83

-ia-; gujang zal dus Toba giang = omroeren zijn. Men zou kun nen veronderstellen dat de onder de titel panggujang voorko mende gebeden worden uitgesproken onder het kneden van de of ferkoeken voor de diverse genoemde voorwerpen en personen, maar deze verklaring is toch wel erg gezocht. Waarschijnlij ker lijkt mij dat het woord als zoveel andere in de wichel- taal uit het Maleis ontleend is. Hierop wijst ook de spel ling gojang in een Karo-Batakse pustaha (REM 340/103 IV). Maleis gojang betekent: schommelen, wiegen, wuiven met. Het Batakse synoniem is manaja-naja, iets in een wiegelende be weging brengen, speciaal ook van offeranden en van de tung- gal panaluan gezegd. Van het offermes (surik) wordt zowel panaja (Gat.Dublin p.48) als panggujang (hs.REM 1239/267) ge zegd. In hs.Ch.B.1114 a 39 vat ik panggujang-gujangon op als het schudden van de zak met beras bij het terugroepen van de ziel. Panggujang ni gordang dohot ogung vat ik op als: het gebed uit te spreken onder het wiegend omhoogheffen van de pauken en gongs. Hierin worden pangaraksaon-benamingen van alle instrumenten van het gondang-orkest genoemd; het orkest als geheel heet manuk-manuk lingga gunung, de vogel berg- lingga, waarmee mogelijk (als de uitdrukking oud is) bedoeld kan zijn dat de gondang de stem van de Oppergod Sjiwa in zijn gedaante van de als berg opgevatte lingga is. Onder de ver schijnselen die de klanken van de gondangs bij de hoorders veroorzaken komt voor: marandjak ma radja ni silo-silo, de vorst van de otters springt dansend op en neer; ongetwij feld een toespeling op het verhaaltje van het dwerghert en de otter, no.178 van mijn Overzicht van de Volksverhalen der Bataks. b 30-38 anggun ni surik, over het (bij het offer gebruikte) mes (piso), met een serie afbeeldingen van verschillende soorten messen met hun namen en omineuse betekenis voor de eigenaar. Daarna volgen nog allerlei bijzonderheden over het buffel- offer, zoals de beloningen die de diverse medewerkers moeten krijgen, door de uiterst summiere wijze van uitdrukken en de soms corrupte toestand van de tekst niet gemakkelijk te be grijpen.