110

418

de Dajaks, BKI 80 p. 582. Voorbeelden uit Voor-Indië zijn Dracott, Simla Village Tales p. 6 evv. ; Parker no. 214. Zie over dit motief Bolte- Polivka 1 p. 544, II p. 300 ; Chauvin V p. 43. — Het beloven van een toekomstig kind aan een monster ook in no. 158. De domme namora, die zijn radja na wil doen, maar daardoor in het ongeluk komt, vinden we ook in no. 188 J. 80. Radja Bagondang Diri en zijn dochters, van welke de jongste met een kalebas trouwt. — Torsa-torsa no. 9 ; vert. De Vries, Volksv. II no. 125. Dit is het enige ons bekende voorbeeld in het Bataks van de meer uitgebreide vorm van het sprookje van de dierechtgenoot, waarin de reis van de man en zijn hereniging met zijn vrouw voorkomt (Een spoor hiervan treffen we echter ook aan in no. 78 g). De formule voor dit verhaal volgens de indeling van De Vries, Volksverh. no. 44 is : A2BC1D1E1F3. De episode B hier op dezelfde wijze als in 78 C. 81. Na Lungguk was een arme vrouw met twee dochters. Ze huwelikt er een uit aan een muis, die ze bij het palmwijntappen met menselike stem hoort zingen. De muis brengt haar tot welstand. Er wordt een kind geboren, en ze keren naar het dorp terug, waar Na Lungguk de mensen verzoekt, haar kleinzoon nooit afstammeling van een muis te noemen, daar dan haar schoonzoon zou sterven. — Cod. 3414 p. 149—152 ; Toba. Dit is een mannelik pendant van no. 84. 82. Si Sori Ntagan. Inhoudsopgave boven blz. 31 evv. naar Cod. 3399 p. 86—119; Dairi. Andere redacties: a. Si Sori Tagan, Cod. 3412 p. 106—117 ; Toba : B (in deze en de volgende varianten is de vrouw niet met de sprinkhaan getrouwd, maar zij of haar man heeft hem gevangen) CDEFG. b. Cod. 5882 no. 13 : B (de vrouw wil de sprinkhanen aan het jongentje geven, dat er om zeurt ; ze vliegen weg ; de man snijdt haar een borst af) C (ze houdt het dochtertje, dat haar volgt, op door haar water te laten halen in een lekke bamboe) D ; een radja komt de hand van het meisje vragen ; ze zegt hem, eerst een vrouw voor haar broer te zoeken. Hun vader komt bedelen en wordt verzorgd, c. Cod. 5885 no. 4: C (moeder loopt weg, omdat het dochtertje, Si Tapi Surat Tagan, kieskeurig en lui is) D (ze stichten een dorp, waarvan het broertje hoofd wordt), d. Cod. 5891 no. 4 : C (moeder loopt weg, omdat het dochtertje, Si Tapi Surat Tagan, vraagt de pisang si tanda tondi te mogen eten, vgl. no. 150 a) D. — In de varianten b, c en d is het zusje de oudste van de twee. Conceptie door de wind, door de moeder van Si Sori Ntagan als voor wendsel opgegeven, komt voor in een verhaal van Mentawei, geciteerd bij Schmidt, Grundlinien p. 83 n. en Morris, Mentawai-Sprache p. 129 (zie ook de noot aldaar over het Vrouweneiland) ; Se/. Tontb. T. p. 391 , Loeang Sermata, Riedel, Sluik- en kroesharige rassen p. 311. Zie ook MNZ 60 p. 389 : de wind kan een dode doen herleven omdat hij gelijk is aan adem.