden. Dit ge- daan zynde, meet men ze ’t eerfle Jjaar,w_aar in zy geplant zyn , niet zuiveren ,, tot het twede Jaarzoe . op ’t eind, van de maand February , of in ‘t begin van Maart ; en mar mate dat zy groejen zullen , en fcheuten maken, moet menze zuiveren,maar men moet altyd zorge ,dragen , dat he‘: in"t vallen van de Maan zy. Dir waargenomen hebbende, znllen uwe Moerbeijemboomen een wondeegoed geflel ma'+V en. - , Als 1y ene redelyke grootte en hoogte"ge1 ' ' .' ' ‘B_:_/liargywiiag; ‘ ¢De ,M_n1y: Beef: Bladen ,' als Bonds- grasl, ;1naa: w.at lnedex’; ‘enj’leg‘gendE over‘ denigrondi 8_C1'Pf§i{1-) LDe‘bl‘oem'ei1'_ zyn‘_wir_;, an vvitte’Violie~‘ ren , zvnd‘c’eve'nvv'el wax witte'r'en'~ kl‘einde‘r,, zjvzvn * zo groot, als een Violet. \De:'fle'el is witeen hoog,-‘ en de worlel Eelvkt na‘ Prei. ’De’~wo'1{tel,is klein , maaralseen ol., ‘ ' ‘ ‘ p Plaaxs, zyjwafl: inArk'-1di_e_ o_nn_'e_nr Pnenee‘ , en op denV’Berg_ ‘v_’£yll(enee._ Zy b_I9e1;:fixn Apr ’~ ; V p _ 1genf:Im_tzp:n.‘” DE_Vl{01lfElfl§“G_1__ enn*elrc‘,‘ ‘ Wyn7 MON. MOR. 1' Wynruit, van.elks even_v'eel , een lepel volHonig, wel-water 1.0 vcclinodxg 15. Doe de bladen een kwanieruurs koken‘, en doe'er dan de Honig by ; neém het daar :32. van het vuut , .l'poel den Mond met her afziedfel . vity£'er de Kanker. made, on zelf met de bladen , wellge gy gekookt-hebt.-' r ' -s,;,,§','7,;1¢.Mon:iL, langende -uan:d:‘Mnag{. I. Was, menigmaal den Mond , inzonderlieid des morgens,. met koud Water en Azyn , waarin Anya en Nagelen gekookt‘ 1§ . Of kin“ .men:gxnalen Maflik. ‘ ' :‘ _ w ., l E I I. ' ‘Doe ‘Alfem met Citroen-fchel in Wyn koken , en bewaar deze in een‘ Bottfil . dunk daar vanavell or el daax alle mogens me e. , V w , . - ~ g Igl I. Neem Wynruit, of Anys-,ofLavas-zaad, of Muskaat-nootz. of Rosmaryn , of l:‘.ngelen-wor- re] , of Myx{e.be1_]en , of~Al‘oes-hour In den mond. en fpoel ze danmet Wyn ult- Vaar ?t'5zflfde. . K ‘ Waar ooli ‘deze flan1<_m'ag van daaxi komefl. men zal de reuk wegnemen , met wat nitgebranden Alum , een Boon groot; in den Mond te honden , of wax: Zouts. Liswortel is uitnemend , zo wel als een Kruidnagel, ’ . -1. ;.._ M o_R E L L E N.Jt,].s.,eenfo9rt van.-gkiiezure Keffen; men konfytze wel,.11c d3t‘Art1ke_l- Men let 1.: niet_ 19’ de plaats voorhetere _vxuchte11‘d1e‘n- fiig kan we-zen ; maar no men 26 W11 Plaflten . lie hare behandling in de erfen. ‘ M‘ 0 RG E N is een maat gronds ; welke naar verfcheidenheid der Landrchappen verfchflt; en bier te Lande in Honden en Roeden wqrdt }’¢1‘d€.€1¥ ’\eh elders anders. ' ‘ V . J V , M 0 R; L I E, in ‘g Latyn Balm trfitflqntux. Dit is een foorr van grote Kampern9elJéIls.ge.1Yk een Neut,' met grove gaten, als IjIonxgrat.c:'n,;pI-lie: in verfchit zy van de gemene ,K3mP=_m0§1j'.e . __dIe met blaadjes en pypjes zyn. De kleur is witachtlg. of geelachtig, of, wit Wat na den roflentrekkende . en fomtyds zwart. . plam. Zy groejen, 111 de Boifen. aan den voet der boomen , en in vochnge plaatfen ,\d‘aar men kxuiden no heeft. ' v ' gig,»/5‘/fappfg. Zy heriiellen , en‘ vvekken den eetlufi op; men gebxuiktze in Saucen als een beer- lyk geitoofd. Mauiere om Mariya: ze bereidm. Men neemt Moriljes , welke memwafl, ter oor-‘ zake van 