20

323

niet hebben te rekenen. Onder de later opgetekende stukken vinden we echter al enige specimina van deze jongste verrijking der Batakse literatuur : enkele bijbelse verhalen en sprookjes van Grimm. Onder de teksten van Van der Tuuk vinden we er wel reeds verscheidene waarvan we de oorsprong uit het Maleis of Minangkabaus kunnen aantonen, b.v. no. 115, 160, 181. Over het algemeen blijkt in de Mandailingse verhalen in de taal en eigennamen een sterke Minang- kabause invloed. Ook de overgenomen verhalen zijn echter geheel aan de Batakse verhaaltrant aangepast, de inkleding der gebeur tenissen is geheel Bataks geworden, en ook de loop van het verhaal is soms aanmerkelik gewijzigd. Van Mandailing zijn sommige dezer verhalen verder naar het noorden in Toba gekomen, en vandaar gingen weer verhalen naar de Karo’s over. Ook via Barus en Singkel kunnen echter verhalen in Toba en Dairi gekomen zijn, en de Karo- Bataks kunnen van de oostkust een deel hunner verhalen gekregen hebben. Hierbij zien we dan nog af van het zeker aanzienlike deel der vertellingen, dat reeds zo lang in het Batakland leeft, dat de herkomst ervan eerst door een uitgebreid vergelijkend onderzoek zal kunnen worden aangetoond. Het was eerst ons plan van alle verhalen tamelik uitvoerige inhoudsopgaven te geven, doch het bleek, dat het werk hierdoor veel te omvangrijk zou worden. Toch wilden we een overzicht geven van de gehele verhalenschat, daar een zo groot mogelike volledigheid voor het vergelijkend onderzoek een eerste vereiste is. We hebben daarom met een zeer korte aanduiding van de inhoud der verhalen moeten volstaan. Als voorbeeld geven we in het tweede gedeelte van het boek enkele uitvoeriger uittreksels ; enige andere zullen nog verschijnen in het tweede deel van Prof. De Vries’ Volksverhalen uit Oost-Indië 1 ). De keus der hier uitvoeriger gegeven verhalen werd door verschillende factoren bepaald. No. 1 en 6 2 ) zijn andere versies van die Batakse verhalen, welke het meest de aandacht van westerse onderzoekers hebben beziggehouden : de scheppingsmythe, en de verhalen die in verband staan met de oorsprong van de toverstaf. No. 62 en 82 geven voorbeelden van verhalen, die naar de tot dusver toegankelik gemaakte gegevens alleen in het oosten van de Archipel schenen thuis te horen, maar nu blijken ook verder westelik bekend te zijn. Van no. 86 vonden wij een biezonder sprekende parallel, bij de Santals in Noord-oostelik Voor-lndië opgetekend, terwijl het overigens nog slechts uit het Sundanees bekend was, een feit 1) De rest van onze uittreksels stellen wij gaarne ter beschikking van wie ze voor enig wetenschappelik onderzoek nodig mocht hebben. 2 ) De nummers zijn die welke de verhalen in het derde gedeelte van dit werk hebben.