75

383

In no. 95 i wordt de oorsprong der apen afgeleid van een luie broer en zuster, die in de bossen zijn gaan zwerven. — Een soortgelijk verhaal over de oorsprong der apen in de Minahassa, Tontb. Teksten no. 15 (ook bij Makassaren en Boeginezen bekend, BKI 4, X, 476). Met a komt overeen een verhaaltje van de Filippijnen, F. C. Cole, Traditions of the Tinguian no. 67. 17. De oorsprong der bloedzuigers. Si Bëru Hidangën krijgt van haar vader toestemming, de inwijdingsceremonie op de akker te verrichten. Een bloedzuiger zo groot als een buffel spreekt haar aan en brengt haar tot de erkenning, dat de rijst ten slotte weer tot de aarde terugkeert. Als ze het beest ziet wordt ze ziek van schrik. Ze herstelt eerst nadat aan de bloedzuiger een buffel is geofferd en het lichaam van de bloedzuiger in kleine stukken gehakt is. Daaruit ontstaan de vele bloedzuigers die er nu zijn. — Cod. 3411 p. 81—105 ; Dairi. Evenzo zijn volgens de Karo-Bataks de roofvogels uit een in stukken gehakte gurda ontstaan (Joustra, VBG 56, I, p. 27). In een verhaal van Borneo (Ling Roth I p. 309) ontstaan de bloedzuigers uit de stukken van een kind, dat enorme zuigkracht had. 18. De oorsprong der huisdieren. Ze stammen af van wilde dieren, die door het Dwerghert bij de mensen gebracht zijn. Ze konden daar niet aarden, maar gaven elk een van hun jongen aan de mensen. Zo stammen de buffels af van de beren, de varkens van de wilde zwijnen, de geiten van de antilopen, de honden van de tijgerkatten en de kippen van de kwartels. — Cod. 3398 p. 200—216 ; Toba ; het slot van de grote dwerghertcyclus. Dat de kippen van de kwartels afstammen wordt in Cod. 3403 p. 1 en 2 vermeld. Elders (no. 173, slot van 188) ontstaan juist wilde dieren uit tamme. 19. De oorsprong van de uwong-uwong slingerplant. Een vader verzamelt zoveel vruchten in het bos, dat hij zijn kind niet meer dragen kan en het achterlaat. Dit kind verandert in de slingerplant die het geluid uwong maakt. — Cod. 5855 no. 10. Het begin komt overeen met dat van verschillende Voor-Indiese sprookjes (Parker 1 p. 120 ; Bompas p. 266, 289 ; zie ook Cosquin, Les Contes indiens p. 177 ; Études folkloriques p. 267) ; het achtergelaten kind wordt daar door dieren grootgebracht.

II. Dierverhalen. In dit gedeelte vermelden we die verhalen, waarin alleen dieren als handelende personen optreden, of de mens een ondergeschikte rol speelt. Enkele dierverhalen behandelen we om hun vorm bij de kettingsprookjes (no. 174 en 178) ; een verhaaltje over de koningkeuze der vogels vindt men in 181 D. No. 20—32 zijn de eigenlike Dwerghertverhalen, d.w.z. de verhalen waarin de loze streken verteld worden van Bao Pais, „Baas Trippelaar”, zoals hij in de Toba’se redacties gewoonlik genoemd wordt. De gewone soort naam van dit diertje is in Dairi pëlanduk, in Toba en Mandailing een enkele