7t zand. Daar na laal; men ze in een Pan met Borer , of gefmolten Spelt fnerken ; na dat men ze gefneden heeft. Dir gedaan zynde, doet meni ‘er Pieterfely en kleingefneden Kervel op. Alles word: me: ‘Lou: , Pepe! en Muskaatnoot fmaalxlvk gemaakt; met wat Vleesnat , waar in men ze in een Cafierol , of Pot laat {toven 5 en gaar en zagt zynde, dill men ze met Oranjefap op. _ M O R T E L is een Mengfel van Pleliler en ge- houwen ileen, die wel gellampt en gezift is. Hie‘: van bedienen zich de Steenhouwers, om de kleine gaten fie vulleny, en de ehrekcn wcg te nemen; we1lceVzy_in‘de [lean vin en, waar van 'zy, Beolden cnlandere, Weaken xnaken. « .V ' 7 , ‘ an ' De Me-tzelaarsggevehy dien naam ook aan een font: van Beflag ‘nit de afgehouwen itukken van {teen ge- maakt; \_vaar- medc zy kunnen Pleifler-lroleur ge- ven , of befiryken, om ‘ma gehouxvflenileen re docn gelyken. ‘ . - ' V‘ M O‘S T , nocmt men ,Nieuwe,..Wyu , diegnog in wgiflen zynde, zyne Moer, q£ dioeflem nag up den gtond niet heefl: geze:._Zi¢_: Huémn, Kunlt-_ woordenboek. . _ . l ' . Middeltu om een gun: jam‘ dew: Mofl 1: 12:6- 5:» . as om te wemt , af’er water km- r de mofi 1:. Gelekte Moif ,V of van de Druif voor het treden gevloeid , moet dien zelfden dag in een Vat gedaan . warden, da_t vanbinnen en buiten bepekt is , en . maar half gevuldiwordt. Men xnoetfei-‘ een itop op ~ doen , Vdiej met Pleifler Qwel gefibpt wordt, want dé Mofl zal dan zyne zoetighcid lang behouden,'_en ze nog -langet bewaien , zo gy een klein vaaqe, wel gefloten , en met een vel getlopt , in een Pu; legt‘ , en’: daar. deztig dagen in laat' leggen : want zo-lang _het niet lgeeft uitgewetkt. blyft het Moll; gel-yk _qok 1.o,me_n do onus zachtjestxee, ', dan zal dc Mott 7.o.dnurzaam,'.blyve'n, als die 'e_c ,c,.V '1' _ L Andere leggen hunne Vaten Vin natzand; atiqlera _doen ze in O_ud Vaatwerk , daar de‘ Wyn eerftuit gehaald is. Anderen leggen een Vat van binnen en buiten gepekt in een Put, gelyk gezegdis, zodanig dar ac boorden ‘boven ’t,wa;er blyven; Dir word by ondexvinqing goed geagt. Andere dekken ‘t me: de Moer, en lcggen’er daar na natland overheen: Anderen ‘doenze eindelyk in cen:Var., dat me: is ge- peln-.;. en —doen..daar, geitpten; Alexandrynfe Salpetex by., en leggen me daar nain de fchadnwe. _ 0f’er water onder de M01’: is gedaan wee: men daar aan ,- dal: een wildexaauwe Peer , daar in in den grondizinkt. V - ’ ' M20 8 T E R T. Sinapi in ’t Latyn. Ziede fc_:or~_ ten in Huhnm Kunit-woordenboek. v V. . ’, . Befclary-aing. De gemene, wclke in.de Apotheele in‘gebruil< i§,: heeft bladen als een Raap,fclioonzy kleine: zyn; en ruwer. Zy vvaii»-zeer hoog; heel": vele takken , mod zaad en kleine Peulen , en een fmaak'.diefierk.is. . , plant», Men iaait ze op den Akker en in de Tui-._ new; zy bloeit in 31015. e p . V Esiggnfcbappen; Men ge.l>x_uik;’de Zaden in derdcn-, daagfe afgaande Koorfen. Geflooten en in Wyn gedaan , belet zy het werken , en maakt, dat zy- hare zoetigheid lang bewaatt. Als enen Dtank.ge- nomen , geneeil 1)’ her Venyn‘ der Camperfoeljen. Gegeren , doet my de Tandpyn verdwynen. ?.y is may Aamborfiigen goet,loo1lflunnen , doe: piflen , hrengt de Stonden voon. Getrokken in water, neem: zy alle vuiligheid daar van weg, xnl:sgadersde1v:<;leel'flc', 't-1.aad1‘s wit , als dat van ‘t eerfle, man’: is 20 ficrk niet , als dat van de ande- re twe foorten. ' _ Plaats. Men zaaithet . gelyk hierboven is gezegd ; ‘ her bloeit in 31035 en Sufi.’ Eigmfi.-happen. Wy kunnen by de eigenfcbappen , welke men verhaalr nag voegen, dat geftote M01‘- terdzaad met Honig , op een Kneuzing gelegd ,daar de telienen van wegneemt ,- dat het de Douwurm geneelt ; en met Azyn opgelegd , geneefi hetde be- ten van vergiftige dieren, en onder het‘ vlees gege- ten maakt he: hanger, en is goed voor de Maag. V ' Manier’vau‘m«;fiert make». 1; Men moet'het’MUflertzaad wel reinigen , en vvannen ,.en1daar in me: koudvrater -afw:‘il'e_’nA. en he: enen nagt in water laten flaan ; daar na-er Ult nemen ; en als' gy he: tulfen de handen”hebtu1tge- drukt, doe het-in een nieuwe, ofzuivereMortiero euvfiamp he: met lterkenfizyn , -daar na moet gy ' let deur1.ygen;. euige maken een.heel fchoneopde l ‘cl . . v?IgIe.n1\$e:n¥stwe oncen ‘Mailer:-zaat ,een halfonee Kanéél ,‘ rbreek he: te famen . #11 m't13k'€|‘ m¢t‘H°1"8 en-Azyn een"Deeg van. Maalg van dezen Deeg kleine broden , welke gy meet in ‘de Zon , (959? den Oven , Iaten drogen ; laat zulke Broodyes in Azyn, otverjuis fmelten. ' ~ flmiere manier van moflert rnakmi gelfl 4:‘ -m,gfl:rt.zJan Anjou, m-'va'n__Dyon. 1 ‘Men beueemt de Moflert eerlt-hare fierkte . door ze te laten weken in Molt , gedurende den vWyn- oogfl, en ze te bereiden , gelyk boven_1s gezegd. Daar na doe: men ze in kleine Tonneqes ,.gelyk die van de Mollert van Anjau. De Dionners ma- kenze aan kleine Broodjes , en als 7.y 1.e gebruiken wil- len , laten zy ze fmelten in Wyn-a1.yn." De Moi‘- tert van Dyan heeft de -pryslaoven alle audere , om dz: daar het befie -Mollertzaat waft» V Als men Moflers wllmaken , om acht dagenete duren, en ze in de-Saueen en"t Ween te mengen , kan men '2 Zaad by de Kruideniers halen , -daar T: ook de Moficrtluiden krygen , dit ineen Confi:uor- pot doen , of in anderepotten met Wyn , die wel Gehonigd is. Deze is niet goed dan denvolgenden dag ; meng’er twe, of drie dagen daar aan een wei- nig Wyns onder , om -Le te beter re ververfen, -zy kan acht dagen tluren. ~ Zy dient tot een Sous by verfcheiden ltoit, 1‘n- zonderheid Oflen- en Varkens-vlees , of ’tgeen daar van gemaakt word: . en vvordt in een D..-op ge- daan , over velerlei~Vis gegelen. Zy wordt ook in desaufen a Robm en enige andere gemengd , die zonder deze laf zyn. ‘ MOT. MUD. MUI. MOTVTEN. Gehoim again do M4: in Klcdmn. ~ I. Neem bet Druive-kruid . Botrys gelieten ,laat he: drogen; en leg lie: tuilen u-we‘k1ederen,dithe- waartze voor de Mot en Wurm. ‘ ' I l. Kaarfen van Schapevet ,in een Papier gerold; en de wortels van Lisbloem . of Alfem , zyn ool: goed. I II. Laat in water Coloquint met Wynruit lro-' ken, en was daar uwe Bedilede mede ; en daar zal geen M0t,"0f Weegluis-by komen. ‘ IV. Om te maken , dat dc Klederen door de Mot niet gevreten warden ; doe her bezinkzel van Oli op de helft verkoken ,‘ en befmeer daar den grond van uwe Kiflen , als ook lie: buirenfie , en de voeten en hoeken rnede. en als't alles droog is leg « ‘er dan» uwe kleeeren in ; als gy dus te werk gaat , zal de mot uwe Klederen niet befchadigen.