123

431

p. 91 evv. : In het begin vindt de held, geholpen door een schildpad, veel kamfer (vgl. no. 145), maar zijn makkers gaan er mee vandoor en laten hem achter). A (ze verandert zich in olifant, tijger) B (voorwaarde : hij mag haar niet vragen, hem te luizen) D (hij overtreedt de voorwaarde) E (ze gaat met hem terug), c. Kroesen vertelt in TBG 41 p. 269 evv. twee verhaaltjes over huweliken met een watergeest (het gehele over godsdienst handelende gedeelte van dit artikel ziet er niet zeer betrouwbaar uit) ; het tweede heeft het schema : AB (voorwaarde : niet aan afkomst herinneren) D. De verhalen waarin het meisje dier- of plantgedaante heeft, zijn behandeld bij no. 84. In de trek, dat de held zijn verdwenen vrouw volgt, komt dit verhaal meer overeen met die, waarin het meisje een hemelnymf is (115—117). Vgl. ook no. 134. Een voorbeeld, waarin het meisje een bosgeest is, is ook BKI 6, 1 p. 394 (= De Vries no. 78) en ibid. p. 391 (van Halmahera). Het koken uit afval ook in een verhaal van Madagascar, Dandouau p. 273 ; vgl. het koken van vis uit een stok in verhalen van de Filippijnen, F. C. Cole, Traditions of the Tinguian p. 17 n. 3. — Een Voor- Indies verhaal van een huwelik met een waternymf is Bompas no. 69. 103. Toras ni Tale. A. Verschillende werklui maken een beeld uit een stuk kernhout van een tale-boom. Datu Pangubung geeft het beeld leven. B. Het verandert in een zwaluw en vliegt de lucht in. Een blaasroerschutter schiet het neer, het valt in zee, een duiker duikt het op, Datu Pangubung maakt het weer levend, zodat het een meisje wordt. C. Haar makers en redders twisten over haar bezit ; een arme man luistert een gesprek van apen af, dat hem de juiste oplossing aan de hand doet. D. Elk van de medewerkenden wordt in een bepaalde verwantschapsverhouding tot haar gesteld, en ontvangt het door de adat voorgeschreven aandeel van de bruidschat, die Pardosir Dijapari voor haar betaalt. E. Ze laat haar man zweren, dat hij haar nooit aan haar afkomst uit het kernhout van een tale-boom zal herinneren. Haar medevrouw scheldt haar dochtertje, als het kind niet voor de achtste maal haar weefspoel op wil rapen, voor nakomeling van een stuk hout uit. De vrouw neemt haar kind, en verandert weer in hout. Haar man beneemt zich het leven. — Cod. 3417 p. 18—20 ; Angkola, Batang Toru dialekt. a. Toras ni Talis, Cod. 3416 p. 54—64 ; Angkola : ACDE. b. Toras ni Tale, Cod. 5879 no. 20: ACD. c. Ingevoegd verhaal in no. 181a (Js); Toba : ACD. d. Si Adji Portaba, Cod. 3401 p. 51—52 ; Toba : A ; uit het beeld ontstaat een man ; deze klimt met zijn zeven makers langs een neergelaten touw naar de hemel. Ze vragen Batara Guru om vrouwen. De god geeft aan Si Adji Pangubung zijn dochter, aan de andere zes vrouwen uit een buffel, een koe, een geit, een kip, een zeug en een teef ontstaan, aan het beeld een slavin. Ze keren naar de aarde terug en krijgen zonen (vgl. no. 88). e. Uitg. Volkslect. no. 455