70

378

Een tocht naar het dodenrijk om een gestorven zuster terug te halen is ons niet van elders bekend ; zeer vaak komt een dergelijke tocht voor van een man die zijn vrouw gaat halen b.v. Jonker, Rott. Teksten no. 32 en in Melanesië en Polynesië (Dixon p. 72—78). Op weg naar het geestenland moet men vaak over een brug, b.v. Dajaks BKI 80 p. 546 ; over het water gaat de tocht ook in no. 8 d. Bij E is te vergelijken no. 94. 7. De oorsprong van de përminakën. A. Een meisje geboren op een ongeluksdag ; haar ouders sterven. B. Haar broer gaat met haar het bos in. C. Ze wordt door een slang ingeslikt, door haar broer bevrijd. D. De slang geeft hem een toverring. E. De slang leert hem de përminakën maken. — Karo-Bataks, meegedeeld door Neumann, MNZ 47 p. 217 evv. a. Ander verhaaltje over de oorsprong van de pormiahan : Uitg. Bat. Inst. no. 18 p. 30 (Toba) : De oorspronkelike olie is ontstaan uit een beenderloze knaap. A is een gewoon begin-motief van Karo’se verhalen, vgl. b.v. 11, 139, 163. B. vgl. 163. D. Zie no. 71. E. Tovermiddelen van slang geleerd vgl. 119 Dc. 8. De oorsprong van de porsili. Si Lundu ni Pahu, de zoon van Namora di Bahadji, valt in het water en wordt gegrepen door een waternymf, Si Boru na Rudang Ulu Begu. Zij geeft hem pas terug nadat men haar op haar raadselachtige, door een datu verklaarde aanwijzingen een scheut van de pisang als porsili heeft gegeven. — Toba-Bataks, uit het bij 5 g genoemde referaat; de inhoudsopgave naar een vertaling van Dr. Winkler. De oorsprong van de porsili, hier vastgeknoopt aan het ook uit andere verhalen bekende motief (zie no. 118) van de watergeest, die een mens wil vasthouden, wordt ook anders verklaard : a. Cod. 3417 p. 218 ; Toba : De eerste porsili werd gegeven voor een man die een heilige plaats (woonplaats van een sombaon) had betreden en tengevolge daarvan ziek werd. b. Cod. 3417 p. 257—258 ; Toba : Datu Pollung ni Begu, een begu nurnur, ontvoerde een meisje tijdens de afwezigheid van de moeder, maar gaf haar terug toen deze hem op zijn aanwijzing een uit een bananestam gesneden mensebeeld gaf. In 1 r ontstaan de ingrediënten voor het ërsilihi uit de nanggur dawa-dawa vogel. Vgl. ook q en s. Het is hier wellicht de meest geschikte plaats om melding te maken van twee Karo-Batakse verhaaltjes, waarin een mens als përsilihi dient. Het zijn : c. Een episode uit Asal Lingga, door Neumann mee gedeeld in MNZ 64 p. 260 evv. d. Turi-Turln Si Bëru Lali-lali, in de collectie Joustra ; zij wordt verbrand als përsilihi voor haar zieke moeder ; haar begu bezoekt haar makkers, die haar daarop naar het geesterijk, over het water, volgen. Ook haar ouders bezoeken haar in het geestedorp doch keren terug met een kip, die hun voorspoed brengt.