‘ MUD. Zie MAAT. MUIL is een woord , waar mede men de Neus en Mond van Diereu inzonderheid grate ‘be- tekerit. Men‘ betekend daar door ook een gedeelte ’der menslyke Kleding , dat men in de plaats van Schoenen aan de voeten ileekt, zonder vexder val! m‘aken , en daar men op loopt. M U l L - E Z E L. Hetbeilunr der Muil-e1.e- lcli is, gelyk dat der Pnrdcn, za wegenaVoeder, Weijen , Tuig ,‘ ’tgenezen der Ziekten , Waar am, zy' onderhevig zyn. ' Wy'1.nllen derhalve dc; 3am{¢ kennifle , en‘ behandeling van'ditvVe'é, voor de .4... wrgmr: overlaten. Om ‘er echter wat van re zeg; gen . dc Muil-dryver moet niet alleen voor goed Voeder zorg dragen; maar ook omr':er voordéél van te trekken. “Hy-moet een goede Ezel , of Hengft kiezen, .en desgelyks een goede Merry , of Ezelinne, om te dragen. Want to, my beide niet goed 1.yn,»zal alles, wa_t'er van; kemt niet deugen. Hoewel ‘men Mull’-ezels heel: , dievoortkomen van een E1.elen‘Merry, en van een Hengft en Ezelrin, echter zyn die, welke uiteen Ezel en Merry voort. komen, de belle; want die van een I-lengit en E. zelinne geteeld worden , hoewel zy den naam van lmnnen Vader dragen , dat is van’ Paarde-Muil-ezels ; zy gelykenechter na hurme Moeders. I-lierom is 't belt , om lraaije Mull-ezels te hebben . een fraaijc Spring-ez'el van 'goed en beproefd ras te hebben. Zy moeten op zyn meet! dne jaren oud , grof. van Ly! zyn, en (lerk van hals , de zyden , moetenzy ilerk en breed hebben , de Borfl open en gefpierd, de Billen vleelfig , de Beenenwel gemaakr , zwan: van kleur zynr, of met rood gevlekt , dat wat le- vendig is , 'tgraa-u moetyzilverachtig , of getekcnd W1! met donker; Woud-ezels -Lyn Muisvaal ; mm: die die kleurhebben-1.yn—zo-lterk niet , als dean- deren , en 1.o'er een Muilezel , of Ezelinne van komt, die die rok draagt , is zy minder aangenaam. Een Merry moet beneden detienjaren wczen , groot en fchoon en met goede leden , op dathet her ver- fchillende zaad wel drage , en niet alleen een goed Lyf ,«.maar goecle kracht aan zyn fchepzel give. er MU.!- « liet jong word; twaalf maanden Fedragen.‘ Dant- ém Lmoet de Merry half'Maart be prongen Worden, :_ot_ half uni toe , op dat het jong kome op den tyd, dat, e kmiden in__l1unnekraehtzyn, om over- vloed van Melk te geven. 1‘ De jongen moeten even , 3'15‘ Veulens‘ Worden géhandeld ', ‘behoudens dat‘, de,e_er_‘fte zes.maande'n _voorby zynde, de Meet, wegens de/pyn aan de Uyers, Inlet langerhetzd_6- ,gen verdragen kzm. Men moet ze dan van ene andere meer laten zuigen , op dat 2y :9: luftiger worde, of men moet ze met de Moederlaten gra- zen, op dat zy zich gewenne rte ygrazen , als zy_ gefpeend Worden. . ’_ y _ t V f'Men moat, ornfleen goede M(1‘1il~ezel tekiezen; liafgrote en ton yvige zien, ié'kleine'Voeten en dunne magere ‘Pooten liebben , vol: en breed ;:2o;::‘:::‘;1;m;: :32‘: W 5*‘ y ‘ c _» nan opzyn. 1e- gendeel moet een Muil-ezelinne grove ronde Po- zen, een dnn Lyf, enft nbchterfte, na de sum toe, liangénde vhebben_.