150

458

Honig uit boom halen als proef om de hand van een meisje te winnen, vgl. het klappers plukken in no. 153. 140. Si Ulang Mauli. Zijn oom leert hem een quasi-toverspreuk. Door deze toe te passen trouwt hij ongedeerd met een meisje, wier vorige bruigoms allen gestorven waren. Onder voorwendsel, hun de toverkunst te leren, stort hij zijn afgunstige broers in een afgrond. — Cod. 3414 p. 292—311 ; Toba. inh. De Vries, Volksv. II no. 163. a. Hetzelfde gegeven is nog al anders uitgewerkt in Si Radja Bilang Mauli, Cod. 3418 p. 181—280 ; Toba. Het onderwijs, dat zijn oom (amang boru) hem onder de naam van toverkunst geeft, bestaat uit enige beleefheidsregels en een spreekwoord, luidende : Groot water, grote vissen ; klein water, kleine vissen (Het laatste gedeelte vindt men bij D. W. N. de Boer, Toba-Bataksche spreekwoorden en zegswijzen, in Koloniaal Tijdschr. 9 p. 340, verklaard : wie niet veel heeft, kan niet veel geven. Het eerste gedeelte interpreteert Si Bilang Mauli zelf als hem dit te pas komt : rijke lui kunnen veel guruloon betalen !) Hij vat dit letterlik op en gaat overal weddenschappen aan over de aanwezigheid van vissen in water, bijv. in het vocht van een kokosnoot, in een bamboe van de omheining, in een varkenstrog. Steeds blijkt er inderdaad een visje in te zitten. Hij wordt schatrijk door het geld, dat hij met wedden wint, en dat hij verdient door zijn toverspreuk aan anderen te leren. Nadat hij vergeefs getracht heeft, van zijn vader genoegdoening te krijgen voor de achteruitzetting tegenover zijn halfbroers, verklaart hij hem den oorlog. Het dorp wordt door een pallisadering in tweeën verdeeld. In de strijd sneuvelen zijn halfbroers ; daarna betaalt de vader boete en verzoent zich met zijn zoon. b. OBT no. 34. Si Pogos en zijn oudere broers moeten voor hun leermeester hars zoeken om fakkels te maken. Telkens als hij iets vindt vraagt hij aan zijn broers : Is dit hars ? Neen, het is aarde, zeggen ze dan, waarop hij het weggooit en zij het meenemen (vgl. no. 72 A). Daar hij geen fakkel heeft leert hij niets. Op raad van hun beschermer, Datu Bilang Mauli, gaat hij zwerven ; hij leert voor zijn vertrek van deze een toverspreuk : Ik weet het, maar ik doe of ik het niet weet, Datu Bilang Mauli (vgl. no. 141, 142). Doordat hij deze spreuk mompelt jaagt hij dieven schrik aan en vermeestert hun buit (vgl. no. 180). Hij trouwt met een prinses wier bruigoms allen stierven en doodt de slang die dit veroorzaakte. Als hij in zijn land terug is, willen zijn broers hem doden, maar ze lopen in hun eigen strikken, zodat ze sterven (vgl. no. 158). c. Cod. 5858 no. 4 is een kortere redactie van b ; de held verwerft hier de hand van een prinses door klappers te plukken van een boom, waaruit al zijn voorgangers dood gevallen waren (vgl. no. 153).