104

412

hem) E (oom door tovermacht van de ring gedood ; So Suwaron maakt hem weer levend en krijgt de waardigheid en bezittingen van zijn vader terug), c. Cod. 5865 no. 1 (Si Pinolin) : CD (verwerft met behulp van de ring door ruiling andere tovervoorwerpen, vgl. no. 121 a). Verder anders : de held is zijn geheugen kwijt. Hij doodt de slang, die nu het dorp van zijn vader teistert, door zijn tover- werktuigen, en krijgt zijn zuster tot vrouw. Hij herinnert zich zijn naam en ontdekt, dat hij met zijn zuster getrouwd is. Dan laat hij een slaaf zijn plaats innemen, keert vervolgens onder de naam Si Pinolin terug en doodt de slaaf, omdat hij niet wil dat zijn zuster met een man van onbekende komaf getrouwd is. Daarna huwelikt hij haar uit naar een verafgelegen dorp. d. OBT no. 16 (Si Parpodom): Krijgt toverwerktuigen in ruil voor meel, waarvan hij beweert, dat het een jaar lang honger stilt. Een slang die hij met zijn werktuigen bedreigt, geeft hem een wensring (D). De jongste van zijn zeven nichtjes stemt toe met hem te trouwen. De ring verschaft een huis en verdere benodigdheden. Opdat de oudere nichtjes niet jaloers zouden zijn zegt hij, dat hij trouwen zal met degeen, die het meeste vis vangt, en vermeerdert door middel van zijn ring de vis van de jongste. A het „boze oom” motief, zie no. 118. B het ruilen van goede koopwaar tegen waardeloze klapperdoppen en rijstbolsters heeft hier niet veel zin ; de oorspronkelike vorm zie no. 188 G. B—D komt overeen met AB van het vorige verhaal (no.70). C, opkweken van een dier, dat daarna rijkdom geeft, zie no. 72. D. Toverring van slang gekregen komt vaak voor, b.v. no. l’q, 7 D, 70 B, 102, 119 Z, 154 d, 182 b," 188 g. Elders krijgt de held zulk een ring van zijn moeder (119 Dc), erft hem (133, 154 b) of heeft hem reeds van zijn geboorte af in zijn bezit (78b). F. Dit slot herinnert aan de geschiedenis van de arme man die rijk wordt, maar door zijn ondankbaarheid weer tot armoede vervalt (no. 174b). — Dit verhaal is een enigszins andere bewerking van het toverring-thema dan het vorige ; het verloren gaan van de ring en het terughalen ervan door de kat en de hond ontbreken hier. Grote overeenkomst met ons verhaal vertoont de Atjehse Hikajat Banta Ahmat (Ach. II p. 142) : ACDE. Over dankbare slang zie Kathasaritsagara Tawney-Penzer I p. 101 n. Bij deze verhalen over dankbare dieren vermelden we nog dat van de dankbare dode, uit de Karo-Batakse collectie van Joustra : e. Si Adji Marim. Hij krijgt van zijn vader 100 dollar om een overzeese reis te maken, betaalt van dat geld de schuld van een dode, wast het lijk en begraaft het. Hij verwerft een vrouw ; een vijand gooit hem in zee, maar de geest van de dode redt hem en brengt hem bij zijn vrouw terug, op voorwaarde, dat hij hem de helft van zijn kinderen zal geven. Hij krijgt een kind, hakt het in tweeën en geeft de ene helft aan de geest ; de andere helft wordt weer heel. Over de dankbare dode zie Bolte-Polivka lil p. 494—517 en Chauvin II, 108. Een variant van Selebes, Riedel TBG 21 p. 209—234 = Bezemer,