112

420

voor slakkezoon ; de jongen vertelt dit aan zijn moeder, die neemt hem mee en wordt weer slak. — Cod. 3413 p. 65—84 ; Toba. a. Si Tolo Hakke, Cod. 3401 p. 93—94 ; Toba : AB ; de mensen slaan Si Tolo Hakke dood. b. Si Pogos, Cod. 5882 no. 6 : AB ; als hij rijk genoeg is droogt hij de slak boven het vuur. c. Si Parpodom, Cod. 5887 no. 2 : Hij zet fuiken op het land, vangt een vogel, die bewerkt, dat niemand hem een verzoek kan weigeren ; hierdoor wordt hij rijk. Dan AB ; hij sticht een groot dorp en verzorgt vogel en slak goed. — In de volgende varianten is geen sprake van een slak maar van een ander dier, in j een plant. d. Si Radja Ulang Hotari, Cod. 3414 p. 105—108 ; Toba : A (kikvors) DE ; van haar stammen de tohuk saba af. e. Si Tondi Ala, Cod. 5879 no. 16 : A (dochter van een grote kikker, tohuk bagur, snoept van zijn palmwijn, vgl. no. 81) DE. f. Si Dingdangdera, Warneck, Studiën p. 132 ev. ; Toba : A (vis, verandert vanzelf in meisje, schubben worden goud, vgl. no. 79) DE (het land stort in en wordt een solobean in het noordelik deel van het Tobameer). g. Weekblad „Sumatra”, le jaarg. no. 24, 25 : A (vis) DE (zij wordt Boru Saniang Naga ; het zuidelik deel van het Tobameer ontstaat), h. Si Pijoton, Cod. 5866 no. 4; A (vogel, beveelt hem haar te schieten, te plukken en te schroeien, na zeven dagen is het een meisje geworden) DE. i. Kërbo Si Ranggir, BL III p. 76—ii5 ; Dairi ; inh. Niemann, Tijdschr. v. Neerl. Indië 1870, I p. 305 ; Pleyte BV p. 249 evv. : Buffel heeft zeven menselike dochters (vgl. 86), die in het bos wonen ; ze wordt geslacht ; C (uit de kop komt meisje) D (geen voorwaarde) ; de zeven dochters uit het bos gehaald en uitgehuwelikt. j. Anak Lumang-lumang, Cod. 3412 p. 178—181 ; Toba : C (het meisje komt uit een ansilmongblad, ze kookt vis uit graten, vgl. no. 102) D (hij overtreedt het gebod niet). In het verhaal van Si Taring zijn twee vertellingen verbonden : AB, het verhaal van het sprekende dier waarover gewed wordt (hiervan is nog een voorbeeld no. 181 Jio) en CDE, de echtgenote uit dier of plant ontstaan. Het laatste loopt parallel met de verhalen van een geestmeisje als echtgenote, no. 102, en heeft trekken van overeenkomst met de verhalen van een hemelse prinses, die met een sterveling trouwt, no. 115—117. C komt ook voor in no. 134. In no. 38 AB is de vrouw een echte apin, en legt die gedaante niet af. De varianten waarin het meisje plantegedaante heeft (als in 1) zijn genoemd bij De Vries, Volksv. no. 60. Toe te voegen : Sel. Tor. Adriani Ind. Gids 32, I p. 263 (bamboe) ; Minah. Tontb. T. no. 20 (in bamboe gevonden ei), no. 83, 84, 86 (houten beeld) ; vgl. ook ]av. Hazeu, Hommage p. 22 (madja) ; en voor motief C : MNZ 48 p. 397 ev. Diergedaante heeft de vrouw (afgezien van de zwanejonkvrouwverhalen, welke bij no. 115 behandeld worden) in : Biltong, Riedel TBG 26 p. 270 evv. = Bezemer, Volksd. p. 211 evv. (schildpad). Borneo, Evans p. 457—459 = Hambruch, Malaiische Marchen no. 33 (bijenest) ; ibid. p. 461 ev. (mus); Ling Roth I p. 303 (vis). Sel. Tor. TBG 52 p. 252 evv. (biggetje), Bar. Tor. III p. 401, no. 60 (schildpad). Vgl. Soemba BK1 68 p. 164—172 (mensehoofd). Voor C nog te vergelijken ]av. MNZ 48 p. 409 ; Halmah. BKI 7, VII p. 256. In