122

430

van Prof. Hazeu). Zie ook Fansler’s aant. bij no. 47. Voor- en Achter- Indiese varianten bij Bolte-Polivka I p. 225, Cosquin, Les Contes indiens p 62 Parker no. 69 en 117. — De verhouding tussen no. 69 en 100 zouden we ons als volgt kunnen voorstellen: In het sprookje van het type „Frau Holle” hebben de Bataks de minder gewone voorstelling van de mensen eetster of tijger, die de heldin gunstig gezind is, vervangen door de gewonere (zie no. 99) van een vijandig wezen. Daardoor heeft de episode met de schedel zijn eigenlike zin verloren ; daardoor konden ook de zusters geen verlangen meer hebben om dezelfde tocht te doen, maar moesten op een andere manier gestraft worden (het betreden). — Bij het laatste gedeelte, de vrouw die haar man achterna reist, zijn te vergelijken verhalen van Selebes, Tor. Bar. Tor. lil p. 417 (no. 81), 431 (no. 94) ; Minah. Tontb. T. no. 21. Rotti, Jonker Rott. T. no. 16.

101. De luistergeest. Een geest luistert af, dat een man ’s avonds tegen zijn vrouw zegt, van plan te zijn in het bos rotan te gaan halen. Hij neemt de gedaante van de man aan en ontvoert de vrouw en haar zoontje. De jongen ziet, dat de geest geen neus heeft, waarop ze vluchten. Weer voert de geest haar weg met huis en al, maar terwijl hij slaapt vluchten ze voor goed. — Cod. 5868 no. 6. Het beluisteren van een afspraak wordt door de Gajo’s van de lijkspoken (apah) verteld (SHH no. 40). 102. Si Bëge. A. Hij gaat kamfer zoeken. De dochters van de kamfergeest bezoeken zijn hut en koken van de gespilde rijstkorrels en visgraten een maal voor hem. Hij bespiedt ze, grijpt de jongste, Nan Tampuk Ëmas, en trouwt met haar. B. Als voorwaarde stelt ze, dat hij haar geen veldarbeid zal laten verrichten, niet laten koken, geen water laten dragen en niet laten dansen. C. Ze verschaft hem rijkdom door haar wonderring. D. Hij geeft een feest ; een neef van hem vraagt haar, te dansen. Ze gaat weg. E. Si Bëge volgt haar en wordt toegelaten in het hol in de rotswand waar haar vader woont. F. Zijn ouders geven een feest in de hoop, hem te bevrijden ; daar ze verzuimen een voorbijkomend guru uit te nodigen worden ze in steen veranderd. Si Bëge kan men nu nog horen fluitspelen op de Dëlëng Përbangsin. — Cod. 3399 p. 5—32 ; Dairi. a. Een Toba’se redactie in Cod. 3415 p. 214—229 : Si Pege, een arme jongen, speelt net zo lang op de fluit tot het God begint te vervelen, en Hij een stuk goud voor hem naar beneden gooit (vgl. no. 187)’. Daarna A (hij is hier niet in het bos om kamfer te zoeken, maar legt een veld aan. De jongste homang-dochter verandert zich in een slang, een rups, een vis, een blad, maar hij laat haar niet los) B (voorwaarde : hij mag niet zeggen, dat ze in het bos gevonden is) D (de moeder van Si Pege overtreedt de voorwaarde door het zoontje voor kind van een homang-dochter uit te schelden) E (hij vindt haar niet en gaat weer fluitspelen tot hij verhongert), b. Si Baun PedjeJ, BL II p. 1—16 ; Angkola ; inh. (met veel fouten) van Pleyte BV