157

465

a. OBT no. 30. b. Cod. 5869 no. 3. c. Cod. 5882 no. 14. d. Cod. 5883 no. 10. Deze redacties wijken in biezonderheden sterk van elkaar af. Zie over dit sprookje De Vries Volksverh. no. 86. Het is ook de grondslag van de Ahmad-Muhammad roman, die reeds in een Middel-Javaanse bewerking voorkomt (Juynboll Suppl. Cat. I p. 220), verder Jav. Vreede Cat. p. 205, Juynboll Suppl. Cat. II p. 10 evv. ; Mal. Juynboll Cat. p. 144, Van Ronkel Suppl. Cat. p. 10, Cat. Batav. p. 112, BKI 7, VI p. 185. Sund. Juynboll Cat. p. 323, Suppl. Cat. p. 17. Mad. Juynboll Suppl. Cat. I p. 31. In een Atjehse hikajat, waarvan een exemplaar in het Koloniaal Instituut te Amsterdam is, heten de broers Bangta Suleutan en Ahmad. Een Toradja’se variant is Bar. Tor. III p. 444 no. 101 ; enige trekken uit dit verhaal ook in in no. 96 en op p. 443. — Dit verhaal is behandeld door A. Aarne, Vergl. Marchenforschungen p. 143 evv. Voor-Indiese varianten bij Bolte-Polivka I p. 542, Parker no. 7 en aant., Dracott, Simla Village Tales p. 61 evv. Over verschillende literaire bewerkingen handelt Hertel, Ber. Kön. Sachs. Ges. d. Wiss., Phil. hist. kl. 69, 4. — Een afzonderlik onderzoek zou nodig zijn om de herkomst en onderlinge verhouding der Indonesiese varianten vast te stellen. Het komt ons voor, dat de Batakse varianten niet aan de Maleise hikajat ontleend zijn. 156. Si Mangalai. A. Si Purba di Holing en Si Mangalai, na de dood van hun vader in armoede verkerend, gaan hun fortuin zoeken ; ze komen bij een radja in dienst. B. Si Purba di Holing haalt ’s nachts een dissel van de namora uit het bos, en krijgt als beloning diens dochter tot vrouw. C. Ze verdelen de vuurslag en wetsteen van hun vader, en Si Mangalai trekt verder. D. Hij komt in een dorp waar de zoon van de radja juist gestorven is, die in naam en uiterlik volkomen zijn gelijke was. Hij neemt diens plaats in. E. Hij trouwt met de dochter van de namora. F. Na de dood van zijn adoptiefvader gaat hij zijn moeder en broer halen, die hij uitgeeft voor mensen, die hij met het dobbelen gewonnen heeft. — Cod. 3413 p. 85—124 ; Toba. B vgl. 181 Ji6. C. Verdelen vuurslag vgl. 86 c. D. Plaats van kind in graf ingenomen, zie Parker no. 109. 157. Si Djaha Bengkung. A. Hij gaat zwerven met achterlating van een levensteken. B. Hij doodt een zevenkoppige mensenetende vogel en verdrinkt in diens bloed. C. Zijn broer Aman so Hagindjangan ziet het levensteken verwelken, gaat zijn broer zoeken en maakt deze weer levend. De bewoners keren in het door de vogel bezochte dorp weer, Si Djaha Bengkung trouwt met de dochter van de vorst. D. Hij gaat zich meten met Djuara Pane, wordt verliefd op diens vrouw, wordt overwonnen en in zee geworpen. E. Zijn broer doet hem weer herleven. F. Ze doden Djuara Pane met een gloeiende ijzeren staaf. Si Djaha Bengkung neemt diens vrouw als tweede gemalin. — Cod. 3420 p. 21—60, Toba. A ook in no. U9g, 138. Borneo, TBG 53 p. 175. Zie over dit motief Bolte- Polivka I p. 545 ev.; Chauvin V p. 87. B. Vgl. no. 86, 154 b. Indonesiese