419

Ill

Als motief in Europese sprookjes Bolte-Polivka II p. 300. — Water halen in een vat met gaten zie 188 Do. — De geplante haren worden kalabas- planten, welker vruchten rijst bevatten, vgl. 77 A. — Het bosspook heeft een ijzeren stok ; bij Fansler p. 19 heeft een der makkers van de Schrok zulk een wapen ; vgl. ook de gërgasi met boom als stok (Borneo) TBG 41 p. 196. Zie Cosquin, CPL I p. 8 ; Prof. de Vries deelt mij mee, dat de stalen stok als reuzenwapen in de Europese folklore en Middeleeuwse heldenepiek gewoon is. — Duizendpoten als luizen op het hoofd van reus, zie aant. bij 119 L. — Het doden van het bosspook als in no. 184. Varianten uit het oosten van de Archipel bij De Vries, Volksverh. no. 53. Hierbij hoort ook het begin van Volksv. no. 77 (van de Mentawei-eil.). Van het Toradja’se verhaal van Tandani, waar gewoonlik de moeder de kinderen volgt, bestaat ook een lezing waar het omgekeerde het geval is (Bar. Tor. Ill p. 430). Verder : Atjeh, Haba ureuëng löb lam batu blaïh batèë meutangköb, genoemd Ach. II p. 73 (hier heeft de moeder een slang als minnaar, welks ziel ze in een komkommer bewaart) en Gajo SHH no. 7 (Een vrouw opent een mand met sprinkhanen, die haar man gevangen had, om er een aan haar kind te geven. De sprinkhanen ontsnappen en tot straf snijdt hij haar de borsten af. Ze loopt weg ; het oudste kind neemt zijn zusje op zijn rug en volgt haar. De moeder laat hem onderweg telkens vruchten plukken om een voorsprong te krijgen. Ten slotte laat ze hem water halen in een mand en verdwijnt ondertussen in de Gespleten Steen. Daarbinnen vindt ze een dorp, waar ze met het hoofd trouwt. De kinderen planten zeven haren van hun moeder, daaruit ontstaat een paleis ; uit een meegebracht ei komt een haan, waarmee ze grote winst behalen door hem te laten vechten. Een vorst neemt het meisje tot vrouw ; het paleis verandert weer in haren en als die verbrand worden ontstaat er vee). — De Happende Rots (batu mordaup) komt volgens een aantekening van vdT. ook voor in een der redacties van no. 118 (wschl. b of d), waar de drie halve broers van Si Adji di Angkola deze door de Rots laten verpletteren. Ook op Bali, batu matjëpak in de hel (vdT. Kawi Bal. Ned. Wdb. I p. 650) ; verder in De Vries, Volksv. no. 3 en 72 ; Brits Nw. Guinea en Polynesië zie Dixon p. 48 ; vgl. ook Cosquin, Études folkloriques p. 194. 83. Het meisje dat met een orang oetan trouwde. Twee zusters gaan vissen. Ze vangen niets, schamen zich naar huis te gaan en overnachten buiten. De een wordt door twee orang oetans tot vrouw genomen. Ze maakt hen bang met vuur en ontsnapt. Thuisgekomen krijgt ze een zoon. — Cod. 3422 p. 155—176. a. In Cod. 3419 p. 379—386 komt een fragment van een Dairies verhaal voor over een meisje, dat alle vrijers afwees en het met een imbo hield. Vgl. ook no. 16. Een dergelijk verhaal van Borneo, Ling Roth I p. 350 ; Rutter p. 69 evv. 84. Si Taring. A. Een arme wees vangt met de hengel een grote waterslak, die hem verzoekt haar niet te doden, maar mee naar huis te nemen. B. Hij wint weddenschappen over het spreken van de slak. C. Tijdens zijn afwezigheid komt de slak uit haar huis, wordt een meisje en kookt eten voor hem. Hij bespiedt haar en verbrandt haar huis. D. Ze trouwt met hem, op voorwaarde, dat hij hun kind nooit slakkezoon zal noemen. E. Het kind huilt steeds, tot hij het uitscheldt