Woord vooraf

Hoe helder is niet de lijnvoering van Huizinga’s handschrift, hoe kloek rijgen zich niet de rond geblokte letters ritmisch aaneen? Geen spoor van aarzeling, geen teken van twijfel. Wat geschreven staat, staat geschreven. Eenzelfde standvastigheid tekent zich ook af in de talloze tekeningen vanaf zijn jeugd tot in zijn laatste jaren. Hoe anders kent men Huizinga uit zijn bespiegelingen over wezenskenmerken van cultuur en geschiedenis. Stemming, sfeer en atmosfeer vormen Huizinga’s moeilijk te belijnen kernbegrippen. Op ervaring van het verleden lijkt zich vooral zijn stre ven te richten. Ervaring, die niet alleen vooraf gaat aan alle historische beeldvor ming, maar die ook wezenlijker is. Ervaring en beeldvorming als elkaar min of meer uitsluitende en ongelijkwaardige uitersten, waartussen Huizinga zich als historicus niet zonder moeite bewoog, zoals hij puntig noteerde: ‘ik zit er teveel in, in de geschiedenis, ’t is geen wetenschap voor mij, ’t is het leven zelf’. De spanning tussen geschiedenis als sensatie en geschiedenis als verbeelding mani festeert zich ook in de tegenstrijdigheid van het heldere handschrift en het onbe schrijfbare verlangen beroerd te worden door het verleden. Een wonderlijke gewaar wording, die een ieder kan overkomen bij het raadplegen van Huizinga’s nalaten schap in de Leidse Universiteitsbibliotheek. Zoals Huizinga’s heldere schrijftrant beoogde vorm te geven aan de historische ervaring, zo wil de voor u liggende inven taris van zijn archief toegang geven tot sensatie van direct en onmiddellijk contact met Huizinga’s verleden. Iets meer dan vijftig jaar geleden, zoals in de inleiding is uiteengezet, werd de wetenschappelijke nalatenschap van Johan Huizinga aan de Universiteitsbibliotheek toevertrouwd. In deze halve eeuw is de belangstelling en waardering voor de denk beelden van Nederlands beroemdste historicus alleen maar gegroeid. Allengs drong zich de noodzaak van een adequate ontsluiting van het rijke matpriaqi 0 p. Dankzij het VSB Fonds Den Haag en Omstreken, het Leids Universiteits Fonds en de Gratama Stichting kwamen in 1996 financiële middelen beschikbaar ten behoeve van de vervaardiging van een inventaris. Niet minder belangrijk was de beschikbaarheid van dr. G.A.C. van der Lem, in wie zich vertrouwdheid met het werk van Huizinga en deskundigheid op het gebied van de ontsluiting op een wel zeer gelukkige wijze ver enigen. Van oktober 1996 tot oktober 1997 heeft Van der Lem aan de inventarisatie