115

423

To rad ja’se verhaal De Vries Volksv. no. 89 ; een vogel of ander dier doet hetzelfde in de Voor-lndiese verhalen geciteerd bij no. 19 en Knowles, Folk-Tales of Kashmir p. 29. 88. Guru Nilanggean verkoopt zijn ene dochter aan zeven pretendenten. Om aan zijn verplichting te voldoen maakt hij zes andere dochters uit een kip, een zeug, een geit, een teef, een buffel en een koe. Deze behouden als mensen haar dierlike eigenaardigheden. Elk van de dochters krijgt een zoon, maar die welke uit dieren ontstaan zijn sterven spoedig daarna. — Cod. 3415 p. 241—260 ; Toba. Over mensen die van huisdieren afstammen en daarvan de eigenaardig heden hebben wordt gesproken in no. 1 r. 89. Twee meisjes die in tortelduiven veranderden. Twee meisjes werden tot haar grote verdriet door haar ouders nooit mee naar de akker genomen. In de poottijd komt er een oude vrouw en verandert ze in tortelduiven. Haar ouders doen een gelofte, die ze vervullen als de meisjes na een tijd weer terugkomen. — Cod^ 5891 no. 2. a. Een Karo-Batakse redactie is Neumann, Ërbage-bage toeri- toerïn II no. 8. 90. Het meisje dat een olifant werd. Een meisje van de marga Tompul wil niet trouwen en als men haar toch dwingen wil verandert ze tijdens de bruiloft in een olifant. — Cod. 5855 no. 12. De wijze der verandering lijkt op die in no. 16 en 38. 91. Si Kalio gaat drie jaar op reis en spreekt met zijn verloofde af, dat degeen die vóór die tijd trouwen zal in een aap zal veranderen. Er komt een dubbelganger van Si Kalio ; als haar vader haar met deze wil laten trouwen wordt ze een aap, maar als de echte Si Kalio komt verandert ze weer in een mens. — OBT no. 5. Andere voorbeelden van mensen die in apen veranderen in no. 16, 38 en 117. Bij no. 16 a is behalve het reeds genoemde Filippijnse verhaaltje ook nog te vergelijken Fansler p. 413 ev. Een Voor-Indies verhaaltje van een prinses die in een aap veranderde en door haar verloofde onttoverd werd is McCulloch, Bengali Household Tales p. 279. IV. Verhalen over geesten. De geesten, die in de verhalen optreden, dragen gewoonlik echt Batakse namen, ook waar het verhaal aan den vreemde ontleend is. Soms wordt eenvoudig begu, het algemene woord voor geest, gebruikt, of djolma so begu, dat een of ander monsterachtig wezen aanduidt, hetzij een mensenetende reus of een mens in afzichtelike vermomming. Een meer speciale naam is homang, maar ook van deze wezens bestaat geen overal geldig signalement. Vaak wordt van hen verteld, dat ze dobbelen in de bossen, en een vaste trek is, dat ze doodsbang zijn voor honden. Dwergen, zoals hun Maleise naamgenoten de këmang, zijn ze niet. Guru Tinandangan, die beweert er zelf een gezien te hebben, beschrijft ze (Cod. 3402 p. 303) als wezens met lange rode haren, witte ogen, grote witte tanden en lange, scherpe, gele nagels ; hun voeten staan achterstevoren, en ze roepen steeds hoë, hoë 1 Als ze een mens in het bos zien maken ze, dat hij de weg terug niet meer