‘z'De Mpuil-_ezels zyn ~fterker,‘ lgraclitiger, vaardigqr , levendiger , -en leven Ian- ger,' dan Muilze’ elinnen. ,Maar' de’Muil-ezel\s,2y‘n[ beterte liandelen;-'én gemuklyker te dryven,'dan de Muil-e‘zelinnen."Zy zyn beide Maanziek, inaar ¢m_haar die fout te benemen, most men hun dik- maal Wyndoen drinken. Zy zyn moejelyk te Za- ()q1e_'ri:mnar_ _bind_ l_1}_1nflg_en voor- aan ecu nchter-voet, o’p,(;l_at zy ‘t achtgjfiel fiielt:Kunnen‘li§nt§n. ' ’ZQ ‘t :‘.::‘LV:;m:2:o;::;:: “ ?“- 7:95 Muil-ezels‘ zyn‘ aan de zelfde ziekten *,"als Je'Paa‘rden, ondervvpr en; zy hel_>ben echternog byzpndere. Zie hier e Geneesmld elen. G’ iiearmiddelen not de Ziekmt der mu‘!-ezelm. ‘fA;l$'zyr‘de,,Koor_ts hebben, ‘moet; men ze ranuwe Kohl" geven.’ ' A‘1s:ZY Adiltmanl blazen , en’enen kor-f ten adem jiebben , moet meri ze aderlaten ,'.en daat na anderhalf pint Wyn in"de‘keel gieten, met een; half once Olie, en 20 veelwierook, en een drank van fap van Malrpve. Zo de Muil-ezels Spat en Gal , of Gezwellen aan deVPoten hebben , moet men _Gerftemeel- daaij op leggen; , ’t_Ge_zwel opje-' nen,‘zo’er een'iVs.> 'Men’_b‘eneemt‘ze; de flapheid‘ door menigvuldige flranken, lgemaakt van een half once Zwavel , gellagen met een raau ‘Eiien een dragma Myrre met Wyn. Dit middel is goed voor yn in de-Buik en den Hoeil. Zo zy vermoeid en v,erl1_it,z,yn;,(i’geekt men '29 Yet in de keel, en doe z‘¢‘Wyh .denrzwelgen._ ’ p ‘ .~ ' Vro‘n__ en die_-Kinderen zoekenrter wereld te bxeng ‘ ,_mogen zichvvel Wa‘c',hte_n’v‘oo'r' denréiik v.'a),5?t Weet, of defis van een,'Mpil-ezel), of E‘-, z,eliilni1e,HDeze reuk Inaalgt ‘Vronvven _ I onv ‘unlit- agar‘ " 'de‘fdeze dieren onv’ruchtb;1ar'va1'J' ,‘I:.'i ‘, ‘ p e’ rbq‘k‘v,"n‘een Muilezel.‘-klaau‘, op'gevor'flge,len ,; ,lD.Z_OE‘d€I,hV€l.d van Sehildvixiken ; bet; We1kxg¢b1’11,1_kl,7 _W,¢?_l'd_t._ .oi_n_daar rigor’ telbetekenen. ]'!.et;Z8$F§1'1 ¥ar_1;een_S_ehildvink; in ee_n donkex_e}'>laats,.“ W331‘ mlhY_l11et_ zmgt. Dit kan men jaarlyks 'a''ain @116 CY! de, 291.“; Vogel niet_ doen,vz_onder den zei- ven te bederven , ‘en kaal in zyne veders te doén Worden. It _ V-_ “.23 p ‘. _ y ._ M 1'1: L&A.D E is een fool‘: van Kooi met d1c.ht_c. tr.a|,1e,ns; aa_r~ in men encganderé -Kqoi zet, 5.T!»d,1,<=. V/€61 g, y _ is dan Vd_e2.e -, om ‘daaf doqrfte verltqesien, -513: in vanSne1wer_, nocli an-_ der ongediertegby de;Knippen , eriz. niéfzbudcn lmnnenpbeledigd warden. ‘ ' NI‘ K S: K A P, 'A:a;iimm ,‘ zie Hubners KuI-1}.‘t~W.0ord¢nbq€k«‘- :_.r_. .. ) _ emu 1#z3\'rh.'_i5*~z‘ie_.:iK 1g‘§i,I_sf§u‘ Mun 1:». 1 EN , »wgai tegeri m”en'\7rn,chten' fieelt_,‘ zyn min dienItig,da'afr toep,‘d‘mT1-Schnttingen, -welke dicht geplankt en bruin gevcrwd zyn. Oolt zyn_ de rechte Murenbeter dan die kponfiig .uitge\'or_1-‘ den zynde, krom lopen, ’tzy zyflollenj, ofMu- ren van_ R_etrenche_menI;,, of Z_l'g‘(_:‘-i21‘gL=n_ 23,1‘; ;_ mitg "‘ ‘ ‘I-'{'l1‘l‘lh‘” ‘-' "“ dat.‘ Em ::.:..; dat men om de vie’: en txvintig , of dertig voetcn een Scherm planks brcedte zette_ ,. oin de,£_nywin- den tg breken. ' Men kan altods in de_:M|1i_‘Cil“b<§_-\ zwaarIy'k’Snoe’i-fpykezs flnan i ‘en nogfveglirziiider de zéive ‘daar 'uithaIen.,‘:zon‘der dat’ex~Ka1iz;vo1gp_; iirwelk ’gev'a'l die gazitjes neitelplaatfenvoqr gngg-j dierté zynf Hi6I01j1‘mO€Cm'el1‘Z6 n_1<;t'di;nne,ia‘t-{ jes‘, 7 die recht op’ en neer ;’ vyf dunnen van een ftzmn , beléggen , _en die zo vex van ‘cle Muur fiaian , d§xE“ér‘de bind-teen achter h'een kan. De Mnren achter koude, of w'arme kafl'en‘, moet_en naariiet gebruik in de Saifoenen min ofmeer voor-‘, <‘>i'aci1- teinovervalien, ft,ei,1der, pfvlakkerzyn. "Fenbe-’ vvyze da‘L'de Zon7 noch ineeriddét dan de vvannte der Milur , “meet menweten , < dat dc ,Vrucht cervvan voren, a1s’van achieriyp is." Zie*’Aanmerkin‘gen op Lujfh.