Leiden University Libraries Digital Collections

De collectie fotoalbums is een nog altijd groeiende collectie van een kleine tweehonderd albums uit de periode van ca. 1850 tot 1966. Het betreft vooral reisalbums van Nederlanders met fotografische verslagen van vakanties en andere toeristische reizen, variërend van een dagje strand in Nederland tot een wereldreis.
Soms zijn de reizen meer wetenschappelijk of educatief van aard, zoals Grand Tour-achtige reizen naar Italië. De vorm van de albums loopt uiteen van bescheiden plakboeken met koordbinding tot ambitieus ontworpen cassettes met losse fotografische platen of boeken zoals het vijfdelige Tienduizend mijlen door Amerika uit 1904 van Ignatius Bispinck. Veel albums bevatten gekochte foto's of een mix van zelf gemaakte en gekochte foto's. Fotografen die foto’s — veelal via uitgeverijen en boekhandels — op de toeristenmarkt brachten, waren bijvoorbeeld Giacomo Brogi en Felice Crespi die in Italië fotografeerden en G. Lekegian, de Griekse broers Zangaki of de Brits/Italiaanse Antonio Beato die veel in Egypte werkten.
Er zijn ook enkele voorbeelden van complete albums die door fotostudio's, uitgeverijen of andere instanties werden gemaakt en verspreid, zoals een Ricordo Artistico di Milano of een Herinneringsalbum verassingstrein Holland — Oostenrijk van het Propagandabureau der Oostenryksche Bondsspoorwegen in Nederland.
De albums stammen uit een tijd dat de mobiliteit groeide en de fotografie populariseerde. Te zien is welke reisbestemmingen in die periode in trek waren en hoe fotografie bij het opkomende toerisme werd ingezet. Van de 44 landen die te zien zijn, komt Zwitserland in de reisalbums het meest voor, gevolgd door Duitsland, Nederland, Frankrijk, Italië, Egypte, Oostenrijk, België, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten.
Tot de reisalbums worden niet de koloniale albums gerekend, waarin Nederlanders hun leven vastlegden in het land waar ze zich als inwoner hadden gevestigd. De herkomst van de reisalbums is zeer divers. Vaak zijn ze als schenking van particulieren of als onderdeel van een legaat binnengekomen. Een grote groep van meer dan vijftig reisalbums was onderdeel van een schenking in 1970 van handelaar en verzamelaar Maurits Muller Massis