141

449

noemt zijn moeder de naam van haar broer. Hij gaat deze zoeken ; ILöct/MNO (hij wordt betrapt terwijl hij speelt en trouwt met Nan Tapi Singgar Mata ni Ari Nan Sinok Mata ni Bulan). Haar vader tracht vergeefs hem te vergiftigen ; als hij hem op een trap wil laten klimmen, waarvan de sporten messen zijn, veranderen deze in hout ; U (strijd met Urdung Sabulan van over zee, aan wie haar vader haar toegezegd had) Z (hier geen tocht naar de hemel). h. Cod. 3400 p. 138—150 ; Toba ; Galanggang Medal-edal is een der namen van Si Adji Marimbulu Bosi ; hier wordt echter een heel ander verhaal van hem verteld, n.1. hoe hij de dochter van Tuan Halembang di Hadorasan verwierf tegen de zin van haar vader die een groot tovenaar was (hierin de episodes 188 Dkl). Zijn vrouw heeft later tijdens haar zwangerschap lust in een krokodillelever, welke een rat voor hem haalt op dezelfde wijze als de eekhoorn in no. 55. i. Het Karo-Batakse verhaal Si Lang Adji Bonar bevat enkele episodes, die met ons verhaal overeenstemmen, b.v. O en W. j. Het motief van de boze halfbroers komt ook voor in Cod. 3400 p. 213—228 (Toba), door Pleyte uitgegeven met een inhoudsopgave in Album Kern p. 91 evv. Een verhaal, dat in zijn geheel met de geschiedenis van Si Adji Marimbulu Bosi overeenkomt, hebben wij nergens gevonden. Het heeft vele episodes gemeen met de nummers 115—118, zonder dat altijd uit te maken is, waar ze oorspronkelik thuis horen. De rol, die de halfbroers tegenover Si Adji Marimbulu Bosi spelen, komt min of meer overeen met die van de boze oom tegenover Si Adji Urang Mandopa en Si Adji di Angkola en doet ook weer denken aan de houding van de vader van Si Laga Man (no. 138) tegenover zijn zoon. Boze halfbroers zijn ook in de Voor-Indiese sprookjes niet onbekend (zie b.v. Cosquin, CPL I p. 218 evv.), maar de uitwerking van het gegeven is daar weer heel anders. Het verblijf van Si Adji Marimbulu Bosi in vermomming in het dorp van zijn geliefde vindt tal van parallellen in Indonesië en elders ; het is het type van Grimm no. 136, waarbij Bolte- Polivka III p. 105 ook enkele Voor-Indiese varianten noemen. (Daaraan is toe te voegen McCulloch, Bengali Household Tales no. 25). De tocht naar de hemel is slechts los met het voorafgaande verbonden, en kon dan ook in de Mandailingse redactie gemakkelijk worden weggelaten zonder dat de samenhang van het verhaal geschaad werd. Van de afzonderlike episodes vonden wij de volgende parallellen: C. Gouden nagels : De Vries, Volksverhalen I p. 199 (van Halmahera, man in vermomming van leguaan). Zwangerschapslusten zijn een gewoon motief in de Voor-Indiese folklore, zie Kathasaritsagara Tawney-Penzer 1, Appendix III. In de Batakse verhalen dient het meestal slechts om de magiese kracht van het kind, dat geboren zal worden, aan te duiden ; het vraagt reeds in de moederschoot de levers van allerlei venijnige en wilde dieren, wier eigenschappen het daardoor deelachtig zal worden. Soms ook dient het motief om er de avonturen van de vader, die op zoek gaat naar de moeilik vervulbare wensen van zijn vrouw, zoals een drachtig mannetjesdwerghert, mee in te leiden. — Ook de tekenen bij de geboorte van een held moeten zijn magiese kracht aanduiden. Vaak wordt gezegd, dat hij door de huisvloer valt, en soms is dan de aanraking van zijn lichaam gevaarlik of zelfs dodelik.