174

482

X. Verhalen over leperds en domoren. Eerst noemen wij de echte slimme streken (184—194), daarna de verhalen over een laffe of domme man, die toch goed terecht komt (195—196), dan de echte domoorverhalen (197—198) en ten slotte enige vertellingen over mensen, die door andere karaktereigenschappen uitmunten : luiaard, schrok enz. (199—205). 184. Dja Bitis-bitis, een dwerg, en zijn sterke makkers zetten strikken ; hij alleen slaagt erin Dja Sulembe, een bosgeest, die hun vlees steelt, te binden onder voorwendsel hem te leren spelen op een mondtrompetje. Daarna verwerft hij met hulp van twee kundige makkers een prinses ; deze wordt door een tijger gedood, die ze vervolgens in een klem vangen. — Cod. 3410 p. 222—228 = Cod. 3416 p. ii3—125; Angkola. Inhoudsopgave De Vries, Volksverhalen II no. 112. a. Cod. 5858 no. 2. b. Cod. 5865 no. 2 (Dja Bitis-bitis wordt vorst over de onderdanen van de reus), c. Cod. 5893 no. 13. d. Cod. 5884 no. 1 (Si Paduwa-djari). e. Meerwaldt, Handleiding p. 130 ; Toba : Een-span-twee-duim doodt Elf-vaam, wat zijn broers Een-vaam, Twee-vaam enz. t.e.m. Tien-vaam niet konden. Na zijn dood wordt er van Een-span-twee-duim een houten beeldje gemaakt ; dat is de oorsprong van de debata idup. Dit verhaal wordt genoemd- door Henny, TBG 17 p. 41. De held is een dwerg : Dja Bitis-bitis = Kuithoog, Si Paduwa-djari = Twee-duim of Si Sandjongkal-dua-djari = Een-span-twee-duim. De aanleiding, dat Dja Bitis-bitis de wildernis intrekt, is zijn niet uitgenodigd worden bij een maaltijd, een gewoon begin van dergelijke verhalen van avonturen in het bos, zie no. 97. Het dan volgende deel is een preciese parallel van hetgeen in no. 30 van dieren verteld wordt. Zie De Vries, Volksverh. no. 6 ; en zijn artikel in Tijds. voor Volkskunde 1924 p. 97—123. De voorspiegeling waardoor het dwergje de reus beweegt zich te laten binden is : leren fluitspelen, kleiner maken, of tanden mooi maken. Dat de reus zich moet laten binden om het fluiten te leren heeft een magiese betekenis : doordat hij vast gebonden wordt zal het onderwijs er vast inzitten, zoals e zegt. In 21 J wordt de tijger gebonden om onderricht te krijgen, en bij Skeat, Fables p. 6 laat een haai zich binden om de magie te leren. — Een andere vorm van dit verhaal, waarin de sterke makkers ontbreken en de held geen dwerg is, vormt het slot van no. 82. — Het laatste gedeelte van het verhaal (dat in de varianten niet voorkomt) is ontleend aan het sprookje waarvan ook no. 103 B een reminiscens is. De oplossing van de vraag, wie de gezamenlik verworven vrouw moet hebben is hier niet erg geslaagd. 185. Si Djonaha scheept zijn schuldeisers af met A een wonder- blaasroer, B een goudschijtende hond of kip, C wiedende beelden of pauken, D een vleesgevende wetsteen (hij had het vlees van te voren onder de steen verborgen). E. Hij ontkomt aan hen door middel van een liedje. F. Door hen in een zak gepakt om verkocht of in het water geworpen te worden, weet hij een ander te bewegen om zijn plaats