66

374

heeft als witte uien (de hond). Si Deang Mangele Tabun daalt neer en maakt Datu So Adangon krankzinnig. De leden van de marga Sumba komen bijeen ; op aanwijzing van een sibaso geven ze een dansfeest. Daarbij daalt Si Deang Mangele Tabun in Datu So Adangon als zijn medium neer en geeft de mensen opdracht, Debata Hasi-hasi steeds aan te roepen bij elke rituele handeling (ulaon). Telkens als de pauken bespeeld worden daalt hij voortaan neer. D. Hij eet op aarde varkensvlees en brengt daarvan een gedeelte aan Si Deang Parudjar. Als ze door de aanraking daarvan verontreinigd is wil geen der hemelbewoners meer iets met haar te maken hebben. Ze weent steeds en wil van haar man niet meer weten. Hoewel hij aanbiedt een boete te betalen blijft ze onverzoenlik. E. De drie góden veroordelen haar ter dood. Na vergeefse pogingen om haar te verdrinken, te begraven, of op te hangen wordt ze op haar eigen aanwijzing in een ijzeren kooi gezet met een weefstoel en garen en verbrand. Uit haar schedel groeit een boom. Haar geest komt in de maanschijf en weeft daar dag en nacht ; daardoor is de maanschijf nu eens groot, dan weer klein. F. Si Deang Mangele Tabun komt bij de boom, een slang kronkelt zich om hem heen, maar Si Deang Parudjar bevrijdt hem. G. Debata Hasi-hasi krijgt een andere dochter, Si Boru Tapi na Guristik ; deze trouwt met Si Deang Mangele Tabun ; op raad van een kiekendief gaat ze naar de hemelpoort en leert daar van Si Deang Parudjar de wichelkunst. H. Na de dood van Datu So Adangon wordt zijn zoon Guru So Baloson medium. Na de dood van Si Deang Mangele Tabun gaat diens functie over op zijn zoon Tuan Bagindo Alim. Van hem af zijn steeds de afstammelingen van Mangalabulan neergedaald op leden van de marga Sipoholon. — Cod. 3402 p. 29—74 ; Toba, geschreven door Guru Tinandangan uit Nai Pospos. A. Ook in 1 d wordt Debata Hasi-hasi genoemd als de vader van Nang Gonggar di Portibi, die bij de schepping dezelfde rol vervult als elders Si Deang Parudjar. Dit gedeelte van het verhaal is te beschouwen als een poging om te verklaren, waarom Debata Hasi-hasi steeds in de gebeden enz. genoemd wordt, doch geen offers ontvangt. B. Dit gedeelte komt ook voor in 1 c, d, h, j; daar wordt de weigering van Si Deang Parudjar om te trouwen de aanleiding van haar afdalen uit de hemel en het scheppen van de aarde. C. Dat de góden en hun media geen varkens- en hondevlees mogen eten vat Van der Tuuk (aantekening in zijn handexemplaar van BL IV) o.i. terecht op als een bewijs van Mohammedaanse invloed. Een ander voorbeeld daarvan vindt men in H, n.1. de naam Tuan Bagindo Alim (voor Ali). E. Si Deang Parudjar weeft in de maan ; deze voorstelling ook bij de Karo-Bataks (Neumann MNZ 49 p. 55) : In de maan woont Si Dajang, een meisje, en zit daar te spinnen en te weven. Op een andere wijze wordt in no. 11 b verteld hoe Si Bëru Dajang (zo te lezen in plaats van Si Boru Dagang) in de maan kwam. Volgens Warneck, Religion p. 33n. steeg Si Deang Parudjar na de bedwinging van Naga Padoha naar de maan