‘ ’ ‘ . ‘ ‘M U R M E L D IE R is ‘een ‘kiein wild _viei'~ voetig die; , dat vqor een foort van een grote__Veld- inuis Woréit’;gehoudenv,, en zich»x'n'eefi op dc _Zwit- x.erfi‘_,_Ti1_'0lf2 en‘Itul'gnfe Alpert onihdiidt; 5’: Wdrdt zo gr‘oot' —‘,v-ais ‘e‘en; 'o'nyn1;‘ maiir Beef: korte p66- ren ,*’éen'b‘rbden*tug;-tuigv en-'iYer‘kh%1ai,r, ”.t vei of ms , gccl , of asveywig is. ‘ Dgkwgeri zy‘n gfodt; en in den bek Heéfc héfvier Ian’ e-tanden ;'v‘v:1zir van ‘er boven twe en ondex twe" éari ,wz;1ke door hare gels kiel/1} de Bevgr-tanden bynngélykgn. De paten , . 'vveik'e“v:!e‘ B35_éf9Tl«P0}7?€n byna geivkerx», zyn kort,; dik ",7-ruig; v“a1i:v'or€:n';met fterlV(g=‘l{/la‘at‘:l_We'n ?Séwz1fl'énf; '-vvflazir‘ medk ’dit“élier diefi in dengrbn’ graafn ‘.Vérv‘oIs6<‘5';$;f V -,' en iirtende I h nglgtfgifeff Ir}. ‘t_eten“‘1‘xna_k<'.11iondt‘ hét: ‘niéeanders ," fais‘ ee‘n4Z_"vvyn-,j Ditdier is in ‘den’ Zqmertyd zeldén‘ fill, ‘en even- wel zuinig in z'yn eten. Schoon he: in den‘Zo1ner , . , fiinkt , evenwel houdt he: zyn xnefii zindclylven‘ zonder drek. ’tMaaktb daarpmg/)_1;dgent‘1y1_{ {we gau k ten in z'yn Iiolf; h‘et ené‘n:i5boven/'d«-;_n «Berg gqq, aliv-gar hétv zyn'en‘uit' en, iniang ' ‘ de:’t‘g'één'liete‘11s'vo‘oi' énel‘ éiineiyk _ , _ gaacna de=die'pt‘e t6'e; '~H¢,t.’T1'e't3'fy: og egztibyzqii; der Riz aan”zyn' n‘eiF‘;‘ Want aan bin eningiiigf ggngopenixng is. _Hier in bexgt h ‘gyne fpvs, en- zyn Neflt is eenlegér‘; vzu1Gtas ,j , _ i‘—enS _' V geflteld en netjes gemaakt. De‘1‘n‘aniei‘ W231‘ dfaiy by Zomerxyd haa;_H9oi_en Strdgi gewogp W=.l1’.@¥1,bY een ta brengefrw, is‘~2e'ei‘ fraai».~~'Een1dér«M\irm‘el- dieren , ,wa.ar,van m§n_’er z1ltyd‘b‘y een yindt Vyf, zevi:n' , negen ,3 eff’, fidertien‘ ,; in_ ,‘png'(;_1Y}:§i,1_.jg(,itr:ivl<:‘ in,e‘en hol, ieg’1t—zich' o’p‘de_n rug met‘depo‘ten orb‘ hbog, en veil rekti voox feen ‘Kat, of Wagen.’ Hier op vergaderen dc Murmeldiefenizo veelfiooi‘ en_ Stréd b egnf , z_Lls het houdenkan. Als dezc iévendigcf ooi-wagéir, o'f,.1icver-Slé’vo1laden‘is; «Y z ,uit en in Iqopen _ qniteekt ' aaree‘ Nice ’.1 5 figk .~d’ v..i ,-I333 nemen enige fimidie dieren den; Diiréi , ii: mg.‘ de Staayrt,‘ met hnnnen belg, of tanden, enflepeu het ,zo( na hun Nefii, alvvaagr zy l1}?.t,'HooVi en smsa; /1ifl:id‘ei1,, an dgiar‘ vanhun iachte Leger naar. him béiieven ppmiiken, ‘ Dig’ Vo‘.er_manfchap'zdude[des-: gelvks, zegcinen,’ nyqat pangonder deze',lve'o'm? gaan, zo w‘eI als ft vvezen vangde S1ede,_w_é1ar‘,doox-, haar haair van deiug word afgefchaafd. A15 de‘_ Murmeldieren om de koft uitgaan , b1yfI:’er' ‘altyd een op de wzigt by zyn ho] , dat , zo dra ’t een 1\/Inns, of Die: géivaar wordt een {terk geluid van zich'geéft',' a1s'of iinand fluite. Hier pp egever; dczgz ziqh ylinvgs-,te_ tug na_.hun hol, waaryvoox