131

439

krachtige sibagurekruid. d. Een wei met enkel koeien en een wei met enkel stieren worden op hun verzoek vermengd. Het goed van een te rijk man gaat op zijn verzoek naar een aantal te arme mensen, f; Biring- en puru-lijders vragen een geneesmiddel voor hun kwaal. Twee dieven vragen straf, doch God belooft, hun vrede te schenken. Een kluizenaar vraagt om erkenning van zijn verdienste, maar God zegt hem ellende toe. g. De grassprieten en de buffels vragen naar de oorzaak van hun ellende. (Van een antwoord wordt niet gesproken ; de bedoeling is wel : deze is evenzeer gepredestineerd als het lot van Vorst Ongeluk). — Literatuur over dit motief bij De Vries t.a.p. — In d komt de Halve door de zeven hemelen ; in de onderste vijf ziet hij de geesten van mensen, die voor bepaalde misdrijven gestraft worden ; in de zesde ziet hij het voorbeschikte lot der mensen ; in de zevende woont God. — Een variant van de tocht naar God met vragen onderweg, waarin de held geen halve, maar een arme man is, werd meegedeeld door Dr. Kruyt (Brieven van den Zendeling Dr. Alb. C. Kruyt no. 74) : Pakasi, de arme, gaat naar Alatala, om te vragen, waarom het 'huis van de vorst is ingestort. Hij ziet onderweg o.a. zeven mannen, die steeds tussen hemel en aarde heen en weer moeten lopen ; zij waren dieven geweest, en God staat hun toe, hun leven over te doen. Pakasi wordt van zijn domheid genezen, krijgt van de dieven goud, en wordt de verbreider van de Islam in de Paloevallei. C. Het heel maken geschiedt door koken in een pot, zo ook in d ; in c door een slag op de schouder ; in b wordt niet gezegd hoe. Het koken op dezelfde wijze in no. 95 en 114. In e houdt de Halve zijn gestalte , zijn moeder gaat op een berg God beschieten om Hem te dwingen, haar kind te veranderen, maar ze krijgt ten antwoord, dat aan het door haar zelf gevraagde lot niets te veranderen is. In dit opzicht is hier overeenstemming met g. We hebben 'hier een poging om het verhaal van de Halve in overeenstemming te brengen met de leer van de onveranderlikheid van het lot. Deze versie is dus niet oorspronkelik, zoals Warneck, Religion p. 51 meent. In d mag de Halve zelf een nieuw lot kiezen, maar hij kiest weer hetzelfde ; zo ook in h. — Als Si Adji Bahir-bahir uit de pot komt, laat hij zich inspekteren door de zuster van Batara Guru, Sinaboru Sinsal-sinsal si sinsal na roa si pudji na djagar = Jonkvrouwe Bevitster, die aanmerking maakt op het lelike, die het mooie prijst. Zij komt overeen met de dochter van de Schepper, Bantiëli = de Kieskeurige bij de Toradja’s (Bar. Tor. III p. 381). 114. Radja Gundur di Lalo, geboren in de gestalte van een kalebas, wordt door twee geesten naar de hemel gevoerd en daar door Batara Guru tot een mens omgevormd. Hij leert kundigheden van dieren, verblijft een tijd bij de homangs, verwerft een vrouw, overwint op de hemelse markt een machtig tegenstander en keert met zijn vrouw met behulp van vliegbaadjes naar de aarde terug. — Cod. 3404 p. 42—88 ; Toba. Het is volgens Van der Tuuk (Wdb. p. 127) een der populairste verhalen. Vgl. no. 95 en 113. De geboorte in de gedaante van een kalebas is uit dit verhaal overgenomen in een redactie van Si Adji Marimbulu Bosi (119 g). Het komt ook voor in 116 a en in 167 zijn de kinderen bij hun geboorte zo groot als een kalebas. Elders : Tontb. T. no. 96 ; Parker no. 153. Vgl. ook boven no. 80 en De Vries, Volksv. no. 45. — Radja Gundur di Lalo komt op een tocht door de hemel in dorpen, waar alle inwoners een zelfde gebrek