106

414

overspel bedrijft met een witte. Het mannetje van de laatste geeft hem de gave, de taal der dieren te verstaan. Hij lacht over een gesprek van mieren ; zijn vrouw wil de reden weten maar als hij het vertelt moet hij sterven. Een gesprek van een bok met een geit en van een haan met een jachthond leren hem, hoe zijn vrouw te behandelen ; hij dreigt haar met een lans (tombak), vandaar zijn naam. — OBT no. 26. a. Kortere redactie in Cod. 5893 no. 7. Dit sprookje is behandeld door A. Aarne in FFC no. 15, Bolte-Polivka I р. 132 n. Het komt in Indonesië voor als no. 7 van de Maleise Hikajat Bajan Budiman (TBG 41 p. 460) ; uit een handschrift met verschillende verhalen (Cod. 1721, Juynboli Cat. p. 173) uitgegeven : Van Ronkel, Maleische Verhalen, 2e druk p. 20 ew. Het staat in de Middel-Jav. Tantri (Juynboli Suppl. Cat. p. 398), is verwerkt in de Sérat Angling Derma, ed. Van Dorp p. 10 evv. en als volksverhaal opgetekend bij de Gajo’s, SHH no. 24, vert. De Vries, Volksverh. II no. 186. Voor-lndiese varianten Parker no. 167—169 en 238. 76. Si Padidit en de tijger. Hij bevrijdt een tijger van een bot in zijn keel. Ze sluiten vriendschap ; de tijger geeft hem geld van een man, die hij gedood heeft, neemt hem mee naar de vergadering der tijgers, en wordt na zijn dood door Si Padidit begraven. — Cod. 5855 no. 28. a. Ander verhaal over vriendschap tijger en mens : Torsa-torsa no. 37 (tijger gevangen ; mens veroordeeld wegens stelen van hem door de tijger gegeven goederen. Als de mensen hun vriendschap zien laten ze beiden vrij). Het bevrijden van bot in de keel herinnert sterk aan de fabel van de Leeuw en de Specht (Jatakamala 34) ; ook op Java bekend in de Tantri (Juynboli, Suppl. Cat. p. 398). 77. Si Bunga Ihur. A. Een arme vrouw gaat met haar zoon op het veld wonen. Ze plant okselharen van haar broer, daaruit groeien kalebassen die rijst bevatten. B. De zoon vergezelt zijn oom op een zeereis. Hij laat zich afzetten op het muizeneiland en ruilt daar de rijst uit zijn kalebassen tegen goud. C. Op de terugreis wil het schip van zijn oom niet verder voor hij Si Bunga Ihur afgehaald heeft. D. Teruggekomen betaalt Si Bunga Ihur met het goud een grote bruidschat en trouwt met ooms dochter. — Cod. 3413 p. 47—54; Toba. a. Cod. 3410 p. 1—20 = 3420 p. 361—376 ; Dairi (Simbatjang Gumale-gale) : CBD ; de held heeft aanvankelik de gedaante van een paardemangga ; het vervolg is een variant van no. 781, zie aldaar, b. Cod. 5884 no. 3 ; vert. De Vries Volksv. II no. 95 : B ; ze komen eerst langs het varkens-, slangen-, tijger-, zilver-, goud- en diamant- eiland (zie no. 121 C), ten slotte aan het muizeneiland. Daar wordt de held rijk ; als hij terugkomt schaamt hij zich voor zijn moeder ; die treft het schip met haar melk, waardoor het in steen verandert. с. Een Karo-Bataks verhaal dat overeenkomt met b is door M. C.