de Wagteig biyft,’ Ttot ‘dat z~y alle binnen zyn,iv:ini1éer, hy.h_et ten leftn tOefluit.; Maariinzonderheid flopt; it Dieij, omtrent St. Michiel het bovenite en on-'_ grfte gat zo vat"! toe , dat’er noch fneeufinoch kqude kan inkomen ; en het gemaklykeris , om dit Dier ize gaan zgeken , (ten nieu gat te maken, dan, dat rg: openen-, ‘t géen’ qy zo vait fioegeg. itopphgbben. "Zy iéggen‘ zichj in’hu'i1 h‘o1:in’d rondtei, gelyk ‘dc Egel ,—by e_ep7,,°fen flapeh e‘ ' ‘ fen Winter , :5); in'-‘den voQrty‘df, ,_ ;,_ e r_egen, of ander énguur Wede'r,',Iapt: ‘ii:_ M nimmer buiten deszelfs holzien ... bI‘yf;t‘da.zijr'zeIt" enige weken in. ‘t Heeft een‘~voo_r-ke,nni’s' ~,var;' den,aa1jt van ’; Weder eniie dagén is ,\(qxe_n,, H‘ aginzvyveten oqk;de'1f;yxd/4 " ‘ ‘ " - v,ox;,en , ‘\’("F_.t_ V09; ivqdex her we Murmeldier; of,4Vuri)1;e;i1;lzj’, ' rand? Bsrgen. vies zieiav “nsen;‘w.¢t ‘z " k<=r;- ;da.s hex. bimn #4 life? re'gme1n‘zaI 'Ai§rd‘g Diet teggn den ztvondjluffig V96: den dig kbmé‘ is ’t gems , dat het den volgenden dag‘goéd'W der zal zyn, “Nazir dezen. Aiinganak der nature: fchikken de‘La‘nd1'uiden aidziar ookhurmé&‘éi§,"exr‘ zyn vex-zslsmkx. .<%=2t.zY, F?el?V9l&‘?¥1f‘=1“1d%*g.zorp er. .5 glen; u5s.;7zuI1r;n.JsmIieu- Hét r‘ to; 99}: ecu dufigbel geluid. :.A!s. ' " n. f}1¢<3[E_.;ma,zi‘uiv:.‘.11,<;f _aI§,.‘één %1i1itmaé.1§t} Qrntjrdsgaég 119$» 0P,ZY£‘f°. F‘§’€.‘*F1.1 rfi¢.pé<ét¢.n... e,1vk»mqh zien V — T A .. d '}ir.iav en .%0Je'r.”9‘nJ'9i2g’sii$[ RF?) ;, ., . :2 ‘:Fua',1g:;V,. Q1 70 g, “ ‘Mtgnfvangt ze by denvpigéndtsf wys. Mpfi x’_1e¢mE by den'Zq1ner’h1inn'e‘hoiei1 en‘ aten inn ‘t’-aégg’ .A , 1.15.513.‘ 5 -'b°V Qde sfifiéllrui kt; t,_ qt gézl fr wb_ ‘ ‘ Nien 3:1 ,; ci /i‘t:;';é:1' nm 7 ,, Wa,nr.,~i0’n1é‘ wa1 ,, ..gH‘\i . , ‘.4 ‘De"i3oe1-en vdoden en maken'ze' geieed; elyk’ een Speenvarkje, en,etcnze_aAqven eens. An exen zou't'étize‘bok, en hang'en‘z‘,e in dén‘ré<§k,‘en etfin ze , als §Ei‘Obkt' vlées‘: -VI-let vices‘ finaakt als ’t l_m(te_vviidbraad.; en ingezoqten,.is het..gezonder' 7 nets. Her zo}1‘t.;ontn}eémt"zej,i1,et ‘ovqrvloedigy, fgxp‘€n‘_den<(terkén_1jeuk.' ‘,3’: i ' ' " ' f : ;.Kl"fl'€b!_£fi tr‘: gebiitif. f -H,et‘§(‘et van een Muruieidier is gqed-voor'pyn:' in_d‘_e‘I,fden-“,~ _en verzac}_icingfdei.‘ vekliéirde hZ<:nu-‘ wénr’ gé11eéfl:xde=’dp"'gét1‘o‘IIa"‘1gfl_e béian‘gt,, die: Ina; ik nr;'iar'n'v‘e b"ot’ten hpubderf §‘_En fi1;»le‘g toé on‘z‘in it v"‘ " ' ' Hang» fank g’an§ wég‘t>e"ner‘n‘e‘b" ' \(_h'ri gekoiné‘n';zyli ;’ 0113 in .a11ee_n :62: -die’ twé Vte" bréngén ,‘ weike de‘1aag' E flornp' vbortbrcngt, Wel te verflaan, dat ik onEie,rf_te“1,'-dat de‘zé‘-la‘a‘g5 fie,’ w‘e1g'eiuk’.tis’in haren‘ foei; want,was’t‘bg qnggalizlg , _datjer gee_nLt\v¢_ vaje §ankenMui't: wagréb vdoxtgekoiménl, ;é‘f 'maa1f* é'ne' aieen ,' ho‘1ide""k delifritiiift wen-iaagtt ‘ " " ‘ L‘ < t'vve%vai1’1jte ‘b and z, kcn='—bI ft} ,v ‘offlex it _ « m'inftéveen’véor’ dé rank te‘ béh_bu' en,» ‘voor‘h'et‘v'o1?gende‘}'aé1i‘. i’ Zia dam‘ dim’ ene inan_ier,; die ik- gedurig hoi1,de_;y qm de‘ hongte nie; te verliezen , die ik voor goéd en n ' ‘ Ik‘vér'zekeij,’*d:it/men 'do‘or*_zb§ _ , _ erzeld- v&'n den 3gewv‘onen-ari:_éid',_ en 9 Bindingen ‘van tankei1,,"iIa_n