109

417

Cod. 3417 p. 229—231 ; Toba : B (jongen in de gedaalte van paarde- mangga) C (hij voltooit veldwerk met hulp dieren) D. In de Dairi’se redactie verbonden met de tocht naar het Muizeneiland, zie no. 77 a. Indonesiese varianten van het sprookje van de dierechtgenoot noemt De Vries, Volksverh. no. 44. Toe te voegen : Gajo SHH no. 2 (bloedzuiger). Jav. Hazeu, Hommage p. 22 evv. Filipp. Fansler no. 19. Soemba, Onvlee p. 53—81. Halmahera BK1 72 p. 221 (buidelrat). JViv. Guinea, BKI 70 p. 505 (kakatoe, de veren worden slendangs enz.). Dit sprookje is behandeld door Bolte-Polivka, II p. 229—273; varianten uit Voor-Indië nog bij Parker no. 150, 163 (slang), 151, 207, 244 (schildpad), 153 (kalebas), 159 (luipaard, tijger), 164 (leguaan), en Dracott, Simla Village Tales, p. 15 evv. (slang) ; p. 132 evv. (hond). Uit Achter-Indië: Landes, Contes tjames p. 53 evv. ; Contes et légendes annamites p. 302. Ook in Polynesië en Melanesië, zie Dixon p. 56. — De jongste van zeven zusters, die door de ouderen veracht en gesmaad wordt, maar ten slotte het geluk bereikt, komt ook in andere verhalen voor; zie no. 69, 70 a, 71 d, 72, 98 d, 100; vgl. Parker no. 83. — Over de wensring, die in b voorkomt, zie no. 71 D. Tekenen bij de geboorte van de held (e) zie no. 119. Dat als voorwaarde tot een huwelik gesteld wordt, de huistrap van goud te maken en dergelijke (f, j), komt ook elders voor, zie b.v. MNZ 60 p. 383 (Sa’dan Tor.) ; BKI 72 p. 194 (Halmah.). Kinderloosheid genezen door een middel van datu (h) zie no. 117. Een gewone trek is, dat men een geest ontbiedt door een haar van hem te verbranden (no. 167) ; dat het hier in i door het verbranden van het omhulsel gebeurt is secundair. 79. Si Ulok. A. Een radja krijgt van een slang drie aan één tros groeiende vruchten van de gala-gala si rumondang bulan om de kinderloosheid van zijn vrouw te genezen, op voorwaarde, dat hij het meisje dat geboren wordt aan de slang tot vrouw zal geven. B. De slang komt het meisje halen ; haar vader tracht vergeefs hem met een aangeklede hond te bedriegen. C. De slang wrijft zich bij het baden de schubben van het lijf ; deze veranderen in vee en geld ; hijzelf verschijnt in menselike gedaante. D. De namora van het dorp denkt ook rijkdom te verkrijgen door zijn dochters met slangen te laten trouwen, maar ze worden verslonden. — Cod. 3414 p. 249—258 ; Toba. a. Si Bëru Ginggingën, Cod. 3410 p. 25—52 = 3420 p. 377—391 ; Dairi : B (de slang ontvoert het meisje terwijl ze baadt ; ze schenkt hem een zoon en vlucht daarna naar het dorp terug ; de slang volgt haar) C (doordat men kokend water over hem giet laten de schubben los en veranderen in dollars ; hij wordt een mens). Een variatie op het sprookje van de dierechtgenoot, waarbij het thema meer van de kant van het meisje behandeld is. Vgl. verhalen van Selebes, Sa’dan Tor. MNZ 58 p. 226 (vrouw trouwt met slang, kop wordt goud) ; Minah. Tontb. T. no. 17, 93 (oudere zuster of stiefzuster trouwt met echte slang). Nw. Guinea BKI 70 p. 525 evv. Een verhaal uit Voor-Indië, waar eveneens meisjes vóór haar geboorte aan slang beloofd wordt, bij Bompas p. 452. — Conceptie door het eten van een vrucht ook in no. 78 i en 173 ; in de Atjehse Hikajat Pha Suasa (Ach. II p. 152) ; in verhalen van