185

ngo (l.do?) haolgapanna. Door vdT in Bat.kar.gecopieerd. J. Brieven. De brieven die men in vdT's Batakse collectie vindt zijn al le door hem eigenhandig in Bataks schrift gecopieerd, bijna zonder uitzondering uit archieven van Nederlandse bestuurs ambtenaren. Ze handelen meestal over aanrakingen van het Ne derlandse bestuur met de in die tijd onafhankelijke binnen landen n.l.Boven-Barus (de meeste) en Padang Bolak (een klei ne verzameling in Or.3407). De spelling is vaak gebrekkig, en de inhoud niet altijd even duidelijk. Dit is zeker de re den dat vdT ze niet getranscribeerd heeft maar ze zo authen tiek mogelijk in het oorspronkelijke schrift weergeeft. Ik heb van al deze brieven transcripties gemaakt, die men in Or. 12.475 vindt, niet onder de nummers van de handschriften maar bij elkaar op blz.50-75. De laatste twee zijn pamulas, brandbrieven. Bij de transcriptie is een register van eigen namen gevoegd. Op grond van de lectuur van zulke brieven kwam vdT tot de conclusie dat een (zeker vóór zijn komst) tegen de Bataks ondernomen militaire expeditie (waarschijnlijk die tegen Pangaribuan in .1851, waarvan hij spreekt in zijn aantekenin gen in Cod.Or.3386m(1)) ten onrechte had plaats gehad. Hij heeft daartegen een protest geschreven, dat waarschijnlijk nooit gepubliceerd is. Wij laten het hier volgen: Or.3386 1 (1). Ik was in 't jaar 18.. met het civiele gezag belast op een buitenpost, niet ver van een land gelegen, waar een andere taal of liever tongval gesproken werd en hoorde op eens een klagt over den roof van een veertigtal menschen door de in woners van dat land op ons grondgebied gepleegd. De rovers waren op hun van het goevernement onafhankelijk grondgebied teruggetrokken, en te talrijk om door ons klein personeel van oppassers achterhaald te worden, zoodat ik mij tot den resident wendde, die tevens militair commandant was,en hem vroeg, wat in dezen te moeten doen,daar er op de roovers geen verhaal scheen te zijn.De resident, die gaarne expedi ties maakte, schreef naar en ontving den last, een