De moderne dogmaticus als dilettant en dirigent 1 )

door prof. dr. K. H. MISKOTTE

I Het is misschien geen schande moe te zijn in een tijd waar de ver moeienis als een epidemie röndwaart. Toch schijnt er iets van een ver denking te vallen over een vervroegd afscheid, omdat immers de leeftijds grens geleidelijk naar boven verschoven wordt tot eertijds onvoor stelbare graden van validiteit. Wie zal ten einde toe rekenschap geven van zijn levenskracht en het falen daarvan, als het er op aankomt stand te hou den op de hem toegewezen plaats? Er zijn mensen wien de stemming, de bevinding bekruipt uitgedrukt in de spreuk van een modem ex-libris Nauwelijks komt men iets te weten of men is welhaast versleten. In mijn geval zijn de bijkomende oorzaken vele, waaronder te noemen zijn: een late benoeming, een weinig-inspirerende hantering van de duplex ordo, de achterdocht door de genius loei gekweekt tegen het hoofdvak — maar vooral de volle, bonte leeropdracht: naast Dogmatiek ook de christelijke ethiek, de Zendingswetenschap en het Kerkrecht te (stu deren en te) doceren. Toen ik voor het eerst als hoogleraar een loon- staat moest invullen en antwoorden op de vraag: wie is uw werkgever? begreep ik hoe volkomen terzake daar te schrijven was: de generale sy node ! Een mens kan moeilijk welgemoed blijven bij zulk een over-belas- ting, tenzij hij zich verzoent met de gedachte, dat het als sous-entendu geldt, bepaalde vakken als tweederangs te behandelen, hoewel ze het naar wezen, betekenis en functie allerminst zijn, tenzij men dus zijn lotgeno ten ten deze in het voorbijgaan met een augurenlach vermag te groeten. De eigenlijke moeite ligt intussen dieper, nl. in de aard ran het hoofdvak zoals het zich tegenwoordig aan ons voordoet. Sta mij toe daarover ten afscheid iets te zeggen onder het hoofd: „De moderne dogmaticus als dilettant en dirigent”. Dat het een veeleisende zaak is, geeft wel iedereen toe; men kan gek scherend uitwijken door te zeggen, dat het pas in de hemel kan menens worden, maar ieder weet, dat we dan, door te hóóg te grijpen over het ») Afscheidscollege op maandag 14 december 1959 in het Groot-Auditorium van de Rijksuniversiteit te Leiden. 1 KT XI

t

Miskottes gedrukte afscheidscollege [inv.nr. 567]