i_:yd_,'r¢€ _‘d‘in'geleg_ ‘,' oifii’ ze tbt‘ -jéngei Wyngaabrfcién-'fé' doen>'g1'qejen',‘ ais- de~é1'ndére‘verouderdworden ;‘ Inst behulp_,ins- gelyks van mefl; als de W}‘Ingaa;d_‘begint te’ ver- arnien ; Ik vei*zeker,ze ik; day men, door zo een ma: nier van doen, elke yng2ifii1d{g¢durig‘in g§e'd'qn’ fiaat zal hotiden, kragfig e'n;z9n'der gehreken ,'d:'1c" ni‘en'fi~ajé Be_ijen'2aI hebnen ; ‘en gevolglylg ‘, "qia,ff,f zo ’HVéei~ ;- en »de Lirchcfifcek hcf todlaae , Hnéfi‘ ' h h h 2. altyd. 411;, ~ p MUS: a1tydtin,:zyne verwagting zich voldgan zal vinden. Maar, 2115 de Wyngaard-(tam, en vooral van de M\1skaa;,uitnemend.‘fi¢I}$ is . .g§iyk.mensmeni*g- man! genoeg vindn wzo dayjde. drie en vier ranlten.‘ die ze op elken ]t';11;1gen1aa]*emtjes heeft, en bladen , die naar Mui2en- , of Rotren¥oore‘n gelyken, aan rqnde ftelen. Als menze vryft rui- kenze ,’ als Comcommers, men heeft verfcheiden foorten. . _ _ . plugs. Zy waft-in Bo11'en en fchaduwen , en bloeiti in ’_t rnidden van de So1_ne'r,;,.en in Auguflus. - Eigenfchafpm. .;Zy verkoelr zonder fa'mentrek~ ken , men geeft ze. aan Kinderen , in dehitte hun- ner ziekteng om ze- voor -toevallen te bexvarem, ook aan Vogels in kojen, om hare verloren eet- lufl: weder to krygen. Men wil ,_ dat hel; gedeili]. leerde water daar van voorTeri1igachtigegoedzy, Voorts heeft het alle de hoedanigheden van Weegbree, - M U U R B L-O'E M’, in de Krnidkunde Leu- tnjym gelaeten ; draagt ook den naam van Violet- ten; dosh den eerflen naam, om dat een geelfoort ‘daar van veeltyds op niuren groeit. Men hceft dit dubbel en enkel, en de eerile teelt men door Itek voort. Zie van de foorten Hubmr: Kunfiwoon denboek. * . ' M U U R - P‘ E I’ E R. Illecebra . fempervivmth minus am geheten. Deitis kleine Huislook, die fcherp p MYN. Mm. fcherp is , ter onderfchoidmg van one dale grater’ en verkoelende is. p v M Y N E N Worden die gemaakte onderaardfe » holcn ‘genaamd, daar men Metalen en Mineralen - nit graaft. - Men noemt ook onderaardfe holen in den Ves- ting-bouw met dien -naaxnj, in welke het Kruid ge— ' legd wordt,o1n den Vyand, die’er op komt, in do ‘ lucht te doen fpringen. Men onderfcheidt gemeenlyk de Mineralen, of Bergftoifen van de Metalen; daar door , clat de Mineralen zich door den hamer niet laten fmeden, en door ’t vuur {molten-; daar do Metale-n doze twe laatfie eigenfchappen hebben. ‘ ‘ ‘ De voornaamfte foorton van‘ Mineralen zyn Zout , Zwavel , Steenen en Keijen. ' Zie ’t een van de Minetale Wateren gezegd word: ondger ’: ’ Woord W A T E R. Load-em. Dit is een Mineraal Lood , ‘t geen eflampt word: , en rood gemaakt door ’t; vuur, Veny ivordt. Men brengt de Meny uit Engeland; Zy,; ‘meet zuiver en hoog van kleur zyn. , , Kmgt, -wand: Mania.‘ Zy droogt op , en is re famentrekkende. ‘Men gebruiktie in Sineerfels, en in de Schilder- en Verf-kunfl;-, en ornrode Pot- ten te verglazen. ‘ '.Load—zm , die ‘zwart is. Deze is een Bergftof, waar van ’er,tx'éve.fooxren zyn. ’;E_eI(Ecis,1h'y'd; :15-=,= . goed is om te tekenen, 'tmoet ligt , glad, xnang, hard, glinfrerend,zilveracln:ig wezen; men ljrengt‘ het,uit Engeland,» daar het groeit."t Twede foort is goed om’ and Yzer glad en blinlrenclte mal'