118

426

bij Westenberg, BK1 5, VII p. 232 ev. = BV p. 89 ev. = Bezemer, Volksd. p. 181 ev. De pustaha als trap gebruikt, vgl. no. 6 E. 95. Si Tarungtung. A. Een geest neemt de gedaante aan van Si Tarungtung’s schoonzoon, Radja Pangenggang Bosi, en betwist hem zijn vrouw. B. Nadat een vergadering vergeefs getracht heeft, de kwestie op te lossen, luistert een arme blaasroerschutter de oplossing van een aap af. C. Hij laat de beide pretendenten een pauk de berg opdragen, waarin een kind verborgen zit (gordang ling). Het kind luistert af wat ze zeggen en wijst de ware echtgenoot aan. D. De geest wordt gedood door hem in een ijzeren blaasroer te laten kruipen. E. De blaasroerschutter krijgt als beloning een dochter van Si Tarungtung tot vrouw. F. De verwanten van de geest verwoesten het dorp van Si Tarungtung. De blaasroerschutter trekt van de ene plaats naar de andere en sneuvelt ten slotte in de strijd tegen de geesten. G. Zijn zoon, Radja Toga di Uhum Habonaran, krijgt een kind met zeven hoofden, dat mensen eet. Hij roept door zijn mandolinespel de tussenkomst in van Si Tuan Batara Guru, die het kind in de hemel laat halen en omvormt. H. De jongen wint in de hemel bij het dobbelspel, verwerft twee vrouwen en keert naar de aarde terug. — Cod. 3398 p. 24—71 ; Toba. Dit stuk bevat drie verhalen (A—E ; F ; GH), die slechts in uiterlik verband zijn gebracht door de verwantschap der hoofdpersonen. Hieraan gaat nog vooraf een beschrijving van het huwelik van Radja Pangenggang Bosi. Andere voorbeelden van omvorming in de hemel (G) zijn no. 113 en 114. Van het geest-dubbelganger motief (A E) vinden we twee toepassingen, n.1. Ai de twist gaat om een vrouw, A2 om een kind. De opmerking van vdT, BL IV p. 47 slaat op ons verhaal. Andere redacties : a. Si Pandan, Cod. 3412 p. 182—185 ; Toba Ai BDE. b. Warneck, Religion p. 81 ev. = Hambruch, Malaiische Marchen no. 37 ; Toba : AiCD. c. Cod. 5867 no. 12 : AiC. d. Manggarang-guring begu, BL II p_ 292 295, een raadselverhaaltje uit Angkola, Batang Toru dialekt ; inh. Pleyte BV p. 99 evv. = Bezemer, Volksd. p. 177 ev. : AaCD. e. Përbiron Si Singkam dëkët Si Barbarën, BL III p. 260—272 ; Dairi ; inh. Niemann, BKI 3, I p. 299 evv., Pleyte BV p. 288 ev. : C. In deze en de beide volgende varianten gaat de twist over een kind, maar niet tussen mens en geest, doch tussen twee vrouwen (Salomo s oordeel. Toen zendeling Nommensen het bijbelse verhaal vertelde en aan een Bataks hoofd vroeg, hoe hij de zaak beslist zou hebben, kreeg hij de „sprekende pauk methode” tot antwoord, Rhein. Missionsber. 1864). f. Patik dohot Uhum ni halak Batak (Singapore 1899) p. 99—100 ; Toba : C. g. Cod. 5879 no. 5 : C (De radja stelt hier